Bilindi\u011fi gibi, tutuklama bir tedbir olup ceza de\u011fildir. Bu nedenle de yarg\u0131lamada tutuklu kal\u0131nacak s\u00fcre y\u00f6n\u00fcnden azami s\u0131n\u0131rlar d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bu yaz\u0131m\u0131zda bu s\u0131n\u0131rlar\u0131n miktar\u0131n\u0131 ele\u015ftiri konusu yapaca\u011f\u0131z.<\/p>\n
Yarg\u0131lama yasam\u0131z\u0131n 102. maddesine g\u00f6re soru\u015fturma evresinde azami tutukluluk s\u00fcreleri a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir:<\/p>\n
– A\u011f\u0131r cezal\u0131k olmayan su\u00e7lar 6 ay.<\/p>\n
– A\u011f\u0131r cezal\u0131k su\u00e7lar 1 y\u0131l.<\/p>\n
– Ter\u00f6r su\u00e7lar\u0131 veya toplu i\u015flenen su\u00e7lar y\u00f6n\u00fcnden 1 y\u0131l 6 ay olup 6 ay daha uzat\u0131labilir. Yani azami 2 y\u0131l.<\/p>\n
Ayn\u0131 madde uyar\u0131nca, t\u00fcm yarg\u0131lama boyunca toplam azami s\u00fcreler a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir:<\/p>\n
– A\u011f\u0131r cezal\u0131k olmayan su\u00e7larda 1 y\u0131l olup 6 ay daha uzat\u0131labilir.<\/p>\n
– A\u011f\u0131r cezal\u0131k su\u00e7larda s\u00fcre 2 y\u0131l olup 3 y\u0131l daha uzat\u0131labilir. Ter\u00f6r su\u00e7lar\u0131nda ise uzatma s\u00fcresi 5 y\u0131ld\u0131r. Yani azami s\u00fcre 5 y\u0131l olup ter\u00f6r su\u00e7lar\u0131nda 7 y\u0131ld\u0131r.<\/p>\n
Derhal belirtelim ki bu s\u00fcreler \u00e7ok uzundur. Bu madde; tek celse esas\u0131n\u0131, etkin soru\u015fturma yap\u0131lmas\u0131n\u0131 ve savunma hakk\u0131n\u0131n lay\u0131k\u0131yla kulland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 benimseyen yarg\u0131lama yasam\u0131z\u0131n sistemine uymamaktad\u0131r.<\/p>\n
A\u011f\u0131r ceza yarg\u0131lamas\u0131nda 5 y\u0131ll\u0131k tutukluluk s\u00fcresi -ter\u00f6r su\u00e7lar\u0131nda 7 y\u0131l- ortalama insan \u00f6mr\u00fcn\u00fcn yakla\u015f\u0131k %7\u2019sine tekab\u00fcl etmektedir.<\/p>\n
Zaten 5 ve 7 y\u0131ll\u0131k yarg\u0131lama s\u00fcreleri dahi bir kimsenin makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131 ihlal etmektedir. Bu kadar uzun s\u00fcre yap\u0131lan yarg\u0131lamalar adil olmaktan \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bunun \u00fczerine, bir de bu s\u00fcrelerin tutuklu ge\u00e7irilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek ve uygulamada bunu kan\u0131ksamak, s\u00fcregelen hak ihlallerinin kayna\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Di\u011fer yandan, uygulamada bu s\u00fcreler yaln\u0131zca h\u00fck\u00fcm verilene kadar kabul edilmektedir. Yarg\u0131tay\u2019a g\u00f6re bir kimse h\u00fckmen tutukluysa art\u0131k bu s\u00fcreler hesap edilmez[1].<\/p>\n
Halbuki b\u00f6yle bir yorum, yasa metninin s\u00f6z\u00fcne a\u00e7\u0131k\u00e7a ayk\u0131r\u0131d\u0131r. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck lehine olan bu d\u00fczenleme \u00f6zg\u00fcrl\u00fck lehine yorumlanmal\u0131d\u0131r. Yasa metninde yer almad\u0131\u011f\u0131 halde bireylerin hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri k\u0131yas yoluyla s\u0131n\u0131rlanamaz. <\/p>\n
Bir ki\u015fi hakk\u0131nda mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fc verilse dahi bu h\u00fck\u00fcm bozulabilir. Karar hen\u00fcz kesinle\u015fmemi\u015f olup infaza ba\u015flanmam\u0131\u015ft\u0131r. Ki\u015fi, bu a\u015famada hala su\u00e7lu say\u0131lamaz.<\/p>\n
