T.C.<\/p>\n
YARGITAY<\/p>\n
4. HUKUK DA\u0130RES\u0130<\/p>\n
Esas Numaras\u0131: 2024\/3323<\/p>\n
Karar Numaras\u0131: 2024\/5474<\/p>\n
Karar Tarihi: 30.05.2024<\/p>\n
HAKSIZ F\u0130\u0130LDEN KAYNAKLANAN ZARARIN TESP\u0130T\u0130<\/p>\n
TRH 2010 YA\u015eAM TABLOSU<\/p>\n
GER\u00c7EK ZARAR HESABI<\/p>\n
HUKUK\u0130 G\u00dcVENL\u0130K VE \u0130ST\u0130KRAR \u0130LKES\u0130<\/p>\n
TRAF\u0130K KAZASI SONUCU BEDENSEL ZARAR<\/p>\n
\u00d6ZET\u0130: Haks\u0131z fiilden kaynaklanan zarar\u0131n tespitinde haks\u0131z fiilin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi tarihte y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan mevzuat h\u00fck\u00fcmleri dikkate al\u0131narak hesaplama yap\u0131lmaktad\u0131r. Olu\u015fan zarar\u0131n tespit edilmesinde ayn\u0131 konuya y\u00f6nelik ayn\u0131 tarihlerde farkl\u0131 d\u00fczenlemeler bulunmas\u0131n\u0131n da genel ilkelerden ayr\u0131lmak i\u00e7in bir gerek\u00e7e olarak kabul edilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Zira aksinin kabul\u00fc hukuki g\u00fcvenlik ve istikrar ilkesine de ayk\u0131r\u0131 d\u00fc\u015fmektedir. Ger\u00e7ek zarar hesab\u0131, \u00f6z\u00fc itibariyle varsay\u0131mlara dayal\u0131 bir tespit oldu\u011fundan ger\u00e7e\u011fe en yak\u0131n verilerin kullan\u0131lmas\u0131 esast\u0131r. Bu nedenle yap\u0131lan bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucu \u201cTRH 2010\u201d ad\u0131 verilen \u201cUlusal Mortalite Tablosu\u201d haz\u0131rlanm\u0131\u015f olup bu tablonun \u00fclkemize \u00f6zg\u00fc ve g\u00fcncel verileri i\u00e7ermesi ve yarg\u0131 mercileri aras\u0131nda tazminat hesab\u0131nda birli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan Dairemizce de tazminata esas bakiye \u00f6m\u00fcr s\u00fcrelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Ya\u015fam Tablosu\u2019nun kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n uygun olaca\u011f\u0131na dair i\u00e7tihat de\u011fi\u015fikli\u011fine gidilmi\u015f olup istikrarl\u0131 \u015fekilde bu y\u00f6nde kararlar verilmeye devam edilmektedir. Uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n giderilmesine konu edilen iki husus hakk\u0131nda da hem s\u00fcr\u00fcc\u00fc, hem i\u015fleten, hem de sigorta \u015firketleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan Daire uygulamas\u0131 ayn\u0131 \u015fekildedir.<\/p>\n
I. BA\u015eVURU<\/p>\n
Ba\u015fvurucu vekili dilek\u00e7esinde; Konya B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi’nin hem destek tazminat\u0131, hem de maluliyet tazminat\u0131na ili\u015fkin davalarda bakiye \u00f6mr\u00fcn tespitinde PMF 1931 Ya\u015fam Tablosu ile maluliyet halinde \u00c7al\u0131\u015fma G\u00fcc\u00fc Y\u00f6netmeli\u011fi’nin uygulanmas\u0131 gerekti\u011fi konusundaki kararlar\u0131 ile Ankara B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi, Ankara B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi, \u0130stanbul B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi, \u0130stanbul B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi, \u0130stanbul B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi ve \u0130stanbul B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi’nin hem destek tazminat\u0131, hem de maluliyet tazminat\u0131na ili\u015fkin davalarda TRH 2010 Ya\u015fam Tablosunun ve maluliyet halinde kaza tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan i\u015fg\u00fcc\u00fc kayb\u0131 y\u00f6netmeliklerinin uygulanmas\u0131 gerekti\u011fi konusundaki kararlar\u0131n\u0131n \u00e7eli\u015fti\u011fini belirterek 5235 say\u0131l\u0131 Kanunun 35\/3. maddesi gere\u011fince uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n giderilmesini talep etmi\u015ftir.<\/p>\n
II.B\u00d6LGE ADL\u0130YE MAHKEMES\u0130 HUKUK DA\u0130RELER\u0130 BA\u015eKANLAR KURULU KARARI<\/p>\n
Konya B\u00f6lge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Ba\u015fkanlar Kurulu’nun 04.03.2024 tarihli ve 2024\/3 Esas., 2024\/3 Karar say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile; “…Maluliyet Belirleme; Anayasa Mahkemesi\u2019nin somut norm denetimi neticesinde verdi\u011fi iptal kararlar\u0131n\u0131n Resm\u00ee Gazete \u2019de yay\u0131mlanmas\u0131 ile sonu\u00e7 do\u011furaca\u011f\u0131 ve bu durumun da bozma karar\u0131na uyulmakla meydana gelen usul\u00ee m\u00fcktesep hakk\u0131n istisnas\u0131 oldu\u011fu ve eldeki t\u00fcm uyu\u015fmazl\u0131klara uygulanmas\u0131 gerekti\u011fi uyulmas\u0131 zorunlu yarg\u0131sal i\u00e7tihatlar ile kabul edilmi\u015ftir. AYM nin 09.10.2020 tarihli resmi gazetede yay\u0131nlanan 17.07.2020 tarihli ve 2019\/40 Esas 2019\/40 say\u0131l\u0131 karar\u0131na g\u00f6re Karayollar\u0131 Trafik Kanunu’nun zorunlu trafik sigortas\u0131na ili\u015fkin 90 ve 92. maddelerinde yer alan, “Trafik Sigortas\u0131 Genel \u015eartlar\u0131” ifadelerini iptal etti\u011fi, iptal karar\u0131 i\u00e7erine g\u00f6re sigorta \u015firketlerinin trafik kazalar\u0131ndan do\u011fan tazminat sorumlulu\u011funun \u00f6ncelikle Karayollar\u0131 Trafik Kanunu, T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu’nun haks\u0131z fiillere ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanaca\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla trafik sigortas\u0131 kapsam\u0131ndaki tazminatlar\u0131n belirlenmesinde art\u0131k ‘Genel \u015eartlar’\u0131n kural olarak belirleyici olmayaca\u011f\u0131, Genel \u015eartlar\u2019\u0131n sadece Karayollar\u0131 Trafik Kanunu ve Bor\u00e7lar Kanunu’na ayk\u0131r\u0131 olmayan h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanabilece\u011fi, dolay\u0131s\u0131yla bu karardan sonra sigorta \u015firketlerinin tazminat sorumlulu\u011funu azaltan ‘Genel \u015eartlar’\u0131n bir\u00e7ok h\u00fckm\u00fcn\u00fcn uygulanamaz hale geldi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
Bu kapsamda a\u00e7\u0131lan davalarda TBK’n\u0131n haks\u0131z fiile ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmleri, KTK kanunu h\u00fck\u00fcmleri ile genel \u015fartlar\u0131n bunlara ayk\u0131r\u0131 olmayan h\u00fck\u00fcmleri ile bu do\u011frultuda yeni genel \u015fartlarla \u00e7eli\u015fti\u011fi durumda Yarg\u0131tay’\u0131n genel \u015fartlar\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesinden \u00f6nceki yerle\u015fmi\u015f i\u00e7tihatlar\u0131 do\u011frultusunda uygulama yap\u0131lmas\u0131 gerekecektir.<\/p>\n
