T.C.
\nYARGITAY
\n9. HUKUK DA\u0130RES\u0130
\nE. 2024\/2065
\nK. 2024\/3897
\nT. 29.2.2024<\/p>\n
\u0130HT\u0130YAR\u0130 ARABULUCULUK ANLA\u015eMA TUTANA\u011eININ GE\u00c7ERL\u0130L\u0130\u011e\u0130 ( “\u0130htiyari Arabuluculukta Arabuluculuk Anla\u015fma Belgesi Tutana\u011f\u0131” ve “\u0130htiyari Arabuluculukta Son Tutanak” Ba\u015fl\u0131kl\u0131 Belgelerde \u00c7eli\u015fkili \u0130fadelerin Bulundu\u011fu G\u00f6r\u00fclmekle Arabuluculuk G\u00f6r\u00fc\u015fmeleri Usul\u00fcne Uygun Olarak Yerine Getirilmedi\u011finden \u0130\u015fin Esas\u0131na Girilerek Karar Verilmesi Gerekirken Ge\u00e7erli Bir Anla\u015fma Belgesi Bulundu\u011fu ve Anla\u015f\u0131lan Konularda Dava A\u00e7\u0131lamayaca\u011f\u0131 Gerek\u00e7esiyle Davan\u0131n Reddine Karar Verilmesinin Hatal\u0131 Oldu\u011fu )<\/p>\n
ARABULUCULU\u011eUN ESASLARI S\u00dcREC\u0130 VE SONU\u00c7LARI HAKKINDA AYDINLATMA Y\u00dcK\u00dcML\u00dcL\u00dc\u011e\u00dc ( Alacak Davas\u0131 – Arabuluculuk Anla\u015fma Tutana\u011f\u0131n\u0131n Niteli\u011fi ve Hukuki Sonu\u00e7lar\u0131 Hakk\u0131nda Taraflara Gerekli A\u00e7\u0131klamalar\u0131 Yapmad\u0131\u011f\u0131 ve Ayn\u0131 Zamanda “\u0130htiyari Arabuluculukta Arabuluculuk Anla\u015fma Belgesi-Tutana\u011f\u0131” ve “\u0130htiyari Arabuluculukta Son Tutanak” Ba\u015fl\u0131kl\u0131 Belgelerde \u00c7eli\u015fkili \u0130fadelerin Bulundu\u011fu G\u00f6r\u00fclmekle Arabuluculuk G\u00f6r\u00fc\u015fmeleri Usul\u00fcne Uygun Olarak Yerine Getirilmedi\u011finden \u0130\u015fin Esas\u0131na Girilerek Karar Verilmesi Gere\u011fi )<\/p>\n
6325\/m.8,9,17<\/p>\n
\u00d6ZET: Uyu\u015fmazl\u0131k, taraflar aras\u0131nda imzalanan ihtiyari arabuluculuk anla\u015fma tutana\u011f\u0131n\u0131n ge\u00e7erli olup olmad\u0131\u011f\u0131 ve buna g\u00f6re anla\u015fma belgesinde yer alan dava konusu alacak ve tazminatlar\u0131n dava konusu edilip edilemeyece\u011fine ili\u015fkindir.<\/p>\n
Dosyada bulunan “ihtiyari arabuluculukta arabuluculuk anla\u015fma belgesi-tutana\u011f\u0131” ve “ihtiyari arabuluculukta son tutanak” ba\u015fl\u0131kl\u0131 belgelerin incelenmesinde, arabulucunun arabuluculuk faaliyetinin ba\u015f\u0131nda taraflar\u0131; arabuluculu\u011fun esaslar\u0131, s\u00fcreci ve sonu\u00e7lar\u0131 hakk\u0131nda ayd\u0131nlatma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirmedi\u011fi ve arabuluculuk anla\u015fma tutana\u011f\u0131n\u0131n niteli\u011fi ve hukuki sonu\u00e7lar\u0131 hakk\u0131nda taraflara gerekli a\u00e7\u0131klamalar\u0131 yapmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Ayn\u0131 zamanda “ihtiyari arabuluculukta arabuluculuk anla\u015fma belgesi-tutana\u011f\u0131” ve “ihtiyari arabuluculukta son tutanak” ba\u015fl\u0131kl\u0131 belgelerde \u00e7eli\u015fkili ifadelerin bulundu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu h\u00e2lde arabuluculuk g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri usul\u00fcne uygun olarak yerine getirilmedi\u011finden i\u015fin esas\u0131na girilerek karar verilmesi gerekirken ge\u00e7erli bir anla\u015fma belgesi bulundu\u011fu ve anla\u015f\u0131lan konularda dava a\u00e7\u0131lamayaca\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle davan\u0131n reddine karar verilmesi hatal\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n
DAVA : Taraflar aras\u0131ndaki alacak davas\u0131ndan dolay\u0131 yap\u0131lan yarg\u0131lama sonunda \u0130lk Derece Mahkemesince davan\u0131n dava \u015fart\u0131 yoklu\u011fu nedeniyle usulden reddine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Karar\u0131n davac\u0131 vekili taraf\u0131ndan istinaf edilmesi \u00fczerine, B\u00f6lge Adliye Mahkemesince davac\u0131 vekilinin istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
B\u00f6lge Adliye Mahkemesi karar\u0131 davac\u0131 vekili taraf\u0131ndan temyiz edilmekle; kesinlik, s\u00fcre, temyiz \u015fart\u0131 ve di\u011fer usul eksiklikleri y\u00f6n\u00fcnden yap\u0131lan \u00f6n inceleme sonucunda, temyiz dilek\u00e7esinin kabul\u00fcne karar verildikten ve Tetkik H\u00e2kimi taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gere\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:<\/p>\n
KARAR : I. DAVA<\/p>\n
