T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130<\/p>\n
ANAYASA MAHKEMES\u0130<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
ATAKAN G\u00d6KT\u00dcRK BA\u015eVURUSU<\/p>\n
(Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2021\/53158)<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Karar Tarihi: 28\/11\/2024<\/p>\n
B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
:<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN<\/p>\n
\u00dcyeler<\/p>\n
:<\/p>\n
Recai AKYEL<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0130rfan F\u0130DAN<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L<\/p>\n
Raport\u00f6r<\/p>\n
:<\/p>\n
\u015eeyda Nur \u00dcN<\/p>\n
Ba\u015fvurucu<\/p>\n
:<\/p>\n
Atakan G\u00d6KT\u00dcRK<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
I. BA\u015eVURUNUN KONUSU<\/p>\n
1. Ba\u015fvuru, ceza infaz kurumunda bulunan ve a\u00e7\u0131k\u00f6\u011fretim fak\u00fcltesinde \u00f6\u011frenci olan ba\u015fvurucunun “e-kamp\u00fcs” sisteminden yararlanma talebinin de\u011ferlendirilmemesi nedeniyle e\u011fitim hakk\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131 etkili ba\u015fvuru hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n
II. BA\u015eVURU S\u00dcREC\u0130<\/p>\n
2. Ba\u015fvuru 17\/8\/2021 tarihinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
3. Komisyon, ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
4. Ba\u015fvuru belgelerinin bir \u00f6rne\u011fi bilgi i\u00e7in Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na (Bakanl\u0131k) g\u00f6nderilmi\u015ftir. Bakanl\u0131k, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc bildirmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 s\u00fcresinde beyanda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
III. OLAY VE OLGULAR <\/p>\n
5. Ba\u015fvuru formu ve eklerinde ifade edildi\u011fi \u015fekliyle olaylar \u00f6zetle \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
6. Ba\u015fvurucu, olaylar\u0131n meydana geldi\u011fi tarihte anayasal d\u00fczeni ortadan kald\u0131rmaya te\u015febb\u00fcs etme su\u00e7undan Kayseri 1 No.lu T Tipi Kapal\u0131 Ceza \u0130nfaz Kurumunda (Ceza \u0130nfaz Kurumu) bulunmaktad\u0131r. Ba\u015fvurucu ayr\u0131ca 2020-2021 \u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131nda Anadolu \u00dcniversitesi A\u00e7\u0131k\u00f6\u011fretim Fak\u00fcltesi (A\u00d6F\/Fak\u00fclte) Engelli Bak\u0131m\u0131 ve Rehabilitasyon B\u00f6l\u00fcm\u00fcne kaydolmu\u015ftur. Ba\u015fvurucu, an\u0131lan program\u0131n bir a\u00e7\u0131k\u00f6\u011fretim program\u0131 oldu\u011funu da a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
7. Ba\u015fvurucunun \u00f6\u011frencisi oldu\u011fu A\u00d6F 2018-2019 e\u011fitim-\u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131ndan itibaren “Anadolum e-Kamp\u00fcs” isimli bir elektronik \u00f6\u011frenme (e-\u00f6\u011frenme) sistemine ge\u00e7mi\u015f ve \u00f6\u011frencilere bas\u0131l\u0131 kitap verme uygulamas\u0131ndan vazge\u00e7mi\u015ftir. Bahse konu Anadolu \u00dcniversitesi Rekt\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc A\u00e7\u0131k \u00d6\u011fretim Fak\u00fcltesi Dekanl\u0131\u011f\u0131 Merkez B\u00fcro Y\u00f6neticili\u011finin 26\/2\/2019 tarihli yaz\u0131s\u0131n\u0131n ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“… Bilimsel bilginin s\u00fcrekli g\u00fcncellenmesi, var olan bilginin yeni ger\u00e7eklik kar\u015f\u0131s\u0131nda do\u011frulu\u011funun teyit edilmesi ihtiyac\u0131 ve \u00fclkemizde yeni y\u00f6netim sistemine ge\u00e7i\u015fin beraberinde getirdi\u011fi ve devam etmesi beklenen yo\u011fun mevzuat de\u011fi\u015fiklikleri sebebiyle bas\u0131l\u0131 malzemeler g\u00fcncelli\u011fini h\u0131zla yitirmektedir. \u00d6\u011frencilerimize daha g\u00fcncel ve do\u011fru bilgiyi sunabilmek, ka\u011f\u0131t ve bask\u0131 maliyetlerindeki y\u00fckselme ve bunlar\u0131n \u00f6\u011fretim giderine yans\u0131t\u0131lmas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kacak art\u0131\u015flardan \u00f6\u011frencilerimizi korumak ve her y\u0131l milyonlarca kitap bas\u0131lmas\u0131 nedeniyle do\u011faya verilen zarar\u0131 en aza indirmek ve kamu kaynaklar\u0131n\u0131 daha etkin ve verimli kullanmak amac\u0131yla 2018-2019 \u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131ndan itibaren \u00f6\u011frencilerimize bas\u0131l\u0131 kitap vermek yerine Anadolum e-Kamp\u00fcs Sistemi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sunulacak olan dijital kitaplar ve e-\u00f6\u011frenme malzemeleri kullan\u0131lacakt\u0131r.”<\/p>\n
8. Ba\u015fvurucu, \u00f6\u011frenim g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc Fak\u00fcltenin e-\u00f6\u011frenme sistemi olan “e-kamp\u00fcs”ten yararlanma talebiyle Ceza \u0130nfaz Kurumuna birden \u00e7ok kez ba\u015fvuru yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak dilek\u00e7elerine herhangi bir \u015fekilde cevap verilmedi\u011fini belirtmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu dilek\u00e7elerine cevap verilmemesi \u00fczerine 21\/12\/2020 tarihinde infaz h\u00e2kimli\u011fine \u015fik\u00e2yette bulunmu\u015ftur. Kayseri 1. \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011fi (\u0130nfaz H\u00e2kimli\u011fi) 24\/12\/2020 tarihinde “ba\u015fvurucunun talebine ili\u015fkin \u00f6ncelikle idarece bir karar verilmesi gerekti\u011fi” gerek\u00e7esiyle ba\u015fvurucunun talebi hakk\u0131nda karar verilmesine yer olmad\u0131\u011f\u0131na karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
