T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130<\/p>\n
ANAYASA MAHKEMES\u0130<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KAZIM ALBAYRAK BA\u015eVURUSU<\/p>\n
(Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2014\/3836)<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Karar Tarihi: 17\/9\/2014<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
:<\/p>\n
Serruh KALEL\u0130<\/p>\n
\u00dcyeler<\/p>\n
:<\/p>\n
Zehra Ayla PERKTA\u015e<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Burhan \u00dcST\u00dcN<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Nuri NEC\u0130PO\u011eLU<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN<\/p>\n
Raport\u00f6r<\/p>\n
:<\/p>\n
Murat \u015eEN<\/p>\n
Ba\u015fvurucu<\/p>\n
:<\/p>\n
Kaz\u0131m ALBAYRAK<\/p>\n
Vekili<\/p>\n
:<\/p>\n
Av. \u00d6mer O\u011eUR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
I. BA\u015eVURUNUN KONUSU<\/p>\n
1. Ba\u015fvurucu, silahl\u0131 ve topluca cezaevinde isyana kalk\u0131\u015fma su\u00e7undan yarg\u0131land\u0131\u011f\u0131 davada Band\u0131rma 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, zaman a\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresinin dolmas\u0131na ra\u011fmen hakk\u0131nda mahk\u00fbmiyet karar\u0131 vermesi ve uyarlama h\u00fck\u00fcmlerinin hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak uygulanmas\u0131 nedeniyle adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
II. BA\u015eVURU S\u00dcREC\u0130<\/p>\n
2. Ba\u015fvuru, 19\/3\/2014 tarihinde Anayasa Mahkemesine do\u011frudan yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dilek\u00e7e ve eklerinin idari y\u00f6nden yap\u0131lan \u00f6n incelemesi neticesinde Komisyona sunulmas\u0131na engel bir eksikli\u011fin bulunmad\u0131\u011f\u0131 tespit edilmi\u015ftir.<\/p>\n
3. Birinci B\u00f6l\u00fcm Birinci Komisyonunca, 30\/4\/2014 tarihinde kabul edilebilirlik incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na, dosyan\u0131n B\u00f6l\u00fcme g\u00f6nderilmesine karar verilmi\u015ftir. <\/p>\n
III. OLAY VE OLGULAR<\/p>\n
A. Olaylar<\/p>\n
4. Ba\u015fvuru formu ve eklerinde ifade edildi\u011fi \u015fekliyle olaylar \u00f6zetle \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
5. Ba\u015fvurucu hakk\u0131nda Band\u0131rma \u00d6zel Tip Cezaevinde h\u00fck\u00fcml\u00fc olarak tutuldu\u011fu s\u00fcre\u00e7te 5\/1\/2000 ila 7\/1\/2000 tarihleri aras\u0131nda di\u011fer baz\u0131 h\u00fck\u00fcml\u00fcler ile birlikte \u0130BDA-C silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc ile ili\u015fkileri nedeniyle silahl\u0131 ve topluca cezaevinde isyana kalk\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 iddias\u0131 ile soru\u015fturma ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
6. Soru\u015fturma kapsam\u0131nda ba\u015fvurucunun Eski\u015fehir Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan m\u00fcdafisiz al\u0131nan savunmas\u0131nda \u00f6zetle, Band\u0131rma \u00d6zel Tip Cezaevi idaresinin kendisi ve baz\u0131 h\u00fck\u00fcml\u00fclerin h\u00fccre sistemi olan cezaevlerine nakletmek istedi\u011fini, kendisi ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n ayr\u0131lmak istemediklerini, zorla g\u00f6t\u00fcr\u00fclmek istenmeleri \u00fczerine de kendi imal ettikleri sald\u0131r\u0131 ve savunmada kullan\u0131labilecek aletlerle kar\u015f\u0131 koyduklar\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir.<\/p>\n
7. Band\u0131rma Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n 30\/5\/2000 tarih ve E.2000\/549 say\u0131l\u0131 iddianamesi ile ba\u015fvurucu ve arkada\u015flar\u0131 haklar\u0131nda silahl\u0131 ve topluca cezaevinde isyana kalk\u0131\u015fmak su\u00e7undan cezaland\u0131r\u0131lmalar\u0131 talebiyle ayn\u0131 yer Asliye Ceza Mahkemesi nezdinde kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
8. Band\u0131rma Asliye Ceza Mahkemesi, 4\/1\/2005 tarih ve E.2000\/386, K.2005\/1 say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile ba\u015fvurucuyu 11 y\u0131l 6 ay 10 g\u00fcn hapis cezas\u0131na mahk\u00fbm etmi\u015ftir.<\/p>\n
9. An\u0131lan karar\u0131n temyizi \u00fczerine Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131, 22\/12\/2005 tarih ve 4-2005\/180627 say\u0131l\u0131 yaz\u0131lar\u0131 ile karara ili\u015fkin 1\/6\/2005 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 26\/9\/2004 tarih ve 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu kapsam\u0131nda de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in dosyay\u0131 Mahkemesine geri g\u00f6ndermi\u015ftir.<\/p>\n
10. Band\u0131rma Adliyesinde ikinci Asliye Ceza Mahkemesinin kurulmas\u0131 ile dosyan\u0131n tevzi oldu\u011fu Band\u0131rma 2. Asliye Ceza Mahkemesinin E.2006\/40 say\u0131s\u0131na kayden yap\u0131lan yarg\u0131lamada, Mahkemenin 15\/12\/2011 tarih ve E.2006\/40, K.2011\/729 say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile ba\u015fvurucu tekrar 11 y\u0131l 6 ay 10 g\u00fcn hapis cezas\u0131na mahk\u00fbm edilmi\u015ftir.<\/p>\n
11. An\u0131lan karar\u0131n temyizi \u00fczerine Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan 19\/5\/2013 tarih ve 2013\/4231 say\u0131l\u0131 tebli\u011fnamede ba\u015fvurucunun hukuki durumuna ili\u015fkin olarak talep edilen hususlar \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u201cSu\u00e7 ve h\u00fck\u00fcm tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan 765 say\u0131l\u0131 TCK ve 5237 say\u0131l\u0131 TCK h\u00fck\u00fcmleri nazara al\u0131narak lehe ve aleyhe de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi, bu kapsamda her su\u00e7 bak\u0131m\u0131ndan zamana\u015f\u0131m\u0131 de\u011ferlendirilmesinin ayr\u0131 ayr\u0131 yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi, san\u0131klar hakk\u0131nda 765 say\u0131l\u0131 TCK\u2019n\u0131n 304\/3-4. maddeleri gere\u011fince h\u00fckmolunan temel cezan\u0131n 10 y\u0131l 6 ay hapis cezas\u0131, netice cezan\u0131n ise 11 y\u0131l 6 ay 10 g\u00fcn hapis cezas\u0131 olmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda; her ne kadar h\u00fck\u00fcm tarihi itibariyle uygulama do\u011fru ise de su\u00e7 ve h\u00fck\u00fcm tarihi itibariyle 765 say\u0131l\u0131 TCK\u2019n\u0131n 304\/3., 5237 say\u0131l\u0131 