Davac\u0131 vekili dava dilek\u00e7esinde; m\u00fcvekkilinin daval\u0131ya ait yurt d\u0131\u015f\u0131 \u015fantiyelerinde 24.06.2019-18.01.2020 tarihleri aras\u0131nda al\u00e7\u0131 boya ustas\u0131 olarak 1.500,00 USD \u00fccret kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin daval\u0131 taraf\u00e7a hakl\u0131 neden olmaks\u0131z\u0131n feshedildi\u011fini ve \u00f6denmeyen alacaklar\u0131 bulundu\u011funu ileri s\u00fcrerek ihbar tazminat\u0131, fazla \u00e7al\u0131\u015fma, ulusal … ve genel tatil \u00fccreti ile hafta tatili \u00fccreti alacaklar\u0131n\u0131n daval\u0131dan tahsiline karar verilmesini talep etmi\u015ftir.<\/p>\n
II. CEVAP<\/p>\n
Daval\u0131 vekili cevap dilek\u00e7esinde; davac\u0131n\u0131n 08.01.2020 tarihinde kendi iste\u011fi ile m\u00fcvekkili \u015eirketi ibra ederek i\u015f s\u00f6zle\u015fmesini sona erdirdi\u011fini, taraflar aras\u0131nda ihtiyari arabuluculuk anla\u015fma belgesinin d\u00fczenlendi\u011fini ve s\u00fcrecin anla\u015fma ile sona erdi\u011fini, anla\u015fma belgesinde belirlenen bedel ile son \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f oldu\u011fu g\u00fcne kadar hak kazand\u0131\u011f\u0131 \u00fccret alacaklar\u0131n\u0131n davac\u0131ya \u00f6dendi\u011fini savunarak davan\u0131n reddini istemi\u015ftir.<\/p>\n
III. \u0130LK DERECE MAHKEMES\u0130 KARARI<\/p>\n
\u0130lk Derece Mahkemesi’nin yukar\u0131da tarih ve say\u0131s\u0131 belirtilen karar\u0131 ile; somut uyu\u015fmazl\u0131kta dava konusu alacaklar hakk\u0131nda ihtiyari arabuluculuk son tutana\u011f\u0131n\u0131n d\u00fczenlendi\u011fi, arabuluculuk son tutana\u011f\u0131nda davac\u0131 as\u0131l\u0131n imzas\u0131n\u0131n bulundu\u011fu, tutana\u011f\u0131n sahteli\u011fi konusunda iddia bulunmad\u0131\u011f\u0131 gibi irade fesad\u0131n\u0131n da dosya kapsam\u0131nda ispat edilemedi\u011fi, bu h\u00e2lde arabuluculuk faaliyeti sonucunda anla\u015f\u0131lan konularla ilgili dava a\u00e7\u0131lamayaca\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle davan\u0131n reddine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
V. \u0130ST\u0130NAF<\/p>\n
A. \u0130stinaf Yoluna Ba\u015fvuranlar<\/p>\n
\u0130lk Derece Mahkemesi’nin yukar\u0131da belirtilen karar\u0131na kar\u015f\u0131 davac\u0131 vekili istinaf ba\u015fvurusunda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
B. \u0130stinaf Sebepleri<\/p>\n
Davac\u0131 vekili; benzer dosyalarda arabuluculuk tutanaklar\u0131n\u0131n ge\u00e7ersizli\u011fine karar verildi\u011fini, dosyaya sunulan arabuluculuk belgesinin kendi i\u00e7erisinde \u00e7eli\u015fkiler bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, tutana\u011f\u0131n m\u00fcvekkilinin yurt d\u0131\u015f\u0131nda bulundu\u011fu esnada serbest\u00e7e tasarruf edemeyece\u011fi bir zamanda imzaland\u0131\u011f\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k oldu\u011funu, ibra niteli\u011finde arabuluculuk tutanaklar\u0131n\u0131n ge\u00e7ersiz oldu\u011funu, m\u00fcvekkilinin arabuluculuk g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinin ba\u015f\u0131ndan itibaren arabuluculuk faaliyeti hakk\u0131nda bilgilendirilmedi\u011fini belirterek \u0130lk Derece Mahkemesi karar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 istemi ile istinaf yoluna ba\u015fvurmu\u015ftur.<\/p>\n
C. Gerek\u00e7e ve Sonu\u00e7<\/p>\n
B\u00f6lge Adliye Mahkemesi’nin yukar\u0131da tarih ve say\u0131s\u0131 belirtilen karar\u0131 ile; anla\u015fma belgesinin sahteli\u011fi ispatlan\u0131ncaya kadar ge\u00e7erli oldu\u011fu, davac\u0131n\u0131n bu y\u00f6nde bir iddias\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle davac\u0131 vekilinin istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
V. TEMY\u0130Z<\/p>\n
A. Temyiz Yoluna Ba\u015fvuranlar<\/p>\n
B\u00f6lge Adliye Mahkemesi’nin yukar\u0131da belirtilen karar\u0131na kar\u015f\u0131 s\u00fcresi i\u00e7inde davac\u0131 vekili temyiz isteminde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
B. Temyiz Sebepleri<\/p>\n
Davac\u0131 vekili, istinaf dilek\u00e7esinde ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc itirazlar\u0131 tekrar ederek B\u00f6lge Adliye Mahkemesi karar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 istemi ile temyiz yoluna ba\u015fvurmu\u015ftur.<\/p>\n
C. Gerek\u00e7e<\/p>\n
