T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130<\/p>\n
ANAYASA MAHKEMES\u0130<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
TURGUT YOKU\u015e BA\u015eVURUSU (2)<\/p>\n
(Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2018\/24266)<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Karar Tarihi: 18\/12\/2024<\/p>\n
B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
:<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN<\/p>\n
\u00dcyeler<\/p>\n
:<\/p>\n
Recai AKYEL<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Selahaddin MENTE\u015e<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L<\/p>\n
Raport\u00f6r<\/p>\n
:<\/p>\n
Ali Erdem \u015eAH\u0130N<\/p>\n
Ba\u015fvurucu<\/p>\n
:<\/p>\n
Turgut YOKU\u015e<\/p>\n
Vekili<\/p>\n
:<\/p>\n
Av. \u0130lkay BAH\u00c7ETEPE KARAKURT<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
I. BA\u015eVURUNUN \u00d6ZET\u0130<\/p>\n
1. Ba\u015fvuru, kamu g\u00f6revlisinin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 toplant\u0131dan dolay\u0131 il d\u0131\u015f\u0131na naklen atanmas\u0131 nedeniyle sendika hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n
2. Ba\u015fvurucu, ba\u015fvuruya konu olaylar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 tarihte \u0130stanbul’daki bir ilkokulda s\u0131n\u0131f \u00f6\u011fretmeni olarak g\u00f6rev yapmaktad\u0131r. Ba\u015fvurucu ayn\u0131 zamanda E\u011fitim ve Bilim Emek\u00e7ileri Sendikas\u0131 (E\u011e\u0130T\u0130M SEN) \u0130stanbul 2 No.lu \u015eubenin ba\u015fkan\u0131d\u0131r.<\/p>\n
3. Somut olay 2015 y\u0131l\u0131 Haziran ay\u0131ndan itibaren yo\u011fun bir \u015fekilde maruz kal\u0131nan ter\u00f6r eylemleriyle m\u00fccadele kapsam\u0131nda baz\u0131 il\u00e7elerde soka\u011fa \u00e7\u0131kma yasa\u011f\u0131 ilan edilmesi etraf\u0131nda \u015fekillenmi\u015ftir (arka plan bilgisi i\u00e7in bkz. Dilek Kaya, B. No: 2018\/14313, 17\/7\/2019, \u00a7\u00a7 8-11). An\u0131lan olaylar kapsam\u0131nda Cizre ve Silopi’deki \u00f6\u011fretmenlere hizmet i\u00e7i e\u011fitime al\u0131nd\u0131klar\u0131n\u0131n bildirilmesi \u00fczerine Sendika 21\/12\/2015 tarihinde eylem karar\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r. An\u0131lan eylem karar\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“Cizre ve Silopi’deki \u00f6\u011fretmenlere il\u00e7e milli e\u011fitim m\u00fcd\u00fcr\u00fcl\u00fckleri taraf\u0131ndan g\u00f6nderilenSMS ile hizmet i\u00e7i e\u011fitimde g\u00f6revlendirildikleri ve bu e\u011fitimi gidecekleri illerde alabilecekleri bildirilmi\u015ftir. Bunun ard\u0131ndan Cizre ve Silopi il\u00e7elerinde soka\u011fa \u00e7\u0131kma yasa\u011f\u0131 ilan edilmi\u015ftir. Soka\u011fa \u00e7\u0131kma yasaklar\u0131 s\u0131ras\u0131nda can g\u00fcvenli\u011fi ba\u015fta olmak \u00fczere sa\u011fl\u0131k, beslenme, e\u011fitim hakk\u0131 vb. Hak ihlalleri ya\u015fanmakta; \u00e7at\u0131\u015fmalardan kaynakl\u0131 sorunlar derinle\u015fmektedir. Ya\u015fanan bu olumsuzluklara dikkat \u00e7ekmek \u00e7at\u0131\u015fmal\u0131 ortam\u0131n son bulmas\u0131, \u00f6\u011fretmenlerin, \u00f6\u011frencilerin can g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131, hayat\u0131n normalle\u015ftirilmesi talebiyle Cizre ve Silopi il\u00e7elerinde durumu yerinde g\u00f6rmek ve orada kalan \u00f6\u011fretmenlerle birlikte ‘Hizmet \u0130\u00e7i E\u011fitim” faaliyetinde bulunmak \u00fczere he \u015fubeden en az iki ki\u015finin kat\u0131l\u0131m\u0131yla 22 Aral\u0131k 2015 tarihinde ‘Silopi ve Cizre’de Hizmet \u0130\u00e7i E\u011fitim Almaya Gidiyoruz’ \u015fiar\u0131yla Mardin’de bir a\u00e7\u0131klama yap\u0131lmas\u0131 ve oradan Nusaybin, Cizre ve Silopi’ye gidilmesi karar\u0131n\u0131 oybirli\u011fiyle alm\u0131\u015ft\u0131r.”<\/p>\n
