T.C.<\/p>\n
Yarg\u0131tay <\/p>\n
Ceza Genel Kurulu<\/p>\n
2017\/271 E., 2017\/278 K.<\/p>\n
“\u0130\u00e7tihat Metni”<\/p>\n
Mahkemesi :Asliye Ceza<\/p>\n
Taksirle bir ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden olma su\u00e7undan san\u0131k …’\u0131n beraatine ili\u015fkin, Erci\u015f Asliye Ceza Mahkemesince verilen 12.03.2010 g\u00fcn ve 270-89 say\u0131l\u0131 h\u00fckm\u00fcn, kat\u0131lan vekili taraf\u0131ndan temyiz edilmesi \u00fczerine Yarg\u0131tay 12. Ceza Dairesince 19.04.2012 g\u00fcn ve 17024-10520 say\u0131 ile;<\/p>\n
“Olay tarihinde trafik kazas\u0131 nedeniyle hastaneye getirilen ki\u015finin Adli T\u0131p Kurumunun 17.02.2006 tarihli raporunda trafik kazas\u0131 sonucu genel beden travmas\u0131na ba\u011fl\u0131 \u00e7ok say\u0131da kaburga k\u0131r\u0131klar\u0131, kal\u00e7a kemi\u011fi k\u0131r\u0131\u011f\u0131, kafatas\u0131 k\u0131r\u0131\u011f\u0131, k\u00f6pr\u00fcc\u00fck kemi\u011fi k\u0131r\u0131\u011f\u0131 ile birlikte i\u00e7 organ yaralanmas\u0131 ve geli\u015fen komplikasyonlar sonucu \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bildirilmesi, Y\u00fcksek Sa\u011fl\u0131k \u015euras\u0131n\u0131n 15-16 Ocak 2009 tarihli raporunda ise san\u0131k doktorun multipl travmal\u0131 hastaya yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n hatal\u0131 oldu\u011fu, k\u0131r\u0131klar\u0131 tespit edemedi\u011fi, a\u011f\u0131r travmaya ra\u011fmen sevk etmedi\u011fi, gerekli kons\u00fcltasyonlar\u0131 yapmadan hastay\u0131 evine g\u00f6nderdi\u011fi, hastay\u0131 multipldisipliner de\u011ferlendiremedi\u011fi ve t\u0131bb\u0131n gereklerini yapmad\u0131\u011f\u0131ndan kusurlu oldu\u011funun bildirilmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda; Y\u00fcksek Sa\u011fl\u0131k \u015euras\u0131n\u0131n raporunun ba\u011flay\u0131c\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 da nazara al\u0131narak, san\u0131k taraf\u0131ndan gereken \u015fekilde m\u00fcdahale ve tedaviye devam edilmesi halinde yaral\u0131n\u0131n kurtulmas\u0131n\u0131n t\u0131bben m\u00fcmk\u00fcn olup olmad\u0131\u011f\u0131, etkisi var ise hangi nedenlerle sorumluluk y\u00fcklenece\u011fi, \u00f6zetle meydana gelen sonu\u00e7la san\u0131\u011f\u0131n m\u00fcdahale bi\u00e7imi a\u00e7\u0131s\u0131ndan do\u011frudan nedensellik ba\u011f\u0131 kurulup kurulamayaca\u011f\u0131 hususlar\u0131nda t\u00fcm dosya m\u00fcnderecat\u0131n\u0131 de\u011ferlendirir \u015fekilde Adli T\u0131p Kurumunun ilgili ihtisas dairesinden sorulmak suretiyle ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p tespitiyle sonuca g\u00f6re san\u0131\u011f\u0131n hukuki durumunun tayin ve tespiti gerekti\u011fi g\u00f6zetilmeden duru\u015fmaya devamla noksan ara\u015ft\u0131rmaya dayal\u0131 olarak yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde h\u00fck\u00fcm tesisi…” isabetsizli\u011finden bozulmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Yerel mahkemece bozmaya uyularak yap\u0131lan yarg\u0131lama sonucunda 17.12.2013 g\u00fcn ve 345-1124 say\u0131 ile san\u0131k …’\u0131n taksirle bir ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden olma su\u00e7undan TCK’nun 85\/1, 50\/4, 52\/2-4 ve 53\/6. maddeleri gere\u011fince 21.900 Lira adli para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na, taksitlendirmeye ve 6 ay s\u00fcre ile mesle\u011finin icras\u0131ndan yasaklanmas\u0131na karar verilmi\u015f, h\u00fckm\u00fcn san\u0131k m\u00fcdafii taraf\u0131ndan temyiz edilmesi \u00fczerine dosyay\u0131 inceleyen Yarg\u0131tay 12. Ceza Dairesince 06.11.2014 g\u00fcn ve 17445-22084 say\u0131 ile;<\/p>\n
“…Sair temyiz itirazlar\u0131n\u0131n reddine, ancak;<\/p>\n
19.09.2005 g\u00fcn\u00fc saat 11.25 s\u0131ralar\u0131nda ge\u00e7irdi\u011fi ara\u00e7 d\u0131\u015f\u0131 trafik kazas\u0131 nedeniyle yaralanan ve saat 12.45’te hastaneye g\u00f6t\u00fcr\u00fclen, burada ‘hayati tehlikesi yoktur’ denilerek be\u015f saat m\u00fc\u015fahede alt\u0131nda tutulup, tedavisi yap\u0131larak evine g\u00f6nderilen, ancak ayn\u0131 g\u00fcn tekrar rahats\u0131zlanmas\u0131 nedeniyle ayn\u0131 hastaneye g\u00f6t\u00fcr\u00fclen 1920 do\u011fumlu …’\u0131n yap\u0131lan m\u00fcdahalelere ra\u011fmen saat 17.45’te kurtar\u0131lamayarak \u00f6lmesi \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fen olayda, bozmadan sonra al\u0131nan Adli T\u0131p Kurumu 1. \u0130htisas Kurulunun 13.03.2013 tarihli raporuna g\u00f6re dosyada mevcut grafilerde bilateral multipl kot k\u0131r\u0131\u011f\u0131, sa\u011f klavikula k\u0131r\u0131\u011f\u0131, sol pn\u00f6motoraks cilt alt\u0131 amfizemi, sa\u011f ramus pubis superior ve inferior k\u0131r\u0131\u011f\u0131 oldu\u011fu dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda k\u0131r\u0131klar\u0131n tespit edilememesinin eksiklik oldu\u011fu, ancak ki\u015fide tespit edilen travmatik de\u011fi\u015fimlerin a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 ve ki\u015finin ya\u015f\u0131 da dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda zaman\u0131nda tespit edilerek uygun tedavisinin ba\u015flanmas\u0131 durumunda da ki\u015finin kurtar\u0131lmas\u0131n\u0131n kesin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirtilmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda, san\u0131\u011f\u0131n eylemi ile netice aras\u0131nda illiyet ba\u011f\u0131n\u0131n kesin bir \u015fekilde kurulamad\u0131\u011f\u0131, bu nedenle san\u0131\u011f\u0131n taksirle \u00f6ld\u00fcrme su\u00e7undan sorumlu tutulamayaca\u011f\u0131, ancak bahsedilen raporlar ve t\u00fcm dosya kapsam\u0131ndan san\u0131\u011f\u0131n \u00fczerine d\u00fc\u015fen g\u00f6revleri yerine getirmedi\u011fi ve eyleminin TCK’n\u0131n 257\/2. maddesindeki g\u00f6revi ihmal su\u00e7unu olu\u015fturdu\u011fu g\u00f6zetilmeksizin, yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde taksirle \u00f6ld\u00fcrme su\u00e7undan mahk\u00fbmiyetine karar verilmesi,<\/p>\n
Kabul ve uygulamaya g\u00f6re de; TCK’n\u0131n 52\/4. maddesi gere\u011fince, taksitlerden birinin \u00f6denmemesi halinde, geri kalan k\u0131sm\u0131n tamam\u0131n\u0131n tahsil edilece\u011fi ihtar\u0131ndan sonra, ayn\u0131 madde gere\u011fince ‘\u00f6denmeyen adli para cezas\u0131n\u0131n hapse \u00e7evrilece\u011finin’ ihtar edilmesi yerine infaz a\u015famas\u0131nda nazara al\u0131nmas\u0131 gereken 5275 say\u0131l\u0131 Kanunun 106\/3. maddesi gere\u011fince ihtar\u0131na karar verilmesi…” isabetsizliklerinden bozulmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Kabule g\u00f6re yap\u0131lan bozma nedenine uyan Erci\u015f 3. Asliye Ceza Mahkemesi ise 26.03.2015 g\u00fcn ve 25-213 say\u0131 ile;<\/p>\n
“G\u00f6revi ihmal su\u00e7unun olu\u015fabilmesi i\u00e7in, g\u00f6revin gereklerini yapmakta ihmal veya gecikme g\u00f6stermek tek ba\u015f\u0131na yeterli olmay\u0131p ihmali hareket y\u00fcz\u00fcnden ki\u015filerin ma\u011fduriyetine veya kamunun zarar\u0131na neden olunmas\u0131 ya da ki\u015filere haks\u0131z bir menfaat sa\u011flanmas\u0131 gerekir. Yani, bu su\u00e7un olu\u015fabilmesi i\u00e7in tipik hareketin illi bir sonucu olarak ki\u015fi ma\u011fduriyeti veya kamu zarar\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131 ya da haks\u0131z bir menfaatin sa\u011flanmas\u0131 \u015fartt\u0131r. Bu husus madde gerek\u00e7esinde ‘…Bu nedenle, g\u00f6revin gereklerine ayk\u0131r\u0131 davran\u0131\u015f\u0131n belli ko\u015fullar\u0131 ta\u015f\u0131mas\u0131 h\u00e2linde, g\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanma su\u00e7unun olu\u015fturabilece\u011fi kabul edilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re, kamu g\u00f6revinin gereklerine ayk\u0131r\u0131 davran\u0131\u015f\u0131n, ki\u015filerin ma\u011fduriyetini sonu\u00e7lam\u0131\u015f olmas\u0131 veya kamunun ekonomik bak\u0131mdan zarar\u0131na neden olmas\u0131 ya da ki\u015filere haks\u0131z bir kazan\u00e7 sa\u011flam\u0131\u015f olmas\u0131 h\u00e2linde, g\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanma su\u00e7u olu\u015fabilecektir’ \u015feklinde belirtilmi\u015ftir. Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulunun 04.11.2014 tarih ve 277-476 say\u0131l\u0131 ilam\u0131nda da, 5237 say\u0131l\u0131 Yasan\u0131n 257. maddesinde d\u00fczenlenen su\u00e7un, bir ‘zarar su\u00e7u’ oldu\u011funa vurgu yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Somut olaya gelince; trafik kazas\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla \u00f6lenin yaralanmas\u0131yla herhangi bir ilgisi bulunmayan san\u0131\u011f\u0131n, 5237 say\u0131l\u0131 Yasan\u0131n 257\/2. maddesi uyar\u0131nca sorumlu tutulmas\u0131n\u0131 gerektirebilecek tek netice \u00f6l\u00fcm olgusudur. Yani Y\u00fcksek Daire, san\u0131\u011f\u0131n ihmali davrand\u0131\u011f\u0131na h\u00fckmetmi\u015f ve g\u00f6revi ihmal su\u00e7undan san\u0131\u011f\u0131n cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 isterken de, ihmali davran\u0131\u015f ile \u00f6l\u00fcm olgusu aras\u0131nda illiyet ba\u011f\u0131 bulundu\u011funu kabul etmi\u015ftir. O halde, Y\u00fcksek Dairenin karar\u0131 kendi i\u00e7erisinde \u00e7eli\u015fkilidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, taksirle \u00f6l\u00fcme neden olma su\u00e7u bak\u0131m\u0131ndan san\u0131\u011f\u0131n eylemi ile netice aras\u0131nda illiyet ba\u011f\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Y\u00fcksek Daire, g\u00f6revi ihmal su\u00e7u bak\u0131m\u0131ndan eylem ile netice aras\u0131nda illiyet ba\u011f\u0131n\u0131 kurmu\u015ftur.<\/p>\n
b) \u0130lliyet ba\u011f\u0131n\u0131n belirlenme metodu;<\/p>\n
5237 say\u0131l\u0131 Yasada illiyet ba\u011f\u0131na yer verilmemi\u015ftir. Bunun sebebi, sorunun hukuk doktrini ve uygulamas\u0131yla \u00e7\u00f6z\u00fclebilmesinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7makt\u0131r. Yani, illiyet ba\u011f\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011finin belirlenmesi, hukuk teorisi ve uygulamas\u0131na b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu belirleme, bir dizi zihinsel i\u015flem ve yarg\u0131lamay\u0131 gerekli k\u0131lmaktad\u0131r.
