Olaylar<\/p>\n
A\u011f\u0131r ceza mahkemesi, y\u00fcr\u00fct\u00fclen yarg\u0131lama kapsam\u0131nda ba\u015fvurucu hakk\u0131nda konutu terk etmeme adli kontrol tedbirine karar vermi\u015f, bu tedbir yarg\u0131lamaya ili\u015fkin duru\u015fman\u0131n son celsesine kadar devam etmi\u015ftir. Son celsede ba\u015fvurucunun hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015f, bu karar istinaf ve temyiz a\u015famalar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan kesinle\u015fmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, kesinle\u015fen hapis cezas\u0131na ili\u015fkin Cumhuriyet ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen m\u00fcddetnameye baz\u0131 hususlarda hata oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle itiraz etmi\u015f, ayr\u0131ca hakk\u0131nda uygulanan konutu terk etmeme adli kontrol tedbirinde ge\u00e7en s\u00fcrenin hapis cezas\u0131ndan mahsup edilmesini talep etmi\u015ftir. \u0130nfaz h\u00e2kimli\u011fi ba\u015fvurucunun talebini reddetmi\u015f, ba\u015fvurucunun bu ret karar\u0131na itiraz\u0131 da kesin olarak reddedilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu bu karar\u0131 m\u00fcteakip bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
Ba\u015fvurucu ilerleyen s\u00fcre\u00e7te infaz h\u00e2kimli\u011fine sundu\u011fu dilek\u00e7eyle cezas\u0131n\u0131n hatal\u0131 hesapland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek hakk\u0131nda d\u00fczenlenen mahsup i\u015fleminin d\u00fczeltilmesini talep etmi\u015ftir. \u0130nfaz h\u00e2kimli\u011fi ba\u015fvurucunun mahsup talebinin kabul\u00fcne karar vermi\u015f, ba\u015fvurucunun cezas\u0131nda hata bulundu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki itiraz\u0131n\u0131 ise reddetmi\u015ftir. Bunun \u00fczerine Cumhuriyet ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ba\u015fvurucu hakk\u0131nda tekrar m\u00fcddetname d\u00fczenlemi\u015f, s\u00f6z konusu bu m\u00fcddetnamede ba\u015fvurucu hakk\u0131nda konutu terk etmeme adli kontrol tedbirinin uyguland\u0131\u011f\u0131 doksan g\u00fcnl\u00fck s\u00fcrenin yar\u0131s\u0131 olan k\u0131rk be\u015f g\u00fcnl\u00fck s\u00fcre mahsup edilmi\u015ftir.<\/p>\n
\u0130ddialar<\/p>\n
Ba\u015fvurucu, konutu terk etmeme adli kontrol tedbirinde ge\u00e7en s\u00fcrenin mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fcndeki s\u00fcreden mahsup edilmesine ili\u015fkin talebin reddedilmesi nedeniyle ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n; ko\u015fullu sal\u0131verilme i\u00e7in ceza infaz kurumunda ge\u00e7en s\u00fcrenin \u00fc\u00e7te iki yerine d\u00f6rtte \u00fc\u00e7 olarak hesaplanmas\u0131 nedeniyle de su\u00e7ta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlal edildi\u011fini iddia etmi\u015ftir.<\/p>\n
Mahkemenin De\u011ferlendirmesi<\/p>\n
7331 say\u0131l\u0131 Kanun’la 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 109. maddesinde yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikle konutu terk etmeme adli kontrol tedbiri alt\u0131nda ge\u00e7en her iki g\u00fcn\u00fcn, cezan\u0131n mahsubunda bir g\u00fcn olarak dikkate al\u0131nmas\u0131 d\u00fczenlenmi\u015ftir. Somut olayda an\u0131lan kanun de\u011fi\u015fikli\u011fi do\u011frultusunda ba\u015fvurucu hakk\u0131nda uygulanan konutu terk etmeme adli kontrol tedbirinde ge\u00e7en doksan g\u00fcnl\u00fck s\u00fcrenin yar\u0131s\u0131 olan k\u0131rk be\u015f g\u00fcnl\u00fck s\u00fcre mahk\u00fbmiyetten mahsup edilmi\u015f, ba\u015fvurucu ise adli kontrolde ge\u00e7en s\u00fcrenin tamam\u0131n\u0131n mahsup edilmesi gerekti\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
Anayasa Mahkemesi bir karar\u0131nda (Esra \u00d6zkan \u00d6zak\u00e7a [GK], B. No: 2017\/32052, 8\/10\/2020) konutu terk etmeme tedbirinin niteli\u011fi, uygulan\u0131\u015f \u015fekli ve \u00f6zellikleri itibar\u0131yla hareket serbest\u00eesi \u00fczerindeki s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131 etkisinin derece ve yo\u011funluk olarak seyahat \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6re olduk\u00e7a ileri bir boyutta oldu\u011fu, dolay\u0131s\u0131yla ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131na m\u00fcdahale te\u015fkil etti\u011fi sonucuna varm\u0131\u015ft\u0131r. An\u0131lan karardan hareketle, ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlayan bu tedbir alt\u0131nda ge\u00e7en s\u00fcrelerin mahsup edilmesi gerekti\u011fi de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Ancak bu mahsup gereklili\u011fi, s\u00f6z konusu tedbir alt\u0131nda ge\u00e7en s\u00fcrelerin tamam\u0131n\u0131n mahsup edilmesi olarak anla\u015f\u0131lmamal\u0131d\u0131r. S\u00f6z konusu tedbirin ki\u015fi \u00fczerindeki etkileri ve niteli\u011fi dikkate al\u0131narak farkl\u0131 mahsup oran\u0131 belirlenebilir.<\/p>\n
Konutu terk etmeme tedbirinin tutuklamaya g\u00f6re temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler \u00fczerinde daha hafif bir etki olu\u015fturdu\u011fu kabul edilmelidir. Zira konutta kesintisiz olarak bulunmak zorunlu olsa da ki\u015filerin konutta ya\u015fayan ya da konuta gelen di\u011fer ki\u015filerle sosyal hayat\u0131n\u0131 devam ettirmesinde veya her t\u00fcrl\u00fc bireysel ya da kitlesel ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kullanmas\u0131nda bir engel bulunmamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca kimi durumlarda ki\u015filerin izinli say\u0131larak konutunu terk etmesine imk\u00e2n verilebilmektedir.<\/p>\n
Konutu terk etmeme tedbirinin tutuklama tedbirine g\u00f6re temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler \u00fczerinde daha hafif bir etki olu\u015fturdu\u011fu g\u00f6zetildi\u011finde mahsup edilecek s\u00fcrenin belirlenmesinde adli kontrol tedbirinde ge\u00e7en iki g\u00fcn\u00fcn bir g\u00fcn olarak say\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc oldu\u011fu sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Anayasa Mahkemesi a\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n ihlal edilmedi\u011fine karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
Anayasa Mahkemesi, ba\u015fvurucunun 7242 say\u0131l\u0131 Kanun ile ko\u015fullu sal\u0131verilme oran\u0131n\u0131n d\u00f6rtte \u00fc\u00e7ten \u00fc\u00e7te ikiye d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, bu Kanun’un lehe bir d\u00fczenleme getirmesi nedeniyle kendisine tatbik edilmesi gerekti\u011fini, buna ra\u011fmen hukuka ayk\u0131r\u0131 bir \u015fekilde m\u00fcddetnamede ko\u015fullu sal\u0131verilme tarihinin d\u00f6rtte \u00fc\u00e7l\u00fck oran dikkate al\u0131narak d\u00fczenlendi\u011fini ileri s\u00fcrerek su\u00e7ta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddias\u0131n\u0131 ayr\u0131ca incelemi\u015ftir.<\/p>\n
Bu inceleme \u00a0neticesinde 3713 say\u0131l\u0131 Ter\u00f6rle M\u00fccadele Kanunu kapsam\u0131nda silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olma su\u00e7undan s\u00fcreli hapis cezas\u0131na mahk\u00fbm edilenlerin cezalar\u0131n\u0131n ne kadar\u0131n\u0131 ceza infaz kurumunda \u00e7ektikten sonra ko\u015fullu sal\u0131verilme imk\u00e2n\u0131ndan yararlanacaklar\u0131 hususunun an\u0131lan Kanun’da do\u011frudan d\u00fczenlenmedi\u011fi; bu konuda 5275 say\u0131l\u0131 Ceza ve G\u00fcvenlik Tedbirlerinin \u0130nfaz\u0131 Hakk\u0131nda\u00a0Kanun’un 107. maddesinin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131na at\u0131f yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, 5275 say\u0131l\u0131 Kanun’un 107. maddesinde ise bu oran\u0131n d\u00f6rtte \u00fc\u00e7 olarak belirlendi\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re 3713 say\u0131l\u0131 Kanun kapsam\u0131na giren su\u00e7lardan s\u00fcreli hapis cezas\u0131na mahk\u00fbm olanlara uygulanacak oran\u0131n d\u00f6rtte \u00fc\u00e7 oldu\u011fu konusunda bir ihtilaf bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
Bununla birlikte 2020 y\u0131l\u0131nda 7242 say\u0131l\u0131 Kanun’la ko\u015fullu sal\u0131verilmeye ili\u015fkin bu kurallarda birtak\u0131m de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00f6z konusu de\u011fi\u015fiklikler sonucunda 5275 say\u0131l\u0131 Kanun’un 107. maddesinin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131ndaki oran \u00fc\u00e7te iki olarak de\u011fi\u015ftirilmi\u015f ise de 3713 say\u0131l\u0131 Kanun’a eklenen “Ancak, s\u00fcreli hapis cezalar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan d\u00fczenlenen ko\u015fullu sal\u0131verilme oran\u0131, d\u00f6rtte \u00fc\u00e7 olarak uygulan\u0131r.” \u015feklindeki c\u00fcmle ve 5275 say\u0131l\u0131 Kanun’a eklenen\u00a0 “Ko\u015fullu sal\u0131verilme oran\u0131 \u00fc\u00e7te ikiden fazla olan su\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan ise tabi olduklar\u0131 ko\u015fullu sal\u0131verilme oran\u0131 uygulan\u0131r.\u201d \u015feklindeki c\u00fcmle nedeniyle 3713 say\u0131l\u0131 Kanun kapsam\u0131nda s\u00fcreli hapis cezas\u0131na mahk\u00fbm edilen ki\u015filere uygulanacak ko\u015fullu sal\u0131verilme oran\u0131nda bir de\u011fi\u015fiklik meydana gelmedi\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ki\u015filer y\u00f6n\u00fcnden 7242 say\u0131l\u0131 Kanun’dan \u00f6nce de sonra da ko\u015fullu sal\u0131verilme oran\u0131 d\u00f6rtte \u00fc\u00e7t\u00fcr. Di\u011fer bir deyi\u015fle bu ki\u015fileri de kapsayan lehe bir kanun y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Anayasa Mahkemesi a\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle su\u00e7ta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n kabul edilemez oldu\u011funa karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
——-<\/p>\n
T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130<\/p>\n
ANAYASA MAHKEMES\u0130<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
GENEL KURUL<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
B. Y. BA\u015eVURUSU (3)<\/p>\n
(Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2021\/7919)<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Karar Tarihi: 29\/5\/2024<\/p>\n
R.G. Tarih ve Say\u0131: 3\/12\/2024 – 32741<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
GENEL KURUL<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
:<\/p>\n
Kadir \u00d6ZKAYA<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
:<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN<\/p>\n
\u00dcyeler<\/p>\n
:<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Recai AKYEL<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Selahaddin MENTE\u015e<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0130rfan F\u0130DAN<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Kenan YA\u015eAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Muhterem \u0130NCE<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n
