Temyiz\u00a0kanun yolu, \u201chukuki\u00a0derece yolu\u201ddur. Temyiz yarg\u0131lamas\u0131nda, bir olay yarg\u0131lamas\u0131 (kural olarak duru\u015fma) yap\u0131lmamaktad\u0131r. Bu nedenle dava, yeni ba\u015ftan g\u00f6r\u00fclmemektedir. Mahkemelerin verdikleri son kararlar temyiz\u00a0kanun yolunda yaln\u0131zca hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k\u00a0y\u00f6n\u00fcnden incelenmektedir. Maddi\u00a0olgular\u0131n saptanmas\u0131 yani maddi\u00a0sorun ve kan\u0131tlar\u0131n ele al\u0131nmas\u0131 temyiz yolunda kabul edilmemi\u015ftir. \u0130stinaf\u00a0yarg\u0131lamas\u0131nda ise, olay\/\u00f6\u011frenme yarg\u0131lamas\u0131 (duru\u015fma) yap\u0131labilmektedir. Mahkemelerin verdikleri son kararlar, hem maddi hem de hukuki y\u00f6nden istinaf\u00a0kanun yolunda incelenebilmektedir. Bu nedenle \u201cistinaf yolu\u201d as\u0131l derece\u00a0yoludur[1]. Di\u011fer bir ifadeyle, istinaf mahkemesinin, uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 madd\u00ee\u00a0ve hukuk\u00ee y\u00f6nleri ile tekrar ele almas\u0131na ve karar\u00a0vermesine \u201cdavan\u0131n yeniden g\u00f6r\u00fclmesi\u201d olarak nitelendirilmekte, istinaf yarg\u0131lamas\u0131nda \u201cdavan\u0131n yeniden g\u00f6r\u00fclmesi\u201d kural\u0131 ge\u00e7erli olup temyiz kanun yolunun aksine bozma\u00a0istisnad\u0131r[2].<\/p>\n
Temyizde sadece hukuksal denetim yap\u0131l\u0131rken, istinafta hem hukuksal, hem de maddi\u00a0denetim yap\u0131l\u0131r. Amac\u0131na uygun i\u015fletildi\u011finde temyiz\u00a0kanun yolundan beklenen denetim bir yerel mahkeme h\u00fckm\u00fcn\u00fcn hukuksal a\u00e7\u0131dan maddi hukuk veya usul hukuku kurallar\u0131na uygunlu\u011funu denetlemektir. Do\u011fal olan\u0131 Yarg\u0131tay\u2019\u0131n temyiz kanun yolu kapsam\u0131nda delil ve ispat\u00a0konular\u0131na kar\u0131\u015fmamas\u0131, \u00f6n\u00fcndeki temyiz davas\u0131n\u0131n konusunu olu\u015fturan h\u00fckm\u00fcn i\u00e7erik gerek\u00e7eleri ve verili\u015f bi\u00e7iminin hukuka uygunlu\u011funu ilke baz\u0131nda de\u011ferlendirerek hem hukukun birlik ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn sa\u011flanmas\u0131na hizmet etmek, hem de somut\u00a0olay bak\u0131m\u0131ndan hakkaniyete uygun\/adaletli bir karar\u00a0vererek hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131 gidermektir. Bu anlam\u0131yla temyiz kanun yolu ba\u011flam\u0131nda Yarg\u0131tay, maddi de\u011fil, bir hukuki\u00a0derece mahkemesidir ve istinaftan farkl\u0131 olarak ilk derece mahkemesindeki dava\u00a0konusu olay\u0131 sil ba\u015ftan yeniden yarg\u0131lay\u0131p delilleri de\u011ferlendirerek s\u00fcbut konusunda vicdani h\u00fck\u00fcm\u00a0tesis etmez. Yarg\u0131tay hukuksal incelemesine \u00f6n\u00fcndeki h\u00fck\u00fcm bak\u0131m\u0131ndan ispat konular\u0131n\u0131n s\u00fcbuta erdi\u011fi varsay\u0131m\u0131ndan hareketle ba\u015flar. Dolay\u0131s\u0131yla Yarg\u0131tay\u2019\u0131n olay yarg\u0131lamas\u0131 yapmad\u0131\u011f\u0131 ve temyiz kanun yolundaki inceleme konusunun yerel mahkemenin verdi\u011fi ve hen\u00fcz kesinle\u015fmemi\u015f h\u00fck\u00fcm oldu\u011fu g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r[3]. \u0130stinaf\u00a0kanun yoluyla ama\u00e7lanan belli bir olayla ilgili do\u011fru bir karar\u0131n verilmesi olup temyizde oldu\u011fu gibi \u00fclke i\u00e7inde hukukun ayn\u0131 \u015fekilde uygulanmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 de\u011fildir[4]. Di\u011fer bir ifadeyle, temyizdeki esas gayeyi hukukun \u00fclkede ayn\u0131 \u015fekilde uygulanmas\u0131n\u0131n sa\u011flanarak y\u00fcksek mahkeme kararlar\u0131yla hukukun geli\u015fimine rehberlik edilmesi olu\u015fturmaktayken, istinaftaki gayeyi somut olayda do\u011fru ve adil bir karar\u0131n verilmesinin sa\u011flanmas\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r[5].<\/p>\n
Tamamen maddi\u00a0soruna ili\u015fkin olan ayk\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n temyiz\u00a0kanun yolunda denetlenmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ancak, mahkemenin, elindeki maddi olgular\u0131 hukuk kurallar\u0131na uygun olarak de\u011ferlendirip de\u011ferlendirmedi\u011fi ve h\u00fckme esas al\u0131rken hukuk kurallar\u0131na ba\u011fl\u0131 kal\u0131p kalmad\u0131\u011f\u0131 Yarg\u0131tay\u00a0taraf\u0131ndan incelenmek zorundad\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n, yarg\u0131lama\u00a0kurallar\u0131n\u0131n do\u011fru uygulanmamas\u0131 nedenine dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131n ileri s\u00fcr\u00fclmesi h\u00e2linde de Yarg\u0131tay hem yarg\u0131lama kuralar\u0131na uyulup uyulmad\u0131\u011f\u0131na hem de bu kurallar\u0131n uygulanmas\u0131na esas te\u015fkil eden ve daha \u00f6nce mahkemece tespit edilmi\u015f olan maddi vak\u0131alar\u0131n do\u011fru de\u011ferlendirilip de\u011ferlendirilmedi\u011fini inceleyebilecektir[6]. B\u00f6lge Adliye Mahkemeleri kurulmas\u0131na ve istinaf\u00a0kanun yolu i\u015fletilmeye ba\u015flanmas\u0131na ra\u011fmen, Yarg\u0131tay \u00e7o\u011fu olayda, somut\u00a0dosya bak\u0131m\u0131ndan delillerin de\u011ferlendirmesi konusuna bizzat geli\u015fmekte ve yerel mahkeme yerine ge\u00e7erek, delillerin inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 konusunda g\u00f6r\u00fc\u015f a\u00e7\u0131klamakta olup bu kararlar hukuka ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Delillerin ispat\u00a0g\u00fcc\u00fc, y\u00f6n\u00fc ve de\u011ferlendirmesi, t\u00fcm\u00fcyle yerel mahkeme h\u00e2kimine b\u0131rak\u0131lmal\u0131d\u0131r[7].<\/p>\n