TCK\u2019n\u0131n 296\/1-2. maddeleri kapsam\u0131nda yap\u0131lan de\u011ferlendirmede 5237 say\u0131l\u0131 TCK\u2019n\u0131n 296\/1. maddesine ili\u015fkin kesintili zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresinin 5237 say\u0131l\u0131 TCK\u2019n\u0131n 66\/1-e, 67\/4. maddeleri gere\u011fince 12 y\u0131l olmas\u0131 ve su\u00e7 tarihi olan 5\/1\/2000 tarihinden inceleme tarihine kadar da s\u00f6z konusu zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresinin ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda; mahkemece 765 say\u0131l\u0131 TCK\u2019n\u0131n 304\/3-4. maddeleri ile 5237 say\u0131l\u0131 TCK\u2019n\u0131n 296\/2. maddesi delaletiyle 5237 say\u0131l\u0131 TCK\u2019n\u0131n 152\/1-a, 152\/2-a maddelerinin ayr\u0131 ayr\u0131 bir b\u00fct\u00fcn halinde netice cezalar de\u011ferlendirilmek suretiyle yeniden lehe yasan\u0131n de\u011ferlendirilmesinde zorunluluk bulunmas\u0131 bozmay\u0131 gerekti\u011finden, san\u0131klar ve m\u00fcdafilerinin temyiz itirazlar\u0131 bu itibarla yerinde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden h\u00fckm\u00fcn bozulmas\u0131 talep olunur.\u201d<\/p>\n
12. Temyiz incelemesi yapan Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesi, 24\/12\/2013 tarih ve E.2013\/7012, K.2013\/16579 say\u0131l\u0131 ilam\u0131 ile an\u0131lan mahkeme karar\u0131n\u0131 onanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lam\u0131n gerek\u00e7esindeki ba\u015fvurucu ile ilgili k\u0131s\u0131m \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u201cSan\u0131klara at\u0131l\u0131 h\u00fck\u00fcml\u00fc veya tutuklular\u0131n ayaklanmas\u0131 su\u00e7u bak\u0131m\u0131ndan 5237 say\u0131l\u0131 TCK’n\u0131n 296\/1. maddesinde belirlenen cezan\u0131n s\u00fcresi itibariyle, ayn\u0131 Kanun\u2019un 66\/1-e, 67\/4. maddelerinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen zamana\u015f\u0131m\u0131 su\u00e7 ve inceleme tarihleri aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f ise de, 5237 say\u0131l\u0131 TCK’n\u0131n 7. ve 5252 say\u0131l\u0131 Kanunun 9\/3 maddelerinde \u201clehe olan h\u00fck\u00fcm \u00f6nceki ve sonraki kanunlar\u0131n ilgili b\u00fct\u00fcn h\u00fck\u00fcmleri olaya uygulanarak ortaya \u00e7\u0131kan sonu\u00e7lar\u0131n birbiriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 suretiyle belirlenir\u201d h\u00fckm\u00fc uyar\u0131nca, iddianamedeki anlat\u0131m, kabul ve mahkemenin lehe olan kanunun belirlenmesine y\u00f6nelik yapt\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmada yakarak mala zarar verme su\u00e7una ili\u015fkin te\u015fdiden \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ceza da nazara al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda; san\u0131klar taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen ayaklanmada yakarak mala zarar verme ve ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7lar\u0131n\u0131n da s\u00fcbut buldu\u011fu, buna g\u00f6re de; 765 say\u0131l\u0131 TCK’n\u0131n 304\/son maddesi delaletiyle 304\/3-4. maddelerinin uygulanmas\u0131 ile h\u00fckmolunan sonu\u00e7 cezan\u0131n, 5237 say\u0131l\u0131 TCK’n\u0131n 296\/2. maddesi yollamas\u0131yla ayn\u0131 Kanunun 152\/1-a, 152\/2-a, 109\/2-3-a-b maddelerinin uygulanmas\u0131 suretiyle h\u00fckmolunacak sonu\u00e7 cezaya g\u00f6re her durumda daha lehe olaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmakla; mahkemenin kabul ve uygulamas\u0131nda bir isabetsizlik g\u00f6r\u00fclmemi\u015f, tebli\u011fnamedeki bozma d\u00fc\u015f\u00fcncesine bu nedenle i\u015ftirak edilmemi\u015ftir\u201d<\/p>\n
13. Ba\u015fvurucu, karardan 17\/3\/2014 tarihinde haberdar olmu\u015f ve 19\/3\/2014 tarihinde bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
B. \u0130lgili Hukuk<\/p>\n
14. 1\/3\/1926 tarih ve 765 say\u0131l\u0131 m\u00fclga T\u00fcrk Ceza Kanunu’nun (m\u00fclga) 304. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u201c(De\u011fi\u015fik madde: 28\/9\/1971 tarih ve 1490 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 10 md.)<\/p>\n
I- (De\u011fi\u015fik bent: 7\/1\/1981 tarih ve 2370 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 10 md.) \u00d6nceden aralar\u0131nda bir anla\u015fma olsun veya olmas\u0131n \u00fc\u00e7 ve daha ziyade h\u00fck\u00fcml\u00fc veya tutuklu her ne sebeple olursa olsun cezaevi idaresine kar\u015f\u0131 ayaklan\u0131rsa, \u00fc\u00e7 y\u0131ldan be\u015f y\u0131la kadar hapis cezas\u0131yla cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Cebir ve \u015fiddet g\u00f6stererek veya tehdit ederek veya n\u00fcfuz ve m\u00fcessir kuvvet sarfederek cezaevinin idaresine k\u0131smen veya tamamen mani olunmas\u0131 hali bu maddenin tatbikinde ayaklanma say\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Kullan\u0131lm\u0131\u015f olmasa bile, ayaklanmaya silahla kat\u0131lan h\u00fck\u00fcml\u00fc ve tutuklular be\u015f y\u0131ldan yedi y\u0131la kadar hapis cezas\u0131yla cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Yukar\u0131da yaz\u0131l\u0131 hallerde ayr\u0131ca bir tahribat meydana getirilmi\u015fse, tayin olunan ceza, tahribat\u0131n derecesine g\u00f6re \u00fc\u00e7te birden yar\u0131ya kadar art\u0131r\u0131larak h\u00fckmolunur.<\/p>\n
II – Azmettirenler veya te\u015fvik edenler ayaklanmaya fiilen kat\u0131ld\u0131klar\u0131 takdirde, haklar\u0131nda birinci bendin birinci veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc veya d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kralar\u0131nda yaz\u0131l\u0131 olan cezalar\u0131n yukar\u0131 haddi h\u00fckmolunur.<\/p>\n
III – (M\u00fclga bent: 07\/12\/1988 tarih ve 3506 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 10 md.)\u201d<\/p>\n
15. 26\/9\/2004 tarih ve 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu’nun 296. maddesi \u015f\u00f6yledir: <\/p>\n
\u201c(1) H\u00fck\u00fcml\u00fc veya tutuklular\u0131n toplu olarak ayaklanmas\u0131 h\u00e2linde, her biri hakk\u0131nda alt\u0131 aydan \u00fc\u00e7 y\u0131la kadar hapis cezas\u0131na h\u00fckmolunur. H\u00fck\u00fcml\u00fc veya tutuklu say\u0131s\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7ten fazla olmamas\u0131 h\u00e2linde, bu su\u00e7tan dolay\u0131 cezaya h\u00fckmedilmez. <\/p>\n
