ANAYASA MAHKEMES\u0130 KARARI<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Esas Say\u0131s\u0131 : 2024\/17<\/p>\n
Karar Say\u0131s\u0131 : 2024\/205<\/p>\n
Karar Tarihi : 4\/12\/2024<\/p>\n
R.G.Tarih-Say\u0131 : 14\/3\/2025-32841<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0130T\u0130RAZ YOLUNA BA\u015eVURAN: A\u011fr\u0131 Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011fi<\/p>\n
\u0130T\u0130RAZIN KONUSU: 10\/11\/2005 tarihli ve 5429 say\u0131l\u0131 T\u00fcrkiye \u0130statistik Kanunu\u2019nun 54. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) bendinin Anayasa\u2019n\u0131n 2., 10., 11., 13., 20. ve 25. maddelerine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclerek iptaline karar verilmesi talebidir.<\/p>\n
OLAY: T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu taraf\u0131ndan verilen idari para cezas\u0131na kar\u015f\u0131 yap\u0131lan itiraz ba\u015fvurusunda itiraz konusu kural\u0131n Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu kan\u0131s\u0131na varan Mahkeme, iptali i\u00e7in ba\u015fvurmu\u015ftur.<\/p>\n
I. \u0130PTAL\u0130 \u0130STENEN VE \u0130LG\u0130L\u0130 G\u00d6R\u00dcLEN KANUN H\u00dcK\u00dcMLER\u0130<\/p>\n
A. \u0130ptali \u0130stenen Kanun H\u00fckm\u00fc<\/p>\n
Kanun\u2019un 54. maddesinin itiraz konusu kural\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131 ikinci f\u0131kras\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u00a0\u201cBa\u015fkanl\u0131k veya kurum ve kurulu\u015flar taraf\u0131ndan Program kapsam\u0131nda istenen bilgileri, ge\u00e7erli bir mazereti olmaks\u0131z\u0131n belirlenen \u015fekil ve s\u00fcrede vermeyen veya eksik veya hatal\u0131 verenler, bir kereye mahsus olmak \u00fczere uyar\u0131larak yedi g\u00fcn i\u00e7erisinde bilgileri vermeleri veya eksik ve hatalar\u0131 gidermeleri istenir. Bu uyar\u0131ya ra\u011fmen, bilgileri hi\u00e7 vermeyen veya talep edildi\u011fi h\u00e2lde eksikleri gidermeyen ve hatalar\u0131 d\u00fczeltmeyen ger\u00e7ek ki\u015filer veya \u00f6zel hukuk t\u00fczel ki\u015filerinin organ ve temsilcileri hakk\u0131nda, fiilin;<\/p>\n
a) Hanehalk\u0131 veya bireylerle yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda i\u015flenmesi durumunda be\u015fy\u00fcz Yeni T\u00fcrk Liras\u0131,<\/p>\n
b) (\u0130ptal: Anayasa Mahkemesi\u2019nin 20\/3\/2008 tarihli ve E.: 2006\/167, K.: 2008\/86 say\u0131l\u0131 Karar\u0131 ile.; Yeniden D\u00fczenleme: 25\/11\/2008-5813\/3 md.) Hane halk\u0131 veya bireyler d\u0131\u015f\u0131nda kalan di\u011fer istatistik\u00ee birimlerle yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda i\u015flenmesi durumunda binbe\u015fy\u00fcz Yeni T\u00fcrk Liras\u0131, <\/p>\n
c) Say\u0131mlarda i\u015flenmesi durumunda ikibin Yeni T\u00fcrk Liras\u0131,<\/p>\n
\u0130dar\u00ee para cezas\u0131 uygulan\u0131r.\u201d<\/p>\n
B. \u0130lgili G\u00f6r\u00fclen Kanun H\u00fckm\u00fc<\/p>\n
Kanun\u2019un 8. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u00a0\u201cCevap verme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ve s\u0131n\u0131rlar\u0131<\/p>\n
Madde 8 – (\u0130ptal: Anayasa Mahkemesi\u2019nin 20\/3\/2008 tarihli ve E.: 2006\/167, K.: 2008\/86 say\u0131l\u0131 Karar\u0131 ile.; Yeniden D\u00fczenleme: 25\/11\/2008-5813\/1 md.) <\/p>\n
\u0130statistik\u00ee birimler, \u00fclkenin ekonomi, sosyal, demografi, k\u00fclt\u00fcr, \u00e7evre, bilim, teknoloji ve ihtiya\u00e7 duyulan di\u011fer alanlardaki resmi istatistikleri \u00fcretmek \u00fczere, Anayasa\u2019da belirlenen temel haklar ve \u00f6devler \u00e7er\u00e7evesinde, kendilerinden istenen veri veya bilgileri, Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n belirleyece\u011fi \u015fekil, s\u00fcre ve standartlarda eksiksiz ve do\u011fru olarak \u00fccretsiz vermekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.\u201d<\/p>\n
II. \u0130LK \u0130NCELEME<\/p>\n
1. Anayasa Mahkemesi \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca Z\u00fcht\u00fc ARSLAN, Hasan Tahsin G\u00d6KCAN, Kadir \u00d6ZKAYA, Engin YILDIRIM, Emin KUZ, R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7, Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ, Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU, Selahaddin MENTE\u015e, Basri BA\u011eCI, \u0130rfan F\u0130DAN, Kenan YA\u015eAR ve Muhterem \u0130NCE\u2019nin kat\u0131l\u0131mlar\u0131yla 1\/2\/2024 tarihinde yap\u0131lan ilk inceleme toplant\u0131s\u0131nda dosyada eksiklik bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan i\u015fin esas\u0131n\u0131n incelenmesine OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
III. ESASIN \u0130NCELENMES\u0130<\/p>\n
2. Ba\u015fvuru karar\u0131 ve ekleri, Raport\u00f6r S\u00fcmeyye KOCAMAN taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan i\u015fin esas\u0131na ili\u015fkin rapor, itiraz konusu ve ilgili g\u00f6r\u00fclen kanun h\u00fck\u00fcmleri, dayan\u0131lan Anayasa kurallar\u0131 ve bunlar\u0131n gerek\u00e7eleri ile di\u011fer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gere\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcp d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:<\/p>\n
A. Anlam ve Kapsam<\/p>\n
3. 5429 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 1. maddesinde an\u0131lan Kanun\u2019un amac\u0131; resm\u00ee istatistiklerin \u00fcretimine ve organizasyonuna ili\u015fkin temel ilkeleri ve standartlar\u0131 belirlemek, \u00fclkenin ihtiya\u00e7 duydu\u011fu alanlarda veri ve bilgilerin derlenmesini, de\u011ferlendirilmesini, gerekli istatistiklerin \u00fcretilmesini, yay\u0131mlanmas\u0131n\u0131, da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 ve Resm\u00ee \u0130statistik Program\u0131\u2019nda istatistik s\u00fcrecine d\u00e2hil kurum ve kurulu\u015flar aras\u0131nda koordinasyonu sa\u011flamak olarak ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n
4. Kanun\u2019un 2. maddesinin (h) bendinde istatistiki birim \u201cYap\u0131lan say\u0131m veya \u00f6rnekleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na konu olan, hakk\u0131nda veri toplanacak ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filer ile kurum ve kurulu\u015flar\u201d olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
5. \u0130statistiki birimlerin cevap verme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne ili\u015fkin hususlar ise 8. maddede d\u00fczenlenmi\u015ftir. An\u0131lan maddede istatistiki birimlerin kendilerinden istenen veri veya bilgileri, T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n (Ba\u015fkanl\u0131k) belirleyece\u011fi \u015fekil, s\u00fcre ve standartlarda eksiksiz ve do\u011fru olarak \u00fccretsiz vermekle y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu belirtilmekte iken an\u0131lan h\u00fck\u00fcm Anayasa Mahkemesinin 20\/3\/2008 tarihli ve E.2006\/167, K.2008\/86 say\u0131l\u0131 karar\u0131yla Anayasa\u2019n\u0131n 20. ve 25. maddelerine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle iptal edilmi\u015ftir. S\u00f6z konusu iptal karar\u0131ndan sonra 25\/11\/2008 tarihli ve 5813 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 3. maddesiyle an\u0131lan 8. madde \u201c\u0130statistik\u00ee birimler, \u00fclkenin ekonomi, sosyal, demografi, k\u00fclt\u00fcr, \u00e7evre, bilim, teknoloji ve ihtiya\u00e7 duyulan di\u011fer alanlardaki resmi istatistikleri \u00fcretmek \u00fczere, Anayasa\u2019da belirlenen temel haklar ve \u00f6devler \u00e7er\u00e7evesinde, kendilerinden istenen veri veya bilgileri, Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n belirleyece\u011fi \u015fekil, s\u00fcre ve standartlarda eksiksiz ve do\u011fru olarak \u00fccretsiz vermekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.\u201d bi\u00e7iminde yeniden d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
6. Buna g\u00f6re istatistiki birimler, \u00fclkenin ekonomi, sosyal, demografi, k\u00fclt\u00fcr, \u00e7evre, bilim, teknoloji ve ihtiya\u00e7 duyulan di\u011fer alanlardaki resm\u00ee istatistikleri \u00fcretmek \u00fczere istenen veri veya bilgileri Anayasa\u2019da belirlenen temel haklar ve \u00f6devler \u00e7er\u00e7evesinde s\u00fcresinde, eksiksiz, do\u011fru ve \u00fccretsiz olarak vermekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
7. 5429 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 54. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda Ba\u015fkanl\u0131k veya kurum ve kurulu\u015flar taraf\u0131ndan Resm\u00ee \u0130statistik Program\u0131 kapsam\u0131nda istenen bilgileri, ge\u00e7erli bir mazereti olmaks\u0131z\u0131n belirlenen \u015fekil ve s\u00fcrede vermeyen veya eksik ya da hatal\u0131 verenlerin, uyar\u0131lmalar\u0131na ra\u011fmen bilgileri vermemekte veya eksikleri gidermemekte ya da hatalar\u0131 d\u00fczeltmemekte \u0131srar etmeleri h\u00e2linde idari para cezas\u0131na tabi olmalar\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
8. An\u0131lan f\u0131kran\u0131n itiraz konusu (a) bendinde s\u00f6z konusu bilgi verme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirmeyen hane halk\u0131 veya bireylere be\u015f y\u00fcz T\u00fcrk liras\u0131 idari para cezas\u0131n\u0131n uygulanaca\u011f\u0131 h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