Raport\u00f6r<\/p>\n
:<\/p>\n
Yusuf Enes KAYA<\/p>\n
Ba\u015fvurucu<\/p>\n
:<\/p>\n
B. Y.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
I. BA\u015eVURUNUN KONUSU<\/p>\n
1. Ba\u015fvuru; konutu terk etmeme adli kontrol tedbirinde ge\u00e7en s\u00fcrenin mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fcndeki s\u00fcreden mahsup edilmesine ili\u015fkin talebin reddedilmesi nedeniyle ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n, konutu terk etmeme tedbiri nedeniyle \u00f6zel hayata sayg\u0131 hakk\u0131n\u0131n, ko\u015fullu sal\u0131verilme i\u00e7in ceza infaz kurumunda ge\u00e7en s\u00fcrenin \u00fc\u00e7te iki yerine d\u00f6rtte \u00fc\u00e7 olarak hesaplanmas\u0131 nedeniyle de su\u00e7ta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlal edildi\u011fi iddialar\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n
II. BA\u015eVURU S\u00dcREC\u0130<\/p>\n
2. Ba\u015fvuru 26\/2\/2021 tarihinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Komisyon, ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na ve ba\u015fvurucunun adli yard\u0131m talebinin kabul\u00fcne karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
3. Ba\u015fvuru belgelerinin bir \u00f6rne\u011fi bilgi i\u00e7in Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na (Bakanl\u0131k) g\u00f6nderilmi\u015ftir. Bakanl\u0131k, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc bildirmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, Bakanl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 beyanda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
4. \u0130kinci B\u00f6l\u00fcm 14\/2\/2024 tarihli toplant\u0131da ba\u015fvurunun Genel Kurul taraf\u0131ndan incelenmesine karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
III. OLAY VE OLGULAR<\/p>\n
5. Ba\u015fvuru formu ve eklerinde ifade edildi\u011fi \u015fekliyle ilgili olaylar \u00f6zetle \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
6. Ankara 26. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi (A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi) nezdinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen yarg\u0131lama kapsam\u0131nda 28\/8\/2018 tarihinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc duru\u015fma sonunda ba\u015fvurucu hakk\u0131nda 4\/12\/2004 tarihli ve 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 109. maddesinin (3) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (j) bendi uyar\u0131nca konutu terk etmeme adli kontrol tedbirine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
7. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesinin 27\/11\/2018 tarihli son duru\u015fmas\u0131na kadar ba\u015fvurucu hakk\u0131nda konutu terk etmeme adli kontrol tedbiri uygulanm\u0131\u015ft\u0131r. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesinin 27\/11\/2018 tarihli karar\u0131 ile ba\u015fvurucunun Fetullah\u00e7\u0131 Ter\u00f6r \u00d6rg\u00fct\u00fc\/Paralel Devlet Yap\u0131lanmas\u0131na \u00fcye olma su\u00e7undan 8 y\u0131l 1 ay 15 g\u00fcn hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na ve tutukluluk h\u00e2linin devam\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
8. Ankara B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 21. Ceza Dairesi taraf\u0131ndan 24\/6\/2019 tarihinde istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine karar verilmi\u015ftir. Ard\u0131ndan ba\u015fvurucunun temyiz yoluna ba\u015fvurmas\u0131 \u00fczerine Yarg\u0131tay 16. Ceza Dairesinin 21\/9\/2020 tarihli karar\u0131yla A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesinin mahk\u00fbmiyet karar\u0131 onanarak kesinle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n
9. Kayseri Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca 18\/1\/2021 tarihinde d\u00fczenlenen m\u00fcddetnameye g\u00f6re A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi taraf\u0131ndan ba\u015fvurucunun kesinle\u015fen hapis cezas\u0131 8 y\u0131l 1 ay 15 g\u00fcn, ko\u015fullu sal\u0131verilme tarihi 4\/12\/2022 ve hak ederek tahliye tarihi 15\/12\/2024 olarak belirlenmi\u015ftir.<\/p>\n
10. Ba\u015fvurucu 22\/1\/2021 tarihli dilek\u00e7e ile Kayseri Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan 18\/1\/2021 tarihinde d\u00fczenlenen m\u00fcddetnamede yer alan su\u00e7 tarihinin d\u00fczeltilmesini, ceza infaz kurumuna giri\u015f tarihinin de\u011fi\u015ftirilmesini, 14\/4\/2020 tarihli ve 7242 say\u0131l\u0131 Kanun kapsam\u0131nda lehe yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklik kapsam\u0131nda hakk\u0131nda uygulanan infaz oran\u0131n\u0131n d\u00f6rtte \u00fc\u00e7 yerine \u00fc\u00e7te iki olarak tatbik edilmesini ve konutu terk etmeme adli kontrol tedbirinde ge\u00e7en s\u00fcrenin hapis cezas\u0131ndan mahsup edilmesini talep etmi\u015ftir.<\/p>\n
11. Kayseri 2. \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011fi 26\/1\/2021 tarihinde ba\u015fvurucunun mahsup talebinin reddine karar vermi\u015ftir. Kayseri 1. \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011finin gerek\u00e7eli karar\u0131n\u0131n ilgili k\u0131sm\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir:<\/p>\n
“…H\u00fck\u00fcml\u00fc, dilek\u00e7esinde su\u00e7 tarihinin yakalama ve g\u00f6zalt\u0131 i\u015flemlerinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 04\/08\/2016 tarihi olarak yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, su\u00e7 tarihinin 15\/07\/2016 tarihi olarak d\u00fczeltilmesini istemi\u015f ise de; H\u00fck\u00fcml\u00fcye ait dosyan\u0131n B\u00f6lge Adliye Mahkemesi ve Yarg\u0131tay a\u015famalar\u0131ndan ge\u00e7erek kesinle\u015fti\u011fi, B\u00f6lge Adliye Mahkemesi ve Yarg\u0131tay karar\u0131nda su\u00e7 tarihine ili\u015fkin herhangi bir ibarenin yaz\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, kald\u0131 ki su\u00e7 tarihine ili\u015fkin de\u011fi\u015ftirme talebinin esas yarg\u0131lamay\u0131 yapan Mahkemece de\u011ferlendirilebilece\u011fi, Hakimli\u011fimizin an\u0131lan konuda yetkisinin bulunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f, taleple ilgili ret karar\u0131 vermek gerekmi\u015ftir.<\/p>\n
H\u00fck\u00fcml\u00fc, ceza infaz kurumuna giri\u015f tarihinin de d\u00fczeltilmesini talep etmi\u015ftir. H\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn hakk\u0131nda verilen karar kesinle\u015fip m\u00fcddetname d\u00fczenlendi\u011finde, ceza infaz kurumuna giri\u015f tarihi de de\u011fi\u015ftirilmekte ancak giri\u015f tarihinden \u00f6nce ceza infaz kurumunda ge\u00e7en s\u00fcrelerin toplam\u0131 mahsup edilmektedir. Bu nedenle h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn herhangi bir hak kayb\u0131 bulunmamaktad\u0131r. H\u00fck\u00fcml\u00fc B. Y. hakk\u0131nda da ayn\u0131 uygulama yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan ve m\u00fcddetnamede bu y\u00f6n\u00fcyle hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan talebin reddine karar vermek gerekmi\u015ftir.<\/p>\n
H\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn dilek\u00e7esinde infaz edilecek orana da itiraz etmi\u015f, 7242 say\u0131l\u0131 yasa ile de\u011fi\u015fik 5275 say\u0131l\u0131 kanunun 108\/1-cmaddesinde infaz s\u00fcresinin 3\/4’ten 2\/3’e indirildi\u011fini bu nedenle yeniden m\u00fcddetname d\u00fczenlenerek infaz\u0131n durdurulmas\u0131n\u0131 veya ertelenmesini istedi\u011fini beyan etmektedir. T\u00fcm dosya kapsam\u0131na g\u00f6re, h\u00fck\u00fcml\u00fc hakk\u0131nda 14\/07\/2020 tarihinde Ankara 26. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesinin2018\/50 Esas ve2018\/393 Karar say\u0131l\u0131 ilam\u0131na istinaden m\u00fcddename d\u00fczenlenmi\u015f ve n\u00fcddetname de infaz\u0131n\u0131n 3\/4 oran\u0131nda uyguland\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Her ne kadar h\u00fck\u00fcml\u00fc lehe d\u00fczenleme oldu\u011funu belirtmi\u015f ise de, 3713 say\u0131l\u0131 kanunun 5275 say\u0131l\u0131 kanuna g\u00f6re \u00f6zel kanun olmas\u0131 ve \u00f6nce uygulanmas\u0131 gerekti\u011fi, yine 3713 say\u0131l\u0131 kanunun 17. maddesinde infaz s\u00fcresinin 3\/4 oran\u0131nda d\u00fczenlenmi\u015f olmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn talebinin bu y\u00f6n\u00fcyle de reddine karar vermek gerekmi\u015ftir.<\/p>\n
H\u00fck\u00fcml\u00fc, 28\/08\/2018-26\/11\/2018 tarihlerinde ev hapsinde bulundu\u011funu ve bu s\u00fcrenin mahsubunu talep etmi\u015ftir. TCK 63. maddesi gere\u011fince g\u00f6zalt\u0131, tutukluluk, g\u00f6zlem alt\u0131na alma gibi h\u00fcrriyetin s\u0131n\u0131rlanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan hususlar mahsuba konu edilecektir. Ancak bu haller d\u0131\u015f\u0131nda elektronik kelep\u00e7e gibi adli kontrol h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanarak ki\u015finin tahliye edilmesi hali bu kapsam d\u0131\u015f\u0131nda kalmaktad\u0131r. Aksi halde ceza infaz kurumunda ge\u00e7en s\u00fcre ile ki\u015finin evinde ge\u00e7irdi\u011fi s\u00fcre ayn\u0131 kapsamda de\u011ferlendirilecek, bu durum hakkaniyete ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil edecektir. Bu haliyle h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn evinde adli kontrol ile ge\u00e7irdi\u011fi s\u00fcrenin mahsubu talebinin reddine karar vermek gerekmi\u015ftir.<\/p>\n
H\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn, 5275 say\u0131l\u0131 yasan\u0131n 98\/1-b maddesi gere\u011fince infaz\u0131n durdurulmas\u0131n\u0131 istemi\u015f ise de; \u00e7ektirilecek cezan\u0131n hesab\u0131nda duraksama bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan talebin reddine karar verilerek a\u015fa\u011f\u0131daki gibi h\u00fck\u00fcm kurulmu\u015ftur. A\u00e7\u0131klanan nedenlerle; h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn taleplerinin reddine… [karar verilmi\u015ftir.]”<\/p>\n
12. Ba\u015fvurucu 1\/2\/2021 tarihinde Kayseri 1. \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011finin ret karar\u0131na itiraz etmi\u015ftir.<\/p>\n
13. \u0130tiraz\u0131 inceleyen Kayseri 1. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi 8\/2\/2021 tarihli karar\u0131 ile \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011finin karar\u0131n\u0131n usul ve kanuna uygun oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle ba\u015fvurucunun itiraz\u0131n\u0131 kesin olarak reddetmi\u015ftir. Kayseri 1. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesinin karar\u0131 ba\u015fvurucuya 16\/2\/2021 tarihinde ceza infaz kurumu arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla tebli\u011f edilmi\u015ftir.<\/p>\n