(2) Ayaklanma s\u0131ras\u0131nda ba\u015fka su\u00e7lar\u0131n i\u015flenmesi h\u00e2linde, ayr\u0131ca bu su\u00e7lara ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re cezaya h\u00fckmolunur.\u201d<\/p>\n
16. 5237 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 152. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) bendi ile (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) bendi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u201c(1) Mala zarar verme su\u00e7unun; <\/p>\n
\u00a0a) Kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131na ait, kamu hizmetine tahsis edilmi\u015f veya kamunun yararlanmas\u0131na ayr\u0131lm\u0131\u015f yer, bina, tesis veya di\u011fer e\u015fya hakk\u0131nda, <\/p>\n
\u2026<\/p>\n
\u0130\u015flenmesi h\u00e2linde, fail hakk\u0131nda bir y\u0131ldan alt\u0131 y\u0131la kadar hapis cezas\u0131na h\u00fckmolunur.<\/p>\n
(2) Mala zarar verme su\u00e7unun; <\/p>\n
a) Yakarak, yak\u0131c\u0131 veya patlay\u0131c\u0131 madde kullanarak, <\/p>\n
\u2026<\/p>\n
\u0130\u015flenmesi h\u00e2linde, verilecek ceza iki kat\u0131na kadar art\u0131r\u0131l\u0131r.\u201d<\/p>\n
17. 5237 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 7. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u201c(2) Su\u00e7un i\u015flendi\u011fi zaman y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan kanun ile sonradan y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren kanunlar\u0131n h\u00fck\u00fcmleri farkl\u0131 ise, failin lehine olan kanun uygulan\u0131r ve infaz olunur.\u201d <\/p>\n
18. 4\/11\/2004 tarih ve 5252 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun Y\u00fcr\u00fcrl\u00fck ve Uygulama \u015eekli Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 9. Maddesinin (3) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u201c(3) Lehe olan h\u00fck\u00fcm, \u00f6nceki ve sonraki kanunlar\u0131n ilgili b\u00fct\u00fcn h\u00fck\u00fcmleri olaya uygulanarak, ortaya \u00e7\u0131kan sonu\u00e7lar\u0131n birbirleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 suretiyle belirlenir.\u201d<\/p>\n
19. 4\/4\/1929 tarih ve 1412 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemeleri Usul\u00fc Kanunu\u2019nun (m\u00fclga) 135. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (3) numaral\u0131 bendi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u201cZab\u0131ta amir ve memurlar\u0131 ile Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan ifade almada ve hakim taraf\u0131ndan sorguya \u00e7ekilmede a\u015fa\u011f\u0131daki hususlara uyulur:<\/p>\n
\u2026<\/p>\n
3. M\u00fcdafi tayin hakk\u0131n\u0131n bulundu\u011fu, m\u00fcdafi tayin edebilecek durumda de\u011filse baro taraf\u0131ndan tayin edilecek bir m\u00fcdafi talep edebilece\u011fi ve onun hukuki yard\u0131m\u0131ndan yararlanabilece\u011fi, isterse m\u00fcdafiin soru\u015fturmay\u0131 geciktirmemek kayd\u0131 ile ve vekaletname aranmaks\u0131z\u0131n ifade veya sorguda haz\u0131r bulunaca\u011f\u0131 bildirilir; yak\u0131nlar\u0131ndan istedi\u011fine yakaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyurabilece\u011fi s\u00f6ylenir.\u201d<\/p>\n
20. 1412 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 135\/A maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u201c\u0130fade verenin ve san\u0131\u011f\u0131n beyan\u0131 \u00f6zg\u00fcr iradesine dayanmal\u0131d\u0131r. Bunu engelleyici nitelikte k\u00f6t\u00fc davranma, i\u015fkence, zorla ila\u00e7 verme, yorma, aldatma, bedensel cebir ve \u015fiddette bulunma, baz\u0131 ara\u00e7lar uygulama gibi iradeyi bozan bedeni veya ruhi m\u00fcdahaleler yap\u0131lamaz.<\/p>\n
Kanuna ayk\u0131r\u0131 bir menfaat vaat edilemez.<\/p>\n
Yukar\u0131daki f\u0131kralarda belirtilen yasak y\u00f6ntemlerle elde edilen ifadeler r\u0131za olsa dahi delil olarak de\u011ferlendirilemez.\u201d<\/p>\n
21. 4\/12\/2004 tarih ve 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 150. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u201c(De\u011fi\u015fik madde: 6\/12\/2006 tarih ve 5560 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 21.md)<\/p>\n
(1) \u015e\u00fcpheli veya san\u0131ktan kendisine bir m\u00fcdafi se\u00e7mesi istenir. \u015e\u00fcpheli veya san\u0131k, m\u00fcdafi se\u00e7ebilecek durumda olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan ederse, istemi halinde bir m\u00fcdafi g\u00f6revlendirilir.<\/p>\n
(2) M\u00fcdafii bulunmayan \u015f\u00fcpheli veya san\u0131k; \u00e7ocuk, kendisini savunamayacak derecede malul veya sa\u011f\u0131r ve dilsiz ise, istemi aranmaks\u0131z\u0131n bir m\u00fcdafi g\u00f6revlendirilir.<\/p>\n
(3) Alt s\u0131n\u0131r\u0131 be\u015f y\u0131ldan fazla hapis cezas\u0131n\u0131 gerektiren su\u00e7lardan dolay\u0131 yap\u0131lan soru\u015fturma ve kovu\u015fturmada ikinci f\u0131kra h\u00fckm\u00fc uygulan\u0131r. <\/p>\n
(4) Zorunlu m\u00fcdafilikle ilgili di\u011fer hususlar, T\u00fcrkiye Barolar Birli\u011finin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc al\u0131narak \u00e7\u0131kar\u0131lacak y\u00f6netmelikle d\u00fczenlenir.\u201d<\/p>\n
IV. \u0130NCELEME VE GEREK\u00c7E<\/p>\n
22. Mahkemenin 17\/9\/2014 tarihinde yapm\u0131\u015f oldu\u011fu toplant\u0131da, ba\u015fvurucunun 19\/3\/2014 tarih ve 2014\/ 3836 numaral\u0131 bireysel ba\u015fvurusu incelenip gere\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:<\/p>\n
A. Ba\u015fvurucunun \u0130ddialar\u0131<\/p>\n
23. Ba\u015fvurucu, silahl\u0131 ve topluca cezaevinde isyana kalk\u0131\u015fma su\u00e7undan yarg\u0131land\u0131\u011f\u0131 davada soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nda verdi\u011fi beyanda zorunlu m\u00fcdafiden yararland\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Mahkemenin kamera kay\u0131tlar\u0131n\u0131, tefti\u015f ve bilirki\u015fi raporlar\u0131n\u0131 beklemeden, iddia edilen silahl\u0131 ayaklanma su\u00e7una azmettirmeye ili\u015fkin delil olmamas\u0131na ve isnat edilen su\u00e7a ili\u015fkin 12 y\u0131ll\u0131k zamana\u015f\u0131m\u0131n\u0131n dolmas\u0131na ra\u011fmen, yasal indirim \u015fartlar\u0131n\u0131n olu\u015fup olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin cevab\u0131 da beklenmeden mahk\u00fbmiyet karar\u0131 verdi\u011fini, 5237 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019a ili\u015fkin lehe aleyhe de\u011ferlendirmesi kapsam\u0131nda alt s\u0131n\u0131rdan h\u00fck\u00fcm kurularak de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131 gerekirken te\u015fdit uygulanarak cezan\u0131n belirlendi\u011fini, benzer olaylarda ilgili Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesinin farkl\u0131 kararlar verdi\u011fini belirterek, Anayasa\u2019n\u0131n 10., 36. ve 38. maddelerinde tan\u0131mlanan e\u015fitlik ilkesi, adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 ve masumiyet karinesinin ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015f ve yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesi talebinde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