B. \u0130tiraz\u0131n Gerek\u00e7esi<\/p>\n
9. Ba\u015fvuru karar\u0131nda \u00f6zetle; itiraz konusu kurala dayal\u0131 olarak t\u00fcm vatanda\u015flara de\u011fil s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131daki ki\u015fi veya haneye ankete kat\u0131l\u0131m zorunlulu\u011funun getirildi\u011fi, bu durumun e\u015fitlik ilkesiyle ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131, anket kapsam\u0131nda bireylerin ki\u015fisel verilerinin yan\u0131nda din\u00ee inan\u00e7 ve kanaatlerine dair bilgilerin de istenmesinin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu, bu bilgileri vermek istemeyen bireylere idari para cezas\u0131 uygulanmas\u0131n\u0131n ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131n\u0131 isteme hakk\u0131na ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu gibi bireylerin d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerini a\u00e7\u0131klamaya zorlanmas\u0131na neden olaca\u011f\u0131 belirtilerek kural\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 2., 10., 11., 13., 20. ve 25. maddelerine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
C. Anayasa\u2019ya Ayk\u0131r\u0131l\u0131k Sorunu<\/p>\n
10. Anayasa\u2019n\u0131n 20. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda herkesin \u00f6zel hayat\u0131na ve aile hayat\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterilmesini isteme hakk\u0131na sahip oldu\u011fu, \u00f6zel hayat\u0131n ve aile hayat\u0131n\u0131n gizlili\u011fine dokunulamayaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015f; \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda da \u201cHerkes, kendisiyle ilgili ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131n\u0131 isteme hakk\u0131na sahiptir. Bu hak; ki\u015finin kendisiyle ilgili ki\u015fisel veriler hakk\u0131nda bilgilendirilme, bu verilere eri\u015fme, bunlar\u0131n d\u00fczeltilmesini veya silinmesini talep etme ve ama\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda kullan\u0131l\u0131p kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmeyi de kapsar. Ki\u015fisel veriler, ancak kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen hallerde veya ki\u015finin a\u00e7\u0131k r\u0131zas\u0131yla i\u015flenebilir. Ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131na ili\u015fkin esas ve usuller kanunla d\u00fczenlenir\u201d denilerek ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131 \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011finin korunmas\u0131 hakk\u0131 kapsam\u0131nda g\u00fcvenceye kavu\u015fturulmu\u015ftur.<\/p>\n
11. \u00d6zel hayat kavram\u0131 eksiksiz bir tan\u0131m\u0131 bulunmayan geni\u015f bir kavramd\u0131r. Bu kapsamda korunan hukuki de\u011fer esasen ki\u015fisel ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131kt\u0131r. \u00d6zel hayata sayg\u0131 g\u00f6sterilmesini isteme hakk\u0131n\u0131n kapsam\u0131n\u0131n belirlenmesinde bireyin ki\u015fili\u011fini geli\u015ftirmesi ve ger\u00e7ekle\u015ftirmesi temel al\u0131nmaktad\u0131r. An\u0131lan hak herkesin istenmeyen b\u00fct\u00fcn m\u00fcdahalelerden uzak, kendine \u00f6zel bir ortamda ya\u015fama hakk\u0131na sahip oldu\u011funa i\u015faret etmekle birlikte ki\u015fili\u011fin serbest\u00e7e geli\u015ftirilmesiyle uyumlu bir\u00e7ok hukuki menfaati de i\u00e7ermektedir (Serap Tortuk, B. No: 2013\/9660, 21\/1\/2015, \u00a7\u00a7 31-35; Tevfik T\u00fcrkmen [GK], B. No: 2013\/9704, 3\/3\/2016, \u00a7 50; Ay\u015feg\u00fcl \u00c7engel K\u00f6m\u00fcr ve di\u011ferleri, B. No: 2016\/56228, 23\/6\/2020, \u00a7 43).<\/p>\n
12. \u00d6zel hayata sayg\u0131 hakk\u0131 kapsam\u0131nda korunan hukuksal \u00e7\u0131karlardan biri de bireyin mahremiyet hakk\u0131d\u0131r. Ancak mahremiyet hakk\u0131 sadece yaln\u0131z b\u0131rak\u0131lma hakk\u0131ndan ibaret olmay\u0131p bu hak, bireyin kendisi hakk\u0131ndaki bilgileri kontrol edebilmesini de kapsamaktad\u0131r. Bireyin kendisine ili\u015fkin herhangi bir bilginin kendi r\u0131zas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n a\u00e7\u0131klanmamas\u0131, yay\u0131lmamas\u0131, bu bilgilere ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan ula\u015f\u0131lamamas\u0131 ve r\u0131zas\u0131 hilaf\u0131na kullan\u0131lamamas\u0131, k\u0131saca bu bilgilerin mahrem kalmas\u0131 konusunda menfaati bulunmaktad\u0131r (Serap Tortuk, \u00a7 32).<\/p>\n
13. Anayasa Mahkemesinin kararlar\u0131nda da belirtildi\u011fi \u00fczere \u201c…ad\u0131, soyad\u0131, do\u011fum tarihi ve do\u011fum yeri gibi bireyin sadece kimli\u011fini ortaya koyan bilgiler de\u011fil; telefon numaras\u0131, motorlu ta\u015f\u0131t plakas\u0131, sosyal g\u00fcvenlik numaras\u0131, pasaport numaras\u0131, \u00f6zge\u00e7mi\u015f, resim, g\u00f6r\u00fcnt\u00fc ve ses kay\u0131tlar\u0131, parmak izleri, IP adresi, e-posta adresi, hobiler, tercihler, etkile\u015fimde bulunulan ki\u015filer, grup \u00fcyelikleri, aile bilgileri, sa\u011fl\u0131k bilgileri gibi ki\u015fiyi do\u011frudan veya dolayl\u0131 olarak belirlenebilir k\u0131lan t\u00fcm veriler\u2026\u201d ki\u015fisel veri olarak kabul edilmektedir (AYM, E.2013\/122, K.2014\/74, 9\/4\/2014; E.2014\/149, K.2014\/151, 2\/10\/2014; E.2014\/74, K.2014\/201, 25\/12\/2014; E.2014\/180, K.2015\/30, 19\/3\/2015; E.2015\/32, K.2015\/102, 12\/11\/2015).<\/p>\n
14. \u0130tiraz konusu kural, istatistiki birimlerin ge\u00e7erli bir mazereti olmaks\u0131z\u0131n ve uyar\u0131lmalar\u0131na ra\u011fmen program kapsam\u0131nda kendilerinden istenen bilgileri belirlenen \u015fekil ve s\u00fcrede vermemeleri veya eksik ya da hatal\u0131 vermeleri h\u00e2linde haklar\u0131nda idari para cezas\u0131 uygulanmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmek suretiyle bireylere \u00f6zel hayat kapsam\u0131ndaki ki\u015fisel verilerini payla\u015fma zorunlulu\u011fu getirdi\u011finden \u00f6zel hayata sayg\u0131 g\u00f6sterilmesini isteme hakk\u0131n\u0131 ve bu \u00e7er\u00e7evede koruma alt\u0131na al\u0131nan ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131n\u0131 isteme hakk\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlamaktad\u0131r.<\/p>\n
15. Anayasa\u2019n\u0131n 13. maddesinde \u201cTemel hak ve h\u00fcrriyetler, \u00f6zlerine dokunulmaks\u0131z\u0131n yaln\u0131zca Anayasan\u0131n ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere ba\u011fl\u0131 olarak ve ancak kanunla s\u0131n\u0131rlanabilir. Bu s\u0131n\u0131rlamalar, Anayasan\u0131n s\u00f6z\u00fcne ve ruhuna, demokratik toplum d\u00fczeninin ve l\u00e2ik Cumhuriyetin gereklerine ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesine ayk\u0131r\u0131 olamaz.\u201d h\u00fckm\u00fcne yer verilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere getirilen s\u0131n\u0131rlaman\u0131n kanunla yap\u0131lmas\u0131, Anayasa\u2019da \u00f6ng\u00f6r\u00fclen s\u0131n\u0131rlama sebebine, demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesine uygun olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
16. Anayasa\u2019n\u0131n an\u0131lan maddesi kapsam\u0131nda temel haklar\u0131 s\u0131n\u0131rlamaya y\u00f6nelik bir kanuni d\u00fczenlemenin \u015feklen var olmas\u0131 yeterli olmay\u0131p kanuni d\u00fczenlemelerin keyf\u00eeli\u011fe izin vermeyecek \u015fekilde belirli, ula\u015f\u0131labilir ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir nitelikte olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
17. Esasen temel haklar\u0131 s\u0131n\u0131rlayan kanunun bu niteliklere sahip olmas\u0131, Anayasa\u2019n\u0131n 2. maddesinde g\u00fcvenceye al\u0131nan hukuk devleti ilkesinin de bir gere\u011fidir. Hukuk devletinde, kanuni d\u00fczenlemelerin hem ki\u015filer hem de idare y\u00f6n\u00fcnden herhangi bir duraksamaya ve ku\u015fkuya yer vermeyecek \u015fekilde a\u00e7\u0131k, net, anla\u015f\u0131l\u0131r, uygulanabilir ve nesnel olmas\u0131, ayr\u0131ca kamu otoritelerinin keyf\u00ee uygulamalar\u0131na kar\u015f\u0131 koruyucu \u00f6nlem i\u00e7ermesi gerekir. Kanunda bulunmas\u0131 gereken bu nitelikler hukuki g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan da zorunludur. Zira bu ilke hukuk normlar\u0131n\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir olmas\u0131n\u0131, ki\u015filerin t\u00fcm eylem ve i\u015flemlerinde devlete g\u00fcven duyabilmesini, devletin de yasal d\u00fczenlemelerinde bu g\u00fcven duygusunu zedeleyici y\u00f6ntemlerden ka\u00e7\u0131nmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131lar (AYM, E.2015\/41, K.2017\/98, 4\/5\/2017, \u00a7\u00a7 153, 154). Dolay\u0131s\u0131yla Anayasa\u2019n\u0131n 13. maddesinde s\u0131n\u0131rlama \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc olarak belirtilen kanunilik, Anayasa\u2019n\u0131n 2. maddesinde g\u00fcvenceye al\u0131nan hukuk devleti ilkesi \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda yorumlanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
