T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130<\/p>\n
ANAYASA MAHKEMES\u0130<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
NAZ\u0130F Y\u00dcCEL BA\u015eVURUSU<\/p>\n
(Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2021\/65504)<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Karar Tarihi: 15\/1\/2025<\/p>\n
B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
:<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN<\/p>\n
\u00dcyeler<\/p>\n
:<\/p>\n
Recai AKYEL<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Selahaddin MENTE\u015e<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Muhterem \u0130NCE<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L<\/p>\n
Raport\u00f6r<\/p>\n
:<\/p>\n
Duygu BAKAY<\/p>\n
Ba\u015fvurucu<\/p>\n
:<\/p>\n
Nazif Y\u00dcCEL<\/p>\n
Vekili<\/p>\n
:<\/p>\n
Av. \u00d6mer E\u015eELEKL\u0130<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
I. BA\u015eVURUNUN \u00d6ZET\u0130<\/p>\n
1. Ba\u015fvuru, i\u015fe iade davas\u0131n\u0131n, yaz\u0131l\u0131 fesih bildiriminin tebli\u011fi tarihinden itibaren s\u00fcresinde a\u00e7\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in reddedilmesi nedeniyle mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n
2. Ba\u015fvurucu 18\/5\/2015 tarihinden itibaren i\u015fveren \u015firket nezdinde m\u00fchendis olarak \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015f; 16\/2\/2018 tarihi itibar\u0131yla i\u015f akdi sona erdirilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu 16\/4\/2018 tarihinde \u0130stanbul 4. \u0130\u015f Mahkemesi (Mahkeme) nezdinde i\u015fe iade talepli tespit davas\u0131 a\u00e7m\u0131\u015f; dava dilek\u00e7esinde feshin somut ve ge\u00e7erli\/hakl\u0131 bir sebebe dayanmaks\u0131z\u0131n feshedildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
3. \u0130\u015fveren cevap dilek\u00e7esinde 16\/2\/2018 tarihi itibar\u0131yla i\u015f akdinin “i\u015f bitimi” nedeniyle sonland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 bilgisinin 25\/1\/2018 tarihli fesih bildirimi ile ba\u015fvurucuya ayn\u0131 tarihte tebli\u011f edildi\u011fini belirtmi\u015f; ayr\u0131ca i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin hukuka uygun bir \u015fekilde ba\u015fvurucunun alacaklar\u0131 da \u00f6denmek suretiyle feshedildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
4. Yarg\u0131lama s\u00fcrecinde taraflar\u0131n iddia ve itirazlar\u0131 incelenmi\u015f, bilgi ve belgeler toplanmak suretiyle bilirki\u015fi incelemesi yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve tan\u0131k beyanlar\u0131na ba\u015fvurulmu\u015ftur. Bu kapsamda dosyaya gelen belgelerden, i\u015fveren taraf\u0131ndan 25\/1\/2018 tarihli iki adet fesih bildirimi d\u00fczenlendi\u011fi tespit edilmi\u015ftir. Bunlardan ilkinde i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin 28\/2\/2018 tarihi itibar\u0131yla feshedilece\u011finin bildirildi\u011fi ancak bu bildirimde sadece ba\u015fvurucunun imzas\u0131n\u0131n bulundu\u011fu; di\u011ferinde ise 16\/2\/2018 tarihi itibar\u0131yla feshedilece\u011finin bildirildi\u011fi ve bu bildirimde her iki taraf\u0131n da imzas\u0131n\u0131n bulundu\u011fu belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
5. \u0130\u015fveren fesih bildiriminin 25\/1\/2018 tarihinde tebli\u011f edilmesine ra\u011fmen arabulucuya bir ay ge\u00e7tikten sonra 16\/3\/2018 tarihinde ba\u015fvurulmas\u0131 nedeniyle s\u00fcresinde dava a\u00e7\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyanla davan\u0131n reddini savunmu\u015ftur. Ba\u015fvurucu ise ikinci bildirimin 16\/2\/2018 tarihinde imzalat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ayn\u0131 g\u00fcn i\u015f \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n verildi\u011fini ancak Sosyal G\u00fcvenlik Kurumuna (SGK) \u00f6nceki bildirimin iletildi\u011fi ve sorun \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 s\u00f6ylendi\u011finden bu tarih yerine 25\/1\/2018 tarihinin yazd\u0131r\u0131larak imzas\u0131n\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu nedenle bildirimin alt\u0131na \u00f6zellikle fazlaya ili\u015fkin dava ve haklar\u0131n\u0131 sakl\u0131 tuttu\u011fu ibaresini eklemek zorunda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan etmi\u015ftir.<\/p>\n