4. Ba\u015fvurucu beraberindeki grupla birlikte yukar\u0131da ifade edilen karar kapsam\u0131nda Nusaybin, Cizre ve Silopi’ye gitmek istemi\u015f ancak grubun ge\u00e7i\u015fine kolluk g\u00f6revlilerinin izin vermemesi \u00fczerine bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 Nusaybin B\u00f6lge Trafik \u0130stasyonu \u00f6n\u00fcnde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6r\u00fcnt\u00fc \u0130nceleme ve Tespit Tutana\u011f\u0131’na g\u00f6re Sendika Genel Ba\u015fkan\u0131 K.K. taraf\u0131ndan bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 toplant\u0131da “\u00c7at\u0131\u015fma, \u00f6l\u00fcm de\u011fil ya\u015fam ve bar\u0131\u015f\u0131 savunuyoruz, E\u011e\u0130T\u0130M SEN Mardin \u015eubesi” ifadelerinin yer ald\u0131\u011f\u0131 bir pankart a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun haricinde tutanakta, ses kayd\u0131n\u0131n duyulamayacak kadar d\u00fc\u015f\u00fck seviyede olmas\u0131 nedeniyle ba\u015fkaca bir tespite yer verilmemi\u015ftir.<\/p>\n
5. Ba\u015fvurucu hakk\u0131nda an\u0131lan eylemi nedeniyle disiplin soru\u015fturmas\u0131 ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvurucu; ifadesinde Sendikan\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 karar \u00fczerine ilgili bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131na kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, eylem tarihinde istirahat raporu oldu\u011funu ancak durumunun seyahat etmesine engel olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnden ila\u00e7lar\u0131n\u0131 da yan\u0131na alarak eyleme kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, b\u00f6lgede kalan \u00f6\u011fretmenlerle hizmet i\u00e7i e\u011fitimde bir araya gelmek, b\u00f6lgedeki meslekta\u015f ve sendika \u00fcyelerine destek vermek \u00fczere b\u00f6lgeye gittiklerini ve ama\u00e7lar\u0131n\u0131n yasa d\u0131\u015f\u0131 bir \u00f6rg\u00fcte dolayl\u0131 destek sa\u011flamak olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir.<\/p>\n
6. Soru\u015fturma neticesinde ba\u015fvurucunun idari y\u00f6nden “\u0130stanbul ilinde sendika \u015fube ba\u015fkan\u0131 olmas\u0131ndan dolay\u0131 soru\u015fturma yap\u0131lan konulara benzer tarzda bir organizasyon i\u00e7inde olma ihtimali kuvvetle muhtemel olmas\u0131ndan dolay\u0131 \u0130stanbul ilinde kalmas\u0131nda sak\u0131nca g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcne” kanaat getirilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re ba\u015fvurucu, 17\/4\/2015 tarihli ve 29329 say\u0131l\u0131 Resm\u00ee Gazete’de yay\u0131mlanan Mill\u00ee E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 \u00d6\u011fretmen Atama ve Yer De\u011fi\u015ftirme Y\u00f6netmeli\u011fi’nin (Y\u00f6netmelik) 50. maddesi olan “Haklar\u0131nda yap\u0131lan adli veya idari soru\u015fturma sonucunda o yerde kalmas\u0131nda sak\u0131nca g\u00f6r\u00fclen \u00f6\u011fretmenlerden g\u00f6rev yeri il i\u00e7inde de\u011fi\u015ftirileceklerin atamalar\u0131 g\u00f6revli olduklar\u0131 yere g\u00f6re s\u0131ras\u0131yla alt hizmet alanlar\u0131ndaki e\u011fitim kurumlar\u0131na g\u00f6rev yeri il d\u0131\u015f\u0131na de\u011fi\u015ftirileceklerin atamalar\u0131 ise; zorunlu \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri de dikkate al\u0131narak alanlar\u0131nda \u00f6\u011fretmen ihtiyac\u0131 olan e\u011fitim kurumlar\u0131ndan birine yap\u0131l\u0131r.” h\u00fckm\u00fc uyar\u0131nca Nev\u015fehir’in Derinkuyu il\u00e7esine naklen atanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
7. Ba\u015fvurucu, hakk\u0131nda tesis edilen naklen atama i\u015fleminin iptali istemiyle idare mahkemesine ba\u015fvurmu\u015ftur. \u0130lk derece mahkemesi, ba\u015fvurucunun bulundu\u011fu yerde g\u00f6revine devam etmesinin kamu yarar\u0131 ve hizmet gerekleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan sak\u0131ncal\u0131 oldu\u011fu sonucuyla davan\u0131n reddine karar vermi\u015ftir. An\u0131lan karar istinaf kanun yolunda kesinle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n