Kl\u00e2sik temyizdeki gayeyi, hukukun \u00fclke i\u00e7inde bir \u00f6rnek uygulanmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 ve y\u00fcksek mahkeme kararlar\u0131 ile hukukun geli\u015fmesine rehberlik etmek; istinafta ise gayeyi, somut\u00a0olayda adil karar\u00a0verilmesini sa\u011flamak olu\u015fturmaktad\u0131r. \u0130lk derece mahkemelerince verilen son kararlarla, fiilin san\u0131k\u00a0taraf\u0131ndan i\u015flenip i\u015flenmedi\u011fi sorununu olu\u015fturan maddi\u00a0meseleyle beraber, su\u00e7u i\u015fledi\u011fi kabul edildi\u011finde su\u00e7un niteli\u011finin ne oldu\u011fu ve cezan\u0131n belirlenmesi\u00a0konular\u0131n\u0131 i\u00e7eren hukuki\u00a0mesele\u00a0h\u00fckme ba\u011flanmaktad\u0131r[8].<\/p>\n
Temyiz\u00a0mahkemesi olarak Yarg\u0131tay\u2019\u0131n g\u00f6revi, dosya \u00fczerinden hukuk normlar\u0131n\u0131n do\u011fru uygulan\u0131p uygulanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 denetlemektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc delillerin tekrar veya ilk kez ortaya konularak kovu\u015fturma\u00a0evresindeki gibi bir ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmas\u0131, temyiz\u00a0a\u015famas\u0131nda olanaks\u0131zd\u0131r. Maddi\u00a0olaya ili\u015fkin tespitlerin do\u011fru olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 irdelemek, kural olarak temyiz mahkemesinin g\u00f6revi de\u011fildir. \u0130lk derece mahkemesi\u00a0h\u00e2kimi, delillerin de\u011ferlendirilmesinde serbesttir. Olay\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturmak, onun sorumlulu\u011fu ve yetkisi kapsam\u0131ndad\u0131r. Temyiz h\u00e2kiminin bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe m\u00fcdahale etmemesi gerekir[9]. Temyizde delillerle temas edilerek \u00f6\u011frenme muhakemesi yap\u0131lmamas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k, istinafta gerekti\u011finde delil de incelenerek esas hakk\u0131nda yeni bir karar\u00a0verilmektedir[10].<\/p>\n
Temyizde re\u2019sen temyiz\u00a0m\u00fcmk\u00fcn de\u011filken, istinafta re\u2019sen istinaf\u00a0\u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Temyizde direnme m\u00fcmk\u00fcn iken, istinafta m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Temyiz\u00a0m\u00fcracaat\u0131nda temyiz eden, h\u00fckm\u00fcn neden bozulmas\u0131n\u0131 istedi\u011fini ba\u015fvurusunda g\u00f6stermek zorundayken, istinafta bu nedenleri g\u00f6stermek zorunlu de\u011fildir. Bununla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak temyizde kural olarak sadece taraflar\u0131n ileri s\u00fcrd\u00fckleri nedenler dolay\u0131s\u0131yla denetim yap\u0131labilecekken (istisna: CMK 289), istinafta taraflar\u0131n ileri s\u00fcrd\u00fckleri hususlarla ba\u011fl\u0131l\u0131k s\u00f6z konusu de\u011fildir. Temyizde yeniden yarg\u0131lama\u00a0m\u00fcmk\u00fcn de\u011filken, istinafta m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Kural olarak, ceza mahkemelerinde verilen h\u00fck\u00fcmlere kar\u015f\u0131 temyiz yoluna ba\u015fvurulabilir. Ancak, mahkeme kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 itiraz\u00a0yoluna gidilebilmesi i\u00e7in yasan\u0131n bunu a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmesi gerekir (CMK 267). \u0130stinafa tabi kararlarda ise, b\u00f6yle bir ay\u0131r\u0131m bulunmamaktad\u0131r. Temyizde, h\u00fckm\u00fc temyiz etmeyen di\u011fer san\u0131klara sirayet\u00a0m\u00fcmk\u00fcn iken, istinafta m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir[11]. Temyiz kanun yoluyla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, istinaf kanun yolunda daha geni\u015f bir denetim imk\u00e2n\u0131 bulunmaktad\u0131r[12]. Do\u011frudan do\u011fruyal\u0131k ve s\u00f6zl\u00fcl\u00fck\u00a0ilkelerinin ge\u00e7erli oldu\u011fu istinafta inceleme duru\u015fmal\u0131 yap\u0131l\u0131rken, temyiz incelemesinde duru\u015fma\u00a0yap\u0131lmas\u0131 istisnad\u0131r[13].<\/p>\n