6. Yarg\u0131lama kapsam\u0131nda haz\u0131rlanan bilirki\u015fi raporunda dava a\u00e7ma s\u00fcresine ili\u015fkin birtak\u0131m de\u011ferlendirmeler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re ba\u015fvurucunun i\u015f akdinin 16\/2\/2018 tarihinde sona erdi\u011fi, fesih bildiriminin ise 25\/1\/2018 tarihinde yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, ba\u015fvurucunun 16\/3\/2018 tarihinde arabuluculuk s\u00fcrecini ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131, bu kapsamda arabuluculu\u011fa ba\u015fvuru i\u00e7in bir ayl\u0131k hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcrenin ge\u00e7irildi\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
7. Mahkeme yarg\u0131lama kapsam\u0131nda davac\u0131 ve daval\u0131 tan\u0131klar\u0131n\u0131 dinlemi\u015ftir. Bu kapsamda \u0130.\u015e.nin tan\u0131k olarak al\u0131nan beyan\u0131nda, di\u011fer a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra fesih s\u00fcrecine ili\u015fkin de baz\u0131 a\u00e7\u0131klamalar yer alm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130.\u015e. beyan\u0131nda, ba\u015fvurucu ile ayn\u0131 \u015fantiyede 1\/10\/2015 tarihinden itibaren \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131klar\u0131n\u0131 ve 2018 y\u0131l\u0131n\u0131n \u015eubat ay\u0131 sonuna kadar birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131, ikisinin de i\u015ften \u00e7\u0131kar\u0131lma sebebinin i\u015f bitimi oldu\u011funu belirtmi\u015ftir. 2018 y\u0131l\u0131nda, 10 \u015eubat gibi ba\u015fvurucuya ay\u0131n sonunda i\u015f akdinin sonland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131n bildirildi\u011fini belirten \u0130.\u015e., buna ra\u011fmen i\u015f akdinin \u015fubat ay\u0131n\u0131n ortas\u0131nda feshedildi\u011fini beyan etmi\u015ftir. \u0130.\u015e.nin yarg\u0131laman\u0131n devam\u0131nda tekrar tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvurulmu\u015f; bu seferki beyan\u0131nda ise \u0130.\u015e., hem ba\u015fvurucuya hem kendisine fesih bildiriminin 25\/1\/2018 tarihinde y\u00fczlerine kar\u015f\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve 28\/2\/2018 tarihinde ayr\u0131lmalar\u0131n\u0131n istendi\u011fini belirtmi\u015ftir. Birlikte \u015fantiye sahas\u0131nda doland\u0131klar\u0131 s\u0131rada ba\u015fvurucuya bir telefon geldi\u011fini ve idari i\u015flerden \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden \u0130.\u015e., d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde ba\u015fvurucuya ikinci fesih bildirimi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendi\u011fini ifade etmi\u015ftir.<\/p>\n
8. Mahkeme 5\/3\/2020 tarihli karar\u0131 ile davan\u0131n kabul\u00fcne ve ba\u015fvurucunun i\u015fe iadesine h\u00fckmetmi\u015ftir. Karar\u0131n gerek\u00e7esinde s\u00fcreye ili\u015fkin yap\u0131lan de\u011ferlendirmede Mahkeme; ba\u015fvurucuya ihbar tazminat\u0131 \u00f6dendi\u011fini, fesih bildirimi tebli\u011f edildi\u011fi h\u00e2lde neden ayn\u0131 g\u00fcn ikinci kez fesih bildirimi tebli\u011f edilme ihtiyac\u0131 duyuldu\u011funun anla\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir. Mevcut durumun, i\u015f ya\u015fam\u0131n\u0131n bilinen ger\u00e7eklerine ve hayat\u0131n ola\u011fan ak\u0131\u015f\u0131na uygun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Mahkeme, ba\u015fvurucunun, ikinci fesih bildirimini, yasal haklar\u0131n\u0131 sakl\u0131 tuttu\u011funa dair \u015ferh d\u00fc\u015ferek imzalam\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n bildirim tarihleri aras\u0131nda fark bulundu\u011funun g\u00f6stergesi oldu\u011funa kanaat getirmi\u015ftir. Bu durumda ikinci fesih bildiriminin