Son aylarda vergi idaresi taraf\u0131ndan, vergi m\u00fckelleflerine risk analizi uygulamas\u0131 kapsam\u0131nda g\u00f6nderilen izaha davet yaz\u0131lar\u0131nda, kasa hesab\u0131 yani 100\u00a0 ve ayr\u0131ca 131 hesab\u0131na ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamalar talep edilmektedir. Tebli\u011f edilen, talep yaz\u0131lar\u0131nda idarenin istemi\u015f oldu\u011fu \u015fablona uygun bir tablo halinde yap\u0131lan i\u015flemin a\u00e7\u0131klamas\u0131 sorulmaktad\u0131r. Taraf\u0131m\u0131za yans\u0131yan durumlara g\u00f6re, 100.000,00 TL \u00fczerinde olan i\u015flemlerde t\u00fcm m\u00fckelleflere, adat yap\u0131lmas\u0131n\u0131, aksi takdirde inceleme ve \u00f6rt\u00fcl\u00fc kazan\u00e7 h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re i\u015flem yap\u0131laca\u011f\u0131 tebli\u011f edilmektedir. Konuyla ilgili olarak; 2024 y\u0131l\u0131 i\u00e7in 28.12.2024 g\u00fcn ve 32766 say\u0131l\u0131 RG\u2019de yay\u0131nlanan TC. Merkez Bankas\u0131 tebli\u011fi y\u0131ll\u0131k %48,25 oran\u0131na g\u00f6re i\u015flem yap\u0131lmas\u0131 istenilmektedir.<\/p>\n
A\u015fa\u011f\u0131da soru ve yan\u0131tlar halinde, 100 kasa hesab\u0131na ili\u015fkin adatland\u0131rma konusunda a\u00e7\u0131klamalar\u0131m\u0131z yer almaktad\u0131r.<\/p>\n
SORU 1 :\u00a0 \u0130dare taraf\u0131ndan g\u00f6nderilen yaz\u0131lara nas\u0131l bir cevap verilmelidir?<\/p>\n
CEVAP: Vergi dairelerine yollanan yaz\u0131larda m\u00fckelleflerin daha \u00e7ok 100 ve 131 nolu hesaba ili\u015fkin y\u00fcksek bakiye veren firmalar\u0131n adat yap\u0131p yapmad\u0131\u011f\u0131, adat yapt\u0131ysa adat faturas\u0131 ve hesaplama tablosu talep edilmektedir. Bunun i\u00e7in; m\u00fckelleflerden yan\u0131t verme ve belge ibraz s\u00fcresi 15 g\u00fcn olarak belirtilmektedir. Bu yaz\u0131lara s\u00fcresinde yan\u0131t verilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde \u00f6zel usuls\u00fczl\u00fck cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lma s\u00f6z konusu olacakt\u0131r. S\u00fcre yetmedi\u011fi takdirde ek s\u00fcre talep edilebilir.<\/p>\n
SORU 2 :\u00a0 Kasa hesab\u0131na nas\u0131l adat i\u015flemi yap\u0131lacakt\u0131r?<\/p>\n
CEVAP: Kasa hesab\u0131; \u00f6yle bir hesapt\u0131r ki; s\u00fcrekli hareket halindedir. Kasa hesab\u0131nda, i\u015fletmenin durumuna g\u00f6re mevcut olacak tutara ili\u015fkin standart bir \u00f6l\u00e7\u00fct bulunmamaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu tutar i\u015fletmenin faaliyet g\u00f6sterdi\u011fi sekt\u00f6r, i\u015fletmenin aktif b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, net sat\u0131\u015flar\u0131na ve i\u015f hacmine g\u00f6re farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterebilmektedir. Ticari hayat\u0131n, \u00f6nemli bir ger\u00e7e\u011fi gere\u011fi olarak, basiretli bir i\u015f adam\u0131n\u0131n elinde at\u0131l fon bulundurmamas\u0131 gerekir. Yine ticari hayat\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 gere\u011fi, normal ihtiyac\u0131n haricinde bulunan nakit fazlal\u0131klar\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli finansal enstr\u00fcmanlar ile de\u011ferlendirilmesi gerekir. Kasa hesab\u0131n\u0131n, bakiyesinin y\u00fcksek olmas\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli sebepleri olabilir. En \u00e7ok kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan sebepleri k\u0131saca a\u015fa\u011f\u0131da oldu\u011fu gibi \u00f6zetleyebiliriz:<\/p>\n
1- Bordrolarda kay\u0131tl\u0131 \u00fccretlerin haricinde a\u00e7\u0131ktan yap\u0131lan \u00f6demeler,<\/p>\n
2- \u015eirket ortaklar\u0131n\u0131n, ki\u015fisel harcamalar\u0131n\u0131n, e\u015f ve \u00e7ocuklar\u0131 ile yak\u0131nlar\u0131n\u0131n giderlerinin \u015firket taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lan\u0131yor olmas\u0131,<\/p>\n
3- D\u00f6viz de\u011ferlemesi sonucu olu\u015fan kur farklar\u0131 gibi fiktif gelir olu\u015fumundan kurtulmak i\u00e7in bu bedellerin tahsil edilmi\u015f gibi g\u00f6sterilmesi,<\/p>\n
4- Belgesiz harcamalar,<\/p>\n
\u2026\u2026..<\/p>\n
