T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130<\/p>\n
ANAYASA MAHKEMES\u0130<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
ADNAN S\u00dcL\u00dcK\u00c7\u00dc BA\u015eVURUSU<\/p>\n
(Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2021\/39246)<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Karar Tarihi: 5\/6\/2024<\/p>\n
\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
:<\/p>\n
Basri BA\u011eCI<\/p>\n
\u00dcyeler<\/p>\n
:<\/p>\n
R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Kenan YA\u015eAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n
Raport\u00f6r<\/p>\n
:<\/p>\n
Saliha AKSOY<\/p>\n
Ba\u015fvurucu<\/p>\n
:<\/p>\n
Adnan S\u00dcL\u00dcK\u00c7\u00dc<\/p>\n
Vekili<\/p>\n
:<\/p>\n
Av. Mulla CANPOLAT<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
I. BA\u015eVURUNUN KONUSU<\/p>\n
1. Ba\u015fvuru, t\u0131bbi ihmal sonucu u\u011fran\u0131lan zarar\u0131n tazmini talebiyle a\u00e7\u0131lan tam yarg\u0131 davas\u0131n\u0131n s\u00fcre a\u015f\u0131m\u0131 y\u00f6n\u00fcnden reddedilmesi nedeniyle mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n
II. BA\u015eVURU S\u00dcREC\u0130<\/p>\n
2. Ba\u015fvuru 4\/6\/2021 tarihinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
3. Ba\u015fvuru, ba\u015fvuru formu ve eklerinin idari y\u00f6nden yap\u0131lan \u00f6n incelemesinden sonra Komisyona sunulmu\u015ftur.<\/p>\n
4. Komisyonca ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
5. B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
6. Ba\u015fvuru belgelerinin bir \u00f6rne\u011fi bilgi i\u00e7in Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6nderilmi\u015ftir.<\/p>\n
III. OLAY VE OLGULAR<\/p>\n
7. Ba\u015fvuru formu ve eklerinde ifade edildi\u011fi \u015fekliyle olaylar \u00f6zetle \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
8. Ba\u015fvurucu, g\u00f6\u011f\u00fcs a\u011fr\u0131s\u0131 \u015fik\u00e2yetiyle 7\/9\/2017 tarihinde Konya Numune Hastanesi Acil Servisine ba\u015fvurmu\u015ftur. Doktor H.K. taraf\u0131ndan kendisine ila\u00e7 tedavisi uyguland\u0131ktan sonra bir s\u00fcre m\u00fc\u015fahade alt\u0131nda tutularak, kan de\u011ferlerinin y\u00fcksek oldu\u011fundan bahisle T\u0131p Fak\u00fcltesine gitmesi gerekti\u011fi belirtilmi\u015f ve ayn\u0131 g\u00fcn taburcu edilmi\u015ftir.<\/p>\n
9. Ba\u015fvurucu, taburcu olduktan sonra rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n devam etmesi nedeniyle Sel\u00e7uklu T\u0131p Fak\u00fcltesi Hastanesine gitmi\u015f, kendisine kalp krizi ge\u00e7irdi\u011fi s\u00f6ylenerek acil anjiyoya al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Yap\u0131lan anjiyo sonucunda ba\u015fvurucunun kalp damarlar\u0131ndan birinin %75, di\u011ferinin %100 olmak \u00fczere 2 damar\u0131n\u0131n t\u0131kal\u0131 oldu\u011fu saptanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
10. Ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan, Konya Numune Hastanesinde zaman\u0131nda m\u00fcdahale yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 ve kendi imk\u00e2nlar\u0131 ile T\u0131p Fak\u00fcltesine gitmek zorunda kald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in aradan ge\u00e7en zaman dilimde kalp krizine ba\u011fl\u0131 olarak kalbinin %67 oran\u0131nda fonksiyon kayb\u0131na u\u011frad\u0131\u011f\u0131 belirtilerek doktor H.K. hakk\u0131nda su\u00e7 duyurusunda bulunulmu\u015ftur. Konya 3. Asliye Ceza Mahkemesinin E.2018\/393 ve K.2020\/619 say\u0131l\u0131 karar\u0131yla san\u0131k H.K.’n\u0131n g\u00f6revi ihmal su\u00e7unu i\u015fledi\u011fi sabit g\u00f6r\u00fclerekmahk\u00fbmiyetine h\u00fckmedilmi\u015ftir.<\/p>\n
11. Ba\u015fvurucu, hatal\u0131 tedavi sonucunda kalbinde olu\u015fan fonksiyon kayb\u0131 nedeniyle maddi ve manevi zarara u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek bu zarar\u0131n miras\u00e7\u0131lar\u0131 lehine kar\u015f\u0131lanmas\u0131 amac\u0131yla ilk olarak, idare kay\u0131tlar\u0131na 30\/5\/2019 tarihinde giren 9\/5\/2019 tarihli dilek\u00e7e ile tazminat talebinde bulunmu\u015ftur. Ba\u015fvurucu talebine herhangi bir cevap verilmemesi \u00fczerine Konya 1. \u0130dare Mahkemesinde (Mahkeme) tam yarg\u0131 davas\u0131 a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Mahkeme 5\/12\/2019 tarihli, E.2019\/1234, K.2019\/1303 say\u0131l\u0131 karar\u0131yla davan\u0131n s\u00fcrea\u015f\u0131m\u0131 y\u00f6n\u00fcnden reddine karar vermi\u015f ve bu karar istinaf edilmeksizin kesinle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n
12. Ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan, bu kez, idare kay\u0131tlar\u0131na 2\/7\/2020 tarihinde giren 30\/5\/2020 tarihli dilek\u00e7e ile ayn\u0131 olaya ili\u015fkin kendi ad\u0131na tazminat talebinde bulunulmu\u015f, bu talebe herhangi bir cevap verilmemesi \u00fczerine de maddi ve manevi tazminat istemiyle Konya 1. \u0130dare Mahkemesinin E.2020\/1016 say\u0131l\u0131 dosyas\u0131 ile bireysel ba\u015fvuru konusu edilen dava a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