ne zaman imzaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit etmenin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Mahkeme, davac\u0131 lehine yorum yap\u0131lmas\u0131 ve bir ayl\u0131k yasal s\u00fcrenin eylemli \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sona erdi\u011fi tarih olan 16\/2\/2018 tarihinden itibaren ba\u015flat\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini, dolay\u0131s\u0131yla arabulucuya s\u00fcresinde ba\u015fvuruldu\u011funu ve davan\u0131n s\u00fcresinde a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 h\u00fck\u00fcm alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
9. \u0130\u015fveren, gerek\u00e7eli karara kar\u015f\u0131 istinaf talebinde bulunmu\u015ftur. \u0130stinaf dilek\u00e7esinde, her iki fesih bildiriminin de ayn\u0131 g\u00fcn -25\/1\/2018 tarihinde- ba\u015fvurucuya tebli\u011f edildi\u011fini, ba\u015fvurucunun ikinci bildirimde tarihi kendi el yaz\u0131s\u0131 ile yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve imzalad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ilk bildirimde kendi imzalar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de ge\u00e7erli olan\u0131n ikinci bildirim oldu\u011funu, ikinci bildirimin i\u015f \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn imzalat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131n\u0131n ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
10. \u0130stanbul B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi taraf\u0131ndan yap\u0131lan istinaf incelemesi neticesinde 26\/10\/2021 tarihli karar ile arabuluculuk yoluna hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcre i\u00e7inde ba\u015fvurulmad\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirilerek istinaf talebi kabul edilmi\u015f, gerek\u00e7eli karar kald\u0131r\u0131larak davan\u0131n reddine h\u00fckmedilmi\u015ftir. Karar\u0131n gerek\u00e7esinde her iki fesih bildiriminin de 25\/1\/2018 tarihinde tebli\u011f edildi\u011fi hususunda bir tart\u0131\u015fma bulunmad\u0131\u011f\u0131, ba\u015fvurucunun iradesinin sakatland\u0131\u011f\u0131 hususunda yeterli bir veri ortaya konulamad\u0131\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla kanuni hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcrenin bu tarih itibar\u0131yla hesaplanmas\u0131n\u0131n gerekti\u011fi de\u011ferlendirilmi\u015ftir. 22\/5\/2003 tarihli ve 4857 say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Kanunu’nun 20. maddesinde d\u00fczenlenen s\u00fcrelerin hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc ve emredici nitelikte oldu\u011fu ifade edilen kararda, ba\u015fvurucunun 16\/3\/2018 tarihinde, kanuni bir ayl\u0131k s\u00fcre ge\u00e7tikten sonra arabuluculuk s\u00fcrecini ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131, bu h\u00e2li ile mevcut davan\u0131n hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcre i\u00e7inde a\u00e7\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
11. Ba\u015fvurucu, nihai h\u00fckm\u00fc 26\/11\/2021 tarihinde \u00f6\u011frendikten sonra 23\/12\/2021 tarihinde bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur. Komisyon, ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
II. DE\u011eERLEND\u0130RME<\/p>\n
12. Ba\u015fvurucu; somut olay\u0131n hatal\u0131 de\u011ferlendirildi\u011fini, ilk fesih bildiriminin ikincisi kar\u015f\u0131s\u0131nda ge\u00e7erlili\u011finin kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, iradesinin fesada u\u011frad\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131n\u0131 tan\u0131k beyan\u0131 ile ispat etti\u011fi h\u00e2lde Yarg\u0131tay i\u00e7tihad\u0131na da ayk\u0131r\u0131 olacak \u015fekilde delillerin dikkate al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, geriye d\u00f6n\u00fck fesih bildirimi imzalat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hususu incelenmeksizin davan\u0131n reddedildi\u011fini, i\u015f\u00e7i lehine yorum yapma kural\u0131na ayk\u0131r\u0131 bir de\u011ferlendirme yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ba\u015fvuru belgelerinin bir \u00f6rne\u011fi bilgi i\u00e7in Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131’na g\u00f6nderilmi\u015ftir.<\/p>\n