Bu halde AYM ce verilen iptal karar\u0131 sonras\u0131 d\u00fczenlenecek maluliyet raporlar\u0131nda 01.06.2015 tarihinden itibaren uygulanan genel \u015fartlar\u0131n bu halde genel \u015fartlarla belirlenen \u00f6z\u00fcrl\u00fcl\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc y\u00f6netmeli\u011fi ile engelliler y\u00f6netmeli\u011finin uygulanma imkan\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131ndan; Adli T\u0131p Kurumu \u0130htisas Dairesi veya \u00dcniversite Hastanelerinin Adli T\u0131p Anabilim Dal\u0131 b\u00f6l\u00fcmleri gibi kurulu\u015flardan, \u00e7al\u0131\u015fma g\u00fcc\u00fc kayb\u0131 oldu\u011fu iddia edilen ki\u015fide bulunan \u015fikayetler dikkate al\u0131narak olu\u015fturulacak uzman doktor heyetinden, haks\u0131z fiilin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi tarihte y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re, haks\u0131z fiil tarihi 11.10.2008 tarihinde \u00f6nce ise Sosyal Sigortalar Sa\u011fl\u0131k \u0130\u015flemleri T\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri aras\u0131nda ise \u00c7al\u0131\u015fma G\u00fcc\u00fc ve Meslekte Kazanma G\u00fcc\u00fc Kayb\u0131 Oran\u0131 Tespit \u0130\u015flemleri Y\u00f6netmeli\u011fi, 01.09.2013 tarihinden sonra ise Maluliyet Tespiti \u0130\u015flemleri Y\u00f6netmeli\u011fi h\u00fck\u00fcmlerine uygun olarak d\u00fczenlenmesi gerekir.<\/p>\n
Akt\u00fcerya Hesaplamas\u0131 \u0130le \u0130lgili Olarak; Keza d\u00fczenlenecek akt\u00fcerya raporlar\u0131na ili\u015fkin olarak da genel \u015fartlar ile getirilen TRH 2010 Ya\u015fam Tablosu ve %1,8 teknik faizin ve bu genel \u015fartlarla belirlenen vergilendirilmi\u015f belgeli gelir, olmad\u0131\u011f\u0131 takdirde asgari \u00fccretin kazan\u00e7 olarak nazara al\u0131naca\u011f\u0131 d\u00fczenlemesinin uygulanma ihtimali kalmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetilerek;<\/p>\n
Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu’nun 1989\/4-586Esas,1990\/199 Karar say\u0131l\u0131 karar\u0131 ve Yarg\u0131tay 17. Hukuk ve 4. Hukuk Dairesinin yerle\u015fik i\u00e7tihatlar\u0131 gere\u011fi, Population Masculine Et – Feminine (PMF 1931) Tablosu esas al\u0131narak davac\u0131n\u0131n veya m\u00fcteveffan\u0131n muhtemel ya\u015fam s\u00fcresinin belirlenmesi; davac\u0131n\u0131n veya m\u00fcteveffan\u0131n muhtemel gelirinin her y\u0131l i\u00e7in % 10 art\u0131r\u0131l\u0131p % 10 iskonto edilmesi ile belirlenecek pe\u015fin de\u011feri esas al\u0131n\u0131p i\u015fleyecek d\u00f6nem tazminat hesab\u0131 yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131m\u0131za ihbarda bulunanlar\u0131n ileri s\u00fcrd\u00fckleri Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurul kararlar\u0131 tetkik edildi\u011finde g\u00f6r\u00fclece\u011fi \u00fczere yukar\u0131da bahsedilen Anayasa Mahkemesinin 2020 ve 2022 y\u0131llar\u0131nda kanunilik ve e\u015fitlik temelli olarak verilmi\u015f trafik genel \u015fartlar\u0131n iptali s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131ndan emsal al\u0131nmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir…” gerek\u00e7eleriyle Konya B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin ilamlar\u0131n\u0131n hukuka uygun oldu\u011fu anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n bu y\u00f6nde giderilmesi gerekti\u011fine oy\u00e7oklu\u011fuyla karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
III. UYU\u015eMAZLI\u011eIN G\u0130DER\u0130LMES\u0130 \u0130STEM\u0130NE KONU KARARLAR<\/p>\n
A. Konya B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi’nin 18\/01\/2024 Tarihli, 2024\/21-2024\/48 E-K Say\u0131l\u0131 Karar\u0131<\/p>\n
“…Bu halde AYM ce verilen iptal karar\u0131 sonras\u0131 d\u00fczenlenecek maluliyet raporlar\u0131nda 01.06.2015 tarihinden itibaren uygulanan genel \u015fartlar\u0131n ve bu genel \u015fartlarla belirlenen \u00d6z\u00fcrl\u00fcl\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc y\u00f6netmeli\u011fi ile Engelliler y\u00f6netmeli\u011finin uygulanma imkan\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131ndan; …Ancak Berkan Baran y\u00f6n\u00fcnden \u00c7al\u0131\u015fma G\u00fcc\u00fc ve Meslekte Kazanma G\u00fcc\u00fc Kayb\u0131 Oran\u0131 Tespit \u0130\u015flemleri Y\u00f6netmeli\u011fine g\u00f6re 21.10.2021 tarihli rapor al\u0131nd\u0131\u011f\u0131ndan bu davac\u0131 y\u00f6n\u00fcnden davac\u0131 Berkan vekilince yap\u0131lan istinaf yersizdir… Keza AYM ce verilen iptal karar\u0131 sonras\u0131 d\u00fczenlenecek akt\u00fcerya raporlar\u0131na ili\u015fkin olarak 01.06.2015 tarihli genel \u015fartlar ile getirilen TRH 2010 Ya\u015fam Tablosu ve %1,8 teknik faizin ve bu genel \u015fartlarla belirlenen vergilendirilmi\u015f belgeli gelir, olmad\u0131\u011f\u0131 takdirde asgari \u00fccretin kazan\u00e7 olarak nazara al\u0131naca\u011f\u0131 d\u00fczenlemesinin uygulanma ihtimali kalmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetilerek;…Bu halde mahkemece AYM verilen iptal karar\u0131 do\u011frultusunda PMF 1931 Ya\u015fam Tablosu’na g\u00f6re her iki davac\u0131 y\u00f6n\u00fcnden ek rapor al\u0131nmal\u0131d\u0131r…” gerek\u00e7eleriyle de istinaf talebinin kabul\u00fc ile ilk derece mahkemesi karar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131na ve yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in dosyan\u0131n karar\u0131 veren mahkemeye iadesine kesin olarak karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
B. Konya B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi’nin 28.12.2023 Tarihli, 2023\/2468-2023\/2986 E-K Say\u0131l\u0131 Karar\u0131<\/p>\n