14. Ba\u015fvurucu 26\/2\/2021 tarihinde bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
15. Ba\u015fvurucu 11\/8\/2021 tarihinde Kayseri 1. \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011fine sundu\u011fu dilek\u00e7eyle cezas\u0131n\u0131n hatal\u0131 hesapland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek 8\/7\/2021 tarihli ve 7331 say\u0131l\u0131 Kanun’un 15. maddesi uyar\u0131nca hakk\u0131nda d\u00fczenlenen mahsup i\u015fleminin d\u00fczeltilmesini talep etmi\u015ftir.<\/p>\n
16. Kayseri 1. \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011fi 17\/8\/2021 tarihinde ba\u015fvurucunun mahsup talebinin kabul\u00fcne karar vermi\u015f olup ba\u015fvurucunun cezas\u0131nda hata bulundu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki itiraz\u0131n\u0131 ise reddetmi\u015ftir. \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011finin gerek\u00e7eli karar\u0131n\u0131n ilgili k\u0131sm\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir:<\/p>\n
“…H\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn talebinde \u00f6zet ile Cezan\u0131n hesaplanmas\u0131nda hata bulundu\u011fu, h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn 28\/8\/2018 ile 26\/11\/2018 tarihleri aras\u0131nda konutu terk etmemek \u015feklinde adli kontrol olarak infaz etti\u011fi 90 g\u00fcnl\u00fck s\u00fcrenin mahsubunu talep etti\u011fi,<\/p>\n
765 say\u0131l\u0131 TCK 40 ve benzer d\u00fczenlemeleri i\u00e7eren 5237 say\u0131l\u0131 TCK 63. maddeleri uyar\u0131nca, mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fc kesinle\u015fmeden \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015fen tutukluluk veya \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn k\u0131s\u0131tlanmas\u0131 sonucunu do\u011furant\u00fcm s\u00fcreler ceza mahk\u00fbmiyetinden indirilecektir. <\/p>\n
Tutuklu kal\u0131nan s\u00fcrenin mahk\u00fbmiyetten mahsup edilebilmesi i\u00e7in, tutuklulu\u011fun mahsup yap\u0131lacak su\u00e7a konu mahk\u00fbmiyete ait olmas\u0131 gerekmeyip, san\u0131\u011f\u0131n tutuklu kald\u0131\u011f\u0131 su\u00e7tan dolay\u0131 verilecek h\u00fckm\u00fcn kesinle\u015fmesinden \u00f6nce, i\u015flemi\u015f oldu\u011fu di\u011fer bir su\u00e7 nedeniyle de tutuklu kal\u0131nan s\u00fcrenin mahsubu olanakl\u0131d\u0131r. Burada \u00f6nemli olan husus, mahsuba konu mahk\u00fbmiyete ait su\u00e7un, tutuklu kal\u0131nan su\u00e7tan verilen h\u00fckm\u00fcn kesinle\u015fmesinden \u00f6nce i\u015flenmesidir.<\/p>\n
Buna ili\u015fkin Kanun mevzuat\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da g\u00f6sterilen \u015fekildedir; 5237 say\u0131l\u0131 TCK 63. maddesinde d\u00fczenlenen mahsup h\u00fckm\u00fcn\u00fcn kesinle\u015fmeden \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015fen \u015fahsi h\u00fcrriyeti ba\u011flay\u0131c\u0131 s\u00fcrelerin cezadan indirilece\u011fi bununla beraber h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn su\u00e7a konu eylem tarihinden sonra ikinci bir eyleme kar\u0131\u015fmas\u0131 ve ikinci eylemin kesinle\u015fme tarihinden sonra birinci eylemin kesinle\u015fmesi durumunda birinci eylem uyar\u0131nca \u015fahsi h\u00fcrriyeti ba\u011flay\u0131c\u0131 ge\u00e7irilen s\u00fcrenin ikinci eylemden al\u0131nan s\u00fcreden mahsup edilebilece\u011fi, <\/p>\n
H\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn 18\/1\/2021 tarih 2021\/7-374 say\u0131l\u0131 m\u00fcddetnamesine g\u00f6re h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn ceza infaz kurumana giri\u015f tarihinin 13\/1\/2021 oldu\u011fu, ko\u015fullu sal\u0131verilme talebinin 04\/12\/2022 oldu\u011fu hak ederek tahliye tarihinin 15\/12\/2024 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. <\/p>\n
T\u00fcm bu hususlar kapsam\u0131nda cezan\u0131n hesaplanmas\u0131nda hata bulundu\u011funa ili\u015fkin talebinin hata bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan bu y\u00f6ndeki itiraz\u0131n reddine,<\/p>\n
H\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn 28\/8\/2018 ile 26\/11\/2018 tarihleri aras\u0131nda konutu terk etmemek \u015feklinde adli kontrol olarak infaz etti\u011fi 90 g\u00fcnl\u00fck s\u00fcrenin yar\u0131s\u0131 olan 45 g\u00fcn\u00fcnde CMK n\u0131n 109\/6 ‘da 7331 Say\u0131l\u0131 Yasa ile yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklik uyar\u0131nca mahsubuna karar vermek gerekmi\u015f ve a\u015fa\u011f\u0131da g\u00f6sterilen \u015fekilde h\u00fck\u00fcm kurulmu\u015ftur. A\u00e7\u0131klanan nedenlerle;<\/p>\n
1-H\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn cezan\u0131n hesaplanmas\u0131nda hata bulundu\u011funa ili\u015fkin talebinin hata bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan bu y\u00f6ndeki itiraz\u0131n reddine,<\/p>\n
2-H\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn 28\/8\/2018 ile 26\/11\/2018 tarihleri aras\u0131nda konutu terk etmemek \u015feklinde adli kontrol olarak infaz etti\u011fi90 g\u00fcnl\u00fck s\u00fcrenin yar\u0131s\u0131 olan 45 g\u00fcn\u00fcnde CMK n\u0131n 109\/6 ‘da 7331 Say\u0131l\u0131 Yasa ile yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklik uyar\u0131nca mahsup talebinin kabul\u00fcne,<\/p>\n
3-H\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn 28\/8\/2018 ile 26\/11\/2018 tarihleri aras\u0131nda konutu terk etmemek \u015feklinde adli kontrol olarak infaz etti\u011fi90 g\u00fcnl\u00fck s\u00fcrenin yar\u0131s\u0131 olan 45 g\u00fcn\u00fcnde CMK n\u0131n 109\/6 ‘da 7331 Say\u0131l\u0131 Yasa ile yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklik uyar\u0131nca infaz etti\u011fi cezadan mahsubuna… [karar verilmi\u015ftir.]”<\/p>\n
17. Kayseri Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 18\/8\/2021 tarihinde tekrar ba\u015fvurucu hakk\u0131nda m\u00fcddetname d\u00fczenlemi\u015ftir. S\u00f6z konusu m\u00fcddetnamede ba\u015fvurucu hakk\u0131nda konutu terk etmeme adli kontrol tedbirinin uyguland\u0131\u011f\u0131 doksan g\u00fcnl\u00fck s\u00fcrenin yar\u0131s\u0131 olan k\u0131rk be\u015f g\u00fcnl\u00fck s\u00fcre mahsup edilmi\u015f ve kesinle\u015fen cezas\u0131 8 y\u0131l 1 ay 15 g\u00fcn, ko\u015fullu sal\u0131verilme tarihi 20\/10\/2022 ve hak ederek tahliye tarihi 31\/10\/2024 olarak tespit edilmi\u015ftir.<\/p>\n
18. Ba\u015fvurucu 10\/12\/2021 tarihinde denetimli serbestlikle tahliye edilmi\u015ftir.<\/p>\n
IV. \u0130LG\u0130L\u0130 HUKUK<\/p>\n
A. Ulusal Hukuk<\/p>\n
19. 26\/9\/2004 tarihli ve 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu’nun “Zaman bak\u0131m\u0131ndan uygulama” ba\u015fl\u0131kl\u0131 7. maddesinin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“(1) \u0130\u015flendi\u011fi zaman y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan kanuna g\u00f6re su\u00e7 say\u0131lmayan bir fiilden dolay\u0131 kimseye ceza verilemez ve g\u00fcvenlik tedbiri uygulanamaz. \u0130\u015flendikten sonra y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren kanuna g\u00f6re su\u00e7 say\u0131lmayan bir fiilden dolay\u0131 da kimse cezaland\u0131r\u0131lamaz ve hakk\u0131nda g\u00fcvenlik tedbiri uygulanamaz. B\u00f6yle bir ceza veya g\u00fcvenlik tedbiri h\u00fckmolunmu\u015fsa infaz\u0131 ve kanuni neticeleri kendili\u011finden kalkar.<\/p>\n
\u00a0(2) Su\u00e7un i\u015flendi\u011fi zaman y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan kanun ile sonradan y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren kanunlar\u0131n h\u00fck\u00fcmleri farkl\u0131 ise, failin lehine olan kanun uygulan\u0131r ve infaz olunur.<\/p>\n
\u00a0(3) (De\u011fi\u015fik: 29\/6\/2005 \u2013 5377\/2 md.) Hapis cezas\u0131n\u0131n ertelenmesi, ko\u015fullu sal\u0131verilme ve tekerr\u00fcrle ilgili olanlar hari\u00e7; infaz rejimine ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler, derhal uygulan\u0131r.”<\/p>\n
20. 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un “Mahsup” ba\u015fl\u0131kl\u0131 63. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“(1)H\u00fck\u00fcm kesinle\u015fmeden \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015fen ve \u015fahs\u00ee h\u00fcrriyeti s\u0131n\u0131rlama sonucunu do\u011furan b\u00fct\u00fcn h\u00e2ller nedeniyle ge\u00e7irilmi\u015f s\u00fcreler, h\u00fckmolunan hapis cezas\u0131ndan indirilir.”<\/p>\n
21. 7331 say\u0131l\u0131 Kanun’un 15. maddesi ile de\u011fi\u015fik 5271 say\u0131l\u0131 Kanun’un “Adl\u00ee kontrol” ba\u015fl\u0131kl\u0131 109. maddesinin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“(1) Bir su\u00e7 sebebiyle y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturmada, 100 \u00fcnc\u00fc maddede belirtilen tutuklama sebeplerinin varl\u0131\u011f\u0131 halinde, \u015f\u00fcphelinin tutuklanmas\u0131 yerine adl\u00ee kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131na karar verilebilir.<\/p>\n
(2) Kanunda tutuklama yasa\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclen hallerde de, adl\u00ee kontrole ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler uygulanabilir.<\/p>\n
(3) Adl\u00ee kontrol, \u015f\u00fcphelinin a\u015fa\u011f\u0131da g\u00f6sterilen bir veya birden fazla y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011fe tabi tutulmas\u0131n\u0131 i\u00e7erir:<\/p>\n
…<\/p>\n
j) Konutunu terk etmemek.<\/p>\n
…<\/p>\n
\u00a0(6) Adl\u00ee kontrol alt\u0131nda ge\u00e7en s\u00fcre, \u015fahs\u00ee h\u00fcrriyeti s\u0131n\u0131rlama sebebi say\u0131larak cezadan mahsup edilemez. Bu h\u00fck\u00fcm, maddenin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131n\u0131n (e) ve (j) bentlerinde belirtilen hallerde uygulanmaz. (Ek c\u00fcmle:8\/7\/2021-7331\/15 md.) Ancak, (j) bendinde belirtilen konutunu terk etmemek y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131nda ge\u00e7en her iki g\u00fcn, cezan\u0131n mahsubunda bir g\u00fcn olarak dikkate al\u0131n\u0131r.” <\/p>\n
22. 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un “Su\u00e7ta tekerr\u00fcr ve \u00f6zel tehlikeli su\u00e7lular” ba\u015fl\u0131kl\u0131 58. maddesinin (9) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“M\u00fckerrirlere \u00f6zg\u00fc infaz rejiminin ve cezan\u0131n infaz\u0131ndan sonra denetimli serbestlik tedbirinin, itiyadi su\u00e7lu, su\u00e7u meslek edinen ki\u015fi veya \u00f6rg\u00fct mensubu su\u00e7lu hakk\u0131nda da uygulanmas\u0131na h\u00fckmedilir.”<\/p>\n
23. 12\/4\/1991 tarihli ve 3713 say\u0131l\u0131 Ter\u00f6rle M\u00fccadele Kanunu’nun “Ko\u015fullu sal\u0131verilme” ba\u015fl\u0131kl\u0131 17. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n su\u00e7 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan h\u00e2li \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n