B. De\u011ferlendirme<\/p>\n
24. Anayasa Mahkemesinin bireysel ba\u015fvurulara ili\u015fkin incelemesi ba\u015fvuru kapsam\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011fundan, ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan ileri s\u00fcr\u00fclmeyen herhangi bir hak ihlalinin resen incelenmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir (B.No: 2013\/1281, 16\/5\/2013, \u00a7 18). Bu kapsamda ba\u015fvuruda, Anayasa\u2019n\u0131n 36. maddesi kapsam\u0131nda makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma hakk\u0131 konusu ayr\u0131ca de\u011ferlendirilmemi\u015ftir. Ba\u015fvurucunun, benzer davalarda Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesi taraf\u0131ndan farkl\u0131 kararlar verilmesi nedeniyle Anayasa\u2019n\u0131n 10. maddesinin ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddias\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fc s\u00f6z konusu karar\u0131n adil olmad\u0131\u011f\u0131 hususu ile ilgilidir. Anayasa Mahkemesi olaylar\u0131n ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan yap\u0131lan hukuki tavsifi ile ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. Bu kapsamda ba\u015fvurucunun b\u00fct\u00fcn iddialar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde iki ayr\u0131 ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n
1. Soru\u015fturma A\u015famas\u0131nda M\u00fcdafi Olmaks\u0131z\u0131n Savunmas\u0131n\u0131n Al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 \u0130ddias\u0131 Y\u00f6n\u00fcnden<\/p>\n
25. Anayasa\u2019n\u0131n 36. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u201cHerkes, me\u015fru vas\u0131ta ve yollardan faydalanmak suretiyle yarg\u0131 mercileri \u00f6n\u00fcnde davac\u0131 veya daval\u0131 olarak iddia ve savunma ile adil yarg\u0131lanma hakk\u0131na sahiptir.\u201d<\/p>\n
26. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin 6. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131n\u0131n (c) bendi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u201c(3) Bir su\u00e7 ile itham edilen herkes a\u015fa\u011f\u0131daki asgari haklara sahiptir:<\/p>\n
\u2026<\/p>\n
c) Kendisini bizzat savunmak veya se\u00e7ece\u011fi bir m\u00fcdafinin yard\u0131m\u0131ndan yararlanmak; e\u011fer avukat tutmak i\u00e7in gerekli madd\u00ee olanaklardan yoksun ise ve adaletin yerine gelmesi i\u00e7in gerekli g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, resen atanacak bir avukat\u0131n yard\u0131m\u0131ndan \u00fccretsiz olarak yararlanabilmek;\u201d<\/p>\n
27. Anayasa\u2019n\u0131n 36. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda herkesin me\u015fru vas\u0131ta ve yollardan faydalanmak suretiyle yarg\u0131 mercileri \u00f6n\u00fcnde davac\u0131 veya daval\u0131 olarak iddia ve savunma ile adil yarg\u0131lanma hakk\u0131na sahip oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Anayasa\u2019da adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n kapsam\u0131 d\u00fczenlenmedi\u011finden bu hakk\u0131n kapsam ve i\u00e7eri\u011finin, A\u0130HS\u2019nin \u201cAdil yarg\u0131lanma hakk\u0131\u201d kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 6. maddesi \u00e7er\u00e7evesinde belirlenmesi gerekir (B.No: 2012\/917, 16\/4\/2013, \u00a7 20).<\/p>\n
28. A\u0130HS\u2019in 6. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131n\u0131n (c) bendindeki d\u00fczenlemede isnat alt\u0131nda bulunan ki\u015fi, savunma hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131nda \u00fc\u00e7 ayr\u0131 hakka sahiptir. Bunlar kendisini bizzat savunmak, kendisinin se\u00e7ti\u011fi bir m\u00fcdafi yard\u0131m\u0131ndan yararlanma ve bir m\u00fcdafiye sahip olmak i\u00e7in gerekli mali olanaktan yoksun ise ve adaletin yerine gelmesi i\u00e7in gerekli g\u00f6r\u00fcl\u00fcrse resen atanacak bir m\u00fcdafi yard\u0131m\u0131ndan yararlanma haklar\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, su\u00e7 isnad\u0131 alt\u0131nda bulunan ki\u015finin kendisini bizzat savunmas\u0131 devlet taraf\u0131ndan talep edilemez (Pakelli\/Federal Almanya, B.No: 8398\/78, 25\/4\/1983).<\/p>\n
29. M\u00fcdafi yard\u0131m\u0131ndan yararlanma hakk\u0131, adil yarg\u0131lama i\u00e7in su\u00e7 isnad\u0131 alt\u0131ndaki ki\u015filere savunma hakk\u0131 verilmesinin tek ba\u015f\u0131na yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ayr\u0131ca bu ki\u015filerin kendilerini savunma imk\u00e2n\u0131na da sahip olmalar\u0131 gerekti\u011fini ortaya koymaktad\u0131r. Bu kapsamda savunma hakk\u0131n\u0131n etkin bir \u015fekilde kullanma imk\u00e2n\u0131n\u0131 sa\u011flayan m\u00fcdafi yard\u0131m\u0131ndan yararlanma hakk\u0131 ayn\u0131 zamanda adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n di\u011fer bir unsuru olan \u201csilahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi\u201d ilkesinin de gere\u011fidir.<\/p>\n