8. \u00d6te yandan ayn\u0131 soru\u015fturma sonucunda ba\u015fvurucu, disiplin y\u00f6n\u00fcnden devlet memurlu\u011fundan \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015fsa da yarg\u0131lama neticesinde s\u00f6z konusu i\u015flemin iptaline kesin olarak karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
9. Ba\u015fvurucu, nihai karar\u0131 23\/7\/2018 tarihinde \u00f6\u011frendikten sonra 2\/8\/2018 tarihinde bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
10. Ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
II. DE\u011eERLEND\u0130RME<\/p>\n
11. Ba\u015fvurucu; Sendikan\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 karar \u00fczerine \u015fube ba\u015fkan\u0131 olarak kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 eylem nedeniyle il d\u0131\u015f\u0131na naklen atand\u0131\u011f\u0131n\u0131, olaylar\u0131n kamu \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131 ilgilendirdi\u011fini ve bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n insani nedenlerle yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, mahkeme kararlar\u0131n\u0131n ise gerek\u00e7esiz oldu\u011funu belirterek \u00f6rg\u00fctlenme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn, toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleme hakk\u0131n\u0131n, sendika hakk\u0131n\u0131n, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ve adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 (Bakanl\u0131k) g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleme hakk\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak olu\u015fturulmu\u015ftur. Buna g\u00f6re mevcut ba\u015fvuruda ba\u015fvurucunun ilgili hakk\u0131na bir m\u00fcdahalede bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131, bulundu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc takdirde m\u00fcdahalenin me\u015fru bir amac\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131, \u015fik\u00e2yete konu edilen disiplin cezas\u0131 karar\u0131n\u0131n me\u015fru ama\u00e7 ile orant\u0131l\u0131 ve kararlar\u0131n demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerinden olup olmad\u0131\u011f\u0131, bu anlamda ilgili ve yeterli gerek\u00e7eler i\u00e7erip i\u00e7ermedi\u011fi hususu de\u011ferlendirilirken ilgili ulusal ve uluslararas\u0131 mevzuat h\u00fck\u00fcmleri ile yarg\u0131 i\u00e7tihatlar\u0131n\u0131n dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi belirtilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 beyanda bulunmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
12. Anayasa Mahkemesi, \u00f6nceki kararlar\u0131nda kamu g\u00f6revlileri sendikalar\u0131n\u0131n faaliyet alanlar\u0131na ili\u015fkin olduk\u00e7a geni\u015f a\u00e7\u0131klamalarda bulunmu\u015ftur (Ahmet Parmaks\u0131z [GK], B. No: 2017\/29263, 22\/5\/2019, \u00a7\u00a7 50,62; Ayfer Altunta\u015f ve \u0130kbal \u00dcnzile G\u00fcrsoy, B. No: 2018\/24874, 31\/3\/2022, \u00a7\u00a7 26, 36). Buna g\u00f6re somut olaya konu sendika karar\u0131n\u0131n (bkz. \u00a7 3) kamu g\u00f6revlileri sendikalar\u0131n\u0131n \u00e7ekirdek faaliyet alan\u0131yla ile ilgili olmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k olmakla birlikte naklen atama \u015feklindeki m\u00fcdahalenin ba\u015fvurucunun g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131 ilde sendika \u015fube ba\u015fkan\u0131 olmas\u0131 nedeniyle yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetildi\u011finde bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131na kat\u0131l\u0131m nedeniyle yap\u0131lan m\u00fcdahalenin bir b\u00fct\u00fcn h\u00e2linde sendika hakk\u0131 kapsam\u0131nda incelenmesine karar verilmi\u015ftir (benzer bir m\u00fcdahalenin sendika hakk\u0131ndan incelendi\u011fi karar i\u00e7in bkz.Abdulkadir Akg\u00fcn, B. No: 2015\/19791, 20\/3\/2019).<\/p>\n
13. A\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmad\u0131\u011f\u0131 ve kabul edilemezli\u011fine karar verilmesini gerektirecek ba\u015fka bir neden de bulunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan ba\u015fvurunun kabul edilebilir oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