Asl\u0131nda; kasa hesab\u0131nda y\u00fcksek bir bakiye g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor iken; bankadan kasaya para transferi veya banka kredisi kullan\u0131lmas\u0131 gibi durumlar kasa hesab\u0131nda g\u00f6z\u00fcken paran\u0131n asl\u0131nda fiilen bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ispat\u0131n\u0131 te\u015fkil etmektedir.<\/p>\n
Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131\u00a0 vergi inceleme elemanlar\u0131 kasa hesab\u0131nda g\u00f6z\u00fcken y\u00fcksek nakit tutarlar\u0131 \u00fczerinden faiz tahakkuk ettirilmek suretiyle, veya bu iddiayla vergi tarhiyat\u0131 yapabilmektedir.<\/p>\n
\u0130\u015fletme kasas\u0131nda bulunmayan s\u00f6z konusu tutarlar i\u00e7in yukar\u0131da belirtilen gerek\u00e7elere istinaden Kurumlar Vergisi Kanunu (KVK)\u2019na g\u00f6re cezal\u0131 tarhiyat yap\u0131labilmektedir. S\u00f6z konusu kanunun \u201ctransfer fiyatland\u0131rmas\u0131 yoluyla \u00f6rt\u00fcl\u00fc kazan\u00e7 da\u011f\u0131t\u0131m\u0131\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan 13\/1. Maddesinde; \u201cKurumlar, ili\u015fkili ki\u015filerle emsallere uygunluk ilkesine ayk\u0131r\u0131 olarak tespit ettikleri bedel veya fiyat \u00fczerinden mal veya hizmet al\u0131m ya da sat\u0131m\u0131nda bulunursa, kazan\u00e7 tamamen veya k\u0131smen transfer fiyatland\u0131rmas\u0131 yoluyla \u00f6rt\u00fcl\u00fc olarak da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f say\u0131l\u0131r. Al\u0131m, sat\u0131m, imalat ve in\u015faat i\u015flemleri, kiralama ve kiraya verme i\u015flemleri, \u00f6d\u00fcn\u00e7 para al\u0131nmas\u0131 ve verilmesi, ikramiye, \u00fccret ve benzeri \u00f6demeleri gerektiren i\u015flemler her hal ve \u015fartta mal veya hizmet al\u0131m ya da sat\u0131m\u0131 olarak de\u011ferlendirilir\u201d h\u00fckm\u00fc yer almaktad\u0131r.<\/p>\n
Yukar\u0131da madde metninden anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere transfer fiyatland\u0131rmas\u0131 yoluyla \u00f6rt\u00fcl\u00fc kazan\u00e7 da\u011f\u0131t\u0131m\u0131ndan bahsedilebilmesi i\u00e7in, ortaklara bor\u00e7 para kulland\u0131rma i\u015fleminde emsallere uygunluk ilkesine uyulmam\u0131\u015f olmas\u0131 gerekir. Orta\u011fa bor\u00e7 kulland\u0131rma i\u015flemleri emsallere uygunluk ilkesine ayk\u0131r\u0131 olarak yap\u0131l\u0131rsa, \u00f6rt\u00fcl\u00fc kazan\u00e7 da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 g\u00fcndeme gelecektir. Bilindi\u011fi \u00fczere Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 11. maddesinin (c) bendine g\u00f6re, transfer fiyatland\u0131rmas\u0131 yoluyla \u00f6rt\u00fcl\u00fc olarak da\u011f\u0131t\u0131lan kazan\u00e7lar\u0131n kurum kazanc\u0131ndan indirimi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n
B\u00f6yle durumlarda vergisel bir sorunla kar\u015f\u0131la\u015fmamak i\u00e7in fazla paran\u0131n i\u015fletme sahiplerine mal edilmesi ve normalin \u00fcst\u00fcndeki kasa bakiyelerine adat uygulamas\u0131 yaparak faiz i\u015fletilmesi ve bu faizinde vergilendirilmesi gerekmektedir.<\/p>\n
\u00d6ncelikle adat y\u00f6ntemiyle faiz hesaplamas\u0131 yap\u0131l\u0131rken \u00f6nce ticari team\u00fcllere uygun i\u015fletmenin kasas\u0131nda bulundurmas\u0131 gereken tutar\u0131n belirlenmesi gerekmektedir. Bu tutar\u0131 a\u015fan k\u0131s\u0131m i\u00e7in adat yap\u0131lmas\u0131 gerekir. S\u00f6z konusu hesaplanan adat faizi kurum kazanc\u0131n\u0131n tespitinde gelir olarak dikkate al\u0131nacakt\u0131r.<\/p>\n
Adat faizi olarak da dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken faiz, Merkez Bankas\u0131 taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131klanan “avans i\u015flemlerinde uygulanan faiz oranlar\u0131” d\u0131r.<\/p>\n
\u00d6te yandan; kasa hesab\u0131 bakiyesine uygulanacak; adat faizinin kdv boyutu da ayr\u0131ca \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Buna g\u00f6re; Kasa bakiyesine hesaplanacak adat faizini KDV a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirirken dikkat edilmesi gereken husus kasada g\u00f6r\u00fcnen bakiyenin fiili bir incelemede reel olarak kasada bulunup bulunmamas\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6re;<\/p>\n
Kaydi g\u00f6z\u00fcken kasa bakiyesinin fiili say\u0131m ile do\u011frulanmas\u0131;<\/p>\n