30. S\u00f6zle\u015fme\u2019nin an\u0131lan maddesi herhangi bir istisna g\u00f6zetmeksizin su\u00e7 isnad\u0131 alt\u0131nda bulunan herkesi kapsamaktad\u0131r ve ceza yarg\u0131lamas\u0131n\u0131n her a\u015famas\u0131nda uygulanmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda yap\u0131lan i\u015flemler bak\u0131m\u0131ndan da bu hak g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kapsamda A\u0130HM, S\u00f6zle\u015fme\u2019nin 6. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131n\u0131n (c) bendinin etkinli\u011finden s\u00f6z edilebilmesi i\u00e7in yarg\u0131lama \u00f6ncesi i\u015flemler bak\u0131m\u0131ndan da s\u00f6z konusu d\u00fczenlemenin uygulama alan\u0131 bulmas\u0131n\u0131n zorunlu oldu\u011funu belirtmi\u015ftir (Imbrioscia\/\u0130svi\u00e7re, B.No: 13972\/88, 24\/11\/1993, \u00a7 33). Di\u011fer taraftan A\u0130HM, m\u00fcdafi ile temsil hakk\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rs\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 (Can\/Avusturya, B.No: 9300\/81, 30\/9\/1985, \u00a7 57), ge\u00e7erli bir nedene dayan\u0131l\u0131yorsa, davan\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131ndan \u00f6nceki a\u015famada avukata eri\u015fimin k\u0131s\u0131tlanmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini (John Murray\/Birle\u015fik Krall\u0131k, B.No: 18731\/91, 8\/2\/1996, \u00a7 63), \u00f6nemli olan\u0131n yarg\u0131lamaya bir b\u00fct\u00fcn halinde bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda bu h\u00fckme ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n, ciddi bir \u015fekilde adil yarg\u0131lanma hakk\u0131na engel olmas\u0131 durumunda hak ihlalinin ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fini belirtmi\u015ftir (Imbrioscia\/\u0130svi\u00e7re, \u00a7 36). Bu kapsamda mutlak bir hak olarak kabul edilmese de, su\u00e7 isnad\u0131 alt\u0131nda bulunan ki\u015finin, gerekirse resen atanan bir avukat taraf\u0131ndan etkili bir \u015fekilde savunulma hakk\u0131 adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n temel \u00f6zelliklerinden biridir (Poitrimol\/Fransa, B.No: 14032\/88, 23\/11\/1993, \u00a7 34).<\/p>\n
31. M\u00fcdafi yard\u0131m\u0131ndan yararlanma hakk\u0131n\u0131n adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 temelinde \u00f6nemi, su\u00e7 isnad\u0131 alt\u0131nda olan ki\u015finin bu haktan yararland\u0131r\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde devletin pozitif bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc oldu\u011funun kabul edilmesidir. S\u00f6zle\u015fme\u2019nin 6. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131n\u0131n (c) bendi devletleri, su\u00e7 isnad\u0131 alt\u0131ndaki ki\u015fiyi, bir m\u00fcdafiye sahip olmak i\u00e7in gerekli mali olanaktan yoksun ise ve adaletin yerine gelmesi i\u00e7in gerekli g\u00f6r\u00fcl\u00fcrse resen atanacak bir m\u00fcdafi yard\u0131m\u0131ndan yararland\u0131rma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131na sokmu\u015ftur. <\/p>\n
32. Ba\u015fvuru konusu olayda ba\u015fvurucu hakk\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturma kapsam\u0131nda Band\u0131rma Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n talimat\u0131yla 21\/3\/2000 tarihinde Eski\u015fehir Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan ba\u015fvurucunun savunmas\u0131 al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Savunma al\u0131n\u0131rken ba\u015fvurucu m\u00fcdafi yard\u0131m\u0131ndan yararlanmam\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvurucu, 5271 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 150. maddesinin (2) ve (3) numaral\u0131 f\u0131kralar\u0131 kapsam\u0131nda yasal zorunluluk olmas\u0131na ra\u011fmen m\u00fcdafi yard\u0131m\u0131ndan yararland\u0131r\u0131lmamas\u0131n\u0131n savunma ve adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131 ihlal etti\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
33. \u00d6ncelikle belirtilmesi gereken konu, ba\u015fvurucunun ifadesinin al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 tarihte 5271 say\u0131l\u0131 Kanun de\u011fil 1412 say\u0131l\u0131 Kanun y\u00fcr\u00fcrl\u00fcktedir. 1412 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 135. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (3) numaral\u0131 bendi kapsam\u0131nda \u015f\u00fcphelinin soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda kolluk, Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 ve sorgu h\u00e2kimi kar\u015f\u0131s\u0131nda m\u00fcdafi tayin hakk\u0131n\u0131n bulundu\u011fu, m\u00fcdafi tayin edebilecek durumda de\u011filse baro taraf\u0131ndan tayin edilecek bir m\u00fcdafi talep edebilece\u011fi ve onun hukuki yard\u0131m\u0131ndan yararlanabilece\u011fi, isterse m\u00fcdafiin soru\u015fturmay\u0131 geciktirmemek kayd\u0131 ile ve vek\u00e2letname aranmaks\u0131z\u0131n ifade veya sorguda haz\u0131r bulunaca\u011f\u0131 kabul edilmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla 1412 say\u0131l\u0131 Kanun uygulamas\u0131 m\u00fcdafi yard\u0131m\u0131ndan yararlanmak i\u00e7in su\u00e7 isnad\u0131 alt\u0131ndaki ki\u015finin talebini aram\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
34. Somut olayda, ba\u015fvurucunun m\u00fcdafi talep etmesine ra\u011fmen verilmedi\u011fine ya da verdi\u011fi savunman\u0131n bask\u0131 alt\u0131nda al\u0131nd\u0131\u011f\u0131na ve bu sebeple ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 beyan verdi\u011fine dair herhangi bir iddias\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca ba\u015fvurucunun beyan\u0131 yarg\u0131sal g\u00fcvenceleri bulunan Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 huzurunda al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Soru\u015fturma ve kovu\u015fturma a\u015famalar\u0131 ile bir b\u00fct\u00fcn olan yarg\u0131lama s\u00fcrecinde kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda da ba\u015fvurucu kendisini m\u00fcdafi ile temsil ettirmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla ba\u015fvurucunun m\u00fcdafi yard\u0131m\u0131ndan yararlanma hakk\u0131n\u0131n engellendi\u011fine dair herhangi bir veri tespit edilmemi\u015ftir.<\/p>\n
35. A\u00e7\u0131klanan nedenlerle, ba\u015fvurucunun iddialar\u0131n\u0131n bir ihlal i\u00e7ermedi\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, ba\u015fvurunun bu k\u0131sm\u0131n\u0131n \u201ca\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmas\u0131\u201d nedeniyle kabul edilemez oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
2. Delillerin De\u011ferlendirilmesi ve Di\u011fer \u0130ddialar Y\u00f6n\u00fcnden<\/p>\n