1. Uyu\u015fmazl\u0131k ve Hukuki Nitelendirme<\/p>\n
Uyu\u015fmazl\u0131k, taraflar aras\u0131nda imzalanan ihtiyari arabuluculuk anla\u015fma tutana\u011f\u0131n\u0131n ge\u00e7erli olup olmad\u0131\u011f\u0131 ve buna g\u00f6re anla\u015fma belgesinde yer alan dava konusu alacak ve tazminatlar\u0131n dava konusu edilip edilemeyece\u011fine ili\u015fkindir.<\/p>\n
2. \u0130lgili Hukuk<\/p>\n
1. 6100 Say\u0131l\u0131 Hukuk Usul\u00fc Muhakemeleri Kanunu’nun 369. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131 ile 371. maddesi.<\/p>\n
2. 6325 Say\u0131l\u0131 Hukuk Uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131nda Arabuluculuk Kanunu’nun “Taraflarla g\u00f6r\u00fc\u015fme ve ileti\u015fim kurulmas\u0131” ba\u015fl\u0131kl\u0131 8. maddesine g\u00f6re arabulucu, taraflar\u0131n her biri ile ayr\u0131 ayr\u0131 veya birlikte g\u00f6r\u00fc\u015febilir ve ileti\u015fim kurabilir.<\/p>\n
3. 6325 Say\u0131l\u0131 Kanun’un “G\u00f6revin \u00f6zenle ve tarafs\u0131z bi\u00e7imde yerine getirilmesi” kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 9. maddesi \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n
“(1) Arabulucu g\u00f6revini \u00f6zenle, tarafs\u0131z bir bi\u00e7imde ve \u015fahsen yerine getirir.<\/p>\n
(2) Arabulucu olarak g\u00f6revlendirilen kimse, tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan \u015f\u00fcphe edilmesini gerektirecek \u00f6nemli h\u00e2l ve \u015fartlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 h\u00e2linde, bu hususta taraflar\u0131 bilgilendirmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Bu a\u00e7\u0131klamaya ra\u011fmen taraflar, arabulucudan birlikte talep ederlerse, arabulucu bu g\u00f6revi \u00fcstlenebilir yahut \u00fcstlenmi\u015f oldu\u011fu g\u00f6revi s\u00fcrd\u00fcrebilir.<\/p>\n
(3) Arabulucu, taraflar aras\u0131nda e\u015fitli\u011fi g\u00f6zetmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
(4) Arabulucu, bu s\u0131fatla g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131 uyu\u015fmazl\u0131kla ilgili olarak a\u00e7\u0131lan davada, daha sonra taraflardan birinin avukat\u0131 olarak g\u00f6rev \u00fcstlenemez.”<\/p>\n
4. 6325 Say\u0131l\u0131 Kanun’un “Taraflar\u0131n ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131” kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 11. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“(1) Arabulucu, arabuluculuk faaliyetinin ba\u015f\u0131nda, taraflar\u0131 arabuluculu\u011fun esaslar\u0131, s\u00fcreci ve sonu\u00e7lar\u0131 hakk\u0131nda gerekti\u011fi gibi ayd\u0131nlatmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.”<\/p>\n
5. 6325 Say\u0131l\u0131 Kanun’un “Arabulucunun se\u00e7ilmesi” kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 14. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“(1) Ba\u015fkaca bir usul kararla\u015ft\u0131r\u0131lmad\u0131k\u00e7a arabulucu veya arabulucular taraflarca se\u00e7ilir.”<\/p>\n
6. 6325 Say\u0131l\u0131 Kanun’un “Arabuluculuk faaliyetinin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi” kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 15. maddesinin ilgili b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“(1) Arabulucu, se\u00e7ildikten sonra taraflar\u0131 en k\u0131sa s\u00fcrede ilk toplant\u0131ya davet eder.<\/p>\n
2-) Taraflar, emredici hukuk kurallar\u0131na ayk\u0131r\u0131 olmamak kayd\u0131yla arabuluculuk usul\u00fcn\u00fc serbest\u00e7e kararla\u015ft\u0131rabilirler.<\/p>\n
3-) Taraflarca kararla\u015ft\u0131r\u0131lmam\u0131\u015fsa arabulucu; uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n niteli\u011fini, taraflar\u0131n isteklerini ve uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi i\u00e7in gereken usul ve esaslar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alarak arabuluculuk faaliyetini y\u00fcr\u00fct\u00fcr.<\/p>\n
…”<\/p>\n
7. 6325 Say\u0131l\u0131 Kanun’un “Arabuluculu\u011fun sona ermesi” kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 17. maddesinin ilgili k\u0131s\u0131mlar\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
” …<\/p>\n