Bu durumda basiretli bir yakla\u015f\u0131mda bulunulmad\u0131\u011f\u0131ndan yola \u00e7\u0131karak hesaplanan adat faizi bankadan elde edilen faiz geliri gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcp, KDV hesaplanmas\u0131na gerek bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
Kaydi g\u00f6z\u00fcken kasa bakiyesinin fiili say\u0131m ile do\u011frulanmamas\u0131;<\/p>\n
Bu durumda kasa bakiyesinde reel olarak yer almayan tutar ortaklar taraf\u0131ndan kullan\u0131lm\u0131\u015f say\u0131l\u0131r ve finansman hizmeti olarak kabul edilir. S\u00f6z konusu finansman hizmeti i\u00e7in fatura d\u00fczenlenmesi ve hesaplanan faiz tutar\u0131 \u00fczerinden KDV hesaplanmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
Y\u00fcksek bakiyeli kasalara adat y\u00f6ntemiyle s\u00fcrekli faiz hesaplamak vergisel y\u00f6nden olu\u015fabilecek t\u00fcm ele\u015ftirileri ve olumsuz sonu\u00e7lar\u0131 maalesef engellemeyecektir. Kasa bakiyesinin s\u00fcrekli olarak kabul edilemeyecek derecede fazla olan i\u015fletmelere vergisel a\u00e7\u0131dan kesinlikle kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 i\u015flemleri olan i\u015fletme g\u00f6z\u00fcyle bak\u0131lacakt\u0131r. Bu nedenle mali i\u015flemleri, ortaklar\u0131 ile olan ili\u015fkileri, ortaklar\u0131n\u0131n \u015fahsi vergi beyanlar\u0131 daha detayl\u0131 bir incelemeye tabi tutulacakt\u0131r.<\/p>\n
Olmas\u0131 gereken kasa hesab\u0131nda y\u00fcksek tutarlar\u0131n bulundurulmamas\u0131, i\u015fletme nakdinin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca bankada tutulmas\u0131 ve tahsilat ve \u00f6demelerde kesinlikle banka kanal\u0131n\u0131n tercih edilmesidir. Aksi halde i\u015fletmenin vergi incelemesine al\u0131nmas\u0131 ihtimal dahilindedir. Nitekim; son g\u00fcnlerde gelir idaresi m\u00fckelleflerden bu konuda belli tutar\u0131 a\u015fan bakiyeler i\u00e7in a\u00e7\u0131klama talep etmektedir.<\/p>\n
SORU 3 : Kasa hesab\u0131 bakiyesi i\u00e7in ne gibi \u00f6nlem al\u0131nmal\u0131d\u0131r?<\/p>\n
CEVAP: \u00d6ncelikle belirtelim ki; bu hesab\u0131n kullan\u0131m\u0131 tek d\u00fczen hesap plan\u0131na uygun ve muhasebe sistemi uygulama genel tebli\u011fine uyarl\u0131 olarak i\u015flenmelidir. Belgesiz hi\u00e7bir harcama bu hesap ile ili\u015fkilendirilmemelidir. \u015eirket ortaklar\u0131na, belgesiz \u00f6deme yap\u0131lmamal\u0131d\u0131r. \u015eirket ortaklar\u0131na yap\u0131lacak \u00f6demelerle ilgili huzur hakk\u0131 bordrosu d\u00fczenlenmelidir. Ayr\u0131ca; s\u00f6z konusu hesab\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda belgesiz harcamalarla ilgili alt k\u0131r\u0131l\u0131m hesaplar\u0131 a\u00e7\u0131larak belgesiz harcamalar buradan takip edilmelidir. \u00d6rne\u011fin; 100.01 Belgesiz Harcamalar \u015feklinde. Belgesiz harcamalara adat uygulanamaz. 100.02 gibi ayr\u0131 bir kasa bakiye hesab\u0131 a\u00e7\u0131larak bu hesapta 100 kasa hesab\u0131nda ger\u00e7ek olan bakiyeye yer verilmesi gerekiyor. Baz\u0131 i\u015fletmelerde; kasada \u00e7ok y\u00fcksek bakiyeler olabilir. Bununla ilgili olarak; bir k\u0131sm\u0131n\u0131 bankaya yat\u0131rmak istemeyen y\u00f6neticilerin \u00e7e\u015fitli sebeplerle ellerinde tutabilmektedirler. Elde tutulan bu kasadaki paralar\u0131n ger\u00e7ekte var oldu\u011funu ispat edebilmek i\u00e7in; 31.12\u2026\u2026 itibariyle bir kasa say\u0131m tutana\u011f\u0131 d\u00fczenlenebilir. Bu tutanak; taraflarca imza alt\u0131na al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca; bu tutanak, i\u015fletmenin envanter defterine de yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00d6te yandan; a\u00e7\u0131labilecek alt k\u0131r\u0131l\u0131m hesaplar\u0131ndan biri de 100.03 orta\u011fa \u00f6denen paralar olabilir. A\u00e7\u0131labilecek bu hesaba, orta\u011fa yap\u0131lan \u00f6demelerin 131 hesapta izlenilmesi gerekir.<\/p>\n