13. Anayasa Mahkemesi, olaylar\u0131n ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan yap\u0131lan hukuki nitelendirmesi ile ba\u011fl\u0131 olmay\u0131p olay ve olgular\u0131n hukuki tavsifini kendisi takdir eder. Ba\u015fvurucunun iddialar\u0131 mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131 kapsam\u0131nda incelenmi\u015ftir.<\/p>\n
14. Anayasa’n\u0131n 36. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda, herkesin yarg\u0131 mercileri \u00f6n\u00fcnde davac\u0131 veya daval\u0131 olarak iddiada bulunma ve savunma hakk\u0131na sahip oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131, Anayasa’n\u0131n 36. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan hak arama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bir unsurudur (\u00d6zbak\u0131m \u00d6zel Sa\u011fl\u0131k Hiz. \u0130n\u015f. Tur. San. ve Tic. Ltd. \u015eti., B. No: 2014\/13156, 20\/4\/2017, \u00a7 34).<\/p>\n
15. Anayasa’n\u0131n 36. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan hak arama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, bir temel hak olman\u0131n yan\u0131nda di\u011fer temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerden gereken \u015fekilde yararlan\u0131lmas\u0131n\u0131 ve bunlar\u0131n korunmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan en etkili g\u00fcvencelerden biridir. Bu bak\u0131mdan davan\u0131n bir mahkeme taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclebilmesi ve ki\u015finin adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131na giren g\u00fcvencelerden faydalanabilmesi i\u00e7in ilk olarak ki\u015fiye iddialar\u0131n\u0131 ortaya koyma imk\u00e2n\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131 gerekir. Di\u011fer bir ifadeyle dava yoksa adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcvencelerden yararlanmak m\u00fcmk\u00fcn olmaz (Mohammed Aynosah, B. No: 2013\/8896, 23\/2\/2016, \u00a7 33).<\/p>\n
16. Somut olayda, i\u015fe iade talebiyle a\u00e7\u0131lan davan\u0131n hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcre i\u00e7inde a\u00e7\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle reddedilerek esas\u0131n\u0131n incelenmemesi nedeniyle ba\u015fvurucunun mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131na y\u00f6nelik bir m\u00fcdahalenin bulundu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
17. Mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131, kural olarak mutlak bir hak olmay\u0131p s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131labilen bir hakt\u0131r. Bununla birlikte s\u0131n\u0131rland\u0131rman\u0131n kanuna dayanmas\u0131, me\u015fru amac\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc olmas\u0131 gerekir (Serkan Acar, B. No: 2013\/1613, 2\/10\/2013, \u00a7 38).<\/p>\n
18. Ba\u015fvurucunun a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 i\u015fe iade davas\u0131n\u0131n hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcre i\u00e7inde a\u00e7\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle reddedilmesine ili\u015fkin B\u00f6lge Adliye Mahkemesi karar\u0131n\u0131n 4857 say\u0131l\u0131 Kanun’un “Fesih bildirimine itiraz ve usul\u00fc” kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 20. maddesine dayand\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. \u0130lgili maddede i\u015f\u00e7inin, fesih bildiriminin tebli\u011fi tarihinden itibaren bir ay i\u00e7inde i\u015fe iade talebiyle arabulucuya ba\u015fvurmak zorunda oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla somut olayda ba\u015fvurucunun mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131na y\u00f6nelik m\u00fcdahalenin kanuni dayana\u011f\u0131n\u0131n mevcut oldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