“…Bu halde AYM ce verilen iptal karar\u0131 sonras\u0131 d\u00fczenlenecek maluliyet raporlar\u0131nda 01.06.2015 tarihinden itibaren uygulanan Genel \u015eartlar\u0131n bu halde genel \u015fartlarla belirlenen \u00f6z\u00fcrl\u00fcl\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc y\u00f6netmeli\u011fi ile engelliler y\u00f6netmeli\u011finin uygulanma imkan\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131ndan;… Keza d\u00fczenlenecek akt\u00fcerya raporlar\u0131na ili\u015fkin olarak da Genel \u015eartlar ile getirilen TRH 2010 Ya\u015fam Tablosu ve %1,8 teknik faizin ve vergilendirilmi\u015f gelirin nazara al\u0131naca\u011f\u0131 d\u00fczenlemesinin uygulanma ihtimali kalmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetilerek ;…Somut olayda \u00c7al\u0131\u015fma G\u00fcc\u00fc ve Meslekte Kazanma G\u00fcc\u00fc Kayb\u0131 Oran\u0131 Tespit \u0130\u015flemleri Y\u00f6netmeli\u011fine g\u00f6re al\u0131nan maluliyet raporunda davac\u0131n\u0131n %3,3 meslekte kazanma g\u00fc\u00e7 kayb\u0131n\u0131n bulundu\u011fu belirtilmi\u015f olup bu oran \u00fczerinden PMF 1931 Ya\u015fam Tablosu esas al\u0131narak yap\u0131lan hesaplamada 157.899,61 TL s\u00fcrekli i\u015f g\u00f6remezlik zarar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan bu miktar \u00fczerinden tazminata h\u00fckmedilmesi gerekir…” gerek\u00e7eleriyle de istinaf talebinin k\u0131smen kabul\u00fc ile davan\u0131n kabul\u00fcne kesin olarak karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
C. Konya B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi’nin 06\/02\/2024 Tarihli, 2023\/2444-2024\/149 E-K Say\u0131l\u0131 Karar\u0131<\/p>\n
“… Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu’nun 1989\/4-586 Esas, 1990\/199 Karar say\u0131l\u0131 karar\u0131 ve Yarg\u0131tay (Kapat\u0131lan) 17. Hukuk Dairesi ve 4 Hukuk Dairesinin yerle\u015fik i\u00e7tihatlar\u0131 gere\u011fi, Population Masculine Et – Feminine (PMF 1931) Ya\u015fam Tablosu esas al\u0131narak davac\u0131n\u0131n veya m\u00fcteveffan\u0131n muhtemel ya\u015fam s\u00fcresinin belirlenmesi; davac\u0131n\u0131n veya m\u00fcteveffan\u0131n muhtemel gelirinin her y\u0131l i\u00e7in % 10 art\u0131r\u0131l\u0131p % 10 iskonto edilmesi ile belirlenecek pe\u015fin de\u011feri esas al\u0131n\u0131p i\u015fleyecek d\u00f6nem tazminat hesab\u0131 yap\u0131lmas\u0131nda bir isabetsizlik bulunmamaktad\u0131r…” denilerek ba\u015fka gerek\u00e7elerle istinaf talebinin kabul\u00fc ile ilk derece mahkemesi karar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131na ve yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in dosyan\u0131n karar\u0131 veren mahkemeye iadesine kesin olarak karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
D. Ankara B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi’nin 21.12.2023 Tarihli, 2021\/1411-2023\/1068 E-K Say\u0131l\u0131 Karar\u0131<\/p>\n
“…Bu durumda Yarg\u0131tay uygulamalar\u0131na g\u00f6re \u00f6ncelikle akt\u00fcer s\u0131fat\u0131n\u0131 haiz bilirki\u015fiden gerek\u00e7eli, denetime ve h\u00fck\u00fcm vermeye elveri\u015fli rapor al\u0131nmas\u0131, davac\u0131lar F.S. ve M.S.n\u0131n destekten yoksun kalma zarar\u0131n\u0131n TRH 2010 Ya\u015fam Tablosu ve progresif rant y\u00f6ntemi kullan\u0131larak \u00f6deme tarihi verilerine g\u00f6re hesaplama yap\u0131larak \u00f6demenin zarar\u0131 kar\u015f\u0131lay\u0131p kar\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131n denetlenmesi, zarar\u0131n kar\u015f\u0131lanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi halinde ise rapor tarihi verilerine g\u00f6re yukar\u0131da a\u00e7\u0131klanan ilkelere uygun olarak hesaplama yap\u0131larak \u00f6demenin yasal faizi ile g\u00fcncellenip belirlenen tazminattan mahsup edilerek sonucuna g\u00f6re karar verilmesi gerekirken an\u0131lan hususlar\u0131n g\u00f6z ard\u0131 edilmi\u015f olmas\u0131 isabetsizdir…” gerek\u00e7eleriyle de istinaf talebinin kabul\u00fc ile ilk derece mahkemesi karar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131na ve yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in dosyan\u0131n karar\u0131 veren mahkemeye iadesine kesin olarak karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
E. Ankara B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi’nin 15.12.2023 Tarihli, 2021\/1883-2023\/1054 E-K Say\u0131l\u0131 Karar\u0131<\/p>\n
” …Dava konusu olayda kaza 05.11.2016 tarihinde meydana gelmi\u015f olup mahkemece davac\u0131n\u0131n maluliyet oran\u0131n\u0131n Yarg\u0131tay uygulamalar\u0131na g\u00f6re kaza tarihinde uygulanan \u00d6z\u00fcrl\u00fcl\u00fck \u00d6l\u00e7\u00fct\u00fc S\u0131n\u0131fland\u0131rmas\u0131 ve \u00d6z\u00fcrl\u00fclere Verilecek Sa\u011fl\u0131k Kurulu Raporlar\u0131 Hakk\u0131nda Y\u00f6netmelik h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re belirlenmesi gerekirken \u00c7al\u0131\u015fma G\u00fcc\u00fc Ve Meslekte Kazanma G\u00fcc\u00fc Kayb\u0131 Tespit \u0130\u015flemler Y\u00f6netmeli\u011fi h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re belirlenmi\u015f olmas\u0131 do\u011fru g\u00f6r\u00fclmedi\u011finden olay tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan y\u00f6netmelik h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re maluliyet oran\u0131n\u0131n belirlenmesi i\u00e7in Adli T\u0131p Kurumu 2. \u0130htisas kurulundan ek rapor al\u0131narak sonucuna g\u00f6re istinaf kanun yoluna ba\u015fvuran daval\u0131 taraf yarar\u0131na olu\u015fan kazan\u0131lm\u0131\u015f haklar da g\u00f6zetilerek h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131 gerekti\u011finden…” gerek\u00e7eleriyle istinaf talebinin kabul\u00fc ile ilk derece mahkemesi karar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131na ve yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in dosyan\u0131n karar\u0131 veren mahkemeye iadesine kesin olarak karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
F. Ankara B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi’nin 14.12.2023 Tarihli, 2021\/1652-2023\/1013 E-K Say\u0131l\u0131 Karar\u0131<\/p>\n