36. Ba\u015fvurucu, Mahkemenin, kamera kay\u0131tlar\u0131n\u0131, tefti\u015f ve bilirki\u015fi raporlar\u0131n\u0131 beklemeden, silahla ayaklanma su\u00e7una azmettirmeye ili\u015fkin delil olmamas\u0131na ve isnat edilen su\u00e7a ili\u015fkin 12 y\u0131ll\u0131k zamana\u015f\u0131m\u0131n\u0131n dolmas\u0131na ra\u011fmen, yasal indirim \u015fartlar\u0131n\u0131n olu\u015fup olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin yaz\u0131 cevab\u0131 beklenmeden mahk\u00fbmiyet karar\u0131 verdi\u011fini, 5237 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019a ili\u015fkin lehe aleyhe de\u011ferlendirilmesi kapsam\u0131nda alt s\u0131n\u0131rdan h\u00fck\u00fcm kurularak de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131 gerekirken te\u015fdit uygulanarak cezan\u0131n belirlendi\u011fini, benzer olaylarda ilgili Yarg\u0131tay Dairesinin farkl\u0131 kararlar verdi\u011fini belirterek bu hususlar\u0131n adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131 ihlal etti\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
37. Anayasa\u2019n\u0131n 148. maddesinin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u201cBireysel ba\u015fvuruda, kanun yolunda g\u00f6zetilmesi gereken hususlarda inceleme yap\u0131lamaz\u201d<\/p>\n
38. 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un \u201cBireysel ba\u015fvurular\u0131n kabul edilebilirlik \u015fartlar\u0131 ve incelenmesi\u201d kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 48. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u201cMahkeme, \u2026a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun ba\u015fvurular\u0131n kabul edilemezli\u011fine karar verebilir.\u201d<\/p>\n
39. 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 48. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun ba\u015fvurular\u0131n Mahkemece kabul edilemezli\u011fine karar verilebilece\u011fi belirtilmi\u015ftir. Anayasa\u2019n\u0131n 148. maddesinin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda ise a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun ba\u015fvurular kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilen kanun yolunda g\u00f6zetilmesi gereken hususlara ili\u015fkin \u015fik\u00e2yetlerin bireysel ba\u015fvuruda incelenemeyece\u011fi kurala ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
40. An\u0131lan kurallar uyar\u0131nca, ilke olarak derece mahkemeleri \u00f6n\u00fcnde dava konusu yap\u0131lm\u0131\u015f maddi olay ve olgular\u0131n kan\u0131tlanmas\u0131, delillerin de\u011ferlendirilmesi, hukuk kurallar\u0131n\u0131n yorumlanmas\u0131 ve uygulanmas\u0131 ile derece mahkemelerince uyu\u015fmazl\u0131kla ilgili var\u0131lan sonucun esas y\u00f6n\u00fcnden adil olup olmamas\u0131 bireysel ba\u015fvuru incelemesine konu olamaz. Bunun istisnas\u0131, derece mahkemelerinin tespit ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n bariz takdir hatas\u0131 veya a\u00e7\u0131k keyfilik i\u00e7ermesi ve bu durumun kendili\u011finden bireysel ba\u015fvuru kapsam\u0131ndaki hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri ihlal etmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede, kanun yolu \u015fik\u00e2yeti niteli\u011findeki ba\u015fvurular, bariz takdir hatas\u0131 veya a\u00e7\u0131k keyfilik bulunmad\u0131k\u00e7a Anayasa Mahkemesince esas y\u00f6n\u00fcnden incelenemez (B.No: 2012\/828, 21\/11\/2013, \u00a7 21).<\/p>\n
41. Adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 bireylere dava sonucunda verilen karar\u0131n de\u011fil, yarg\u0131lama s\u00fcrecinin ve usul\u00fcn\u00fcn adil olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 denetletme imk\u00e2n\u0131 verir. Bu nedenle, bireysel ba\u015fvuruda adil yarg\u0131lanmaya ili\u015fkin \u015fik\u00e2yetlerin incelenebilmesi i\u00e7in ba\u015fvurucunun yarg\u0131lama s\u00fcrecinde haklar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterilmedi\u011fine, bu \u00e7er\u00e7evede yarg\u0131lama s\u00fcrecinde kar\u015f\u0131 taraf\u0131n sundu\u011fu deliller ve g\u00f6r\u00fc\u015flerden bilgi sahibi olamad\u0131\u011f\u0131 veya bunlara etkili bir \u015fekilde itiraz etme f\u0131rsat\u0131 bulamad\u0131\u011f\u0131, kendi delillerini ve iddialar\u0131n\u0131 sunamad\u0131\u011f\u0131 ya da uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulmas\u0131yla ilgili iddialar\u0131n\u0131n derece mahkemesi taraf\u0131ndan dinlenmedi\u011fi veya karar\u0131n gerek\u00e7esiz oldu\u011fu gibi, mahkeme karar\u0131n\u0131n olu\u015fumuna sebep olan unsurlardan de\u011ferlendirmeye al\u0131nmam\u0131\u015f eksiklik, ihmal ya da a\u00e7\u0131k keyfili\u011fe ili\u015fkin bir bilgi ya da belge sunmu\u015f olmas\u0131 gerekir (B.No: 2013\/2767, 2\/10\/2013, \u00a7 22).<\/p>\n
42. Belirli bir davaya ili\u015fkin olarak delilleri de\u011ferlendirme ve g\u00f6sterilmek istenen delilin davayla ilgili olup olmad\u0131\u011f\u0131na karar verme yetkisi esasen derece mahkemelerine aittir. Mevcut yarg\u0131lamada sunulan delilin ge\u00e7erli olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve delil sunma ve inceleme y\u00f6ntemlerinin yasaya uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 denetlemek Anayasa Mahkemesinin g\u00f6revi kapsam\u0131nda olmay\u0131p, Mahkemenin g\u00f6revi ba\u015fvuru konusu yarg\u0131laman\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7inde adil olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesidir (B. No: 2013\/1213, 4\/12\/2013, \u00a7 27). <\/p>\n
43. A\u0130HM, delilerin kabul edilebilirli\u011fi ile ilgili olarak, somut davada kullan\u0131lan delilin san\u0131\u011f\u0131n haz\u0131r bulundu\u011fu duru\u015fmada ve \u201csilahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi\u201d ve \u201c\u00e7eli\u015fmeli yarg\u0131lama\u201d ilkeleri ya da s\u00f6z konusu delillerin yarg\u0131laman\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcne olan etkisi \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirmektedir (Tamminen\/Finlandiya, B.No: 40847\/98, 15\/6\/2004, \u00a7\u00a7 40-41; Barber\u00e0, Messegu\u00e9 ve Jabardo\/\u0130spanya, B.No: 10590\/83, 6\/12\/1988, \u00a7\u00a7 68, 81-89). A\u0130HM pek \u00e7ok karar\u0131nda, S\u00f6zle\u015fme\u2019nin 19. maddesi ba\u011flam\u0131nda g\u00f6revinin, S\u00f6zle\u015fmeci Devletlerin S\u00f6zle\u015fme\u2019ye ili\u015fkin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinin g\u00f6zetilmesini sa\u011flamak oldu\u011funu, S\u00f6zle\u015fme\u2019nin korumas\u0131 alt\u0131nda bulunan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler ihlal edilmedik\u00e7e ulusal bir mahkemenin olaylara ya da hukuka ili\u015fkin yapt\u0131\u011f\u0131 hatalar\u0131 inceleme g\u00f6revinin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, S\u00f6zle\u015fme\u2019nin 6. maddesinin adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na almakla beraber bu maddenin \u00f6ncelikli olarak ulusal hukuk ba\u011flam\u0131nda d\u00fczenlenmesi gereken bir konu olan delillerin kabul edilebilirli\u011fine ili\u015fkin bir kural ortaya koymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmektedir (Schenk\/\u0130svi\u00e7re, B.No: 10862\/84, 12\/7\/1988, \u00a7\u00a7 45-46; Desde\/T\u00fcrkiye, B.No: 23909\/03, 1\/2\/2011, \u00a7 124).<\/p>\n