(2) Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar\u0131n anla\u015ft\u0131klar\u0131, anla\u015famad\u0131klar\u0131 veya arabuluculuk faaliyetinin nas\u0131l sonu\u00e7land\u0131\u011f\u0131 bir tutanak ile belgelendirilir. Arabulucu taraf\u0131ndan d\u00fczenlenecek bu belge, arabulucu, taraflar, kanuni temsilcileri veya avukatlar\u0131nca imzalan\u0131r. Belge taraflar, kanuni temsilcileri veya avukatlar\u0131nca imzalanmazsa, sebebi belirtilmek suretiyle sadece arabulucu taraf\u0131ndan imzalan\u0131r.<\/p>\n
(3) Arabuluculuk faaliyeti sonunda d\u00fczenlenen tutana\u011fa, faaliyetin sonu\u00e7lanmas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda hangi hususlar\u0131n yaz\u0131laca\u011f\u0131na taraflar karar verir. Arabulucu, bu tutanak ve sonu\u00e7lar\u0131 konusunda taraflara gerekli a\u00e7\u0131klamalar\u0131 yapar ve taraflar haz\u0131r de\u011filse her t\u00fcrl\u00fc ileti\u015fim vas\u0131tas\u0131n\u0131 kullanarak haz\u0131r bulunmayan taraflar\u0131 bilgilendirir.<\/p>\n
(4) Arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi h\u00e2linde, arabulucu, bu faaliyete ili\u015fkin kendisine yap\u0131lan bildirimi, tevdi edilen ve elinde bulunan belgeleri, ikinci f\u0131kraya g\u00f6re d\u00fczenlenen tutana\u011f\u0131 be\u015f y\u0131l s\u00fcre ile saklamak zorundad\u0131r. Arabulucu, arabuluculuk faaliyeti sonunda d\u00fczenledi\u011fi son tutana\u011f\u0131n bir \u00f6rne\u011fini arabuluculuk faaliyetinin sona ermesinden itibaren bir ay i\u00e7inde Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011fe g\u00f6nderir.”<\/p>\n
8. 6325 Say\u0131l\u0131 Kanun’un “Taraflar\u0131n anla\u015fmas\u0131” kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 18. maddesinin ilgili k\u0131s\u0131mlar\u0131 \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n
“(1) Arabuluculuk faaliyeti sonunda var\u0131lan anla\u015fman\u0131n kapsam\u0131 taraflarca belirlenir; anla\u015fma belgesi d\u00fczenlenmesi h\u00e2linde bu belge taraflar ve arabulucu taraf\u0131ndan imzalan\u0131r.<\/p>\n
(2) Taraflar arabuluculuk faaliyeti sonunda bir anla\u015fmaya var\u0131rlarsa, bu anla\u015fma belgesinin icra edilebilirli\u011fine ili\u015fkin \u015ferh verilmesini talep edebilirler. Dava a\u00e7\u0131lmadan \u00f6nce arabuluculu\u011fa ba\u015fvurulmu\u015fsa, anla\u015fman\u0131n icra edilebilirli\u011fine ili\u015fkin \u015ferh verilmesi, arabulucunun g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131 yer sulh hukuk mahkemesinden talep edilebilir. Davan\u0131n g\u00f6r\u00fclmesi s\u0131ras\u0131nda arabuluculu\u011fa ba\u015fvurulmas\u0131 durumunda ise anla\u015fman\u0131n icra edilebilirli\u011fine ili\u015fkin \u015ferh verilmesi, davan\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc mahkemeden talep edilebilir. Bu \u015ferhi i\u00e7eren anla\u015fma, ilam niteli\u011finde belge say\u0131l\u0131r.<\/p>\n
(5) (Ek: 12\/10\/2017-7036\/24 md.) Arabuluculuk faaliyeti sonunda anla\u015fmaya var\u0131lmas\u0131 h\u00e2linde, \u00fczerinde anla\u015f\u0131lan hususlar hakk\u0131nda taraflarca dava a\u00e7\u0131lamaz.”<\/p>\n
9. 02.06.2018 tarihli ve 30439 Say\u0131l\u0131 Resm\u00ee Gazete’de yay\u0131mlanan Hukuk Uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131nda Arabuluculuk Kanunu Y\u00f6netmeli\u011fi’nin 5, 10, 11, 13, 17, 20 ve 21. maddeleri.<\/p>\n
10. Dairemizin arabuluculuk anla\u015fma belgesinin hukuki niteli\u011fi ve ge\u00e7ersizli\u011fi iddialar\u0131na y\u00f6nelik ilke ve esaslar\u0131n ortaya konuldu\u011fu 31.10.2022 tarihli ve 2022\/11077 Esas, 2022\/13780 Karar say\u0131l\u0131 il\u00e2m\u0131n\u0131n ilgili k\u0131s\u0131mlar\u0131 \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n
“…<\/p>\n
1. Arabuluculuk s\u00fcreci sonunda d\u00fczenlenen anla\u015fma belgesi maddi hukuka ili\u015fkin bir bor\u00e7lar hukuku s\u00f6zle\u015fmesidir (… \u015e. E., … Kazmaz Tepe, ‘ \u0130\u015f Uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131na \u0130li\u015fkin \u0130bra H\u00fckm\u00fc \u0130\u00e7eren Arabuluculuk Anla\u015fma Belgesinin Arabuluculu\u011fa Elveri\u015flilik Bak\u0131m\u0131ndan De\u011ferlendirilmesi’, \u00c7al\u0131\u015fma ve Toplum, 2018\/3, s.1497; Emel Badur, ‘Arabuluculuk Anla\u015fma Belgesinin Bor\u00e7lar Hukuku A\u00e7\u0131s\u0131ndan De\u011ferlendirilmesi’, Uyu\u015fmazl\u0131k Mahkemesi Dergisi, Y.9, S.11, Aral\u0131k 