” … Bu durumda davac\u0131n\u0131n maluliyetinin tespiti i\u00e7in kaza nedeniyle g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc t\u00fcm tedavi belgeleri temin edilerek Yarg\u0131tay uygulamalar\u0131na g\u00f6re olay tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan y\u00f6netmelik h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re davac\u0131n\u0131n itirazlar\u0131 da de\u011ferlendirilmek suretiyle Adli T\u0131p Kurumundan rapor al\u0131nmas\u0131 gerekirken bu husunun g\u00f6z ard\u0131 edilmi\u015f olmas\u0131 do\u011fru de\u011fildir… Bu itibarla, \u00f6deme tarihi itibar\u0131yla tazminatlar\u0131n belirlenmesinde TRH 2010 Ya\u015fam Tablosu ve progresif rant y\u00f6ntemi kullan\u0131larak hesap yap\u0131lmas\u0131 ve davac\u0131n\u0131n ger\u00e7ek zarar\u0131n\u0131n belirlenmesi ve buna g\u00f6re \u00f6demelerin de\u011ferlendirilmesi gerekirken, yaz\u0131l\u0131 oldu\u011fu gibi TRH 2010 Ya\u015fam Tablosu kullan\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen 1%,8 teknik faize g\u00f6re tazminat hesab\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan akt\u00fcer bilirki\u015fi raporlar\u0131n\u0131n esas al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131 do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131ndan, Yarg\u0131tay uygulamalar\u0131na uygun olmayan tazminat raporlar\u0131na itibar edilerek karar verilmesi do\u011fru g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir…” gerek\u00e7eleriyle istinaf talebinin kabul\u00fc ile ilk derece mahkemesi karar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131na ve yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in dosyan\u0131n karar\u0131 veren mahkemeye iadesine kesin olarak karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
G. Ankara B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi’nin 05.07.2023 Tarihli, 2022\/1129-2023\/1035 E-K Say\u0131l\u0131 Karar\u0131<\/p>\n
“…Daval\u0131n\u0131n zarar hesab\u0131n\u0131n genel \u015fartlara g\u00f6re yap\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik istinaf\u0131n\u0131n yerinde olmad\u0131\u011f\u0131, Yarg\u0131tay i\u00e7tihat de\u011fi\u015fikli\u011fi nedeniyle art\u0131k yerle\u015fik Yarg\u0131tay uygulamas\u0131 gere\u011fince zarar\u0131n belirlenmesinde hesap y\u00f6ntemi olarak TRH 2010 Ya\u015fam Tablosu ve progresif rant y\u00f6ntemi esas al\u0131narak hesap yap\u0131lmas\u0131 gerekirken mahkemece h\u00fckme esas al\u0131nan raporda PMF 1931 Ya\u015fam Tablosu ve progresif rant y\u00f6ntemi esas al\u0131narak zarar hesaplanmas\u0131 do\u011fru de\u011filse de, PMF Ya\u015fam Tablosuna g\u00f6re ya\u015fam s\u00fcrelerinin daha k\u0131sa olmas\u0131 ve bu durumun da daval\u0131 sigortan\u0131n ve di\u011fer daval\u0131lar\u0131n lehine oldu\u011fu…” gerek\u00e7eleriyle de istinaf ba\u015fvurusunun HMK’n\u0131n 353\/1-b-1. maddesi uyar\u0131nca esastan reddine kesin olarak karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
H. \u0130stanbul B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi’nin 27.04.2023 Tarihli, 2021\/1782-2023\/692 E-K Say\u0131l\u0131 Karar\u0131<\/p>\n
“Trafik kazas\u0131 neticesinde bedensel zarara u\u011frayan ve buna dayal\u0131 olarak maluliyet tazminat\u0131 iste\u011finde bulunan hak sahiplerinin bakiye \u00f6m\u00fcr s\u00fcreleri daha \u00f6nceki y\u0131llarda Fransa’dan al\u0131nan 1931 tarihli “PMF” cetvellerine g\u00f6re saptanmakta ise de; Yarg\u0131tay \u00d6zel Dairesi’nce Ba\u015fbakanl\u0131k Hazine M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131, Hacettepe \u00dcniversitesi Fen Fak\u00fcltesi Akt\u00fcerya Bilimleri B\u00f6l\u00fcm\u00fc, BNB Dan\u0131\u015fmanl\u0131k, Marmara \u00dcniversitesi ve Ba\u015fkent \u00dcniversitesi’nin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla “TRH 2010” ad\u0131 verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Ger\u00e7ek zarar hesab\u0131, \u00f6z\u00fc itibariyle varsay\u0131mlara dayal\u0131 bir hesap olup, ger\u00e7e\u011fe en yak\u0131n verilerin kullan\u0131lmas\u0131 esast\u0131r. Bu durumda; Yarg\u0131tay Daireleri aras\u0131nda tazminat hesab\u0131nda birli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ve yine bu tablonun \u00fclkemize \u00f6zg\u00fc ve g\u00fcncel verileri i\u00e7erdi\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, tazminat hesaplamalar\u0131nda TRH 2010 Ya\u015fam Tablosu’na g\u00f6re bakiye \u00f6m\u00fcr s\u00fcrelerinin belirlenmesinin, g\u00fcncel verilere ve \u00fclkemiz ger\u00e7eklerine daha uygun olaca\u011f\u0131na karar verilerek, i\u00e7tihat de\u011fi\u015fikli\u011fine gidilmi\u015f ve Dairemizce bu y\u00f6ndeki g\u00f6r\u00fc\u015f benimsenmi\u015ftir.<\/p>\n
\u00d6te yandan; Anayasa Mahkemesi’nin 17.07.2020 tarih- 2019\/40-2020\/40 say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile; KTK’nun 90. maddesindeki “bu Kanun \u00e7er\u00e7evesinde haz\u0131rlanan genel \u015fartlarda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen usul ve esaslara tabidir” b\u00f6l\u00fcm\u00fcndeki “bu Kanun \u00e7er\u00e7evesinde haz\u0131rlanan genel \u015fartlarda” ibaresinin Anayasa’ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle iptaline karar verilmi\u015ftir. Bu nedenle; i\u015fg\u00fcc\u00fc kayb\u0131 tazminat\u0131 hesab\u0131nda, yeni Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortas\u0131 Genel \u015eartlar\u0131 ekindeki cetvellerin kullan\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131ndan ve %1,8 teknik faiz ile devre ba\u015f\u0131 \u00f6demeli belirli s\u00fcreli ranf form\u00fcl\u00fc uygulamas\u0131 an\u0131lan cetvellerle getirildi\u011finden, art\u0131k uygulanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Tazminat hesaplamas\u0131n\u0131n, %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve Yarg\u0131tay uygulamalar\u0131 ile kabul edilen progresif rant y\u00f6ntemi kullan\u0131larak yap\u0131lmas\u0131 gereklidir. (Bknz. Yarg\u0131tay 4. Hukuk Dairesi’nin 2021\/2466Esas, 2021\/2462 Karar say\u0131l\u0131 ilam\u0131)<\/p>\n
Somut olayda; yerel mahkemece h\u00fckme esas al\u0131nan akt\u00fcerya raporunda da TRH Ya\u015fam Tablosu ve %1,8 teknik faiz uygulanmadan, tamamiyle PMF Ya\u015fam Tablosu ve progresif rant y\u00f6ntemine g\u00f6re hesaplama yap\u0131lm\u0131\u015f olup; her ne kadar progresif rant y\u00f6ntemi uygulanmas\u0131nda (ba\u015fka deyi\u015fle %1,8 teknik faiz uygulanmamas\u0131) bir hata yok ise de yerel mahkemece h\u00fckme esas al\u0131nan tazminat hesaplamas\u0131nda, PMF Ya\u015fam Tablosu’nun kullan\u0131lmas\u0131 esasen do\u011fru de\u011fildir.<\/p>\n