14. Sendika hakk\u0131na yap\u0131lan m\u00fcdahalenin dayana\u011f\u0131 Y\u00f6netmelik’in 50. maddesi ile 14\/7\/1965 tarihli ve 657 say\u0131l\u0131 Devlet Memurlar\u0131 Kanunu’nun 76. maddesinin kanunla s\u0131n\u0131rlama \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcn\u00fc kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6te yandan m\u00fcdahalenin kamu hizmetlerinin gere\u011fi gibi (s\u00fcrekli ve d\u00fczenli) y\u00fcr\u00fct\u00fclmesine y\u00f6nelik \u00f6nlemlerin bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu ve Anayasa’n\u0131n 51. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda yer alan kamu d\u00fczeninin korunmas\u0131 me\u015fru amac\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n
15. 657 say\u0131l\u0131 Kanun’un 76. maddesinde devlet memurlar\u0131n\u0131n kazan\u0131lm\u0131\u015f hak ayl\u0131k ve dereceleriyle ba\u015fka yerlerdeki di\u011fer kadrolara naklen atanabilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Dolay\u0131s\u0131yla kamu g\u00f6revlilerinin naklen atanmas\u0131 konusunda idareye olduk\u00e7a geni\u015f bir takdir yetkisi tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim idarenin kamu hizmetlerinin etkin i\u015flemesini sa\u011flamak i\u00e7in hangi gerekliliklere ihtiya\u00e7 oldu\u011funu tespit edebilmek y\u00f6n\u00fcnden en iyi konumda bulundu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u0130dare, bu takdir yetkisi do\u011frultusunda \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 bir y\u00f6netmelik ile haklar\u0131nda disiplin soru\u015fturmas\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00f6\u011fretmenlerin hizmetin gere\u011fi olarak yerlerinin de\u011fi\u015ftirilebilece\u011fini \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr (bkz. \u00a7 6). Bu ba\u011flamda somut olayda \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gereken mesele, ba\u015fvurucu hakk\u0131nda disiplin soru\u015fturmas\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclmesine sebep olan eylem sonucu olu\u015fan durum dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ba\u015fvurucunun idarenin bu konudaki geni\u015f takdir yetkisine ra\u011fmen hizmet gere\u011fi olarak naklen atanmas\u0131n\u0131n demokratik bir toplum d\u00fczeninde gerekli olup olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n
16. Somut olayda kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 nedeniyle hakk\u0131nda yap\u0131lan disiplin soru\u015fturmas\u0131 neticesinde ba\u015fvurucunun g\u00f6rev yeri de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir. \u0130dare, s\u00f6z konusu i\u015flemin gerek\u00e7esi olarak ba\u015fvurucunun bulundu\u011fu ilde sendika \u015fube ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revini y\u00fcr\u00fctmesini ve bu g\u00f6rev nedeniyle benzer eylemler i\u00e7inde yer almas\u0131n\u0131n kuvvetle muhtemel olmas\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir. Yarg\u0131lama s\u00fcrecinde ise ba\u015fvurucunun bulundu\u011fu yerde g\u00f6revine devam etmesinin kamu yarar\u0131 ve hizmet gerekleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan sak\u0131ncal\u0131 oldu\u011fu belirtilerek davan\u0131n kesin olarak reddine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
17. Kamu g\u00f6revlileri hakk\u0131nda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen disiplin cezalar\u0131n\u0131n amac\u0131, kamu hizmetlerinin gere\u011fi gibi y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini sa\u011flamak amac\u0131yla devlet memurlu\u011fu stat\u00fcs\u00fcnden kaynaklanan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmeyen ya da bunlara ayk\u0131r\u0131 davrananlar \u00fczerinde cayd\u0131r\u0131c\u0131 bir etki yarat\u0131larak ayn\u0131 davran\u0131\u015flarda bulunmalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesidir. Yani disiplin cezalar\u0131nda kamu g\u00f6revlisinin stat\u00fcs\u00fcne uygun olmayan davran\u0131\u015flarda bulunmaktan ka\u00e7\u0131nmas\u0131 sa\u011flanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Anayasa Mahkemesi kamu g\u00f6revlilerinin \u00f6zel hayatlar\u0131ndaki davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n dahi memuriyetlerini etkilemesi h\u00e2linde fiilleriyle orant\u0131l\u0131 bir disiplin cezas\u0131na maruz b\u0131rak\u0131labileceklerini kabul etmi\u015ftir(Yasin Agin ve di\u011ferleri [GK], B. No: 2017\/32534, 21\/1\/2021, \u00a7 63).<\/p>\n