18. 5429 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019da \u00fclkenin ekonomi, sosyal, demografi, k\u00fclt\u00fcr, \u00e7evre, bilim, teknoloji ve ihtiya\u00e7 duyulan di\u011fer alanlardaki resm\u00ee istatistikleri \u00fcretmek \u00fczere Anayasa\u2019da belirlenen temel hak ve \u00f6devler \u00e7er\u00e7evesinde ki\u015filerden bilgi istenece\u011fi h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015f olup bu bilgilerin toplanma, kaydedilme ve saklanma esas ve usulleri detayl\u0131 olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bu ba\u011flamda kuralda hangi h\u00e2l ve \u015fartlarda, kimlere, ne kadar idari para cezas\u0131n\u0131n uygulanaca\u011f\u0131 herhangi bir teredd\u00fcde yer vermeyecek \u015fekilde a\u00e7\u0131k ve net olarak belirlendi\u011fi g\u00f6zetildi\u011finde kural\u0131n kanunilik \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcn\u00fc sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
19. Anayasa\u2019n\u0131n 20. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda \u00f6zel hayata sayg\u0131 hakk\u0131na \u00e7e\u015fitli sebeplere ba\u011fl\u0131 kal\u0131narak s\u0131n\u0131rlamalar getirilebilece\u011fi belirtilerek bu hakk\u0131n mutlak olmad\u0131\u011f\u0131 kabul edilmi\u015ftir. S\u00f6z konusu maddede bu s\u0131n\u0131rlama sebepleri aras\u0131nda mill\u00ee g\u00fcvenli\u011fin ve kamu d\u00fczeninin korunmas\u0131 ile su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenmesi sebepleri de say\u0131lm\u0131\u015f, b\u00f6ylece bunlara dayal\u0131 olarak s\u00f6z konusu hakk\u0131n s\u0131n\u0131rlanabilmesine izin verilmi\u015ftir. An\u0131lan maddede, ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131n\u0131 isteme hakk\u0131 i\u00e7in herhangi bir s\u0131n\u0131rlama nedeni \u00f6ng\u00f6r\u00fclmemi\u015f olmakla birlikte Anayasa Mahkemesinin yerle\u015fik i\u00e7tihad\u0131na g\u00f6re \u00f6zel s\u0131n\u0131rlama nedeni \u00f6ng\u00f6r\u00fclmemi\u015f hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin de o hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn do\u011fas\u0131ndan kaynaklanan baz\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca Anayasa’n\u0131n ba\u015fka maddelerinde yer alan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler ile devlete y\u00fcklenen \u00f6devler \u00f6zel s\u0131n\u0131rlama sebebi g\u00f6sterilmemi\u015f hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere s\u0131n\u0131r te\u015fkil edebilir (AYM, E.2014\/177, K.2015\/49, 14\/5\/2015).<\/p>\n
20. Anayasa\u2019n\u0131n 5. maddesinde insan\u0131n maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n geli\u015fmesi i\u00e7in gerekli \u015fartlar\u0131 haz\u0131rlamak devletin temel ama\u00e7 ve g\u00f6revleri aras\u0131nda say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kapsamda devlet; Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f olan ki\u015filerin maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruma ve geli\u015ftirme hakk\u0131n\u0131n korunmas\u0131 amac\u0131yla yasal, idari, mali, yarg\u0131sal ve di\u011fer \u00f6nlemleri almakla y\u00fck\u00fcml\u00fc k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
21. An\u0131lan Kanun\u2019un 1. ve 8. maddeleri, s\u0131n\u0131rlaman\u0131n amac\u0131n\u0131 belirlemede yol g\u00f6sterici niteliktedir. \u201cAma\u00e7\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 1. maddede \u00fclkenin ihtiya\u00e7 duydu\u011fu alanlarda veri ve bilgilerin derlenmesi, de\u011ferlendirilmesi, gerekli istatistiklerin \u00fcretilmesi amac\u0131na yer verilmi\u015f; Kanun\u2019un 8. maddesinde de \u00fclkenin ekonomi, sosyal, demografi, k\u00fclt\u00fcr, \u00e7evre, bilim, teknoloji ve ihtiya\u00e7 duyulan di\u011fer alanlardaki resm\u00ee istatistikleri \u00fcretmek \u00fczere Anayasa\u2019da belirlenen temel haklar ve \u00f6devler \u00e7er\u00e7evesinde ki\u015filerden bilgi istenece\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir. Modern bir devlette kamu hizmetlerinin planlanmas\u0131 ve kamu g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanabilmesi i\u00e7in istatistiki verilere ihtiya\u00e7 duyuldu\u011fundan ki\u015filerden bu verilerin toplanmas\u0131n\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 5. maddesinde devlete y\u00fcklenen \u00f6devler kapsam\u0131nda me\u015fru bir amac\u0131n\u0131n oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
22. Temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere y\u00f6nelik bir s\u0131n\u0131rlaman\u0131n demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine uygun kabul edilebilmesi i\u00e7in zorunlu bir toplumsal ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lamas\u0131 gerekir.<\/p>\n
23. Sosyal ve ekonomik alandaki geli\u015fim ve kalk\u0131nma kapsam\u0131nda yap\u0131lacak plan ve programlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve g\u00fcvenilir istatistiki bilgilere ihtiya\u00e7 duyuldu\u011fu g\u00f6zetildi\u011finde istatistiki birimlerin cevap verme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne tabi tutulmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren kural\u0131n zorunlu bir toplumsal ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lamaya y\u00f6nelik olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenemez.<\/p>\n
24. Anayasa\u2019n\u0131n 13. maddesinde ifade edilen \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesi, temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131nda dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken bir di\u011fer ilkedir. Anayasa\u2019n\u0131n an\u0131lan maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesi; elveri\u015flilik, gereklilik ve orant\u0131l\u0131l\u0131k olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 alt ilkeden olu\u015fmaktad\u0131r. Elveri\u015flilik \u00f6ng\u00f6r\u00fclen s\u0131n\u0131rlaman\u0131n ula\u015f\u0131lmak istenen amac\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmeye elveri\u015fli olmas\u0131n\u0131, gereklilik ula\u015f\u0131lmak istenen ama\u00e7 bak\u0131m\u0131ndan s\u0131n\u0131rlaman\u0131n zorunlu olmas\u0131n\u0131 di\u011fer bir ifadeyle ayn\u0131 amaca daha hafif bir s\u0131n\u0131rlama arac\u0131 ile ula\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmamas\u0131n\u0131, orant\u0131l\u0131l\u0131k ise hakka getirilen s\u0131n\u0131rlama ile ula\u015f\u0131lmak istenen ama\u00e7 aras\u0131nda makul bir dengenin g\u00f6zetilmesi gereklili\u011fini ifade etmektedir.<\/p>\n
25. Ba\u015fkanl\u0131k veya kurum ve kurulu\u015flar taraf\u0131ndan Resm\u00ee \u0130statistik Program\u0131 kapsam\u0131nda istenen bilgileri ge\u00e7erli bir mazereti olmaks\u0131z\u0131n belirlenen \u015fekil ve s\u00fcrede vermeyen veya eksik veya hatal\u0131 verenlerin uyar\u0131lmalar\u0131na ra\u011fmen bilgileri vermemekte ya da eksikleri gidermemekte veya hatalar\u0131 d\u00fczeltmemekte \u0131srar etmeleri h\u00e2linde idari para cezas\u0131na tabi tutulmalar\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f bilgi verme ya da hi\u00e7 vermemeye kar\u015f\u0131 cayd\u0131r\u0131c\u0131 etki yarataca\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda kural\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve g\u00fcvenilir istatistiki bilgilerin elde edilmesi bak\u0131m\u0131ndan elveri\u015fli olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenemez.<\/p>\n
26. \u00d6te yandan sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve g\u00fcvenilir istatistiki bilgiye sahip olman\u0131n sosyal ve ekonomik alandaki geli\u015fim ve kalk\u0131nmada ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u00f6nem dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda kuralda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen fiilin idari yapt\u0131r\u0131ma ba\u011flanmas\u0131n\u0131n objektif ve kabul edilebilir nedenlerinin bulundu\u011fu, bu y\u00f6n\u00fcyle kural\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fclen me\u015fru amaca ula\u015fma bak\u0131m\u0131ndan gerekli oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
27. Ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131n\u0131 isteme hakk\u0131na y\u00f6nelik s\u0131n\u0131rlaman\u0131n veri sahibi \u00fczerinde bir k\u00fclfete yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ku\u015fkusuzdur. Bu s\u0131n\u0131rlaman\u0131n ula\u015f\u0131lmak istenen ama\u00e7 ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bireylere \u015fahsi olarak a\u015f\u0131r\u0131 bir k\u00fclfet y\u00fckledi\u011finin tespiti h\u00e2linde orant\u0131s\u0131z oldu\u011fu sonucuna var\u0131lmas\u0131 gerekir. Bu ba\u011flamda ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131n\u0131 isteme hakk\u0131na y\u00f6nelik s\u0131n\u0131rlaman\u0131n orant\u0131l\u0131 kabul edilebilmesi i\u00e7in i\u015flenecek veya herhangi bir \u015fekilde yararlan\u0131lacak verilerin ula\u015f\u0131lmak istenen ama\u00e7la s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131 ve ki\u015fisel verilerin s\u0131n\u0131rlama amac\u0131 i\u00e7in gerekti\u011finden daha uzun s\u00fcre saklanmamas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