\u0130stinaf, ola\u011fan bir kanun yolu\u00a0olup ilk derece yarg\u0131lamas\u0131n\u0131n hem maddi\u00a0hem hukuksal a\u00e7\u0131dan tekrar\u0131n\u0131 gerektiren \u00f6zellikle de elde edilebilecek yeni ispat\u00a0ara\u00e7lar\u0131yla birlikte ispat konusunda yeniden de\u011ferlendirmenin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve akabinde hukuksal nitelemeye ula\u015f\u0131lan bir ikinci derece\u00a0kanun yolu yarg\u0131lamas\u0131d\u0131r. Bu yarg\u0131lamada birinci derece yarg\u0131lamadaki kovu\u015fturma\u00a0evresi adeta t\u00fcm\u00fcyle tekrar edilir, bazen yeni deliller\u00a0elde edilir, kanun yolunun kendine \u00f6zg\u00fc baz\u0131 etkileri (\u00f6rne\u011fin, aleyhe a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131rma yasa\u011f\u0131) hari\u00e7 maddi ve hukuksal a\u00e7\u0131dan yeni bir karar\u00a0verilir. \u00d6zelikle s\u00fcbut konusunda, istinaf, yerel mahkemenin sadece s\u00fcbut konusundaki hatalar\u0131n\u0131 bulmak ve bunu d\u00fczeltmek amac\u0131n\u0131 g\u00fctmez. \u0130stinafta daha \u00e7ok, tamamen yeni ve kendine \u00f6zg\u00fc bir yarg\u0131lamayla t\u00fcm dosya kapsam\u0131 incelenir ve varsa yeni delillerle birlikte yepyeni bir h\u00fck\u00fcm\u00a0verilir. Burada \u015f\u00fcphesiz yerel mahkemenin tabi oldu\u011fu ispat kurallar\u0131 aynen ge\u00e7erlidir[14].<\/p>\n
\u0130stinaf\u00a0yolunun benimsenmedi\u011fi sistemlerde, denetim g\u00f6revini \u00fcstlenen Yarg\u0131tay\u00a0yaln\u0131zca hukuki\u00a0meseleyi denetlemektedir. \u0130stinaf ilk derece mahkemesinin nihai kararlar\u0131n\u0131n denetlenmesini sa\u011flayan ilk ve as\u0131l denetim yoludur. Yani temyiz\u00a0kanun yolundan farkl\u0131 olarak istinafta hem yerel mahkemece yap\u0131lan maddi\u00a0tespitler ve hem de uygulanan normun yerindeli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir denetleme yap\u0131lmaktad\u0131r[15].<\/p>\n
\u0130stinaf\u00a0kanun yolunda ilk derece mahkemelerince verilen son kararlar hem maddi\u00a0y\u00f6nden yani mahkemelerin delillerin tespiti, de\u011ferlendirilmesi ve s\u00fcbut konusundaki yan\u0131lg\u0131lar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan hem de hukuki\u00a0y\u00f6nden yani mahkemelerce sabit kabul edilen olaylarla ilgili olarak hukuk normlar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131nda hata\u00a0yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnden inceleme yap\u0131lacakt\u0131r. Bu incelemeyle, Yarg\u0131tay\u2019\u0131n maddi sorunlarla ilgilenmeyip yaln\u0131zca hukuki sorunlarla u\u011fra\u015fmas\u0131 yani tam anlam\u0131yla bir temyiz\u00a0makam\u0131 gibi davranmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r[16].<\/p>\n
Kanun koyucu; temyizden farkl\u0131 olarak, istinaf\u00a0mahkemesi Cumhuriyet ba\u015fsavc\u0131l\u0131klar\u0131na sunulmas\u0131 gereken belge ve delilleri ekleme yetkisi vermi\u015ftir (CMK md. 278). \u0130stinaf\u00a0mahkemesi Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca belge ve delil eksikli\u011finin giderilmesi, muhakemenin h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak bir tedbirdir. Temyiz\u00a0mahkemesinde ek delil sunarak bunlar\u0131n tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaksa m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Buna kar\u015f\u0131n istinaf mahkemesinde ilk derece mahkemesinde tart\u0131\u015f\u0131lmam\u0131\u015f bilgi ve belgeleri tart\u0131\u015fmak ve ek delil sunmak, gerekirse tutuklama\u00a0karar\u0131 bile vermek s\u00f6z konusu olmaktad\u0131r[17].<\/p>\n
\u0130stinaf kanun yolunda, istinafa y\u00f6nelik itirazlar\u0131 i\u00e7eren ba\u015fvurunun yerinde oldu\u011fu sonucuna var\u0131ld\u0131\u011f\u0131 takdirde, b\u00f6lge adliye mahkemesince kural olarak istinafa konu karar ortadan kald\u0131r\u0131l\u0131r ve yeni bir karar verilir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k Yarg\u0131tay, temyize konu karar\u0131n yerinde olmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna vard\u0131\u011f\u0131 takdirde, kural olarak bozma karar\u0131 verir. Di\u011fer bir ifadeyle, davayla ilgili yeni bir karar verme yoluna gitmez ve dosyay\u0131 karar vermek \u00fczere b\u00f6lge adliye mahkemesine g\u00f6nderir[18].<\/p>\n
CMK\u2019n\u0131n 289. maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen haller hari\u00e7 olmak \u00fczere temyizde, yarg\u0131lama\u00a0gerek\u00e7eye ba\u011fl\u0131 olarak yap\u0131labilir. \u0130stinaf\u00a0mahkemesinde ise, yarg\u0131lama gerek\u00e7eye ba\u011fl\u0131 olarak yap\u0131lmaz[19]. \u0130stinaf mahkemesi kendili\u011finden her t\u00fcr ara\u015ft\u0131rmay\u0131 yaparak h\u00fckm\u00fc inceleyerek karar\u00a0verebilir[20]. Di\u011fer bir ifadeyle, temyiz\u00a0bak\u0131m\u0131ndan Yarg\u0131tay\u2019\u0131n, yaln\u0131z temyiz ba\u015fvurusunda belirtilen hususlar ile temyiz istemi usule ili\u015fkin noksanlardan kaynaklanm\u0131\u015fsa, temyiz ba\u015fvurusunda bunu belirten olaylar hakk\u0131nda inceleme yapaca\u011f\u0131 \u015feklinde CMK\u2019n\u0131n 301. maddesinde yer verilen d\u00fczenlemeye istinaf\u00a0bak\u0131m\u0131ndan yer verilmedi\u011finden istinaf mahkemesi gerek Cumhuriyet savc\u0131s\u0131\u00a0gerekse de taraflar\u0131n istinaf yoluna ba\u015fvururken g\u00f6stermi\u015f olduklar\u0131 gerek\u00e7elerle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmaks\u0131z\u0131n inceleme yapabilir[21]. Kanun istinaf eden ilk derece Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na neden g\u00f6stermek mecburiyeti y\u00fcklemesine ra\u011fmen, temyizde hem Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na hem de b\u00fct\u00fcn s\u00fcjelere neden ve gerek\u00e7e\u00a0g\u00f6sterme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc getirmi\u015ftir[22].<\/p>\n