19. Dava a\u00e7man\u0131n bir s\u00fcreye ba\u011flanmas\u0131n\u0131n me\u015fru amac\u0131 incelendi\u011finde ise hukuki i\u015flem ve kurallar\u0131n s\u00fcrekli dava tehdidi alt\u0131nda olmas\u0131n\u0131n hukuk devletinin unsurlar\u0131 olan hukuki g\u00fcvenlik ve istikrar ilkeleriyle ba\u011fda\u015fmayaca\u011f\u0131 sonucuna var\u0131lmaktad\u0131r. Bu nedenle mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131 ile hukuki g\u00fcvenlik ve istikrar gerekleri aras\u0131nda makul bir denge g\u00f6zetilmelidir (AYM, E.2014\/177, K.2015\/49, 14\/5\/2015). Dava a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n belli bir s\u00fcre ko\u015fuluna ba\u011flanmas\u0131n\u0131n hukuki g\u00fcvenlik ve istikrar\u0131n sa\u011flanmas\u0131 ile mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131 aras\u0131nda makul bir denge kurulmas\u0131na y\u00f6nelik ve Anayasal a\u00e7\u0131dan me\u015fru bir amaca dayal\u0131 oldu\u011fu de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n
20. Son olarak \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesi ise, \u00f6ng\u00f6r\u00fclen m\u00fcdahalenin ula\u015f\u0131lmak istenen amac\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmeye elveri\u015fli olmas\u0131n\u0131, ula\u015f\u0131lmak istenen ama\u00e7 bak\u0131m\u0131ndan m\u00fcdahalenin zorunlu olmas\u0131n\u0131 ve bireyin hakk\u0131na yap\u0131lan m\u00fcdahale ile ula\u015f\u0131lmak istenen ama\u00e7 aras\u0131nda makul bir dengenin g\u00f6zetilmesi gereklili\u011fini ifade etmektedir. \u00d6ng\u00f6r\u00fclen tedbirin ki\u015fiyi ola\u011fan d\u0131\u015f\u0131 ve a\u015f\u0131r\u0131 bir y\u00fck alt\u0131na sokmas\u0131 durumunda m\u00fcdahalenin \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc oldu\u011fundan s\u00f6z edilemez (Mehmet Akdo\u011fan ve di\u011ferleri, B. No: 2013\/817, 19\/12\/2013, \u00a7 38).<\/p>\n
21. Dava a\u00e7ma s\u00fcresinin hangi tarihte ba\u015flayaca\u011f\u0131n\u0131 belirlemek ve mevzuat\u0131 bu y\u00f6n\u00fcyle yorumlamak g\u00f6revi esasen yarg\u0131 mercilerine aittir. Bireysel ba\u015fvurunun ikincillik ilkesi gere\u011fi, dava a\u00e7ma s\u00fcresinin ba\u015flat\u0131laca\u011f\u0131 tarihin belirlenmesi noktas\u0131nda Anayasa Mahkemesinin bir g\u00f6revi bulunmamaktad\u0131r. Anayasa Mahkemesinin bu hususta \u00fcstlenece\u011fi rol, dava a\u00e7ma s\u00fcresinin hangi tarihten itibaren ba\u015flat\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fiyle ilgili olarak yarg\u0131 mercilerinin yorumlar\u0131n\u0131n mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131na etkisini somut olay\u0131n ko\u015fullar\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda incelemektir (Ahmet Y\u0131ld\u0131r\u0131m, B. No: 2014\/18135, 20\/9\/2017, \u00a7 46). Mahkemelerin usul kurallar\u0131n\u0131 uygularken yarg\u0131laman\u0131n hakkaniyetine zarar getirecek \u00f6l\u00e7\u00fcde kat\u0131 \u015fekilcilikten ka\u00e7\u0131nmalar\u0131 gerekti\u011fi gibi kanunla \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f usul \u015fartlar\u0131n\u0131n ortadan kalkmas\u0131na neden olacak \u00f6l\u00e7\u00fcde a\u015f\u0131r\u0131 esneklikten de ka\u00e7\u0131nmalar\u0131 gerekir (Kamil Ko\u00e7, B. No: 2012\/660, 7\/11\/2013, \u00a7 65).<\/p>\n
22. Ba\u015fvuruya konu olayda, uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n esas\u0131, somut olayda fesih bildiriminin hangi tarihte yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 noktas\u0131nda toplanmaktad\u0131r.<\/p>\n