2021, s.66-67; … Akkan, ‘Arabuluculuk Faaliyeti Sonucunda Anla\u015f\u0131lan Hususlarda Dava A\u00e7ma Yasa\u011f\u0131 ve Sonu\u00e7lar\u0131’, DE\u00dcHFD, C.20, S.2, s.16). S\u00f6z konusu belgede taraflar d\u0131\u015f\u0131ndaki bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015finin imzas\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 ve hatta bu belgenin mahkemece \u015ferh verilebilir nitelikte olmas\u0131, belgenin maddi hukuk s\u00f6zle\u015fmesi olma \u00f6zelli\u011fini ortadan kald\u0131rmaz. Taraflar\u0131n ehliyeti, s\u00f6zle\u015fmenin konusunun emredici hukuk kurallar\u0131na, kamu d\u00fczenine, genel ahl\u00e2ka, ki\u015filik haklar\u0131na ayk\u0131r\u0131 olmamas\u0131, irade beyanlar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmas\u0131 gibi di\u011fer t\u00fcm s\u00f6zle\u015fmeler bak\u0131m\u0131ndan aranan ge\u00e7erlilik \u015fartlar\u0131n\u0131n, arabuluculuk sonunda d\u00fczenlenen anla\u015fma belgesi bak\u0131m\u0131ndan da aranmas\u0131, bu durumun bir sonucudur (Melis Ta\u015fpolat Tu\u011fsavul, ‘Arabuluculuk Faaliyeti Sonunda Var\u0131lan Anla\u015fman\u0131n Hukuki Niteli\u011fi’, Galatasaray \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Dergisi, 2019\/1, 344).<\/p>\n
2. \u00d6\u011fretide de arabuluculuk anla\u015fma belgesi, arabuluculuk faaliyeti sonucunda uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n taraflar\u0131nca var\u0131lan anla\u015fman\u0131n yaz\u0131l\u0131 h\u00e2le getirildi\u011fi ve taraflar (yasal veya iradi temsilcileri) ve arabulucu taraf\u0131ndan imzalanmakla tamamlanan bir s\u00f6zle\u015fme olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r.<\/p>\n
3. Bor\u00e7lar hukuku s\u00f6zle\u015fmesi olan arabuluculuk anla\u015fma belgesinde bulunmas\u0131 gereken esasl\u0131 unsurlardan ilki, bu anla\u015fmaya arabuluculuk faaliyeti sonucunda ula\u015f\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r (Badur, s.59). Taraflar\u0131n kendi aralar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen bir m\u00fczakere veya g\u00f6r\u00fc\u015fme sonucunda anla\u015fmaya var\u0131lmas\u0131 \u00fczerine anla\u015fma belgesinin arabulucu taraf\u0131ndan imzalanmas\u0131 h\u00e2linde kanuna uygun bir arabuluculuk faaliyetinden s\u00f6z edilemez. Keza arabuluculuk faaliyeti s\u00fcrecin ba\u015f\u0131ndan sonuna kadar bizzat arabulucu taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclmelidir. Anla\u015fman\u0131n arabuluculuk faaliyeti sonucunda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olmas\u0131, tek bir a\u015famay\u0131 de\u011fil arabulucuya ba\u015fvuru ve arabulucunun se\u00e7iminden faaliyetin sona ermesine kadarki t\u00fcm s\u00fcreci ifade eder. Arabuluculuk faaliyetinin kanuna uygunlu\u011fu, s\u00fcrecin tamam\u0131nda mevcut olmal\u0131d\u0131r. Kanuna uygun bi\u00e7imde y\u00fcr\u00fct\u00fclen arabuluculuk faaliyetinin sonucunda d\u00fczenlenen anla\u015fma belgesinin varl\u0131\u011f\u0131 h\u00e2linde ilk ko\u015ful ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f kabul edilmelidir. \u0130\u015f\u00e7inin arabuluculuk faaliyetinin hi\u00e7 ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fi veya usul\u00fcne uygun olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilmedi\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki iddias\u0131, bu ilke ve esaslar ile birlikte somut olay\u0131n \u00f6zellikleri dikkate al\u0131narak titizlikle ara\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Arabuluculuk faaliyetinin kanuna uygun olarak y\u00fcr\u00fct\u00fclmedi\u011fi sonucuna var\u0131ld\u0131\u011f\u0131 takdirde arabuluculuk faaliyeti sonucunda ger\u00e7ekle\u015fen bir anla\u015fmadan s\u00f6z edilemez. Bu h\u00e2lde anla\u015fma belgesinin iptaline karar verilmelidir.<\/p>\n