9. Ba\u015fvurucu dilek\u00e7elerine cevap verilmemesi nedeniyle ilgililer hakk\u0131nda Kayseri Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na \u015fik\u00e2yette bulunmu\u015ftur. Soru\u015fturma devam ederken 15\/6\/2021 tarihinde, 23\/11\/2020 tarihli Ceza \u0130nfaz Kurumu E\u011fitim Kurulu karar\u0131 ba\u015fvurucuya tebli\u011f edilmi\u015ftir. An\u0131lan kararda “internet eri\u015fimli bilgisayarlardan yararlanma talebi bulunan tutuklu ve h\u00fck\u00fcml\u00fclerinin tamam\u0131n\u0131n ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc mensubu olduklar\u0131, talepte bulunan tutuklu ve h\u00fck\u00fcml\u00fc say\u0131s\u0131n\u0131n 10’dan fazla oldu\u011fu, g\u00fcvenlik zaafiyeti olu\u015fma riskinin y\u00fcksek oldu\u011fu ve t\u00fcm bu sebeplerle kurum g\u00fcvenli\u011finin tehlikeye d\u00fc\u015febilece\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc mensubu tutuklu ve h\u00fck\u00fcml\u00fclere internet ba\u011flant\u0131l\u0131 bilgisayar kulland\u0131r\u0131lmayaca\u011f\u0131” belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
10. Ba\u015fvurucu, s\u00f6z konusu karara kar\u015f\u0131 karar\u0131n ge\u00e7 tebli\u011f edildi\u011fini ve an\u0131lan karar nedeniyle e\u011fitiminden mahrum kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011fine \u015fik\u00e2yette bulunmu\u015ftur. \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011fi 1\/7\/2021 tarihinde ba\u015fvurucunun talebini karar\u0131n ge\u00e7 tebli\u011f edilmesi y\u00f6n\u00fcnden de\u011ferlendirmi\u015f ve s\u00f6z konusu talebin infaz h\u00e2kimli\u011finin g\u00f6rev alan\u0131na girmedi\u011fi gerek\u00e7esiyle talebin esasa girilmeden reddine karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
11. Ba\u015fvurucu, \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011finin karar\u0131na itiraz etmi\u015ftir. Kayseri 1. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi (A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi) 16\/7\/2021 tarihinde “itiraza konu kararda usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131 herhangi bir y\u00f6n bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan” ba\u015fvurucunun itiraz\u0131n\u0131 kesin olarak reddetmi\u015ftir.<\/p>\n
12. Ba\u015fvurucu, nihai karar\u0131 11\/8\/2021 tarihinde \u00f6\u011frendikten sonra 17\/8\/2021 tarihinde bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
IV. \u0130LG\u0130L\u0130 HUKUK<\/p>\n
A. Ulusal Hukuk<\/p>\n
13. 13\/12\/2004 tarihli ve 5275 say\u0131l\u0131 Ceza ve G\u00fcvenlik Tedbirlerinin \u0130nfaz\u0131 Hakk\u0131nda Kanun’un “H\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn radyo, televizyon yay\u0131nlar\u0131 ile internet olanaklar\u0131ndan yararlanma hakk\u0131” kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 67. maddesinin (3) ve (4) numaral\u0131 f\u0131kralar\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“(3) Kapal\u0131 ve a\u00e7\u0131k ceza infaz kurumlar\u0131 ile \u00e7ocuk e\u011fitimevlerinde ancak, e\u011fitim ve iyile\u015ftirme programlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde kurum y\u00f6netimince belirlenen yerlerde g\u00f6rsel ve i\u015fitsel e\u011fitim ara\u00e7 ve gere\u00e7lerinin kullan\u0131m\u0131na izin verilebilir. E\u011fitim ve iyile\u015ftirme programlar\u0131 gerekli k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 takdirde denetim alt\u0131nda internetten yararlan\u0131labilir. H\u00fck\u00fcml\u00fc, odas\u0131nda bilgisayar bulunduramaz. Ancak, Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n uygun g\u00f6rmesi h\u00e2linde e\u011fitim ve k\u00fclt\u00fcrel ama\u00e7l\u0131 olarak bilgisayar\u0131n ceza infaz kurumuna al\u0131nmas\u0131na izin verilebilir.<\/p>\n
(4) Bu haklar, tehlikeli h\u00e2lde bulunan veya \u00f6rg\u00fct mensubu h\u00fck\u00fcml\u00fcler bak\u0131m\u0131ndan k\u0131s\u0131tlanabilir. “<\/p>\n
14. 5275 say\u0131l\u0131 Kanun’un “E\u011fitim Programlar\u0131” ba\u015fl\u0131kl\u0131 75. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“(1) Ceza infaz kurumlar\u0131nda bulundu\u011fu s\u00fcre i\u00e7inde h\u00fck\u00fcml\u00fcye, ki\u015fili\u011fini geli\u015ftirecek, e\u011fitimini g\u00fc\u00e7lendirecek, yeni beceriler elde etmesini, su\u00e7 i\u015fleme e\u011filimini yok etmeyi sa\u011flayacak ve sal\u0131verilme sonras\u0131na haz\u0131rlayacak programlar uygulan\u0131r.<\/p>\n
\u00a0(2) H\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn ya\u015f, ceza s\u00fcresi ve yeteneklerine \u00f6ncelik verilerek ekonomik ve k\u00fclt\u00fcr durumuna uygun bi\u00e7imde d\u00fczenlenen e\u011fitim programlar\u0131; temel e\u011fitim, orta ve y\u00fcksek \u00f6\u011fretim, meslek e\u011fitimi, din e\u011fitimi, beden e\u011fitimi, k\u00fct\u00fcphane ve psiko-sosyal hizmet konular\u0131n\u0131 kapsar.”<\/p>\n
15. 5275 say\u0131l\u0131 Kanun’un “\u00d6\u011fretimden Yararlanma” ba\u015fl\u0131kl\u0131 76. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“(1) A\u00e7\u0131k ceza infaz kurumlar\u0131 ile \u00e7ocuk e\u011fitimevlerinde bulunan h\u00fck\u00fcml\u00fclerin \u00f6rg\u00fcn ve yayg\u0131n, kapal\u0131 ceza infaz kurumunda bulunan h\u00fck\u00fcml\u00fclerin yayg\u0131n \u00f6\u011fretimden yararlanmalar\u0131 sa\u011flan\u0131r.<\/p>\n
\u00a0(2) Bu maddenin uygulanmas\u0131na ve s\u0131navlara ili\u015fkin usul ve esaslar y\u00f6netmelikle belirlenir.”<\/p>\n