13. Mahkeme davan\u0131n s\u00fcre a\u015f\u0131m\u0131 nedeniyle reddine karar vermi\u015ftir. Karar\u0131n gerek\u00e7esinde; dava konusu tazminat isteminin idari bir eyleme ili\u015fkin oldu\u011funu ve s\u00f6z konusu idari eylemin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 zarar\u0131n en ge\u00e7 ba\u015fvurucunun idareden tazminat talebinde bulundu\u011fu 9\/5\/2019 tarihi itibariyla \u00f6\u011frenildi\u011finin kabul edilmesi gerekti\u011fini belirtmi\u015ftir. 6\/1\/1982 tarihli ve 2577 say\u0131l\u0131 \u0130dari Yarg\u0131lama Usul\u00fc Kanunu’nun 13. maddesine g\u00f6re idari eylem nedeniyle haklar\u0131 ihlal edilmi\u015f olanlar\u0131n idari dava a\u00e7madan \u00f6nce, bu eylemi \u00f6\u011frendi\u011fi tarihten itibaren bir y\u0131l i\u00e7inde ilgili idareye ba\u015fvurarak zarar\u0131n\u0131n tazmin edilmesini istemesi gerekti\u011fi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Kararda, ba\u015fvuru tarihinden itibaren altm\u0131\u015f g\u00fcnl\u00fck s\u00fcre i\u00e7erisinde cevap verilmesi \u00fczerine bu cevab\u0131n tebli\u011finden itibaren, istek hakk\u0131nda altm\u0131\u015f g\u00fcn i\u00e7inde cevap verilmedi\u011fi takdirde bu s\u00fcrenin bitti\u011fi tarihten itibaren dava s\u00fcresi i\u00e7inde (altm\u0131\u015f g\u00fcn i\u00e7inde) dava a\u00e7\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fine de\u011finilmi\u015ftir. Mahkeme, ilgili h\u00fck\u00fcm uyar\u0131nca ba\u015fvurucunun idari eylemi (t\u00fcm unsurlar\u0131 ile eylemin idarili\u011fini ve zarar\u0131 \u00f6\u011frendi\u011fi tarih olan) 9\/5\/2019 tarihinde \u00f6\u011frenmesine ra\u011fmen bu tarihten itibaren bir y\u0131l ge\u00e7tikten sonra 30\/5\/2020 tarihinde daval\u0131 idareye ba\u015fvurdu\u011funu belirterek, s\u00fcresinde yap\u0131lmayan bu ba\u015fvurunun z\u0131mnen reddedilmesi \u00fczerine a\u00e7\u0131lan davan\u0131n s\u00fcre a\u015f\u0131m\u0131 y\u00f6n\u00fcnden reddine h\u00fckmetmi\u015ftir.<\/p>\n
14. Karar istinaf ve temyiz a\u015famalar\u0131ndan ge\u00e7erek kesinle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n
15. Ba\u015fvurucu, nihai karar\u0131 18\/5\/2021 tarihinde \u00f6\u011frenmesi \u00fczerine 4\/6\/2021 tarihinde s\u00fcresinde bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
IV. \u0130LG\u0130L\u0130 HUKUK<\/p>\n
A. Ulusal Hukuk<\/p>\n
1. \u0130lgili Mevzuat<\/p>\n
16. 2577 say\u0131l\u0131 Kanun’un;<\/p>\n
i. “Dava a\u00e7ma s\u00fcresi” kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 7. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“Dava a\u00e7ma s\u00fcresi, \u00f6zel kanunlar\u0131nda ayr\u0131 s\u00fcre g\u00f6sterilmeyen hallerde Dan\u0131\u015ftayda ve idare mahkemelerinde altm\u0131\u015f ve vergi mahkemelerinde otuz g\u00fcnd\u00fcr.”<\/p>\n
ii. “Do\u011frudan do\u011fruya tam yarg\u0131 davas\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131” kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 13. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n olay tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan h\u00e2li \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“\u0130dari eylemlerden haklar\u0131 ihlal edilmi\u015f olanlar\u0131n idari dava a\u00e7madan \u00f6nce, bu eylemleri yaz\u0131l\u0131 bildirim \u00fczerine veya ba\u015fka s\u00fcretle \u00f6\u011frendikleri tarihten itibaren bir y\u0131l ve her halde eylem tarihinden itibaren be\u015f y\u0131l i\u00e7inde ilgili idareye ba\u015fvurarak haklar\u0131n\u0131n yerine getirilmesini istemeleri gereklidir. Bu isteklerin k\u0131smen veya tamamen reddi halinde, bu konudaki i\u015flemin tebli\u011fini izleyen g\u00fcnden itibaren veya istek hakk\u0131nda altm\u0131\u015f g\u00fcn i\u00e7inde cevap verilmedi\u011fi takdirde bu s\u00fcrenin bitti\u011fi tarihten itibaren, dava s\u00fcresi i\u00e7inde dava a\u00e7\u0131labilir.”<\/p>\n
17. 25\/3\/2020 tarihli ve 7226 say\u0131l\u0131 Kanun’un ge\u00e7ici 1. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“(1) Covid-19 salg\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fclkemizde g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f olmas\u0131 sebebiyle yarg\u0131 alan\u0131ndaki hak kay\u0131plar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi amac\u0131yla;<\/p>\n
a) Dava a\u00e7ma, icra takibi ba\u015flatma, ba\u015fvuru, \u015fik\u00e2yet, itiraz, ihtar, bildirim, ibraz ve zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcreleri, hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcreler ve zorunlu idari ba\u015fvuru s\u00fcreleri de d\u00e2hil olmak \u00fczere bir hakk\u0131n do\u011fumu, kullan\u0131m\u0131 veya sona ermesine ili\u015fkin t\u00fcm s\u00fcreler; 6\/1\/1982 tarihli ve 2577 say\u0131l\u0131 \u0130dari Yarg\u0131lama Usul\u00fc Kanunu, 4\/12\/2004 tarihli ve 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu ve 12\/1\/2011 tarihli ve 6100 say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile usul h\u00fckm\u00fc i\u00e7eren di\u011fer kanunlarda taraflar bak\u0131m\u0131ndan belirlenen s\u00fcreler ve bu kapsamda h\u00e2kim taraf\u0131ndan tayin edilen s\u00fcreler ile arabuluculuk ve uzla\u015ft\u0131rma kurumlar\u0131ndaki s\u00fcreler 13\/3\/2020 (bu tarih d\u00e2hil) tarihinden,<\/p>\n