\n\u015eayet illiyet ba\u011f\u0131n\u0131n, sadece do\u011fal bir fenomen oldu\u011fu kabul edilirse, teknik bilirki\u015fi raporu illiyet ba\u011f\u0131n\u0131n tespiti i\u00e7in yeterli bulunabilirdi. Ancak, do\u011fal oldu\u011fu kadar hukuksal bir fenomen olan illiyet ba\u011f\u0131n\u0131, maddi \u00f6\u011feye ve somut olay\u0131n \u00f6zel \u015fartlar\u0131na g\u00f6re belirlemek h\u00e2kimin yetkisi ve vazifesi dahilindedir. Teknik bilirki\u015fi m\u00fctalaas\u0131 ise de\u011ferli olmakla birlikte, illiyet ba\u011f\u0131n\u0131n varl\u0131k ya da yoklu\u011funun belirlenmesinde tek ba\u015f\u0131na yeterli olamaz. Bu y\u00fczden, illiyet ba\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesinde sabit bir y\u00f6ntem belirlemek veya genel bir \u00f6nermeyi kabul etmek do\u011fru olmayacakt\u0131r.<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn bu a\u00e7\u0131klamalara g\u00f6re illiyet ba\u011f\u0131 belirlenirken, teknik bilirki\u015fi raporu h\u00e2kimin objektif muhakemesiyle yorumlan\u0131p eylemin, meydana gelen sonucu do\u011furmaya elveri\u015fli olup olmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde hukuksal bir yarg\u0131ya ula\u015f\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 12. Ceza Dairesi; 16.10.2012 tarih ve 26034-21975 say\u0131l\u0131 ilam\u0131nda, uygun tedavi uygulansa dahi kurtulmas\u0131 kesin olmayan hastayla ilgili a\u011f\u0131r kusuru bulunan doktorun cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 yerinde g\u00f6rm\u00fc\u015f ve illiyet ba\u011f\u0131n\u0131n do\u011fal oldu\u011fu kadar hukuksal bir fenomen oldu\u011funu benimsemi\u015ftir.<\/p>\n
Somut olaya gelince; Adli T\u0131p Kurumu 1. \u0130htisas Kurulunun 13.03.2013 tarihli raporunda, kusurlu oldu\u011fu belirtilen san\u0131k, y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne uygun olarak hareket etseydi bile kazazedenin tespit edilen travmatik de\u011fi\u015fimlerinin a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 ve ya\u015f\u0131 itibar\u0131yla kurtulmas\u0131n\u0131n kesin olmad\u0131\u011f\u0131 m\u00fctalaa edilmi\u015ftir. S\u00f6z konusu rapor, bu y\u00f6n\u00fcyle san\u0131\u011f\u0131n eylemi ile \u00f6l\u00fcm olay\u0131 aras\u0131nda illiyet ba\u011f\u0131n\u0131n bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 net bir bi\u00e7imde ortaya koymamaktad\u0131r. Sadece olgular\u0131n ve olas\u0131l\u0131klar\u0131n tespiti ile yetinildi\u011fi ve kesin bir kanaatin ortaya konulmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Somut olayda, san\u0131\u011f\u0131n tespit ve m\u00fcdahalesindeki ‘eksiklik’ler haks\u0131zl\u0131k i\u00e7eri\u011fi y\u00f6n\u00fcyle belli bir yo\u011funlu\u011fa ula\u015fm\u0131\u015f, mesleki g\u00f6revin ifas\u0131 s\u0131ras\u0131nda her zaman kar\u015f\u0131la\u015f\u0131labilecek hata ve kusur boyutunu a\u015farak vahamet arz etmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Zira tespit edilemeyen k\u0131r\u0131klar bir iki taneden ibaret de\u011fildir. \u00c7ok say\u0131da kaburga kemi\u011fi ile kal\u00e7a ve kafatas\u0131nda bulunan k\u0131r\u0131klar\u0131 tespit edememi\u015f, v\u00fccudu k\u0131r\u0131klarla dolu 76 ya\u015f\u0131ndaki hastay\u0131 bir s\u00fcre m\u00fc\u015fahede alt\u0131nda tutarak damar yolu a\u00e7maktan, 500 cc mannitol ve dekort yapmaktan ibaret muayenenin ard\u0131ndan taburcu etmi\u015ftir.
\nOrtalama zekaya ve hayat tecr\u00fcbesine sahip herkes taraf\u0131ndan kamyon \u00e7arpan 76 ya\u015f\u0131ndaki bir ki\u015finin v\u00fccudunda meydana gelebilecek tahribat a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, kayg\u0131 verici nitelikte olabilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir niteliktedir. Doktor olan san\u0131k ise bu kayg\u0131n\u0131n gerekleri bir kenara, mesleki bilgisi ve belirli bir davran\u0131\u015fta bulunma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn gereklerini asgari d\u00fczeyde dahi yerine getirmemi\u015f ve hastas\u0131na \u00f6zenle yakla\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle, teknik bilirki\u015fi raporu ve somut olay\u0131n \u00f6zel \u015fartlar\u0131 hep birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde, san\u0131\u011f\u0131n eylemi ile netice aras\u0131nda illiyet ba\u011f\u0131 bulundu\u011fu kabul edilmelidir.<\/p>\n
c) San\u0131\u011f\u0131n kasten mi yoksa taksirle mi hareket etti\u011fi sorunu;<\/p>\n
5237 say\u0131l\u0131 Yasan\u0131n 257\/2. maddesinde d\u00fczenlenen su\u00e7, genel kast ile i\u015flenebilen bir su\u00e7tur. Yani, ihmali davran\u0131\u015f\u0131n bilerek ve isteyerek ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi gerekir. Uygulamada, ihmali davran\u0131\u015fla, taksirli hareketin zaman zaman birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Kasten ger\u00e7ekle\u015ftirilebilen ihmali davran\u0131\u015flara \u00f6rnek olarak, maa\u015f kesintisi i\u00e7in icra dairesi taraf\u0131ndan g\u00f6nderilen yaz\u0131 gere\u011fini bilerek ve isteyerek yerine getirmeyen belediye ba\u015fkan\u0131 veya muhasibinin; gerek\u00e7eli kararlar\u0131n\u0131 bilerek ve isteyerek uzun s\u00fcre yazmayan h\u00e2kimin; soru\u015fturma dosyas\u0131n\u0131 bilerek ve isteyerek iki y\u0131l i\u015flemsiz b\u0131rakan Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n eylemleri g\u00f6sterilebilir.
\nSomut olaydaki gibi bir hekimin, g\u00f6revini bilerek ve isteyerek ihmal etmesi neticesinde \u00f6l\u00fcm olay\u0131 meydana gelirse bu ki\u015fi, g\u00f6revi ihmal su\u00e7undan de\u011fil, ancak 5237 say\u0131l\u0131 Yasan\u0131n 83. maddesi uyar\u0131nca sorumlu tutulabilir. 5237 say\u0131l\u0131 Yasan\u0131n 257. maddesinin ger\u00e7ek\u00e7esinde bu durum ‘…Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, g\u00f6revle ba\u011flant\u0131l\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn ihmali sonucunda \u015fayet bir ki\u015fi \u00f6lm\u00fc\u015f veya yaralanm\u0131\u015f ise, ki\u015fi art\u0131k g\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanma su\u00e7undan dolay\u0131 cezaland\u0131r\u0131lamaz. Bu durumda, ihmal\u00ee davran\u0131\u015fla i\u015flenmi\u015f \u00f6ld\u00fcrme veya yaralama su\u00e7unun olu\u015ftu\u011funu kabul etmek gerekir’ \u015feklinde a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bu a\u00e7\u0131klamalar\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda somut olay ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda; san\u0131\u011f\u0131n bilerek ve isteyerek \u00f6lene gereken m\u00fcdahaleyi yapmad\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilemez. \u015eu durumda Y\u00fcksek Dairenin, san\u0131\u011f\u0131n kasten hareket etti\u011fine dair kabul\u00fc yerinde de\u011fildir. \u015eayet yerinde oldu\u011fu kabul edilirse, mahkememizin davaya bakma g\u00f6revi dahi ortadan kalkmaktad\u0131r.<\/p>\n
San\u0131\u011f\u0131n durumu, hastas\u0131nda ve hastas\u0131yla ilgili tahlil ve t\u0131bbi verilere gereken dikkati vermemekten ibarettir. Gereken dikkat ve \u00f6zeni g\u00f6stermeyen san\u0131\u011f\u0131n bu durumu, ancak 5237 say\u0131l\u0131 Yasan\u0131n 22. maddesiyle birlikte de\u011ferlendirilebilir. Yukar\u0131da a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, san\u0131\u011f\u0131n bu dikkatsiz ve \u00f6zensiz davran\u0131\u015flar\u0131 ile \u00f6l\u00fcm olgusu aras\u0131nda illiyet ba\u011f\u0131n\u0131n bulundu\u011fu kabul edildi\u011fine g\u00f6re, san\u0131\u011f\u0131n ancak 5237 say\u0131l\u0131 Yasan\u0131n 85. maddesi uyar\u0131nca sorumlu tutulabilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr…” \u015feklindeki gerek\u00e7eyle san\u0131\u011f\u0131n \u00f6nceki h\u00fck\u00fcmdeki gibi mahk\u00fbmiyetine karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
Direnme h\u00fckm\u00fcn\u00fcn de san\u0131k m\u00fcdafii taraf\u0131ndan temyiz edilmesi \u00fczerine, Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n 17.06.2015 g\u00fcn ve 200283 say\u0131l\u0131 \u201cbozma\u201d istekli tebli\u011fnamesiyle Yarg\u0131tay Birinci Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6nderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca 07.12.2016 g\u00fcn ve 571-834 say\u0131 ile; 6763 say\u0131l\u0131 Kanunun 38. maddesi ile 5320 say\u0131l\u0131 Kanuna eklenen ge\u00e7ici 10. madde uyar\u0131nca karar\u0131na direnilen daireye g\u00f6nderilmi\u015f, ayn\u0131 madde uyar\u0131nca inceleme yapan Yarg\u0131tay 12. Ceza Dairesince 01.03.2017 g\u00fcn ve 30-1546 say\u0131 ile, direnme karar\u0131n\u0131n yerinde g\u00f6r\u00fclmemesi \u00fczerine Yarg\u0131tay Birinci Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6nderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca<\/p>\n
de\u011ferlendirilmi\u015f ve a\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle karara ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
T\u00dcRK M\u0130LLET\u0130 ADINA<\/p>\n
CEZA GENEL KURULU KARARI<\/p>\n
San\u0131k E. hakk\u0131nda taksirle bir ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden olma su\u00e7undan verilen beraat h\u00fckm\u00fc temyiz edilmeksizin kesinle\u015fmi\u015f olup direnme ve temyizin kapsam\u0131na g\u00f6re inceleme, san\u0131k … hakk\u0131nda taksirle bir ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden olma su\u00e7undan verilen mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fc ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
\n\u00d6zel Daire ile yerel mahkeme aras\u0131nda olu\u015fan ve Ceza Genel Kurulunca \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi gereken uyu\u015fmazl\u0131k; doktor olan san\u0131\u011f\u0131n eylemi ile ger\u00e7ekle\u015fen \u00f6l\u00fcm neticesi aras\u0131nda nedensellik ba\u011f\u0131 bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131, buna ba\u011fl\u0131 olarak da eyleminin TCK’nun 85\/1. maddesi kapsam\u0131nda taksirle bir ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden olma su\u00e7unu mu, yoksa TCK’nun 257\/2. maddesi kapsam\u0131nda g\u00f6revi ihmal su\u00e7unu mu olu\u015fturaca\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesine ili\u015fkindir.<\/p>\n
\u0130ncelenen dosya kapsam\u0131ndan;<\/p>\n
Olay g\u00fcn\u00fc saat 11.25 s\u0131ralar\u0131nda inceleme d\u0131\u015f\u0131 san\u0131k E. ‘nin y\u00f6netimindeki kamyon ile kav\u015fak \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131na geldi\u011finde, sa\u011f taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131dan kar\u015f\u0131ya ge\u00e7mek \u00fczere yola giren 76 ya\u015f\u0131ndaki yaya …’a \u00e7arpt\u0131\u011f\u0131, …’\u0131n saat 12.30 s\u0131ralar\u0131nda Erci\u015f Devlet Hastanesinin acil servisine yaral\u0131 olarak getirildi\u011fi, n\u00f6bet\u00e7i olan pratisyen hekim san\u0131k … taraf\u0131ndan yaral\u0131 \u015fahsa m\u00fcdahale edilip be\u015f saat m\u00fc\u015fahede alt\u0131nda tutulduktan sonra saat 17.00 s\u0131ralar\u0131nda taburcu edildi\u011fi, saat 17.48’de bilinci kapal\u0131 bir \u015fekilde tekrar hastaneye getirilen …’\u0131n hastanede yap\u0131lan m\u00fcdahalelere ra\u011fmen \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc,<\/p>\n
San\u0131k taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen 19.09.2005 tarih ve 72025 say\u0131l\u0131 adli rapor formunda; \u201csaat 12:48’de geldi\u011fi, genel durum iyi, bilin\u00e7 a\u00e7\u0131k, oryante, koopere, yap\u0131lan FM\u2019de; al\u0131n sa\u011f k\u0131sm\u0131nda 4×5 cm’lik ekimoz alan\u0131 mevcut, her iki diz \u00fczerinde 2 cm’lik ekimoz mevcut, her iki el \u00fczerinde 1 cm\u2019lik ekimotik alanlar oldu\u011fu, hayati tehlikesi olmad\u0131\u011f\u0131, yaralanman\u0131n basit m\u00fcdahale ile …; konu\u015fma normal, duyu ve organlar normal, frakt\u00fcr yok, ge\u00e7ici hekim raporu oldu\u011fu, kati raporun 24 saat sonra verilece\u011fi\u201d,<\/p>\n
Ayn\u0131 tarihte san\u0131k taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen 72095 say\u0131l\u0131 adli rapor formunda; \u201csaat 17.45’de geldi\u011fi, GD. k\u00f6t\u00fc, TA: 40\/20, spontan solunumu mevcut, damar yolu a\u00e7\u0131larak s\u0131v\u0131 tak\u0131ld\u0131\u011f\u0131, ent\u00fcbe edildi\u011fi, TA al\u0131namad\u0131\u011f\u0131, EKG\u2019de at\u0131m kayboldu\u011fu, elektrokardiyoversiyon yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, res\u00fcsitasyona devam edildi\u011fi, yan\u0131t vermeyen hasta ex kabul edildi\u011fi\u201d,<\/p>\n
Bilgilerine yer verildi\u011fi,<\/p>\n
Malatya Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen adli muayene ve otopsi tutana\u011f\u0131na g\u00f6re; sa\u011f temporalden ba\u015flayan kafa sa\u011f orta \u00e7ukura do\u011fru ilerleyen 6 cm uzunlu\u011funda lineer k\u0131r\u0131k hatt\u0131 oldu\u011fu, g\u00f6\u011f\u00fcs solda 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. kaburgalar\u0131n skapuller hattan; 3, 4, 5, 8, 9 ve 10. kaburgalar\u0131n klavikuler hattan; sa\u011fda 2, 3, 4, 5 ve 6. kaburgalar\u0131n klavikular hattan; 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 ve 10. kaburgalar\u0131n skapuler hattan; sa\u011f klavikulan\u0131n ortadan k\u0131r\u0131k olduklar\u0131, yine sol klavikulan\u0131n da k\u0131r\u0131k oldu\u011fu, t\u00fcm k\u0131r\u0131k b\u00f6lgelerinde ekimozlu kanama saptand\u0131\u011f\u0131 ve kesin \u00f6l\u00fcm nedeninin belirlenemedi\u011fi,<\/p>\n