16. 29\/3\/2020 tarihli ve 3103 say\u0131l\u0131 Resm\u00ee Gazete’de yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren Ceza \u0130nfaz Kurumlar\u0131n\u0131n Y\u00f6netimi ile Ceza ve G\u00fcvenlik Tedbirlerinin \u0130nfaz\u0131 Hakk\u0131nda Y\u00f6netmelik’in (Y\u00f6netmelik) “E\u011fitim ve \u00f6\u011fretim ile e\u011fitim programlar\u0131” kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 88. maddesi ile “\u00d6\u011fretimden yararlanma” kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 89. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“MADDE 88- (1) Kurumlarda e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim; h\u00fck\u00fcml\u00fcye yeni ve olumlu davran\u0131\u015flar kazand\u0131rmay\u0131 hedefleyen ve bu amac\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek \u00fczere beden, zihin, ahl\u00e2k ve duygu bak\u0131m\u0131ndan dengeli ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir bi\u00e7imde geli\u015fmi\u015f bir yap\u0131ya, \u00f6zg\u00fcr ve bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcnceye, geni\u015f bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne sahip, insan haklar\u0131 ve onuruna sayg\u0131l\u0131, yap\u0131c\u0131, yarat\u0131c\u0131 ve verimli ki\u015filer olarak yeti\u015ftirmek, bilgi, yetenek, beceri ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 geli\u015ftirmek, birlikte \u00e7al\u0131\u015fma ve i\u015f g\u00f6rme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kazand\u0131rarak ya\u015fama haz\u0131rlamak, kendilerinin ge\u00e7im ve mutluluklar\u0131n\u0131 sa\u011flayacak faaliyetleri i\u00e7eren hizmetlerin b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
(2) H\u00fck\u00fcml\u00fcye, kurumda bulundu\u011fu s\u00fcre i\u00e7inde, ki\u015fili\u011fini geli\u015ftirecek, e\u011fitimini g\u00fc\u00e7lendirecek, yeni beceriler elde etmesini, su\u00e7 i\u015fleme e\u011filimini yok etmeyi sa\u011flayacak ve sal\u0131verilme sonras\u0131na haz\u0131rlayacak e\u011fitim programlar\u0131 uygulan\u0131r.<\/p>\n
\u00a0(3) E\u011fitim programlar\u0131; temel e\u011fitim, orta ve y\u00fcksek \u00f6\u011fretim, meslek e\u011fitimi, din e\u011fitimi, beden e\u011fitimi, k\u00fct\u00fcphane ve psiko-sosyal hizmet konular\u0131n\u0131 kapsar.<\/p>\n
\u00a0(4) E\u011fitim programlar\u0131, h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn, ya\u015f, cinsiyet, \u00f6\u011frenim durumu, ceza s\u00fcresi, yetenekleri ve k\u00fclt\u00fcr durumuna uygun olarak haz\u0131rlan\u0131r.<\/p>\n
MADDE 89- (1) A\u00e7\u0131k kurumlar ile \u00e7ocuk e\u011fitimevlerinde bulunan h\u00fck\u00fcml\u00fclerin \u00f6rg\u00fcn ve yayg\u0131n, kapal\u0131 kurumlarda bulunan h\u00fck\u00fcml\u00fclerin yayg\u0131n \u00f6\u011fretimden yararlanmalar\u0131 sa\u011flan\u0131r.”<\/p>\n
17. Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 Ceza ve Tevkifevleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc taraf\u0131ndan 5275 say\u0131l\u0131 Kanun gere\u011fince ceza infaz kurumlar\u0131nda gen\u00e7 ve yeti\u015fkin h\u00fck\u00fcml\u00fc ve tutuklulara uygulanacak e\u011fitim ve iyile\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ili\u015fkin usul ve esaslar\u0131 g\u00f6stermek, mevzuat\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak, uygulamada ortaya \u00e7\u0131kan sorunlar\u0131 gidermek amac\u0131yla haz\u0131rlanan 27\/7\/2007 tarihli ve 46\/1 say\u0131l\u0131 Genelge’nin (Genelge) “E\u011fitim ve \u00d6\u011fretim \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131” ba\u015fl\u0131kl\u0131 D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc B\u00f6l\u00fcm\u00fc’nde ceza infaz kurumlar\u0131nda h\u00fck\u00fcml\u00fc ve tutuklular\u0131n yararlanabilece\u011fi e\u011fitim \u00f6\u011fretim imk\u00e2nlar\u0131na yer verilmi\u015ftir. Bu kapsamda Mill\u00ee E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 ile Bakanl\u0131k aras\u0131nda imzalanan protokol uyar\u0131nca ceza infaz kurumlar\u0131nda kadrolu \u00f6\u011fretmenler taraf\u0131ndan okuma yazma bilmeyen tutuklu ve h\u00fck\u00fcml\u00fclere “Yeti\u015fkin I. ve II. Kademe E\u011fitimi Ba\u015far\u0131 Kurslar\u0131” verilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ayn\u0131 b\u00f6l\u00fcmde ayr\u0131ca tutuklu ve h\u00fck\u00fcml\u00fclerin a\u00e7\u0131k ilk\u00f6\u011fretim okulu, a\u00e7\u0131k \u00f6\u011fretim lisesi ve a\u00e7\u0131k \u00f6\u011fretim fak\u00fcltelerine de kay\u0131t yapt\u0131rarak buradaki \u00f6\u011fretim imk\u00e2nlar\u0131ndan yararlanabilecekleri, bu kapsamdaki s\u0131navlar\u0131n ise belli ceza infaz kurumlar\u0131nda olu\u015fturulan s\u0131nav merkezlerinde y\u00fcz y\u00fcze ger\u00e7ekle\u015ftirilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ve s\u0131nav merkezi olmayan kurumlarda kalan tutuklu ve h\u00fck\u00fcml\u00fclerin s\u0131nav i\u00e7in nakledilmeleri de d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
18. 4\/11\/1981 tarihli ve 2547 say\u0131l\u0131 Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim Kanunu’nun “Tan\u0131mlar” kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 3. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (u) bendinin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
” u) Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim E\u011fitim T\u00fcrleri: Y\u00fcksek\u00f6\u011fretimde e\u011fitim – \u00f6\u011fretim t\u00fcrleri \u00f6rg\u00fcn, a\u00e7\u0131k, d\u0131\u015far\u0131dan (ekstern) ve yayg\u0131n e\u011fitimdir.<\/p>\n
(1) \u00d6rg\u00fcn E\u011fitim: \u00d6\u011frencilerin, e\u011fitim – \u00f6\u011fretim s\u00fcresince ders ve uygulamalara devam etme zorunlulu\u011funda olduklar\u0131 bir e\u011fitim – \u00f6\u011fretim t\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
(2) A\u00e7\u0131k E\u011fitim: \u00d6\u011frencilere radyo, televizyon ve e\u011fitim ara\u00e7lar\u0131 vas\u0131tas\u0131yla yap\u0131lan bir e\u011fitim – \u00f6\u011fretim t\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
(3) D\u0131\u015far\u0131dan E\u011fitim (Ekstern E\u011fitim): Y\u00fcksek\u00f6\u011fretimin belirli dallar\u0131nda, devam zorunlulu\u011fu olmaks\u0131z\u0131n sadece yar\u0131 y\u0131l i\u00e7i ve sonu s\u0131navlar\u0131na kat\u0131lma zorunlulu\u011fu bulunan bir e\u011fitim – \u00f6\u011fretim t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Bu e\u011fitimi izleyen \u00f6\u011frenciler ortak zorunlu dersler ile gerekli g\u00f6r\u00fclen baz\u0131 dersleri, ilgili y\u00fcksek\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131nca mesai saatleri d\u0131\u015f\u0131ndaki uygun saatlerde d\u00fczenlenecek derslerde al\u0131rlar.<\/p>\n
