\u0130spat Hukukunun itham sisteminde aranan g\u00fc\u00e7l\u00fc kan\u0131t k\u00fclfeti, soru\u015fturma veya kovu\u015fturma mercii i\u00e7in sorun olabilmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc uygulamada; ya su\u00e7un niteli\u011finden dolay\u0131 veya su\u00e7luluk i\u00e7in yeterli somut delil olmasa da failin vicdanen cezas\u0131z kalmamas\u0131 amac\u0131yla veya \u015fu veya bu nedenle, \u201ckanunilik\u201d ilkesi ile \u201cancak hukuka uygun yol ve y\u00f6ntemlerle elde edilmi\u015f somut delillerle san\u0131\u011f\u0131n su\u00e7u i\u015fledi\u011fi kabul edilebilir\u201d prensibinin bir anda g\u00f6zard\u0131 edilebildi\u011fi, deyim yerinde ise bu ilkenin tozlu rafta unutuldu\u011fu, hatta ger\u00e7e\u011fe en yak\u0131nl\u0131k tespitinin bile aranmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclebilmektedir. Hukuk g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131 temelden sarsmaya elveri\u015fli bu vaziyetin al\u0131\u015fkanl\u0131k haline d\u00f6n\u00fc\u015fmesi muhakkak engellenmelidir.<\/p>\n
Su\u00e7a konu fiili yarg\u0131lamak gerekirken, soru\u015fturmada tercih edilen Ceza Muhakemesi Hukukunun temel hak ve h\u00fcrriyetleri k\u0131s\u0131tlayan koruma tedbirleri uzun soluklu uyguland\u0131\u011f\u0131, ki\u015fisel ve hatta ba\u015fkalar\u0131n\u0131 etkileyen ma\u011fduriyetlere sebebiyet verildi\u011fi, cezaya d\u00f6n\u00fc\u015fen tedbir anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n da \u00f6tesine ge\u00e7ilerek, san\u0131ktan masumiyetini kan\u0131tlamas\u0131n\u0131n beklendi\u011fi, su\u00e7suzluk karinesini yerini su\u00e7luluk karinesinin ald\u0131\u011f\u0131 bir uygulama \u0130tham Sisteminin par\u00e7as\u0131 olamaz. \u0130tham Sisteminde ama\u00e7; su\u00e7luyu su\u00e7suz k\u0131lmak olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, yarg\u0131s\u0131z infaz yapmak suretiyle su\u00e7suzu da su\u00e7lu g\u00f6stermek veya su\u00e7lu ilan etmek olmay\u0131p, hukukun evrensel ilke ve esaslar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde y\u00fcr\u00fct\u00fclecek ceza muhakemesi vas\u0131tas\u0131yla maddi hakikate ve adalete ula\u015fmakt\u0131r.<\/p>\n
Maddi hakikate ve adalete ula\u015fmak bazen \u00e7ok zordur. Elbette ideal olan; h\u0131zl\u0131ca maddi hakikate ve adalete ula\u015f\u0131labilmesi, bu s\u0131rada hata yap\u0131lmamas\u0131, bilhassa su\u00e7suz insan\u0131n cezaland\u0131r\u0131lmamas\u0131d\u0131r. Bu nedenle; \u201cad\u0131 masumiyet karinesidir, su\u00e7suzluk karinesidir\u201d gibi l\u00fczumsuz bir tart\u0131\u015fmaya girmeden, i\u015fin esas\u0131 olan maddi hakikate ve adalete odaklanmak, \u0130spat Hukukunun kural ve kaidelerine ba\u011fl\u0131 kalmak gerekir.<\/p>\n
\u0130ddia edenin iddias\u0131n\u0131 ispatlad\u0131\u011f\u0131, kesinle\u015fmi\u015f bir mahkeme h\u00fckm\u00fc ile sabit oldu\u011fu a\u015famaya kadar kimseye su\u00e7lu muamelesi yap\u0131lamayaca\u011f\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131zken, \u015fu veya bu sebeple soru\u015fturman\u0131n ve hatta kovu\u015fturman\u0131n dahi bu prensipten uzak y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fclebilmektedir.<\/p>\n