Adli T\u0131p Kurumu 1. \u0130htisas Kurulu taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen 17.02.2006 tarihli rapora g\u00f6re; dosyadaki 7 adet direkt grafinin incelenmesinde sa\u011f klavikula k\u0131r\u0131\u011f\u0131, sa\u011f hemitoraksta yayg\u0131n cilt alt\u0131 amfizemi ile seri kot k\u0131r\u0131klar\u0131; solda seri kot k\u0131r\u0131klar\u0131, pn\u00f6motoraks, cilt alt\u0131 amfizemi, ischon pubis k\u0131r\u0131klar\u0131 belirlenen ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn trafik kazas\u0131na ba\u011fl\u0131 kaburga, kal\u00e7a, kafatas\u0131, k\u00f6pr\u00fcc\u00fck kemi\u011fi k\u0131r\u0131klar\u0131 ile birlikte i\u00e7 organ yaralanmas\u0131 ve bunlara ba\u011fl\u0131 geli\u015fen komplikasyonlar sonucu meydana geldi\u011fi,<\/p>\n
Operat\u00f6r Doktor Akif Emre Nurfo\u011flu taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen \u00f6n inceleme raporuna g\u00f6re; yap\u0131lan otopside sa\u011f temporal kemikte k\u0131r\u0131k saptand\u0131\u011f\u0131, ancak bu t\u00fcr k\u0131r\u0131klarda hayati tehlike olu\u015fturacak beyin hasar\u0131n\u0131n beklenmedi\u011fi, otopsi raporunun da bu y\u00f6nde oldu\u011fu, otopside g\u00f6\u011f\u00fcs a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kaburgalarda tespit edilen k\u0131r\u0131klar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n travma sonucu, bir k\u0131sm\u0131n\u0131n ise yap\u0131lan res\u00fcsitasyon esnas\u0131nda kalp masaj\u0131 sonucu olu\u015ftu\u011fu kanaatinde oldu\u011fu, \u00f6lenin r\u00f6ntgen filmlerinde pn\u00f6motoraks ve hematoraks olmad\u0131\u011f\u0131 belirlendi\u011finden k\u0131r\u0131k olmas\u0131na ra\u011fmen tedavisinin ila\u00e7 ile yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, bu durumlarda ba\u015fka bir tedavi metodu olmad\u0131\u011f\u0131, haliyle yap\u0131lan tedavinin do\u011fru oldu\u011fu, \u00f6lene m\u00fcdahale eden san\u0131k doktorun tespit edilen kaburga k\u0131r\u0131klar\u0131 i\u00e7in sadece ila\u00e7 tedavisi uygulay\u0131p g\u00f6zleme alarak solunum s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcp daha sonra taburcu etmesinin do\u011fru bir uygulama oldu\u011fu, bu s\u00fcre zarf\u0131nda hayati \u00f6nemi haiz bir semptomla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmamas\u0131 nedeni ile de tedaviyi sonland\u0131rmas\u0131nda bir kusurunun g\u00f6r\u00fcnmedi\u011fi,<\/p>\n
Y\u00fcksek Sa\u011fl\u0131k \u015euras\u0131 karar\u0131na g\u00f6re; san\u0131\u011f\u0131n multitravmal\u0131 hastaya yakla\u015f\u0131mda hatal\u0131 oldu\u011fu, k\u0131r\u0131klar\u0131 tespit edemedi\u011fi, a\u011f\u0131r travmaya ra\u011fmen hastay\u0131 sevk etmedi\u011fi ve gerekli kons\u00fcltasyonlar\u0131 yapmadan hastay\u0131 evine g\u00f6nderdi\u011fi, hastan\u0131n durumunu multidisipliner de\u011ferlendiremedi\u011fi ve t\u0131bb\u0131n gereklerini yapmad\u0131\u011f\u0131ndan kusurlu oldu\u011fu, kaza ile …’\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc aras\u0131ndaki illiyet ba\u011f\u0131n\u0131 san\u0131\u011f\u0131n bu kusurlar\u0131n\u0131n kesmedi\u011fi,<\/p>\n
Adli T\u0131p Kurumu 1. \u0130htisas Kurulu taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen 13.03.2013 tarihli rapora g\u00f6re; dosyada mevcut grafilerde bilateral multipl kot, sa\u011f klavikula, sa\u011f ramus pubis superior ve inferior k\u0131r\u0131klar\u0131 ile sol pn\u00f6motoraks cilt alt\u0131 amfizemi oldu\u011fu dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda k\u0131r\u0131klar\u0131n tespit edilmemesinin eksiklik oldu\u011fu, ancak ki\u015fide tespit edilen travmatik de\u011fi\u015fimlerin a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 ve ki\u015finin ya\u015f\u0131 da dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda zaman\u0131nda tespit edilerek uygun tedavisinin ba\u015flanmas\u0131 durumunda da ki\u015finin kurtulmas\u0131n\u0131n kesin olmad\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
Anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Kat\u0131lan … kollukta; olay g\u00fcn\u00fc saat 12.25 s\u0131ralar\u0131nda babas\u0131na kamyon \u00e7arpt\u0131\u011f\u0131n\u0131, babas\u0131n\u0131n hastanede tedavisi yap\u0131ld\u0131ktan sonra taburcu edilmesini m\u00fcteakip saat 17.45 s\u0131ralar\u0131nda tekrar rahats\u0131zland\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunun \u00fczerine tekrar acil servise g\u00f6t\u00fcrd\u00fckleri babas\u0131n\u0131n yap\u0131lan m\u00fcdahale s\u0131ras\u0131nda \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc,<\/p>\n
27.09.2005 tarihli \u015fik\u00e2yet dilek\u00e7esinde ve idari soru\u015fturma kapsam\u0131nda al\u0131nan ifadesinde; babas\u0131na ilk m\u00fcdahalenin Erci\u015f Devlet Hastanesi Acil Servisinde g\u00f6revli san\u0131k taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, hastaneye gitti\u011finde hem\u015firenin babas\u0131na serum takt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, daha sonra m\u00fc\u015fahede odas\u0131na al\u0131nan babas\u0131n\u0131n sedye \u00fczerinde film ve grafilerinin \u00e7ekildi\u011fini, bu s\u00fcre i\u00e7inde konu\u015fmayan ve s\u00fcrekli inleyip k\u0131vranan babas\u0131n\u0131 Van’a g\u00f6t\u00fcrebileceklerini san\u0131\u011fa s\u00f6ylediklerinde “hi\u00e7bir \u015feyi yok, birazdan taburcu edece\u011fim, eve g\u00f6t\u00fcr\u00fcn\u201d \u015feklinde cevap verdi\u011fini, babas\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7 d\u00f6rt saat sonra taburcu edildi\u011fini, k\u0131sa bir s\u00fcre sonra fenala\u015fmas\u0131 \u00fczerine tekrar hastaneye g\u00f6t\u00fcrd\u00fcklerinde vefat etti\u011fini, san\u0131\u011f\u0131n kendilerine \u201cbu nas\u0131l olur, \u00f6lmemeliydi\u201d dedi\u011fini, san\u0131ktan \u015fik\u00e2yet\u00e7i oldu\u011funu,<\/p>\n
Mahkemede; hastanede babas\u0131yla yeterince ilgilenilmedi\u011fini, gerekli tetkiklerin yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u201cbir \u015fey yok\u201d diyerek g\u00f6nderildi\u011fini,<\/p>\n
Tan\u0131k \u015e. M. savc\u0131l\u0131kta; amcas\u0131n\u0131n kaza ge\u00e7irdi\u011fini duyunca Erci\u015f Devlet Hastanesine gitti\u011fini, yakla\u015f\u0131k be\u015f saat kadar m\u00fc\u015fahede alt\u0131nda kalan amcas\u0131na san\u0131\u011f\u0131n m\u00fcdahalede bulundu\u011funu, \u201cimkanlar\u0131m\u0131z var, gerekirse Van’a g\u00f6t\u00fcrebiliriz\u201d diye s\u00f6ylemesine ra\u011fmen san\u0131\u011f\u0131n gerek g\u00f6r\u00fcrse sevk edece\u011fini ancak mevcut durum itibar\u0131yla Van’a sevkine gerek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi\u011fini, bu s\u00fcre zarf\u0131nda amcas\u0131n\u0131n hi\u00e7 konu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, eli ile sol omzunu i\u015faret ederek s\u00fcrekli sol omzundaki a\u011fr\u0131dan \u015fik\u00e2yet etti\u011fini, saat 17.00 s\u0131ralar\u0131nda amcas\u0131n\u0131n taburcu edildi\u011fini, y\u00fcr\u00fcyemedi\u011fi i\u00e7in amcas\u0131n\u0131 karde\u015fi \u0130hsan ile birlikte ayaklar\u0131ndan ve omuzlar\u0131ndan tutarak taksiye bindirip eve g\u00f6t\u00fcrd\u00fcklerini, be\u015f dakika sonra \u015fuurunu kaybeden amcas\u0131n\u0131 derhal hastaneye g\u00f6t\u00fcrd\u00fcklerini, hastaneye vard\u0131klar\u0131nda \u015fuurunun kapal\u0131 oldu\u011funu, t\u00fcm m\u00fcdahalelere ra\u011fmen kurtar\u0131lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, yine n\u00f6bet\u00e7i doktor olan san\u0131\u011f\u0131n gerekli m\u00fcdahaleleri yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi\u011fini,<\/p>\n
\u0130dari soru\u015fturmada ise; san\u0131\u011f\u0131n \u00fc\u00e7 adet r\u00f6ntgen filmi istedi\u011fini, filmleri \u00e7ektirip san\u0131\u011fa g\u00f6sterdiklerinde amcas\u0131n\u0131n omzunda ezilme d\u0131\u015f\u0131nda bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi\u011fini, amcas\u0131n\u0131n daha sonra kontrole gelen san\u0131\u011fa omzundaki a\u011fr\u0131dan \u015fik\u00e2yet etmesi \u00fczerine san\u0131\u011f\u0131n \u201cseni taburcu edece\u011fim\u201d dedi\u011fini, amcas\u0131n\u0131n ise belinin damarlar\u0131n\u0131n koptu\u011funu ve k\u00f6t\u00fc durumda oldu\u011funu s\u00f6yledi\u011fini, beklerken amcas\u0131n\u0131n mide bulant\u0131s\u0131 oldu\u011funu ve kustu\u011funu, san\u0131\u011f\u0131n bunun serumdan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi\u011fini,<\/p>\n
\u0130fade etmi\u015flerdir.<\/p>\n
San\u0131k … tan\u0131k s\u0131fat\u0131yla \u00f6l\u00fc muayenesinde; \u00f6lenin trafik kazas\u0131 sonucu gelmesi \u00fczerine ilk m\u00fcdahaleyi yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, genel durumunun iyi oldu\u011funu, ileti\u015fim kurabildi\u011fini, \u00fc\u00e7 saat kadar m\u00fc\u015fahedede kald\u0131\u011f\u0131n\u0131, ayakta taburcu edildi\u011fini, saat 18.15 s\u0131ralar\u0131nda tekrar geldi\u011finde bilincinin kapal\u0131 oldu\u011funu, g\u00f6\u011fs\u00fcn sa\u011f k\u0131sm\u0131nda eski kosta k\u0131r\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu, bunun d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6lenin y\u00fcz\u00fcn\u00fcn sa\u011f k\u0131sm\u0131nda sa\u011f ka\u015f ile g\u00f6z\u00fcn sa\u011f taraf\u0131nda sa\u00e7l\u0131 deri ile biti\u015fen yerde bu alan\u0131 kaplayacak \u015fekilde travmaya ba\u011fl\u0131 y\u00fczeysel ekimoz ve yine sol kulak memesi yan\u0131nda y\u00fczeysel s\u0131yr\u0131klar ile el ve her iki diz kapa\u011f\u0131nda yere d\u00fc\u015fmeye ba\u011fl\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck ekimotik alanlar oldu\u011funu beyan etmi\u015f,
\n\u0130dari soru\u015fturmada; \u00f6lenin akci\u011fer grafisinde sa\u011f 3. intrekostal aral\u0131kta frakt\u00fcr mevcut oldu\u011funu, \u00f6lenin daha \u00f6nceden de trafik kazas\u0131 ge\u00e7irdi\u011fini ve sa\u011f kaburgas\u0131nda k\u0131r\u0131k oldu\u011funu yak\u0131nlar\u0131ndan \u00f6\u011frendi\u011fini, \u00f6lene serum tak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, a\u00e7\u0131k yaralar\u0131na pansuman yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00f6lende bir kez mide bulant\u0131s\u0131 g\u00f6zledi\u011fini, be\u015f saat m\u00fc\u015fahede alt\u0131nda tutulan \u00f6leni d\u00f6rt kez fiziken muayene etti\u011fini, genel durumunun iyi olmas\u0131 nedeniyle s\u0131v\u0131 tedavisi bittikten sonra taburcu etti\u011fini, 1-2 saat sonra eks bir \u015fekilde getirildi\u011finde yap\u0131lan m\u00fcdahale esnas\u0131nda uygulanan kardiyak masaj\u0131n\u0131n do\u011fal sonucu olarak k\u0131r\u0131klar\u0131n olu\u015ftu\u011funu,<\/p>\n
Savc\u0131l\u0131kta ve mahkemede; \u00f6lenin yak\u0131nlar\u0131n\u0131n \u00f6nceden ge\u00e7irdi\u011fi trafik kazas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak \u00f6lende kot frakt\u00fcr\u00fc oldu\u011funu s\u00f6ylediklerini, bu nedenle tespit etti\u011fi kot k\u0131r\u0131klar\u0131n\u0131n eskiden olu\u015ftu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, tedaviye y\u00f6nelik b\u00fct\u00fcn m\u00fcdahaleleri yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunmu\u015ftur.<\/p>\n
Olay tarihinde Erci\u015f Devlet Hastanesi Acil servisinde n\u00f6bet\u00e7i doktor olarak g\u00f6rev yapan san\u0131\u011f\u0131n sorumlulu\u011funun belirlenebilmesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6ncelikle doktorlar\u0131n g\u00f6revlerinin genel prensiplerini belirleyen d\u00fczenlemeler g\u00f6zetilerek “t\u0131bbi hata” kavram\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131nda fayda bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
Doktor t\u0131bbi m\u00fcdahaleyi, t\u0131p biliminin g\u00fcncel kural ve standartlar\u0131na uygun olarak \u00f6zenli bir \u015fekilde yapmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Bu husus; onaylanmas\u0131 03.12.2003 g\u00fcn ve 5013 say\u0131l\u0131 Kanun ile uygun bulunmu\u015f olan Biyoloji ve T\u0131bb\u0131n Uygulanmas\u0131 Bak\u0131m\u0131ndan \u0130nsan Haklar\u0131 ve \u0130nsan Haysiyetinin Korunmas\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi (\u0130nsan Haklar\u0131 ve Biyot\u0131p S\u00f6zle\u015fmesi)’nin “Mesleki standartlar” ba\u015fl\u0131kl\u0131 4. maddesinde; “Ara\u015ft\u0131rma dahil, sa\u011fl\u0131k alan\u0131nda herhangi bir m\u00fcdahelenin, ilgili meslek\u00ee y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler ve standartlara uygun olarak yap\u0131lmas\u0131 gerekir”, 19.02.1960 tarihli T\u0131bbi Deontoloji T\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn 13. maddesinde; “Tabip ve di\u015f tabibi, ilmi icaplara uygun olarak te\u015fhis koyar ve gereken tedaviyi tatbik eder. Bu faaliyetlerinin mutlak surette \u015fifa ile neticelenmemesinden dolay\u0131, deontoloji bak\u0131m\u0131ndan muaheze edilemez.