“(De\u011fi\u015fik: 29\/6\/2006-5532\/12 md.) Bu Kanun kapsam\u0131na giren su\u00e7lardan mahk\u00fbm olanlar hakk\u0131nda, ko\u015fullu sal\u0131verilme ve denetimli serbestlik tedbirinin uygulanmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan 13\/12\/2004 tarihli ve 5275 say\u0131l\u0131 Ceza ve G\u00fcvenlik Tedbirlerinin \u0130nfaz\u0131 Hakk\u0131nda Kanunun 107 nci maddesinin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 ile 108 inci maddesi h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r.”<\/p>\n
24. Ayn\u0131 maddenin 7242 say\u0131l\u0131 Kanun’la de\u011fi\u015ftirildikten sonraki h\u00e2li \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n
“(De\u011fi\u015fik: 29\/6\/2006-5532\/12 md.) Bu Kanun kapsam\u0131na giren su\u00e7lardan mahk\u00fbm olanlar hakk\u0131nda, ko\u015fullu sal\u0131verilme ve denetimli serbestlik tedbirinin uygulanmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan 13\/12\/2004 tarihli ve 5275 say\u0131l\u0131 Ceza ve G\u00fcvenlik Tedbirlerinin \u0130nfaz\u0131 Hakk\u0131nda Kanunun 107 nci maddesinin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 ile 108 inci maddesi h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r. Ancak, s\u00fcreli hapis cezalar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan d\u00fczenlenen ko\u015fullu sal\u0131verilme oran\u0131, d\u00f6rtte \u00fc\u00e7 olarak uygulan\u0131r.”<\/p>\n
25. 13\/12\/2004 tarihli ve 5275 say\u0131l\u0131 Ceza ve G\u00fcvenlik Tedbirlerinin \u0130nfaz\u0131 Hakk\u0131nda Kanun’un “Ko\u015fullu sal\u0131verilme” ba\u015fl\u0131kl\u0131 107. maddesinin ilgili k\u0131sm\u0131n\u0131n su\u00e7 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan h\u00e2li \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n
“(1) Ko\u015fullu sal\u0131verilmeden yararlanabilmek i\u00e7in mahk\u00fbmun kurumdaki infaz s\u00fcresini iyi h\u00e2lli olarak ge\u00e7irmesi gerekir.<\/p>\n
… <\/p>\n
(4) Su\u00e7 i\u015flemek i\u00e7in \u00f6rg\u00fct kurmak veya y\u00f6netmek ya da \u00f6rg\u00fct\u00fcn faaliyeti \u00e7er\u00e7evesinde i\u015flenen su\u00e7tan dolay\u0131 mahk\u00fbmiyet h\u00e2linde; a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcebbet hapis cezas\u0131na mahk\u00fbm edilmi\u015f olanlar otuzalt\u0131 y\u0131l\u0131n\u0131, m\u00fcebbet hapis cezas\u0131na mahk\u00fbm edilmi\u015f olanlar otuz y\u0131l\u0131n\u0131, s\u00fcreli hapis cezas\u0131na mahk\u00fbm edilmi\u015f olanlar cezalar\u0131n\u0131n d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fc infaz kurumunda \u00e7ektikleri takdirde, ko\u015fullu sal\u0131verilmeden yararlanabilirler.”<\/p>\n
26. Ayn\u0131 maddenin 7242 say\u0131l\u0131 Kanun’la de\u011fi\u015ftirildikten sonraki h\u00e2li \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n
“(1) Ko\u015fullu sal\u0131verilmeden yararlanabilmek i\u00e7in mahk\u00fbmun kurumdaki infaz s\u00fcresini iyi h\u00e2lli olarak ge\u00e7irmesi gerekir.<\/p>\n
\u00a0(4) Su\u00e7 i\u015flemek i\u00e7in \u00f6rg\u00fct kurmak veya y\u00f6netmek ya da \u00f6rg\u00fct\u00fcn faaliyeti \u00e7er\u00e7evesinde i\u015flenen su\u00e7tan dolay\u0131 mahk\u00fbmiyet h\u00e2linde; a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcebbet hapis cezas\u0131na mahk\u00fbm edilmi\u015f olanlar otuzalt\u0131 y\u0131l\u0131n\u0131, m\u00fcebbet hapis cezas\u0131na mahk\u00fbm edilmi\u015f olanlar otuz y\u0131l\u0131n\u0131, s\u00fcreli hapis cezas\u0131na mahk\u00fbm edilmi\u015f olanlar cezalar\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7te ikisini infaz kurumunda \u00e7ektikleri takdirde, ko\u015fullu sal\u0131verilmeden yararlanabilirler. Ko\u015fullu sal\u0131verilme oran\u0131 \u00fc\u00e7te ikiden fazla olan su\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan ise tabi olduklar\u0131 ko\u015fullu sal\u0131verilme oran\u0131 uygulan\u0131r.”<\/p>\n
27. 5275 say\u0131l\u0131 Kanun’un “M\u00fckerrirlere ve baz\u0131 su\u00e7 faillerine \u00f6zg\u00fc infaz rejimi ve denetimli serbestlik tedbiri” ba\u015fl\u0131kl\u0131 olup su\u00e7 tarihindeki h\u00e2li \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n
” (1) Tekerr\u00fcr h\u00e2linde i\u015flenen su\u00e7tan dolay\u0131 mahk\u00fbm olunan;<\/p>\n
….<\/p>\n
c) S\u00fcreli hapis cezas\u0131n\u0131n d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcn,<\/p>\n
\u0130nfaz kurumunda iyi h\u00e2lli olarak \u00e7ekilmesi durumunda, ko\u015fullu sal\u0131verilmeden yararlan\u0131labilir.”<\/p>\n
28. Ayn\u0131 maddenin 7242 say\u0131l\u0131 Kanun’la de\u011fi\u015ftirildikten sonraki h\u00e2li \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n
“(1) Tekerr\u00fcr h\u00e2linde i\u015flenen su\u00e7tan dolay\u0131 mahk\u00fbm olunan;<\/p>\n
d) S\u00fcreli hapis cezas\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7te ikisinin,<\/p>\n
\u0130nfaz kurumunda iyi h\u00e2lli olarak \u00e7ekilmesi durumunda, ko\u015fullu sal\u0131verilmeden yararlan\u0131labilir. Ancak, ko\u015fullu sal\u0131verilme oran\u0131 \u00fc\u00e7te ikiden fazla olan su\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan tabi olduklar\u0131 ko\u015fullu sal\u0131verilme oran\u0131 uygulan\u0131r.”<\/p>\n
B. Uluslararas\u0131 Hukuk<\/p>\n
29. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin (S\u00f6zle\u015fme) 7. maddesinin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“1. Hi\u00e7 kimse, i\u015flendi\u011fi zaman ulusal veya uluslararas\u0131 hukuka g\u00f6re su\u00e7 olu\u015fturmayan bir eylem veya ihmalden dolay\u0131 su\u00e7lu bulunamaz. Ayn\u0131 bi\u00e7imde, su\u00e7un i\u015flendi\u011fi s\u0131rada uygulanabilir olan cezadan daha a\u011f\u0131r bir ceza verilemez\u2026 “<\/p>\n
30. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi (A\u0130HM) S\u00f6zle\u015fme\u2019nin 7. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda belirtilen ceza kavram\u0131n\u0131 \u00f6zerk bir S\u00f6zle\u015fme kavram\u0131 olarak kabul etmektedir. Bu ba\u011flamda A\u0130HM S\u00f6zle\u015fme\u2019nin 7. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan ilkeyi korumak amac\u0131yla, bir tedbirin \u00f6z\u00fc itibar\u0131yla bir ceza olu\u015fturup olu\u015fturmayaca\u011f\u0131 konusunda ulusal yarg\u0131 makamlar\u0131n\u0131n yorumlar\u0131na ba\u011fl\u0131 kalmadan de\u011ferlendirme yapmaktad\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede ilk olarak bir cezan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in su\u00e7tan kaynaklanan bir mahk\u00fbmiyetin sonucu olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, daha sonra tedbirin niteli\u011fini, amac\u0131n\u0131, ulusal hukuk a\u00e7\u0131s\u0131ndan nas\u0131l kabul edildi\u011fini, tedbirin al\u0131nmas\u0131nda ve uygulamas\u0131ndaki usullerin ve tedbirin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirmektedir (Del Rio Prada\/\u0130spanya [BD], B. No: 42750\/09, 21\/10\/2013, \u00a7\u00a7 81, 82; Welch\/Birle\u015fik Krall\u0131k, B. No: 17440\/90, 9\/2\/1995, \u00a7\u00a7 27, 28).<\/p>\n
31. A\u0130HM, ceza kabul edilen bir tedbir ile cezan\u0131n infaz\u0131 veya icras\u0131n\u0131 ilgilendiren bir tedbir aras\u0131nda ayr\u0131m yapm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede tedbirin niteli\u011fi ve amac\u0131 cezan\u0131n indirilmesi veya erken tahliyeye ili\u015fkin bir de\u011fi\u015fiklikle ilgili oldu\u011funda bu tedbirin S\u00f6zle\u015fme\u2019nin 7. maddesi kapsam\u0131nda ceza olarak kabul edilemeyece\u011fini belirtmi\u015ftir (Hogben\/Birle\u015fik Krall\u0131k, B. No: 11653\/85, 23\/7\/1985; Hosein\/Birle\u015fik Krall\u0131k, B. No: 26293\/95, 28\/2\/1996, Del Rio Prada\/\u0130spanya, \u00a7 83). Ancak A\u0130HM, bu hususta 7. maddenin ikinci c\u00fcmlesinde ifade edilen “verilme” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn cezan\u0131n infaz\u0131na veya icras\u0131na ili\u015fkin t\u00fcm tedbirlerin bu maddenin koruma alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda oldu\u011fu \u015feklinde yorumlanamayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir (Hirsi Jamaa ve di\u011ferleri\/\u0130talya, B. No: 27765\/09, 23\/2\/2012, \u00a7 175). Bunun sonucu olarak da cezaya h\u00fckmedildikten sonra veya ceza infaz edilirken idari yetkililer ve mahkemeler taraf\u0131ndan yap\u0131lacak uygulamalar\u0131n cezay\u0131 veren mahkemenin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ve kapsam\u0131n\u0131 belirledi\u011fi cezan\u0131n farkl\u0131 tan\u0131mlanmas\u0131na veya de\u011fi\u015ftirilme ihtimaline yol a\u00e7abilece\u011fini kabul etmi\u015ftir. Aksi takdirde idari yetkililerin veya mahkemelerin verilen cezan\u0131n kapsam\u0131n\u0131 ge\u00e7mi\u015fe d\u00f6n\u00fck olarak, mahk\u00fbm edilen ki\u015finin su\u00e7u i\u015fledi\u011fi veya cezaya \u00e7arpt\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zamanda b\u00f6yle bir geli\u015fmeyi \u00f6ng\u00f6remeyecek \u015fekilde zarar\u0131na olacak tarzda yeniden tan\u0131mlayan tedbirler alabilece\u011fi gibi bir sonu\u00e7 do\u011fabilir (Del Rio Prada\/\u0130spanya, \u00a7 89).<\/p>\n
32. Ceza infaz kurumu mevzuat\u0131nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerin m\u00fcebbet hapis cezas\u0131 \u00e7eken mahk\u00fbmlar\u0131 ceza indirimi hakk\u0131ndan yoksun b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 Kafkaris\/K\u0131br\u0131s (B. No: 21906\/04, 12\/2\/2008) davas\u0131nda A\u0130HM, yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikleri -ba\u015fvurucuya verilen ve ba\u015fvurunun m\u00fcebbet hapsolmas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren cezan\u0131n aksine- bu cezan\u0131n infaz\u0131yla ilgili g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ceza infaz kurumu mevzuat\u0131nda ve tahliye ko\u015fullar\u0131nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerin ba\u015fvurucunun hapis cezas\u0131n\u0131 a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f olabilece\u011fini kabul etmekle birlikte bu de\u011fi\u015fikliklerin davay\u0131 g\u00f6ren mahkemenin verdi\u011finden daha a\u011f\u0131r bir ceza dayatt\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde bir yoruma var\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Bu ba\u011flamda tahliye politikalar\u0131, bu politikalar\u0131n uygulanmas\u0131 ve bunlar\u0131n ard\u0131nda yatan gerek\u00e7elerle ilgili meselelerin S\u00f6zle\u015fme\u2019ye taraf devletlerin kendi ceza politikalar\u0131n\u0131 belirleme yetkisine girdi\u011fini yinelemi\u015ftir (Kafkaris\/K\u0131br\u0131s, \u00a7 151).<\/p>\n