\u00dcstelik Yarg\u0131tay, maddi olay\u0131 da denetlemekte ve beraat verilmesi gerekti\u011fi gerek\u00e7esiyle mahk\u00fbmiyet kararlar\u0131n\u0131 bozabilmektedir. Ayr\u0131ca, Yarg\u0131tay\u2019\u0131n bozma oranlar\u0131 hakk\u0131nda evvelce kaleme ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z yaz\u0131da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, zaten kararlar\u0131n neredeyse yar\u0131s\u0131 bozulmaktad\u0131r.<\/p>\n
Bu kadar y\u00fcksek hata pay\u0131 olan, yap\u0131lan yarg\u0131lama sonucu verilen kararlar\u0131n yar\u0131s\u0131 hatal\u0131 olan bir sistemde, zaten \u00e7ok uzun olan azami tutukluluk s\u00fcrelerini, yasan\u0131n s\u00f6z\u00fcne ayk\u0131r\u0131 bir \u015fekilde k\u0131yas yoluyla temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc s\u0131n\u0131rlayarak istinaf ve temyiz a\u015famas\u0131nda hesaba dahil etmemek, \u00e7ok \u00fcz\u00fcc\u00fc sonu\u00e7lara yol a\u00e7maktad\u0131r. <\/p>\n
5 y\u0131l s\u00fcren bir a\u011f\u0131r ceza mahkemesi yarg\u0131lamas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Bu karar\u0131n istinaf a\u015famas\u0131 2 y\u0131l, Yarg\u0131tay a\u015famas\u0131 3 y\u0131l s\u00fcrm\u00fc\u015f olsun. Buna g\u00f6re ki\u015fi 10 y\u0131ld\u0131r yarg\u0131lanmaktad\u0131r ve bu s\u00fcrenin tamam\u0131 tutukludur. Bu halde ki\u015finin \u00f6mr\u00fcn\u00fcn %12\u2019si tutuklu yarg\u0131lanarak ge\u00e7mektedir ve bu s\u00fcre sonunda beraat karar\u0131 da verilebilir.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak; \u00f6ld\u00fcrme su\u00e7unu i\u015fleyip 18 y\u0131l ceza alan birisinin 11 y\u0131l kurumda kald\u0131\u011f\u0131, hatta bunun \u00e7o\u011funun da a\u00e7\u0131k kurumda ge\u00e7ti\u011fi ve d\u00fczenli olarak infaz s\u00fcrelerinin azalt\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fczende, bu s\u00fcrelerin uzunlu\u011fu ve yanl\u0131\u015f hesaplanmas\u0131, tutuklaman\u0131n bir tedbir olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bir ceza olarak uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. <\/p>\n
———–<\/p>\n
[1] Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu, T. 12.4.2011, E. 2011\/1-51, K. 2011\/42.<\/p>\n
\u200bBilindi\u011fi gibi, tutuklama bir tedbir olup ceza de\u011fildir. Bu nedenle de yarg\u0131lamada tutuklu kal\u0131nacak s\u00fcre y\u00f6n\u00fcnden azami s\u0131n\u0131rlar d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bu yaz\u0131m\u0131zda bu s\u0131n\u0131rlar\u0131n miktar\u0131n\u0131 ele\u015ftiri konusu yapaca\u011f\u0131z.<\/p>\n
Yarg\u0131lama yasam\u0131z\u0131n 102. maddesine g\u00f6re soru\u015fturma evresinde azami tutukluluk s\u00fcreleri a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir:<\/p>\n
– A\u011f\u0131r cezal\u0131k olmayan su\u00e7lar 6 ay.<\/p>\n
– A\u011f\u0131r cezal\u0131k su\u00e7lar 1 y\u0131l.<\/p>\n
– Ter\u00f6r su\u00e7lar\u0131 veya toplu i\u015flenen su\u00e7lar y\u00f6n\u00fcnden 1 y\u0131l 6 ay olup 6 ay daha uzat\u0131labilir. Yani azami 2 y\u0131l.<\/p>\n
Ayn\u0131 madde uyar\u0131nca, t\u00fcm yarg\u0131lama boyunca toplam azami s\u00fcreler a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir:<\/p>\n
– A\u011f\u0131r cezal\u0131k olmayan su\u00e7larda 1 y\u0131l olup 6 ay daha uzat\u0131labilir.<\/p>\n