Ne var ki s\u00f6z konusu karara kar\u015f\u0131 davac\u0131 taraf\u00e7a bu y\u00f6ne ili\u015fkin olarak istinaf yasa yoluna ba\u015fvurulmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu durumda PMF Ya\u015fam Tablosunun baz al\u0131nmas\u0131yla, rapor tarihinde 27 ya\u015f\u0131nda olan K\u00fcbra At\u0131c\u0131’n\u0131n bakiye ya\u015fam s\u00fcresinin 47 y\u0131l olaca\u011f\u0131 kabul ederek yap\u0131lan akt\u00fcer hesaplaman\u0131n (TRH 2010 Ya\u015fam Tablosuna g\u00f6re rapor tarihinde 27 ya\u015f\u0131nda olan K\u00fcbra At\u0131c\u0131’n\u0131n bakiye ya\u015fam s\u00fcresinin 51-52 y\u0131l oldu\u011fu varsay\u0131lmaktad\u0131r.) daval\u0131 taraf bak\u0131m\u0131ndan daha lehe oldu\u011fu konusunda duraksama bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan, daval\u0131 sigorta \u015firketinin a\u00e7\u0131klanan bu hususa y\u00f6nelik istinaf iste\u011fin de reddi gerekmi\u015ftir…” gerek\u00e7eleriyle de istinaf talebinin k\u0131smen kabul\u00fc ile davan\u0131n k\u0131smen kabul\u00fcne kesin olarak karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
I. \u0130stanbul B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi’nin 22.11.2023 Tarihli, 2021\/1689-2023\/2110 E-K Say\u0131l\u0131 Karar\u0131<\/p>\n
“… Trafik kazas\u0131 sonucu cismani zarar nedeniyle maddi tazminat ya da \u00f6l\u00fcme ba\u011fl\u0131 destekten yoksun kalma tazminat hesaplar\u0131nda bakiye \u00f6mr\u00fcn belirlenmesinde Anayasa Mahkemesinin 17\/07\/2020 tarih, 2019\/40 Esas ve 2020\/40 Karar say\u0131l\u0131 iptal karar\u0131ndan sonra Yarg\u0131tay 4. Hukuk Dairesinin 24\/05\/2021 tarih, 2021\/3033 Esas ve 2021\/1560 Karar say\u0131l\u0131 g\u00fcncel karar\u0131nda TRH 2010 Ya\u015fam Tablosu’na g\u00f6re belirlenmesi ve prograsif rant tekni\u011fi kullan\u0131lmak suretiyle tazminat miktar\u0131n\u0131n hesaplanmas\u0131 gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcnde karar verilmi\u015ftir (Ayn\u0131y\u00f6nde 14.01.2021 tarih, 2020\/2598 E. ve 2021\/34K. say\u0131l\u0131 karar\u0131).<\/p>\n
Somut olayda; davac\u0131n\u0131n hak kazanabilece\u011fi i\u015f g\u00fcc\u00fc kayb\u0131 tazminat\u0131n\u0131n tespit edilebilmesi i\u00e7in mahkemece PMF 1931 Ya\u015fam Tablosu uygulanarak yap\u0131lan tazminat hesab\u0131n\u0131n h\u00fckme esas al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Yarg\u0131tay 4. Hukuk Dairesi’nin yerle\u015fik uygulamalar\u0131 gere\u011fi, hesaplamada TRH 2010 Ya\u015fam Tablosu \u2019nun kullan\u0131lmas\u0131 yerine PMF 1932 Ya\u015fam Tablosunun kullan\u0131lmas\u0131 do\u011fru olmam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak PMF 1931 Ya\u015fam Tablosunda belirlenen bakiye \u00f6m\u00fcr s\u00fcreleri TRH 2010 Ya\u015fam Tablosunda belirlenen bakiye \u00f6m\u00fcr s\u00fcrelerinden daha k\u0131sa olmas\u0131, davac\u0131 taraf\u0131n bu y\u00f6nde itiraf ve istinaf\u0131 bulunmamas\u0131 nedeniyle talep ile ba\u011fl\u0131l\u0131k ilkesi gere\u011fince PMF 1931 Ya\u015fam Tablosu kullan\u0131lmas\u0131nda isabetsizlik bulunmamaktad\u0131r…” gerek\u00e7eleriyle de istinaf ba\u015fvurusunun HMK’n\u0131n 353\/1-b\/1. maddesi uyar\u0131nca esastan reddine kesin olarak karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
\u0130. \u0130stanbul B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi’nin 31.10.2023 Tarihli, 2023\/584-2023\/1418 E-K Say\u0131l\u0131 Karar\u0131<\/p>\n
“…Davac\u0131 vekilinin istinaf ba\u015fvurusu y\u00f6n\u00fcnden; Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarih, 2019\/40 Esas ve 2020\/40 Karar say\u0131l\u0131 Karar\u0131 ile “Karayollar\u0131 Trafik Kanunu\u2019nun 90. maddesinin birinci c\u00fcmlesinin \u201c…bu Kanun ve bu Kanun \u00e7er\u00e7evesinde haz\u0131rlanan Genel \u015eartlarda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen usul ve esaslara tabidir.\u201d B\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Yer Alan \u201c…ve bu Kanun \u00e7er\u00e7evesinde haz\u0131rlanan genel \u015fartlarda… \u201d ibaresi, ikinci c\u00fcmlesinde yer alan \u201c…ve genel \u015fartlarda… \u201d ibaresinin, b) Kanun \u2019un 92. maddesinin (i) bendi \u201cBu Kanun \u00e7er\u00e7evesinde haz\u0131rlanan zorunlu mali sorumluluk sigortas\u0131 Genel \u015eartlar\u0131 ve ekleri ile tan\u0131mlanan teminat i\u00e7eri\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda kalan talepler.\u201d ibaresinin, Anayasa\u2019n\u0131n 5., 13, 17, 35 ve 48. maddelerine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fundan oy \u00e7oklu\u011fu ile iptallerine karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 17. (Kapat\u0131lan) ve 4. Hukuk Dairelerinin Anayasa Mahkemesi’nin yukar\u0131da bahsedilen karar\u0131 sonras\u0131nda vermi\u015f oldu\u011fu g\u00fcncel kararlar\u0131 gere\u011fince tazminat hesaplar\u0131nda bakiye \u00f6mr\u00fcn belirlenmesinde TRH 2010 Ya\u015fam Tablosu uygulanacak, bilinmeyen (i\u015fleyecek) devre bak\u0131m\u0131ndan da “progresif rant” form\u00fcl\u00fc kullan\u0131larak tazminat\u0131n hesaplanmas\u0131 gerekecektir (Yarg\u0131tay 4. Hukuk Dairesinin 2022\/6135 E. ve 2022\/10604 K., 2021\/16078 E. ve 2022\/10550 K., 2021\/13398 E. ve 2022\/10498 K.,Yarg\u0131tay (Kapat\u0131lan) 17. Hukuk Dairesinin 2020\/2598 E. ve 2021\/34 K., 2019\/3713 E. ve 2020\/2420 K. say\u0131l\u0131 kararlar\u0131).<\/p>\n
Somut uyu\u015fmazl\u0131kta, \u0130lk Derece Mahkemesince h\u00fckme esas al\u0131nan 03.11.2022 tarihli akt\u00fcerya bilirki\u015fi raporunda 2 nolu se\u00e7enekteki PMF 1931 Ya\u015fam Tablosu y\u00f6ntemi esas al\u0131narak tazminat belirlendi\u011finden bu hususa de\u011finen davac\u0131 vekilinin istinaf itirazlar\u0131n\u0131n kabul\u00fcne, h\u00fckm\u00fcn bu y\u00f6nden kald\u0131r\u0131larak, ayn\u0131 bilirki\u015fi raporunda 1 nolu se\u00e7enekteki TRH 2010 Ya\u015fam Tablosu ve progresif rant y\u00f6ntemine g\u00f6re yap\u0131lan hesaplama dikkate al\u0131narak a\u015fa\u011f\u0131daki h\u00fck\u00fcm kurulmu\u015ftur…” gerek\u00e7eleriyle de istinaf talebinin k\u0131smen kabul\u00fc ile davan\u0131n kabul\u00fcne kesin olarak karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
IV. GEREK\u00c7E<\/p>\n
A. Uyu\u015fmazl\u0131k<\/p>\n