Temyiz kanun yoluna ba\u015fvurulmas\u0131 \u00fczerine Yarg\u0131tay\u2019a gelen dosya, tebli\u011fname d\u00fczenleyerek taraflar\u0131n temyiz istemiyle ilgili g\u00f6r\u00fc\u015flerini bildirmek \u00fczere Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na g\u00f6nderilir (CMK m.297). Oysa istinaf ba\u015fvurusunda b\u00f6lge adliye mahkemesi Cumhuriyet ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca varsa dosyadaki tebligat eksiklikleri giderildikten sonra, herhangi bir tebli\u011fname d\u00fczenlenmeden dosya b\u00f6lge adliye mahkemesinin ilgili ceza dairesine g\u00f6nderilmektedir.<\/p>\n
\u0130stinaf\u00a0kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesi yoluna gidilebilmesine ra\u011fmen temyiz\u00a0mahkemesi olan Yarg\u0131tay\u00a0kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 kural olarak yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesi yoluna gidilemez.<\/p>\n
DO\u00c7. DR. Cengiz APAYDIN
\n\u0130STANBUL ANADOLU CUMHUR\u0130YET SAVCISI<\/p>\n
————–<\/p>\n
[1]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00c7\u0131nar, Ali R\u0131za. Ceza Yarg\u0131lamas\u0131nda Temyiz Yolu. Ankara: 1. Bask\u0131, 2006, 177-178.<\/p>\n
[2]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00d6zen, 2349.<\/p>\n
[3]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00dcnver\/Hakeri, 14. Bask\u0131, 773.<\/p>\n
[4]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Toroslu\/Feyzio\u011flu, 338.<\/p>\n
[5]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Sar\u0131g\u00fcl, Tanju. Ceza Muhakemesi Hukukunda \u0130stinaf. Ankara: 2009, 5. .<\/p>\n
[6]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Taner, Fahri G\u00f6k\u00e7en, \u201c5271 say\u0131l\u0131 CMK\u2019n\u0131n Temyiz Kanun Yoluna \u0130li\u015fkin H\u00fck\u00fcmlerinin Y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe Girmesiyle Ortaya \u00c7\u0131kan Farkl\u0131l\u0131klar\u201d, Ankara Barosu Dergisi, Nisan 2017, 57.<\/p>\n
[7]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00dcnver\/Hakeri, 14. Bask\u0131, 774.<\/p>\n
[8]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00d6zen, 2348.<\/p>\n
[9]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Centel\/Zafer, 13. Bask\u0131, 838.<\/p>\n
[10]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Yenisey\/Nuho\u011flu, 6. Bask\u0131, 846.<\/p>\n
[11]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00dcnver\/Hakeri, 14. Bask\u0131, 774.<\/p>\n
[12]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Oktar, 204.<\/p>\n
[13]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00d6zen, 2351.<\/p>\n
[14]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00dcnver\/Hakeri, 14. Bask\u0131, 766.<\/p>\n
[15]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00d6zen, 2349.<\/p>\n
[16]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Toroslu\/Feyzio\u011flu, 337-338.<\/p>\n
[17]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00d6zen, 2349.<\/p>\n
[18]\u00a0\u00a0\u00a0 Artu\u00e7, Mustafa\/Elmas, Mehmet Tevfik, Ceza Muhakemesinde Duru\u015fma Y\u00f6netimi ve \u0130stinaf, Ankara 2017, 377.<\/p>\n
[19]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00d6zen, 2350.<\/p>\n
[20]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ersan, G\u00f6k\u00e7en, \u201cCeza Muhakemesi Hukukunda \u0130stinaf\u201d, Polis Akademisi G\u00fcvenlik Bilimleri Enstit\u00fcs\u00fc Ceza Adaleti ve Y\u00f6netimi Anabilim Dal\u0131, Y\u00fcksek Lisans Tezi, Ankara, 2008, 11-12.<\/p>\n
[21]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00d6zen, 2352.<\/p>\n
[22]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Yenisey\/Nuho\u011flu, 6. Bask\u0131, 855.<\/p>\n
\u200bTemyiz\u00a0kanun yolu, \u201chukuki\u00a0derece yolu\u201ddur. Temyiz yarg\u0131lamas\u0131nda, bir olay yarg\u0131lamas\u0131 (kural olarak duru\u015fma) yap\u0131lmamaktad\u0131r. Bu nedenle dava, yeni ba\u015ftan g\u00f6r\u00fclmemektedir. Mahkemelerin verdikleri son kararlar temyiz\u00a0kanun yolunda yaln\u0131zca hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k\u00a0y\u00f6n\u00fcnden incelenmektedir. Maddi\u00a0olgular\u0131n saptanmas\u0131 yani maddi\u00a0sorun ve kan\u0131tlar\u0131n ele al\u0131nmas\u0131 temyiz yolunda kabul edilmemi\u015ftir. \u0130stinaf\u00a0yarg\u0131lamas\u0131nda ise, olay\/\u00f6\u011frenme yarg\u0131lamas\u0131 (duru\u015fma) yap\u0131labilmektedir. Mahkemelerin verdikleri son kararlar, hem maddi hem de hukuki y\u00f6nden istinaf\u00a0kanun yolunda incelenebilmektedir. Bu nedenle \u201cistinaf yolu\u201d as\u0131l derece\u00a0yoludur[1]. Di\u011fer bir ifadeyle, istinaf mahkemesinin, uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 madd\u00ee\u00a0ve hukuk\u00ee y\u00f6nleri ile tekrar ele almas\u0131na ve karar\u00a0vermesine \u201cdavan\u0131n yeniden g\u00f6r\u00fclmesi\u201d olarak nitelendirilmekte, istinaf yarg\u0131lamas\u0131nda \u201cdavan\u0131n yeniden g\u00f6r\u00fclmesi\u201d kural\u0131 ge\u00e7erli olup temyiz kanun yolunun aksine bozma\u00a0istisnad\u0131r[2].<\/p>\n