\u201cAdalet bekliyorum, adalet ar\u0131yorum, adalet istiyorum\u201d kelimeleri \u00e7ok anlaml\u0131d\u0131r, bu s\u00f6zlerin toplumda kar\u015f\u0131l\u0131k bulmas\u0131 gerekir, fakat bu s\u00f6zlerin ne derece \u00f6nemi, ne kadar de\u011feri vard\u0131r? Herkes arad\u0131\u011f\u0131 adalete kavu\u015fabiliyor mu, kavu\u015fuyorsa ne kadar zamanda, ne kadar kolayl\u0131kta? \u201cHer \u015feyin temeli adalettir\u201d s\u00f6z\u00fc \u00e7ok isabetlidir, ama kime g\u00f6re, neye g\u00f6re adalet? B\u00fct\u00fcn mesele budur! Kim isteyince veya ne olunca adalet yerini buluyor veya bulam\u0131yor?<\/p>\n
Hukuk kurallar\u0131 belli; kural iyi ise, yani daha yaz\u0131l\u0131rken hukukun evrensel ilke ve esaslar\u0131 g\u00f6zetilmi\u015fse, \u201csana g\u00f6re hukuk, bana g\u00f6re hukuk\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 ile hareket edilmemi\u015fse, hukuk kurallar\u0131n\u0131n iyili\u011finde sorun ya\u015fanmaz.<\/p>\n
Hukuk kurallar\u0131n\u0131 haz\u0131rlama a\u015famas\u0131 ba\u015far\u0131 ile tamamland\u0131\u011f\u0131nda, ikinci a\u015famaya ge\u00e7ilerek, bu kurallar\u0131n nas\u0131l uyguland\u0131\u011f\u0131na bak\u0131lmal\u0131d\u0131r ki, bu mesele ilkinden daha m\u00fchimdir. \u201cBenim istedi\u011fim olursa adalet var, istemedi\u011fim olursa adalet olmaz, itiraz ederim, hatta m\u00fcdahale ederim\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 hakimiyet kazan\u0131rsa, hukuk kurallar\u0131n\u0131n tatbikinde sorunlar artm\u0131\u015fsa, istenildi\u011fi kadar hukuk d\u00fczeninin korundu\u011fundan ve adaletin varl\u0131\u011f\u0131ndan bahsedilsin, bu varl\u0131\u011f\u0131n inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 toplumsal kayg\u0131da art\u0131\u015f ve toplumu olu\u015fturan katmanlar\u0131n sessiz veya sesli itirazlar\u0131nda bir yo\u011funla\u015fma g\u00f6z\u00fck\u00fcr.<\/p>\n
\u201cSessiz itiraz\u201d memnuniyetsizlik ve artan mutsuzluk veya teredd\u00fct olarak tasavvur edilirken, \u201cprotesto\u201d kavram\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda, sessiz itiraz\u0131n yan\u0131na sesli itiraz eklenir, hatta onun yerini al\u0131r.<\/p>\n
Mutlak adalet; belki bir hayaldir, bir idealdir, belki de bir \u00fctopyad\u0131r, Do\u011fal Hukukun maksad\u0131d\u0131r. Pozitif, yani mer\u2019i Hukukun hedefinde ise; hatas\u0131z, kay\u0131rmas\u0131z adalet olmal\u0131d\u0131r, ancak bu hedef teoride kal\u0131p, yerini pratikte bazen san\u0131\u011fa ve bazen de ma\u011fdura vuran sert y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6sterdi\u011finde, d\u00fcr\u00fcst ve e\u015fit da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 gereken adaletten uzakla\u015fma ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz hale gelir. Bu t\u00fcr bir al\u0131\u015fkanl\u0131k ve kabullenme; hukuk devletinden uzakla\u015fmaya, adaletsizli\u011fe, k\u00f6t\u00fcl\u00fcklere kap\u0131 a\u00e7ar. Maddi hakikate ve adalete ula\u015fabilmenin yegane yolu, hukukun evrensel ilke ve esaslar\u0131na riayet edilmesi suretiyle adaletsizlik kap\u0131s\u0131n\u0131 kapatmaktan ge\u00e7er.<\/p>\n