18. Oysa haklar\u0131nda disiplin soru\u015fturmas\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00f6\u011fretmenlerin hizmet gere\u011fi naklen atanmas\u0131 \u015feklindeki somut m\u00fcdahale y\u00f6n\u00fcnden b\u00f6yle bir gereklilik aranmam\u0131\u015ft\u0131r.Ba\u015fka bir deyi\u015fle hakk\u0131nda disiplin soru\u015fturmas\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen kamu g\u00f6revlisinin naklen atama i\u015flemine tabi tutulabilmesi i\u00e7in y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine ayk\u0131r\u0131 davrand\u0131\u011f\u0131 tespit edilerek disiplin cezas\u0131yla cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi bir \u015fart \u00f6ng\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir. Ba\u015fvuru konusu naklen atama i\u015flemi i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ve idarenin takdir yetkisini s\u0131n\u0131rland\u0131ran tek \u015fart, i\u015flemin hizmet gerekleri do\u011frultusunda yap\u0131lmas\u0131d\u0131r. \u0130darenin bu konudaki geni\u015f takdir yetkisinin sebebi ise esasen naklen atama i\u015fleminin kamu g\u00f6revlileri \u00fczerinde cayd\u0131r\u0131c\u0131 etki yaratacak bir yapt\u0131r\u0131m olarak de\u011fil kamu hizmetlerinin etkin \u015fekilde i\u015flemesini sa\u011flamak amac\u0131yla ba\u015fvurulabilecek bir ara\u00e7 olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesidir (kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma i\u00e7in bkz. Mahi\/Bel\u00e7ika, B. No: 57462\/19, 3\/9\/2020, \u00a7\u00a7 34, 36, 37). Yani kamu g\u00f6revlisinin bu stat\u00fcs\u00fc kapsam\u0131nda kusurlu bir davran\u0131\u015f\u0131 bulunmasa dahi kamu hizmetlerinin gere\u011fi gibi y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini sa\u011flamak amac\u0131yla yeri de\u011fi\u015ftirilebilir (Elif G\u00fcneysu, B. No: 2017\/31733, 7\/10\/2021, \u00a7 50).<\/p>\n
19. Nitekim Anayasa veya kanunlarda kamu g\u00f6revlilerine co\u011frafi teminat verilmemi\u015ftir. Bu nedenle kamu g\u00f6revlilerinin \u015fu veya bu nedenle ba\u015fka bir yere atanmalar\u0131 -s\u00f6z konusu atama nedeniyle kimi zorluklar ya\u015fasalar ve ya\u015famlar\u0131 \u00fczerinde ciddi etkiler b\u0131rak\u0131lsa bile- otomatik olarak bir cezaland\u0131rma olarak g\u00f6r\u00fclemez veya otomatik olarak Anayasa’da koruma alt\u0131na al\u0131nan haklar\u0131n\u0131n ihlaline neden olmaz (Elif G\u00fcneysu, \u00a7 51).<\/p>\n
20. Bununla birlikte disiplin soru\u015fturmas\u0131 ge\u00e7iren memurlar\u0131n hizmet gere\u011fi olarak naklen atanmalar\u0131 konusunda idareye geni\u015f bir takdir yetkisi verilmesi, bu yetkinin keyf\u00ee olarak kullan\u0131labilece\u011fi anlam\u0131na da gelmemektedir. \u0130dare, disiplin soru\u015fturmas\u0131 ge\u00e7iren kamu g\u00f6revlisinin naklen atanmas\u0131 konusunda kamu g\u00f6revlisinin bir kusuru olup olmad\u0131\u011f\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak kamu hizmetinin etkin bir bi\u00e7imde devam etmesi amac\u0131yla bu araca ba\u015fvuruldu\u011funu ilgili ve yeterli gerek\u00e7elerle somut olarak ortaya koymal\u0131d\u0131r. Aksi h\u00e2lde ba\u015fvurucunun disiplin soru\u015fturmas\u0131 ge\u00e7irmesine sebep olan eylemleriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak anayasal haklar\u0131n\u0131n ihlal edilmesine sebep olunabilir (Elif G\u00fcneysu, \u00a7 52).<\/p>\n