\nTababet prensip ve kaidelerine ayk\u0131r\u0131 veya aldat\u0131c\u0131 mahiyette te\u015fhis ve tedavi yasakt\u0131r.<\/p>\n
Tabip ve di\u015f tabibi; te\u015fhis, tedavi veya korunmak gayesi olmaks\u0131z\u0131n, hastan\u0131n arzusuna uyarak veya di\u011fer sebeplerle, akli veya bedeni mukavemetini azaltacak her hangi bir \u015fey yapamaz”, ayn\u0131 t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcn 14. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda; “Tabip ve di\u015f tabibi, hastan\u0131n vaziyetinin icabettirdi\u011fi s\u0131hhi ihtimam\u0131 g\u00f6sterir. Hastan\u0131n hayat\u0131n\u0131 kurtarmak ve s\u0131hhat\u0131n\u0131 korumak m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 takdirde dahi, \u0131st\u0131rab\u0131n\u0131 azaltmaya veya dindirmeye \u00e7al\u0131\u015fmakla m\u00fckelleftir”, Hasta Haklar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin “T\u0131bbi Gereklere Uygun Te\u015fhis, Tedavi ve Bak\u0131m” ba\u015fl\u0131kl\u0131 11. maddesinde; “Hasta, modern t\u0131bbi bilgi ve teknolojinin gereklerine uygun olarak te\u015fhisinin konulmas\u0131n\u0131, tedavisinin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 ve bak\u0131m\u0131n\u0131 istemek hakk\u0131na sahiptir.<\/p>\n
Tababetin ilkelerine ve tababet ile ilgili mevzuat h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131 veya aldat\u0131c\u0131 mahiyette te\u015fhis ve tedavi yap\u0131lamaz” ve T\u00fcrk Tabipler Birli\u011fi taraf\u0131ndan 01.02.1999 tarihli Genel Kurul toplant\u0131s\u0131nda kabul edilen Hekimlik Meslek Eti\u011fi Kurallar\u0131n\u0131n “Hekimin G\u00f6rev ve \u00d6devleri” ba\u015fl\u0131kl\u0131 5. maddesinde ise; “Hekimin \u00f6ncelikli g\u00f6revi, hastal\u0131klar\u0131 \u00f6nlemeye ve bilimsel gerekleri yerine getirerek hastalar\u0131 iyile\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015farak insan\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumakt\u0131r. Meslek uygulamas\u0131 s\u0131ras\u0131nda insan onurunu g\u00f6zetmesi de, hekimin \u00f6ncelikli \u00f6devidir. Hekim, bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirebilmek i\u00e7in, geli\u015fmeleri yak\u0131ndan izler” \u015feklinde ifade edilmi\u015ftir.
\nDoktor, doktorluk mesle\u011finin gerektirdi\u011fi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler ile t\u0131p biliminin ge\u00e7erli kurallar\u0131na uygun olarak m\u00fcdahale yapmal\u0131, t\u0131bb\u0131n ilke ve prensiplerine ayk\u0131r\u0131 te\u015fhis ve tedavi yapmamal\u0131d\u0131r. Doktorun m\u00fcdahalesi \u00f6ncelikle endikasyon da denilen t\u0131bbi bir gereklilik nedeniyle te\u015fhis, tedavi ve hastal\u0131ktan korunma gibi sebeplerle yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu zorunluluk Anayasam\u0131z\u0131n 17. maddesinde de vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Doktor t\u0131ptaki bilimsel geli\u015fmeleri takip etmeli, t\u0131bbi m\u00fcdahaleyi bu g\u00fcncel bilgiler do\u011frultusunda ger\u00e7ekle\u015ftirmelidir. Belirtmek gerekir ki, doktorun standartlara ve bilimsel kurallara uygun olarak \u00f6zenli bir \u015fekilde m\u00fcdahale yap\u0131p yapmad\u0131\u011f\u0131 belirlenirken yapt\u0131\u011f\u0131 m\u00fcdahale sonucunda hastan\u0131n \u015fifa bulmas\u0131 de\u011fil, kurallara uygun m\u00fcdahalede bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
T\u0131pta hatal\u0131 uygulamalar, \u0130ngilizce “malpractice” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn T\u00fcrk\u00e7e okunu\u015fuyla “malpraktis”, “hekimli\u011fin k\u00f6t\u00fc uygulanmas\u0131”, “t\u0131bbi k\u00f6t\u00fc uygulama”, “uygulama hatas\u0131”, “t\u0131pta yanl\u0131\u015f uygulama” gibi \u00e7e\u015fitli kavramlarla isimlendirilmekle birlikte en geni\u015f olarak kabul g\u00f6ren ve kullan\u0131lan kavram “t\u0131bbi hata”d\u0131r.<\/p>\n
T\u00fcrk Tabipler Birli\u011finin kabul etti\u011fi 01.02.1999 tarihli Hekimlik Meslek Eti\u011fi Kurallar\u0131n\u0131n 13. maddesinde “Hekimli\u011fin K\u00f6t\u00fc Uygulanmas\u0131 (Malpractice)” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda; “Bilgisizlik, deneyimsizlik ya da ilgisizlik nedeniyle bir hastan\u0131n zarar g\u00f6rmesi” bi\u00e7iminde tan\u0131mlanan t\u0131bbi hata kavram\u0131; D\u00fcnya Tabipler Birli\u011finin 44. Genel Kurulunun “Malpractice Bildirisi” olarak da bilinen sonu\u00e7 bildirgesinde, t\u0131bbi yanl\u0131\u015f uygulama ile t\u0131bbi bak\u0131m ve tedavi s\u0131ras\u0131nda g\u00f6r\u00fclen hekimin hatas\u0131ndan kaynaklanmayan durumlar\u0131n birbirinden ayr\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi vurgulanarak; “a) T\u0131bbi yanl\u0131\u015f uygulama; doktorun tedavisi s\u0131ras\u0131nda standart uygulamay\u0131 yapmamas\u0131, beceri eksikli\u011fi veya hastaya tedavi vermemesi ile olu\u015fan zarar, b) T\u0131bbi uygulama s\u0131ras\u0131nda \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyen bilgi ya da beceri noksanl\u0131\u011f\u0131 sonucu olu\u015fan ise; istenmeyen sonu\u00e7tur ve bunda hekimin sorumlulu\u011fu yoktur” \u015feklinde; Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan ancak kanunla\u015fmam\u0131\u015f bulunan “T\u0131bbi Hizmetlerin K\u00f6t\u00fc Uygulanmas\u0131ndan Do\u011fan Sorumluluk Kanunu Tasar\u0131s\u0131”n\u0131n 3. maddesinde ise; “Sa\u011fl\u0131k personelinin kas\u0131t, kusur ve ihmali ile standart uygulamay\u0131 yapmamas\u0131, bilgi ve beceri eksikli\u011fi ile yanl\u0131\u015f ya da eksik te\u015fhiste bulunmas\u0131 ya da hastaya tedavi vermemesi ile olu\u015fan ve zarar meydana getiren fiil ve durumlar” bi\u00e7iminde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
T\u0131bbi m\u00fcdahaleler genel olarak “izin verilen risk” kapsam\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen m\u00fcdahalelerdir. \u0130zin verilen risk, hukuken m\u00fcsaade edilen tehlike olu\u015fturma alan\u0131 olarak tarif edilmektedir. Ki\u015filer zarar ya da tehlike do\u011furacak b\u00fct\u00fcn davran\u0131\u015flar\u0131nda cezaland\u0131r\u0131lma tehdidi alt\u0131nda bulunmamal\u0131d\u0131r. Toplumsal geli\u015fmeyi sa\u011flamak veya daha k\u0131ymetli hukuki de\u011ferlere ula\u015fabilmek i\u00e7in baz\u0131 durumlarda ki\u015filere yapt\u0131klar\u0131 i\u015fin niteli\u011fi gere\u011fi belirli oran ve \u00f6l\u00e7\u00fcde risk olu\u015fturmas\u0131 i\u00e7in izin verilmelidir. \u00d6nemli olan belirlenen kurallara uygun \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirilen davran\u0131\u015flar\u0131n izin verilen risk alan\u0131 i\u00e7inde yap\u0131lmas\u0131 ve neticenin de bu alan i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bu takdirde sorumluluk s\u00f6z konusu olmayacakt\u0131r. T\u0131bbi m\u00fcdahale \u00e7e\u015fidi olarak ameliyat yap\u0131lmas\u0131, maden oca\u011f\u0131 i\u015fletilmesi, spor faaliyeti, patlay\u0131c\u0131 madde \u00fcretimi, trafikte ara\u00e7 kullan\u0131lmas\u0131, kurallara uygun olarak av yap\u0131lmas\u0131 ve end\u00fcstriyel tesis i\u015fletilmesi izin verilen risk alanlar\u0131na \u00f6rnek olarak g\u00f6sterilmektedir. Ancak konunun uzman\u0131 olmayan doktorun te\u015fhis veya tedaviyi \u00fcstlenmesi anlam\u0131nda \u00fcstlenme kusuru ve gerek doktorun bireysel olarak gerekse \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 kurum y\u00f6n\u00fcnden kurumsal olarak organizasyon kusurunun, izin verilen risk d\u0131\u015f\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
Doktorun, t\u0131bbi m\u00fcdahale s\u0131ras\u0131nda; standart uygulamay\u0131 yapmamas\u0131, bilgi, beceri veya deneyim eksikli\u011fi ile yanl\u0131\u015f ya da eksik te\u015fhis veya tedavide bulunmas\u0131, gerekti\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde ilgi ve itina g\u00f6stermemesi veya hastaya gereken tedaviyi vermemesi neticesinde tehlike ve zarar olu\u015fturan eylemleri t\u0131bbi hata olarak kabul edilecektir. Tedavi sonras\u0131 bak\u0131m ve kontrol y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine ayk\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n da bu ba\u011flamda de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fi izahtan varestedir. \u00d6n muayenesinin eksik yap\u0131lmas\u0131, hastan\u0131n anamnezinin (ge\u00e7mi\u015f bilgisi) ya hi\u00e7 ya da gerekti\u011fi gibi al\u0131nmamas\u0131 veya gerekli tetkiklerin yap\u0131lmamas\u0131 te\u015fhis a\u015famas\u0131nda; gereken t\u0131bbi m\u00fcdahalenin hi\u00e7bir \u015fekilde yap\u0131lmamas\u0131, ameliyat s\u0131ras\u0131nda hastan\u0131n v\u00fccudunda yabanc\u0131 madde unutulmas\u0131, yanl\u0131\u015f tedavi y\u00f6ntemi se\u00e7ilmesi, yanl\u0131\u015f ila\u00e7 verilmesi, hastan\u0131n veya m\u00fcdahale edilecek uzvun kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, m\u00fcdahalenin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz bir \u015fekilde yap\u0131lmas\u0131, hijyen kurallar\u0131na dikkat edilmemesi veya hatal\u0131 ameliyat tarz\u0131n\u0131n benimsenmesi de uygulamada tedavi a\u015famas\u0131nda g\u00f6r\u00fclen t\u0131bbi hata \u00f6rneklerindendir. (Nebahat Kayaer, Ceza Hukukunda Hekimin T\u0131bbi M\u00fcdahalesi \u00c7er\u00e7evesinde \u0130\u015flenen Taksirle \u00d6ld\u00fcrme Su\u00e7u (yay\u0131nlanmam\u0131\u015f doktora tezi) Dokuz Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi Kamu Hukuku Anabilim Dal\u0131, \u0130zmir, 2012, s.237 vd)<\/p>\n
Bu noktada komplikasyon kavram\u0131n\u0131n da izah edilmesi gerekmektedir. T\u00fcrk Dil Kurumunun Bilim ve Sanat Terimleri S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcnde; “Bir hastal\u0131\u011f\u0131n devam\u0131 s\u0131ras\u0131nda olu\u015fan ba\u015fka patolojik olaylar veya hastal\u0131klar, ard\u0131l sorun, karma\u015f\u0131kl\u0131k” \u015feklinde tan\u0131mlanan komplikasyon, doktorun m\u00fcdahale s\u0131ras\u0131nda bilgi, beceri ve deneyim eksikli\u011fi olmaks\u0131z\u0131n standart uygulamay\u0131, do\u011fru te\u015fhis ve tedaviyi \u00f6zenli bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirmesine ra\u011fmen \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyecek ve engellenemeyecek \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kan, hekimli\u011fin k\u00f6t\u00fc uygulanmas\u0131ndan kaynaklanmayan zarar do\u011furucu durumlar\u0131 ifade etmektedir. T\u0131bb\u0131n kural ve gereklerine uygun davran\u0131ld\u0131\u011f\u0131 halde hastan\u0131n veya doktorun elinde olmadan geli\u015fen \u00f6ng\u00f6r\u00fclememi\u015f ve engellenememi\u015f zarar veya sonu\u00e7 s\u00f6z konusu ise komplikasyondan bahsedilir. Kusursuz sorumlulu\u011fun kabul edilmedi\u011fi ceza hukuku sistemimizde failin bu durumdan sorumlu tutulabilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n
Uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir hukuki \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulabilmesi bak\u0131m\u0131ndan, taksir ve unsurlar\u0131 \u00fczerinde de durulmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
Kural olarak su\u00e7, ancak kastla i\u015flenebilecekken, kanunda a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterilen hallerde taksirle de i\u015flenebilece\u011fi kabul edilmi\u015ftir. Failin cezaland\u0131r\u0131labilmesi i\u00e7in kanunda a\u00e7\u0131k bir d\u00fczenleme bulunmas\u0131n\u0131n zorunlu oldu\u011fu istisnai bir kusurluluk \u015fekli olan taksir, 5237 say\u0131l\u0131 TCK\u2019nun 22\/2. maddesinde; \u201cdikkat ve \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne ayk\u0131r\u0131l\u0131k dolay\u0131s\u0131yla bir davran\u0131\u015f\u0131n, su\u00e7un yasal tan\u0131m\u0131nda belirtilen neticesi \u00f6ng\u00f6r\u00fclmeyerek ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi\u201d \u015feklinde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Toplumsal ya\u015famda belli faaliyetlerde bulunan kimselerin ba\u015fkalar\u0131na zarar vermemek i\u00e7in bir tak\u0131m \u00f6nlemler almas\u0131 ve baz\u0131 davran\u0131\u015f kurallar\u0131na uyma zorunluluklar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Bu kurallar toplum olarak ya\u015fama zorunlulu\u011fundan do\u011fabilece\u011fi gibi, Devletin m\u00fcdahalesiyle de ortaya \u00e7\u0131kabilmektedir. Taksirli su\u00e7 bu kurallar\u0131n ihlal edilmesi sonucu belirir, fail tedbirli ve \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fc davranmam\u0131\u015f oldu\u011fu i\u00e7in cezaland\u0131r\u0131l\u0131r. Bu bak\u0131mdan sorumlulu\u011fun nedeni, \u00f6ng\u00f6rebilme imk\u00e2n ve \u00f6devinin varl\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen sonuca iradi bir hareketle neden olmaktan kaynaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n
Ceza Genel Kurulunun bir\u00e7ok karar\u0131nda vurguland\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6\u011fretide de benimsendi\u011fi \u00fczere taksirli su\u00e7larda ayr\u0131ca aranmas\u0131 gereken unsurlar;<\/p>\n
1- Fiilin taksirle i\u015flenebilen bir su\u00e7 olmas\u0131,<\/p>\n
2- Hareketin iradi olmas\u0131,<\/p>\n
3- Sonucun istenmemesi,<\/p>\n
4- Hareket ile sonu\u00e7 aras\u0131nda nedensellik ba\u011f\u0131n\u0131n bulunmas\u0131,<\/p>\n