Ancak; uygulamada baz\u0131 meslek mensuplar\u0131 orta\u011fa verilen paralar\u0131; 100 kasa hesab\u0131nda takip edebilmektedirler. Dolay\u0131s\u0131yla; orta\u011fa yap\u0131lan \u00f6demeleri 131 ortaklardan alacaklar hesab\u0131n\u0131 kullanmamakta \u0131srarc\u0131 olan kimseler i\u00e7in bunun 100 kasa hesab\u0131n\u0131n alt\u0131nda a\u00e7\u0131lacak ayr\u0131 bir alt k\u0131r\u0131l\u0131mda takip edilmesini tavsiye diyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc; 100 kasa hesab\u0131na adat yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi hallerde, yaln\u0131zca bu alt k\u0131r\u0131l\u0131m olan 100.03 hesab\u0131na adat yap\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n
SORU 4 : Kasa hesab\u0131 adatland\u0131r\u0131lmas\u0131 ile ilgili vergi dairesinden cezal\u0131 tarhiyat geldi\u011fi takdirde ne yapmak laz\u0131m?<\/p>\n
CEVAP: Son zamanlarda; kasa hesab\u0131 kaynakl\u0131 adat yap\u0131lmamas\u0131ndan dolay\u0131 pek \u00e7ok m\u00fckellefe cezal\u0131 tarhiyatlar \u00f6nerilmektedir. Konuyla ilgili, baz\u0131 m\u00fckellefler bu gibi tarhiyatlar hakk\u0131nda uzla\u015fma talep ederek olay\u0131 uzla\u015fma komisyonlar\u0131nda uzla\u015farak \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturduklar\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz. Ne var ki; y\u00fcksek rakamlara varan cezal\u0131 tarhiyatlarda, baz\u0131 m\u00fckelleflerin dava a\u00e7arak,\u00a0 bu durumu vergi yarg\u0131s\u0131n\u0131n hakemli\u011fine ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz. Yarg\u0131n\u0131n konuya bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 konunun irdelenmesinin gereklili\u011fine dayand\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Bilan\u00e7o esas\u0131na tabi m\u00fckelleflerde, mizanda hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r bor\u00e7 bakiyesi veren (100 ) nolu hesap veya ba\u015fka bir ifadeyle \u00e7elik kasa da tomar tomar para var diye adat hesaplanamaz. Buna \u00f6nce; vergi dairesine yan\u0131t verilerek, daha sonra dava a\u00e7mak gerekmektedir. Nitekim; konu hakk\u0131nda pek \u00e7ok emsal yarg\u0131 kararlar\u0131 istikrar kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum 2 varsay\u0131ma dayand\u0131r\u0131lmaktad\u0131r:<\/p>\n
1- Kasadaki at\u0131l paran\u0131n ortaklara kulland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olabilece\u011fi varsay\u0131m\u0131,<\/p>\n
2- Kulland\u0131r\u0131lan paradan faiz al\u0131nm\u0131\u015f varsay\u0131m\u0131,<\/p>\n
Kulland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 varsay\u0131lan paradan al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 varsay\u0131lan faizin vergisini istemek zorlama \u00fczerine zorlamad\u0131r. Bug\u00fcnk\u00fc ko\u015fullara g\u00f6re kasa bakiyesi 100.000,00 TL \u2018nin<\/p>\n
\u00fczerindeki t\u00fcm i\u015flemlerde m\u00fckellefler i\u00e7in adat yap\u0131lmas\u0131n\u0131,\u00a0 aksi takdirde inceleme ve \u00f6rt\u00fcl\u00fc kazan\u00e7 h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re; i\u015flem yap\u0131laca\u011f\u0131 m\u00fckelleflere tebli\u011f edilmektedir.<\/p>\n
——<\/p>\n
(1) Ate\u015f KORAY, MuhasebeTr. 05.02.2025, \u2018\u2019100 Kasa Hesab\u0131na \u0130li\u015fkin 2025 Y\u0131l\u0131nda Yeni Bir \u00d6nemli Geli\u015fme ve Tavsiye\u2019\u2019.<\/p>\n
\u200bSon aylarda vergi idaresi taraf\u0131ndan, vergi m\u00fckelleflerine risk analizi uygulamas\u0131 kapsam\u0131nda g\u00f6nderilen izaha davet yaz\u0131lar\u0131nda, kasa hesab\u0131 yani 100\u00a0 ve ayr\u0131ca 131 hesab\u0131na ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamalar talep edilmektedir. Tebli\u011f edilen, talep yaz\u0131lar\u0131nda idarenin istemi\u015f oldu\u011fu \u015fablona uygun bir tablo halinde yap\u0131lan i\u015flemin a\u00e7\u0131klamas\u0131 sorulmaktad\u0131r. Taraf\u0131m\u0131za yans\u0131yan durumlara g\u00f6re, 100.000,00 TL \u00fczerinde olan i\u015flemlerde t\u00fcm m\u00fckelleflere, adat yap\u0131lmas\u0131n\u0131, aksi takdirde inceleme ve \u00f6rt\u00fcl\u00fc kazan\u00e7 h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re i\u015flem yap\u0131laca\u011f\u0131 tebli\u011f edilmektedir. Konuyla ilgili olarak; 2024 y\u0131l\u0131 i\u00e7in 28.12.2024 g\u00fcn ve 32766 say\u0131l\u0131 RG\u2019de yay\u0131nlanan TC. Merkez Bankas\u0131 tebli\u011fi y\u0131ll\u0131k %48,25 oran\u0131na g\u00f6re i\u015flem yap\u0131lmas\u0131 istenilmektedir.<\/p>\n