b) 9\/6\/1932 tarihli ve 2004 say\u0131l\u0131 \u0130cra ve \u0130flas Kanunu ile takip hukukuna ili\u015fkin di\u011fer kanunlarda belirlenen s\u00fcreler ve bu kapsamda h\u00e2kim veya icra ve iflas daireleri taraf\u0131ndan tayin edilen s\u00fcreler; nafaka alacaklar\u0131na ili\u015fkin icra takipleri hari\u00e7 olmak \u00fczere t\u00fcm icra ve iflas takipleri, taraf ve takip i\u015flemleri, yeni icra ve iflas takip taleplerinin al\u0131nmas\u0131, ihtiyati haciz kararlar\u0131n\u0131n icra ve infaz\u0131na ili\u015fkin i\u015flemler 22\/3\/2020 (bu tarih d\u00e2hil) tarihinden, itibaren 30\/4\/2020 (bu tarih d\u00e2hil) tarihine kadar durur. Bu s\u00fcreler, durma s\u00fcresinin sona erdi\u011fi g\u00fcn\u00fc takip eden g\u00fcnden itibaren i\u015flemeye ba\u015flar. Durma s\u00fcresinin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 tarih itibar\u0131yla, bitimine on be\u015f g\u00fcn ve daha az kalm\u0131\u015f olan s\u00fcreler, durma s\u00fcresinin sona erdi\u011fi g\u00fcn\u00fc takip eden g\u00fcnden ba\u015flamak \u00fczere on be\u015f g\u00fcn uzam\u0131\u015f say\u0131l\u0131r. Salg\u0131n\u0131n devam etmesi halinde Cumhurba\u015fkan\u0131 durma s\u00fcresini alt\u0131 ay\u0131 ge\u00e7memek \u00fczere bir kez uzatabilir ve bu d\u00f6neme ili\u015fkin kapsam\u0131 daraltabilir. Bu kararlar Resm\u00ee Gazete\u2019de yay\u0131mlan\u0131r.<\/p>\n
\u00a0(2) A\u015fa\u011f\u0131daki s\u00fcreler bu maddenin kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r:<\/p>\n
a) Su\u00e7 ve ceza, kabahat ve idari yapt\u0131r\u0131m ile disiplin hapsi ve tazyik hapsi i\u00e7in kanunlarda d\u00fczenlenen zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcreleri.<\/p>\n
b) 5271 say\u0131l\u0131 Kanunda d\u00fczenlenen koruma tedbirlerine ili\u015fkin s\u00fcreler.<\/p>\n
c) 6100 say\u0131l\u0131 Kanunda d\u00fczenlenen ihtiyati tedbiri tamamlayan i\u015flemlere ili\u015fkin s\u00fcreler.<\/p>\n
\u00a0(3) 2004 say\u0131l\u0131 Kanun ile takip hukukuna ili\u015fkin di\u011fer kanunlar kapsam\u0131nda;<\/p>\n
a) \u0130cra ve iflas daireleri taraf\u0131ndan mal veya haklara ili\u015fkin olarak ilan edilmi\u015f olan sat\u0131\u015f g\u00fcn\u00fcn\u00fcn durma s\u00fcresi i\u00e7inde kalmas\u0131 halinde, bu mal veya haklar i\u00e7in durma s\u00fcresinden sonra yeni bir talep aranmaks\u0131z\u0131n icra ve iflas dairelerince sat\u0131\u015f g\u00fcn\u00fc verilir. Bu durumda sat\u0131\u015f ilan\u0131 sadece elektronik ortamda yap\u0131l\u0131r ve ilan i\u00e7in \u00fccret al\u0131nmaz,<\/p>\n
b) Durma s\u00fcresi i\u00e7inde r\u0131zaen yap\u0131lan \u00f6demeler kabul edilir ve taraflardan biri, di\u011fer taraf\u0131n lehine olan i\u015flemlerin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 talep edebilir,<\/p>\n
c) Konkordato m\u00fchletinin alacakl\u0131 ve bor\u00e7lu bak\u0131m\u0131ndan sonu\u00e7lar\u0131, durma s\u00fcresince devam eder,<\/p>\n
\u00e7) \u0130cra ve iflas hizmetlerinin aksamamas\u0131 i\u00e7in gerekli olan di\u011fer tedbirler al\u0131n\u0131r.<\/p>\n
\u00a0(4) Durma s\u00fcresince duru\u015fmalar\u0131n ve m\u00fczakerelerin ertelenmesi de d\u00e2hil olmak \u00fczere al\u0131nmas\u0131 gereken di\u011fer t\u00fcm tedbirler ile buna ili\u015fkin usul ve esaslar\u0131;<\/p>\n
a) Yarg\u0131tay ve Dan\u0131\u015ftay bak\u0131m\u0131ndan ilgili Ba\u015fkanlar Kurulu,<\/p>\n
b) \u0130lk derece adli ve idari yarg\u0131 mercileri ile b\u00f6lge adliye ve b\u00f6lge idare mahkemeleri bak\u0131m\u0131ndan H\u00e2kimler ve Savc\u0131lar Kurulu,<\/p>\n
c) Adalet hizmetleri bak\u0131m\u0131ndan Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
belirler.”<\/p>\n
2. Dan\u0131\u015ftay \u0130\u00e7tihad\u0131<\/p>\n
18. Dan\u0131\u015ftay \u0130dari Dava Daireleri Kurulunun 29\/12\/2022 tarihli ve E.2022\/2587, K.2022\/4074 say\u0131l\u0131 karar\u0131n\u0131n ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“(….) 26\/03\/2020 tarih ve 31080 m\u00fckerrer say\u0131l\u0131 Resmi Gazete’de yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 7226 say\u0131l\u0131 Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun’un Ge\u00e7ici 1. maddesi uyar\u0131nca, Covid-19 salg\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fclkemizde g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f olmas\u0131 sebebiyle yarg\u0131 alan\u0131ndaki hak kay\u0131plar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi amac\u0131yla; dava a\u00e7ma, icra takibi ba\u015flatma, ba\u015fvuru, \u015fik\u00e2yet, itiraz, ihtar, bildirim, ibraz ve zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcreleri, hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcreler ve