4. Arabuluculuk faaliyeti sonucunda d\u00fczenlenen anla\u015fma belgesinin ikinci esasl\u0131 unsuru taraflar\u0131n anla\u015fmas\u0131d\u0131r. 6325 Say\u0131l\u0131 Kanun’un 18. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131na g\u00f6re arabuluculuk faaliyeti sonunda var\u0131lan anla\u015fman\u0131n kapsam\u0131 taraflarca belirlenir; anla\u015fma belgesi d\u00fczenlenmesi h\u00e2linde bu belge taraflar ve arabulucu taraf\u0131ndan imzalan\u0131r. Kanun’un 17. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda ise arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar\u0131n anla\u015ft\u0131klar\u0131, anla\u015famad\u0131klar\u0131 veya arabuluculuk faaliyetinin nas\u0131l sonu\u00e7land\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir tutanak ile belgelendirilece\u011fi ifade edilmi\u015ftir. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi arabuluculu\u011fun sonu\u00e7land\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ne \u015fekilde sonu\u00e7land\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren bu son tutanak, arabulucu taraf\u0131ndan tutulmas\u0131 zorunlu olan bir belgedir. Anla\u015fma ile sonu\u00e7lanan bir arabuluculuk faaliyetinde arabulucunun anla\u015fmaya dair son tutana\u011f\u0131 d\u00fczenlemesi ve imzalamas\u0131 zorunlu ise de anla\u015fma belgesinin d\u00fczenlenmesi zorunlu de\u011fildir.<\/p>\n
5. Anla\u015fma belgesinin d\u00fczenlenmemesi h\u00e2linde, son tutanakta anla\u015fman\u0131n kapsam\u0131na yer verilebilir. Her hal\u00fck\u00e2rd\u00e2 taraflar\u0131n hangi konularda, hangi \u00f6l\u00e7\u00fcde ve ko\u015fulda anla\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131n anla\u015fma belgesinden veya son tutanaktan tespit edilebilmesi gerekir. Aksi takdirde 6325 Say\u0131l\u0131 Kanun’un 18. maddesinin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131n\u0131n uygulanabilir olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. S\u00f6z konusu h\u00fck\u00fcmde, kanunlarda icra edilebilirlik \u015ferhi al\u0131nmas\u0131n\u0131n zorunlu k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131 h\u00e2ller hari\u00e7, taraflar ve avukatlar\u0131 ile arabulucunun birlikte imzalad\u0131klar\u0131 anla\u015fma belgesinin, icra edilebilirlik \u015ferhi aranmaks\u0131z\u0131n ilam niteli\u011finde belge oldu\u011fu ifade edilmektedir. Ayn\u0131 maddenin be\u015finci f\u0131kras\u0131nda arabuluculuk faaliyeti sonunda anla\u015fmaya var\u0131lmas\u0131 h\u00e2linde, \u00fczerinde anla\u015f\u0131lan hususlar hakk\u0131nda taraflarca dava a\u00e7\u0131lamayaca\u011f\u0131 vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Her iki d\u00fczenleme, arabuluculuk faaliyeti sonucunda var\u0131lan anla\u015fman\u0131n asgari unsurlar\u0131n\u0131n tespit edilebilir olmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r. 6325 Say\u0131l\u0131 Kanun’un 18. maddesinin gerek\u00e7esinde de ‘…arabulucu taraf\u0131ndan d\u00fczenlenecek ve taraflar ve varsa temsilcileri veya avukatlar\u0131 taraf\u0131ndan imzalanacak anla\u015fma tutana\u011f\u0131nda ‘anla\u015f\u0131lan hususlar\u0131n’ net bir \u015fekilde ortaya konulmas\u0131nda zorunluluk bulunmaktad\u0131r.’ denilerek anla\u015fman\u0131n a\u00e7\u0131k ve net olmas\u0131 gereklili\u011fi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Meseleyi bir \u00f6rnekle a\u00e7\u0131klamak gerekirse anla\u015fma belgesinde veya son tutanakta ‘taraflar\u0131n k\u0131dem tazminat\u0131 ile ihbar tazminat\u0131 konusunda anla\u015ft\u0131klar\u0131’ hususuna yer verilmesi yeterli de\u011fildir. Bu ifadeden anla\u015fman\u0131n konusu tespit edilebilmekte ise de taraflar\u0131n edimleri belirlenememektedir. Bu \u00f6rnekte taraflar\u0131n k\u0131dem ve ihbar tazminat\u0131n\u0131n \u00f6denmesi konusunda m\u0131, yoksa \u00f6denmeyece\u011fi konusunda m\u0131 veya bir ba\u015fka alacakla takas\u0131 konusunda m\u0131 anla\u015ft\u0131klar\u0131 belirsizdir. Anla\u015f\u0131lan hususlarda dava a\u00e7\u0131lamayaca\u011f\u0131na y\u00f6nelik kural mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131 bir d\u00fczenlemedir. Bu bak\u0131mdan s\u00f6z konusu kural dar yorumlanmal\u0131 ve anla\u015fma belgesinden, \u00fczerinde anla\u015f\u0131lan hususlar\u0131n a\u00e7\u0131k ve net bir \u015fekilde belirlenememesi h\u00e2linde, arabuluculuk faaliyetinin anla\u015fma ile sona ermedi\u011fi kabul edilmelidir.<\/p>\n