Uyu\u015fmazl\u0131k, AYM’nin 09.10.2020 tarihli Resmi Gazetede yay\u0131mlanan 17.07.2020 tarihli ve 2019\/40-2020\/40 E-K say\u0131l\u0131 karar\u0131 sonras\u0131 trafik kazas\u0131 sonucu i\u015f g\u00fcc\u00fc kayb\u0131 tazminat\u0131 ile destekten yoksun kalma tazminat\u0131 isteminde bulunan hak sahiplerinin ger\u00e7ek zarar\u0131n\u0131n hesaplanmas\u0131 i\u00e7in bakiye \u00f6mr\u00fcn TRH 2010 Ya\u015fam Tablosuna m\u0131, yoksa PMF 1931 Ya\u015fam Tablosuna g\u00f6re mi tespit edilece\u011fi, yine maluliyet oran\u0131n\u0131n belirlenmesinde kaza tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan i\u015fg\u00fcc\u00fc kayb\u0131 mevzuatlar\u0131n\u0131n m\u0131, yoksa \u00d6z\u00fcrl\u00fcl\u00fck \u00d6l\u00e7\u00fct\u00fc S\u0131n\u0131fland\u0131rmas\u0131 ve \u00d6z\u00fcrl\u00fclere Verilecek Sa\u011fl\u0131k Kurulu Raporlar\u0131 Hakk\u0131nda Y\u00f6netmelik ile Eri\u015fkinler \u0130\u00e7in Engellilik De\u011ferlendirmesi Hakk\u0131nda Y\u00f6netmelik d\u0131\u015f\u0131ndaki mevzuat\u0131n m\u0131 uygulanaca\u011f\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n
B. \u0130lgili Hukuk<\/p>\n
1. B\u00f6lge Adliye Mahkemelerinin benzer olaylarda kesin nitelikteki kararlar\u0131 aras\u0131ndaki uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n giderilmesi isteminin hukuki dayana\u011f\u0131, 5235 say\u0131l\u0131 Adl\u00ee Yarg\u0131 \u0130lk Derece Mahkemeleri ile B\u00f6lge Adliye Mahkemelerinin Kurulu\u015f, G\u00f6rev ve Yetkileri Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 35 inci maddesinde yer alan d\u00fczenlemedir.<\/p>\n
2. 5235 say\u0131l\u0131 Kanun’un 35 inci maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (3) \u00fcnc\u00fc bendinde yer alan d\u00fczenlemeye g\u00f6re; “Re’sen veya b\u00f6lge adliye mahkemesinin ilgili hukuk veya ceza dairesinin ya da Cumhuriyet ba\u015fsavc\u0131s\u0131n\u0131n, Hukuk Muhakemeleri Kanunu veya Ceza Muhakemesi Kanununa g\u00f6re istinaf yoluna ba\u015fvurma hakk\u0131 bulunanlar\u0131n, benzer olaylarda b\u00f6lge adliye mahkemesi hukuk veya ceza dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar aras\u0131nda ya da bu mahkeme ile ba\u015fka bir b\u00f6lge adliye mahkemesi hukuk veya ceza dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar aras\u0131nda uyu\u015fmazl\u0131k bulunmas\u0131 h\u00e2linde bu uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n giderilmesini gerek\u00e7eli olarak istemeleri \u00fczerine, kendi g\u00f6r\u00fc\u015flerini de ekleyerek Yarg\u0131taydan bu konuda bir karar verilmesini istemek” b\u00f6lge adliye mahkemesi ceza daireleri ba\u015fkanlar kurulu ve hukuk daireleri ba\u015fkanlar kurulunun g\u00f6revleri aras\u0131nda say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
3. 5235 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 35 inci maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131na g\u00f6re ise “(3) numaral\u0131 bende g\u00f6re yap\u0131lacak istemler, ceza davalar\u0131nda Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na, hukuk davalar\u0131nda ise ilgili hukuk dairesine iletilir. Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 uyu\u015fmazl\u0131k bulundu\u011funa kanaat getirmesi durumunda ilgili ceza dairesinden bir karar verilmesini talep eder. Uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n giderilmesine ili\u015fkin olarak dairece bu f\u0131kra uyar\u0131nca verilen kararlar kesindir. “<\/p>\n
4. 2918 say\u0131l\u0131 Karayollar\u0131 Trafik Kanunu’nun (KTK) 90. maddesi “(De\u011fi\u015fik:14\/4\/2016-6704\/3 md.) Zorunlu mali sorumluluk sigortas\u0131 kapsam\u0131ndaki tazminatlar bu Kanunda (…) \u00f6ng\u00f6r\u00fclen usul ve esaslara tabidir. (Ek c\u00fcmle:9\/6\/2021-7327\/18 md.) (\u0130ptal c\u00fcmle: Anayasa Mahkemesi\u2019nin 29\/12\/2022 tarihli ve E.: 2021\/82, K.: 2022\/167 say\u0131l\u0131 Karar\u0131 ile.) S\u00f6z konusu tazminatlar ve manevi tazminata ili\u015fkin olarak bu Kanunda (…) d\u00fczenlenmeyen hususlar hakk\u0131nda 11\/1\/2011 tarihli ve 6098 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanununun haks\u0131z fiillere ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r. (Ek f\u0131kra:9\/6\/2021-7327\/18 md.) (\u0130ptal f\u0131kra: Anayasa Mahkemesi\u2019nin 29\/12\/2022 tarihli ve E.: 2021\/82, K.: 2022\/167 say\u0131l\u0131 Karar\u0131 ile.) ” \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
5. 6098 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu’nun (TBK) 55. maddesi “Destekten yoksun kalma zararlar\u0131 ile bedensel zararlar, bu Kanun h\u00fck\u00fcmlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine g\u00f6re hesaplan\u0131r…” d\u00fczenlemesini i\u00e7ermektedir.<\/p>\n
C. De\u011ferlendirme<\/p>\n
KTK’n\u0131n 85 inci maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda; bir motorlu arac\u0131n i\u015fletilmesi bir kimsenin \u00f6l\u00fcm\u00fcne veya yaralanmas\u0131na yahut bir \u015feyin zarara u\u011framas\u0131na sebep olursa, motorlu arac\u0131n bir te\u015febb\u00fcs\u00fcn unvan\u0131 veya i\u015fletme ad\u0131 alt\u0131nda veya bu te\u015febb\u00fcs taraf\u0131ndan kesilen biletle i\u015fletilmesi h\u00e2linde, motorlu arac\u0131n i\u015fleteni ve ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu te\u015febb\u00fcs\u00fcn sahibinin, do\u011fan zarardan m\u00fc\u015ftereken ve m\u00fcteselsilen sorumlu olaca\u011f\u0131, 91 inci maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda; i\u015fletenlerin, bu Kanun’un 85 inci maddesinin birinci f\u0131kras\u0131na g\u00f6re olan sorumluluklar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak \u00fczere mali sorumluluk sigortas\u0131 yapt\u0131rmalar\u0131n\u0131n zorunlu oldu\u011fu, yine 90 \u0131nc\u0131 maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda ise; zorunlu mali sorumluluk sigortas\u0131 kapsam\u0131ndaki tazminatlar\u0131n bu Kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen usul ve esaslara tabi oldu\u011fu ve 2918 say\u0131l\u0131 Kanun’da d\u00fczenlenmeyen hususlar hakk\u0131nda 6098 say\u0131l\u0131 Kanun’un haks\u0131z fiillere ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanaca\u011f\u0131 \u015feklinde d\u00fczenleme getirilmi\u015ftir.<\/p>\n
TBK’n\u0131n 49 il\u00e2 51 inci maddelerine g\u00f6re, kusurlu ve hukuka ayk\u0131r\u0131 bir fiille ba\u015fkas\u0131na zarar veren, bu zarar\u0131 gidermekle y\u00fck\u00fcml\u00fc olup zarar g\u00f6ren, zarar\u0131n\u0131 ve zarar verenin kusurunu ispatla m\u00fckelleftir. H\u00e2kim, tazminat\u0131n kapsam\u0131n\u0131 ve \u00f6denme bi\u00e7imini, durumun gere\u011fini ve \u00f6zellikle kusurun a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alarak belirler.<\/p>\n