5- Sonucun \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir olmas\u0131na ra\u011fmen \u00f6ng\u00f6r\u00fclmemi\u015f olmas\u0131,<\/p>\n
\u015eeklinde kabul edilmektedir.<\/p>\n
Uyu\u015fmazl\u0131\u011fa konu olayda, di\u011fer \u015fartlar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi konusunda bir teredd\u00fct bulunmamas\u0131 nedeniyle, 4. bentte yer alan hareketle netice aras\u0131nda nedensellik ba\u011f\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 ve 5. bentte bulunan neticenin \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir olmas\u0131na ra\u011fmen \u00f6ng\u00f6r\u00fclmemi\u015f olmas\u0131 \u015fartlar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fip ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fi \u00fczerinde durulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Taksirle ger\u00e7ekle\u015ftirilen baz\u0131 eylemlerin su\u00e7 olarak tan\u0131mlan\u0131p ceza\u00ee yapt\u0131r\u0131ma ba\u011flanmas\u0131yla, insanlar\u0131n gittik\u00e7e yo\u011funla\u015fan ve karma\u015f\u0131k hale gelen toplum hayat\u0131 i\u00e7inde daha dikkatli davranmalar\u0131n\u0131n temin edilmesi ama\u00e7lanmaktad\u0131r. Kanun ve ortak hayat tecr\u00fcbesinin sonucu olarak kendisine toplum taraf\u0131ndan y\u00fcklenen dikkat ve \u00f6zen g\u00f6revini ihlal eden ve bu hareketiyle \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir zararl\u0131 neticeye sebep olan ki\u015finin taksirle i\u015flenen su\u00e7lara ili\u015fkin ceza\u00ee sorumlulu\u011fu benimsenmi\u015f, fakat taksirden s\u00f6z edebilmek i\u00e7in de failin hareketi ile meydana gelen netice aras\u0131nda nedensellik ba\u011f\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 ve neticenin \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir olmas\u0131na ra\u011fmen \u00f6ng\u00f6r\u00fclmemi\u015f olmas\u0131 aranm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re \u00f6ncelikle genel anlamda, sonras\u0131nda ise taksirli su\u00e7lar a\u00e7\u0131s\u0131ndan nedensellik ba\u011f\u0131 \u00fczerinde durulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
“Neden” kavram\u0131, T\u00fcrk Dil Kurumu T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcnde; “Bir olay\u0131 ve durumu gerektiren, do\u011furan ba\u015fka olay veya durum, sebep” \u015feklinde, “neden olmak” ise, “bir \u015feyin olmas\u0131na veya ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na yol a\u00e7mak, sebep olmak” bi\u00e7iminde tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Buradan hareketle “nedensellik” kavram\u0131, neden sonu\u00e7 ili\u015fkisi ya da sonu\u00e7 ile bu sonuca neden olan olgu veya durum aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131 olarak a\u00e7\u0131klanabilir.<\/p>\n
Nedensellik ba\u011f\u0131, 5237 say\u0131l\u0131 TCK’nun haz\u0131rlanmas\u0131nda esas al\u0131nan su\u00e7 teorisinde, \u201ckanunda tan\u0131mlanm\u0131\u015f bir haks\u0131zl\u0131k\u201d olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fclen su\u00e7tan failin sorumlu tutulabilmesi i\u00e7in gerekli olan, maddi, manevi ve hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k unsurlar\u0131ndan maddi unsur i\u00e7erisinde yer almaktad\u0131r.<\/p>\n
Neticeli t\u00fcm su\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekli olan “nedensellik ba\u011f\u0131”, ceza hukukunda, bu kavram\u0131n mahiyeti gere\u011fi, su\u00e7un kanuni tan\u0131m\u0131nda neticeye yer verilmi\u015f olmas\u0131 halinde failin fiili ile netice aras\u0131nda sebep-sonu\u00e7 ili\u015fkisini kuran bir ba\u011f anlam\u0131na gelmektedir. Failin yapmak veya yapmamak \u015feklindeki eylemi sonucunda d\u0131\u015f d\u00fcnyada bir zarar veya tehlikenin meydana gelmi\u015f olmas\u0131 halinde nedensellik s\u00f6z konusu olacakt\u0131r. Do\u011fald\u0131r ki yap\u0131lan her hareket d\u0131\u015f d\u00fcnyada bir veya birden fazla neticeye sebebiyet verebilir, ancak d\u0131\u015f d\u00fcnyada vuku bulan her netice de\u011fil su\u00e7un kanuni tan\u0131m\u0131nda belirtilmi\u015f olan netice nazara al\u0131nacakt\u0131r.<\/p>\n
Nedensellik ba\u011f\u0131 ile ilgili olarak T\u00fcrk Ceza Kanununda genel bir h\u00fckme yer verilmemekle birlikte, baz\u0131 su\u00e7 tiplerinin temel \u015feklinde yahut nitelikli veya neticesi sebebiyle a\u011f\u0131rla\u015fm\u0131\u015f hallerinde; “neden olmak” (5237 say\u0131l\u0131 TCK’nun 83\/3, 85, 86, 87, 89. maddeleri vb.), “sebebiyet vermek” (TCK’nun 162, 173. maddeleri) veya “sonucunda” (TCK’nun 87\/4, 90\/5, 91\/8, 95\/4. maddeleri vb.) gibi ibarelere yer verilerek nedensellik ba\u011f\u0131 vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. (Mahmut Koca-\u0130lhan \u00dcz\u00fclmez, T\u00fcrk Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler, Adalet Yay\u0131nevi, Ankara 2014, 7. Bas\u0131, s.121; Berrin Akbulut, T\u00fcrk Ceza Kanunu ile Kabahatler Kanununun Genel H\u00fck\u00fcmlerinin Yapt\u0131r\u0131m H\u00fck\u00fcmleri D\u0131\u015f\u0131nda Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 Olarak \u0130ncelenmesi, Adalet Yay\u0131nevi, Ankara 2010, s.235 vd.)<\/p>\n
Nedensellik ba\u011f\u0131na ili\u015fkin 5237 say\u0131l\u0131 TCK’nda genel bir h\u00fck\u00fcm bulunmamakta olup konu \u00f6\u011freti ve uygulamaya b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6\u011fretide nedensellik ba\u011f\u0131 \u00e7e\u015fitli teorilerle a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r. \u00d6\u011fretide h\u00e2kim olan \u015fart (\u015fartlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ya da do\u011fal nedensellik) teorisinde; netice bir \u00e7ok \u015fart\u0131n bir b\u00fct\u00fcn olu\u015fturarak meydana gelmesiyle olu\u015ftu\u011fundan ve bunlardan birisinin bulunmamas\u0131 neticenin ger\u00e7ekle\u015fmesini engelleyece\u011finden, bu \u015fartlardan birisini ger\u00e7ekle\u015ftiren failin hareketi ile ger\u00e7ekle\u015fen netice aras\u0131nda nedensellik ba\u011f\u0131 vard\u0131r. Uygun sebep (kuralc\u0131 nedensellik) teorisinde; bir hareket ile netice aras\u0131nda nedensellik ba\u011f\u0131n\u0131n bulundu\u011funun kabul edilebilmesi i\u00e7in, hareketin o neticeyi meydana getirmeye uygun bir hareket olmas\u0131 gerekmektedir. Objektif isnadiyet teorisinde ise; \u015fart teorisi anlam\u0131nda hareketinin verdi\u011fi netice, ancak hareketin su\u00e7un konusu \u00fczerinde hukuken tasvip edilmeyen bir tehlike veya risk yaratmas\u0131 ve kendini tipik olan neticeye yans\u0131tmas\u0131 halinde objektif olarak faile y\u00fckletilebilir. (Mahmut Koca-\u0130lhan \u00dcz\u00fclmez, T\u00fcrk Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler, Adalet Yay\u0131nevi, Ankara 2014, 7. Bas\u0131, s.123-131; Nur Centel-Hamide Zafer-\u00d6zlem \u00c7akmut, T\u00fcrk Ceza Hukukuna Giri\u015f, Beta Yay\u0131nevi, \u0130stanbul 2014, 8. Bas\u0131, s.256-268; M.Emin Artuk-Ahmet G\u00f6kcen-A.Caner Yenid\u00fcnya, Adalet Yay\u0131nevi, Ankara 2014, 8. Bas\u0131, s.250-258, 262-267; Berrin Akbulut, T\u0131p Ceza Hukukunda Nedensellik Ba\u011f\u0131, T\u0131p Ceza Hukukunun G\u00fcncel Sorunlar\u0131 Konulu T\u00fcrk-Alman T\u0131p Hukuku Sempozyumu, T\u00fcrkiye Barolar Birli\u011fi Yay\u0131nlar\u0131, 2008, s. 222-234) Bununla birlikte objektif isnadiyet teorisinin bir nedensellik teorisi olmay\u0131p bir de\u011ferlendirme teorisi oldu\u011fu da \u00f6\u011fretide belirtilmektedir. (Veli \u00d6zer \u00d6zbek, TCK \u0130zmir \u015eerhi, Yeni T\u00fcrk Ceza Kanunun Anlam\u0131, Se\u00e7kin Yay\u0131nevi, Ankara 2006, 3. Bas\u0131, s.321)<\/p>\n
Uyu\u015fmazl\u0131\u011fa konu somut olay\u0131n \u00f6zellikleri itibar\u0131yla objektif isnadiyet kavram\u0131na ayr\u0131ca yer verilmesi gerekmektedir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz modern ceza hukuku anlay\u0131\u015f\u0131nda nedensellik ba\u011f\u0131n\u0131n belirlenmi\u015f olmas\u0131 tek ba\u015f\u0131na failin cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeterli olmay\u0131p ayr\u0131ca ger\u00e7ekle\u015fen neticenin failin eseri olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n di\u011fer bir ifadeyle ortaya \u00e7\u0131kan neticenin belirli bir ki\u015fiye objektif olarak isnad\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespit edilmesi de gerekmektedir. Olayda \u00f6ncelikle \u015fart teorisine g\u00f6re nedensellik ba\u011f\u0131 ortaya konulmal\u0131, sonras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen neticenin faile isnat edilip edilemeyece\u011fi ara\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Objektif isnadiyet, neticenin belirli bir insan\u0131n eseri olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcp g\u00f6r\u00fclemeyece\u011fi anlam\u0131na gelmektedir. E\u011fer meydana gelen netice, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015finin veya bir rastlant\u0131n\u0131n eseri ise faile isnat edilemeyecektir. Bu nedenle netice, insan\u0131n h\u00fckmedebilece\u011fi alan\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kal\u0131yorsa hukuken \u00f6nemli olan bir tehlike ya da risk bulunmamaktad\u0131r. H\u00fckmedilebilirlik, neticenin \u00f6nemli oranda idare edilebilirli\u011fi anlam\u0131na gelmekte olup, fail hukuken \u00f6nemli bir tehlike ya da risk olu\u015ftursa bile, olay\u0131n tamamen hayat\u0131n ola\u011fan ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n ve genel hayat tecr\u00fcbelerinin d\u0131\u015f\u0131nda kalmas\u0131 nedeniyle beklenebilir de\u011filse, netice faile y\u00fcklenemeyecektir. T\u0131bbi m\u00fcdahaleler \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi baz\u0131 davran\u0131\u015flar “izin verilen risk” ya da “riziko” \u00e7er\u00e7evesinde yap\u0131lmaktad\u0131r. Hareketin izin verilen risk kapsam\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f olmas\u0131 durumunda netice faile objektif olarak isnat edilemeyecektir. Keza ger\u00e7ekle\u015fen netice failin hareketiyle tesad\u00fcfen birle\u015fen ba\u015fka sebeplerden meydana gelmi\u015f ise bu durumda da neticenin faile isnat edilmesinden bahsedilemeyecektir. Bunun gibi, sonradan ger\u00e7ekle\u015ftirilen bir fiilin \u00f6nceden ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f fiilin neticeye ula\u015fmas\u0131n\u0131 engellemesi durumunda da \u00f6nceki eylemi ger\u00e7ekle\u015ftiren faile neticenin isnat edilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r. (Mahmut Koca-\u0130lhan \u00dcz\u00fclmez, T\u00fcrk Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler, Adalet Yay\u0131nevi, Ankara 2014, 7. Bas\u0131, s.128-131; M. Emin Artuk-Ahmet G\u00f6kcen-A. Caner Yenid\u00fcnya, Adalet Yay\u0131nevi, Ankara 2014, 8. Bas\u0131, s.262-267; Berrin Akbulut, T\u00fcrk Ceza Kanunu ile Kabahatler Kanununun Genel H\u00fck\u00fcmlerinin Yapt\u0131r\u0131m H\u00fck\u00fcmleri D\u0131\u015f\u0131nda Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 Olarak \u0130ncelenmesi, Adalaet Yay\u0131nevi, Ankara 2010, s. 237; Nebahat Kayaer, Ceza Hukukunda Hekimin T\u0131bbi M\u00fcdahalesi \u00c7er\u00e7evesinde \u0130\u015flenen Taksirle \u00d6ld\u00fcrme Su\u00e7u, Yay\u0131nlanmam\u0131\u015f doktora tezi, Dokuz Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi Kamu Hukuku Anabilim Dal\u0131, \u0130zmir 2012, s.111-112)<\/p>\n
Nedensellik ba\u011f\u0131, \u00f6\u011fretideki g\u00f6r\u00fc\u015flere g\u00f6re hukuki bir kavram de\u011fil mant\u0131ki (Nur Centel-Hamide Zafer-\u00d6zlem \u00c7akmut, T\u00fcrk Ceza Hukukuna Giri\u015f, Beta Yay\u0131nevi, \u0130stanbul 2014, 8. Bas\u0131, s.255) ya da do\u011fal bir olgudur. (\u0130zzet \u00d6zgen\u00e7, T\u00fcrk Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler, Se\u00e7kin Yay\u0131nevi, Ankara 2014, 10. Bas\u0131, s.171-173) Bu anlamda, d\u0131\u015f d\u00fcnyada ger\u00e7ekle\u015fen sonu\u00e7 ile bu sonucu do\u011furan sebep aras\u0131ndaki nedensellik ba\u011f\u0131 do\u011fa bilimleri ba\u011flam\u0131nda de\u011ferlendirilmeli ve hayat tecr\u00fcbelerimizle mant\u0131\u011f\u0131m\u0131za g\u00f6re belirlenmelidir. Nedensellik ba\u011f\u0131n\u0131n do\u011fal olarak belirlenmesi icrai su\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan ge\u00e7erlidir, zira ihmali su\u00e7larda farkl\u0131l\u0131k s\u00f6z konusudur.<\/p>\n
Konumuza ili\u015fkin olan ihmali su\u00e7lar a\u00e7\u0131s\u0131ndan da nedensellik ba\u011f\u0131n\u0131n \u00fczerinde durulmas\u0131, bundan \u00f6nce de icrai ve ihmali su\u00e7lar\u0131n k\u0131saca a\u00e7\u0131klanmas\u0131 gerekmektedir. Hukuk normlar\u0131, yasaklay\u0131c\u0131 ve emredici normlar olmak \u00fczere, iki \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Sadece icrai bir hareketle ihlal edilebilecek olan ve belirli bir hareketin yap\u0131lmas\u0131n\u0131n istenmedi\u011fi yasaklay\u0131c\u0131 normlarda, yasaklanan hareketin yap\u0131lmas\u0131 sonucunda bir hak ihlali ger\u00e7ekle\u015fmektedir. \u00d6rne\u011fin; TCK’nun 81. maddesinde yer alan \u00f6ld\u00fcrmeyi yasaklayan norm bir kimsenin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesiyle ihlal edilmi\u015f olacakt\u0131r. Emredici normlarda ise, belirli bir hareketin yap\u0131lmas\u0131 yasaklanmamakta, aksine belirli bir hareketin yap\u0131lmas\u0131 emredilmektedir. Bu emredici kurala uyulmamas\u0131 ba\u015fka bir anlat\u0131mla yap\u0131lmas\u0131 emredilen hareketin yerine getirilmemesi sonucunda haks\u0131zl\u0131k meydana gelmekte yani kanunda tan\u0131mlanan su\u00e7 ihmali hareketle i\u015flenmektedir. \u00d6rne\u011fin; TCK’nun 98. maddesinde d\u00fczenlenen, kendini idare edemeyecek durumda olan kimseye hal ve \u015fartlar\u0131n elverdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde yard\u0131m etmemek ya da durumu derhal ilgili makamlara bildirmemek \u015feklindeki su\u00e7, emredici normun istedi\u011fi \u015fekilde davran\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131 nedeniyle yani ihmali hareketle olu\u015fmaktad\u0131r. (Mahmut Koca-\u0130lhan \u00dcz\u00fclmez, T\u00fcrk Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler, Se\u00e7kin Yay\u0131nevi, Ankara 2014, 7. Bas\u0131, s.362-363)<\/p>\n