6. Belirtmek gerekir ki maddi hukuk s\u00f6zle\u015fmesi olan arabuluculuk anla\u015fma belgesinin ge\u00e7erlili\u011fi i\u00e7in uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n taraflar\u0131n\u0131n uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne dair kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ve birbirlerine uygun irade beyanlar\u0131n\u0131n bulu\u015fmas\u0131 ve bu anla\u015fmay\u0131 yaz\u0131l\u0131 bir h\u00e2le getirme y\u00f6n\u00fcndeki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 istekleri gerekir. \u015e\u00fcphesiz kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 irade beyanlar\u0131n\u0131n uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n tamam\u0131n\u0131 kapsamas\u0131 zorunlu de\u011fildir (Badur, s.59). K\u0131dem tazminat\u0131 ve ihbar tazminat\u0131n\u0131n uyu\u015fmazl\u0131k konusu oldu\u011fu bir durumda, sadece k\u0131dem tazminat\u0131n\u0131n konu edildi\u011fi bir anla\u015fma belgesi d\u00fczenlenebilir. Arabuluculuk faaliyeti sonunda elde edilen ilam niteli\u011findeki anla\u015fma belgesi maddi anlamda kesin h\u00fck\u00fcm olmad\u0131\u011f\u0131ndan, taraflar\u0131n kesin h\u00fck\u00fcms\u00fczl\u00fck, a\u015f\u0131r\u0131 yararlanma, yan\u0131lma, aldatma, korkutma, sahtelik iddias\u0131 gibi h\u00e2llerde anla\u015fma belgesinin ge\u00e7ersizli\u011fini ileri s\u00fcrmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr (Akkan, s.22-23). \u0130rade fesad\u0131 iddias\u0131yla arabuluculuk anla\u015fma belgesinin iptalinin talep edilmesi h\u00e2linde, yan\u0131lma ve aldatman\u0131n \u00f6\u011frenildi\u011fi, korkutman\u0131n ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131 tarihten itibaren bir y\u0131l i\u00e7inde iptal iradesinin ileri s\u00fcr\u00fclmesi gerekti\u011fi g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
…”<\/p>\n
3. De\u011ferlendirme<\/p>\n
1. Somut uyu\u015fmazl\u0131kta Mahkemece arabuluculuk faaliyeti sonucunda anla\u015f\u0131lan konularla ilgili dava a\u00e7\u0131lamayaca\u011f\u0131 belirtilerek davan\u0131n dava \u015fart\u0131 yoklu\u011fundan usulden reddine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
2. 6325 Say\u0131l\u0131 Kanun’un “Taraflar\u0131n ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131” kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 11. maddesinde arabulucunun arabuluculuk faaliyetinin ba\u015f\u0131nda taraflar\u0131; arabuluculu\u011fun esaslar\u0131, s\u00fcreci ve sonu\u00e7lar\u0131 hakk\u0131nda gerekti\u011fi gibi ayd\u0131nlatmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu d\u00fczenlenmi\u015ftir. 6325 Say\u0131l\u0131 Kanun’un “Arabuluculu\u011fun sona ermesi” kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 17. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda ise arabulucunun, anla\u015fma tutana\u011f\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131 konusunda taraflara gerekli a\u00e7\u0131klamalar\u0131 yapmas\u0131 gerekti\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
3. Dosyada bulunan “ihtiyari arabuluculukta arabuluculuk anla\u015fma belgesi-tutana\u011f\u0131” ve “ihtiyari arabuluculukta son tutanak” ba\u015fl\u0131kl\u0131 belgelerin incelenmesinde, arabulucunun arabuluculuk faaliyetinin ba\u015f\u0131nda taraflar\u0131; arabuluculu\u011fun esaslar\u0131, s\u00fcreci ve sonu\u00e7lar\u0131 hakk\u0131nda ayd\u0131nlatma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirmedi\u011fi ve arabuluculuk anla\u015fma tutana\u011f\u0131n\u0131n niteli\u011fi ve hukuki sonu\u00e7lar\u0131 hakk\u0131nda taraflara gerekli a\u00e7\u0131klamalar\u0131 yapmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Ayn\u0131 zamanda “ihtiyari arabuluculukta arabuluculuk anla\u015fma belgesi-tutana\u011f\u0131” ve “ihtiyari arabuluculukta son tutanak” ba\u015fl\u0131kl\u0131 belgelerde \u00e7eli\u015fkili ifadelerin bulundu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu h\u00e2lde arabuluculuk g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri usul\u00fcne uygun olarak yerine getirilmedi\u011finden i\u015fin esas\u0131na girilerek karar verilmesi gerekirken ge\u00e7erli bir anla\u015fma belgesi bulundu\u011fu ve anla\u015f\u0131lan konularda dava a\u00e7\u0131lamayaca\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle davan\u0131n reddine karar verilmesi hatal\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n
SONU\u00c7 : A\u00e7\u0131klanan sebeplerle;<\/p>\n