33. Ancak A\u0130HM ayn\u0131 zamanda fiiliyatta ceza te\u015fkil eden bir uygulama ile cezan\u0131n infaz\u0131n\u0131 ilgilendiren bir uygulama aras\u0131ndaki ayr\u0131m\u0131n her zaman net olmayabilece\u011fini kabul etmi\u015ftir (Kafkaris\/K\u0131br\u0131s, \u00a7 142). Del Rio Prada davas\u0131na konu olayda ba\u015fvurucu; ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc ETA \u00fcyesi olma, \u00e7ok say\u0131da ki\u015fiyi \u00f6ld\u00fcrme, \u00f6ld\u00fcrmeye te\u015febb\u00fcs ve di\u011fer su\u00e7lar nedeniyle 3.000 y\u0131ldan fazla hapis cezas\u0131na mahk\u00fbm edilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucuya verilen hapis cezalar\u0131 i\u00e7in ilgili kanun uyar\u0131nca infaz edilecek s\u00fcre, azami s\u00fcre olan otuz y\u0131l olarak belirlenmi\u015ftir. \u0130lgili kanuna g\u00f6re h\u00fck\u00fcml\u00fcler belli durumlarda infaz ettikleri s\u00fcre kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ceza indirimi alabilmektedir. Kanunda a\u00e7\u0131kl\u0131k olmamas\u0131na ra\u011fmen ba\u015fvurucunun mahk\u00fbm oldu\u011fu su\u00e7lar\u0131 i\u015fledi\u011fi ve cezalar\u0131n\u0131n topland\u0131\u011f\u0131 tarih itibar\u0131yla ge\u00e7erli olan yerle\u015fik i\u00e7tihatlara ve uygulamaya g\u00f6re birden fazla su\u00e7tan mahk\u00fbm olup cezalar\u0131 toplanan ve infaz edece\u011fi s\u00fcre otuz y\u0131l olarak belirlenen ki\u015filere de bu indirimler otuz y\u0131l \u00fczerinden uygulanmaktad\u0131r. Ba\u015fvurucu, cezas\u0131n\u0131 infaz ederken Y\u00fcksek Mahkeme 2006 y\u0131l\u0131nda ba\u015fka bir davada i\u00e7tihat de\u011fi\u015ftirmi\u015f; indirimlerin infazda ge\u00e7irilecek azami s\u00fcreye de\u011fil her bir cezaya ayr\u0131 ayr\u0131 uygulanaca\u011f\u0131, bu indirimler sonucu hesaplanan s\u00fcrelerin toplam\u0131n\u0131n otuz y\u0131l\u0131 a\u015famayaca\u011f\u0131 \u015feklindeki Parot doktrini olarak bilinen i\u00e7tihad\u0131n\u0131 geli\u015ftirmi\u015ftir. Bu i\u00e7tihada dayan\u0131larak ba\u015fvurucunun fiilen infaz edece\u011fi s\u00fcre yeniden belirlenmi\u015f ve tahliyesi i\u00e7in infaz etmesi gereken s\u00fcre yakla\u015f\u0131k dokuz y\u0131l uzam\u0131\u015ft\u0131r. A\u0130HM; Parot doktrininin ba\u015fvurucunun durumuna uygulanmas\u0131n\u0131n kanunen ve cezalar\u0131n infaz\u0131ndan sorumlu h\u00e2kimlerin nihai kararlar\u0131 uyar\u0131nca ba\u015fvurucunun hak kazand\u0131\u011f\u0131, al\u0131konma boyunca yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015flerden dolay\u0131 elde etti\u011fi ceza indirimlerinin fayda sa\u011flayan her t\u00fcrl\u00fc etkisinden ba\u015fvurucuyu mahrum b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydetmi\u015ftir. A\u0130HM\u2019e g\u00f6re ba\u015fvurucunun cezalar\u0131 birle\u015ftirilerek otuz y\u0131ll\u0131k fiil\u00ee bir hapis s\u00fcresi ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen ba\u015fvurucunun hak kazanmas\u0131 gereken ceza indirimlerinin bu s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f s\u00fcre \u00fczerinde hi\u00e7bir etkisi olmayacakt\u0131r. A\u0130HM ceza kanunu h\u00fck\u00fcmlerinin somut davadaki uygulanma bi\u00e7iminin basit bir ceza infaz kurumu politikas\u0131n\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7ti\u011fini, hapis s\u00fcresi boyunca yap\u0131lan i\u015flerden dolay\u0131 hak kazan\u0131lan ceza indirimlerinin tatbikinde Parot doktriniyle getirilen yeni yakla\u015f\u0131m\u0131n benimsenmesinin sadece ba\u015fvurucuya verilen cezan\u0131n infaz\u0131n\u0131 ilgilendiren bir uygulama olarak g\u00f6r\u00fclemeyece\u011fini, bu uygulaman\u0131n ayn\u0131 zamanda verilen cezan\u0131n kapsam\u0131n\u0131n yeniden tan\u0131mlanmas\u0131na da yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131, Parot doktrini neticesinde, otuz y\u0131ll\u0131k azami hapis cezas\u0131 s\u00fcresinin al\u0131konma s\u00fcresince yap\u0131lan i\u015flerden dolay\u0131 hak kazan\u0131lan ceza indirimlerinin uygulanaca\u011f\u0131 m\u00fcstakil bir ceza olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p fiilen b\u00f6ylesi hi\u00e7bir indirimin uygulanmayaca\u011f\u0131 otuz y\u0131ll\u0131k bir ceza h\u00e2line geldi\u011fini belirtmi\u015ftir. A\u0130HM, bu gerek\u00e7elerle S\u00f6zle\u015fme\u2019nin 7. maddesinin uygulanabilir oldu\u011funa karar vermi\u015ftir (Del Rio Prada\/\u0130spanya, \u00a7\u00a7 107-110).<\/p>\n
34. Kupinskyy\/Ukrayna (B. No: 5084\/18, 10\/11\/2022) ba\u015fvurusuna konu olayda ba\u015fvurucu; yarg\u0131land\u0131\u011f\u0131 ve m\u00fcebbet hapis cezas\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 Macaristan mevzuat\u0131na g\u00f6re bu cezan\u0131n 20 y\u0131ll\u0131k k\u0131sm\u0131 tamamland\u0131ktan sonra \u015fartl\u0131 tahliye olma \u015fans\u0131 varken cezas\u0131n\u0131 \u00e7ekmek \u00fczere nakledildi\u011fi Ukrayna’n\u0131n mevzuat\u0131nda \u015fartl\u0131 tahliyeye ili\u015fkin d\u00fczenleme olmad\u0131\u011f\u0131ndan \u015fartl\u0131 tahliye taleplerinin reddedilmesine y\u00f6nelik i\u015flemlerin ve al\u0131nan cezan\u0131n serbest b\u0131rak\u0131lma ihtimali olmayan m\u00fcebbet hapis cezas\u0131na \u00e7evrilmesi nedeniyle S\u00f6zle\u015fme’nin su\u00e7ta ve cezada kanunilik ilkesini d\u00fczenleyen 7. maddesinin ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
35. A\u0130HM \u00f6ncelikle S\u00f6zle\u015fme’nin 7. maddesinin somut olayda uygulanabilirli\u011fini de\u011ferlendirmi\u015ftir. A\u0130HM, ceza kabul edilen bir uygulama ile cezan\u0131n infaz\u0131 veya icras\u0131n\u0131 ilgilendiren bir uygulama aras\u0131nda ayr\u0131m yapm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede uygulaman\u0131n niteli\u011fi ve amac\u0131n\u0131n cezan\u0131n indirilmesi veya erken tahliyeye ili\u015fkin bir de\u011fi\u015fiklik ile ilgili oldu\u011funda bu uygulaman\u0131n S\u00f6zle\u015fme\u2019nin 7. maddesi kapsam\u0131nda ceza olarak kabul edilemeyece\u011fini belirtmi\u015ftir. Ancak A\u0130HM ayn\u0131 zamanda fiiliyatta ceza te\u015fkil eden bir uygulama ile cezan\u0131n infaz\u0131n\u0131 ilgilendiren bir uygulama aras\u0131ndaki ayr\u0131m\u0131n her zaman net olmayabilece\u011fini kabul etmi\u015ftir. A\u0130HM, ba\u015fvurucunun cezay\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 \u00fclkenin mevzuat\u0131nda yer alan ve uygulanmas\u0131 lehine olan \u015fartl\u0131 tahliye imk\u00e2n\u0131n\u0131n m\u00fcebbet hapis cezas\u0131n\u0131 ba\u015fka bir \u00fclkede \u00e7ekmesi s\u0131ras\u0131nda bu \u00fclkenin mevzuat\u0131ndaki eksiklikler nedeniyle fiil\u00ee ve hukuki olarak ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131na i\u015faret etmi\u015ftir. A\u0130HM\u2019e g\u00f6re bu durum, cezan\u0131n infaz\u0131n\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7en ve daha a\u011f\u0131r bir ceza uygulanmas\u0131 anlam\u0131na gelen \u00f6nemli bir de\u011fi\u015fikliktir. A\u0130HM bu de\u011ferlendirmesine dayanarak uygulama nedeniyle verilen cezan\u0131n kapsam\u0131n\u0131n geni\u015fletildi\u011fini ve cezan\u0131n daha a\u011f\u0131r bir cezaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de\u011ferlendirmi\u015ftir. Sonu\u00e7 olarak A\u0130HM, S\u00f6zle\u015fme\u2019nin 7. maddesinin ihlal edildi\u011fine karar vermi\u015ftir (Kupinskyy\/Ukrayna, \u00a7\u00a7 44-64).<\/p>\n
V. \u0130NCELEME VE GEREK\u00c7E<\/p>\n
36. Anayasa Mahkemesinin 29\/5\/2024 tarihinde yapm\u0131\u015f oldu\u011fu toplant\u0131da ba\u015fvuru incelenip gere\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:<\/p>\n
A. Ki\u015fi H\u00fcrriyeti ve G\u00fcvenli\u011fi Hakk\u0131n\u0131n \u0130hlal Edildi\u011fine \u0130li\u015fkin \u0130ddia<\/p>\n
1. Ba\u015fvurucunun \u0130ddialar\u0131 ve Bakanl\u0131k G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc<\/p>\n
37. Ba\u015fvurucu, konutu terk etmeme \u015feklindeki adli kontrol tedbirinde ge\u00e7en s\u00fcrenin hapis cezas\u0131ndan mahsup edilmemesi nedeniyle ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
38. Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde; ba\u015fvurucu hakk\u0131nda yeni bir m\u00fcddetname tanzim edildi\u011fi, yeni m\u00fcddetnamede konutu terk etmeme \u015feklindeki adli kontrol karar\u0131n\u0131n uyguland\u0131\u011f\u0131 doksan g\u00fcnl\u00fck s\u00fcrenin yar\u0131s\u0131 olan k\u0131rk be\u015f g\u00fcnl\u00fck s\u00fcrenin mahsup edildi\u011fi, bu durumun ma\u011fdur s\u0131fat\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesinde dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
39. Ba\u015fvurucu, tutuklamaya benzer nitelikte oldu\u011fu i\u00e7in konutu terk etmeme \u015feklindeki adli kontrolde ge\u00e7en s\u00fcrenin tamam\u0131n\u0131n mahsup edilmesi gerekti\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
2. De\u011ferlendirme<\/p>\n
a. Kabul Edilebilirlik Y\u00f6n\u00fcnden<\/p>\n
40. A\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmad\u0131\u011f\u0131 ve kabul edilemezli\u011fine karar verilmesini gerektirecek ba\u015fka bir neden de bulunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n kabul edilebilir oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
b. Esas Y\u00f6n\u00fcnden<\/p>\n
41. Mahsup, bir h\u00fck\u00fcm kesinle\u015fmeden \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015fen ve ki\u015fi h\u00fcrriyetini s\u0131n\u0131rlama sonucu do\u011furan h\u00e2ller sebebiyle ge\u00e7irilmi\u015f s\u00fcrelerin hapis cezas\u0131ndan indirilmesidir. Bir su\u00e7 nedeniyle de olsa hen\u00fcz hakk\u0131nda mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fc bulunmayan bir kimsenin h\u00fcrriyetinden mahrum edilmek suretiyle ortaya \u00e7\u0131kan haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 tel\u00e2fi etmek amac\u0131yla mahsup m\u00fcessesesine ba\u015fvurulmaktad\u0131r. \u00d6zg\u00fcrl\u00fckten yoksun kal\u0131nan s\u00fcrelerin mahk\u00fbmiyetten indirilmesiyle bu haks\u0131zl\u0131k giderilmektedir. Mahsup kurumu adalet ve hakkaniyet duygusunun gere\u011fi olarak \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc k\u0131s\u0131tlanm\u0131\u015f bir ki\u015fi bak\u0131m\u0131ndan denkle\u015ftirme g\u00f6revi g\u00f6rmektedir. Nitekim A\u0130HM de mahsup karar\u0131 ile a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6z konusu ki\u015fi h\u00fcrriyeti hakk\u0131n\u0131n ihlali i\u00e7in tazmin sa\u011flamak ama\u00e7lanm\u0131\u015fsa ve bunun ilgili ki\u015finin \u00e7ekti\u011fi ceza \u00fczerinde \u00f6l\u00e7\u00fclebilir bir etkisi olmu\u015fsa mahsubun S\u00f6zle\u015fme’nin 5. maddesi anlam\u0131nda tazmin te\u015fkil edebilece\u011fine karar vermi\u015ftir (Porchet\/\u0130svi\u00e7re, B.No: 36391\/16, 8\/10\/2019, \u00a7\u00a7 18-25).<\/p>\n