Emredici norma ayk\u0131r\u0131 davran\u0131lmas\u0131yla i\u015flenen ihmali su\u00e7lar \u00f6\u011fretide ger\u00e7ek ihmali su\u00e7lar ve ger\u00e7ek olmayan veya g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte (ya da garant\u00f6rsel) ihmali su\u00e7lar olarak iki kategoride de\u011ferlendirilmektedir. Ger\u00e7ek ihmali su\u00e7lar; ki\u015finin kanunda tan\u0131mlanan icrai davran\u0131\u015f\u0131 kasten yapmamas\u0131yla olu\u015fmakta olup su\u00e7un ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in ayr\u0131ca neticenin de ger\u00e7ekle\u015fmesi zorunlulu\u011fu bulunmamaktad\u0131r. TCK’nun 98. maddesindeki; “yard\u0131m veya bildirim y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn yerine getirilmemesi”, 175. maddesindeki; “ak\u0131l hastas\u0131 \u00fczerindeki bak\u0131m ve g\u00f6zetim y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlali”, 176. maddedeki; “in\u015faat veya y\u0131k\u0131m faaliyeti s\u0131ras\u0131nda, insan hayat\u0131 veya beden b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan gerekli olan tedbirlerin al\u0131nmamas\u0131”, 177. maddesindeki; “g\u00f6zetimi alt\u0131nda bulunan hayvan\u0131n kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131nda ihmal g\u00f6sterilmesi”, 178. maddesindeki; “herkesin gelip ge\u00e7ti\u011fi yerlerde yap\u0131lmakta olan i\u015flerden veya b\u0131rak\u0131lan e\u015fyadan do\u011fan tehlikeyi \u00f6nlemek i\u00e7in gerekli i\u015faret veya engellerin konulmamas\u0131”, 257\/2. maddesindeki; “g\u00f6revinin gereklerinin yap\u0131lmas\u0131nda ihmal veya gecikme g\u00f6sterilmesi”, 278. maddesindeki; “i\u015flenmekte olan bir su\u00e7un yetkili makamlara bildirmemesi”, 279. maddedeki; “kamu ad\u0131na soru\u015fturma ve kovu\u015fturmay\u0131 gerektiren bir su\u00e7un i\u015flendi\u011fini g\u00f6reviyle ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak \u00f6\u011frenip de yetkili makamlara bildirimde bulunulmas\u0131n\u0131n ihmal edilmesi veya bu hususta gecikme g\u00f6sterilmesi”, 280. maddesindeki; “sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensubunun g\u00f6revini yapt\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada bir su\u00e7un i\u015flendi\u011fi y\u00f6n\u00fcnde bir belirti ile kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131na ra\u011fmen, durumu yetkili makamlara bildirmemesi veya bu hususta gecikme g\u00f6stermesi”, 284. maddesindeki; “hakk\u0131nda tutuklama karar\u0131 verilmi\u015f olan veya h\u00fck\u00fcml\u00fc bir ki\u015finin bulundu\u011fu yerin bildi\u011fi halde yetkili makamlara bildirilmemesi” ger\u00e7ek ihmali su\u00e7lardand\u0131r. Ger\u00e7ek olmayan veya g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte (ya da garant\u00f6rsel) ihmali su\u00e7lar ise, neticenin \u00f6nlenmesi bak\u0131m\u0131ndan hukuki y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck alt\u0131nda bulunan fail taraf\u0131ndan kanunda tan\u0131mlanan neticenin meydana gelmesinin engellenmemesi \u015feklinde i\u015flenen su\u00e7lard\u0131r. Bu nedenle kanunda d\u00fczenlenen ve kural olarak icrai bir hareketle i\u015flenen su\u00e7un ihmali bir hareketle de i\u015flenmesine ger\u00e7ek olmayan ya da g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte ihmali su\u00e7 denilmektedir. \u00d6\u011fretide neticenin meydana gelmesinin engellenmesi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc “garanti y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc” ya da “garant\u00f6rl\u00fck” olarak da adland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Ki\u015finin yerine getirmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu, ba\u015fka bir anlat\u0131mla garanti y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131nda bulunan davran\u0131\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmemesi nedeniyle meydana gelen neticeden sorumlu tutulabilmesi i\u00e7in s\u00f6z konusu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck ihmalinin icrai davran\u0131\u015fa e\u015fde\u011fer olmas\u0131 zorunludur. TCK’nun 83. maddesinde d\u00fczenlenen; “kasten \u00f6ld\u00fcrmenin ihmali davran\u0131\u015fla i\u015flenmesi” ile 88. maddesinde d\u00fczenlenen; “kasten yaralaman\u0131n ihmali davran\u0131\u015fla i\u015flenmesi” ger\u00e7ek olmayan veya g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte ihmali su\u00e7lardand\u0131r. (Kay\u0131han \u0130\u00e7el-F\u00fcsun Sokullu Ak\u0131nc\u0131-\u0130zzet \u00d6zgen\u00e7-Adem S\u00f6z\u00fcer-F. Selami Mahmuto\u011flu, Yener \u00dcnver, Su\u00e7 Teorisi (2), \u0130stanbul, 2004, 3. Bask\u0131, s. 62; \u0130zzet \u00d6zgen\u00e7, T\u00fcrk Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler, Se\u00e7kin Yay\u0131nevi, Ankara 2014, 10. Bas\u0131, s.216-227; Mahmut Koca-\u0130lhan \u00dcz\u00fclmez, T\u00fcrk Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler, Se\u00e7kin Yay\u0131nevi, Ankara 2014, 7. Bas\u0131, s.362-386; M. Emin Artuk-Ahmet G\u00f6kcen-A. Caner Yenid\u00fcnya, Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler, Ankara 2014, 8. Bas\u0131, s.233-242)<\/p>\n
Ger\u00e7ek ihmali su\u00e7lar hareketin yap\u0131lmas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fen ve kanuni tan\u0131mlar\u0131nda netice aranmayan su\u00e7lar oldu\u011fundan bu su\u00e7larda nedensellik ba\u011f\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na gerek yoktur. G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte ihmali su\u00e7larda ise, hareketsizlik do\u011fal anlamda neticeye sebep olmad\u0131\u011f\u0131ndan, ortaya \u00e7\u0131kan netice ile belirli bir icrai davran\u0131\u015fta bulunma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131nda bulunan ki\u015finin hareketsizli\u011fi \u015feklindeki fiil aras\u0131nda do\u011fal anlamda de\u011fil normatif anlamda nedensellik aranmaktad\u0131r. \u0130hmal edilen hareket yap\u0131lm\u0131\u015f olsayd\u0131 netice engellenecekti denilebiliyorsa nedenselli\u011fin s\u00f6z konusu oldu\u011fu kabul edilece\u011finden ger\u00e7ekle\u015fen netice ile ihmal edilen hareket kanuna uygun bir nedensellik ba\u011f\u0131 i\u00e7inde bulunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Nedensellik ba\u011f\u0131n\u0131n tespiti, tabiat\u0131yla genellikle neticeli su\u00e7lar \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015f bulunan taksirli su\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan da gereklidir. Taksirle i\u015flenen su\u00e7tan kaynaklanan netice failin hareketi olmasayd\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmeyecek denilebiliyorsa bu durumda nedensellik ba\u011f\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 kabul edilir. \u00d6rne\u011fin failin taksirli hareketi olmasayd\u0131 \u00f6l\u00fcm\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fmeyece\u011fi sonucuna var\u0131l\u0131yorsa nedensellik ba\u011f\u0131n\u0131n var oldu\u011fu kabul edilecektir. Taksirli su\u00e7larda aranacak olan objektif isnat edilebilirlik, dikkat ve \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn yerine getirilmemesi sonucunda neticeye neden olunmas\u0131d\u0131r. Fail gerekli dikkat ve \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirmi\u015f olsayd\u0131 netice ger\u00e7ekle\u015fmeyecekti denebilirse bu takdirde netice faile isnat edilebilecektir. Taksirli su\u00e7larda netice sadece failin eyleminden kaynaklanm\u0131\u015f ise nedensellik ba\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi kolay ise de, ma\u011fdurun veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerin neticeye katk\u0131da bulundu\u011fu durumlarda bu ba\u011f\u0131n belirlenmesinde \u00e7e\u015fitli zorluklar olaca\u011f\u0131 muhakkakt\u0131r.<\/p>\n
Bu hususa ili\u015fkin olarak \u00f6\u011fretide; “D\u0131\u015f d\u00fcnyada meydana gelen de\u011fi\u015fikli\u011fin (neticenin) bir kimseye y\u00fcklenebilmesi ve dolay\u0131s\u0131yla onun sorumlu olabilmesi, s\u00f6z konusu neticenin o kimsenin hareketinden meydana gelmesine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Di\u011fer bir deyi\u015fle hareket ile netice aras\u0131nda bir nedensellik ba\u011f\u0131, bir sebep-sonu\u00e7 ili\u015fkisi bulunmal\u0131d\u0131r. Nedensellik ba\u011flant\u0131s\u0131 yoksa neticenin faile y\u00fcklenebilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Tipiklikte hareketten ayr\u0131 neticenin arand\u0131\u011f\u0131 su\u00e7larda neticenin ger\u00e7ekle\u015fti\u011finin tespiti yeterli olmay\u0131p ona sebebiyet veren fiilin de tespiti gerekir. Tipe uygun hukuka ayk\u0131r\u0131 fiilin icras\u0131n\u0131n, failin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in yeterli oldu\u011fu s\u0131rf hareket su\u00e7lar\u0131nda nedensellik ba\u011f\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekmez. Ceza hukuku sadece su\u00e7 tipinde yer alan neticeyi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131r” (M. Emin Artuk-Ahmet G\u00f6kcen-A. Caner Yenid\u00fcnya, Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler, Adalet Yay\u0131nevi, 8. Bask\u0131, Ankara 2014, s. 249) \u015feklinde a\u00e7\u0131klamalara yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Nedensellik ba\u011f\u0131 h\u00e2kimlik mesle\u011finin gerektirdi\u011fi genel bilgi ile \u00e7\u00f6z\u00fcmlenebiliyorsa bu ba\u011flant\u0131 h\u00e2kim taraf\u0131ndan ortaya konulmal\u0131, uzmanl\u0131k veya teknik ya da \u00f6zel bilgi gerektiren bir hususta ise bu ba\u011f bilirki\u015fiden g\u00f6r\u00fc\u015f al\u0131narak tespit edilmelidir. \u0130fade etmek gerekir ki, t\u0131bbi m\u00fcdahalelerden dolay\u0131 ortaya \u00e7\u0131kan hukuka ayk\u0131r\u0131 sonu\u00e7larla faillerin eylemleri aras\u0131ndaki nedensellik ba\u011f\u0131 bilirki\u015fi marifetiyle tespit edilebilecek niteliktedir. (Berrin Akbulut, T\u0131p Ceza Hukukunda Nedensellik Ba\u011f\u0131, T\u0131p Ceza Hukukunun G\u00fcncel Sorunlar\u0131 Konulu T\u00fcrk-Alman T\u0131p Hukuku Sempozyumu, T\u00fcrkiye Barolar Birli\u011fi Yay\u0131nlar\u0131, 2008, s.217)<\/p>\n
Nedensellik ba\u011f\u0131na ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamalar\u0131n tamamlanmas\u0131ndan sonra taksirin unsurlar\u0131n\u0131n incelenmesine d\u00f6n\u00fclecek olunursa; taksirin unsurlar\u0131ndan birisi de neticenin \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir olmas\u0131na ra\u011fmen \u00f6ng\u00f6r\u00fclmemi\u015f olmas\u0131d\u0131r. 5237 say\u0131l\u0131 TCK’nun 22. maddesinin gerek\u00e7esinde; “Taksirli su\u00e7lar\u0131n belirgin \u00f6zelli\u011fi, icrai veya ihmali \u015fekilde olabilen iradi hareketin varl\u0131\u011f\u0131 ve kanun\u00ee tan\u0131mda yer alan unsurlardan birinin \u00f6ng\u00f6r\u00fclmemi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Fakat bu \u00f6ng\u00f6rmemenin, ‘gerekli dikkat ve \u00f6zen’ y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne ayk\u0131r\u0131l\u0131k dolay\u0131s\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, gerekli dikkat ve \u00f6zen g\u00f6sterilmedi\u011fi i\u00e7in kanunda tan\u0131mlanm\u0131\u015f olan neticenin ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n
Bu dikkat ve \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn belirlenmesinde, failin ki\u015fisel yetenekleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmaks\u0131z\u0131n, objektif esastan hareket edilir…<\/p>\n
Taksirli su\u00e7larda fail, kendi yetenekleri, alg\u0131lama g\u00fcc\u00fc, tecr\u00fcbeleri, bilgi d\u00fczeyi ve i\u00e7inde bulundu\u011fu ko\u015fullar alt\u0131nda, objektif olarak var olan dikkat, \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00f6ng\u00f6rebilecek ve yerine getirebilecek durumda olmal\u0131d\u0131r” a\u00e7\u0131klamalar\u0131na yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Taksirli su\u00e7un kanuni tan\u0131m\u0131nda yer alan unsurlar\u0131n \u00f6zellikle neticenin fail taraf\u0131ndan \u00f6ng\u00f6r\u00fclmeyerek davran\u0131\u015f\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi durumunda taksirden bahsedilebilecektir. Fail \u00f6zenli davran\u0131\u015f kurallar\u0131na ayk\u0131r\u0131 davran\u0131p gerekli dikkat ve \u00f6zeni g\u00f6stermedi\u011finden kanuni tipikli\u011fin ger\u00e7ekle\u015fece\u011fini \u00f6ng\u00f6rememektedir.