zorunlu idari ba\u015fvuru s\u00fcreleri de d\u00e2hil olmak \u00fczere bir hakk\u0131n do\u011fumu, kullan\u0131m\u0131 veya sona ermesine ili\u015fkin t\u00fcm s\u00fcrelerin; 06\/01\/1982 tarih ve 2577 say\u0131l\u0131 \u0130dari Yarg\u0131lama Usul\u00fc Kanunu, 04\/12\/2004 tarih ve 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu ve 12\/01\/2011 tarih ve 6100 say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile usul h\u00fckm\u00fc i\u00e7eren di\u011fer kanunlarda taraflar bak\u0131m\u0131ndan belirlenen s\u00fcreler ve bu kapsamda h\u00e2kim taraf\u0131ndan tayin edilen s\u00fcreler ile arabuluculuk ve uzla\u015ft\u0131rma kurumlar\u0131ndaki s\u00fcrelerin 13\/03\/2020 (bu tarih d\u00e2hil) tarihinden itibaren 30\/04\/2020 (bu tarih d\u00e2hil) tarihine kadar durdu\u011fu, bu s\u00fcrelerin, durma s\u00fcresinin sona erdi\u011fi g\u00fcn\u00fc takip eden g\u00fcnden itibaren i\u015flemeye ba\u015flayaca\u011f\u0131, durma s\u00fcresinin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 tarih itibar\u0131yla, bitimine on be\u015f g\u00fcn ve daha az kalm\u0131\u015f olan s\u00fcrelerin, durma s\u00fcresinin sona erdi\u011fi g\u00fcn\u00fc takip eden g\u00fcnden ba\u015flamak \u00fczere on be\u015f g\u00fcn uzam\u0131\u015f say\u0131laca\u011f\u0131, salg\u0131n\u0131n devam etmesi halinde Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n durma s\u00fcresini alt\u0131 ay\u0131 ge\u00e7memek \u00fczere bir kez uzatabilece\u011fi ve bu d\u00f6neme ili\u015fkin kapsam\u0131 daraltabilece\u011fi kabul edilmi\u015f; 30\/04\/2020 tarih ve 31114 say\u0131l\u0131 Resmi Gazete’de yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 2480 say\u0131l\u0131 Cumhurba\u015fkan\u0131 Karar\u0131 uyar\u0131nca, 7226 say\u0131l\u0131 Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanunun Ge\u00e7ici 1. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131nda d\u00fczenlenen durma s\u00fcresi 01\/05\/2020 (bu tarih dahil) tarihinden, 15\/06\/2020 (bu tarih dahil) tarihine kadar uzat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Davac\u0131lar\u0131n, 03\/02\/2020-04\/03\/2020 tarihleri aras\u0131nda ask\u0131ya \u00e7\u0131kar\u0131lan imar planlar\u0131na ask\u0131da itirazlar\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan, dava a\u00e7ma s\u00fcresinin imar planlar\u0131n\u0131n ask\u0131dan indi\u011fi tarihten itibaren 60 g\u00fcn i\u00e7inde ve son olarak 03\/05\/2020 tarihinde doldu\u011fu, ancak yukar\u0131da yer verilen mevzuat gere\u011fi dava a\u00e7ma s\u00fcresinin 13\/03\/2020 tarihinden itibaren durdu\u011fu ve durma s\u00fcresinin 15\/06\/2020 tarihine kadar uzat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda 05\/08\/2020 tarihinde, yasal dava a\u00e7ma s\u00fcresi i\u00e7inde alt \u00f6l\u00e7ekli imar planlar\u0131 ile birlikte 1\/100.000 \u00f6l\u00e7ekli \u00e7evre d\u00fczeni plan\u0131n\u0131n iptali istemiyle a\u00e7\u0131lan davada s\u00fcre a\u015f\u0131m\u0131 bulunmamaktad\u0131r.”<\/p>\n
19. Dan\u0131\u015ftay Sekizinci Dairesinin 23\/12\/2022 tarihli, E.2022\/1297, K.2022\/8127 say\u0131l\u0131 karar\u0131n\u0131n ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“(…) davac\u0131 taraf\u0131ndan \u00e7al\u0131\u015fma izninin haks\u0131z olarak iptali nedeniyle kazanmaktan mahrum kald\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm parasal haklar\u0131n\u0131n hesaplanarak \u00f6denmesi, \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n engellendi\u011fi s\u00fcrenin prim g\u00fcn say\u0131s\u0131na eklenmesi ve mahrum kald\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm mali ve sosyal haklar\u0131n\u0131n \u00f6denmesi istemiyle yap\u0131lan 23.03.2020 tarihli ba\u015fvuruya ili\u015fkin z\u0131mni ret s\u00fcresinin 15.06.2020 tarihinden itibaren i\u015flemeye ba\u015flayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Zira 7226 say\u0131l\u0131 Kanunun Ge\u00e7ici 1. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda d\u00fczenlenen istisnalar haricinde s\u00fcrelerin durmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan herhangi bir ayr\u0131m yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
Bu durumda, davac\u0131n\u0131n ba\u015fvurusu \u00fczerine 14.08.2020 tarihinde olu\u015fan z\u0131mni ret i\u015flemine kar\u015f\u0131 13.10.2020 tarihine kadar dava a\u00e7ma imkan\u0131 bulunmakta olup 30.09.2020 tarihinde a\u00e7\u0131lan i\u015fbu davan\u0131n s\u00fcresinde oldu\u011fu sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.”<\/p>\n
B. Uluslararas\u0131 Hukuk<\/p>\n
20. \u0130lgili uluslararas\u0131 hukuk i\u00e7in bkz. Cemil H\u0131rca, B. No: 2019\/8549, 23\/11\/2021, \u00a7 16-18.<\/p>\n
V. \u0130NCELEME VE GEREK\u00c7E<\/p>\n
21. Anayasa Mahkemesinin 5\/6\/2024 tarihinde yapm\u0131\u015f oldu\u011fu toplant\u0131da ba\u015fvuru incelenip gere\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:<\/p>\n
A. Ba\u015fvurucunun \u0130ddialar\u0131<\/p>\n