28. Bununla birlikte Anayasa\u2019n\u0131n 20. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131n\u0131n ikinci c\u00fcmlesinde \u201cBu hak; ki\u015finin kendisiyle ilgili ki\u015fisel veriler hakk\u0131nda bilgilendirilme, bu verilere eri\u015fme, bunlar\u0131n d\u00fczeltilmesini veya silinmesini talep etme ve ama\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda kullan\u0131l\u0131p kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmeyi de kapsar.\u201d denilerek ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131n\u0131 isteme hakk\u0131na y\u00f6nelik s\u0131n\u0131rlamalar bak\u0131m\u0131ndan baz\u0131 \u00f6zel g\u00fcvencelere de yer verilmi\u015ftir. Bunlar\u0131n ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131n\u0131 isteme hakk\u0131na y\u00f6nelik olarak getirilen s\u0131n\u0131rlamalar ile ula\u015f\u0131lmak istenen ama\u00e7 aras\u0131nda makul bir dengenin kurulmas\u0131 i\u00e7in Anayasa koyucu taraf\u0131ndan \u00f6zel olarak belirlenmi\u015f g\u00fcvenceler oldu\u011fu de\u011ferlendirilmektedir. Bu nedenle maddede say\u0131lan bu \u00f6zel g\u00fcvencelerin de orant\u0131l\u0131l\u0131k ilkesi kapsam\u0131nda incelenmesi gerekmektedir (Bestami Ero\u011flu [GK], B. No: 2018\/23077, 17\/9\/2020, \u00a7 142).<\/p>\n
29. Demokratik bir toplumda ki\u015fisel verilerin i\u015flenmesi s\u00fcreci \u015feffaf bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirilmeli ve bunun bir gere\u011fi olarak da s\u00fcre\u00e7le ilgili olarak veri sahipleri \u00f6nceden bilgilendirilmeli, veri sahiplerine ki\u015fisel verilerine eri\u015fim imk\u00e2n\u0131 tan\u0131nmal\u0131 ve bu imk\u00e2n\u0131n kolayca kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in gerekli tedbirler al\u0131nmal\u0131, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak ise veri sahiplerine ki\u015fisel verilerinin ama\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda kullan\u0131l\u0131p kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenme imk\u00e2n\u0131 tan\u0131nmal\u0131d\u0131r (geni\u015f a\u00e7\u0131klama i\u00e7in bkz. Bestami Ero\u011flu, \u00a7 144).<\/p>\n
30. Bu ba\u011flamda ki\u015fisel verilerin i\u015flenmesi s\u00fcreci i\u00e7inde veri sahiplerinin \u00f6nceden bilgilendirilmesinin -somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine uygun d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fcde- ki\u015fisel verilerin i\u015flenmesinin hukuki dayana\u011f\u0131 ve i\u015flemenin ama\u00e7lar\u0131, i\u015flenecek verilerin kapsam\u0131, verilerin saklanaca\u011f\u0131 s\u00fcre, veri sahibinin haklar\u0131, i\u015flemenin sonu\u00e7lar\u0131 ve verilerin muhtemel yararlan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n kimler oldu\u011fu hususlar\u0131n\u0131 kapsamas\u0131 gerekir. Bilgilendirmenin mutlaka belli \u015fekilde yap\u0131lmas\u0131 \u015fart olmay\u0131p \u015feffafl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flamak bak\u0131m\u0131ndan bireylere ki\u015fisel verilerin i\u015flenmesine ili\u015fkin s\u00fcre\u00e7ten yukar\u0131da belirtilen kapsamda haberdar olma imk\u00e2n\u0131 sa\u011flayan uygun bir y\u00f6ntem tercih edilebilir (Bestami Ero\u011flu, \u00a7 144).<\/p>\n
31. 5429 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019da ki\u015filerden elde edilen istatistiki bilgilerin kullan\u0131m amac\u0131, saklanma \u015fekli ve s\u00fcresi, istatistiki birimlerin haklar\u0131, bilgilerin gizlili\u011fi ve buna ili\u015fkin \u00f6nlemler, gizlili\u011fin ihlali durumunda yarg\u0131sal g\u00fcvenceler ve kurumun tazminat y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc gibi konularda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 d\u00fczenlemelere yer verilmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla kural\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 Kanun\u2019un, Anayasa\u2019n\u0131n 20. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda \u015feffafl\u0131\u011f\u0131 korumaya y\u00f6nelik olarak yer verilmi\u015f olan \u00f6zel g\u00fcvenceleri de kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
32. \u00d6te yandan an\u0131lan Kanun’un Anayasa Mahkemesinin 20\/3\/2008 tarihli ve E.2006\/167, K.2008\/86 say\u0131l\u0131 iptal karar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan yeniden d\u00fczenlenen 8. maddesinde, istatistiki birimlere kendilerinden istenilen bilgileri verme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc getirilmekle birlikte, bilgi verme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131r\u0131 Anayasa\u2019da belirlenen temel haklar\u0131n ve \u00f6devlerin ihlal edilmemesi olarak belirlenmi\u015ftir.<\/p>\n
33. Anayasa’n\u0131n 20. maddesinde herkesin \u00f6zel hayat\u0131na ve aile ya\u015fay\u0131\u015f\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterilmesini isteme hakk\u0131na sahip oldu\u011fu, 24. maddesinde kimsenin dini inan\u00e7 ve kanaatlerini a\u00e7\u0131klamaya zorlanamayaca\u011f\u0131, 25. maddesinde de herkesin d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaat \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne sahip oldu\u011fu, her ne sebep ve ama\u00e7la olursa olsun kimsenin d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerini a\u00e7\u0131klamaya zorlanamayaca\u011f\u0131 h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla istatistik alan\u0131nda ihtiya\u00e7 duyulan veri ve bilgilerin Anayasa\u2019n\u0131n an\u0131lan maddelerinde veya di\u011fer maddelerinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan hak ve \u00f6devler g\u00f6zetilerek talep edilebilece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u0130stenen bilgilerin bu kapsamda oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnen istatistiki birimlerin de nedenini a\u00e7\u0131klayarak bilgi vermekten ka\u00e7\u0131nmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu gibi haklar\u0131nda idari para cezas\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 h\u00e2linde buna itiraz ederek istenen bilginin temel haklar\u0131n\u0131 ihlal edecek nitelikte oldu\u011funu mahkemeler \u00f6n\u00fcnde ileri s\u00fcrmeleri imk\u00e2n d\u00e2hilindedir (ayn\u0131 y\u00f6nde bkz. (AYM, E.2010\/12, K.2011\/135, 12\/10\/2011). Nitekim Kanun\u2019un amac\u0131 do\u011frultusunda talep edilecek bilginin niteli\u011fi g\u00f6zetildi\u011finde ki\u015filerin vermekle y\u00fck\u00fcml\u00fc k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bilgilerin onlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatleriyle do\u011frudan ilgili olmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
34. Bu itibarla kuralla bireyin haklar\u0131 ile kamu yarar\u0131 aras\u0131nda makul bir dengenin kuruldu\u011fu ve bireylerin haklar\u0131na \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz bir s\u0131n\u0131rlama olu\u015fturulmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r (konuya ili\u015fkin olarak ayn\u0131 y\u00f6nde ula\u015f\u0131lan sonu\u00e7 i\u00e7in bkz. G\u00fczide Defne Samyeli \u00a7 \u00a7 99, 100).<\/p>\n
35. A\u00e7\u0131klanan nedenlerle kural Anayasa’n\u0131n 13., 20. ve 25. maddelerine ayk\u0131r\u0131 de\u011fildir. \u0130tiraz\u0131n reddi gerekir.<\/p>\n
Basri BA\u011eCI, Engin YILDIRIM, Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ ve Selahaddin MENTE\u015e bu g\u00f6r\u00fc\u015fe kat\u0131lmam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n
Kural\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 2. maddesine de ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ise de bu ba\u011flamda belirtilen hususlar\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 13., 20. ve 25. maddeleri y\u00f6n\u00fcnden yap\u0131lan de\u011ferlendirmeler kapsam\u0131nda ele al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131 nedeniyle Anayasa\u2019n\u0131n 2. maddesi y\u00f6n\u00fcnden ayr\u0131ca bir inceleme yap\u0131lmas\u0131na gerek g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n
Kural\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 10. ve 11. maddeleriyle ilgisi g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n
IV. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
10\/11\/2005 tarihli ve 5429 say\u0131l\u0131 T\u00fcrkiye \u0130statistik Kanunu\u2019nun 54. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) bendinin Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na ve itiraz\u0131n REDD\u0130NE, Basri BA\u011eCI, Engin YILDIRIM, Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ ile Selahaddin MENTE\u015e\u2019in kar\u015f\u0131oylar\u0131 ve OY\u00c7OKLU\u011eUYLA 4\/12\/2024 tarihinde karar verildi.<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
Kadir \u00d6ZKAYA<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
Basri BA\u011eCI<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Recai AKYEL<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Selahaddin MENTE\u015e<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