44. Bireysel ba\u015fvuruya konu davadaki olaylar\u0131n kan\u0131tlanmas\u0131, hukuk kurallar\u0131n\u0131n yorumlanmas\u0131 ve uygulanmas\u0131, yarg\u0131lama s\u0131ras\u0131nda delillerin kabul edilebilirli\u011fi ve de\u011ferlendirilmesi ile ki\u015fisel bir uyu\u015fmazl\u0131\u011fa derece mahkemeleri taraf\u0131ndan getirilen \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn esas y\u00f6n\u00fcnden adil olup olmamas\u0131, bireysel ba\u015fvuru incelemesinde de\u011ferlendirmeye tabi tutulamaz. Anayasa\u2019da yer alan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler ihlal edilmedi\u011fi s\u00fcrece ve a\u00e7\u0131k\u00e7a keyfilik i\u00e7ermedik\u00e7e derece mahkemelerinin kararlar\u0131ndaki maddi ve hukuki hatalar bireysel ba\u015fvuru incelemesinde ele al\u0131namaz. Bu \u00e7er\u00e7evede, derece mahkemelerinin delilleri takdirinde bariz takdir hatas\u0131 veya a\u00e7\u0131k\u00e7a keyfilik bulunmad\u0131k\u00e7a Anayasa Mahkemesinin bu takdire m\u00fcdahalesi s\u00f6z konusu olamaz (B. No: 2012\/1027, 12\/2\/2013, \u00a7 26). <\/p>\n
45. A\u0130HM, bariz bir \u015fekilde keyfi olmad\u0131k\u00e7a, belirli bir kan\u0131t t\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u2013i\u00e7 hukuk a\u00e7\u0131s\u0131ndan hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak elde edilmi\u015f kan\u0131tlar da d\u00e2hil olmak \u00fczere\u2013 kabul edilebilir olup olmad\u0131\u011f\u0131na veya asl\u0131nda ba\u015fvurucunun su\u00e7lu olup olmad\u0131\u011f\u0131na karar vermenin kendi g\u00f6revi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kararlar\u0131nda ifade etmektedir. A\u0130HM, kan\u0131tlar\u0131n elde edilme y\u00f6ntemi de d\u00e2hil olmak \u00fczere yarg\u0131laman\u0131n bir b\u00fct\u00fcn olarak adil olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve S\u00f6zle\u015fme\u2019deki bir hakk\u0131n ihlali s\u00f6z konusu ise tespit edilen ihlalin niteli\u011fini inceleme konusu yapmaktad\u0131r (Jalloh\/Almanya [BD], B.No: 54810\/00, 11\/07\/2006, \u00a7 95; Desde\/T\u00fcrkiye, B.No: 23909\/03, 1\/2\/2011, \u00a7 125; Khodorkovskiy ve Lebedev\/Rusya, B.No: 11082\/06, 13772\/05, 25\/7\/2013, \u00a7 699) A\u0130HM\u2019e g\u00f6re, delillerle ilgili esas olarak ba\u015fvurucuya, delillerin ger\u00e7ekli\u011fine itiraz etme ve kullan\u0131lmalar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kma f\u0131rsat\u0131 verilip verilmedi\u011fi incelenmelidir (Bykov\/Rusya [BD], B.No: 4378\/02, 10\/3\/2009, \u00a7 90; Khodorkovskiy ve Lebedev\/Rusya, B.No: 11082\/06, 13772\/05, 25\/7\/2013, \u00a7 700). <\/p>\n
46. Ba\u015fvuru konusu olayda ba\u015fvurucunun iddias\u0131na konu olan Adalet m\u00fcfetti\u015fi raporu ile jandarmadaki kamera kay\u0131tlar\u0131 21\/6\/2001 tarihli duru\u015fmada iddia makam\u0131 taraf\u0131ndan talep edilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu ve vekili davan\u0131n devam eden a\u015famalar\u0131nda iddia makam\u0131n\u0131n bu talebine ili\u015fkin lehe veya aleyhe herhangi bir talepte bulunmam\u0131\u015flard\u0131r. \u0130ddia makam\u0131n\u0131n duru\u015fmada ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc an\u0131lan talepler Band\u0131rma Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n iddianamesine de esas olu\u015fturmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu kapsamda an\u0131lan hususlar\u0131n incelemesinden Mahkeme taraf\u0131ndan vazge\u00e7ilmesine kar\u015f\u0131 duru\u015fma s\u00fcrecinde ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan herhangi bir itiraz ileri s\u00fcr\u00fclmemi\u015ftir. \u00d6te yandan ba\u015fvurucu vekilinin 27\/12\/2006 tarihli duru\u015fmada olaylara ili\u015fkin TRT\u2019de baz\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrmesi \u00fczerine Mahkeme, Band\u0131rma Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na m\u00fczekkere yazarak ellerinde herhangi bir kayd\u0131n olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n sorulmas\u0131na karar vermi\u015ftir. 8\/3\/2007 tarihli duru\u015fmada Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k ellerinde g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kayd\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmi\u015ftir. Daha sonraki celselere ili\u015fkin duru\u015fma tutanaklar\u0131 kapsam\u0131nda ba\u015fvurucu vekili iddias\u0131na ili\u015fkin herhangi bir bulgu veya yeni bir iddia ileri s\u00fcrmemi\u015ftir.<\/p>\n
47. Somut olayda, ba\u015fvurucunun delillerini sunma ve delillerin de\u011ferlendirilmesi konusunda farkl\u0131 bir muameleye tabi tutuldu\u011funa dair somut bir veri bulunmad\u0131\u011f\u0131 gibi Mahkeme\u2019nin delilleri de\u011ferlendirmesinde bariz takdir hatas\u0131 veya a\u00e7\u0131k\u00e7a keyfilik bulundu\u011funa dair bir bulguya da rastlanmam\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvuru dosyas\u0131 incelendi\u011finde, deliller ile ilgili olarak ba\u015fvurucuya, \u015fik\u00e2yete konu Mahkeme taraf\u0131ndan temin edilmesinden vazge\u00e7ilen hususlara y\u00f6nelik itiraz etme ve kullan\u0131lmamas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kma f\u0131rsat\u0131 verildi\u011fi, ba\u015fvurucunun aleni duru\u015fmada delil sunma ve tart\u0131\u015ft\u0131rma imk\u00e2n\u0131na sahip oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Di\u011fer taraftan, \u201csilahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi\u201d ve \u201c\u00e7eli\u015fmeli yarg\u0131lama\u201d ilkelerine ayk\u0131r\u0131 olarak ba\u015fvurucuya delillerini sunma, inceletme ve itiraz etme hususlar\u0131nda uygun olanaklar\u0131n sa\u011flanmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin bir veri de bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