21. \u0130darenin bu konudaki takdir yetkisini keyf\u00ee kullanmas\u0131, somut olay\u0131n ko\u015fullar\u0131nda naklen atama i\u015fleminin anayasal haklar\u0131n\u0131 kullanan kamu g\u00f6revlileri y\u00f6n\u00fcnden cezai yapt\u0131r\u0131mlarla ayn\u0131 etkiyi do\u011furmas\u0131na ve ilgili anayasal haklar\u0131n\u0131n ihlal edilmesine de sebep olabilir. \u00d6zellikle \u00fclkemizdeki mevcut co\u011frafi \u00e7e\u015fitlilikten veya kendilerinden kaynaklanan nedenlerle kamu g\u00f6revlilerinin naklen ba\u015fka yerlere atanmalar\u0131 onlar \u00fczerinde bask\u0131 kurulmas\u0131na ve bu kapsamda bir sonu\u00e7 olarak da anayasal haklar\u0131n\u0131n ihlal edilmesine yol a\u00e7abilir (Elif G\u00fcneysu, \u00a7 53).<\/p>\n
22. Yukar\u0131da da detayl\u0131 olarak ifade edildi\u011fi \u00fczere idarenin naklen atama hususunda geni\u015f bir takdir yetkisi bulunmakla birlikte bu yetki ancak hizmet gerekleri ve kamu hizmetinin gere\u011fi gibi y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinin sa\u011flanmas\u0131 kapsam\u0131nda kullan\u0131labilecektir. Bir ba\u015fka ifadeyle idarenin naklen atama yoluna ba\u015fvurabilmesi, soru\u015fturulan eylemin sonucu itibar\u0131yla kamu g\u00f6revlisinin mevcut g\u00f6rev yerinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen kamu hizmetinin olumsuz y\u00f6nde etkiledi\u011finin ve bu kimsenin g\u00f6rev yeri de\u011fi\u015ftirilmeksizin bahse konu olumsuzlu\u011fun giderilemeyece\u011finin ilgili ve yeterli bir gerek\u00e7eyle somut olarak ortaya konulmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
23. Somut olayda ba\u015fvurucu, sendikal kimli\u011fi nedeniyle g\u00f6rev yerinin de\u011fi\u015ftirildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130dare ise naklen atama i\u015fleminin gerek\u00e7esi olarak ba\u015fvurucunun bulundu\u011fu ilde sendika \u015fube ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revini y\u00fcr\u00fctmesini ve bu g\u00f6rev nedeniyle benzer eylemler i\u00e7inde yer almas\u0131n\u0131n kuvvetle muhtemel olmas\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir. Buna g\u00f6re idarenin naklen atama i\u015flemiyle ba\u015fvurucunun Sendikadaki y\u00f6netici konumunu sonland\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve b\u00f6ylelikle ba\u015fvurucunun Sendika taraf\u0131ndan \u00e7ekirdek faaliyet alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda d\u00fczenlenebilecek olas\u0131 eylemlere kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 engellemeyi hedefledi\u011fi tart\u0131\u015fmas\u0131zd\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla ba\u015fvuru konusu naklen atama i\u015fleminin kamu hizmetinin gere\u011fi gibi y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinin sa\u011flanmas\u0131 amac\u0131yla \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kabul etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bununla birlikte yukar\u0131da yap\u0131lan de\u011ferlendirmenin, sendikalar\u0131n \u00e7ekirdek faaliyet alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan faaliyetlerinin sendika hakk\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde ele al\u0131nabilece\u011fi anlam\u0131na gelmedi\u011fini belirtmek gerekir. Ayr\u0131ca bu de\u011ferlendirmenin, somut olaya konu eylemden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak idarenin m\u00fcdahale gerek\u00e7esiyle -ba\u015fvurucunun sendika \u015fube ba\u015fkan\u0131 olmas\u0131- s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir kez daha vurgulanmal\u0131d\u0131r (bkz. \u00a7 12).<\/p>\n