\u0130rfan F\u0130DAN<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Kenan YA\u015eAR<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Muhterem \u0130NCE<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Metin KIRATLI<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Kar\u015f\u0131 Oy<\/p>\n
1. 5429 say\u0131l\u0131 T\u00fcrkiye \u0130statistik Kanunu\u2019nun 54. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131 ile \u201cBa\u015fkanl\u0131k veya kurum ve kurulu\u015flar taraf\u0131ndan Program kapsam\u0131nda istenen bilgileri, ge\u00e7erli bir mazereti olmaks\u0131z\u0131n belirlenen \u015fekil ve s\u00fcrede vermeyen veya eksik veya hatal\u0131 verenlere\u201d idari para cezas\u0131 verilece\u011fi kural alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
2. S\u00f6z konusu uygulama muhatap olan ki\u015filerin g\u00f6n\u00fcll\u00fc kat\u0131l\u0131m\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015fen bir uygulama olmay\u0131p ki\u015filerin istenilen bilgileri vermelerini zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r. Di\u011fer taraftan istenilen bilgilere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan bir k\u0131sm\u0131n\u0131n temin edilmesinde zaman ve emek harcanmas\u0131 gerekecek olmas\u0131na ra\u011fmen bu kapsamda muhataplar\u0131n emek ve zaman kay\u0131plar\u0131n\u0131 telafi edecek bir mekanizma da bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
3. \u00d6te yandan istenilen bilgilerin neler olaca\u011f\u0131na dair bir netlik de yoktur. T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumunu (T\u00dc\u0130K) 5429 say\u0131l\u0131 Kanunun 8. maddesine g\u00f6re \u201c\u00fclkenin ekonomi, sosyal, demografi, k\u00fclt\u00fcr, \u00e7evre, bilim, teknoloji ve ihtiya\u00e7 duyulan di\u011fer alanlardaki resmi istatistikleri \u00fcretmek \u00fczere\u201d bilgi talep etme yetkisine sahiptir.<\/p>\n
4. Her ne kadar ayn\u0131 madde i\u00e7erisinde \u201cAnayasa\u2019da belirlenen temel haklar ve \u00f6devler \u00e7er\u00e7evesinde kendilerinden istenen veri veya bilgileri, Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n belirleyece\u011fi \u015fekil, s\u00fcre ve standartlarda eksiksiz ve do\u011fru olarak \u00fccretsiz vermekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr\u201d ibaresi eklenmek suretiyle uygulaman\u0131n temel haklara uygunlu\u011fu genel hatlar\u0131yla temin edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f ise de kullan\u0131lan ifadelerdeki mu\u011flakl\u0131k g\u00f6z\u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bireyler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bunun yeterli bir koruma sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n
5. Partikte Kurumun \u201cHanehalk\u0131 B\u00fct\u00e7e Anketi’nde\u201d ki\u015filerden istenen bilgiler ve faaliyetler \u201cailedeki ayn\u00ee gelir elde eden ki\u015filerin ad ve soyadlar\u0131, edinilen ayn\u00ee gelirin kayna\u011f\u0131, ayn\u00ee gelirin elde edili\u015f s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, haneye gelen hediye ve yard\u0131mlar ile haneden ba\u015fka hanelere yap\u0131lan yard\u0131mlar ve verilen hediyelerin belirtilmesi, anket ay\u0131 boyunca yap\u0131lan t\u00fcm harcamalar\u0131n marka, \u00f6l\u00e7\u00fc, miktar, al\u0131\u015fveri\u015fin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer gibi detaylar\u0131n\u0131n bir ay s\u00fcreyle g\u00fcnl\u00fck harcama kay\u0131t defterine kaydedilerek listelenmesi\u2026 s\u00f6z konusu bir ayl\u0131k s\u00fcrede ortalama sekiz defa anket yap\u0131lan ki\u015finin evinin anket\u00f6rler taraf\u0131ndan ziyaret edilerek harcama kay\u0131t defterinin kontrol\u00fc\u201d (G\u00fczide Defne Samyeli, B. No: 2014\/4399, 21\/9\/2016, \u00a7 9) \u015feklinde olup, bu durumun ki\u015finin aile ve \u00f6zel ya\u015fant\u0131s\u0131na ciddi bir m\u00fcdahale niteli\u011fi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 gayet a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
6. Ki\u015fisel verilen toplanmas\u0131, de\u011ferlendirilmesi, saklanmas\u0131 ve ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131yla ilgili g\u00fcvenceler i\u00e7ermeyen, ayr\u0131ca ki\u015filerin sarf edece\u011fi emek ve zaman i\u00e7in telafi edici mekanizmalar \u00f6ng\u00f6rmeyen normun Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu de\u011ferlendirmekteyiz.<\/p>\n
7. Bu nedenlerle kural\u0131n iptal edilmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczden \u00e7o\u011funlu\u011fun aksi y\u00f6ndeki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne i\u015ftirak edilmemi\u015ftir.<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
Basri BA\u011eCI<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Selahaddin MENTE\u015e<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KAR\u015eIOY GEREK\u00c7ES\u0130<\/p>\n
1. \u0130tiraz konusu kural, T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 veya kurum ve kurulu\u015flar taraf\u0131ndan program kapsam\u0131nda istenen bilgileri, ge\u00e7erli bir mazereti olmaks\u0131z\u0131n belirlenen \u015fekil ve s\u00fcrede vermeyen veya eksik veya hatal\u0131 verenlerin uyar\u0131lmalar\u0131na ra\u011fmen bilgileri vermemekte ya da eksikleri gidermemekte veya hatalar\u0131 d\u00fczeltmemekte \u0131srar etmeleri h\u00e2linde idari para cezas\u0131 uygulanmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmektedir.<\/p>\n
2. \u0130statistiki birim olarak g\u00f6r\u00fclen bireylerin \u00e7e\u015fitli ki\u015fisel verilerini belirtilen kurum ve kurulu\u015flarla payla\u015fmas\u0131n\u0131 zorunlu tutan an\u0131lan kural, Anayasa\u2019n\u0131n 20. maddesinde g\u00fcvenceye ba\u011flanan \u00f6zel hayata sayg\u0131 hakk\u0131 kapsam\u0131nda kalan ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131n\u0131 isteme hakk\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlamaktad\u0131r.<\/p>\n
3. Anayasa\u2019n\u0131n 5. maddesinde devlete y\u00fcklenen \u00f6devlerin yerine getirilmesi ba\u011flam\u0131nda kural me\u015fru bir ama\u00e7 ta\u015f\u0131maktad\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz devleti \u00fclkesindeki herkese birtak\u0131m hizmetleri sunmak, kamu yarar\u0131 ta\u015f\u0131yan politikalar geli\u015ftirmek ve uygulamak i\u00e7in, belki de her zamankinden fazla daha fazla istatistiksel veriye ihtiya\u00e7 duymaktad\u0131r. Hatta, bu devleti veri devleti olarak nitelendirmek isabetsiz olmayacakt\u0131r. Devletin ki\u015filerden kamusal yarar do\u011frultusunda bilgi istemesi ve toplamas\u0131 ve ki\u015filerin vatanda\u015fl\u0131k g\u00f6revi kapsam\u0131nda bunlar\u0131 vermesi devletin ki\u015filere hizmet etmesi ve varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 etkin olarak s\u00fcrd\u00fcrmesi i\u00e7in gereklidir.<\/p>\n
4. Temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere y\u00f6nelik bir m\u00fcdahalenin demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine uygun kabul edilebilmesi i\u00e7in zorunlu bir toplumsal ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lamas\u0131 ve orant\u0131l\u0131 olmas\u0131 gerekir. Dava konusu kural, amaca ula\u015fmaya elveri\u015fli oldu\u011fu gibi ba\u015fvurulabilecek en son \u00e7are ve al\u0131nabilecek en hafif \u00f6nlem olarak g\u00f6r\u00fclebilir. Dolay\u0131s\u0131yla, Anayasa\u2019n\u0131n 13. maddesinde ifade edilen demokratik toplum d\u00fczeni gereklerine ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil etmemektedir. \u0130statistiki birim olarak nitelenen ki\u015filerin kamu yarar\u0131 gere\u011fi ilgili kurum ve kurulu\u015flar taraf\u0131ndan kendilerinden istenen bilgilere, sorulan sorulara cevap verme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne tabi tutulmalar\u0131 demokratik bir toplumda zorunlu bir toplumsal ihtiyaca denk d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n
5. Di\u011fer taraftan, orant\u0131l\u0131l\u0131k bireyin hakk\u0131 ile kamunun menfaatleri veya m\u00fcdahalenin amac\u0131 ba\u015fkalar\u0131n\u0131n haklar\u0131n\u0131 korumak ise di\u011fer bireylerin hak ve menfaatleri aras\u0131nda adil bir dengenin kurulmas\u0131na i\u015faret etmektedir. Dengeleme sonucu m\u00fcdahalede bulunulan hakk\u0131n sahibine terazinin di\u011fer kefesinde bulunan kamu menfaati veya di\u011fer bireylerin menfaatine nazaran a\u00e7\u0131k\u00e7a orant\u0131s\u0131z bir k\u00fclfet y\u00fcklendi\u011finin tespiti h\u00e2linde orant\u0131l\u0131l\u0131k ilkesi y\u00f6n\u00fcnden bir sorunun varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilebilir (Ferhat \u00dcst\u00fcnda\u011f, B. No: 2014\/15428, 17\/7\/2018, \u00a7 48).<\/p>\n
6. Kuralla getirilen ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131n\u0131 isteme hakk\u0131na y\u00f6nelik s\u0131n\u0131rlaman\u0131n veri sahibi \u00fczerinde bir k\u00fclfet do\u011furdu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu s\u0131n\u0131rlaman\u0131n ula\u015f\u0131lmak istenen ama\u00e7 ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bireylere \u015fahsi olarak a\u015f\u0131r\u0131 bir k\u00fclfet y\u00fckledi\u011finin tespiti h\u00e2linde orant\u0131s\u0131z oldu\u011fu sonucuna var\u0131lmas\u0131 gerekir. Bu ba\u011flamda ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131n\u0131 isteme hakk\u0131na y\u00f6nelik s\u0131n\u0131rlaman\u0131n orant\u0131l\u0131 kabul edilebilmesi i\u00e7in i\u015flenecek veya herhangi bir \u015fekilde yararlan\u0131lacak verilerin ula\u015f\u0131lmak istenen ama\u00e7la s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131 ve ki\u015fisel verilerin s\u0131n\u0131rlama amac\u0131 i\u00e7in gerekti\u011finden daha uzun s\u00fcre saklanmamas\u0131 \u015fartt\u0131r.<\/p>\n