\nNeticenin \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir olmas\u0131, failin yapt\u0131\u011f\u0131 davran\u0131\u015f\u0131n bir neticeye sebebiyet verebilece\u011finin veya bir neticeyi meydana getirme ihtimali bulundu\u011funun bilinebilme imk\u00e2n\u0131d\u0131r. Ger\u00e7ekle\u015ftirilen bir fiil nedeniyle neticenin meydana gelebilme imk\u00e2n ve ihtimali varsa \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirli\u011fin bulundu\u011fu kabul edilecektir. Neticenin \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir olmas\u0131, taksirin hem unsurunu hem de s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Ba\u015fka bir ifadeyle taksiri, kaza ve tesad\u00fcften \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik ay\u0131rmaktad\u0131r. Hi\u00e7 kimse taraf\u0131ndan \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyecek bir neticenin s\u00f6z konusu oldu\u011fu durumlarda dikkat ve \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden dolay\u0131s\u0131yla taksirden bahsedilebilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Neticenin \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir olmas\u0131 ile failin neticeyi \u00f6ng\u00f6rebilir yetenekte bulunmas\u0131 aras\u0131nda fark vard\u0131r. Neticenin \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilmesi, failin niteliklerine, yeteneklerine, e\u011fitim durumuna veya uzmanl\u0131k alan\u0131na g\u00f6re de\u011fil objektif olarak ve failden ba\u011f\u0131ms\u0131z \u015fekilde ortalama seviyedeki bir insan\u0131n \u00f6ng\u00f6rme yetene\u011fine g\u00f6re tespit edilmelidir. E\u011fer objektif olarak neticenin \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilmesi, ortalama bir insan\u0131n \u00f6ng\u00f6rebilirli\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda ise bu takdirde neticenin \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirli\u011finden bahsedilemeyecektir. \u00d6rne\u011fin; t\u0131bbi bir eylem nedeniyle taksirli davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131lan bir doktor bak\u0131m\u0131ndan \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik, ortalama bir doktorun e\u011fitimine ve yetene\u011fine g\u00f6re objektif olarak belirlenmelidir. Burada \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilecek netice, failin iradi hareketinin sebep olabilece\u011fi netice veya neticelerden ba\u015fkas\u0131 de\u011fildir. Failin \u00f6ng\u00f6rebilme yetene\u011fi ise, failin ya\u015f\u0131, zekas\u0131, e\u011fitimi, yetenekleri ve uzmanl\u0131k alan\u0131na g\u00f6re subjektif olarak belirlenebilecek farkl\u0131 bir husustur. (Nebahat Kayaer, Ceza Hukukunda Hekimin T\u0131bbi M\u00fcdahalesi \u00c7er\u00e7evesinde \u0130\u015flenen Taksirle \u00d6ld\u00fcrme Su\u00e7u, Yay\u0131nlanmam\u0131\u015f Doktora Tezi, Dokuz Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi Kamu Hukuku Anabilim Dal\u0131, \u0130zmir 2012, s.287-288)<\/p>\n
Uyu\u015fmazl\u0131k konusunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne ili\u015fkin olarak g\u00f6revi ihmal su\u00e7unun da \u00fczerinde durulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
5237 say\u0131l\u0131 TCK’nun “G\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanma” ba\u015fl\u0131kl\u0131 257. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131nda d\u00fczenlenen ihmali davran\u0131\u015flarla g\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanma su\u00e7u, su\u00e7 tarihi itibar\u0131yla; “Kanunda ayr\u0131ca su\u00e7 olarak tan\u0131mlanan haller d\u0131\u015f\u0131nda, g\u00f6revinin gereklerini yapmakta ihmal veya gecikme g\u00f6stererek, ki\u015filerin ma\u011fduriyetine veya kamunun zarar\u0131na neden olan ya da ki\u015filere haks\u0131z bir kazan\u00e7 sa\u011flayan kamu g\u00f6revlisi, alt\u0131 aydan iki y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r” \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015f iken, su\u00e7 tarihinden sonra 19.12.2010 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 6086 say\u0131l\u0131 Kanun ile maddede de\u011fi\u015fiklik yap\u0131larak “kazan\u00e7” ibaresi “menfaat”, “alt\u0131 aydan iki y\u0131la kadar” ibaresi “\u00fc\u00e7 aydan bir y\u0131la kadar” bi\u00e7iminde de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir. B\u00f6ylece bir yandan yapt\u0131r\u0131m miktar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden lehe bir d\u00fczenleme getirilirken, di\u011fer yandan su\u00e7un olu\u015fumu a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u201ckazan\u00e7\u201d kavram\u0131 yerine daha geni\u015f bir kavrama yani \u201cmenfaat\u201d ibaresine yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
T\u00fcrk Dil Kurumunun T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6re ihmal; “yapmama, savsama” anlam\u0131na gelmektedir. Gecikme ise; i\u015fin, yap\u0131lmas\u0131 gereken zaman ge\u00e7tikten sonra yap\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu su\u00e7 bak\u0131m\u0131ndan ihmal ve gecikme, kamu g\u00f6revlisinin, kanunun veya sair mevzuat\u0131n ya da amirinin hukuka uygun olarak yapmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 eylemleri bilerek ve isteyerek yapmamas\u0131 veya geciktirmesi olarak anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Madde metninden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere, kamu g\u00f6revlisinin, yapmakla g\u00f6revli oldu\u011fu i\u015fi yapmamas\u0131 veya kanuna g\u00f6re yap\u0131lmas\u0131 gereken bi\u00e7imde yerine getirmemesi ya da geciktirmesi su\u00e7 say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Madde gerek\u00e7esinde belirtildi\u011fi gibi, \u00f6ncelikle kamu g\u00f6revlisinin hukuken yerine getirmek zorunda bulundu\u011fu bir g\u00f6revi bulunmas\u0131 gerekir. Kamu g\u00f6revlisinin g\u00f6revi kapsam\u0131nda olmayan bir i\u015fi yapmamas\u0131ndan veya geciktirmesinden dolay\u0131 bu su\u00e7tan sorumlu tutulmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. G\u00f6revinin gerekleri kavram\u0131, kamu g\u00f6revlisinin yetki ve sorumlulu\u011fu kapsam\u0131na giren, hukuk d\u00fczeninin kamu g\u00f6revlisinden yerine getirmesini istedi\u011fi hususlar\u0131 ifade etmektedir. Bu su\u00e7 kasten i\u015flenebilen su\u00e7lardan olup, kamu g\u00f6revlisinin g\u00f6revini bilerek ve isteyerek ihmal etmesi veya geciktirmesi gerekir.<\/p>\n
Bununla birlikte failin cezaland\u0131r\u0131labilmesi i\u00e7in norma ayk\u0131r\u0131 davran\u0131\u015f yetmemekte; bu davran\u0131\u015f nedeniyle, \u201cki\u015filerin ma\u011fduriyetine veya kamunun zarar\u0131na neden olunmas\u0131 ya da ki\u015filere haks\u0131z bir kazan\u00e7 ya da su\u00e7 tarihinden sonra yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklik sonras\u0131 haks\u0131z bir menfaat sa\u011flanmas\u0131\u201d gerekmektedir. Nitekim bu husus madde gerek\u00e7esinde; \u201cKamu g\u00f6revinin gereklerine ayk\u0131r\u0131 olan her fiili cezai yapt\u0131r\u0131m alt\u0131na almak, su\u00e7 ve ceza siyasetinin esaslar\u0131yla ba\u011fda\u015fmamaktad\u0131r. Bu nedenle, g\u00f6revin gereklerine ayk\u0131r\u0131 davran\u0131\u015f\u0131n belli ko\u015fullar\u0131 ta\u015f\u0131mas\u0131 h\u00e2linde, g\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanma su\u00e7unu olu\u015fturabilece\u011fi kabul edilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re, kamu g\u00f6revinin gereklerine ayk\u0131r\u0131 davran\u0131\u015f\u0131n, ki\u015filerin ma\u011fduriyetiyle sonu\u00e7lanm\u0131\u015f olmas\u0131 veya kamunun ekonomik bak\u0131mdan zarar\u0131na neden olmas\u0131 ya da ki\u015filere haks\u0131z bir kazan\u00e7 sa\u011flam\u0131\u015f olmas\u0131 h\u00e2linde, g\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanma su\u00e7u olu\u015fabilecektir\u201d \u015feklinde, 6086 say\u0131l\u0131 Kanunla yap\u0131lan de\u011fi\u015fikli\u011fin gerek\u00e7esinde de; “bu su\u00e7un olu\u015fabilmesi i\u00e7in, objektif cezaland\u0131r\u0131labilme \u015fart\u0131 olarak, g\u00f6revin gereklerine ayk\u0131r\u0131 hareket etmek suretiyle, ki\u015filerin ma\u011fduriyetine veya kamunun zarar\u0131na neden olunmas\u0131 ya da ki\u015filere haks\u0131z menfaat sa\u011flanmas\u0131 gerekmektedir” bi\u00e7iminde vurgulanm\u0131\u015f, \u00f6\u011fretide ise; \u201cTCK\u2019nun 257. maddesinde yer alan g\u00f6revin gereklerine ayk\u0131r\u0131 davran\u0131\u015f\u0131n cezaland\u0131r\u0131labilmesi, ki\u015finin ma\u011fduriyetine, kamunun zarar\u0131na neden olmas\u0131na ya da ki\u015filere haks\u0131z bir menfaat sa\u011flanmas\u0131na ba\u011fl\u0131 tutulmu\u015ftur. Bu hususlara yol a\u00e7mayan bir hareket, g\u00f6revin gereklerine ayk\u0131r\u0131 ve su\u00e7 olsa da bu h\u00fck\u00fcm kapsam\u0131nda yapt\u0131r\u0131ma ba\u011flanamaz.\u201d (M. Emin Artuk-Ahmet G\u00f6kcen-A. Caner Yenid\u00fcnya, Ceza Hukuku \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler, Adalet Yay\u0131nevi, Ankara 2014, 14. Bas\u0131, s. 998) \u015feklinde a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Norma ayk\u0131r\u0131 davran\u0131\u015f\u0131n maddede belirtilen sonu\u00e7lar\u0131 do\u011furup do\u011furmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n saptanabilmesi i\u00e7in \u00f6ncelikle \u201cma\u011fduriyet”, “kamunun zarara u\u011framas\u0131” ve “haks\u0131z menfaat\u201d kavramlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131 ve somut olayda ger\u00e7ekle\u015fip ger\u00e7ekle\u015fmediklerinin belirlenmesi gerekmektedir.<\/p>\n
Ma\u011fduriyet kavram\u0131n\u0131n, sadece ekonomik bak\u0131mdan u\u011fran\u0131lan zararla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmay\u0131p, bireysel haklar\u0131n ihlali sonucunu do\u011furan her t\u00fcrl\u00fc davran\u0131\u015f\u0131 ifade etti\u011fi kabul edilmelidir. Bu husus madde gerek\u00e7esinde; “G\u00f6revin gereklerine ayk\u0131r\u0131 davran\u0131\u015f\u0131n, ki\u015finin ma\u011fduriyetine neden olunmas\u0131 gerekir. Bu ma\u011fduriyet, sadece ekonomik bak\u0131mdan u\u011fran\u0131lan zarar\u0131 ifade etmez. Ma\u011fduriyet kavram\u0131, zarar kavram\u0131ndan daha geni\u015f bir anlama sahiptir” \u015feklinde a\u00e7\u0131k\u00e7a vurgulanm\u0131\u015f, \u00f6\u011fretide de; ma\u011fduriyetin sadece ekonomik bak\u0131mdan ortaya \u00e7\u0131kan zarar\u0131 ifade etmeyece\u011fi, ma\u011fduriyet kavram\u0131n\u0131n ekonomik zarar kavram\u0131ndan daha geni\u015f bir anlama sahip oldu\u011fu, bireyin, sosyal, siyasi, medeni her t\u00fcrl\u00fc haklar\u0131n\u0131n ihlali sonucunu do\u011furan hareketlerin ve herhangi bir \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131n zedelenmesine neden olman\u0131n da bu kapsamda de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fine i\u015faret edilmi\u015ftir. (M. Emin Artuk-Ahmet G\u00f6k\u00e7en-A. Caner Yenid\u00fcnya, Ceza Hukuku \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler, Turhan Kitapevi, 11. Bas\u0131, Ankara, 2011, s.911 vd.; Mahmut Koca – \u0130lhan \u00dcz\u00fclmez, T\u00fcrk Ceza Hukuku \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler, Adalet Yay\u0131nevi, Ankara, 2013, s.772; Veli \u00d6zer \u00d6zbek-Mehmet Nihat Kanbur-Koray Do\u011fan-P\u0131nar Bacaks\u0131z – \u0130lker Tepe, T\u00fcrk Ceza Hukuku \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler, Se\u00e7kin Yay\u0131nevi, 2. Bas\u0131, Ankara, 2011, s.974)<\/p>\n
Ki\u015filere haks\u0131z kazan\u00e7 sa\u011flanmas\u0131n\u0131 da i\u00e7ine alan ki\u015filere haks\u0131z menfaat sa\u011flanmas\u0131 da, bir ba\u015fkas\u0131na hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak maddi ya da manevi yarar sa\u011flanmas\u0131 olarak ifade edilebilecektir.<\/p>\n