22. Ba\u015fvurucu; Mahkemece davan\u0131n s\u00fcresinde a\u00e7\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde verilen karar\u0131nda 7226 say\u0131l\u0131 Kanun’la pandemi nedeniyle duran s\u00fcrelerin dikkate al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015ftir. \u0130dareye ba\u015fvurulmas\u0131 gereken s\u00fcrenin ba\u015flang\u0131c\u0131na esas al\u0131nan 9\/5\/2019 tarihinden itibaren yasada \u00f6ng\u00f6r\u00fclen bir y\u0131ll\u0131k s\u00fcrenin hen\u00fcz dolmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Mahkemece mevzuat\u0131n yanl\u0131\u015f yorumlanmas\u0131 suretiyle haks\u0131z yere davan\u0131n s\u00fcre a\u015f\u0131m\u0131 nedeniyle reddedildi\u011fini belirten ba\u015fvurucu, adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
B. De\u011ferlendirme<\/p>\n
23. Anayasa’n\u0131n iddian\u0131n de\u011ferlendirilmesinde dayanak al\u0131nacak “Hak arama h\u00fcrriyeti” kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 36. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“Herkes, me\u015fru vas\u0131ta ve yollardan faydalanmak suretiyle yarg\u0131 mercileri \u00f6n\u00fcnde davac\u0131 veya daval\u0131 olarak iddia ve savunma ile adil yarg\u0131lanma hakk\u0131na sahiptir.”<\/p>\n
24. Anayasa Mahkemesi, olaylar\u0131n ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan yap\u0131lan hukuki nitelendirmesi ile ba\u011fl\u0131 olmay\u0131p olay ve olgular\u0131n hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012\/969, 18\/9\/2013, \u00a7 16). Ba\u015fvurucunun \u015fik\u00e2yetinin adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n g\u00fcvencelerinden biri olan mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131 kapsam\u0131nda incelenmesi gerekti\u011fi de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n
1. Kabul Edilebilirlik Y\u00f6n\u00fcnden<\/p>\n
25. A\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmad\u0131\u011f\u0131 ve kabul edilemezli\u011fine karar verilmesini gerektirecek ba\u015fka bir neden de bulunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n kabul edilebilir oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
2. Esas Y\u00f6n\u00fcnden<\/p>\n
a. Hakk\u0131n Kapsam\u0131 ve M\u00fcdahalenin Varl\u0131\u011f\u0131 <\/p>\n
26. Anayasa’n\u0131n 36. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda, herkesin yarg\u0131 mercileri \u00f6n\u00fcnde davac\u0131 veya daval\u0131 olarak iddiada bulunma ve savunma hakk\u0131na sahip oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131, Anayasa\u2019n\u0131n 36. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan hak arama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bir unsurudur. Di\u011fer yandan Anayasa’n\u0131n 36. maddesine “… ile adil yarg\u0131lanma” ibaresinin eklenmesine ili\u015fkin gerek\u00e7ede, T\u00fcrkiye’nin taraf oldu\u011fu uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerce de g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n madde metnine d\u00e2hil edildi\u011fi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi’ni (S\u00f6zle\u015fme) yorumlayan Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi, S\u00f6zle\u015fme’nin 6. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131 i\u00e7erdi\u011fini belirtmektedir (\u00d6zbak\u0131m \u00d6zel Sa\u011fl\u0131k Hiz. \u0130n\u015f. Tur. San. ve Tic. Ltd. \u015eti., B. No: 2014\/13156, 20\/4\/2017, \u00a7 34).<\/p>\n
27. Anayasa’n\u0131n 36. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan hak arama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, bir temel hak olman\u0131n yan\u0131nda di\u011fer temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerden gereken \u015fekilde yararlanmay\u0131 ve bunlar\u0131n korunmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan en etkili g\u00fcvencelerden biridir. Bu bak\u0131mdan davan\u0131n bir mahkeme taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclebilmesi ve ki\u015finin adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131na giren g\u00fcvencelerden faydalanabilmesi i\u00e7in ilk olarak ki\u015fiye iddialar\u0131n\u0131 ortaya koyma imk\u00e2n\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131 gerekir. Di\u011fer bir ifadeyle dava yoksa adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcvencelerden yararlanmak m\u00fcmk\u00fcn olmaz (Mohammed Aynosah, B. No: 2013\/8896, 23\/2\/2016, \u00a7 33).<\/p>\n
28. Anayasa Mahkemesi bireysel ba\u015fvuru kapsam\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirmelerde mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n bir uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 mahkeme \u00f6n\u00fcne ta\u015f\u0131yabilmek ve uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n etkili bir \u015fekilde karara ba\u011flanmas\u0131n\u0131 isteyebilmek anlam\u0131na geldi\u011fini ifade etmi\u015ftir (\u00d6zkan \u015een, B. No: 2012\/791, 7\/11\/2013, \u00a7 52).<\/p>\n