(4) Yayg\u0131n E\u011fitim: Toplumun her kesimine ve de\u011fi\u015fik alanlarda bilgi ve beceri kazand\u0131rma amac\u0131 g\u00fcden bir e\u011fitim – \u00f6\u011fretim t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. “<\/p>\n
B. Uluslararas\u0131 Hukuk<\/p>\n
19. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin 11\/1\/2006 tarihli ve (2006)2 say\u0131l\u0131 Avrupa Ceza \u0130nfaz Kurumu Kurallar\u0131na Dair \u00dcye Devletlere Tavsiye Karar\u0131’n\u0131n 1\/7\/2020 tarihinde g\u00f6zden ge\u00e7irilmi\u015f h\u00e2linin “E\u011fitim” kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“28. 1 Her ceza infaz kurumu, mahpuslar\u0131n beklentilerini de dikkate alarak, bireysel e\u011fitim ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak \u00fczere onlara m\u00fcmk\u00fcn olabildi\u011fince kapsay\u0131c\u0131 e\u011fitim programlar\u0131 sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
28. 2 Okuma yazma bilmeyen veya d\u00f6rt i\u015flem yapamayanlar ile temel ya da mesleki e\u011fitim almam\u0131\u015f mahpuslara \u00f6ncelik verilmelidir.<\/p>\n
28. 3 Gen\u00e7 ve \u00f6zel ihtiya\u00e7 sahibi mahpuslar\u0131n e\u011fitimine \u00f6zel dikkat g\u00f6sterilmelidir.<\/p>\n
28. 4 Ceza infaz kurumlar\u0131nda sa\u011flanan e\u011fitimlerden yararlanan mahpuslar, buralarda \u00e7al\u0131\u015fanlardan daha d\u00fc\u015f\u00fck bir stat\u00fcye sahip olmamal\u0131 ve e\u011fitim faaliyetlerine kat\u0131lmalar\u0131 nedeniyle mal\u00ee y\u00f6nden veya ba\u015fka bir konuda dezavantajl\u0131 duruma d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmemelidirler.<\/p>\n
28. 5 Her kurumda mahpuslar\u0131n yararlanmas\u0131 i\u00e7in e\u011flendirici ve e\u011fitsel kaynak, kitap ve di\u011fer materyallerle yeterli bir bi\u00e7imde donat\u0131lm\u0131\u015f bir k\u00fct\u00fcphane bulunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
28. 6 M\u00fcmk\u00fcn olabilen her durumda, ceza infaz kurumu k\u00fct\u00fcphanesi toplumdaki k\u00fct\u00fcphane hizmetleriyle i\u015fbirli\u011fi yap\u0131larak d\u00fczenlenmelidir.<\/p>\n
28. 7 Uygulanabildi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde mahpuslar\u0131n e\u011fitimi;<\/p>\n
a. Tahliyelerinden sonra da herhangi bir zorlukla kar\u015f\u0131la\u015fmaks\u0131z\u0131n \u00f6\u011frenim ve mesleki e\u011fitimlerine devam edebilmeleri amac\u0131yla \u00fclkenin \u00f6\u011fretim ve meslek\u00ee e\u011fitim sistemiyle b\u00fct\u00fcnl\u00fck i\u00e7erisinde ger\u00e7ekle\u015ftirilmeli ve<\/p>\n
b. D\u0131\u015far\u0131daki e\u011fitim kurumlar\u0131n\u0131n himayesinde olmal\u0131d\u0131r.”<\/p>\n
20. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin 18\/1\/1989 tarihli ve (89)12 say\u0131l\u0131 \u201cCeza \u0130nfaz Kurumlar\u0131ndaki E\u011fitim\u201d konulu tavsiye karar\u0131nda \u00fcye \u00fclkelerce benimsenmesi \u00f6nerilen temel ilkeler \u015fu \u015fekilde belirlenmi\u015ftir:<\/p>\n
“1. B\u00fct\u00fcn h\u00fck\u00fcml\u00fc ve tutuklular\u0131n, meslek\u00ee e\u011fitim, yarat\u0131c\u0131 ve k\u00fclt\u00fcrel faaliyetler, bedensel e\u011fitim, spor, sosyal e\u011fitim ve k\u00fct\u00fcphane tesislerini ihtiva edecek \u015fekilde tasarlanm\u0131\u015f bir e\u011fitime sahip olmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.<\/p>\n
2. H\u00fck\u00fcml\u00fc ve tutuklulara verilecek e\u011fitimin, d\u0131\u015f d\u00fcnyada ayn\u0131 ya\u015f gruplar\u0131na sa\u011flanan e\u011fitimle ayn\u0131 olmas\u0131 sa\u011flanacak ve \u00f6\u011frenme f\u0131rsatlar\u0131n\u0131n alan\u0131 olabildi\u011fince geni\u015f tutulacakt\u0131r.<\/p>\n
3. Ceza infaz kurumlar\u0131nda e\u011fitim; ki\u015finin sosyal, ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel \u015fartlar\u0131n\u0131 ak\u0131lda tutarak onu bir b\u00fct\u00fcn h\u00e2linde geli\u015ftirmeyi hedefleyecektir.<\/p>\n
4. Ceza infaz kurumlar\u0131 sisteminin y\u00f6netimine kat\u0131lanlar\u0131n ve ceza infaz kurumlar\u0131n\u0131 y\u00f6netenlerin hepsi e\u011fitimi m\u00fcmk\u00fcn olabildi\u011fince daha fazla destekleyecek ve kolayla\u015ft\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n
5. H\u00fck\u00fcml\u00fc ve tutuklular\u0131n, e\u011fitimin b\u00fct\u00fcn y\u00f6nlerine aktif olarak kat\u0131lmas\u0131n\u0131 te\u015fvik etmek i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc \u00e7aba g\u00f6sterilecektir.<\/p>\n
6. Ceza infaz kurumlar\u0131 e\u011fitimcilerinin, uygun yeti\u015fkin e\u011fitim metotlar\u0131n\u0131 benimsemelerinin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in geli\u015ftirme programlar\u0131 temin edilecektir.<\/p>\n
7. \u00d6zel zorluklar\u0131 olan h\u00fck\u00fcml\u00fc ve tutuklulara ve \u00f6zellikle okuma yazma problemi olanlara \u00f6zel itina g\u00f6sterilecektir.<\/p>\n
8. Meslek\u00ee e\u011fitim, bireyin daha geni\u015f olarak geli\u015ftirilmesine oldu\u011fu kadar, i\u015f piyasas\u0131ndaki ihtiya\u00e7lar da dikkate al\u0131narak d\u00fczenlenecektir.<\/p>\n
9. H\u00fck\u00fcml\u00fc ve tutuklular haftada en az bir kez, iyi d\u00fczenlenmi\u015f bir k\u00fct\u00fcphaneye gidebilmelidir.<\/p>\n
10. H\u00fck\u00fcml\u00fc ve tutuklular\u0131n beden e\u011fitimi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yapmalar\u0131 ve spor faaliyetlerine kat\u0131lmalar\u0131 te\u015fvik edilmelidir.<\/p>\n