24. Bunun yan\u0131nda salt sendika y\u00f6neticisi olunmas\u0131 gerek\u00e7e g\u00f6sterilerek kamu g\u00f6revlisining\u00f6rev yerlerinin de\u011fi\u015ftirilmesi 25\/6\/2001 tarihli ve 4688 say\u0131l\u0131 Kamu G\u00f6revlileri Sendikalar\u0131 ve Toplu S\u00f6zle\u015fme Kanunu’nun 18. maddesinde yer alan idarenin “kamu g\u00f6revlileri aras\u0131nda sendika \u00fcyesi olma veya olmama nedeniyle bir ayr\u0131m yapamayaca\u011f\u0131na” ili\u015fkin h\u00fck\u00fcm ve uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerde yer alan g\u00fcvencelere ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil edecektir. Aksinin kabul\u00fc durumunda sendika \u00fcyeleri veya y\u00f6neticilerinin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 birimlerin idarelerce farkl\u0131 nedenlerle de\u011fi\u015ftirilerek sendikal g\u00fcvencelerden mahrum b\u0131rak\u0131lmalar\u0131 s\u00f6z konusu olacak ve bu \u015fekilde uygulamalar sendika \u00fcyeleri aleyhine \u00e7at\u0131\u015fan haklar dengesinin bozulmas\u0131na yol a\u00e7acakt\u0131r (benzer de\u011ferlendirmeler i\u00e7in bkz. Abdulkadir Akg\u00fcn, B. No: 2015\/19791, 20\/3\/2019, \u00a7 54).<\/p>\n
25. Yarg\u0131lama s\u00fcrecine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ilk derece mahkemesince ayn\u0131 soru\u015fturma raporuna konu edilen devlet memurlu\u011fundan \u00e7\u0131karma cezas\u0131n\u0131n yarg\u0131 karar\u0131yla iptal edilmesinin naklen atama i\u015fleminin de iptal edilmesini gerektirmeyece\u011fini belirtmenin haricinde m\u00fcdahalenin gerek\u00e7esi olarak ifade edilen hususlar (bkz. \u00a7 6) tart\u0131\u015f\u0131lmaks\u0131z\u0131n davan\u0131n reddine karar verildi\u011fi ve an\u0131lan karar\u0131n istinaf kanun yolunda kesinle\u015fti\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Dolay\u0131s\u0131yla derece mahkemelerinin m\u00fcdahalenin esas\u0131n\u0131 incelemeksizin verdikleri karar\u0131n ilgili ve yeterli bir gerek\u00e7esi oldu\u011funu kabul etmek m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
26. Nihayetinde ba\u015fvurucuyu naklen il d\u0131\u015f\u0131na atayan idarenin ve bu m\u00fcdahalenin hukuka uygunlu\u011funu denetleyen derece mahkemelerinin Anayasa Mahkemesinin kamu g\u00f6revlisinin sendika hakk\u0131na y\u00f6nelen bu gibi m\u00fcdahalelerde uygulanmas\u0131n\u0131 bekledi\u011fi, yukar\u0131da s\u0131ralanan ilkelere (bkz. \u00a7\u00a7 17-21) uygun bir de\u011ferlendirme yapmad\u0131\u011f\u0131 ve m\u00fcdahalenin ba\u015fvurucunun salt sendikal kimli\u011fi g\u00f6zetilerek ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan zorunlu bir toplumsal ihtiyaca kar\u015f\u0131l\u0131k gelmedi\u011fi, dolay\u0131s\u0131yla demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine uygun olmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
27. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle somut olayda Anayasa\u2019n\u0131n 51. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan sendika hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
III. G\u0130DER\u0130M <\/p>\n
28. Ba\u015fvurucu; ihlalin tespiti, yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131 ile 100.000 TL maddi ve 100.000 TL manevi tazminat taleplerinde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
29. Ba\u015fvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131nda hukuki yarar bulunmaktad\u0131r. Bu kapsamda karar\u0131n g\u00f6nderildi\u011fi mahkemece yap\u0131lmas\u0131 gereken i\u015f yenidenyarg\u0131lama i\u015flemlerini ba\u015flatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula\u015ft\u0131ran nedenleri gideren, ihlal karar\u0131nda belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (Mehmet Do\u011fan ([GK], B. No: 2014\/8875, 7\/6\/2018, \u00a7\u00a7 54-60; Alig\u00fcl Alkaya ve di\u011ferleri (2), B. No: 2016\/12506, 7\/11\/2019, \u00a7\u00a7 53-60, 66; Kadri Enis Berbero\u011flu (3) [GK], B. No: 2020\/32949, 21\/1\/2021, \u00a7\u00a7 93-100). \u0130hlalin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ortadan kald\u0131r\u0131labilmesi i\u00e7in manevi zararlar\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ba\u015fvurucuya net 30.000 TL manevi tazminat \u00f6denmesine, tazminata ili\u015fkin di\u011fer taleplerin reddine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
IV. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle;<\/p>\n