23. 4857 say\u0131l\u0131 Kanun’un 20. maddesinde dava a\u00e7ma s\u00fcreleri belirtilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi feshedilen i\u015f\u00e7i, fesih bildiriminde sebep g\u00f6sterilmedi\u011fi veya g\u00f6sterilen sebebin ge\u00e7erli bir sebep olmad\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131 ile fesih bildiriminin tebli\u011fi tarihinden itibaren bir ay i\u00e7inde i\u015fe iade talebiyle arabulucuya ba\u015fvurmak zorundad\u0131r. Arabuluculuk faaliyeti sonunda anla\u015fmaya var\u0131lamamas\u0131 h\u00e2linde, son tutana\u011f\u0131n d\u00fczenlendi\u011fi tarihten itibaren, iki hafta i\u00e7inde i\u015f mahkemesinde dava a\u00e7\u0131labilir. \u00d6te yandan davac\u0131 arabulucuya ba\u015fvurmaks\u0131z\u0131n do\u011frudan dava a\u00e7m\u0131\u015f ise \u015fayet dava usulden reddedilebilecektir. Dolay\u0131s\u0131yla arabulucuya ba\u015fvurmak bir dava \u015fart\u0131 olarak kabul edilmi\u015ftir (bkz. Yarg\u0131tay 9. Hukuk Dairesinin 23\/9\/2024 tarihli ve E.2024\/7540, K.2024\/12307; Yarg\u0131tay 9. Hukuk Dairesi’nin 27\/3\/2023 tarihli ve E.2023\/3808, K.2023\/4378; Yarg\u0131tay 9. Hukuk Dairesi’nin 13\/4\/2023 tarihli ve E.2023\/6833, K.2023\/5585). Yine 4857 say\u0131l\u0131 Kanun’un 19. maddesinde fesih bildiriminin yaz\u0131l\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fi, fesih sebebinin de a\u00e7\u0131k ve kesin bir \u015fekilde belirtilmesi gerekti\u011fi ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n
24. Somut olayda B\u00f6lge Adliye Mahkemesi, her iki bildirimde de tebli\u011f tarihinin ayn\u0131 oldu\u011funu (25\/1\/2018) belirtmi\u015ftir (bkz. \u00a7 10). Nitekim ilk bildirimin bu tarihte yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hususunda bir uyu\u015fmazl\u0131k da bulunmamaktad\u0131r. Uyu\u015fmazl\u0131k ikinci bildirimin tebli\u011fi konusunda ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Zira ba\u015fvurucu ikinci bildirimin 16\/2\/2021 tarihinde yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, ayn\u0131 tarihte de i\u015f \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n verildi\u011fini, evrak kendisine tebli\u011f edildi\u011fi s\u0131rada i\u015fveren taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilmek suretiyle tebli\u011f tarihini ilk bildirim tarihi olarak yazmak durumunda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc SGK’ya ilk bildirimden sonra bildirim yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in sorun ya\u015fanabilece\u011finin ifade edildi\u011fini, bu \u015fekilde iradesinin fesada u\u011frat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu her ne kadar iddias\u0131n\u0131 tan\u0131kla ispat etti\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015fse de B\u00f6lge Adliye Mahkemesi irade fesad\u0131na u\u011frat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hususunda tan\u0131\u011f\u0131n beyanlar\u0131n\u0131 yeterli g\u00f6rmemi\u015ftir. Mahkemenin de\u011ferlendirmesi tan\u0131k beyan\u0131n\u0131n delil olarak ileri s\u00fcr\u00fclemeyece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde olmay\u0131p, iddian\u0131n ispat\u0131 konusunda mevcut dava kapsam\u0131nda tan\u0131k beyan\u0131n\u0131n yeterli bulunmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkindir. \u00d6te yandan ba\u015fvurucunun da arabulucuya ba\u015fvuru s\u00fcresinin hesab\u0131nda mevzuat\u0131n hatal\u0131 yorumland\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde bir iddias\u0131 bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
25. Yukar\u0131da da de\u011finildi\u011fi gibi dava a\u00e7ma s\u00fcresinin hangi tarihte ba\u015flayaca\u011f\u0131n\u0131 belirlemek ve mevzuat\u0131 bu y\u00f6n\u00fcyle yorumlamak g\u00f6revi esasen yarg\u0131 mercilerine aittir. Anayasa Mahkemesinin g\u00f6revi bu konu ile ilgili olarak yarg\u0131 mercilerinin yorumlar\u0131n\u0131n mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131na etkisini somut olay\u0131n ko\u015fullar\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda incelemekten ibarettir. Bu kapsamda somut olay incelendi\u011finde B\u00f6lge Adliye Mahkemesinin, 4857 say\u0131l\u0131 Kanun’da yer alan dava a\u00e7ma s\u00fcresine ili\u015fkin kurallar\u0131n uygulanmas\u0131na ve dava a\u00e7ma s\u00fcresinin ba\u015flang\u0131c\u0131na esas al\u0131nan tarihin belirlenmesine ili\u015fkin yorumunun, ba\u015fvurucunun dava a\u00e7mas\u0131n\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 