A\u015fa\u011f\u0131da soru ve yan\u0131tlar halinde, 100 kasa hesab\u0131na ili\u015fkin adatland\u0131rma konusunda a\u00e7\u0131klamalar\u0131m\u0131z yer almaktad\u0131r.<\/p>\n
SORU 1 :\u00a0 \u0130dare taraf\u0131ndan g\u00f6nderilen yaz\u0131lara nas\u0131l bir cevap verilmelidir?<\/p>\n
CEVAP: Vergi dairelerine yollanan yaz\u0131larda m\u00fckelleflerin daha \u00e7ok 100 ve 131 nolu hesaba ili\u015fkin y\u00fcksek bakiye veren firmalar\u0131n adat yap\u0131p yapmad\u0131\u011f\u0131, adat yapt\u0131ysa adat faturas\u0131 ve hesaplama tablosu talep edilmektedir. Bunun i\u00e7in; m\u00fckelleflerden yan\u0131t verme ve belge ibraz s\u00fcresi 15 g\u00fcn olarak belirtilmektedir. Bu yaz\u0131lara s\u00fcresinde yan\u0131t verilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde \u00f6zel usuls\u00fczl\u00fck cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lma s\u00f6z konusu olacakt\u0131r. S\u00fcre yetmedi\u011fi takdirde ek s\u00fcre talep edilebilir.<\/p>\n
SORU 2 :\u00a0 Kasa hesab\u0131na nas\u0131l adat i\u015flemi yap\u0131lacakt\u0131r?<\/p>\n
CEVAP: Kasa hesab\u0131; \u00f6yle bir hesapt\u0131r ki; s\u00fcrekli hareket halindedir. Kasa hesab\u0131nda, i\u015fletmenin durumuna g\u00f6re mevcut olacak tutara ili\u015fkin standart bir \u00f6l\u00e7\u00fct bulunmamaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu tutar i\u015fletmenin faaliyet g\u00f6sterdi\u011fi sekt\u00f6r, i\u015fletmenin aktif b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, net sat\u0131\u015flar\u0131na ve i\u015f hacmine g\u00f6re farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterebilmektedir. Ticari hayat\u0131n, \u00f6nemli bir ger\u00e7e\u011fi gere\u011fi olarak, basiretli bir i\u015f adam\u0131n\u0131n elinde at\u0131l fon bulundurmamas\u0131 gerekir. Yine ticari hayat\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 gere\u011fi, normal ihtiyac\u0131n haricinde bulunan nakit fazlal\u0131klar\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli finansal enstr\u00fcmanlar ile de\u011ferlendirilmesi gerekir. Kasa hesab\u0131n\u0131n, bakiyesinin y\u00fcksek olmas\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli sebepleri olabilir. En \u00e7ok kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan sebepleri k\u0131saca a\u015fa\u011f\u0131da oldu\u011fu gibi \u00f6zetleyebiliriz:<\/p>\n
1- Bordrolarda kay\u0131tl\u0131 \u00fccretlerin haricinde a\u00e7\u0131ktan yap\u0131lan \u00f6demeler,<\/p>\n
2- \u015eirket ortaklar\u0131n\u0131n, ki\u015fisel harcamalar\u0131n\u0131n, e\u015f ve \u00e7ocuklar\u0131 ile yak\u0131nlar\u0131n\u0131n giderlerinin \u015firket taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lan\u0131yor olmas\u0131,<\/p>\n
3- D\u00f6viz de\u011ferlemesi sonucu olu\u015fan kur farklar\u0131 gibi fiktif gelir olu\u015fumundan kurtulmak i\u00e7in bu bedellerin tahsil edilmi\u015f gibi g\u00f6sterilmesi,<\/p>\n
4- Belgesiz harcamalar,<\/p>\n
\u2026\u2026..<\/p>\n
Asl\u0131nda; kasa hesab\u0131nda y\u00fcksek bir bakiye g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor iken; bankadan kasaya para transferi veya banka kredisi kullan\u0131lmas\u0131 gibi durumlar kasa hesab\u0131nda g\u00f6z\u00fcken paran\u0131n asl\u0131nda fiilen bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ispat\u0131n\u0131 te\u015fkil etmektedir.<\/p>\n
Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131\u00a0 vergi inceleme elemanlar\u0131 kasa hesab\u0131nda g\u00f6z\u00fcken y\u00fcksek nakit tutarlar\u0131 \u00fczerinden faiz tahakkuk ettirilmek suretiyle, veya bu iddiayla vergi tarhiyat\u0131 yapabilmektedir.<\/p>\n
\u0130\u015fletme kasas\u0131nda bulunmayan s\u00f6z konusu tutarlar i\u00e7in yukar\u0131da belirtilen gerek\u00e7elere istinaden Kurumlar Vergisi Kanunu (KVK)\u2019na g\u00f6re cezal\u0131 tarhiyat yap\u0131labilmektedir. S\u00f6z konusu kanunun \u201ctransfer fiyatland\u0131rmas\u0131 yoluyla \u00f6rt\u00fcl\u00fc kazan\u00e7 da\u011f\u0131t\u0131m\u0131\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan 13\/1. Maddesinde; \u201cKurumlar, ili\u015fkili ki\u015filerle emsallere uygunluk ilkesine ayk\u0131r\u0131 olarak tespit ettikleri bedel veya fiyat \u00fczerinden mal veya hizmet al\u0131m ya da sat\u0131m\u0131nda bulunursa, kazan\u00e7 tamamen veya k\u0131smen transfer fiyatland\u0131rmas\u0131 yoluyla \u00f6rt\u00fcl\u00fc olarak da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f say\u0131l\u0131r. Al\u0131m, sat\u0131m, imalat ve in\u015faat i\u015flemleri, kiralama ve kiraya verme i\u015flemleri, \u00f6d\u00fcn\u00e7 para al\u0131nmas\u0131 ve verilmesi, ikramiye, \u00fccret ve benzeri \u00f6demeleri gerektiren i\u015flemler her hal ve \u015fartta mal veya hizmet al\u0131m ya da sat\u0131m\u0131 olarak de\u011ferlendirilir\u201d h\u00fckm\u00fc yer almaktad\u0131r.<\/p>\n