A. Sendika hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n KABUL ED\u0130LEB\u0130L\u0130R OLDU\u011eUNA,<\/p>\n
B. Anayasa\u2019n\u0131n 51. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan sendika hakk\u0131n\u0131n \u0130HLAL ED\u0130LD\u0130\u011e\u0130NE,<\/p>\n
C. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin sendika hakk\u0131n\u0131n ihlalinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmak \u00fczere \u0130stanbul 11. \u0130dare Mahkemesine (E.2017\/1813, K.2018\/358) G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE,<\/p>\n
D. Ba\u015fvurucuya net 30.000 TL manevi tazminat \u00d6DENMES\u0130NE, tazminata ili\u015fkin di\u011fer taleplerin REDD\u0130NE,<\/p>\n
E. 294,70 TL har\u00e7 ve 30.000 TL vek\u00e2let \u00fccretinden olu\u015fan toplam 30.294,70 TL yarg\u0131lama giderinin ba\u015fvurucuya \u00d6DENMES\u0130NE,<\/p>\n
F. \u00d6demelerin karar\u0131n tebli\u011fini takiben ba\u015fvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvuru tarihinden itibaren d\u00f6rt ay i\u00e7inde yap\u0131lmas\u0131na, \u00f6demede gecikme olmas\u0131 h\u00e2linde bu s\u00fcrenin sona erdi\u011fi tarihten \u00f6deme tarihine kadar ge\u00e7en s\u00fcre i\u00e7in yasal FA\u0130Z UYGULANMASINA,<\/p>\n
G. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE 18\/12\/2024 tarihinde OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verildi.<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi’nin 18\/12\/2024 tarihli ve 2018\/24266 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130 ANAYASA MAHKEMES\u0130 \u00a0 \u00a0 B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR \u00a0 TURGUT YOKU\u015e BA\u015eVURUSU (2) (Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2018\/24266) \u00a0 Karar Tarihi: 18\/12\/2024 B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR \u00a0 \u00a0 Ba\u015fkan : Hasan Tahsin G\u00d6KCAN \u00dcyeler : Recai AKYEL \u00a0 \u00a0 Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ \u00a0 \u00a0 Selahaddin MENTE\u015e \u00a0 \u00a0 Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L Raport\u00f6r : Ali Erdem \u015eAH\u0130N Ba\u015fvurucu : Turgut YOKU\u015e Vekili : Av. \u0130lkay BAH\u00c7ETEPE KARAKURT \u00a0 I. BA\u015eVURUNUN \u00d6ZET\u0130 1. Ba\u015fvuru, kamu g\u00f6revlisinin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 toplant\u0131dan dolay\u0131 il d\u0131\u015f\u0131na naklen atanmas\u0131 nedeniyle sendika hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir. 2. Ba\u015fvurucu, ba\u015fvuruya konu olaylar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 tarihte \u0130stanbul’daki bir ilkokulda s\u0131n\u0131f \u00f6\u011fretmeni olarak g\u00f6rev yapmaktad\u0131r. Ba\u015fvurucu ayn\u0131 zamanda E\u011fitim ve Bilim Emek\u00e7ileri Sendikas\u0131 (E\u011e\u0130T\u0130M SEN) \u0130stanbul 2 No.lu \u015eubenin ba\u015fkan\u0131d\u0131r. 3. Somut olay 2015 y\u0131l\u0131 Haziran ay\u0131ndan itibaren yo\u011fun bir \u015fekilde maruz kal\u0131nan ter\u00f6r eylemleriyle m\u00fccadele kapsam\u0131nda baz\u0131 il\u00e7elerde soka\u011fa \u00e7\u0131kma yasa\u011f\u0131 ilan edilmesi etraf\u0131nda \u015fekillenmi\u015ftir (arka plan bilgisi i\u00e7in bkz. Dilek Kaya, B. No: 2018\/14313, 17\/7\/2019, \u00a7\u00a7 8-11). An\u0131lan olaylar kapsam\u0131nda Cizre ve Silopi’deki \u00f6\u011fretmenlere hizmet i\u00e7i e\u011fitime al\u0131nd\u0131klar\u0131n\u0131n bildirilmesi \u00fczerine Sendika 21\/12\/2015 tarihinde eylem karar\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r. An\u0131lan eylem karar\u0131 \u015f\u00f6yledir: “Cizre ve Silopi’deki \u00f6\u011fretmenlere il\u00e7e milli e\u011fitim m\u00fcd\u00fcr\u00fcl\u00fckleri taraf\u0131ndan g\u00f6nderilenSMS ile hizmet i\u00e7i e\u011fitimde g\u00f6revlendirildikleri ve bu e\u011fitimi gidecekleri illerde alabilecekleri …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-33678","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n