7. Birey, maddi ve manevi ki\u015fili\u011fini geli\u015ftirmek ve ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan bilinmesini istemedi\u011fi hususlar\u0131n korunmas\u0131n\u0131 istemek hakk\u0131na sahiptir. Bu a\u00e7\u0131dan Anayasa\u2019n\u0131n 20. maddesini 17. maddesiyle birlikte yorumlamak gerekmektedir.<\/p>\n
8. \u00d6zel hayat\u0131n gizlili\u011fi ve bu kapsamda ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131 konusu her \u015feyden \u00f6nce insan haysiyetine sayg\u0131 ve ki\u015filik haklar\u0131na dayanmaktad\u0131r. Ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131 ki\u015finin maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 geli\u015ftirmesine imk\u00e2n tan\u0131yarak, bireyin hayat\u0131n\u0131 kendi \u00f6zg\u00fcr iradesiyle d\u00fczenlemesine katk\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r Ki\u015fisel verilerin toplanmas\u0131 ve i\u015flenmesi s\u0131ras\u0131nda bireyin bu veriler \u00fczerindeki hakk\u0131, onun devlet taraf\u0131ndan hakk\u0131nda veri toplanan s\u0131radan bir veri nesnesine indirgenmesini \u00f6nlemek amac\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u0130nsan haysiyetine sayg\u0131, insanlara nesneymi\u015f gibi davranmamay\u0131 \u00f6ng\u00f6rmektedir. Aksi y\u00f6ndeki bir tutum sadece Anayasa\u2019n\u0131n 20. maddesinin de\u011fil, 17. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131 koruma ve geli\u015ftirme hakk\u0131n\u0131n da ihlal edilmesi anlam\u0131na gelecektir.<\/p>\n
9. Ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131 hakk\u0131 ihlal edildi\u011finde bireyin di\u011fer temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri kullanmas\u0131 zorla\u015fmaktad\u0131r. Kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nan veya al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen birey kendi \u00f6zg\u00fcr ki\u015fili\u011finin tercihleri do\u011frultusundan ziyade kendisinden istenilen veya beklenilen davran\u0131\u015f tarz\u0131yla hareket edecektir.<\/p>\n
10. Talep edilen bilgilerin Anayasa’da g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere m\u00fcdahale niteli\u011finde oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnen bireylerin, nedenini a\u00e7\u0131klayarak bilgi vermekten ka\u00e7\u0131nmalar\u0131 durumunda bu ki\u015filer hakk\u0131nda itiraz konusu kural gere\u011fi idari para cezas\u0131 uygulanacakt\u0131r. \u00c7o\u011funluk karar\u0131nda yer verilen bilgi verme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131r\u0131 olarak Anayasa’da belirlenen temel haklar\u0131n ve \u00f6devlerin ihlal edilmemesi \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc kural\u0131n kendisinden ziyade 5429 say\u0131l\u0131 Kanunun 8.maddesinde ifade edilen \u201c\u2026Anayasa\u2019da belirtilen temel haklar ve \u00f6devler \u00e7er\u00e7evesinde\u2026\u201d ibaresinden ve bunun Mahkememizin konuyla ilgili bir karar\u0131nda ge\u00e7en \u201c\u2026.Anayasa\u2019n\u0131n di\u011fer maddelerinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan hak ve \u00f6devler g\u00f6zetilerek bilgi talep edilebilecektir. \u0130stenilen bilgilerin bu nitelikte oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnen istatistik\u00ee birimler, nedenini a\u00e7\u0131klayarak bilgi vermekten ka\u00e7\u0131nabilece\u011fi gibi \u2026\u201d yorumundan \u00e7\u0131kar\u0131lmaktad\u0131r (AYM, E.2010\/12, K.2011\/135, 12\/10\/2011).<\/p>\n
11. Dava konusu kural\u0131n lafz\u0131 ve Kanunun 54. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olarak de\u011ferlendirildi\u011finde istenilen bilgilerin Anayasa’da g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere m\u00fcdahale niteli\u011finde oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnen bireylerin bilgi vermekten ka\u00e7\u0131nmalar\u0131 halinde kuralda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen yapt\u0131r\u0131ma maruz kalacaklar\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu ki\u015filer s\u00f6z konusu yapt\u0131r\u0131ma ilgili yarg\u0131 organlar\u0131 nezdinde itiraz edebilirler ama dava masraflar\u0131 ve davan\u0131n s\u00fcresi gibi fakt\u00f6rler g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bu yolun kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n bilgi vermek istemeyen ki\u015filerin en az\u0131ndan baz\u0131lar\u0131 i\u00e7in etkin g\u00f6r\u00fcnmeyece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Kald\u0131 ki bu konuda dava a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kural\u0131n a\u00e7\u0131k h\u00fckm\u00fc gere\u011fince davac\u0131lar\u0131n ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 da \u00e7ok y\u00fcksek g\u00f6z\u00fckmemektedir.<\/p>\n
12. 5429 say\u0131l\u0131 Kanunun 8.maddesinde belirtilen \u201c\u2026Anayasa\u2019da belirtilen temel haklar ve \u00f6devler \u00e7er\u00e7evesinde\u2026\u201d d\u00fczenlemesi, istenilen bilgilerin Anayasa\u2019da korunan temel haklara ayk\u0131r\u0131l\u0131k ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen ki\u015filerin nedenini a\u00e7\u0131klayarak bilgi vermekten ka\u00e7\u0131nmalar\u0131na olanak tan\u0131mamaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, an\u0131lan maddedeki \u201c\u00e7er\u00e7evesinde\u201d ibaresi, yukar\u0131da al\u0131nt\u0131lanan AYM karar\u0131nda ortak yaz\u0131lan bir kar\u015f\u0131oy yaz\u0131s\u0131nda da i\u015faret edildi\u011fi gibi idareye geni\u015f bir yorum ve takdir alan\u0131 b\u0131rakmaktad\u0131r.<\/p>\n
13. Anayasa\u2019n\u0131n 24. maddesinde kimsenin dini inan\u00e7 ve kanaatlerini a\u00e7\u0131klamaya zorlanamayaca\u011f\u0131; 25. maddesinde de her ne sebep ve ama\u00e7la olursa olsun kimsenin d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerini a\u00e7\u0131klamaya zorlanamayaca\u011f\u0131 h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00fczenlemeler, bireyin belli bir inanca, d\u00fc\u015f\u00fcnceye ve kanaate sahip oldu\u011funu veya olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterecek, belli edecek tutum ve davran\u0131\u015flarda bulunmaya zorlanamayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na almaktad\u0131r. 5429 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un amac\u0131 do\u011frultusunda talep edilecek bilginin mahiyeti g\u00f6zetildi\u011finde, ki\u015filerin vermekle y\u00fck\u00fcml\u00fc k\u0131l\u0131nd\u0131klar\u0131 bilgilerin onlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatleriyle do\u011frudan ilgili olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenemez. Zira, Kanunun 3. maddesinde \u00fclkenin ekonomi, sosyal, demografi, k\u00fclt\u00fcr, \u00e7evre, bilim, teknoloji ve ihtiya\u00e7 duydu\u011fu di\u011fer alanlardaki durumunun tespit edilmesi ve izlenmesi i\u00e7in gereken istatistikler \u00fcretilece\u011fi belirtilmektedir. A\u00e7\u0131kt\u0131r ki, yukar\u0131da do\u011frudan ifade edilen istatistik konular\u0131 ve \u201cihtiya\u00e7 duydu\u011fu di\u011fer alanlardaki\u201d ibaresi Anayasa\u2019n\u0131n 24. maddesindeki dini inan\u00e7 ve kanaat a\u00e7\u0131klamaya zorlanmama ve 25. maddesindeki d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaat a\u00e7\u0131klamaya zorlanmama g\u00fcvencelerini bo\u015fa \u00e7\u0131karacak bilgi taleplerini d\u0131\u015flamamaktad\u0131r.<\/p>\n
14. Bilimsel temellere dayal\u0131 istatistiksel veri elde etmede kamu yarar\u0131 bulundu\u011fu yads\u0131namayaca\u011f\u0131na g\u00f6re bireyin Anayasal haklar\u0131 ile kamu yarar\u0131 aras\u0131nda orant\u0131l\u0131 bir denge nas\u0131l kurulacakt\u0131r? Bu konuda \u00e7e\u015fitli nedenlerle bilgi vermek istemeyen bireyler i\u00e7in buna imk\u00e2n tan\u0131yan bir istisna, \u00f6rne\u011fin enformasyonel vicdani ret hakk\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.[1] Bilimsel y\u00f6ntemlerle belirlenen bu ki\u015filer yerine yine bilimsel y\u00f6ntemlere dayanarak bilgi vermede sorun g\u00f6rmeyen ba\u015fka ki\u015filer tespit edilebilir. Elbette bu \u00e7\u00f6z\u00fcm idareye ek k\u00fclfet y\u00fckleyebilir ama g\u00fcn\u00fcm\u00fczde mevcut teknik donan\u0131m ve yaz\u0131l\u0131mlar ile veri bilimi imkanlar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tuttu\u011fumuzda bunun idareye a\u015f\u0131r\u0131 bir y\u00fck getirmeyece\u011fini s\u00f6ylemek hatal\u0131 olmayacakt\u0131r.<\/p>\n