42. Dolay\u0131s\u0131yla mahsup kurumu Anayasa\u2019da g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131 ceza hukuku alan\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirmeye y\u00f6nelik bir kurum olarak kabul edilebilir. T\u00fcrk hukuk sisteminde 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 63. maddesindeki “H\u00fck\u00fcm kesinle\u015fmeden \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015fen ve \u015fahs\u00ee h\u00fcrriyeti s\u0131n\u0131rlama sonucunu do\u011furan b\u00fct\u00fcn h\u00e2ller nedeniyle ge\u00e7irilmi\u015f s\u00fcreler, h\u00fckmolunan hapis cezas\u0131ndan indirilir.” \u015feklindeki genel h\u00fck\u00fcm ile mahsubun mecburili\u011fi sistemi kabul edilmi\u015ftir. Bu sisteme g\u00f6re mahk\u00fbm kusuru ile tutuklu kalm\u0131\u015f olsa dahi tutukluluk s\u00fcresinin verilen cezadan indirilmesi zorunludur.<\/p>\n
43. \u00d6te yandan Anayasa Mahkemesince h\u00fck\u00fcml\u00fclerin ceza infaz kurumlar\u0131nda kalaca\u011f\u0131 s\u00fcreyi do\u011frudan veya dolayl\u0131 olarak etkileyen durumlar\u0131n Anayasa’n\u0131n 19. maddesinde tan\u0131mlanan ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131 kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fi kabul edilmi\u015ftir (\u0130brahim Uysal, B. No: 2014\/1711, 23\/7\/2014, \u00a7 26; G\u00fcnay Okan, \u00a7 13). Ki\u015fi h\u00fcrriyetini s\u0131n\u0131rlama sonucunu do\u011furan h\u00e2ller nedeniyle ge\u00e7irilmi\u015f s\u00fcrelerin mahk\u00fbmiyetten mahsup edilmesine ili\u015fkin kararlar, hapis cezas\u0131n\u0131n kapsam\u0131n\u0131 belirlemekte; dolay\u0131s\u0131yla ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131 temelden etkilemektedir. Zira mahsup kurumu ceza infaz kurumunda kal\u0131nmas\u0131 gereken s\u00fcre ile do\u011frudan ilgilidir.<\/p>\n
44. Bu gerek\u00e7elerle mahsubun Anayasa’n\u0131n 19. maddesi kapsam\u0131nda bir g\u00fcvence olarak kabul edilmesi gerekti\u011fi sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla ki\u015fi h\u00fcrriyetini s\u0131n\u0131rlama sonucunu do\u011furan h\u00e2ller nedeniyle ge\u00e7irilmi\u015f s\u00fcrelerin cezadan mahsubunun tamamen yasaklanmas\u0131 ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131 ile ba\u011fda\u015fmaz. Ancak mahsubun Anayasa’n\u0131n 19. maddesi kapsam\u0131nda bir g\u00fcvence olarak kabul edilmesi, ki\u015fi h\u00fcrriyetini s\u0131n\u0131rlama sonucunu do\u011furan h\u00e2llerin fiziksel \u00f6zg\u00fcrl\u00fck \u00fczerindeki etkileri ve uygulanma tarz\u0131 gibi \u00e7e\u015fitli fakt\u00f6rler dikkate al\u0131narak mahsup edilecek s\u00fcrenin belirlenmesini engellemez.<\/p>\n
45. 7331 say\u0131l\u0131 Kanun’la 5271 say\u0131l\u0131 Kanun’un 109. maddesinin (6) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fikli\u011fe g\u00f6re konutu terk etmeme adli kontrol tedbiri alt\u0131nda ge\u00e7en her iki g\u00fcn, cezan\u0131n mahsubunda bir g\u00fcn olarak dikkate al\u0131nacakt\u0131r. Somut olayda an\u0131lan kanun de\u011fi\u015fikli\u011fi do\u011frultusunda ba\u015fvurucu hakk\u0131nda uygulanan konutu terk etmeme adli kontrol tedbirinde ge\u00e7en doksan g\u00fcnl\u00fck s\u00fcrenin yar\u0131s\u0131 olan k\u0131rk be\u015f g\u00fcnl\u00fck s\u00fcre mahk\u00fbmiyetten mahsup edilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, adli kontrolde ge\u00e7en s\u00fcrenin tamam\u0131n\u0131n mahsup edilmesi gerekti\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
46. Bu durumda mahsup edilecek s\u00fcrenin belirlenmesinde konutu terk etmeme adli kontrol tedbirinde ge\u00e7en iki g\u00fcn\u00fcn bir g\u00fcn olarak say\u0131lmas\u0131n\u0131n ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131 ihlal edip etmedi\u011finin incelenmesi gerekir.<\/p>\n
47. Anayasa Mahkemesi konutu terk etmeme tedbirinin niteli\u011fi, uygulan\u0131\u015f \u015fekli ve \u00f6zellikleri itibar\u0131yla hareket serbest\u00eesi \u00fczerindeki s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131 etkisinin derece ve yo\u011funluk olarak seyahat \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6re olduk\u00e7a ileri bir boyutta oldu\u011fu, dolay\u0131s\u0131yla ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131na m\u00fcdahale te\u015fkil etti\u011fi sonucuna varm\u0131\u015ft\u0131r (Esra \u00d6zkan \u00d6zak\u00e7a [GK], B. No: 2017\/32052, 8\/10\/2020, \u00a7\u00a7 68-76). Dolay\u0131s\u0131yla ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlayan bu tedbir alt\u0131nda ge\u00e7en s\u00fcrelerin mahsup edilmesi gerekir. Ancak bu mahsup gereklili\u011fi, s\u00f6z konusu tedbir alt\u0131nda ge\u00e7en s\u00fcrelerin tamam\u0131n\u0131n mahsup edilmesi olarak anla\u015f\u0131lamaz. S\u00f6z konusu tedbirin niteli\u011fi dikkate al\u0131narak farkl\u0131 mahsup oran\u0131 belirlenebilir.<\/p>\n
48. Bu a\u00e7\u0131dan konutu terk etmeme tedbirinin tutuklamaya g\u00f6re temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler \u00fczerinde daha hafif bir etki olu\u015fturdu\u011fu kabul edilmelidir. Zira konutta kesintisiz olarak bulunmak zorunlu olsa da ki\u015filerin konutta ya\u015fayan ya da konuta gelen di\u011fer ki\u015filerle sosyal hayat\u0131n\u0131 devam ettirmesinde veya her t\u00fcrl\u00fc bireysel ya da kitlesel ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kullanmas\u0131nda bir engel bulunmamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca kimi durumlarda ki\u015filerin izinli say\u0131larak konutunu terk etmesine imk\u00e2n verilebilmektedir (M.S., B. No: 2018\/25505, 25\/2\/2021, \u00a7 82). Konutu terk etmeme tedbirinin tutuklama tedbirine g\u00f6re temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler \u00fczerinde daha hafif bir etki olu\u015fturdu\u011fu g\u00f6zetildi\u011finde mahsup edilecek s\u00fcrenin belirlenmesinde adli kontrol tedbirinde ge\u00e7en iki g\u00fcn\u00fcn bir g\u00fcn olarak say\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc oldu\u011fu sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
49. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle Anayasa’n\u0131n 19. maddesinde d\u00fczenlenen ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n ihlal edilmedi\u011fine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN ve Selahaddin MENTE\u015e bu sonuca farkl\u0131 gerek\u00e7eyle kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
B. \u00d6zel Hayata Sayg\u0131 Hakk\u0131n\u0131n \u0130hlal Edildi\u011fine \u0130li\u015fkin \u0130ddia<\/p>\n
1. Ba\u015fvurucunun \u0130ddialar\u0131<\/p>\n
50. Ba\u015fvurucu; hakk\u0131ndaki konutu terk etmeme tedbirinin elektronik kelep\u00e7e tak\u0131lmak suretiyle uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131, elektronik kelep\u00e7e nedeniyle sosyal \u00e7evresi nezdinde damgaland\u0131\u011f\u0131n\u0131, evinden d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kamamas\u0131 nedeniyle sosyal hayat\u0131n\u0131n \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde etkilendi\u011fini, tedbirin uyguland\u0131\u011f\u0131 s\u00fcre\u00e7te ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bozuldu\u011funu belirterek \u00f6zel hayata sayg\u0131 hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
2. De\u011ferlendirme<\/p>\n
51. Bireysel ba\u015fvurular\u0131n 30\/3\/2011 tarihli ve 6216 say\u0131l\u0131 Anayasa Mahkemesinin Kurulu\u015fu ve Yarg\u0131lama Usulleri Hakk\u0131nda Kanun’un 47. maddesinin (5) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 ile Anayasa Mahkemesi \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc’n\u00fcn 64. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketildi\u011fi tarihten, ba\u015fvuru yolu \u00f6ng\u00f6r\u00fclmemi\u015f ise ihlalin \u00f6\u011frenildi\u011fi tarihten itibaren otuz g\u00fcn i\u00e7inde Anayasa Mahkemesine do\u011frudan veya di\u011fer mahkemeler yahut yurt d\u0131\u015f\u0131 temsilcilikler vas\u0131tas\u0131yla yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir (Yasin Yaman, B. No: 2012\/1075, 12\/2\/2013, \u00a7\u00a7 18, 19).<\/p>\n
52. Bireysel ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik ko\u015fullar\u0131ndan olan ba\u015fvuru s\u00fcresine riayet edilmesi \u015fart\u0131, bireysel ba\u015fvuru incelemesinin her a\u015famas\u0131nda resen dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken bir ba\u015fvuru ko\u015fuludur (Taner Kurban, B. No: 2013\/1582, 7\/11\/2013, \u00a7 19).<\/p>\n
53. Ba\u015fvurucu hakk\u0131ndaki adli kontrol tedbiri 27\/11\/2018 tarihinde sona ermi\u015ftir. Ba\u015fvurucu adli kontrol\u00fcn sona erdi\u011fi tarihten itibaren otuz g\u00fcn i\u00e7inde bireysel ba\u015fvuruda bulunmas\u0131 gerekirken 26\/2\/2021 tarihinde bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
54. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle m\u00fcdahalenin sona ermesinden itibaren otuz g\u00fcn i\u00e7inde yap\u0131lmayan bireysel ba\u015fvurunun bu k\u0131sm\u0131n\u0131n s\u00fcre a\u015f\u0131m\u0131 nedeniyle kabul edilemez oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
C. Su\u00e7ta ve Cezada Kanunilik \u0130lkesinin \u0130hlal Edildi\u011fine \u0130li\u015fkin \u0130ddia<\/p>\n
1. Ba\u015fvurucunun \u0130ddialar\u0131 <\/p>\n
55. Ba\u015fvurucu 7242 say\u0131l\u0131 Kanun ile ko\u015fullu sal\u0131verilme oran\u0131n\u0131n d\u00f6rtte \u00fc\u00e7ten \u00fc\u00e7te ikiye d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, bu Kanun’un lehe bir d\u00fczenleme getirmesi nedeniyle kendisine tatbik edilmesi gerekti\u011fini, buna ra\u011fmen hukuka ayk\u0131r\u0131 bir \u015fekilde m\u00fcddetnamede ko\u015fullu sal\u0131verilme tarihinin d\u00f6rtte \u00fc\u00e7l\u00fck oran dikkate al\u0131narak d\u00fczenlendi\u011fini, bu hususta yapt\u0131\u011f\u0131 itirazlar\u0131n mahkemelerce dikkate al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131 ile ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z mahkemede yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n, ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yasa\u011f\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
2. De\u011ferlendirme<\/p>\n
56. Anayasa’n\u0131n iddian\u0131n de\u011ferlendirilmesinde dayanak al\u0131nacak “Su\u00e7 ve cezalara ili\u015fkin esaslar” kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 38. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“Kimse, i\u015flendi\u011fi zaman y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan kanunun su\u00e7 saymad\u0131\u011f\u0131 bir fiilden dolay\u0131 cezaland\u0131r\u0131lamaz; kimseye su\u00e7u i\u015fledi\u011fi zaman kanunda o su\u00e7 i\u00e7in konulmu\u015f olan cezadan daha a\u011f\u0131r bir ceza verilemez.”<\/p>\n