Toplumsal hayat\u0131n vazge\u00e7ilemez \u015fart\u0131 olan hukuk d\u00fczeni; adaletin varl\u0131\u011f\u0131na olan y\u00fcksek inan\u00e7la sa\u011flanabilir ki, bu inanc\u0131n tesisinin kayna\u011f\u0131 yaln\u0131zca hukukun evrensel ilke ve esaslar\u0131d\u0131r. Hukuk\u00e7ulara d\u00fc\u015fen g\u00f6rev ise; hukukun evrensel ilke ve esaslar\u0131na ba\u011fl\u0131l\u0131k, onlar\u0131n bozulmadan, kirlenmeden, temiz bir \u015fekilde kurallara ve sahaya yans\u0131mas\u0131n\u0131 sa\u011flamak olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u200b\u0130spat Hukukunun itham sisteminde aranan g\u00fc\u00e7l\u00fc kan\u0131t k\u00fclfeti, soru\u015fturma veya kovu\u015fturma mercii i\u00e7in sorun olabilmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc uygulamada; ya su\u00e7un niteli\u011finden dolay\u0131 veya su\u00e7luluk i\u00e7in yeterli somut delil olmasa da failin vicdanen cezas\u0131z kalmamas\u0131 amac\u0131yla veya \u015fu veya bu nedenle, \u201ckanunilik\u201d ilkesi ile \u201cancak hukuka uygun yol ve y\u00f6ntemlerle elde edilmi\u015f somut delillerle san\u0131\u011f\u0131n su\u00e7u i\u015fledi\u011fi kabul edilebilir\u201d prensibinin bir anda g\u00f6zard\u0131 edilebildi\u011fi, deyim yerinde ise bu ilkenin tozlu rafta unutuldu\u011fu, hatta ger\u00e7e\u011fe en yak\u0131nl\u0131k tespitinin bile aranmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclebilmektedir. Hukuk g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131 temelden sarsmaya elveri\u015fli bu vaziyetin al\u0131\u015fkanl\u0131k haline d\u00f6n\u00fc\u015fmesi muhakkak engellenmelidir.<\/p>\n
Su\u00e7a konu fiili yarg\u0131lamak gerekirken, soru\u015fturmada tercih edilen Ceza Muhakemesi Hukukunun temel hak ve h\u00fcrriyetleri k\u0131s\u0131tlayan koruma tedbirleri uzun soluklu uyguland\u0131\u011f\u0131, ki\u015fisel ve hatta ba\u015fkalar\u0131n\u0131 etkileyen ma\u011fduriyetlere sebebiyet verildi\u011fi, cezaya d\u00f6n\u00fc\u015fen tedbir anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n da \u00f6tesine ge\u00e7ilerek, san\u0131ktan masumiyetini kan\u0131tlamas\u0131n\u0131n beklendi\u011fi, su\u00e7suzluk karinesini yerini su\u00e7luluk karinesinin ald\u0131\u011f\u0131 bir uygulama \u0130tham Sisteminin par\u00e7as\u0131 olamaz. \u0130tham Sisteminde ama\u00e7; su\u00e7luyu su\u00e7suz k\u0131lmak olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, yarg\u0131s\u0131z infaz yapmak suretiyle su\u00e7suzu da su\u00e7lu g\u00f6stermek veya su\u00e7lu ilan etmek olmay\u0131p, hukukun evrensel ilke ve esaslar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde y\u00fcr\u00fct\u00fclecek ceza muhakemesi vas\u0131tas\u0131yla maddi hakikate ve adalete ula\u015fmakt\u0131r.<\/p>\n
Maddi hakikate ve adalete ula\u015fmak bazen \u00e7ok zordur. Elbette ideal olan; h\u0131zl\u0131ca maddi hakikate ve adalete ula\u015f\u0131labilmesi, bu s\u0131rada hata yap\u0131lmamas\u0131, bilhassa su\u00e7suz insan\u0131n cezaland\u0131r\u0131lmamas\u0131d\u0131r. Bu nedenle; \u201cad\u0131 masumiyet karinesidir, su\u00e7suzluk karinesidir\u201d gibi l\u00fczumsuz bir tart\u0131\u015fmaya girmeden, i\u015fin esas\u0131 olan maddi hakikate ve adalete odaklanmak, \u0130spat Hukukunun kural ve kaidelerine ba\u011fl\u0131 kalmak gerekir.<\/p>\n