TBK’n\u0131n “Bedensel zararlar” ba\u015fl\u0131kl\u0131 54 \u00fcnc\u00fc maddesinde bedensel zararlar “\u00f6zellikle” ifadesine yer verilmek suretiyle tedavi giderleri, kazan\u00e7 kayb\u0131, \u00e7al\u0131\u015fma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn azalmas\u0131ndan ya da yitirilmesinden do\u011fan kay\u0131plar, ekonomik gelece\u011fin sars\u0131lmas\u0131ndan do\u011fan kay\u0131plar olarak \u00f6rnekseme yoluyla a\u00e7\u0131kland\u0131ktan sonra, “Tazminat\u0131n belirlenmesi” ba\u015fl\u0131kl\u0131 55 inci maddenin birinci f\u0131kras\u0131nda ise; “Destekten yoksun kalma zararlar\u0131 ile bedensel zararlar, bu Kanun h\u00fck\u00fcmlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine g\u00f6re hesaplan\u0131r.” h\u00fckm\u00fcne yer verilmi\u015ftir. A\u00e7\u0131klanan d\u00fczenlemelerden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere tazminat\u0131n hesaplanmas\u0131na y\u00f6nelik somut kurallar bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan tazminat\u0131n (u\u011fran\u0131lan ger\u00e7ek zarar\u0131n) belirlenmesine y\u00f6nelik ilkeler, somut olay\u0131n \u00f6zelli\u011fi g\u00f6zetilmek suretiyle yeksenak uygulamalar\u0131n ortaya konulabilmesi amac\u0131yla ilgili Kanunlar \u00e7er\u00e7evesinde olu\u015fturulan i\u00e7tihatlarla belirlenmi\u015ftir.<\/p>\n
Haks\u0131z fiil sonucu \u00e7al\u0131\u015fma g\u00fcc\u00fcnde kay\u0131p oldu\u011fu iddias\u0131 ve buna y\u00f6nelik bir talebin bulunmas\u0131 h\u00e2linde, zarar\u0131n kapsam\u0131n\u0131n tespiti a\u00e7\u0131s\u0131ndan ge\u00e7ici i\u015f g\u00f6remezlik s\u00fcresi ile s\u00fcrekli i\u015f g\u00f6remezlik oran\u0131n\u0131n do\u011fru bir \u015fekilde belirlenmesi zorunludur. S\u00f6z konusu belirlemenin, ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131 mevzuat uyar\u0131nca sa\u011fl\u0131k kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sa\u011fl\u0131k kurulu\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan \u00e7al\u0131\u015fma g\u00fcc\u00fc kayb\u0131 oldu\u011fu iddia edilen ki\u015fide bulunan \u015fik\u00e2yetler dikkate al\u0131narak olu\u015fturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan mevzuata g\u00f6re yap\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
S\u00fcrekli i\u015f g\u00f6remezlik oran\u0131 tespit edilirken uygulamada yeksenakl\u0131\u011f\u0131n olu\u015fturulabilmesi amac\u0131yla Dairemizin istikrar kazanm\u0131\u015f kararlar\u0131nda; kaza tarihine g\u00f6re 11.10.2008 tarihinden \u00f6nce Sosyal Sigorta Sa\u011fl\u0131k \u0130\u015flemleri T\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc, 11.10.2008 il\u00e2 01.09.2013 tarihleri aras\u0131nda \u00c7al\u0131\u015fma G\u00fcc\u00fc ve Meslekte Kazanma G\u00fcc\u00fc Kayb\u0131 Oran\u0131 Tespit \u0130\u015flemleri Y\u00f6netmeli\u011fi, 01.09.2013 il\u00e2 01.06.2015 tarihleri aras\u0131nda Maluliyet Tespiti \u0130\u015flemleri Y\u00f6netmeli\u011fi, 01.06.2015 il\u00e2 20.02.2019 tarihleri aras\u0131nda \u00d6z\u00fcrl\u00fcl\u00fck \u00d6l\u00e7\u00fct\u00fc, S\u0131n\u0131fland\u0131rmas\u0131 ve \u00d6z\u00fcrl\u00fclere Verilecek Sa\u011fl\u0131k Kurul Raporlar\u0131 Hakk\u0131nda Y\u00f6netmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Eri\u015fkinler \u0130\u00e7in Engellilik De\u011ferlendirmesi Hakk\u0131nda Y\u00f6netmelik uyar\u0131nca sa\u011fl\u0131k kurulu raporu d\u00fczenlenmesi gerekti\u011fi vurgulanmaktad\u0131r.<\/p>\n
Ger\u00e7ek zarar\u0131n belirlenmesine y\u00f6nelik ilkeler (yukar\u0131da a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere somut tazminat hesab\u0131na ili\u015fkin belirlemeler) istikrar kazanan Dairemiz i\u00e7tihatlar\u0131yla belirlenmi\u015f ve uygulamaya y\u00f6n verilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re haks\u0131z fiilden kaynaklanan zarar\u0131n tespitinde haks\u0131z fiilin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi tarihte y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan mevzuat h\u00fck\u00fcmleri dikkate al\u0131narak hesaplama yap\u0131lmaktad\u0131r. Olu\u015fan zarar\u0131n tespit edilmesinde ayn\u0131 konuya y\u00f6nelik ayn\u0131 tarihlerde farkl\u0131 d\u00fczenlemeler bulunmas\u0131n\u0131n da genel ilkelerden ayr\u0131lmak i\u00e7in bir gerek\u00e7e olarak kabul edilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Zira aksinin kabul\u00fc hukuki g\u00fcvenlik ve istikrar ilkesine de ayk\u0131r\u0131 d\u00fc\u015fmektedir. (Hukuk Genel Kurulu’nun 28.02.2024 tarihli, 2022\/(17)4-655 E, 2024\/133 K say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile Hukuk Genel Kurulu’nun 28.02.2024 tarihli, 2022\/4-299 E, 2024\/132 K say\u0131l\u0131 karar\u0131 da bu y\u00f6ndedir.)<\/p>\n
Trafik kazas\u0131 sonucu bedensel zarara u\u011frayan ve buna dayal\u0131 olarak i\u015f g\u00fcc\u00fc kayb\u0131 tazminat\u0131 ile \u00f6l\u00fcm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminat\u0131 isteminde bulunan hak sahiplerinin ger\u00e7ek zarar\u0131n\u0131n belirlenmesi i\u00e7in bakiye \u00f6mr\u00fcn belirlenmesi gerekmektedir. Ger\u00e7ek zarar hesab\u0131, \u00f6z\u00fc itibariyle varsay\u0131mlara dayal\u0131 bir tespit oldu\u011fundan ger\u00e7e\u011fe en yak\u0131n verilerin kullan\u0131lmas\u0131 esast\u0131r. Bu nedenle yap\u0131lan bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucu \u201cTRH 2010\u201d ad\u0131 verilen \u201cUlusal Mortalite Tablosu\u201d haz\u0131rlanm\u0131\u015f olup bu tablonun \u00fclkemize \u00f6zg\u00fc ve g\u00fcncel verileri i\u00e7ermesi ve yarg\u0131 mercileri aras\u0131nda tazminat hesab\u0131nda birli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan Dairemizce de tazminata esas bakiye \u00f6m\u00fcr s\u00fcrelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Ya\u015fam Tablosu\u2019nun kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n uygun olaca\u011f\u0131na dair i\u00e7tihat de\u011fi\u015fikli\u011fine gidilmi\u015f olup istikrarl\u0131 \u015fekilde bu y\u00f6nde kararlar verilmeye devam edilmektedir. Uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n giderilmesine konu edilen iki husus hakk\u0131nda da hem s\u00fcr\u00fcc\u00fc, hem i\u015fleten, hem de sigorta \u015firketleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan Daire uygulamas\u0131 ayn\u0131 \u015fekildedir.<\/p>\n