57. Anayasa Mahkemesi, olaylar\u0131n ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan yap\u0131lan hukuki nitelendirmesi ile ba\u011fl\u0131 olmay\u0131p olay ve olgular\u0131n hukuki tavsifini kendisi takdir eder. Ba\u015fvurucunun \u015fik\u00e2yetinin \u00f6z\u00fc, ko\u015fullu sal\u0131verilmede lehe kanunun uygulanmamas\u0131d\u0131r. Bu nedenle de\u011ferlendirmenin su\u00e7ta ve cezada kanunilik ilkesi kapsamda yap\u0131lmas\u0131 uygun g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
58. Bu kapsamda \u00f6ncelikle mahk\u00fbmiyet karar\u0131 sonras\u0131nda verilen cezan\u0131n infaz\u0131nda Anayasa\u2019n\u0131n 38. maddesinin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ilkelerin uygulan\u0131p uygulanmayaca\u011f\u0131 hususu belirlenmelidir.<\/p>\n
59. Anayasa’n\u0131n 38. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda belirtilen ceza kavram\u0131 \u00f6zerk bir kavramd\u0131r. Bu ba\u011flamda Anayasa’n\u0131n 38. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan ilkeyi etkin korumak i\u00e7in bir tedbirin \u00f6z\u00fc itibar\u0131yla bir ceza olu\u015fturup olu\u015fturmayaca\u011f\u0131 konusunda yarg\u0131 makamlar\u0131n\u0131n yorumlar\u0131na ve mevzuattaki nitelendirmelere ba\u011fl\u0131 kal\u0131nmadan de\u011ferlendirme yap\u0131labilecektir (Yunis Karata\u015f [GK], B. No: 2021\/34231, 26\/1\/2023, \u00a7 43).<\/p>\n
60. \u00d6te yandan ceza kabul edilen bir tedbir ile cezan\u0131n infaz\u0131 veya uygulanmas\u0131n\u0131 ilgilendiren bir tedbir aras\u0131nda ayr\u0131m yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede tedbirin niteli\u011fi ve amac\u0131n\u0131n cezan\u0131n indirilmesi veya erken tahliyeye ili\u015fkin bir de\u011fi\u015fiklikle ilgili oldu\u011funda bu tedbir kural olarak Anayasa’n\u0131n 38. maddesi anlam\u0131nda ceza olarak kabul edilemeyebilecektir. Anayasa’n\u0131n 38. maddesi cezan\u0131n infaz\u0131n\u0131n \u015fekliyle de\u011fil kendisiyle, di\u011fer bir ifadeyle cezan\u0131n kendisinin etkilenip etkilenmedi\u011fiyle ilgilenir. Ancak fiiliyatta ceza te\u015fkil eden bir tedbir ile cezan\u0131n infaz\u0131n\u0131 ilgilendiren bir tedbir aras\u0131ndaki ayr\u0131m her zaman net olmayabilecektir. Bunun sonucu olarak da cezaya h\u00fckmedildikten sonra veya ceza infaz edilirken idari yetkililer ve mahkemeler taraf\u0131ndan yap\u0131lacak uygulamalar\u0131n cezay\u0131 veren mahkemenin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc, kapsam\u0131n\u0131 belirledi\u011fi cezan\u0131n farkl\u0131 tan\u0131mlanmas\u0131na veya de\u011fi\u015ftirilmesine yol a\u00e7abilece\u011fi ihtimali g\u00f6zard\u0131 edilmemelidir. Aksi takdirde idari yetkililer veya mahkemelerin verilen cezan\u0131n kapsam\u0131n\u0131 ge\u00e7mi\u015fe d\u00f6n\u00fck olarak, mahk\u00fbm edilen ki\u015finin su\u00e7u i\u015fledi\u011fi veya cezaya \u00e7arpt\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zamanda b\u00f6yle bir geli\u015fmeyi \u00f6ng\u00f6remeyecek ve zarar\u0131na olacak \u015fekilde yeniden tan\u0131mlayan tedbirler alabilece\u011fi kabul edilecektir (Yunis Karata\u015f, \u00a7 44).<\/p>\n
61. Bir tedbirin maddi ceza hukukuna m\u0131 yoksa infaz hukukuna m\u0131 d\u00e2hil oldu\u011fu tespit edilirken tedbirin \u015fekl\u00ee olarak hangi alana girdi\u011finden ziyade niteli\u011fine bak\u0131larak karar verilmelidir. Bu \u00e7er\u00e7evede bir tedbir, san\u0131\u011fa verilecek cezayla ilgili bir konu hakk\u0131nda ise ve ceza verme d\u00fc\u015f\u00fcncesi i\u00e7inde kabul ediliyorsa tedbirin maddi ceza hukuku alan\u0131nda oldu\u011funun kabul edilmesi gerekir. Dolay\u0131s\u0131yla h\u00fck\u00fcml\u00fc hakk\u0131nda uygulanan tedbirin bir su\u00e7tan kaynaklanan bir mahk\u00fbmiyetin sonucu olup olmad\u0131\u011f\u0131, tedbirin niteli\u011fi, amac\u0131, mahkemeler ve yetkili idari makamlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan nas\u0131l kabul edildi\u011fi, tedbirin al\u0131nmas\u0131nda ve uygulamas\u0131ndaki usullerin ve tedbirin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirilerek Anayasa\u2019n\u0131n 38. maddesinin g\u00fcvencesi alt\u0131nda olup olmad\u0131\u011f\u0131 tespit edilmelidir. Bir h\u00fckm\u00fcn infaz\u0131 s\u0131ras\u0131nda al\u0131nan bir tedbirin sadece h\u00fckm\u00fcn infaz\u0131n\u0131n \u015fekline ili\u015fkin olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n veya aksine h\u00fckm\u00fcn kapsam\u0131n\u0131 etkileyip etkilemedi\u011finin belirlenmesi i\u00e7in h\u00fckmedilen cezan\u0131n ilgili zamanda y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan hukuka g\u00f6re asl\u0131nda neyi gerektirdi\u011finin, di\u011fer bir ifadeyle onun as\u0131l do\u011fas\u0131n\u0131n ne oldu\u011funun incelenmesi gerekir. Bu ba\u011flamda Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulunun 18\/11\/1985 tarihli ve E.1985\/268, K.1985\/361 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda \u201c\u2026cezalar\u0131n yerine getirilmesine ili\u015fkin rejimleri de\u011fi\u015ftiren yasalar\u0131n derhal uygulanmas\u0131 gerekmekte ise de, de\u011fi\u015fikli\u011fi yapan yasalar\u0131n, cezalar\u0131n niteli\u011fini de\u011fi\u015ftirmemesi gerekir. Cezan\u0131n yerine getirilmesine ili\u015fkin yasadaki de\u011fi\u015fiklik, mahk\u00fbmiyet s\u00fcresini uzat\u0131yorsa veya h\u00fck\u00fcml\u00fcye y\u00fcklenen y\u00fck\u00fc art\u0131r\u0131yorsa, bu hal cezan\u0131n niteli\u011fini de\u011fi\u015ftirdi\u011finden derhal uygulanamaz.\u201d (benzer y\u00f6ndeki bir karar i\u00e7in bkz. Yarg\u0131tay 6. Ceza Dairesinin 5\/7\/1973 tarihli ve E.1973\/6567, K.1973\/6535 say\u0131l\u0131 karar\u0131) denilerek bir tedbirin infaz hukukuna ili\u015fkin olmas\u0131n\u0131n tek ba\u015f\u0131na derh\u00e2l uygulanmas\u0131 i\u00e7in yeterli olmad\u0131\u011f\u0131, aksine mahk\u00fbmiyet s\u00fcresini uzat\u0131p uzatmad\u0131\u011f\u0131 hususu g\u00f6zetilerek karar verilmesi gerekti\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (Yunis Karata\u015f, \u00a7 45) .<\/p>\n
62. Bu ba\u011flamda anayasal g\u00fcvencenin belirlenmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ko\u015fullu sal\u0131verme kurumunun maddi ceza hukukuna m\u0131 yoksa infaz hukukuna m\u0131 d\u00e2hil oldu\u011fu tespit edilmelidir. Bu konuda mevzuata bak\u0131lmas\u0131 \u00f6nem arz etmektedir. Anayasa\u2019n\u0131n 38. maddesi uyar\u0131nca su\u00e7ta ve cezada kanunilik ilkesinin g\u00fcvence fonksiyonu a\u00e7\u0131s\u0131ndan infaz hukukuna ili\u015fkin temel sorun infaza y\u00f6nelik d\u00fczenlemelerin zaman bak\u0131m\u0131ndan uygulanmas\u0131 meselesidir. Zaman bak\u0131m\u0131ndan uygulamaya ili\u015fkin olarak \u00fc\u00e7 ilke s\u00f6z konusudur. Bunlar geriye y\u00fcr\u00fcme, ileriye y\u00fcr\u00fcme ve derh\u00e2l uygulanmad\u0131r. Bu ilkelerin ceza hukuku a\u00e7\u0131s\u0131ndan nas\u0131l uygulanaca\u011f\u0131 Anayasa\u2019n\u0131n 38. maddesi ve 5237 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 7. maddesinde a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak bu ilkelerin infaz hukukuna ili\u015fkin kurallar\u0131 kapsay\u0131p kapsamad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespiti Anayasa\u2019n\u0131n 38. maddesinin getirdi\u011fi g\u00fcvencelerin bu alanda uygulanabilirli\u011fini ortaya koyacakt\u0131r (Yunis Karata\u015f, \u00a7 46).<\/p>\n
63. Kural olarak infaz hukuku kurallar\u0131 derh\u00e2l uygulan\u0131r. Buna g\u00f6re kural\u0131n h\u00fck\u00fcml\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan lehe veya aleyhe sonu\u00e7 do\u011furmas\u0131ndan ziyade amac\u0131, h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn cezas\u0131n\u0131n infaz\u0131nda temel hedef olan \u0131slah ve topluma kazand\u0131rmada daha etkin y\u00f6ntemlerin uygulanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, ceza infaz kurumu g\u00fcvenlik ve disiplinini daha iyi bir d\u00fczeye getirmek ve ceza infaz kurumunu h\u00fck\u00fcml\u00fcler a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha makul bir seviyede ya\u015fanabilir h\u00e2le getirmektir. Ancak 5237 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 7. maddesinin (3) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 ile infaz rejimine ait olarak de\u011ferlendirilen hapis cezas\u0131n\u0131n ertelenmesi, ko\u015fullu sal\u0131verilme ve tekerr\u00fcrle ilgili olan h\u00fck\u00fcmlerin aleyhe sonu\u00e7 do\u011furmamas\u0131 bu kural\u0131n istisnas\u0131 olarak kabul edilmi\u015ftir. Di\u011fer bir deyi\u015fle ko\u015fullu sal\u0131verme m\u00fcessesesi maddi ceza hukukuna ili\u015fkin zaman bak\u0131m\u0131ndan uygulama kurallar\u0131na tabi tutulmu\u015ftur (Yunis Karata\u015f, \u00a7 47).<\/p>\n
64. \u00d6te yandan bir mahkeme hapis cezas\u0131na karar verdi\u011finde bunu h\u00fck\u00fcmde belirtmese de -ko\u015fullu sal\u0131verilme yolunun kapal\u0131 oldu\u011fu durumlar hari\u00e7- esas\u0131nda ko\u015fullu sal\u0131verilmeye a\u00e7\u0131k bir hapis cezas\u0131 vermektedir. Di\u011fer bir deyi\u015fle mahkemenin verdi\u011fi hapis cezas\u0131 ko\u015fullu sal\u0131verilmenin tatbik edilece\u011fi bir ceza h\u00e2line gelecektir. Bu bak\u0131mdan ko\u015fullu sal\u0131verilme i\u00e7in ceza infaz kurumunda kal\u0131nmas\u0131 gereken s\u00fcre, cezan\u0131n ne kadar \u00e7ekilece\u011fini belirledi\u011finden h\u00fck\u00fcml\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan cezan\u0131n kapsam\u0131na ili\u015fkindir. Dolay\u0131s\u0131yla bu hususta su\u00e7ta ve cezada kanunilik ilkesini d\u00fczenleyen Anayasa\u2019n\u0131n 38. maddesi \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirilme yap\u0131lmas\u0131 gerekir (benzer y\u00f6ndeki kararlar i\u00e7in bkz. Yunis Karata\u015f [GK], B. No: 2021\/34231, 26\/1\/2023, \u00a7 48; Efendi Yald\u0131z, B. No: 2013\/1202, 25\/3\/2015, \u00a7 42; Metin Durmaz, B. No: 2013\/7764, 25\/3\/2015, \u00a7 60).<\/p>\n