\u0130ddia edenin iddias\u0131n\u0131 ispatlad\u0131\u011f\u0131, kesinle\u015fmi\u015f bir mahkeme h\u00fckm\u00fc ile sabit oldu\u011fu a\u015famaya kadar kimseye su\u00e7lu muamelesi yap\u0131lamayaca\u011f\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131zken, \u015fu veya bu sebeple soru\u015fturman\u0131n ve hatta kovu\u015fturman\u0131n dahi bu prensipten uzak y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fclebilmektedir.<\/p>\n
\u201cAdalet bekliyorum, adalet ar\u0131yorum, adalet istiyorum\u201d kelimeleri \u00e7ok anlaml\u0131d\u0131r, bu s\u00f6zlerin toplumda kar\u015f\u0131l\u0131k bulmas\u0131 gerekir, fakat bu s\u00f6zlerin ne derece \u00f6nemi, ne kadar de\u011feri vard\u0131r? Herkes arad\u0131\u011f\u0131 adalete kavu\u015fabiliyor mu, kavu\u015fuyorsa ne kadar zamanda, ne kadar kolayl\u0131kta? \u201cHer \u015feyin temeli adalettir\u201d s\u00f6z\u00fc \u00e7ok isabetlidir, ama kime g\u00f6re, neye g\u00f6re adalet? B\u00fct\u00fcn mesele budur! Kim isteyince veya ne olunca adalet yerini buluyor veya bulam\u0131yor?<\/p>\n
Hukuk kurallar\u0131 belli; kural iyi ise, yani daha yaz\u0131l\u0131rken hukukun evrensel ilke ve esaslar\u0131 g\u00f6zetilmi\u015fse, \u201csana g\u00f6re hukuk, bana g\u00f6re hukuk\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 ile hareket edilmemi\u015fse, hukuk kurallar\u0131n\u0131n iyili\u011finde sorun ya\u015fanmaz.<\/p>\n
Hukuk kurallar\u0131n\u0131 haz\u0131rlama a\u015famas\u0131 ba\u015far\u0131 ile tamamland\u0131\u011f\u0131nda, ikinci a\u015famaya ge\u00e7ilerek, bu kurallar\u0131n nas\u0131l uyguland\u0131\u011f\u0131na bak\u0131lmal\u0131d\u0131r ki, bu mesele ilkinden daha m\u00fchimdir. \u201cBenim istedi\u011fim olursa adalet var, istemedi\u011fim olursa adalet olmaz, itiraz ederim, hatta m\u00fcdahale ederim\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 hakimiyet kazan\u0131rsa, hukuk kurallar\u0131n\u0131n tatbikinde sorunlar artm\u0131\u015fsa, istenildi\u011fi kadar hukuk d\u00fczeninin korundu\u011fundan ve adaletin varl\u0131\u011f\u0131ndan bahsedilsin, bu varl\u0131\u011f\u0131n inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 toplumsal kayg\u0131da art\u0131\u015f ve toplumu olu\u015fturan katmanlar\u0131n sessiz veya sesli itirazlar\u0131nda bir yo\u011funla\u015fma g\u00f6z\u00fck\u00fcr.<\/p>\n
\u201cSessiz itiraz\u201d memnuniyetsizlik ve artan mutsuzluk veya teredd\u00fct olarak tasavvur edilirken, \u201cprotesto\u201d kavram\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda, sessiz itiraz\u0131n yan\u0131na sesli itiraz eklenir, hatta onun yerini al\u0131r.<\/p>\n
Mutlak adalet; belki bir hayaldir, bir idealdir, belki de bir \u00fctopyad\u0131r, Do\u011fal Hukukun maksad\u0131d\u0131r. Pozitif, yani mer\u2019i Hukukun hedefinde ise; hatas\u0131z, kay\u0131rmas\u0131z adalet olmal\u0131d\u0131r, ancak bu hedef teoride kal\u0131p, yerini pratikte bazen san\u0131\u011fa ve bazen de ma\u011fdura vuran sert y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6sterdi\u011finde, d\u00fcr\u00fcst ve e\u015fit da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 gereken adaletten uzakla\u015fma ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz hale gelir. Bu t\u00fcr bir al\u0131\u015fkanl\u0131k ve kabullenme; hukuk devletinden uzakla\u015fmaya, adaletsizli\u011fe, k\u00f6t\u00fcl\u00fcklere kap\u0131 a\u00e7ar. Maddi hakikate ve adalete ula\u015fabilmenin yegane yolu, hukukun evrensel ilke ve esaslar\u0131na riayet edilmesi suretiyle adaletsizlik kap\u0131s\u0131n\u0131 kapatmaktan ge\u00e7er.<\/p>\n