– A\u011f\u0131r cezal\u0131k su\u00e7larda s\u00fcre 2 y\u0131l olup 3 y\u0131l daha uzat\u0131labilir. Ter\u00f6r su\u00e7lar\u0131nda ise uzatma s\u00fcresi 5 y\u0131ld\u0131r. Yani azami s\u00fcre 5 y\u0131l olup ter\u00f6r su\u00e7lar\u0131nda 7 y\u0131ld\u0131r.<\/p>\n
Derhal belirtelim ki bu s\u00fcreler \u00e7ok uzundur. Bu madde; tek celse esas\u0131n\u0131, etkin soru\u015fturma yap\u0131lmas\u0131n\u0131 ve savunma hakk\u0131n\u0131n lay\u0131k\u0131yla kulland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 benimseyen yarg\u0131lama yasam\u0131z\u0131n sistemine uymamaktad\u0131r.<\/p>\n
A\u011f\u0131r ceza yarg\u0131lamas\u0131nda 5 y\u0131ll\u0131k tutukluluk s\u00fcresi -ter\u00f6r su\u00e7lar\u0131nda 7 y\u0131l- ortalama insan \u00f6mr\u00fcn\u00fcn yakla\u015f\u0131k %7\u2019sine tekab\u00fcl etmektedir.<\/p>\n
Zaten 5 ve 7 y\u0131ll\u0131k yarg\u0131lama s\u00fcreleri dahi bir kimsenin makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131 ihlal etmektedir. Bu kadar uzun s\u00fcre yap\u0131lan yarg\u0131lamalar adil olmaktan \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bunun \u00fczerine, bir de bu s\u00fcrelerin tutuklu ge\u00e7irilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek ve uygulamada bunu kan\u0131ksamak, s\u00fcregelen hak ihlallerinin kayna\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Di\u011fer yandan, uygulamada bu s\u00fcreler yaln\u0131zca h\u00fck\u00fcm verilene kadar kabul edilmektedir. Yarg\u0131tay\u2019a g\u00f6re bir kimse h\u00fckmen tutukluysa art\u0131k bu s\u00fcreler hesap edilmez[1].<\/p>\n
Halbuki b\u00f6yle bir yorum, yasa metninin s\u00f6z\u00fcne a\u00e7\u0131k\u00e7a ayk\u0131r\u0131d\u0131r. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck lehine olan bu d\u00fczenleme \u00f6zg\u00fcrl\u00fck lehine yorumlanmal\u0131d\u0131r. Yasa metninde yer almad\u0131\u011f\u0131 halde bireylerin hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri k\u0131yas yoluyla s\u0131n\u0131rlanamaz. <\/p>\n
Bir ki\u015fi hakk\u0131nda mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fc verilse dahi bu h\u00fck\u00fcm bozulabilir. Karar hen\u00fcz kesinle\u015fmemi\u015f olup infaza ba\u015flanmam\u0131\u015ft\u0131r. Ki\u015fi, bu a\u015famada hala su\u00e7lu say\u0131lamaz.<\/p>\n
\u00dcstelik Yarg\u0131tay, maddi olay\u0131 da denetlemekte ve beraat verilmesi gerekti\u011fi gerek\u00e7esiyle mahk\u00fbmiyet kararlar\u0131n\u0131 bozabilmektedir. Ayr\u0131ca, Yarg\u0131tay\u2019\u0131n bozma oranlar\u0131 hakk\u0131nda evvelce kaleme ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z yaz\u0131da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, zaten kararlar\u0131n neredeyse yar\u0131s\u0131 bozulmaktad\u0131r.<\/p>\n
Bu kadar y\u00fcksek hata pay\u0131 olan, yap\u0131lan yarg\u0131lama sonucu verilen kararlar\u0131n yar\u0131s\u0131 hatal\u0131 olan bir sistemde, zaten \u00e7ok uzun olan azami tutukluluk s\u00fcrelerini, yasan\u0131n s\u00f6z\u00fcne ayk\u0131r\u0131 bir \u015fekilde k\u0131yas yoluyla temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc s\u0131n\u0131rlayarak istinaf ve temyiz a\u015famas\u0131nda hesaba dahil etmemek, \u00e7ok \u00fcz\u00fcc\u00fc sonu\u00e7lara yol a\u00e7maktad\u0131r. <\/p>\n