Yukar\u0131da madde metninden anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere transfer fiyatland\u0131rmas\u0131 yoluyla \u00f6rt\u00fcl\u00fc kazan\u00e7 da\u011f\u0131t\u0131m\u0131ndan bahsedilebilmesi i\u00e7in, ortaklara bor\u00e7 para kulland\u0131rma i\u015fleminde emsallere uygunluk ilkesine uyulmam\u0131\u015f olmas\u0131 gerekir. Orta\u011fa bor\u00e7 kulland\u0131rma i\u015flemleri emsallere uygunluk ilkesine ayk\u0131r\u0131 olarak yap\u0131l\u0131rsa, \u00f6rt\u00fcl\u00fc kazan\u00e7 da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 g\u00fcndeme gelecektir. Bilindi\u011fi \u00fczere Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 11. maddesinin (c) bendine g\u00f6re, transfer fiyatland\u0131rmas\u0131 yoluyla \u00f6rt\u00fcl\u00fc olarak da\u011f\u0131t\u0131lan kazan\u00e7lar\u0131n kurum kazanc\u0131ndan indirimi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n
B\u00f6yle durumlarda vergisel bir sorunla kar\u015f\u0131la\u015fmamak i\u00e7in fazla paran\u0131n i\u015fletme sahiplerine mal edilmesi ve normalin \u00fcst\u00fcndeki kasa bakiyelerine adat uygulamas\u0131 yaparak faiz i\u015fletilmesi ve bu faizinde vergilendirilmesi gerekmektedir.<\/p>\n
\u00d6ncelikle adat y\u00f6ntemiyle faiz hesaplamas\u0131 yap\u0131l\u0131rken \u00f6nce ticari team\u00fcllere uygun i\u015fletmenin kasas\u0131nda bulundurmas\u0131 gereken tutar\u0131n belirlenmesi gerekmektedir. Bu tutar\u0131 a\u015fan k\u0131s\u0131m i\u00e7in adat yap\u0131lmas\u0131 gerekir. S\u00f6z konusu hesaplanan adat faizi kurum kazanc\u0131n\u0131n tespitinde gelir olarak dikkate al\u0131nacakt\u0131r.<\/p>\n
Adat faizi olarak da dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken faiz, Merkez Bankas\u0131 taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131klanan “avans i\u015flemlerinde uygulanan faiz oranlar\u0131” d\u0131r.<\/p>\n
\u00d6te yandan; kasa hesab\u0131 bakiyesine uygulanacak; adat faizinin kdv boyutu da ayr\u0131ca \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Buna g\u00f6re; Kasa bakiyesine hesaplanacak adat faizini KDV a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirirken dikkat edilmesi gereken husus kasada g\u00f6r\u00fcnen bakiyenin fiili bir incelemede reel olarak kasada bulunup bulunmamas\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6re;<\/p>\n
Kaydi g\u00f6z\u00fcken kasa bakiyesinin fiili say\u0131m ile do\u011frulanmas\u0131;<\/p>\n
Bu durumda basiretli bir yakla\u015f\u0131mda bulunulmad\u0131\u011f\u0131ndan yola \u00e7\u0131karak hesaplanan adat faizi bankadan elde edilen faiz geliri gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcp, KDV hesaplanmas\u0131na gerek bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
Kaydi g\u00f6z\u00fcken kasa bakiyesinin fiili say\u0131m ile do\u011frulanmamas\u0131;<\/p>\n
Bu durumda kasa bakiyesinde reel olarak yer almayan tutar ortaklar taraf\u0131ndan kullan\u0131lm\u0131\u015f say\u0131l\u0131r ve finansman hizmeti olarak kabul edilir. S\u00f6z konusu finansman hizmeti i\u00e7in fatura d\u00fczenlenmesi ve hesaplanan faiz tutar\u0131 \u00fczerinden KDV hesaplanmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
Y\u00fcksek bakiyeli kasalara adat y\u00f6ntemiyle s\u00fcrekli faiz hesaplamak vergisel y\u00f6nden olu\u015fabilecek t\u00fcm ele\u015ftirileri ve olumsuz sonu\u00e7lar\u0131 maalesef engellemeyecektir. Kasa bakiyesinin s\u00fcrekli olarak kabul edilemeyecek derecede fazla olan i\u015fletmelere vergisel a\u00e7\u0131dan kesinlikle kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 i\u015flemleri olan i\u015fletme g\u00f6z\u00fcyle bak\u0131lacakt\u0131r. Bu nedenle mali i\u015flemleri, ortaklar\u0131 ile olan ili\u015fkileri, ortaklar\u0131n\u0131n \u015fahsi vergi beyanlar\u0131 daha detayl\u0131 bir incelemeye tabi tutulacakt\u0131r.<\/p>\n