15. \u0130tiraz konusu kural, bireyin haklar\u0131 ile kamu yarar\u0131 aras\u0131nda makul bir denge kurmay\u0131p, birey aleyhine orant\u0131s\u0131z bir m\u00fcdahaleye izin vermektedir. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle itiraz konusu kural\u0131n Anayasa’n\u0131n 13., 17., 20., 24. ve 25. maddelerine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu sonucuna ula\u015ft\u0131\u011f\u0131mdan \u00e7o\u011funluk karar\u0131na kat\u0131lm\u0131yorum.<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
KAR\u015eIOY GEREK\u00c7ES\u0130<\/p>\n
1. Mahkememiz \u00e7o\u011funlu\u011funun 10\/11\/2005 tarihli ve 5429 say\u0131l\u0131 T\u00fcrkiye \u0130statistik Kanunu\u2019nun 54. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) bendinin Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 \u015feklindeki kanaatine kat\u0131lmamaktay\u0131m.<\/p>\n
2. Dava konusu kural\u0131n da i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 Kanun\u2019un 54. maddesinde konumuzla ilgili olarak T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan kendisine verilen g\u00f6revler ba\u011flam\u0131nda resmi istatistik program\u0131 kapsam\u0131nda ki\u015filerden istenen bilgileri, ge\u00e7erli bir mazereti olmaks\u0131z\u0131n belirlenen \u015fekil ve s\u00fcrede vermeyen veya eksik veya hatal\u0131 verenlerin, bir kereye mahsus olmak \u00fczere eksik ve hatalar\u0131 gidermeleri i\u00e7in uyar\u0131lmalar\u0131na ra\u011fmen bilgileri hi\u00e7 vermemesi veya talep edildi\u011fi h\u00e2lde eksikleri gidermemesi ve hatalar\u0131 d\u00fczeltmemesi durumunda cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. \u201cHanehalk\u0131 veya bireylerle yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda i\u015flenmesi durumunda be\u015fy\u00fcz Yeni T\u00fcrk Liras\u0131\u201d \u015feklindeki dava konusu \u201ca\u201d bendine g\u00f6re ise bu durumda ki\u015filer i\u00e7in idari para cezas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
3. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere kuralla T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan resmi istatistik program\u0131 kapsam\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen ara\u015ft\u0131rmalarda ki\u015filerden istenen bilgilerin ge\u00e7erli bir mazeret olmaks\u0131z\u0131n verilmemesi durumunda idari para cezas\u0131 uygulanmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
4. Kural\u0131n kapsam\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda dava konusu ibarenin Anayasa\u2019n\u0131n 20. maddesindeki ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131n\u0131 isteme hakk\u0131 ve 25. maddesindeki d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaat \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne m\u00fcdahale etti\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Mahkememiz \u00e7o\u011funlu\u011fu kural\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 20. ve 25. maddelerine ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
5. Anayasa\u2019n\u0131n 20. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131n\u0131 isteme hakk\u0131 ba\u011flam\u0131nda bu hakk\u0131n, ki\u015finin kendisiyle ilgili ki\u015fisel veriler hakk\u0131nda bilgilendirilme, bu verilere eri\u015fme, bunlar\u0131n d\u00fczeltilmesini veya silinmesini talep etme ve ama\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda kullan\u0131l\u0131p kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmeyi de kapsad\u0131\u011f\u0131 belirtildikten sonra ki\u015fisel verilerin ancak kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen hallerde veya ki\u015finin a\u00e7\u0131k r\u0131zas\u0131yla i\u015flenebilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
6. Anayasa Mahkemesi, ki\u015finin \u201cad\u0131, soyad\u0131, do\u011fum tarihi ve do\u011fum yeri gibi bireyin sadece kimli\u011fini ortaya koyan bilgiler de\u011fil; telefon numaras\u0131, motorlu ta\u015f\u0131t plakas\u0131, sosyal g\u00fcvenlik numaras\u0131, pasaport numaras\u0131, \u00f6zge\u00e7mi\u015f, resim, g\u00f6r\u00fcnt\u00fc ve ses kay\u0131tlar\u0131, parmak izleri, IP adresi, e-posta adresi, hobiler, tercihler, etkile\u015fimde bulunulan ki\u015filer, grup \u00fcyelikleri, aile bilgileri, sa\u011fl\u0131k bilgileri gibi ki\u015fiyi do\u011frudan veya dolayl\u0131 olarak belirlenebilir k\u0131lan t\u00fcm veriler\u201dinin ki\u015fisel veri olarak kabul edildi\u011fini kararlar\u0131nda ifade etmektedir. (Bkz.: AYM, E.2013\/122, K.2014\/74, 9\/4\/2014; E.2015\/32, K.2015\/102, 12\/11\/2015; E.2018\/73, K.2019\/65, 24\/07\/2019, \u00a7 168).<\/p>\n
7. Dolay\u0131s\u0131yla denetlenen kural ba\u011flam\u0131nda T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan resmi istatistik program\u0131 kapsam\u0131ndaki ara\u015ft\u0131rmalarda ki\u015filerden istenen bilgiler aras\u0131nda ki\u015finin hobileri, \u00e7ok farkl\u0131 konulara ili\u015fkin tercihleri, etkile\u015fimde bulunulan ki\u015filer ve aile bilgileri de ki\u015fisel veri niteli\u011fi ta\u015f\u0131maktad\u0131r. <\/p>\n
8. Bu bi\u00e7imdeki bilgilerin de yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda istenmesi s\u00f6z konusu oldu\u011funa g\u00f6re kural\u0131n ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131n\u0131 isteme hakk\u0131na m\u00fcdahalede bulundu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Kural\u0131n Anayasa\u2019ya uygunluk denetiminde \u00f6ncelikli olarak kuraldaki kanunla s\u0131n\u0131rlama \u015fart\u0131n\u0131n sa\u011flan\u0131p sa\u011flanmad\u0131\u011f\u0131na bak\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
9. Anayasa Mahkemesinin yerle\u015fik i\u00e7tihad\u0131nda da vurgulanmakta oldu\u011fu \u00fczere bir kanuni d\u00fczenlemenin \u015feklen var olmas\u0131 yeterli olmay\u0131p kurallar\u0131n keyf\u00eeli\u011fe izin vermeyecek \u015fekilde belirli, ula\u015f\u0131labilir ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir nitelikte olmas\u0131 gerekmektedir (AYM, E.2023\/43, K.2023\/141, 26\/07\/2023, \u00a7 13). Kanuni d\u00fczenlemelerin hem ki\u015filer hem de idare y\u00f6n\u00fcnden herhangi bir duraksamaya ve ku\u015fkuya yer vermeyecek \u015fekilde a\u00e7\u0131k, net, anla\u015f\u0131l\u0131r, uygulanabilir ve nesnel olmas\u0131, ayr\u0131ca kamu otoritelerinin keyf\u00ee uygulamalar\u0131na kar\u015f\u0131 koruyucu \u00f6nlem i\u00e7ermesi gerekir. Belirlilik ilkesi, hukuksal g\u00fcvenlikle ba\u011flant\u0131l\u0131 olup birey, kanundan, belirli bir kesinlik i\u00e7inde, hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yapt\u0131r\u0131m\u0131n veya sonucun ba\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmelidir. Birey ancak bu durumda kendisine d\u00fc\u015fen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri \u00f6ng\u00f6rebilir ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ayarlayabilir. Zira hukuki g\u00fcvenlik ile belirlilik ilkeleri, hukuk devletinin \u00f6nko\u015fullar\u0131ndand\u0131r. Ki\u015filerin hukuki g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7layan hukuki g\u00fcvenlik ilkesi, hukuk normlar\u0131n\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir olmas\u0131n\u0131, bireylerin t\u00fcm eylem ve i\u015flemlerinde devlete g\u00fcven duyabilmesini, devletin de yasal d\u00fczenlemelerinde bu g\u00fcven duygusunu zedeleyici y\u00f6ntemlerden ka\u00e7\u0131nmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131lar (AYM, E.2015\/41, K.2017\/98, 04\/05\/2017, \u00a7\u00a7 153-154).<\/p>\n
10. Kuralda belirlilik, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik ve eri\u015filebilirlikle ilgili bir sorun mevcut de\u011fildir. Bununla birlikte kanunilikle ilgili denetimde kanunda ayn\u0131 zamanda ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131n\u0131 isteme hakk\u0131na y\u00f6nelik g\u00fcvencelere de yer verilmesi \u00f6nem arz etmektedir. Bu y\u00f6n\u00fcyle ki\u015filerin istenen bilgileri kendi iradesi hilaf\u0131na verme durumunda kalmalar\u0131 \u00f6nemli bir m\u00fcdahale olup bu y\u00f6n\u00fc ile kuralda bir g\u00fcvence eksikli\u011fi g\u00f6ze \u00e7arpmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla kural\u0131n kanunilik noktas\u0131nda sorunlu oldu\u011fu s\u00f6ylenebilecekse de Anayasa\u2019n\u0131n 13. maddesindeki di\u011fer \u00f6l\u00e7\u00fctlerden hareketle kural\u0131n denetiminin yap\u0131lmas\u0131 denetimin daha net bir bi\u00e7imde sonu\u00e7land\u0131r\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcyle daha uygun olacakt\u0131r.<\/p>\n
11. Kural\u0131n me\u015fru amac\u0131 olarak \u00fclkenin ekonomik, sosyal, demografik, k\u00fclt\u00fcrel, bilimsel, teknolojik ve benzeri de\u011fi\u015fik alanlardaki resm\u00ee istatistikleri \u00fcretmek \u00fczere ihtiya\u00e7 duyulan verilerin toplanmas\u0131 ve b\u00f6ylece kamu otoritelerince daha etkin bir kamu hizmetinin sunulmas\u0131n\u0131n planlanmas\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n