48. \u00d6te yandan, ba\u015fvurucunun, Mahkemenin silahla ayaklanma su\u00e7una azmettirmeye ili\u015fkin delil olmamas\u0131na ra\u011fmen, yasal indirim \u015fartlar\u0131n\u0131n olu\u015fup olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin yaz\u0131 cevab\u0131 beklenmeden mahk\u00fbmiyet karar\u0131 verdi\u011fi, Mahkemenin lehe aleyhe de\u011ferlendirilmesinde te\u015fdit uygulayarak cezay\u0131 belirledi\u011fi, yarg\u0131laman\u0131n zamana\u015f\u0131m\u0131na u\u011frad\u0131\u011f\u0131 iddialar\u0131n\u0131n Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesi taraf\u0131ndan reddedilmesine ve benzer davalarda Daire taraf\u0131ndan farkl\u0131 kararlar verilmesine ili\u015fkin iddialar\u0131n\u0131n yukar\u0131daki a\u00e7\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda derece mahkemeleri \u00f6n\u00fcnde dava konusu yap\u0131lm\u0131\u015f maddi olay ve olgulara ili\u015fkin hukuk kurallar\u0131n\u0131n yorumlanmas\u0131 ve uygulanmas\u0131 ile derece mahkemelerince uyu\u015fmazl\u0131kla ilgili var\u0131lan sonucun esas y\u00f6n\u00fcnden adil olup olmamas\u0131 ile ilgili oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ba\u015fka bir ifadeyle ba\u015fvurucunun iddialar\u0131n\u0131n, derece mahkemesince kanunlar\u0131n yorumlanmas\u0131nda isabet olup olmad\u0131\u011f\u0131na, dolay\u0131s\u0131yla yarg\u0131laman\u0131n sonucuna ili\u015fkin oldu\u011fu ve ba\u015fvurunun bu haliyle temyiz incelemesi talebi niteli\u011finde oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
49. Ba\u015fvurucunun iddialar\u0131n\u0131n esas itibar\u0131yla ilk derece mahkemesi ve Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan delillerin de\u011ferlendirilmesinde ve yorumlanmas\u0131nda isabet olmad\u0131\u011f\u0131na ve dolay\u0131s\u0131yla yarg\u0131laman\u0131n sonucuna ili\u015fkin oldu\u011fu, derece mahkemelerince y\u00fcr\u00fct\u00fclen yarg\u0131lama s\u0131ras\u0131nda ba\u015fvurucunun, kar\u015f\u0131 taraf\u0131n sundu\u011fu deliller ve g\u00f6r\u00fc\u015flerle ilgili bilgi sahibi olma ve bunlara kar\u015f\u0131 etkili bir \u015fekilde itiraz etme ve kendi delillerini ve iddialar\u0131n\u0131 sunma konular\u0131nda bir sorunla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131na dair bir bulguya rastlan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 gibi yap\u0131lan yarg\u0131lama ve kurulan h\u00fck\u00fcmde bariz takdir hatas\u0131 veya a\u00e7\u0131k keyfilik de tespit edilmemi\u015ftir.<\/p>\n
50. A\u00e7\u0131klanan nedenlerle, ba\u015fvurucunun iddialar\u0131n\u0131n kanun yolu \u015fik\u00e2yeti niteli\u011finde oldu\u011fu ve derece mahkemeleri kararlar\u0131n\u0131n bariz takdir hatas\u0131 veya a\u00e7\u0131k keyfilik de i\u00e7ermedi\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan ba\u015fvurunun bu k\u0131sm\u0131n\u0131n \u201ca\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksunluk\u201d nedeniyle kabul edilemez oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
V. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle;<\/p>\n
Ba\u015fvurunun, \u201ca\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmas\u0131\u201d nedeniyle KABUL ED\u0130LEMEZ OLDU\u011eUNA, yarg\u0131lama giderlerinin ba\u015fvurucu \u00fczerinde b\u0131rak\u0131lmas\u0131na, 17\/9\/2014 tarihinde OY B\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verildi.<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi’nin 17\/9\/2014 tarihli ve 2014\/3836 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130 ANAYASA MAHKEMES\u0130 \u00a0 \u00a0 B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR \u00a0 KAZIM ALBAYRAK BA\u015eVURUSU (Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2014\/3836) \u00a0 Karar Tarihi: 17\/9\/2014 \u00a0 B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR \u00a0 \u00a0 Ba\u015fkan : Serruh KALEL\u0130 \u00dcyeler : Zehra Ayla PERKTA\u015e \u00a0 \u00a0 Burhan \u00dcST\u00dcN \u00a0 \u00a0 Nuri NEC\u0130PO\u011eLU \u00a0 \u00a0 Hasan Tahsin G\u00d6KCAN Raport\u00f6r : Murat \u015eEN Ba\u015fvurucu : Kaz\u0131m ALBAYRAK Vekili : Av. \u00d6mer O\u011eUR \u00a0 \u00a0 \u00a0 I. BA\u015eVURUNUN KONUSU 1. Ba\u015fvurucu, silahl\u0131 ve topluca cezaevinde isyana kalk\u0131\u015fma su\u00e7undan yarg\u0131land\u0131\u011f\u0131 davada Band\u0131rma 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, zaman a\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresinin dolmas\u0131na ra\u011fmen hakk\u0131nda mahk\u00fbmiyet karar\u0131 vermesi ve uyarlama h\u00fck\u00fcmlerinin hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak uygulanmas\u0131 nedeniyle adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. II. BA\u015eVURU S\u00dcREC\u0130 2. Ba\u015fvuru, 19\/3\/2014 tarihinde Anayasa Mahkemesine do\u011frudan yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dilek\u00e7e ve eklerinin idari y\u00f6nden yap\u0131lan \u00f6n incelemesi neticesinde Komisyona sunulmas\u0131na engel bir eksikli\u011fin bulunmad\u0131\u011f\u0131 tespit edilmi\u015ftir. 3. Birinci B\u00f6l\u00fcm Birinci Komisyonunca, 30\/4\/2014 tarihinde kabul edilebilirlik incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na, dosyan\u0131n B\u00f6l\u00fcme g\u00f6nderilmesine karar verilmi\u015ftir. III. OLAY VE OLGULAR A. Olaylar 4. Ba\u015fvuru formu ve eklerinde ifade edildi\u011fi \u015fekliyle olaylar \u00f6zetle \u015f\u00f6yledir: 5. Ba\u015fvurucu hakk\u0131nda Band\u0131rma \u00d6zel Tip Cezaevinde h\u00fck\u00fcml\u00fc olarak tutuldu\u011fu s\u00fcre\u00e7te 5\/1\/2000 ila 7\/1\/2000 tarihleri aras\u0131nda di\u011fer baz\u0131 h\u00fck\u00fcml\u00fcler ile birlikte \u0130BDA-C silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc ile ili\u015fkileri nedeniyle …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-80224","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n