1. Temyiz olunan, \u0130lk Derece Mahkemesi karar\u0131na kar\u015f\u0131 istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine ili\u015fkin B\u00f6lge Adliye Mahkemesi karar\u0131n\u0131n ORTADAN KALDIRILMASINA,<\/p>\n
2. \u0130lk Derece Mahkemesi karar\u0131n\u0131n BOZULMASINA,<\/p>\n
Pe\u015fin al\u0131nan temyiz karar harc\u0131n\u0131n istek h\u00e2linde ilgiliye iadesine,<\/p>\n
Dosyan\u0131n karar\u0131 veren \u0130lk Derece Mahkemesine, bozma karar\u0131n\u0131n bir \u00f6rne\u011finin karar\u0131 veren B\u00f6lge Adliye Mahkemesine g\u00f6nderilmesine, 29.02.2024 tarihinde oybirli\u011fiyle karar verildi.<\/p>\n
Kazanc\u0131 Elektronik ve Bas\u0131l\u0131 Yay. A.\u015e.ne ait Kazanc\u0131 Hukuk Otomasyon veritaban\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u00a9 T\u00fcm Haklar\u0131 Sakl\u0131d\u0131r<\/p>\n
\u200b’\u0130htiyari Arabuluculukta Arabuluculuk Anla\u015fma Belgesi Tutana\u011f\u0131’ ve ‘\u0130htiyari Arabuluculukta Son Tutanak’ Ba\u015fl\u0131kl\u0131 Belgelerde \u00c7eli\u015fkili \u0130fadelerin Bulundu\u011fu G\u00f6r\u00fclmekle Arabuluculuk G\u00f6r\u00fc\u015fmeleri Usul\u00fcne Uygun Olarak Yerine Getirilmedi\u011finden \u0130\u015fin Esas\u0131na Girilerek Karar Verilmesi Gerekirken Ge\u00e7erli Bir Anla\u015fma Belgesi Bulundu\u011fu ve Anla\u015f\u0131lan Konularda Dava A\u00e7\u0131lamayaca\u011f\u0131 Gerek\u00e7esiyle Davan\u0131n Reddine Karar Verilmesinin Hatal\u0131 Oldu\u011fu\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T.C. YARGITAY 9. HUKUK DA\u0130RES\u0130 E. 2024\/2065 K. 2024\/3897 T. 29.2.2024 \u0130HT\u0130YAR\u0130 ARABULUCULUK ANLA\u015eMA TUTANA\u011eININ GE\u00c7ERL\u0130L\u0130\u011e\u0130 ( “\u0130htiyari Arabuluculukta Arabuluculuk Anla\u015fma Belgesi Tutana\u011f\u0131” ve “\u0130htiyari Arabuluculukta Son Tutanak” Ba\u015fl\u0131kl\u0131 Belgelerde \u00c7eli\u015fkili \u0130fadelerin Bulundu\u011fu G\u00f6r\u00fclmekle Arabuluculuk G\u00f6r\u00fc\u015fmeleri Usul\u00fcne Uygun Olarak Yerine Getirilmedi\u011finden \u0130\u015fin Esas\u0131na Girilerek Karar Verilmesi Gerekirken Ge\u00e7erli Bir Anla\u015fma Belgesi Bulundu\u011fu ve Anla\u015f\u0131lan Konularda Dava A\u00e7\u0131lamayaca\u011f\u0131 Gerek\u00e7esiyle Davan\u0131n Reddine Karar Verilmesinin Hatal\u0131 Oldu\u011fu ) ARABULUCULU\u011eUN ESASLARI S\u00dcREC\u0130 VE SONU\u00c7LARI HAKKINDA AYDINLATMA Y\u00dcK\u00dcML\u00dcL\u00dc\u011e\u00dc ( Alacak Davas\u0131 – Arabuluculuk Anla\u015fma Tutana\u011f\u0131n\u0131n Niteli\u011fi ve Hukuki Sonu\u00e7lar\u0131 Hakk\u0131nda Taraflara Gerekli A\u00e7\u0131klamalar\u0131 Yapmad\u0131\u011f\u0131 ve Ayn\u0131 Zamanda “\u0130htiyari Arabuluculukta Arabuluculuk Anla\u015fma Belgesi-Tutana\u011f\u0131” ve “\u0130htiyari Arabuluculukta Son Tutanak” Ba\u015fl\u0131kl\u0131 Belgelerde \u00c7eli\u015fkili \u0130fadelerin Bulundu\u011fu G\u00f6r\u00fclmekle Arabuluculuk G\u00f6r\u00fc\u015fmeleri Usul\u00fcne Uygun Olarak Yerine Getirilmedi\u011finden \u0130\u015fin Esas\u0131na Girilerek Karar Verilmesi Gere\u011fi ) 6325\/m.8,9,17 \u00d6ZET: Uyu\u015fmazl\u0131k, taraflar aras\u0131nda imzalanan ihtiyari arabuluculuk anla\u015fma tutana\u011f\u0131n\u0131n ge\u00e7erli olup olmad\u0131\u011f\u0131 ve buna g\u00f6re anla\u015fma belgesinde yer alan dava konusu alacak ve tazminatlar\u0131n dava konusu edilip edilemeyece\u011fine ili\u015fkindir. Dosyada bulunan “ihtiyari arabuluculukta arabuluculuk anla\u015fma belgesi-tutana\u011f\u0131” ve “ihtiyari arabuluculukta son tutanak” ba\u015fl\u0131kl\u0131 belgelerin incelenmesinde, arabulucunun arabuluculuk faaliyetinin ba\u015f\u0131nda taraflar\u0131; arabuluculu\u011fun esaslar\u0131, s\u00fcreci ve sonu\u00e7lar\u0131 hakk\u0131nda ayd\u0131nlatma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirmedi\u011fi ve arabuluculuk anla\u015fma tutana\u011f\u0131n\u0131n niteli\u011fi ve hukuki sonu\u00e7lar\u0131 hakk\u0131nda taraflara gerekli a\u00e7\u0131klamalar\u0131 yapmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Ayn\u0131 zamanda “ihtiyari arabuluculukta …<\/p>","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27,535],"tags":[],"class_list":["post-16514","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber","category-uncategorized-tr"],"acf":[],"yoast_head":"\n