11. Yarat\u0131c\u0131 ve k\u00fclt\u00fcrel faaliyetlere \u00f6nemli bir rol verilecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu faaliyetler h\u00fck\u00fcml\u00fc ve tutuklular\u0131n kendilerini ifade etmelerinde ve geli\u015ftirmelerinde \u00f6zel bir potansiyele sahiptir.<\/p>\n
12. Sosyal e\u011fitim, topluma geri d\u00f6nmesini kolayla\u015ft\u0131rmak amac\u0131yla, h\u00fck\u00fcml\u00fc ve tutuklular\u0131n ceza infaz kurumlar\u0131ndaki g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n\u0131 idare etmesini sa\u011flayacak uygulanabilir unsurlar\u0131 i\u00e7ine almal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
13. M\u00fcmk\u00fcn olan her durumda h\u00fck\u00fcml\u00fclerin ceza infaz kurumlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda e\u011fitime kat\u0131lmas\u0131na izin verilmelidir.<\/p>\n
14. E\u011fitimin ceza infaz kurumlar\u0131 i\u00e7erisinde verilmesi gereken h\u00e2llerde, kurum d\u0131\u015f\u0131ndan da destek al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
15. H\u00fck\u00fcml\u00fc ve tutuklular\u0131n sal\u0131verilme sonras\u0131nda da e\u011fitimlerine devam etmelerini sa\u011flayacak tedbirler al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
16. H\u00fck\u00fcml\u00fc ve tutuklular\u0131n uygun e\u011fitim almalar\u0131n\u0131 sa\u011flayacak mal\u00ee kaynak, alet, donan\u0131m ve \u00f6\u011fretim personeli haz\u0131r bulundurulmal\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n
V. \u0130NCELEME VE GEREK\u00c7E<\/p>\n
21. Anayasa Mahkemesinin 28\/11\/2024 tarihinde yapm\u0131\u015f oldu\u011fu toplant\u0131da ba\u015fvuru incelenip gere\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:<\/p>\n
A. Adli Yard\u0131m Talebi Y\u00f6n\u00fcnden<\/p>\n
22. Ba\u015fvurucu, bireysel ba\u015fvuru har\u00e7 ve giderlerini \u00f6deme g\u00fcc\u00fcnden yoksun oldu\u011funu belirterek adli yard\u0131m talebinde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
23. Anayasa Mahkemesinin Mehmet \u015eerif Ay (B. No: 2012\/1181, 17\/9\/2013) karar\u0131nda belirtilen ilkeler dikkate al\u0131narak ge\u00e7imini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00fc\u00e7le\u015ftirmeksizin yarg\u0131lama giderlerini \u00f6deme g\u00fcc\u00fcnden yoksun oldu\u011fu anla\u015f\u0131lan ba\u015fvurucunun a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmayan adli yard\u0131m talebinin kabul\u00fcne karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
B. E\u011fitim Hakk\u0131yla Ba\u011flant\u0131l\u0131 Etkili Ba\u015fvuru Hakk\u0131n\u0131n \u0130hlal Edildi\u011fine \u0130li\u015fkin \u0130ddia<\/p>\n
1. Ba\u015fvurucunun \u0130ddialar\u0131 ve Bakanl\u0131k G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc<\/p>\n
24. Ba\u015fvurucu, \u00f6\u011frencisi oldu\u011fu Fak\u00fcltenin 2018-2019 e\u011fitim-\u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131ndan itibaren bas\u0131l\u0131 materyal uygulamas\u0131n\u0131 b\u0131rakarak e-\u00f6\u011frenme sistemine ge\u00e7ti\u011fini ve e-kamp\u00fcs isimli bir sistem kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir. Devam\u0131nda ba\u015fvurucu; ders videolar\u0131n\u0131n, ders kaynaklar\u0131n\u0131n, \u00e7\u0131km\u0131\u015f s\u0131nav sorular\u0131n\u0131n ve di\u011fer materyallerin s\u00f6z konusu sistem \u00fczerinden takip edildi\u011fini ve bu nedenle an\u0131lan sistemden yararlanmak amac\u0131yla Ceza \u0130nfaz Kurumuna birden \u00e7ok kez ba\u015fvuru yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir. Taleplerine herhangi bir \u015fekilde cevap verilmedi\u011fini, akabinde ilgililer hakk\u0131nda su\u00e7 duyurusunda bulunmas\u0131 \u00fczerine 7 ay \u00f6nce al\u0131nm\u0131\u015f bir karar\u0131n kendisine tebli\u011f edildi\u011fini belirten ba\u015fvurucu, tebli\u011f edilen karar \u00fczerine hem karar\u0131n ge\u00e7 tebli\u011f edilmesi hem de karar gere\u011fi internetten yararlanma imk\u00e2n\u0131 verilmemesi nedeniyle \u015fik\u00e2yette bulundu\u011funu ancak \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011fince \u015fik\u00e2yetinin yaln\u0131zca karar\u0131n ge\u00e7 tebli\u011f edilmesi y\u00f6n\u00fcnden ve eksik incelemeyle reddedildi\u011fini belirterek e\u011fitim hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini iddia etmi\u015ftir.<\/p>\n
25. Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde, Anayasa ve ilgili mevzuat h\u00fck\u00fcmleri ile somut olay\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc ko\u015fullar\u0131n\u0131n da dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi belirtilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 beyan\u0131nda \u00f6nceki ihlal iddialar\u0131 tekrarlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
2. De\u011ferlendirme<\/p>\n
26. Ba\u015fvurucunun iddialar\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fc, A\u00d6F’deki \u00f6\u011frenimini devam ettirmek amac\u0131yla \u00fcniversite taraf\u0131ndan sunulan internet platformuna eri\u015fimi olan bir bilgisayara ula\u015fma talebinin de\u011ferlendirilmemesine y\u00f6neliktir. Bu kapsamda ba\u015fvurucunun \u015fik\u00e2yetlerinin bir b\u00fct\u00fcn olarak Anayasa’n\u0131n 42. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan e\u011fitim hakk\u0131 ile ba\u011flant\u0131l\u0131 Anayasa’n\u0131n 40. maddesinde d\u00fczenlenen etkili ba\u015fvuru hakk\u0131 kapsam\u0131nda incelenmesi gerekti\u011fi de\u011ferlendirilmi\u015ftir (Mehmet Re\u015fit Arslan ve di\u011ferleri, B. No: 2013\/750, 15\/12\/2015, \u00a7 77).<\/p>\n
27. Anayasa’n\u0131n 40. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“Anayasa ile tan\u0131nm\u0131\u015f hak ve h\u00fcrriyetleri ihl\u00e2l edilen herkes, yetkili makama geciktirilmeden ba\u015fvurma imk\u00e2n\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131n\u0131 isteme hakk\u0131na sahiptir.”<\/p>\n