Kamunun zarara u\u011framas\u0131 hususuna gelince; madde gerek\u00e7esinde \u201cekonomik bir zarar oldu\u011fu\u201d vurgulanan an\u0131lan kavramla ilgili olarak yasal d\u00fczenleme i\u00e7eren, 5018 say\u0131l\u0131 Kamu Mal\u00ee Y\u00f6netimi ve Kontrol Kanununun 71. maddesinde ise; kamu g\u00f6revlilerinin kas\u0131t, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata ayk\u0131r\u0131 karar, i\u015flem veya eylemleri sonucunda kamu kayna\u011f\u0131nda art\u0131\u015fa engel veya eksilmeye neden olunmas\u0131 \u015feklinde tan\u0131mlanan kamu zarar\u0131, her somut olayda h\u00e2kim taraf\u0131ndan, i\u015f, mal veya hizmetin rayi\u00e7 bedelinden daha y\u00fcksek bir fiyatla al\u0131n\u0131p al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 veya ayn\u0131 \u015fekilde yapt\u0131r\u0131l\u0131p yapt\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, somut olay\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc \u00f6zellikleri de dikkate al\u0131narak belirlenmelidir. Bu belirleme; u\u011fran\u0131lan kamu zarar\u0131n\u0131n miktar\u0131n\u0131n kesin bir bi\u00e7imde saptanmas\u0131 anlam\u0131nda olmay\u0131p, miktar\u0131 saptanamasa dahi, i\u015fin veya hizmetin niteli\u011fi nazara al\u0131narak, rayi\u00e7 bedelden daha y\u00fcksek bir bedelle al\u0131m veya yap\u0131m\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011finin anla\u015f\u0131lmas\u0131 halinde de kamu zarar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 kabul edilmelidir. Ancak bu belirleme yap\u0131l\u0131rken, norma ayk\u0131r\u0131 her davran\u0131\u015f\u0131n, kamuya duyulan g\u00fcveni sarst\u0131\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla, kamu zarar\u0131na yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 veya zarara u\u011frama ihtimalini ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 \u015feklindeki bir d\u00fc\u015f\u00fcnceyle de hareket edilmemelidir.<\/p>\n
\u00d6te yandan, Acil Sa\u011fl\u0131k Hizmetleri Y\u00f6netmeli\u011finin “Acil Servis Taraf\u0131ndan Y\u00fcr\u00fct\u00fclecek \u0130\u015flemler” ba\u015fl\u0131kl\u0131 24. maddesinin somut olaya ili\u015fkin ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131; “Acil servis, hastan\u0131n sosyal g\u00fcvencesi olup olmad\u0131\u011f\u0131na, ba\u011fl\u0131 bulundu\u011fu sosyal g\u00fcvenlik kurulu\u015funun nevine ve hastan\u0131n di\u011fer \u00f6zelliklerine bakmaks\u0131z\u0131n, stabilizasyon sa\u011flan\u0131ncaya kadar b\u00fct\u00fcn t\u0131bbi hizmetleri sunar.<\/p>\n
Vakan\u0131n tedavisinin ba\u015fka bir sa\u011fl\u0131k kurulu\u015funda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi, mevzuat veya bu kurulu\u015fun t\u0131bb\u00ee-teknik imkanlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan zorunlu ise, hastan\u0131n sosyal g\u00fcvenlik durumuna en uygun kurulu\u015f ile mutabakat sa\u011fland\u0131ktan sonra, t\u0131bb\u00ee bak\u0131m ve tedavisine devam edilmesi i\u00e7in, acil servis sorumlu tabibi Merkezden sevk i\u015fleminin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesini ister” \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
\u0130stikrar veya dengele\u015ftirme olarak da ifade edebilece\u011fimiz stabilizasyon, hastan\u0131n maruz kald\u0131\u011f\u0131 ve acil servise gelmesine sebep olan t\u0131bbi rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n belli \u00f6l\u00e7\u00fcde giderilip v\u00fccut dengesinin yeniden sa\u011flanmas\u0131, rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilerlemesinin durdurulmas\u0131, v\u00fccut fonksiyonlar\u0131n\u0131n sabitle\u015ftirilerek ayn\u0131 kararda devam edecek hale getirilmesi, daha ileri m\u00fcdahale gerektiren durumlarda o m\u00fcdahale yap\u0131l\u0131ncaya kadar hastaya t\u0131bbi destekte bulunularak hastan\u0131n dengede tutulmas\u0131 ve yeni komplikasyonlar do\u011fmas\u0131na engel olunmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 anlamlar\u0131na gelmektedir. Acil servis g\u00f6revlilerinin, acil bir t\u0131bbi vaka nedeniyle acil servise gelmi\u015f bir hastaya, sosyal g\u00fcvencesinin olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve di\u011fer \u00f6zelliklerini nazara almadan stabilizasyonu sa\u011flan\u0131ncaya kadar b\u00fct\u00fcn t\u0131bbi hizmetleri sunmalar\u0131 zorunludur.
\nBu a\u00e7\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda uyu\u015fmazl\u0131k konusu de\u011ferlendirildi\u011finde;<\/p>\n
Olay g\u00fcn\u00fc saat 11.25 s\u0131ralar\u0131nda inceleme d\u0131\u015f\u0131 san\u0131k E. \u0130.’nin y\u00f6netimindeki kamyon ile kav\u015fak \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131na geldi\u011finde, sa\u011f taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131dan kar\u015f\u0131ya ge\u00e7mek \u00fczere yola giren 76 ya\u015f\u0131ndaki yaya …’a \u00e7arpt\u0131\u011f\u0131, Erci\u015f Devlet Hastanesi acil servisine yaral\u0131 olarak getirilen …’a ilk m\u00fcdahalenin n\u00f6bet\u00e7i doktor olan san\u0131k taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, r\u00f6ntgen \u00e7ekilmesine, serum tak\u0131lmas\u0131na ve a\u00e7\u0131k olan yaralar i\u00e7in pansuman yap\u0131lmas\u0131na karar veren san\u0131\u011f\u0131n, a\u011fr\u0131lar\u0131ndan \u015fik\u00e2yet\u00e7i olan ve bir defa da kusan …’\u0131 serumu bittikten sonra taburcu etti\u011fi, yak\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan ayaklar\u0131ndan ve omuzlar\u0131ndan tutularak araca bindirilen …’\u0131n eve gittikten \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcre sonra bilincini kaybetmesi \u00fczerine tekrar hastaneye getirildi\u011fi, san\u0131k taraf\u0131ndan yap\u0131lan m\u00fcdahalelere ra\u011fmen hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi olayda;<\/p>\n
…’\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn trafik kazas\u0131na ba\u011fl\u0131 kaburga, kal\u00e7a, kafatas\u0131, k\u00f6pr\u00fcc\u00fck kemi\u011fi k\u0131r\u0131klar\u0131 ile birlikte i\u00e7 organ yaralanmas\u0131 ve bunlara ba\u011fl\u0131 geli\u015fen komplikasyon sonucu meydana geldi\u011fine dair Adli T\u0131p Kurumu 1. \u0130htisas Kurulunun 17.02.2006 tarihli raporu; san\u0131\u011f\u0131n t\u0131bb\u0131n gereklerini yapmamas\u0131 sebebiyle kusurlu oldu\u011funa ancak bu kusurlar\u0131n\u0131n kaza ile …’\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc aras\u0131ndaki illiyet ba\u011f\u0131n\u0131 kesmedi\u011fine ili\u015fkin Y\u00fcksek Sa\u011fl\u0131k \u015euras\u0131 karar\u0131 ve k\u0131r\u0131klar\u0131n tespit edilememesinin eksiklik oldu\u011funa ancak ki\u015fide tespit edilen travmatik de\u011fi\u015fimlerin a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 ve ki\u015finin ya\u015f\u0131 da dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, zaman\u0131nda tespit edilip uygun tedaviye ba\u015flanmas\u0131 durumunda dahi kurtulmas\u0131n\u0131n kesin olmad\u0131\u011f\u0131na dair Adli T\u0131p Kurumu 1. \u0130htisas Kurulunun 13.03.2013 tarihli raporu birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde; san\u0131\u011f\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131 ile meydana gelen \u00f6l\u00fcm neticesi aras\u0131nda nedensellik ba\u011f\u0131n\u0131n kesin olarak belirlenemedi\u011fi, bu nedenle san\u0131\u011f\u0131n meydana gelen \u00f6l\u00fcm neticesinden sorumlu tutulamayaca\u011f\u0131, bununla birlikte Acil Sa\u011fl\u0131k Hizmetleri Y\u00f6netmeli\u011finin 24. maddesinin 2 ve 3. f\u0131kralar\u0131 g\u00f6zetildi\u011finde san\u0131\u011f\u0131n, genel beden travmas\u0131na ve \u00e7oklu kemik k\u0131r\u0131klar\u0131na maruz kalm\u0131\u015f \u00f6leni stabilizasyonu sa\u011flan\u0131ncaya kadar ve t\u0131p \u00e7evrelerinde genel olarak kabul g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u015fekilde yirmid\u00f6rt saat m\u00fc\u015fahede alt\u0131nda tutmas\u0131 veya ba\u015fka bir sa\u011fl\u0131k kurulu\u015funa sevk etmesi gerekirken, be\u015f saat sonunda taburcu ederek evine g\u00f6ndermesi suretiyle g\u00f6revinin gereklerini yerine getirmekte ihmal g\u00f6sterdi\u011fi, bu haliyle eyleminin TCK’nun 257\/2. maddesinde d\u00fczenlenen g\u00f6revi ihmal su\u00e7unu olu\u015fturdu\u011fu ve bu su\u00e7tan mahk\u00fbmiyetine karar verilmesi gerekti\u011fi g\u00f6zetilmeden, san\u0131\u011f\u0131n eyleminin taksirle bir ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden olma su\u00e7u kabul edilerek TCK’nun 85\/1. maddesi gere\u011fince cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verilmesinde isabet bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
Bu itibarla, yerel mahkeme direnme h\u00fckm\u00fcn\u00fcn, san\u0131\u011f\u0131n 5237 say\u0131l\u0131 TCK’nun 257\/2. maddesi uyar\u0131nca mahk\u00fbmiyetine karar verilmesi gerekti\u011fi g\u00f6zetilmeden ayn\u0131 Kanunun 85\/1. maddesi gere\u011fince cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verilmesi isabetsizli\u011finden bozulmas\u0131na karar verilmelidir.<\/p>\n
SONU\u00c7:<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan nedenlerle;<\/p>\n
1- Erci\u015f 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 26.03.2015 g\u00fcn ve 25-213 say\u0131l\u0131 direnme h\u00fckm\u00fcn\u00fcn, san\u0131\u011f\u0131n 5237 say\u0131l\u0131 TCK’nun 257\/2. maddesi uyar\u0131nca mahk\u00fbmiyetine karar verilmesi gerekti\u011fi g\u00f6zetilmeden ayn\u0131 Kanunun 85\/1. maddesi gere\u011fince cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verilmesi isabetsizli\u011finden BOZULMASINA,<\/p>\n
2- Dosyan\u0131n, mahalline g\u00f6nderilmek \u00fczere Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na TEVD\u0130\u0130NE, 16.05.2017 tarihinde yap\u0131lan m\u00fczakerede oybirli\u011fiyle karar verildi.<\/p>\n
\u200bYarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu\u2019nun 16.05.2017 tarihli, 2017\/271 E., 2017\/278 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T.C. Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu 2017\/271 E., 2017\/278 K. “\u0130\u00e7tihat Metni” Mahkemesi :Asliye Ceza Taksirle bir ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden olma su\u00e7undan san\u0131k …’\u0131n beraatine ili\u015fkin, Erci\u015f Asliye Ceza Mahkemesince verilen 12.03.2010 g\u00fcn ve 270-89 say\u0131l\u0131 h\u00fckm\u00fcn, kat\u0131lan vekili taraf\u0131ndan temyiz edilmesi \u00fczerine Yarg\u0131tay 12. Ceza Dairesince 19.04.2012 g\u00fcn ve 17024-10520 say\u0131 ile; “Olay tarihinde trafik kazas\u0131 nedeniyle hastaneye getirilen ki\u015finin Adli T\u0131p Kurumunun 17.02.2006 tarihli raporunda trafik kazas\u0131 sonucu genel beden travmas\u0131na ba\u011fl\u0131 \u00e7ok say\u0131da kaburga k\u0131r\u0131klar\u0131, kal\u00e7a kemi\u011fi k\u0131r\u0131\u011f\u0131, kafatas\u0131 k\u0131r\u0131\u011f\u0131, k\u00f6pr\u00fcc\u00fck kemi\u011fi k\u0131r\u0131\u011f\u0131 ile birlikte i\u00e7 organ yaralanmas\u0131 ve geli\u015fen komplikasyonlar sonucu \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bildirilmesi, Y\u00fcksek Sa\u011fl\u0131k \u015euras\u0131n\u0131n 15-16 Ocak 2009 tarihli raporunda ise san\u0131k doktorun multipl travmal\u0131 hastaya yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n hatal\u0131 oldu\u011fu, k\u0131r\u0131klar\u0131 tespit edemedi\u011fi, a\u011f\u0131r travmaya ra\u011fmen sevk etmedi\u011fi, gerekli kons\u00fcltasyonlar\u0131 yapmadan hastay\u0131 evine g\u00f6nderdi\u011fi, hastay\u0131 multipldisipliner de\u011ferlendiremedi\u011fi ve t\u0131bb\u0131n gereklerini yapmad\u0131\u011f\u0131ndan kusurlu oldu\u011funun bildirilmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda; Y\u00fcksek Sa\u011fl\u0131k \u015euras\u0131n\u0131n raporunun ba\u011flay\u0131c\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 da nazara al\u0131narak, san\u0131k taraf\u0131ndan gereken \u015fekilde m\u00fcdahale ve tedaviye devam edilmesi halinde yaral\u0131n\u0131n kurtulmas\u0131n\u0131n t\u0131bben m\u00fcmk\u00fcn olup olmad\u0131\u011f\u0131, etkisi var ise hangi nedenlerle sorumluluk y\u00fcklenece\u011fi, \u00f6zetle meydana gelen sonu\u00e7la san\u0131\u011f\u0131n m\u00fcdahale bi\u00e7imi a\u00e7\u0131s\u0131ndan do\u011frudan nedensellik ba\u011f\u0131 kurulup kurulamayaca\u011f\u0131 hususlar\u0131nda t\u00fcm dosya m\u00fcnderecat\u0131n\u0131 de\u011ferlendirir \u015fekilde Adli T\u0131p Kurumunun ilgili ihtisas dairesinden sorulmak suretiyle ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p tespitiyle sonuca …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-86345","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n