Temyizde sadece hukuksal denetim yap\u0131l\u0131rken, istinafta hem hukuksal, hem de maddi\u00a0denetim yap\u0131l\u0131r. Amac\u0131na uygun i\u015fletildi\u011finde temyiz\u00a0kanun yolundan beklenen denetim bir yerel mahkeme h\u00fckm\u00fcn\u00fcn hukuksal a\u00e7\u0131dan maddi hukuk veya usul hukuku kurallar\u0131na uygunlu\u011funu denetlemektir. Do\u011fal olan\u0131 Yarg\u0131tay\u2019\u0131n temyiz kanun yolu kapsam\u0131nda delil ve ispat\u00a0konular\u0131na kar\u0131\u015fmamas\u0131, \u00f6n\u00fcndeki temyiz davas\u0131n\u0131n konusunu olu\u015fturan h\u00fckm\u00fcn i\u00e7erik gerek\u00e7eleri ve verili\u015f bi\u00e7iminin hukuka uygunlu\u011funu ilke baz\u0131nda de\u011ferlendirerek hem hukukun birlik ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn sa\u011flanmas\u0131na hizmet etmek, hem de somut\u00a0olay bak\u0131m\u0131ndan hakkaniyete uygun\/adaletli bir karar\u00a0vererek hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131 gidermektir. Bu anlam\u0131yla temyiz kanun yolu ba\u011flam\u0131nda Yarg\u0131tay, maddi de\u011fil, bir hukuki\u00a0derece mahkemesidir ve istinaftan farkl\u0131 olarak ilk derece mahkemesindeki dava\u00a0konusu olay\u0131 sil ba\u015ftan yeniden yarg\u0131lay\u0131p delilleri de\u011ferlendirerek s\u00fcbut konusunda vicdani h\u00fck\u00fcm\u00a0tesis etmez. Yarg\u0131tay hukuksal incelemesine \u00f6n\u00fcndeki h\u00fck\u00fcm bak\u0131m\u0131ndan ispat konular\u0131n\u0131n s\u00fcbuta erdi\u011fi varsay\u0131m\u0131ndan hareketle ba\u015flar. Dolay\u0131s\u0131yla Yarg\u0131tay\u2019\u0131n olay yarg\u0131lamas\u0131 yapmad\u0131\u011f\u0131 ve temyiz kanun yolundaki inceleme konusunun yerel mahkemenin verdi\u011fi ve hen\u00fcz kesinle\u015fmemi\u015f h\u00fck\u00fcm oldu\u011fu g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r[3]. \u0130stinaf\u00a0kanun yoluyla ama\u00e7lanan belli bir olayla ilgili do\u011fru bir karar\u0131n verilmesi olup temyizde oldu\u011fu gibi \u00fclke i\u00e7inde hukukun ayn\u0131 \u015fekilde uygulanmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 de\u011fildir[4]. Di\u011fer bir ifadeyle, temyizdeki esas gayeyi hukukun \u00fclkede ayn\u0131 \u015fekilde uygulanmas\u0131n\u0131n sa\u011flanarak y\u00fcksek mahkeme kararlar\u0131yla hukukun geli\u015fimine rehberlik edilmesi olu\u015fturmaktayken, istinaftaki gayeyi somut olayda do\u011fru ve adil bir karar\u0131n verilmesinin sa\u011flanmas\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r[5].<\/p>\n
Tamamen maddi\u00a0soruna ili\u015fkin olan ayk\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n temyiz\u00a0kanun yolunda denetlenmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ancak, mahkemenin, elindeki maddi olgular\u0131 hukuk kurallar\u0131na uygun olarak de\u011ferlendirip de\u011ferlendirmedi\u011fi ve h\u00fckme esas al\u0131rken hukuk kurallar\u0131na ba\u011fl\u0131 kal\u0131p kalmad\u0131\u011f\u0131 Yarg\u0131tay\u00a0taraf\u0131ndan incelenmek zorundad\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n, yarg\u0131lama\u00a0kurallar\u0131n\u0131n do\u011fru uygulanmamas\u0131 nedenine dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131n ileri s\u00fcr\u00fclmesi h\u00e2linde de Yarg\u0131tay hem yarg\u0131lama kuralar\u0131na uyulup uyulmad\u0131\u011f\u0131na hem de bu kurallar\u0131n uygulanmas\u0131na esas te\u015fkil eden ve daha \u00f6nce mahkemece tespit edilmi\u015f olan maddi vak\u0131alar\u0131n do\u011fru de\u011ferlendirilip de\u011ferlendirilmedi\u011fini inceleyebilecektir[6]. B\u00f6lge Adliye Mahkemeleri kurulmas\u0131na ve istinaf\u00a0kanun yolu i\u015fletilmeye ba\u015flanmas\u0131na ra\u011fmen, Yarg\u0131tay \u00e7o\u011fu olayda, somut\u00a0dosya bak\u0131m\u0131ndan delillerin de\u011ferlendirmesi konusuna bizzat geli\u015fmekte ve yerel mahkeme yerine ge\u00e7erek, delillerin inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 konusunda g\u00f6r\u00fc\u015f a\u00e7\u0131klamakta olup bu kararlar hukuka ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Delillerin ispat\u00a0g\u00fcc\u00fc, y\u00f6n\u00fc ve de\u011ferlendirmesi, t\u00fcm\u00fcyle yerel mahkeme h\u00e2kimine b\u0131rak\u0131lmal\u0131d\u0131r[7].<\/p>\n
Kl\u00e2sik temyizdeki gayeyi, hukukun \u00fclke i\u00e7inde bir \u00f6rnek uygulanmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 ve y\u00fcksek mahkeme kararlar\u0131 ile hukukun geli\u015fmesine rehberlik etmek; istinafta ise gayeyi, somut\u00a0olayda adil karar\u00a0verilmesini sa\u011flamak olu\u015fturmaktad\u0131r. \u0130lk derece mahkemelerince verilen son kararlarla, fiilin san\u0131k\u00a0taraf\u0131ndan i\u015flenip i\u015flenmedi\u011fi sorununu olu\u015fturan maddi\u00a0meseleyle beraber, su\u00e7u i\u015fledi\u011fi kabul edildi\u011finde su\u00e7un niteli\u011finin ne oldu\u011fu ve cezan\u0131n belirlenmesi\u00a0konular\u0131n\u0131 i\u00e7eren hukuki\u00a0mesele\u00a0h\u00fckme ba\u011flanmaktad\u0131r[8].<\/p>\n