a. Kabul Edilebilirlik Y\u00f6n\u00fcnden<\/p>\n
28. A\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmad\u0131\u011f\u0131 ve kabul edilemezli\u011fine karar verilmesini gerektirecek ba\u015fka bir neden de bulunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan e\u011fitim hakk\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131 etkili ba\u015fvuru hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n kabul edilebilir oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
b. Esas Y\u00f6n\u00fcnden<\/p>\n
i. Genel \u0130lkeler<\/p>\n
29. H\u00fck\u00fcml\u00fc ve tutuklular, Anayasa ve Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi’nin (S\u00f6zle\u015fme) ortak alan\u0131 kapsam\u0131nda kalan temel hak ve h\u00fcrriyetlerin tamam\u0131na kural olarak sahiptir (Mehmet Re\u015fit Arslan ve di\u011ferleri, B. No: 2013\/583,10\/12\/2014 \u00a7 65). Bu ba\u011flamda h\u00fck\u00fcml\u00fc ve tutuklular\u0131n e\u011fitim hakk\u0131 da Anayasa ve S\u00f6zle\u015fme kapsam\u0131nda koruma alt\u0131ndad\u0131r (Mehmet Re\u015fit Arslan ve di\u011ferleri, \u00a7 72).<\/p>\n
30. Anayasa Mahkemesi; \u00f6nceki kararlar\u0131nda e\u011fitim hakk\u0131n\u0131n y\u00fcksek\u00f6\u011frenim seviyesini de kapsad\u0131\u011f\u0131na (Hikmet Balabano\u011flu, B. No: 2012\/1334, 17\/9\/2013, \u00a7 28; \u0130hsan Asutay, B. No: 2012\/606, 20\/2\/2014, \u00a7 36), belli bir zamanda mevcut olan e\u011fitim kurumlar\u0131na eri\u015fimin sa\u011flanmas\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131na (Mehmet Re\u015fit Arslan ve di\u011ferleri, \u00a7 68), kamu otoritelerine bireyin e\u011fitim ve \u00f6\u011frenim almas\u0131n\u0131 engellememe \u015feklinde bir negatif \u00f6dev y\u00fckledi\u011fine (Adem \u00d6\u011f\u00fct ve di\u011ferleri, B. No: 2014\/20527, 22\/11\/2017, \u00a7 44; Y\u00fcksel Baran, B. No: 2012\/782, 26\/6\/2014, \u00a7 36) karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
31. Yine Anayasa Mahkemesi Mehmet Re\u015fit Arslan ve di\u011ferleri karar\u0131nda; S\u00f6zle\u015fme gibi Anayasa’n\u0131n da devlete, ceza infaz kurumlar\u0131nda h\u00fck\u00fcml\u00fc ve tutuklulara e\u011fitim-\u00f6\u011fretim imk\u00e2n\u0131 sa\u011flanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde pozitif bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck y\u00fcklemedi\u011fini belirtmi\u015ftir. Bununla birlikte 5275 say\u0131l\u0131 Kanun ve ilgili di\u011fer d\u00fczenleyici i\u015flemlerde mahpuslar i\u00e7in e\u011fitsel, k\u00fclt\u00fcrel ve sosyal faaliyetlerin \u00f6nemi vurgulanarak bu t\u00fcr faaliyetlerin mahpuslar\u0131n topluma kazand\u0131r\u0131lmas\u0131ndaki \u00f6neminin ortaya konuldu\u011funu, yasal olarak devletin mahpuslara ceza infaz kurumunun imk\u00e2nlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim sa\u011flama y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131na girdi\u011fini eklemi\u015ftir (Mehmet Re\u015fit Arslan ve di\u011ferleri, \u00a7 72). Bu kapsamda kamu otoritelerinin ceza infaz kurumlar\u0131nda bulunan tutuklu ve h\u00fck\u00fcml\u00fclerin e\u011fitim ve \u00f6\u011frenim almas\u0131n\u0131 keyf\u00ee olarak engellememe \u015feklinde negatif bir \u00f6devi vard\u0131r.<\/p>\n
32. S\u00f6z konusu bu \u00f6dev bireylerin e\u011fitim hakk\u0131n\u0131 etkin bir \u015fekilde kullanmalar\u0131n\u0131 garanti alt\u0131na almal\u0131 ve olu\u015fan zararlar\u0131n tazmin edilmesi i\u00e7in kamu makamlar\u0131nca ger\u00e7ekle\u015ftirilen i\u015flemler, yap\u0131lan eylemler ve ihmaller konusunda ki\u015filere etkili bir kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kma ve telafi imk\u00e2n\u0131 tan\u0131mal\u0131d\u0131r. Bu imk\u00e2n ise ancak etkili bir ba\u015fvuru yolu tan\u0131nmas\u0131 ile sa\u011flanabilir (\u00f6zel hayata sayg\u0131 hakk\u0131 ba\u011flam\u0131nda bkz. Meral Dan\u0131\u015f Be\u015fta\u015f (3), B. No: 2017\/34087, 13\/10\/2020, \u00a7 36; toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleme hakk\u0131 ba\u011flam\u0131nda bkz. \u0130smail Sar\u0131kabaday\u0131 ve di\u011ferleri, B. No: 2016\/23696, 8\/6\/2021, \u00a7 53).<\/p>\n
33. Etkili ba\u015fvuru hakk\u0131 anayasal bir hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcren herkese hakk\u0131n niteli\u011fine uygun olarak iddialar\u0131n\u0131 inceletebilece\u011fi makul, eri\u015filebilir, ihlalin ger\u00e7ekle\u015fmesini veya s\u00fcrmesini engellemeye ya da sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmaya (yeterli giderim sa\u011flama) elveri\u015fli idari ve yarg\u0131sal yollara ba\u015fvuruda bulunabilme imk\u00e2n\u0131 sa\u011flanmas\u0131 olarak tan\u0131mlanabilir (Y.T. [GK], B. No: 2016\/22418, 30\/5\/2019, \u00a7 47; Murat Hali\u00e7, B. No: 2017\/24356, 8\/7\/2020, \u00a7 44).<\/p>\n
34. \u00d6te yandan \u015fik\u00e2yetlerin esas\u0131n\u0131n incelenmesine imk\u00e2n sa\u011flayan ve gerekti\u011finde uygun bir telafi y\u00f6ntemi sunan etkili hukuk yollar\u0131n\u0131n olmas\u0131 ilgililere etkili ba\u015fvuru hakk\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131n\u0131n bir gere\u011fidir. Buna g\u00f6re ki\u015filerin ma\u011fduriyetlerinin giderilmesi amac\u0131yla \u00f6ng\u00f6r\u00fclen yarg\u0131 yollar\u0131n\u0131n mevzuatta yer almas\u0131 tek ba\u015f\u0131na yeterli olmay\u0131p bu yolun ayn\u0131 zamanda pratikte de ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 sunmas\u0131 gerekir. S\u00f6z konusu yola ba\u015fvurulabilmesi i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen \u015fartlar somut olaylara tatbik edilirken dayanak i\u015flem, eylem ya da ihmallerden kaynaklanan savunulabilir nitelikteki iddialar\u0131n bu do\u011frultuda geni\u015f \u015fekilde de\u011ferlendirilmesi, \u015fartlar\u0131n olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131lmas\u0131 durumunda ise bu durumun yarg\u0131 makamlar\u0131 taraf\u0131ndan ilgili ve yeterli gerek\u00e7elerle a\u00e7\u0131klanmas\u0131 gerekir (\u0130lhan G\u00f6khan, B. No: 2017\/27957, 9\/9\/2020, \u00a7\u00a7 47, 49). Bununla birlikte mahkemelerin yorum ve de\u011ferlendirmelerinin s\u00f6z konusu ba\u015fvuru yoluna m\u00fcracaat edilmesini anlams\u0131z k\u0131lacak, ilgililerin ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131n\u0131 zay\u0131flatacak derecede keyf\u00eelik i\u00e7ermesi ya da a\u00e7\u0131k\u00e7a makul olmayan bir muhakemeye dayanmas\u0131 h\u00e2linde etkili ba\u015fvuru hakk\u0131 ihlal edilebilir.<\/p>\n