Olmas\u0131 gereken kasa hesab\u0131nda y\u00fcksek tutarlar\u0131n bulundurulmamas\u0131, i\u015fletme nakdinin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca bankada tutulmas\u0131 ve tahsilat ve \u00f6demelerde kesinlikle banka kanal\u0131n\u0131n tercih edilmesidir. Aksi halde i\u015fletmenin vergi incelemesine al\u0131nmas\u0131 ihtimal dahilindedir. Nitekim; son g\u00fcnlerde gelir idaresi m\u00fckelleflerden bu konuda belli tutar\u0131 a\u015fan bakiyeler i\u00e7in a\u00e7\u0131klama talep etmektedir.<\/p>\n
SORU 3 : Kasa hesab\u0131 bakiyesi i\u00e7in ne gibi \u00f6nlem al\u0131nmal\u0131d\u0131r?<\/p>\n
CEVAP: \u00d6ncelikle belirtelim ki; bu hesab\u0131n kullan\u0131m\u0131 tek d\u00fczen hesap plan\u0131na uygun ve muhasebe sistemi uygulama genel tebli\u011fine uyarl\u0131 olarak i\u015flenmelidir. Belgesiz hi\u00e7bir harcama bu hesap ile ili\u015fkilendirilmemelidir. \u015eirket ortaklar\u0131na, belgesiz \u00f6deme yap\u0131lmamal\u0131d\u0131r. \u015eirket ortaklar\u0131na yap\u0131lacak \u00f6demelerle ilgili huzur hakk\u0131 bordrosu d\u00fczenlenmelidir. Ayr\u0131ca; s\u00f6z konusu hesab\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda belgesiz harcamalarla ilgili alt k\u0131r\u0131l\u0131m hesaplar\u0131 a\u00e7\u0131larak belgesiz harcamalar buradan takip edilmelidir. \u00d6rne\u011fin; 100.01 Belgesiz Harcamalar \u015feklinde. Belgesiz harcamalara adat uygulanamaz. 100.02 gibi ayr\u0131 bir kasa bakiye hesab\u0131 a\u00e7\u0131larak bu hesapta 100 kasa hesab\u0131nda ger\u00e7ek olan bakiyeye yer verilmesi gerekiyor. Baz\u0131 i\u015fletmelerde; kasada \u00e7ok y\u00fcksek bakiyeler olabilir. Bununla ilgili olarak; bir k\u0131sm\u0131n\u0131 bankaya yat\u0131rmak istemeyen y\u00f6neticilerin \u00e7e\u015fitli sebeplerle ellerinde tutabilmektedirler. Elde tutulan bu kasadaki paralar\u0131n ger\u00e7ekte var oldu\u011funu ispat edebilmek i\u00e7in; 31.12\u2026\u2026 itibariyle bir kasa say\u0131m tutana\u011f\u0131 d\u00fczenlenebilir. Bu tutanak; taraflarca imza alt\u0131na al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca; bu tutanak, i\u015fletmenin envanter defterine de yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00d6te yandan; a\u00e7\u0131labilecek alt k\u0131r\u0131l\u0131m hesaplar\u0131ndan biri de 100.03 orta\u011fa \u00f6denen paralar olabilir. A\u00e7\u0131labilecek bu hesaba, orta\u011fa yap\u0131lan \u00f6demelerin 131 hesapta izlenilmesi gerekir.<\/p>\n
Ancak; uygulamada baz\u0131 meslek mensuplar\u0131 orta\u011fa verilen paralar\u0131; 100 kasa hesab\u0131nda takip edebilmektedirler. Dolay\u0131s\u0131yla; orta\u011fa yap\u0131lan \u00f6demeleri 131 ortaklardan alacaklar hesab\u0131n\u0131 kullanmamakta \u0131srarc\u0131 olan kimseler i\u00e7in bunun 100 kasa hesab\u0131n\u0131n alt\u0131nda a\u00e7\u0131lacak ayr\u0131 bir alt k\u0131r\u0131l\u0131mda takip edilmesini tavsiye diyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc; 100 kasa hesab\u0131na adat yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi hallerde, yaln\u0131zca bu alt k\u0131r\u0131l\u0131m olan 100.03 hesab\u0131na adat yap\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n
SORU 4 : Kasa hesab\u0131 adatland\u0131r\u0131lmas\u0131 ile ilgili vergi dairesinden cezal\u0131 tarhiyat geldi\u011fi takdirde ne yapmak laz\u0131m?<\/p>\n
CEVAP: Son zamanlarda; kasa hesab\u0131 kaynakl\u0131 adat yap\u0131lmamas\u0131ndan dolay\u0131 pek \u00e7ok m\u00fckellefe cezal\u0131 tarhiyatlar \u00f6nerilmektedir. Konuyla ilgili, baz\u0131 m\u00fckellefler bu gibi tarhiyatlar hakk\u0131nda uzla\u015fma talep ederek olay\u0131 uzla\u015fma komisyonlar\u0131nda uzla\u015farak \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturduklar\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz. Ne var ki; y\u00fcksek rakamlara varan cezal\u0131 tarhiyatlarda, baz\u0131 m\u00fckelleflerin dava a\u00e7arak,\u00a0 bu durumu vergi yarg\u0131s\u0131n\u0131n hakemli\u011fine ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz. Yarg\u0131n\u0131n konuya bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 konunun irdelenmesinin gereklili\u011fine dayand\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Bilan\u00e7o esas\u0131na tabi m\u00fckelleflerde, mizanda hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r bor\u00e7 bakiyesi veren (100 ) nolu hesap veya ba\u015fka bir ifadeyle \u00e7elik kasa da tomar tomar para var diye adat hesaplanamaz. Buna \u00f6nce; vergi dairesine yan\u0131t verilerek, daha sonra dava a\u00e7mak gerekmektedir. Nitekim; konu hakk\u0131nda pek \u00e7ok emsal yarg\u0131 kararlar\u0131 istikrar kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum 2 varsay\u0131ma dayand\u0131r\u0131lmaktad\u0131r:<\/p>\n
1- Kasadaki at\u0131l paran\u0131n ortaklara kulland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olabilece\u011fi varsay\u0131m\u0131,<\/p>\n
2- Kulland\u0131r\u0131lan paradan faiz al\u0131nm\u0131\u015f varsay\u0131m\u0131,<\/p>\n
Kulland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 varsay\u0131lan paradan al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 varsay\u0131lan faizin vergisini istemek zorlama \u00fczerine zorlamad\u0131r. Bug\u00fcnk\u00fc ko\u015fullara g\u00f6re kasa bakiyesi 100.000,00 TL \u2018nin<\/p>\n
\u00fczerindeki t\u00fcm i\u015flemlerde m\u00fckellefler i\u00e7in adat yap\u0131lmas\u0131n\u0131,\u00a0 aksi takdirde inceleme ve \u00f6rt\u00fcl\u00fc kazan\u00e7 h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re; i\u015flem yap\u0131laca\u011f\u0131 m\u00fckelleflere tebli\u011f edilmektedir.<\/p>\n
——<\/p>\n
(1) Ate\u015f KORAY, MuhasebeTr. 05.02.2025, \u2018\u2019100 Kasa Hesab\u0131na \u0130li\u015fkin 2025 Y\u0131l\u0131nda Yeni Bir \u00d6nemli Geli\u015fme ve Tavsiye\u2019\u2019.\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Son aylarda vergi idaresi taraf\u0131ndan, vergi m\u00fckelleflerine risk analizi uygulamas\u0131 kapsam\u0131nda g\u00f6nderilen izaha davet yaz\u0131lar\u0131nda, kasa hesab\u0131 yani 100\u00a0 ve ayr\u0131ca 131 hesab\u0131na ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamalar talep edilmektedir. Tebli\u011f edilen, talep yaz\u0131lar\u0131nda idarenin istemi\u015f oldu\u011fu \u015fablona uygun bir tablo halinde yap\u0131lan i\u015flemin a\u00e7\u0131klamas\u0131 sorulmaktad\u0131r. Taraf\u0131m\u0131za yans\u0131yan durumlara g\u00f6re, 100.000,00 TL \u00fczerinde olan i\u015flemlerde t\u00fcm m\u00fckelleflere, adat yap\u0131lmas\u0131n\u0131, aksi takdirde inceleme ve \u00f6rt\u00fcl\u00fc kazan\u00e7 h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re i\u015flem yap\u0131laca\u011f\u0131 tebli\u011f edilmektedir. Konuyla ilgili olarak; 2024 y\u0131l\u0131 i\u00e7in 28.12.2024 g\u00fcn ve 32766 say\u0131l\u0131 RG\u2019de yay\u0131nlanan TC. Merkez Bankas\u0131 tebli\u011fi y\u0131ll\u0131k %48,25 oran\u0131na g\u00f6re i\u015flem yap\u0131lmas\u0131 istenilmektedir. A\u015fa\u011f\u0131da soru ve yan\u0131tlar halinde, 100 kasa hesab\u0131na ili\u015fkin adatland\u0131rma konusunda a\u00e7\u0131klamalar\u0131m\u0131z yer almaktad\u0131r. SORU 1 :\u00a0 \u0130dare taraf\u0131ndan g\u00f6nderilen yaz\u0131lara nas\u0131l bir cevap verilmelidir? CEVAP: Vergi dairelerine yollanan yaz\u0131larda m\u00fckelleflerin daha \u00e7ok 100 ve 131 nolu hesaba ili\u015fkin y\u00fcksek bakiye veren firmalar\u0131n adat yap\u0131p yapmad\u0131\u011f\u0131, adat yapt\u0131ysa adat faturas\u0131 ve hesaplama tablosu talep edilmektedir. Bunun i\u00e7in; m\u00fckelleflerden yan\u0131t verme ve belge ibraz s\u00fcresi 15 g\u00fcn olarak belirtilmektedir. Bu yaz\u0131lara s\u00fcresinde yan\u0131t verilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde \u00f6zel usuls\u00fczl\u00fck cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lma s\u00f6z konusu olacakt\u0131r. S\u00fcre yetmedi\u011fi takdirde ek s\u00fcre talep edilebilir. SORU 2 :\u00a0 Kasa hesab\u0131na nas\u0131l adat i\u015flemi yap\u0131lacakt\u0131r? CEVAP: Kasa hesab\u0131; \u00f6yle bir hesapt\u0131r ki; s\u00fcrekli …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-45756","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n