5 y\u0131l s\u00fcren bir a\u011f\u0131r ceza mahkemesi yarg\u0131lamas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Bu karar\u0131n istinaf a\u015famas\u0131 2 y\u0131l, Yarg\u0131tay a\u015famas\u0131 3 y\u0131l s\u00fcrm\u00fc\u015f olsun. Buna g\u00f6re ki\u015fi 10 y\u0131ld\u0131r yarg\u0131lanmaktad\u0131r ve bu s\u00fcrenin tamam\u0131 tutukludur. Bu halde ki\u015finin \u00f6mr\u00fcn\u00fcn %12\u2019si tutuklu yarg\u0131lanarak ge\u00e7mektedir ve bu s\u00fcre sonunda beraat karar\u0131 da verilebilir.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak; \u00f6ld\u00fcrme su\u00e7unu i\u015fleyip 18 y\u0131l ceza alan birisinin 11 y\u0131l kurumda kald\u0131\u011f\u0131, hatta bunun \u00e7o\u011funun da a\u00e7\u0131k kurumda ge\u00e7ti\u011fi ve d\u00fczenli olarak infaz s\u00fcrelerinin azalt\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fczende, bu s\u00fcrelerin uzunlu\u011fu ve yanl\u0131\u015f hesaplanmas\u0131, tutuklaman\u0131n bir tedbir olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bir ceza olarak uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. <\/p>\n
———–<\/p>\n
[1] Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu, T. 12.4.2011, E. 2011\/1-51, K. 2011\/42.\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bilindi\u011fi gibi, tutuklama bir tedbir olup ceza de\u011fildir. Bu nedenle de yarg\u0131lamada tutuklu kal\u0131nacak s\u00fcre y\u00f6n\u00fcnden azami s\u0131n\u0131rlar d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bu yaz\u0131m\u0131zda bu s\u0131n\u0131rlar\u0131n miktar\u0131n\u0131 ele\u015ftiri konusu yapaca\u011f\u0131z. Yarg\u0131lama yasam\u0131z\u0131n 102. maddesine g\u00f6re soru\u015fturma evresinde azami tutukluluk s\u00fcreleri a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir: – A\u011f\u0131r cezal\u0131k olmayan su\u00e7lar 6 ay. – A\u011f\u0131r cezal\u0131k su\u00e7lar 1 y\u0131l. – Ter\u00f6r su\u00e7lar\u0131 veya toplu i\u015flenen su\u00e7lar y\u00f6n\u00fcnden 1 y\u0131l 6 ay olup 6 ay daha uzat\u0131labilir. Yani azami 2 y\u0131l. Ayn\u0131 madde uyar\u0131nca, t\u00fcm yarg\u0131lama boyunca toplam azami s\u00fcreler a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir: – A\u011f\u0131r cezal\u0131k olmayan su\u00e7larda 1 y\u0131l olup 6 ay daha uzat\u0131labilir. – A\u011f\u0131r cezal\u0131k su\u00e7larda s\u00fcre 2 y\u0131l olup 3 y\u0131l daha uzat\u0131labilir. Ter\u00f6r su\u00e7lar\u0131nda ise uzatma s\u00fcresi 5 y\u0131ld\u0131r. Yani azami s\u00fcre 5 y\u0131l olup ter\u00f6r su\u00e7lar\u0131nda 7 y\u0131ld\u0131r. Derhal belirtelim ki bu s\u00fcreler \u00e7ok uzundur. Bu madde; tek celse esas\u0131n\u0131, etkin soru\u015fturma yap\u0131lmas\u0131n\u0131 ve savunma hakk\u0131n\u0131n lay\u0131k\u0131yla kulland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 benimseyen yarg\u0131lama yasam\u0131z\u0131n sistemine uymamaktad\u0131r. A\u011f\u0131r ceza yarg\u0131lamas\u0131nda 5 y\u0131ll\u0131k tutukluluk s\u00fcresi -ter\u00f6r su\u00e7lar\u0131nda 7 y\u0131l- ortalama insan \u00f6mr\u00fcn\u00fcn yakla\u015f\u0131k %7\u2019sine tekab\u00fcl etmektedir. Zaten 5 ve 7 y\u0131ll\u0131k yarg\u0131lama s\u00fcreleri dahi bir kimsenin makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131 ihlal etmektedir. Bu kadar uzun s\u00fcre yap\u0131lan yarg\u0131lamalar adil olmaktan \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bunun \u00fczerine, bir de bu s\u00fcrelerin tutuklu …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-67183","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n