Temyiz\u00a0mahkemesi olarak Yarg\u0131tay\u2019\u0131n g\u00f6revi, dosya \u00fczerinden hukuk normlar\u0131n\u0131n do\u011fru uygulan\u0131p uygulanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 denetlemektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc delillerin tekrar veya ilk kez ortaya konularak kovu\u015fturma\u00a0evresindeki gibi bir ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmas\u0131, temyiz\u00a0a\u015famas\u0131nda olanaks\u0131zd\u0131r. Maddi\u00a0olaya ili\u015fkin tespitlerin do\u011fru olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 irdelemek, kural olarak temyiz mahkemesinin g\u00f6revi de\u011fildir. \u0130lk derece mahkemesi\u00a0h\u00e2kimi, delillerin de\u011ferlendirilmesinde serbesttir. Olay\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturmak, onun sorumlulu\u011fu ve yetkisi kapsam\u0131ndad\u0131r. Temyiz h\u00e2kiminin bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe m\u00fcdahale etmemesi gerekir[9]. Temyizde delillerle temas edilerek \u00f6\u011frenme muhakemesi yap\u0131lmamas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k, istinafta gerekti\u011finde delil de incelenerek esas hakk\u0131nda yeni bir karar\u00a0verilmektedir[10].<\/p>\n
Temyizde re\u2019sen temyiz\u00a0m\u00fcmk\u00fcn de\u011filken, istinafta re\u2019sen istinaf\u00a0\u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Temyizde direnme m\u00fcmk\u00fcn iken, istinafta m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Temyiz\u00a0m\u00fcracaat\u0131nda temyiz eden, h\u00fckm\u00fcn neden bozulmas\u0131n\u0131 istedi\u011fini ba\u015fvurusunda g\u00f6stermek zorundayken, istinafta bu nedenleri g\u00f6stermek zorunlu de\u011fildir. Bununla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak temyizde kural olarak sadece taraflar\u0131n ileri s\u00fcrd\u00fckleri nedenler dolay\u0131s\u0131yla denetim yap\u0131labilecekken (istisna: CMK 289), istinafta taraflar\u0131n ileri s\u00fcrd\u00fckleri hususlarla ba\u011fl\u0131l\u0131k s\u00f6z konusu de\u011fildir. Temyizde yeniden yarg\u0131lama\u00a0m\u00fcmk\u00fcn de\u011filken, istinafta m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Kural olarak, ceza mahkemelerinde verilen h\u00fck\u00fcmlere kar\u015f\u0131 temyiz yoluna ba\u015fvurulabilir. Ancak, mahkeme kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 itiraz\u00a0yoluna gidilebilmesi i\u00e7in yasan\u0131n bunu a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmesi gerekir (CMK 267). \u0130stinafa tabi kararlarda ise, b\u00f6yle bir ay\u0131r\u0131m bulunmamaktad\u0131r. Temyizde, h\u00fckm\u00fc temyiz etmeyen di\u011fer san\u0131klara sirayet\u00a0m\u00fcmk\u00fcn iken, istinafta m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir[11]. Temyiz kanun yoluyla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, istinaf kanun yolunda daha geni\u015f bir denetim imk\u00e2n\u0131 bulunmaktad\u0131r[12]. Do\u011frudan do\u011fruyal\u0131k ve s\u00f6zl\u00fcl\u00fck\u00a0ilkelerinin ge\u00e7erli oldu\u011fu istinafta inceleme duru\u015fmal\u0131 yap\u0131l\u0131rken, temyiz incelemesinde duru\u015fma\u00a0yap\u0131lmas\u0131 istisnad\u0131r[13].<\/p>\n
\u0130stinaf, ola\u011fan bir kanun yolu\u00a0olup ilk derece yarg\u0131lamas\u0131n\u0131n hem maddi\u00a0hem hukuksal a\u00e7\u0131dan tekrar\u0131n\u0131 gerektiren \u00f6zellikle de elde edilebilecek yeni ispat\u00a0ara\u00e7lar\u0131yla birlikte ispat konusunda yeniden de\u011ferlendirmenin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve akabinde hukuksal nitelemeye ula\u015f\u0131lan bir ikinci derece\u00a0kanun yolu yarg\u0131lamas\u0131d\u0131r. Bu yarg\u0131lamada birinci derece yarg\u0131lamadaki kovu\u015fturma\u00a0evresi adeta t\u00fcm\u00fcyle tekrar edilir, bazen yeni deliller\u00a0elde edilir, kanun yolunun kendine \u00f6zg\u00fc baz\u0131 etkileri (\u00f6rne\u011fin, aleyhe a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131rma yasa\u011f\u0131) hari\u00e7 maddi ve hukuksal a\u00e7\u0131dan yeni bir karar\u00a0verilir. \u00d6zelikle s\u00fcbut konusunda, istinaf, yerel mahkemenin sadece s\u00fcbut konusundaki hatalar\u0131n\u0131 bulmak ve bunu d\u00fczeltmek amac\u0131n\u0131 g\u00fctmez. \u0130stinafta daha \u00e7ok, tamamen yeni ve kendine \u00f6zg\u00fc bir yarg\u0131lamayla t\u00fcm dosya kapsam\u0131 incelenir ve varsa yeni delillerle birlikte yepyeni bir h\u00fck\u00fcm\u00a0verilir. Burada \u015f\u00fcphesiz yerel mahkemenin tabi oldu\u011fu ispat kurallar\u0131 aynen ge\u00e7erlidir[14].<\/p>\n
\u0130stinaf\u00a0yolunun benimsenmedi\u011fi sistemlerde, denetim g\u00f6revini \u00fcstlenen Yarg\u0131tay\u00a0yaln\u0131zca hukuki\u00a0meseleyi denetlemektedir. \u0130stinaf ilk derece mahkemesinin nihai kararlar\u0131n\u0131n denetlenmesini sa\u011flayan ilk ve as\u0131l denetim yoludur. Yani temyiz\u00a0kanun yolundan farkl\u0131 olarak istinafta hem yerel mahkemece yap\u0131lan maddi\u00a0tespitler ve hem de uygulanan normun yerindeli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir denetleme yap\u0131lmaktad\u0131r[15].<\/p>\n