29. Somut olayda tam yarg\u0131 davas\u0131n\u0131n s\u00fcre a\u015f\u0131m\u0131ndan reddedilerek esas\u0131n\u0131n incelenmemesi nedeniyle ba\u015fvurucunun mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131na y\u00f6nelik bir m\u00fcdahalenin bulundu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
b. M\u00fcdahalenin \u0130hlal Olu\u015fturup Olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131<\/p>\n
30. Anayasa’n\u0131n 13. maddesinin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“Temel hak ve h\u00fcrriyetler, … yaln\u0131zca Anayasan\u0131n ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere ba\u011fl\u0131 olarak ve ancak kanunla s\u0131n\u0131rlanabilir. Bu s\u0131n\u0131rlamalar, … \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesine ayk\u0131r\u0131 olamaz.”<\/p>\n
31. Yukar\u0131da an\u0131lan m\u00fcdahale, Anayasa\u2019n\u0131n 13. maddesinde belirtilen ko\u015fullara uygun olmad\u0131\u011f\u0131 takdirde Anayasa\u2019n\u0131n 36. maddesinin ihlalini te\u015fkil edecektir.<\/p>\n
32. Ba\u015fvuru konusu olayda, ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131lan tam yarg\u0131 davas\u0131nda, s\u00fcresinde idareye ba\u015fvurulmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle davan\u0131n esas\u0131na girilmeksizin s\u00fcre a\u015f\u0131m\u0131 nedeniyle verilen ret h\u00fckm\u00fcn\u00fcn mahkemeye eri\u015fime getirilen s\u0131n\u0131rlaman\u0131n kanun taraf\u0131ndan \u00f6ng\u00f6r\u00fclme \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcn\u00fc kar\u015f\u0131lay\u0131p kar\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi gerekir.<\/p>\n
i. Genel \u0130lkeler<\/p>\n
33. Hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin, bunlara yap\u0131lacak m\u00fcdahalelerin ve s\u0131n\u0131rland\u0131rmalar\u0131n kanunla d\u00fczenlenmesi bu haklara ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere keyf\u00ee m\u00fcdahaleyi engelleyen, hukuk g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flayan demokratik hukuk devletinin en \u00f6nemli unsurlar\u0131ndan biridir (Tahsin Erdo\u011fan, B. No: 2012\/1246, 6\/2\/2014, \u00a7 60). M\u00fcdahalenin kanuna dayal\u0131 olmas\u0131 \u00f6ncelikle \u015fekl\u00ee manada bir kanunun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lar. T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi (TBMM) taraf\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan \u015fekl\u00ee anlamda bir kanun h\u00fckm\u00fcn\u00fcn bulunmamas\u0131 hakka yap\u0131lan m\u00fcdahaleyi anayasal temelden yoksun b\u0131rak\u0131r (Ali H\u0131d\u0131r Akyol ve di\u011ferleri [GK], B. No: 2015\/17510, 18\/10\/2017, \u00a7 56).<\/p>\n
34. Kanunun varl\u0131\u011f\u0131 kadar kanun metninin ve uygulamas\u0131n\u0131n da bireylerin davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n sonucunu \u00f6ng\u00f6rebilece\u011fi kadar hukuki belirlilik ta\u015f\u0131mas\u0131 gerekir (Necmiye \u00c7ift\u00e7i ve di\u011ferleri, B. No: 2013\/1301, 30\/12\/2014, \u00a7 55). M\u00fcdahalenin kanuna dayal\u0131 olmas\u0131, i\u00e7 hukukta m\u00fcdahaleye ili\u015fkin yeterince ula\u015f\u0131labilir ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir kurallar\u0131n bulunmas\u0131n\u0131 gerektirmektedir (T\u00fcrkiye \u0130\u015f Bankas\u0131 A.\u015e. [GK], B. No: 2014\/6192, 12\/11\/2014, \u00a7 44). Kanunilik unsuru y\u00f6n\u00fcnden de\u011ferlendirme yap\u0131l\u0131rken yarg\u0131 mercilerince m\u00fcdahaleye imk\u00e2n tan\u0131yan kanun h\u00fck\u00fcmlerinin yorumu ve bu h\u00fck\u00fcmlerin olaya uygulanmas\u0131 bariz takdir hatas\u0131 ya da a\u00e7\u0131k bir keyf\u00eelik i\u00e7ermedi\u011fi s\u00fcrece bu alanda bir inceleme yap\u0131lmas\u0131 bireysel ba\u015fvurunun amac\u0131yla ba\u011fda\u015fmaz. Ancak yarg\u0131 mercilerinin m\u00fcdahaleye imk\u00e2n tan\u0131yan kanun h\u00fckm\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131k bir bi\u00e7imde hatal\u0131 yorumlad\u0131klar\u0131n\u0131n ve uygulad\u0131klar\u0131n\u0131n tespiti h\u00e2linde m\u00fcdahalenin kanunilik temelinden yoksun oldu\u011fu sonucuna ula\u015f\u0131labilir (Ramazan Atay, B. No: 2017\/26048, 29\/1\/2020, \u00a7 29).<\/p>\n
ii. \u0130lkelerin Olaya Uygulanmas\u0131<\/p>\n
35. 2577 say\u0131l\u0131 Kanun’un 13. Maddesinde idari eylemlerden haklar\u0131 ihlal edilmi\u015f olanlar\u0131n idari dava a\u00e7madan \u00f6nce, bu eylemleri yaz\u0131l\u0131 bildirim \u00fczerine veya ba\u015fka suretle \u00f6\u011frendikleri tarihten itibaren bir y\u0131l ve her h\u00e2lde eylem tarihinden itibaren be\u015f y\u0131l i\u00e7inde ilgili idareye ba\u015fvurarak haklar\u0131n\u0131n yerine getirilmesini istemeleri gerekti\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir. \u0130lgili h\u00fck\u00fcmde bu isteklerin k\u0131smen veya tamamen reddi h\u00e2linde bu konudaki i\u015flemin tebli\u011fini izleyen g\u00fcnden itibaren veya istek hakk\u0131nda altm\u0131\u015f g\u00fcn i\u00e7inde cevap verilmedi\u011fi takdirde bu s\u00fcrenin bitti\u011fi tarihten itibaren s\u00fcresi i\u00e7inde dava a\u00e7\u0131labilecekleri vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