derecede zorla\u015ft\u0131racak ya da imk\u00e2ns\u0131z k\u0131lacak nitelikte kat\u0131 bir yakla\u015f\u0131m i\u00e7ermedi\u011fi sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Netice olarak ba\u015fvurucunun a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 i\u015fe iade davas\u0131n\u0131n yasal hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcre i\u00e7inde dava a\u00e7\u0131lmamas\u0131 nedeniyle reddedilmesi suretiyle mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131na yap\u0131lan m\u00fcdahalenin ba\u015fvurucuya a\u015f\u0131r\u0131 k\u00fclfet y\u00fcklemedi\u011fi ve orant\u0131l\u0131 oldu\u011fu sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
26. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle ba\u015fvurunun a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmas\u0131 nedeniyle kabul edilemez oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
III. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle;<\/p>\n
A. Mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmas\u0131 nedeniyle KABUL ED\u0130LEMEZ OLDU\u011eUNA,<\/p>\n
B. Yarg\u0131lama giderlerinin ba\u015fvurucu \u00fczerinde BIRAKILMASINA,<\/p>\n
C. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE 15\/1\/2025 tarihinde OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verildi.<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi’nin 15\/1\/2025 tarihli ve 2021\/65504 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130 ANAYASA MAHKEMES\u0130 \u00a0 \u00a0 B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR \u00a0 NAZ\u0130F Y\u00dcCEL BA\u015eVURUSU (Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2021\/65504) \u00a0 Karar Tarihi: 15\/1\/2025 B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR \u00a0 \u00a0 Ba\u015fkan : Hasan Tahsin G\u00d6KCAN \u00dcyeler : Recai AKYEL \u00a0 \u00a0 Selahaddin MENTE\u015e \u00a0 \u00a0 Muhterem \u0130NCE \u00a0 \u00a0 Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L Raport\u00f6r : Duygu BAKAY Ba\u015fvurucu : Nazif Y\u00dcCEL Vekili : Av. \u00d6mer E\u015eELEKL\u0130 \u00a0 I. BA\u015eVURUNUN \u00d6ZET\u0130 1. Ba\u015fvuru, i\u015fe iade davas\u0131n\u0131n, yaz\u0131l\u0131 fesih bildiriminin tebli\u011fi tarihinden itibaren s\u00fcresinde a\u00e7\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in reddedilmesi nedeniyle mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir. 2. Ba\u015fvurucu 18\/5\/2015 tarihinden itibaren i\u015fveren \u015firket nezdinde m\u00fchendis olarak \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015f; 16\/2\/2018 tarihi itibar\u0131yla i\u015f akdi sona erdirilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu 16\/4\/2018 tarihinde \u0130stanbul 4. \u0130\u015f Mahkemesi (Mahkeme) nezdinde i\u015fe iade talepli tespit davas\u0131 a\u00e7m\u0131\u015f; dava dilek\u00e7esinde feshin somut ve ge\u00e7erli\/hakl\u0131 bir sebebe dayanmaks\u0131z\u0131n feshedildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. 3. \u0130\u015fveren cevap dilek\u00e7esinde 16\/2\/2018 tarihi itibar\u0131yla i\u015f akdinin “i\u015f bitimi” nedeniyle sonland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 bilgisinin 25\/1\/2018 tarihli fesih bildirimi ile ba\u015fvurucuya ayn\u0131 tarihte tebli\u011f edildi\u011fini belirtmi\u015f; ayr\u0131ca i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin hukuka uygun bir \u015fekilde ba\u015fvurucunun alacaklar\u0131 da \u00f6denmek suretiyle feshedildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. 4. Yarg\u0131lama s\u00fcrecinde taraflar\u0131n iddia ve itirazlar\u0131 incelenmi\u015f, bilgi ve belgeler toplanmak suretiyle bilirki\u015fi incelemesi yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve tan\u0131k beyanlar\u0131na ba\u015fvurulmu\u015ftur. Bu kapsamda dosyaya gelen belgelerden, i\u015fveren …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-49445","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n