35. Bu ba\u011flamda a\u00e7\u0131k \u00f6\u011fretim sisteminden yararlanmaya ili\u015fkin Ceza \u0130nfaz Kurumu karar\u0131na kar\u015f\u0131 \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011fine \u015fik\u00e2yette bulunma imk\u00e2n\u0131n\u0131n, di\u011fer bir ifadeyle etkili ba\u015fvuru hakk\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 Anayasa’n\u0131n 40. maddesinin gere\u011fidir.<\/p>\n
ii. \u0130lkelerin Olaya Uygulanmas\u0131<\/p>\n
36. Somut olayda A\u00d6F’de \u00f6\u011frenci olan ba\u015fvurucu; Fak\u00fcltenin e\u011fitim i\u00e7in gerekli olan materyalleri e-kamp\u00fcs ad\u0131 verilen bir sistem \u00fczerinden elektronik ortamda sundu\u011funu, ayr\u0131ca bas\u0131l\u0131 kitap vermedi\u011fini ve bu nedenle \u00f6\u011frenimini devam ettirmek i\u00e7in an\u0131lan sistemden yararlanmas\u0131 gerekti\u011fini belirtmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, bu nedenlerle internet eri\u015fimli bir bilgisayardan yararlanmak istedi\u011fine dair birden \u00e7ok kez talepte bulundu\u011funu fakat Ceza \u0130nfaz Kurumunca bu talebinin aylar sonra ve hukuka ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde reddedildi\u011fini ifade etmi\u015ftir. Yine ba\u015fvurucu, \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011fince bilgisayara eri\u015fme talebi y\u00f6n\u00fcnden bir de\u011ferlendirme yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek e\u011fitim hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011finden \u015fik\u00e2yet etmi\u015ftir.<\/p>\n
37. 16\/5\/2001 tarihli ve 4675 say\u0131l\u0131 \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011fi Kanunu’nda ceza infaz kurumlar\u0131nca tutuklu ve h\u00fck\u00fcml\u00fcler hakk\u0131nda tesis edilen idari i\u015flemlere ili\u015fkin \u015fik\u00e2yetlerin infaz h\u00e2kimliklerince sonuca ba\u011flanmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu ba\u011flamda infaz h\u00e2kimli\u011finin yetki ve sorumlulu\u011fu alt\u0131nda bulunan bir meselenin \u00f6ncelikle bu h\u00e2kimlik taraf\u0131ndan de\u011ferlendirilmesinin tutuklu veya h\u00fck\u00fcml\u00fclerin anayasal haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan daha i\u015flevsel niteli\u011fe sahip oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
38. Somut olayda ba\u015fvurucu; Ceza \u0130nfaz Kurumunda e-kamp\u00fcs sisteminden yararlanmaya ili\u015fkin talebini i\u00e7eren dilek\u00e7elerini Ceza \u0130nfaz Kurumuna iletmi\u015ftir. Ceza \u0130nfaz Kurumunca talebinin reddedilmesi \u00fczerine ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011fine ba\u015fvurulmu\u015f, \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011fi ise \u015fik\u00e2yet ba\u015fvurusunu yaln\u0131zca ceza infaz kurumu karar\u0131n\u0131n ge\u00e7 tebli\u011f edilmesi y\u00f6n\u00fcnden incelemi\u015ftir.<\/p>\n
39. Ba\u015fvurucunun \u015fik\u00e2yet konusu taleplerine kar\u015f\u0131 Ceza \u0130nfaz Kurumu taraf\u0131ndan ret karar\u0131 verilmesiyle ger\u00e7ekle\u015fen i\u015flemlerin 4675 say\u0131l\u0131 Kanun’un 4. maddesi kapsam\u0131nda \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011fi taraf\u0131ndan denetlenebilir nitelikte oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ba\u015fvuruya konu s\u00fcrece bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011fince yaln\u0131zca ceza infaz kurumu karar\u0131n\u0131n ge\u00e7 tebli\u011f edilmesi y\u00f6n\u00fcnden bir de\u011ferlendirme yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, ba\u015fvurucunun talebi bulunmas\u0131na kar\u015f\u0131n e-\u00f6\u011frenme sistemine eri\u015fimi i\u00e7in bilgisayardan yararlanma talebi hakk\u0131nda ise herhangi bir de\u011ferlendirme yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi de benzer \u015fekilde herhangi bir de\u011ferlendirme yapmaks\u0131z\u0131n ba\u015fvurucunun itiraz\u0131n\u0131 reddetmi\u015ftir. Bu durumda \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011finin kendi g\u00f6rev ve yetki alan\u0131nda bir i\u015flem hakk\u0131nda ileri s\u00fcr\u00fclen \u015fik\u00e2yetleri incelemedi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011finin an\u0131lan yakla\u015f\u0131m\u0131, ba\u015fvurucunun savunulabilir nitelikteki iddialar\u0131n\u0131n incelenmesine ve etkili bir hukuk yolunun i\u015fletilmesine engel olmu\u015f; ba\u015fvurucunun e\u011fitim hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki \u015fik\u00e2yetlerine y\u00f6nelik ba\u015fvurabilece\u011fi kanun yolunu etkisiz h\u00e2le getirmi\u015ftir.<\/p>\n
40. Bu itibarla \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011finin kendi g\u00f6rev alan\u0131nda bulunan ba\u015fvurucunun e\u011fitim hakk\u0131 \u00e7er\u00e7evesindeki talebinin reddine ili\u015fkin Ceza \u0130nfaz Kurumu karar\u0131na yap\u0131lan \u015fik\u00e2yeti incelememesi nedeniyle e\u011fitim hakk\u0131 ile ba\u011flant\u0131l\u0131 etkili ba\u015fvuru hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
41. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle Anayasa\u2019n\u0131n 42. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan e\u011fitim hakk\u0131 ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak Anayasa’n\u0131n 40. maddesinde d\u00fczenlenen etkili ba\u015fvuru hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
VI. G\u0130DER\u0130M<\/p>\n
42. Ba\u015fvurucu, ihlalin tespiti ile 50.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
43. Ba\u015fvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131nda hukuki yarar bulunmaktad\u0131r. Bu kapsamda karar\u0131n g\u00f6nderildi\u011fi yarg\u0131 mercilerince yap\u0131lmas\u0131 gereken i\u015f, yeniden yarg\u0131lama i\u015flemlerini ba\u015flatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula\u015ft\u0131ran nedenleri gideren, ihlal karar\u0131nda belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (Mehmet Do\u011fan [GK], B. No: 2014\/8875, 7\/6\/2018, \u00a7\u00a7 54-60; Alig\u00fcl Alkaya ve di\u011ferleri (2), B. No: 2016\/12506, 7\/11\/2019, \u00a7\u00a7 53-60, 66; Kadri Enis Berbero\u011flu (3) [GK], B. No: 2020\/32949, 21\/1\/2021, \u00a7\u00a7 93-100).<\/p>\n
44. \u00d6te yandan ihlalin niteli\u011fi dikkate al\u0131narak ba\u015fvurucuya net 5.000 TL manevi tazminat \u00f6denmesine, fazlaya ili\u015fkin istemin reddine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
VII. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle;<\/p>\n
A. Adli yard\u0131m talebinin KABUL\u00dcNE,<\/p>\n
B. E\u011fitim hakk\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak etkili ba\u015fvuru hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n KABUL ED\u0130LEB\u0130L\u0130R OLDU\u011eUNA,<\/p>\n
C. Anayasa’n\u0131n 42. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan e\u011fitim hakk\u0131 ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak Anayasa\u2019n\u0131n 40. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan etkili ba\u015fvuru hakk\u0131n\u0131n \u0130HLAL ED\u0130LD\u0130\u011e\u0130NE,<\/p>\n
D. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin e\u011fitim hakk\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak etkili ba\u015fvuru hakk\u0131n\u0131n ihlalinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmak \u00fczere Kayseri 1. \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011fine (E.2021\/4946, K.2021\/4966) G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE,<\/p>\n
E. Ba\u015fvurucuya net 5.000 TL manevi tazminat \u00d6DENMES\u0130NE, fazlaya ili\u015fkin istemin REDD\u0130NE,<\/p>\n
F. \u00d6demenin karar\u0131n tebli\u011fini takiben ba\u015fvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvuru tarihinden itibaren d\u00f6rt ay i\u00e7inde yap\u0131lmas\u0131na, \u00f6demede gecikme olmas\u0131 h\u00e2linde bu s\u00fcrenin sona erdi\u011fi tarihten \u00f6deme tarihine kadar ge\u00e7en s\u00fcre i\u00e7in yasal FA\u0130Z UYGULANMASINA,<\/p>\n
G. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE 28\/11\/2024 tarihinde OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verildi.<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi’nin 28\/11\/2024 tarihli ve 2021\/53158 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130 ANAYASA MAHKEMES\u0130 \u00a0 \u00a0 B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR \u00a0 ATAKAN G\u00d6KT\u00dcRK BA\u015eVURUSU (Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2021\/53158) \u00a0 Karar Tarihi: 28\/11\/2024 B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR \u00a0 \u00a0 Ba\u015fkan : Hasan Tahsin G\u00d6KCAN \u00dcyeler : Recai AKYEL \u00a0 \u00a0 Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ \u00a0 \u00a0 \u0130rfan F\u0130DAN \u00a0 \u00a0 Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L Raport\u00f6r : \u015eeyda Nur \u00dcN Ba\u015fvurucu : Atakan G\u00d6KT\u00dcRK \u00a0 I. BA\u015eVURUNUN KONUSU 1. Ba\u015fvuru, ceza infaz kurumunda bulunan ve a\u00e7\u0131k\u00f6\u011fretim fak\u00fcltesinde \u00f6\u011frenci olan ba\u015fvurucunun “e-kamp\u00fcs” sisteminden yararlanma talebinin de\u011ferlendirilmemesi nedeniyle e\u011fitim hakk\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131 etkili ba\u015fvuru hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir. II. BA\u015eVURU S\u00dcREC\u0130 2. Ba\u015fvuru 17\/8\/2021 tarihinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 3. Komisyon, ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar vermi\u015ftir. 4. Ba\u015fvuru belgelerinin bir \u00f6rne\u011fi bilgi i\u00e7in Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na (Bakanl\u0131k) g\u00f6nderilmi\u015ftir. Bakanl\u0131k, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc bildirmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 s\u00fcresinde beyanda bulunmu\u015ftur. III. OLAY VE OLGULAR 5. Ba\u015fvuru formu ve eklerinde ifade edildi\u011fi \u015fekliyle olaylar \u00f6zetle \u015f\u00f6yledir: 6. Ba\u015fvurucu, olaylar\u0131n meydana geldi\u011fi tarihte anayasal d\u00fczeni ortadan kald\u0131rmaya te\u015febb\u00fcs etme su\u00e7undan Kayseri 1 No.lu T Tipi Kapal\u0131 Ceza \u0130nfaz Kurumunda (Ceza \u0130nfaz Kurumu) bulunmaktad\u0131r. Ba\u015fvurucu ayr\u0131ca 2020-2021 \u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131nda Anadolu \u00dcniversitesi A\u00e7\u0131k\u00f6\u011fretim Fak\u00fcltesi (A\u00d6F\/Fak\u00fclte) Engelli Bak\u0131m\u0131 ve Rehabilitasyon B\u00f6l\u00fcm\u00fcne kaydolmu\u015ftur. Ba\u015fvurucu, an\u0131lan program\u0131n bir a\u00e7\u0131k\u00f6\u011fretim program\u0131 oldu\u011funu da a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. 7. Ba\u015fvurucunun \u00f6\u011frencisi oldu\u011fu …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-36780","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n