Dolay\u0131s\u0131yla uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n Ankara B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi, Ankara B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi, \u0130stanbul B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi, \u0130stanbul B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi ve \u0130stanbul B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi’nin ilgili kararlar\u0131na g\u00f6re giderilmesi gerekir.<\/p>\n
V. KARAR<\/p>\n
1. Trafik kazalar\u0131ndan kaynaklanan tazminat davalar\u0131nda; s\u00fcrekli i\u015f g\u00f6remezlik oran\u0131n\u0131n tespitinde kaza tarihi 11.10.2008 tarihinden \u00f6nce ise Sosyal Sigorta Sa\u011fl\u0131k \u0130\u015flemleri T\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc, 11.10.2008 il\u00e2 01.09.2013 tarihleri aras\u0131nda ise \u00c7al\u0131\u015fma G\u00fcc\u00fc ve Meslekte Kazanma G\u00fcc\u00fc Kayb\u0131 Oran\u0131 Tespit \u0130\u015flemleri Y\u00f6netmeli\u011fi, 01.09.2013 il\u00e2 01.06.2015 tarihleri aras\u0131nda ise Maluliyet Tespiti \u0130\u015flemleri Y\u00f6netmeli\u011fi, 01.06.2015 il\u00e2 20.02.2019 tarihleri aras\u0131nda ise \u00d6z\u00fcrl\u00fcl\u00fck \u00d6l\u00e7\u00fct\u00fc, S\u0131n\u0131fland\u0131rmas\u0131 ve \u00d6z\u00fcrl\u00fclere Verilecek Sa\u011fl\u0131k Kurul Raporlar\u0131 Hakk\u0131nda Y\u00f6netmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Eri\u015fkinler \u0130\u00e7in Engellilik De\u011ferlendirmesi Hakk\u0131nda Y\u00f6netmelik h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131na; tazminata esas bakiye \u00f6m\u00fcr s\u00fcrelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Ya\u015fam Tablosu\u2019nun kullan\u0131lmas\u0131na; Konya B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi ile Ankara B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi, Ankara B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi, \u0130stanbul B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi, \u0130stanbul B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi ve \u0130stanbul B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi’nin kesin kararlar\u0131 aras\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015f ve uygulama UYU\u015eMAZLIKLARININ BU \u015eEK\u0130LDE G\u0130DER\u0130LMES\u0130NE,<\/p>\n
2. Dosyan\u0131n Konya B\u00f6lge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Ba\u015fkanlar Kuruluna g\u00f6nderilmesine,<\/p>\n
3. Karardan bir \u00f6rne\u011fin B\u00f6lge Adliye Mahkemelerinin hukuk dairelerine bildirilmesi i\u00e7in H\u00e2kimler ve Savc\u0131lar Kurulu Genel Sekreterli\u011fine g\u00f6nderilmesine,<\/p>\n
30.05.2024 tarihinde oy birli\u011fiyle karar verildi.<\/p>\n
legalbank.net<\/p>\n
\u200bHaks\u0131z fiilden kaynaklanan zarar\u0131n tespitinde haks\u0131z fiilin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi tarihte y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan mevzuat h\u00fck\u00fcmleri dikkate al\u0131narak hesaplama yap\u0131lmaktad\u0131r. Olu\u015fan zarar\u0131n tespit edilmesinde ayn\u0131 konuya y\u00f6nelik ayn\u0131 tarihlerde farkl\u0131 d\u00fczenlemeler bulunmas\u0131n\u0131n da genel ilkelerden ayr\u0131lmak i\u00e7in bir gerek\u00e7e olarak kabul edilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Zira aksinin kabul\u00fc hukuki g\u00fcvenlik ve istikrar ilkesine de ayk\u0131r\u0131 d\u00fc\u015fmektedir.\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T.C. YARGITAY 4. HUKUK DA\u0130RES\u0130 Esas Numaras\u0131: 2024\/3323 Karar Numaras\u0131: 2024\/5474 Karar Tarihi: 30.05.2024 HAKSIZ F\u0130\u0130LDEN KAYNAKLANAN ZARARIN TESP\u0130T\u0130 TRH 2010 YA\u015eAM TABLOSU GER\u00c7EK ZARAR HESABI HUKUK\u0130 G\u00dcVENL\u0130K VE \u0130ST\u0130KRAR \u0130LKES\u0130 TRAF\u0130K KAZASI SONUCU BEDENSEL ZARAR \u00d6ZET\u0130: Haks\u0131z fiilden kaynaklanan zarar\u0131n tespitinde haks\u0131z fiilin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi tarihte y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan mevzuat h\u00fck\u00fcmleri dikkate al\u0131narak hesaplama yap\u0131lmaktad\u0131r. Olu\u015fan zarar\u0131n tespit edilmesinde ayn\u0131 konuya y\u00f6nelik ayn\u0131 tarihlerde farkl\u0131 d\u00fczenlemeler bulunmas\u0131n\u0131n da genel ilkelerden ayr\u0131lmak i\u00e7in bir gerek\u00e7e olarak kabul edilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Zira aksinin kabul\u00fc hukuki g\u00fcvenlik ve istikrar ilkesine de ayk\u0131r\u0131 d\u00fc\u015fmektedir. Ger\u00e7ek zarar hesab\u0131, \u00f6z\u00fc itibariyle varsay\u0131mlara dayal\u0131 bir tespit oldu\u011fundan ger\u00e7e\u011fe en yak\u0131n verilerin kullan\u0131lmas\u0131 esast\u0131r. Bu nedenle yap\u0131lan bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucu \u201cTRH 2010\u201d ad\u0131 verilen \u201cUlusal Mortalite Tablosu\u201d haz\u0131rlanm\u0131\u015f olup bu tablonun \u00fclkemize \u00f6zg\u00fc ve g\u00fcncel verileri i\u00e7ermesi ve yarg\u0131 mercileri aras\u0131nda tazminat hesab\u0131nda birli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan Dairemizce de tazminata esas bakiye \u00f6m\u00fcr s\u00fcrelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Ya\u015fam Tablosu\u2019nun kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n uygun olaca\u011f\u0131na dair i\u00e7tihat de\u011fi\u015fikli\u011fine gidilmi\u015f olup istikrarl\u0131 \u015fekilde bu y\u00f6nde kararlar verilmeye devam edilmektedir. Uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n giderilmesine konu edilen iki husus hakk\u0131nda da hem s\u00fcr\u00fcc\u00fc, hem i\u015fleten, hem de sigorta \u015firketleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan Daire uygulamas\u0131 ayn\u0131 \u015fekildedir. I. BA\u015eVURU Ba\u015fvurucu vekili dilek\u00e7esinde; Konya B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi’nin hem destek …<\/p>","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27,535],"tags":[],"class_list":["post-21209","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber","category-uncategorized-tr"],"acf":[],"yoast_head":"\n