12. Bununla birlikte \u00f6nceden izin alma veya daha farkl\u0131 alternatifler sunma yoluna gidilmeksizin do\u011frudan ki\u015filerden dava konusu kuralda oldu\u011fu \u015fekilde bilgilerin istenmesi suretiyle ara\u015ft\u0131rmalara kat\u0131l\u0131m zorunlulu\u011funun \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesi ve bu s\u00fcre\u00e7te ki\u015filerin r\u0131zas\u0131n\u0131n hi\u00e7bir \u015fekilde dikkate al\u0131nmamas\u0131 kural\u0131 demokratik toplum d\u00fczeninin gerekleri y\u00f6n\u00fc ile sorunlu hale getirmektedir. Zira dava konusu kuralda \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere resmi istatistik program\u0131 kapsam\u0131ndaki ara\u015ft\u0131rmalarda kendilerinden istenen ve bir k\u0131sm\u0131 ki\u015fisel veri kapsam\u0131nda oldu\u011fu a\u00e7\u0131k olan bilgileri vermemeleri durumunda ki\u015filer idari para cezas\u0131 ile muhatap olacaklard\u0131r.<\/p>\n
13. Oysa T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan resmi istatistik program\u0131 kapsam\u0131ndaki ara\u015ft\u0131rmalarda dava konusu kuraldaki gibi ki\u015filerin bu t\u00fcr \u00e7al\u0131\u015fmalara kendi r\u0131zas\u0131 al\u0131nmaks\u0131z\u0131n ve idari para cezas\u0131 yapt\u0131r\u0131m\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015fma durumu da kanunda d\u00fczenlenerek kat\u0131lmak zorunda b\u0131rak\u0131lmas\u0131 yerine ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131n\u0131 isteme hakk\u0131ndaki g\u00fcvenceleri ihlal etmeyen daha farkl\u0131 alternatiflerin g\u00fcndeme getirilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu haliyle kural, d\u00fczenleni\u015f bi\u00e7imi itibariyle Anayasa\u2019n\u0131n 20. maddesindeki ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131n\u0131 isteme hakk\u0131na demokratik toplum d\u00fczeninin gerekleriyle ba\u011fda\u015fmayan bir s\u0131n\u0131rlama getirmektedir.<\/p>\n
14. Bu ba\u011flamda 5429 say\u0131l\u0131 T\u00fcrkiye \u0130statistik Kanunu\u2019nun 84. maddesinde istatistik\u00ee birimlerin kendilerinden istenen veri veya bilgileri \u201cAnayasa\u2019da belirlenen temel haklar ve \u00f6devler \u00e7er\u00e7evesinde\u201d verme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc \u00f6ng\u00f6ren d\u00fczenlemeyi kanunilik noktas\u0131nda fevkalade belirsiz ve g\u00fcvenceleri hi\u00e7bir \u015fekilde devreye sokma potansiyeline sahip olmayan bir genel ifade olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcmden, konumuz ba\u011flam\u0131nda bu d\u00fczenlemenin, \u00e7o\u011funluk karar\u0131n\u0131n aksine (bkz.: \u00a7 32), bir hukuki dayanak olarak g\u00f6r\u00fclmesinin ve dava konusu kuraldaki Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n giderilmesine katk\u0131 sunan y\u00f6n\u00fcn\u00fcn olamayaca\u011f\u0131 kanaatindeyim.<\/p>\n
15. \u0130kinci olarak kural\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 25. maddesindeki d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaat \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc y\u00f6n\u00fc ile de denetlenmesi gerekmektedir. \u00c7o\u011funluk karar\u0131nda 5429 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un amac\u0131 do\u011frultusunda talep edilecek bilginin niteli\u011fi g\u00f6zetildi\u011finde, ki\u015filerin vermekle y\u00fck\u00fcml\u00fc k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bilgilerin onlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatleriyle do\u011frudan ilgili olmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k oldu\u011funa vurgu yap\u0131larak kural\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 25. maddesini ihlal eden bir y\u00f6n\u00fc bulunmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (bkz.: \u00a7 33).<\/p>\n
16. Anayasa\u2019n\u0131n 25. maddesinde her ne sebep ve ama\u00e7la olursa olsun kimsenin d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerini a\u00e7\u0131klamaya zorlanamayaca\u011f\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatleri sebebiyle k\u0131nanamayaca\u011f\u0131 ve su\u00e7lanamayaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. Bu maddede \u00f6ng\u00f6r\u00fclen a\u00e7\u0131klamaya zorlanamama ve kanaatlerinden dolay\u0131 su\u00e7lanamama \u015feklindeki g\u00fcvencelerin sadece siyasi nitelikteki kanaatler i\u00e7in ge\u00e7erli oldu\u011funu; bununla birlikte ki\u015finin \u00e7ok farkl\u0131 konulara ili\u015fkin kanaatleri ile ilgili olmad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilmek Anayasa\u2019n\u0131n 25. maddedeki d\u00fczenleme bi\u00e7iminden hareketle m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Anayasa h\u00fckm\u00fcndeki \u201cher ne sebep ve ama\u00e7la olursa olsun\u201d \u015feklindeki vurgu bu anlamda fevkalade \u00f6nemlidir.<\/p>\n
15. Dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen ara\u015ft\u0131rmalarda ki\u015filerin ara\u015ft\u0131rma konusu istenilenleri iradesi hilaf\u0131na a\u00e7\u0131klamak zorunda b\u0131rak\u0131lmas\u0131 ve istenenleri vermemesi durumunda nihai olarak idari para cezas\u0131yla cezaland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesi ki\u015filerin kanaatlerini a\u00e7\u0131klamaya zorlama olup bu y\u00f6n\u00fc ile dava konusu kural Anayasa h\u00fckm\u00fc ile \u00e7eli\u015fmektedir.<\/p>\n
18. Sonu\u00e7 olarak dava konusu kural, her ne sebep ve ama\u00e7la olursa olsun kimsenin d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerini a\u00e7\u0131klamaya zorlanamayaca\u011f\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcnce kanaatleri sebebiyle su\u00e7lanamayaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren Anayasa\u2019n\u0131n 25. maddesinin s\u00f6z\u00fcne a\u00e7\u0131k\u00e7a ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil etmektedir.<\/p>\n
19. Yukar\u0131da s\u0131ralanan gerek\u00e7elerle 10\/11\/2005 tarihli ve 5429 say\u0131l\u0131 T\u00fcrkiye \u0130statistik Kanunu\u2019nun 54. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) bendinin Anayasa\u2019n\u0131n 13., 20. ve 25. maddelerine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in iptali gerekti\u011fi kanaatiyle Mahkememiz \u00e7o\u011funlu\u011funun aksi y\u00f6ndeki karar\u0131na kat\u0131lmamaktay\u0131m.<\/p>\n
\u00a0 <\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
————–<\/p>\n
[1] Bireyin siyasi d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, ahlaki de\u011ferleri veya dini ve vicdani inan\u00e7 ve kanaatleri nedeniyle zorunlu askerli\u011fi reddetmesi olarak tan\u0131mlanan vicdani ret, zorunlu askerlik alan\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ba\u015fka alanlarda da s\u00f6z konusu olabilmektedir. Bir kamu g\u00f6revlisinin dini inan\u00e7 gere\u011fi e\u015fcinsel \u00e7iftler i\u00e7in \u00a0nikah k\u0131ymay\u0131 reddetmesi veya bir doktorun k\u00fcrtaj yapmaktan ka\u00e7\u0131nmas\u0131 zorunlu askerlik d\u0131\u015f\u0131ndaki \u201cvicdani ret\u201dlere \u00f6rnek olarak verilebilir.<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi’nin 4\/12\/2024 tarihli, 2024\/17 esas – 2024\/205 karar say\u0131l\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
ANAYASA MAHKEMES\u0130 KARARI \u00a0 Esas Say\u0131s\u0131 : 2024\/17 Karar Say\u0131s\u0131 : 2024\/205 Karar Tarihi : 4\/12\/2024 R.G.Tarih-Say\u0131 : 14\/3\/2025-32841 \u00a0 \u0130T\u0130RAZ YOLUNA BA\u015eVURAN: A\u011fr\u0131 Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011fi \u0130T\u0130RAZIN KONUSU: 10\/11\/2005 tarihli ve 5429 say\u0131l\u0131 T\u00fcrkiye \u0130statistik Kanunu\u2019nun 54. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) bendinin Anayasa\u2019n\u0131n 2., 10., 11., 13., 20. ve 25. maddelerine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclerek iptaline karar verilmesi talebidir. OLAY: T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu taraf\u0131ndan verilen idari para cezas\u0131na kar\u015f\u0131 yap\u0131lan itiraz ba\u015fvurusunda itiraz konusu kural\u0131n Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu kan\u0131s\u0131na varan Mahkeme, iptali i\u00e7in ba\u015fvurmu\u015ftur. I. \u0130PTAL\u0130 \u0130STENEN VE \u0130LG\u0130L\u0130 G\u00d6R\u00dcLEN KANUN H\u00dcK\u00dcMLER\u0130 A. \u0130ptali \u0130stenen Kanun H\u00fckm\u00fc Kanun\u2019un 54. maddesinin itiraz konusu kural\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131 ikinci f\u0131kras\u0131 \u015f\u00f6yledir: \u00a0\u201cBa\u015fkanl\u0131k veya kurum ve kurulu\u015flar taraf\u0131ndan Program kapsam\u0131nda istenen bilgileri, ge\u00e7erli bir mazereti olmaks\u0131z\u0131n belirlenen \u015fekil ve s\u00fcrede vermeyen veya eksik veya hatal\u0131 verenler, bir kereye mahsus olmak \u00fczere uyar\u0131larak yedi g\u00fcn i\u00e7erisinde bilgileri vermeleri veya eksik ve hatalar\u0131 gidermeleri istenir. Bu uyar\u0131ya ra\u011fmen, bilgileri hi\u00e7 vermeyen veya talep edildi\u011fi h\u00e2lde eksikleri gidermeyen ve hatalar\u0131 d\u00fczeltmeyen ger\u00e7ek ki\u015filer veya \u00f6zel hukuk t\u00fczel ki\u015filerinin organ ve temsilcileri hakk\u0131nda, fiilin; a) Hanehalk\u0131 veya bireylerle yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda i\u015flenmesi durumunda be\u015fy\u00fcz Yeni T\u00fcrk Liras\u0131, b) (\u0130ptal: Anayasa Mahkemesi\u2019nin 20\/3\/2008 tarihli ve E.: 2006\/167, K.: …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-35650","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n