\u0130stinaf\u00a0kanun yolunda ilk derece mahkemelerince verilen son kararlar hem maddi\u00a0y\u00f6nden yani mahkemelerin delillerin tespiti, de\u011ferlendirilmesi ve s\u00fcbut konusundaki yan\u0131lg\u0131lar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan hem de hukuki\u00a0y\u00f6nden yani mahkemelerce sabit kabul edilen olaylarla ilgili olarak hukuk normlar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131nda hata\u00a0yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnden inceleme yap\u0131lacakt\u0131r. Bu incelemeyle, Yarg\u0131tay\u2019\u0131n maddi sorunlarla ilgilenmeyip yaln\u0131zca hukuki sorunlarla u\u011fra\u015fmas\u0131 yani tam anlam\u0131yla bir temyiz\u00a0makam\u0131 gibi davranmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r[16].<\/p>\n
Kanun koyucu; temyizden farkl\u0131 olarak, istinaf\u00a0mahkemesi Cumhuriyet ba\u015fsavc\u0131l\u0131klar\u0131na sunulmas\u0131 gereken belge ve delilleri ekleme yetkisi vermi\u015ftir (CMK md. 278). \u0130stinaf\u00a0mahkemesi Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca belge ve delil eksikli\u011finin giderilmesi, muhakemenin h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak bir tedbirdir. Temyiz\u00a0mahkemesinde ek delil sunarak bunlar\u0131n tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaksa m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Buna kar\u015f\u0131n istinaf mahkemesinde ilk derece mahkemesinde tart\u0131\u015f\u0131lmam\u0131\u015f bilgi ve belgeleri tart\u0131\u015fmak ve ek delil sunmak, gerekirse tutuklama\u00a0karar\u0131 bile vermek s\u00f6z konusu olmaktad\u0131r[17].<\/p>\n
\u0130stinaf kanun yolunda, istinafa y\u00f6nelik itirazlar\u0131 i\u00e7eren ba\u015fvurunun yerinde oldu\u011fu sonucuna var\u0131ld\u0131\u011f\u0131 takdirde, b\u00f6lge adliye mahkemesince kural olarak istinafa konu karar ortadan kald\u0131r\u0131l\u0131r ve yeni bir karar verilir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k Yarg\u0131tay, temyize konu karar\u0131n yerinde olmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna vard\u0131\u011f\u0131 takdirde, kural olarak bozma karar\u0131 verir. Di\u011fer bir ifadeyle, davayla ilgili yeni bir karar verme yoluna gitmez ve dosyay\u0131 karar vermek \u00fczere b\u00f6lge adliye mahkemesine g\u00f6nderir[18].<\/p>\n
CMK\u2019n\u0131n 289. maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen haller hari\u00e7 olmak \u00fczere temyizde, yarg\u0131lama\u00a0gerek\u00e7eye ba\u011fl\u0131 olarak yap\u0131labilir. \u0130stinaf\u00a0mahkemesinde ise, yarg\u0131lama gerek\u00e7eye ba\u011fl\u0131 olarak yap\u0131lmaz[19]. \u0130stinaf mahkemesi kendili\u011finden her t\u00fcr ara\u015ft\u0131rmay\u0131 yaparak h\u00fckm\u00fc inceleyerek karar\u00a0verebilir[20]. Di\u011fer bir ifadeyle, temyiz\u00a0bak\u0131m\u0131ndan Yarg\u0131tay\u2019\u0131n, yaln\u0131z temyiz ba\u015fvurusunda belirtilen hususlar ile temyiz istemi usule ili\u015fkin noksanlardan kaynaklanm\u0131\u015fsa, temyiz ba\u015fvurusunda bunu belirten olaylar hakk\u0131nda inceleme yapaca\u011f\u0131 \u015feklinde CMK\u2019n\u0131n 301. maddesinde yer verilen d\u00fczenlemeye istinaf\u00a0bak\u0131m\u0131ndan yer verilmedi\u011finden istinaf mahkemesi gerek Cumhuriyet savc\u0131s\u0131\u00a0gerekse de taraflar\u0131n istinaf yoluna ba\u015fvururken g\u00f6stermi\u015f olduklar\u0131 gerek\u00e7elerle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmaks\u0131z\u0131n inceleme yapabilir[21]. Kanun istinaf eden ilk derece Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na neden g\u00f6stermek mecburiyeti y\u00fcklemesine ra\u011fmen, temyizde hem Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na hem de b\u00fct\u00fcn s\u00fcjelere neden ve gerek\u00e7e\u00a0g\u00f6sterme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc getirmi\u015ftir[22].<\/p>\n
Temyiz kanun yoluna ba\u015fvurulmas\u0131 \u00fczerine Yarg\u0131tay\u2019a gelen dosya, tebli\u011fname d\u00fczenleyerek taraflar\u0131n temyiz istemiyle ilgili g\u00f6r\u00fc\u015flerini bildirmek \u00fczere Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na g\u00f6nderilir (CMK m.297). Oysa istinaf ba\u015fvurusunda b\u00f6lge adliye mahkemesi Cumhuriyet ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca varsa dosyadaki tebligat eksiklikleri giderildikten sonra, herhangi bir tebli\u011fname d\u00fczenlenmeden dosya b\u00f6lge adliye mahkemesinin ilgili ceza dairesine g\u00f6nderilmektedir.<\/p>\n
\u0130stinaf\u00a0kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesi yoluna gidilebilmesine ra\u011fmen temyiz\u00a0mahkemesi olan Yarg\u0131tay\u00a0kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 kural olarak yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesi yoluna gidilemez.<\/p>\n
DO\u00c7. DR. Cengiz APAYDIN
\n\u0130STANBUL ANADOLU CUMHUR\u0130YET SAVCISI<\/p>\n
————–<\/p>\n
[1]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00c7\u0131nar, Ali R\u0131za. Ceza Yarg\u0131lamas\u0131nda Temyiz Yolu. Ankara: 1. Bask\u0131, 2006, 177-178.<\/p>\n
[2]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00d6zen, 2349.<\/p>\n
[3]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00dcnver\/Hakeri, 14. Bask\u0131, 773.<\/p>\n