36. \u0130lgili yasa h\u00fckm\u00fc uyar\u0131nca idari eylemler aleyhine a\u00e7\u0131lacak tam yarg\u0131 davalar\u0131nda, dava yolu kullan\u0131lmadan \u00f6nce idareye ba\u015fvurunun zorunlu bir hukuki yol olarak d\u00fczenlendi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu kapsamda, idari dava s\u00fcrecinin idareden \u00f6n karar al\u0131nmas\u0131ndan sonra i\u015fletilece\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. An\u0131lan h\u00fck\u00fcm uyar\u0131nca, idareye ba\u015fvuru h\u00e2linde ilgilinin iste\u011fi idare taraf\u0131ndan verilen yaz\u0131l\u0131 bir cevapla reddedilmi\u015fse, bu konudaki i\u015flemin ilgilisine yaz\u0131l\u0131 bildirimiyle dava a\u00e7ma s\u00fcresi ba\u015flayacakt\u0131r. Bu durumda, idarece altm\u0131\u015f g\u00fcn i\u00e7inde istek hakk\u0131nda hi\u00e7bir cevap verilmez ise iste\u011fin z\u0131mnen reddedildi\u011finin kabul\u00fc ile ba\u015fvuru tarihinden itibaren altm\u0131\u015f g\u00fcn\u00fcn bitiminde konusuna g\u00f6re s\u00fcresinde idari dava a\u00e7\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
37. Di\u011fer yandan Covid 19 salg\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131 (pandemi) tedbirleri kapsam\u0131nda yay\u0131mlanan 7226 say\u0131l\u0131 Kanun’un ge\u00e7ici 1. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) bendi ile dava a\u00e7ma s\u00fcreleri ile zorunlu idari ba\u015fvuru s\u00fcrelerinin 13\/3\/2020 tarihinden 30\/4\/2020 tarihine kadar durmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, s\u00fcrelerin duraca\u011f\u0131 son tarih daha sonra Cumhurba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan ayn\u0131 f\u0131krada tan\u0131nan yetkiye istinaden 15\/6\/2020 olarak tespit edilmi\u015ftir (Senih \u00d6zay, B. No: 2020\/13969, 9\/6\/2020, \u00a7 32).<\/p>\n
38. Bu kapsamda, Covid-19 pandemi s\u00fcrecinde yarg\u0131lama faaliyetlerinde hak kayb\u0131 olu\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemeye matuf yasal d\u00fczenleme \u00e7er\u00e7evesinde yarg\u0131lama usul\u00fcne ili\u015fkin i\u015flemler i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen s\u00fcrelerin, belirli d\u00f6nemler itibar\u0131yla durduruldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
39. Somut olayda Mahkeme, ilgili h\u00fck\u00fcm uyar\u0131nca ba\u015fvurucunun idari eylemi (t\u00fcm unsurlar\u0131 ile eylemin idarili\u011fini ve zarar\u0131 \u00f6\u011frendi\u011fi tarih olan) 9\/5\/2019 tarihinde \u00f6\u011frenmesine ra\u011fmen bu tarihten itibaren bir y\u0131l ge\u00e7tikten sonra 30\/5\/2020 tarihinde daval\u0131 idareye ba\u015fvurdu\u011funu belirtmektedir.<\/p>\n
40. 7226 say\u0131l\u0131 Kanun’un ge\u00e7ici 1. maddesi uyar\u0131nca Covid 19 tedbirleri kapsam\u0131nda dava a\u00e7ma ve idari ba\u015fvuru s\u00fcreleri 13\/3\/2020 tarihi itibar\u0131yla durmu\u015ftur. Bu durumda, 2577 say\u0131l\u0131 Kanun’un 13. maddesi kapsam\u0131nda zorunlu idari ba\u015fvuru yolu i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen s\u00fcre, eylemin ilk \u00f6\u011frenildi\u011fi tarih olan 9\/5\/2019 tarihinden itibaren 10 ay 4 g\u00fcn sonra durmu\u015ftur. Ba\u015fka bir ifadeyle zorunlu idari ba\u015fvuru i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen bir y\u0131ll\u0131k s\u00fcrenin dolmas\u0131na 1 ay 26 g\u00fcn kala s\u00fcreler durmu\u015ftur. Ancak 15\/6\/2020 tarihinden itibaren an\u0131lan s\u00fcreler tekrar i\u015flemeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla mevzuata g\u00f6re idari ba\u015fvurunun 15\/6\/2020 tarihinden itibaren 1 ay 26 g\u00fcn i\u00e7inde yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Bu itibarla ba\u015fvuru yap\u0131labilecek nihai tarihin 11\/8\/2020 olarak kabul\u00fc gerekmektedir.<\/p>\n
41. Ba\u015fvurucunun idari ba\u015fvuru yap\u0131labilecek nihai tarihten \u00f6nce 30\/5\/2020 tarihinde daval\u0131 idareye ba\u015fvurdu\u011fu karar gerek\u00e7esinden anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Yukar\u0131da yer verilen tespitler uyar\u0131nca, Covid 19 tedbirleri kapsam\u0131nda yarg\u0131sal faaliyetlere ili\u015fkin duran s\u00fcreler dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, Mahkemenin davay\u0131 s\u00fcresinde a\u00e7\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle reddetmesinin kanuni dayana\u011f\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
42. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle ba\u015fvurucunun Anayasa\u2019n\u0131n 36. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
VI. G\u0130DER\u0130M <\/p>\n
43. Ba\u015fvurucu, ihlal tespiti ve yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131 ile 1.000.000 TL maddi ve 1.000.000 TL manevi tazminata karar verilmesi talebinde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