Toplumsal hayat\u0131n vazge\u00e7ilemez \u015fart\u0131 olan hukuk d\u00fczeni; adaletin varl\u0131\u011f\u0131na olan y\u00fcksek inan\u00e7la sa\u011flanabilir ki, bu inanc\u0131n tesisinin kayna\u011f\u0131 yaln\u0131zca hukukun evrensel ilke ve esaslar\u0131d\u0131r. Hukuk\u00e7ulara d\u00fc\u015fen g\u00f6rev ise; hukukun evrensel ilke ve esaslar\u0131na ba\u011fl\u0131l\u0131k, onlar\u0131n bozulmadan, kirlenmeden, temiz bir \u015fekilde kurallara ve sahaya yans\u0131mas\u0131n\u0131 sa\u011flamak olmal\u0131d\u0131r.\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130spat Hukukunun itham sisteminde aranan g\u00fc\u00e7l\u00fc kan\u0131t k\u00fclfeti, soru\u015fturma veya kovu\u015fturma mercii i\u00e7in sorun olabilmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc uygulamada; ya su\u00e7un niteli\u011finden dolay\u0131 veya su\u00e7luluk i\u00e7in yeterli somut delil olmasa da failin vicdanen cezas\u0131z kalmamas\u0131 amac\u0131yla veya \u015fu veya bu nedenle, \u201ckanunilik\u201d ilkesi ile \u201cancak hukuka uygun yol ve y\u00f6ntemlerle elde edilmi\u015f somut delillerle san\u0131\u011f\u0131n su\u00e7u i\u015fledi\u011fi kabul edilebilir\u201d prensibinin bir anda g\u00f6zard\u0131 edilebildi\u011fi, deyim yerinde ise bu ilkenin tozlu rafta unutuldu\u011fu, hatta ger\u00e7e\u011fe en yak\u0131nl\u0131k tespitinin bile aranmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclebilmektedir. Hukuk g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131 temelden sarsmaya elveri\u015fli bu vaziyetin al\u0131\u015fkanl\u0131k haline d\u00f6n\u00fc\u015fmesi muhakkak engellenmelidir. Su\u00e7a konu fiili yarg\u0131lamak gerekirken, soru\u015fturmada tercih edilen Ceza Muhakemesi Hukukunun temel hak ve h\u00fcrriyetleri k\u0131s\u0131tlayan koruma tedbirleri uzun soluklu uyguland\u0131\u011f\u0131, ki\u015fisel ve hatta ba\u015fkalar\u0131n\u0131 etkileyen ma\u011fduriyetlere sebebiyet verildi\u011fi, cezaya d\u00f6n\u00fc\u015fen tedbir anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n da \u00f6tesine ge\u00e7ilerek, san\u0131ktan masumiyetini kan\u0131tlamas\u0131n\u0131n beklendi\u011fi, su\u00e7suzluk karinesini yerini su\u00e7luluk karinesinin ald\u0131\u011f\u0131 bir uygulama \u0130tham Sisteminin par\u00e7as\u0131 olamaz. \u0130tham Sisteminde ama\u00e7; su\u00e7luyu su\u00e7suz k\u0131lmak olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, yarg\u0131s\u0131z infaz yapmak suretiyle su\u00e7suzu da su\u00e7lu g\u00f6stermek veya su\u00e7lu ilan etmek olmay\u0131p, hukukun evrensel ilke ve esaslar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde y\u00fcr\u00fct\u00fclecek ceza muhakemesi vas\u0131tas\u0131yla maddi hakikate ve adalete ula\u015fmakt\u0131r. Maddi hakikate ve adalete ula\u015fmak bazen \u00e7ok zordur. Elbette ideal olan; h\u0131zl\u0131ca maddi hakikate ve adalete ula\u015f\u0131labilmesi, bu s\u0131rada hata yap\u0131lmamas\u0131, …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-65970","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n