[4]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Toroslu\/Feyzio\u011flu, 338.<\/p>\n
[5]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Sar\u0131g\u00fcl, Tanju. Ceza Muhakemesi Hukukunda \u0130stinaf. Ankara: 2009, 5. .<\/p>\n
[6]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Taner, Fahri G\u00f6k\u00e7en, \u201c5271 say\u0131l\u0131 CMK\u2019n\u0131n Temyiz Kanun Yoluna \u0130li\u015fkin H\u00fck\u00fcmlerinin Y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe Girmesiyle Ortaya \u00c7\u0131kan Farkl\u0131l\u0131klar\u201d, Ankara Barosu Dergisi, Nisan 2017, 57.<\/p>\n
[7]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00dcnver\/Hakeri, 14. Bask\u0131, 774.<\/p>\n
[8]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00d6zen, 2348.<\/p>\n
[9]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Centel\/Zafer, 13. Bask\u0131, 838.<\/p>\n
[10]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Yenisey\/Nuho\u011flu, 6. Bask\u0131, 846.<\/p>\n
[11]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00dcnver\/Hakeri, 14. Bask\u0131, 774.<\/p>\n
[12]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Oktar, 204.<\/p>\n
[13]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00d6zen, 2351.<\/p>\n
[14]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00dcnver\/Hakeri, 14. Bask\u0131, 766.<\/p>\n
[15]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00d6zen, 2349.<\/p>\n
[16]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Toroslu\/Feyzio\u011flu, 337-338.<\/p>\n
[17]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00d6zen, 2349.<\/p>\n
[18]\u00a0\u00a0\u00a0 Artu\u00e7, Mustafa\/Elmas, Mehmet Tevfik, Ceza Muhakemesinde Duru\u015fma Y\u00f6netimi ve \u0130stinaf, Ankara 2017, 377.<\/p>\n
[19]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00d6zen, 2350.<\/p>\n
[20]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ersan, G\u00f6k\u00e7en, \u201cCeza Muhakemesi Hukukunda \u0130stinaf\u201d, Polis Akademisi G\u00fcvenlik Bilimleri Enstit\u00fcs\u00fc Ceza Adaleti ve Y\u00f6netimi Anabilim Dal\u0131, Y\u00fcksek Lisans Tezi, Ankara, 2008, 11-12.<\/p>\n
[21]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00d6zen, 2352.<\/p>\n
[22]\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Yenisey\/Nuho\u011flu, 6. Bask\u0131, 855.\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Temyiz\u00a0kanun yolu, \u201chukuki\u00a0derece yolu\u201ddur. Temyiz yarg\u0131lamas\u0131nda, bir olay yarg\u0131lamas\u0131 (kural olarak duru\u015fma) yap\u0131lmamaktad\u0131r. Bu nedenle dava, yeni ba\u015ftan g\u00f6r\u00fclmemektedir. Mahkemelerin verdikleri son kararlar temyiz\u00a0kanun yolunda yaln\u0131zca hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k\u00a0y\u00f6n\u00fcnden incelenmektedir. Maddi\u00a0olgular\u0131n saptanmas\u0131 yani maddi\u00a0sorun ve kan\u0131tlar\u0131n ele al\u0131nmas\u0131 temyiz yolunda kabul edilmemi\u015ftir. \u0130stinaf\u00a0yarg\u0131lamas\u0131nda ise, olay\/\u00f6\u011frenme yarg\u0131lamas\u0131 (duru\u015fma) yap\u0131labilmektedir. Mahkemelerin verdikleri son kararlar, hem maddi hem de hukuki y\u00f6nden istinaf\u00a0kanun yolunda incelenebilmektedir. Bu nedenle \u201cistinaf yolu\u201d as\u0131l derece\u00a0yoludur[1]. Di\u011fer bir ifadeyle, istinaf mahkemesinin, uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 madd\u00ee\u00a0ve hukuk\u00ee y\u00f6nleri ile tekrar ele almas\u0131na ve karar\u00a0vermesine \u201cdavan\u0131n yeniden g\u00f6r\u00fclmesi\u201d olarak nitelendirilmekte, istinaf yarg\u0131lamas\u0131nda \u201cdavan\u0131n yeniden g\u00f6r\u00fclmesi\u201d kural\u0131 ge\u00e7erli olup temyiz kanun yolunun aksine bozma\u00a0istisnad\u0131r[2]. Temyizde sadece hukuksal denetim yap\u0131l\u0131rken, istinafta hem hukuksal, hem de maddi\u00a0denetim yap\u0131l\u0131r. Amac\u0131na uygun i\u015fletildi\u011finde temyiz\u00a0kanun yolundan beklenen denetim bir yerel mahkeme h\u00fckm\u00fcn\u00fcn hukuksal a\u00e7\u0131dan maddi hukuk veya usul hukuku kurallar\u0131na uygunlu\u011funu denetlemektir. Do\u011fal olan\u0131 Yarg\u0131tay\u2019\u0131n temyiz kanun yolu kapsam\u0131nda delil ve ispat\u00a0konular\u0131na kar\u0131\u015fmamas\u0131, \u00f6n\u00fcndeki temyiz davas\u0131n\u0131n konusunu olu\u015fturan h\u00fckm\u00fcn i\u00e7erik gerek\u00e7eleri ve verili\u015f bi\u00e7iminin hukuka uygunlu\u011funu ilke baz\u0131nda de\u011ferlendirerek hem hukukun birlik ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn sa\u011flanmas\u0131na hizmet etmek, hem de somut\u00a0olay bak\u0131m\u0131ndan hakkaniyete uygun\/adaletli bir karar\u00a0vererek hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131 gidermektir. Bu anlam\u0131yla temyiz kanun yolu ba\u011flam\u0131nda Yarg\u0131tay, maddi de\u011fil, bir hukuki\u00a0derece mahkemesidir ve istinaftan farkl\u0131 olarak ilk derece mahkemesindeki dava\u00a0konusu olay\u0131 sil …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-83037","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n