44. Ba\u015fvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131nda hukuki yarar bulunmaktad\u0131r. Bu kapsamda karar\u0131n g\u00f6nderildi\u011fi yarg\u0131 mercilerince yap\u0131lmas\u0131 gereken i\u015f, yeniden yarg\u0131lama i\u015flemlerini ba\u015flatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula\u015ft\u0131ran nedenleri gideren, ihlal karar\u0131nda belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (30\/3\/2011 tarihli ve 6216 say\u0131l\u0131 Anayasa Mahkemesinin Kurulu\u015fu ve Yarg\u0131lama Usulleri Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 50. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda d\u00fczenlenen bireysel ba\u015fvuruya \u00f6zg\u00fc yeniden yarg\u0131lama kurumunun \u00f6zelliklerine ili\u015fkin kapsaml\u0131 a\u00e7\u0131klamalar i\u00e7in bkz. Mehmet Do\u011fan [GK], B. No: 2014\/8875, 7\/6\/2018, \u00a7\u00a7 54-60; Alig\u00fcl Alkaya ve di\u011ferleri (2), B. No: 2016\/12506, 7\/11\/2019, \u00a7\u00a7 53-60, 66; Kadri Enis Berbero\u011flu (3) [GK], B. No: 2020\/32949, 21\/1\/2021, \u00a7\u00a7 93-100).<\/p>\n
45. \u0130hlalin ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131laman\u0131n yeterli bir giderim sa\u011flayaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekti\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
VII. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle;<\/p>\n
A. Mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n KABUL ED\u0130LEB\u0130L\u0130R OLDU\u011eUNA,<\/p>\n
B. Anayasa’n\u0131n 36. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n \u0130HLAL ED\u0130LD\u0130\u011e\u0130NE,<\/p>\n
C. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n ihlalinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmak \u00fczere Konya 1. \u0130dare Mahkemesine (E.2020\/1016, K.2020\/1040) G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE,<\/p>\n
D. Ba\u015fvurucunun tazminat talebinin REDD\u0130NE,<\/p>\n
E. 487,60 TL har\u00e7 ve 18.800 TL vek\u00e2let \u00fccretinden olu\u015fan toplam 19.287,60 TL yarg\u0131lama giderinin ba\u015fvurucuya \u00d6DENMES\u0130NE,<\/p>\n
F. \u00d6demenin karar\u0131n tebli\u011fini takiben ba\u015fvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvuru tarihinden itibaren d\u00f6rt ay i\u00e7inde yap\u0131lmas\u0131na, \u00f6demede gecikme olmas\u0131 h\u00e2linde bu s\u00fcrenin sona erdi\u011fi tarihten \u00f6deme tarihine kadar ge\u00e7en s\u00fcre i\u00e7in yasal FA\u0130Z UYGULANMASINA,<\/p>\n
G. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE 5\/6\/2024 tarihinde OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verildi.<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi’nin 5\/6\/2024 tarihli ve 2021\/39246 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130 ANAYASA MAHKEMES\u0130 \u00a0 \u00a0 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR \u00a0 ADNAN S\u00dcL\u00dcK\u00c7\u00dc BA\u015eVURUSU (Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2021\/39246) \u00a0 Karar Tarihi: 5\/6\/2024 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR \u00a0 \u00a0 Ba\u015fkan : Basri BA\u011eCI \u00dcyeler : R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7 \u00a0 \u00a0 Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU \u00a0 \u00a0 Kenan YA\u015eAR \u00a0 \u00a0 \u00d6mer \u00c7INAR Raport\u00f6r : Saliha AKSOY Ba\u015fvurucu : Adnan S\u00dcL\u00dcK\u00c7\u00dc Vekili : Av. Mulla CANPOLAT \u00a0 I. BA\u015eVURUNUN KONUSU 1. Ba\u015fvuru, t\u0131bbi ihmal sonucu u\u011fran\u0131lan zarar\u0131n tazmini talebiyle a\u00e7\u0131lan tam yarg\u0131 davas\u0131n\u0131n s\u00fcre a\u015f\u0131m\u0131 y\u00f6n\u00fcnden reddedilmesi nedeniyle mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir. II. BA\u015eVURU S\u00dcREC\u0130 2. Ba\u015fvuru 4\/6\/2021 tarihinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 3. Ba\u015fvuru, ba\u015fvuru formu ve eklerinin idari y\u00f6nden yap\u0131lan \u00f6n incelemesinden sonra Komisyona sunulmu\u015ftur. 4. Komisyonca ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir. 5. B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir. 6. Ba\u015fvuru belgelerinin bir \u00f6rne\u011fi bilgi i\u00e7in Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6nderilmi\u015ftir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Ba\u015fvuru formu ve eklerinde ifade edildi\u011fi \u015fekliyle olaylar \u00f6zetle \u015f\u00f6yledir: 8. Ba\u015fvurucu, g\u00f6\u011f\u00fcs a\u011fr\u0131s\u0131 \u015fik\u00e2yetiyle 7\/9\/2017 tarihinde Konya Numune Hastanesi Acil Servisine ba\u015fvurmu\u015ftur. Doktor H.K. taraf\u0131ndan kendisine ila\u00e7 tedavisi uyguland\u0131ktan sonra bir s\u00fcre m\u00fc\u015fahade alt\u0131nda tutularak, kan de\u011ferlerinin y\u00fcksek oldu\u011fundan bahisle T\u0131p Fak\u00fcltesine gitmesi gerekti\u011fi belirtilmi\u015f ve ayn\u0131 g\u00fcn …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-1879","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n