65. Ko\u015fullu sal\u0131vermenin Anayasa’n\u0131n 38. maddesi kapsam\u0131nda oldu\u011fu belirlendikten sonra bir di\u011fer mesele lehe kanunun ge\u00e7mi\u015fe uygulan\u0131p uygulanmayaca\u011f\u0131d\u0131r. Yukar\u0131da belirtildi\u011fi gibi kural olarak infaz hukuku kurallar\u0131 derh\u00e2l uygulan\u0131r. Ancak 5237 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 7. maddesinin (3) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 ile infaz rejimine ait olarak de\u011ferlendirilen ko\u015fullu sal\u0131vermeyle ilgili olan h\u00fck\u00fcmlerin aleyhe sonu\u00e7 do\u011furmamas\u0131 bu kural\u0131n istisnas\u0131 olarak kabul edilmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla ko\u015fullu sal\u0131verme a\u00e7\u0131s\u0131ndan 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 7. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131ndaki ilkeler de ge\u00e7erlidir. Bu f\u0131krada \u201csu\u00e7un i\u015flendi\u011fi zaman y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan kanun ile sonradan y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren kanunlar\u0131n h\u00fck\u00fcmleri farkl\u0131 ise, failin lehine olan kanun uygulan\u0131r ve infaz olunur.\u201d denmi\u015ftir. Anayasa Mahkemesinin daha \u00f6nce de belirtti\u011fi \u00fczere lehe olan kanunun ge\u00e7mi\u015fe y\u00fcr\u00fcmesi olarak adland\u0131r\u0131lan bu ilke Anayasa’n\u0131n 38. maddesinin bir gere\u011fidir (AYM, E.2019\/9, K.2019\/27, 11\/4\/2019, \u00a7\u00a7 13-20).<\/p>\n
66. Bu ilke ko\u015fullu sal\u0131vermeye uyarland\u0131\u011f\u0131nda su\u00e7un i\u015flendi\u011fi zaman y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan kanuna g\u00f6re ko\u015fullu sal\u0131verilmeye hak kazanan kimsenin bu hakk\u0131n\u0131n geri al\u0131namayaca\u011f\u0131, su\u00e7 i\u015flendikten sonra y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren kanuna g\u00f6re ko\u015fullu sal\u0131verilme hakk\u0131n\u0131 kaybeden kimseye aleyhe olan h\u00fckm\u00fcn uygulanamayaca\u011f\u0131, su\u00e7 tarihinden sonra y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren lehe d\u00fczenlemelerin h\u00fck\u00fcml\u00fc hakk\u0131nda derh\u00e2l uygulanaca\u011f\u0131 sonucu \u00e7\u0131kacakt\u0131r (Yunis Karata\u015f, \u00a7 50). Ko\u015fullu sal\u0131verilmenin her iki \u015fart\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ayr\u0131 ayr\u0131 lehe kanunun ge\u00e7mi\u015fe y\u00fcr\u00fcmesi ilkesi ge\u00e7erlidir. Bu kapsamda ceza infaz kurumunda kal\u0131nmas\u0131 gereken s\u00fcreyi azaltan bir d\u00fczenleme h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn lehine olacakt\u0131r.<\/p>\n
67. Somut olayda ba\u015fvurucu, 3713 say\u0131l\u0131 Kanun kapsam\u0131nda silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olma su\u00e7undan s\u00fcreli hapis cezas\u0131na mahk\u00fbm edilmi\u015ftir. 3713 say\u0131l\u0131 Kanun kapsam\u0131nda silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olma su\u00e7undan s\u00fcreli hapis cezas\u0131na mahk\u00fbm edilenlerin cezalar\u0131n\u0131n ne kadar\u0131n\u0131 ceza infaz kurumunda \u00e7ektikten sonra ko\u015fullu sal\u0131verilme imk\u00e2n\u0131ndan yararlanacaklar\u0131 hususu 2020 y\u0131l\u0131nda 7242 say\u0131l\u0131 Kanun’la yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikten \u00f6nce, 3713 say\u0131l\u0131 Kanun’da do\u011frudan d\u00fczenlenmemi\u015f; bu konuda 5275 say\u0131l\u0131 Kanun’un 107. maddesinin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131na at\u0131f yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 5275 say\u0131l\u0131 Kanun’un 107. maddesinde ise bu oran d\u00f6rtte \u00fc\u00e7 olarak belirlenmi\u015ftir. Bu h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re 3713 say\u0131l\u0131 Kanun kapsam\u0131na giren su\u00e7lardan s\u00fcreli hapis cezas\u0131na mahk\u00fbm olanlara uygulanacak oran\u0131n d\u00f6rtte \u00fc\u00e7 oldu\u011fu konusunda bir ihtilaf bulunmamaktad\u0131r. Bununla birlikte 2020 y\u0131l\u0131nda 7242 say\u0131l\u0131 Kanun’la ko\u015fullu sal\u0131verilmeye ili\u015fkin bu kurallarda birtak\u0131m de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
68. Bu kapsamda 7242 say\u0131l\u0131 Kanun’un 48. maddesiyle 5275 say\u0131l\u0131 Kanun’un 107. maddesinin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda yer alan “d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fc” ibaresi “\u00fc\u00e7te ikisini” \u015feklinde de\u011fi\u015ftirilmi\u015f ve bu f\u0131kraya “Ko\u015fullu sal\u0131verilme oran\u0131 \u00fc\u00e7te ikiden fazla olan su\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan ise tabi olduklar\u0131 ko\u015fullu sal\u0131verilme oran\u0131 uygulan\u0131r.” c\u00fcmlesi, 7242 say\u0131l\u0131 Kanun’un 65. maddesiyle de 3713 say\u0131l\u0131 Kanun’un “Ko\u015fullu sal\u0131verilme” kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 17. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n sonuna “Ancak, s\u00fcreli hapis cezalar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan d\u00fczenlenen ko\u015fullu sal\u0131verilme oran\u0131, d\u00f6rtte \u00fc\u00e7 olarak uygulan\u0131r.” c\u00fcmlesi eklenmi\u015ftir.<\/p>\n
69. Bu de\u011fi\u015fiklikler sonucunda 5275 say\u0131l\u0131 Kanun’un 107. maddesinin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131ndaki oran \u00fc\u00e7te iki olarak de\u011fi\u015ftirilmi\u015f ise de 3713 say\u0131l\u0131 Kanun’a eklenen “Ancak, s\u00fcreli hapis cezalar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan d\u00fczenlenen ko\u015fullu sal\u0131verilme oran\u0131, d\u00f6rtte \u00fc\u00e7 olarak uygulan\u0131r.” \u015feklindeki c\u00fcmle ve 5275 say\u0131l\u0131 Kanun’a eklenen “Ko\u015fullu sal\u0131verilme oran\u0131 \u00fc\u00e7te ikiden fazla olan su\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan ise tabi olduklar\u0131 ko\u015fullu sal\u0131verilme oran\u0131 uygulan\u0131r.\u201d \u015feklindeki c\u00fcmle nedeniyle 3713 say\u0131l\u0131 Kanun kapsam\u0131nda s\u00fcreli hapis cezas\u0131na mahk\u00fbm edilen ki\u015filere uygulanacak ko\u015fullu sal\u0131verilme oran\u0131nda bir de\u011fi\u015fiklik meydana gelmedi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu ki\u015filer y\u00f6n\u00fcnden 7242 say\u0131l\u0131 Kanun’dan \u00f6nce de sonra da ko\u015fullu sal\u0131verilme oran\u0131 d\u00f6rtte \u00fc\u00e7t\u00fcr. Di\u011fer bir deyi\u015fle bu ki\u015fileri de kapsayan lehe bir kanun y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
70. Dolay\u0131s\u0131yla somut olayda su\u00e7ta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlal edildi\u011fi iddias\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmas\u0131 nedeniyle kabul edilemez oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
VI. H\u00dcK\u00dcM <\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle;<\/p>\n
A. 1. Ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n KABUL ED\u0130LEB\u0130L\u0130R OLDU\u011eUNA,<\/p>\n
2. \u00d6zel hayata sayg\u0131 hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n s\u00fcre a\u015f\u0131m\u0131 nedeniyle KABUL ED\u0130LEMEZ OLDU\u011eUNA,<\/p>\n
3. Su\u00e7ta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmas\u0131 nedeniyle KABUL ED\u0130LEMEZ OLDU\u011eUNA,<\/p>\n
B. Anayasa\u2019n\u0131n 19. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n \u0130HLAL ED\u0130LMED\u0130\u011e\u0130NE,<\/p>\n
C. 12\/1\/2011 tarihli ve 6100 say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu\u2019nun 339. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca tahsil edilmesi ma\u011fduriyetine neden olaca\u011f\u0131ndan adli yard\u0131m talebi kabul edilen ba\u015fvurucunun yarg\u0131lama giderlerini \u00f6demekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA,<\/p>\n
D. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE 29\/5\/2024 tarihinde OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verildi.<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi Genel Kurulu 29\/5\/2024 tarihinde, B. Y. (3) (B. No: 2021\/7919) ba\u015fvurusunda Anayasa\u2019n\u0131n 19. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n ihlal edilmedi\u011fine karar vermi\u015ftir.\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Olaylar A\u011f\u0131r ceza mahkemesi, y\u00fcr\u00fct\u00fclen yarg\u0131lama kapsam\u0131nda ba\u015fvurucu hakk\u0131nda konutu terk etmeme adli kontrol tedbirine karar vermi\u015f, bu tedbir yarg\u0131lamaya ili\u015fkin duru\u015fman\u0131n son celsesine kadar devam etmi\u015ftir. Son celsede ba\u015fvurucunun hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015f, bu karar istinaf ve temyiz a\u015famalar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan kesinle\u015fmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, kesinle\u015fen hapis cezas\u0131na ili\u015fkin Cumhuriyet ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen m\u00fcddetnameye baz\u0131 hususlarda hata oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle itiraz etmi\u015f, ayr\u0131ca hakk\u0131nda uygulanan konutu terk etmeme adli kontrol tedbirinde ge\u00e7en s\u00fcrenin hapis cezas\u0131ndan mahsup edilmesini talep etmi\u015ftir. \u0130nfaz h\u00e2kimli\u011fi ba\u015fvurucunun talebini reddetmi\u015f, ba\u015fvurucunun bu ret karar\u0131na itiraz\u0131 da kesin olarak reddedilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu bu karar\u0131 m\u00fcteakip bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur. Ba\u015fvurucu ilerleyen s\u00fcre\u00e7te infaz h\u00e2kimli\u011fine sundu\u011fu dilek\u00e7eyle cezas\u0131n\u0131n hatal\u0131 hesapland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek hakk\u0131nda d\u00fczenlenen mahsup i\u015fleminin d\u00fczeltilmesini talep etmi\u015ftir. \u0130nfaz h\u00e2kimli\u011fi ba\u015fvurucunun mahsup talebinin kabul\u00fcne karar vermi\u015f, ba\u015fvurucunun cezas\u0131nda hata bulundu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki itiraz\u0131n\u0131 ise reddetmi\u015ftir. Bunun \u00fczerine Cumhuriyet ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ba\u015fvurucu hakk\u0131nda tekrar m\u00fcddetname d\u00fczenlemi\u015f, s\u00f6z konusu bu m\u00fcddetnamede ba\u015fvurucu hakk\u0131nda konutu terk etmeme adli kontrol tedbirinin uyguland\u0131\u011f\u0131 doksan g\u00fcnl\u00fck s\u00fcrenin yar\u0131s\u0131 olan k\u0131rk be\u015f g\u00fcnl\u00fck s\u00fcre mahsup edilmi\u015ftir. \u0130ddialar Ba\u015fvurucu, konutu terk etmeme adli kontrol tedbirinde ge\u00e7en s\u00fcrenin mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fcndeki s\u00fcreden mahsup edilmesine ili\u015fkin talebin reddedilmesi nedeniyle ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n; ko\u015fullu sal\u0131verilme i\u00e7in ceza infaz kurumunda ge\u00e7en s\u00fcrenin \u00fc\u00e7te iki …<\/p>","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27,535],"tags":[],"class_list":["post-18881","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber","category-uncategorized-tr"],"acf":[],"yoast_head":"\n