Erkan O\u011eUR ve Okan Murat \u00d6ZT\u00dcRK\u2019\u00fcn Kalan M\u00fczik st\u00fcdyolar\u0131nda \u201cY\u00fcz\u00fcn G\u00f6rd\u00fcm Dedim\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla ald\u0131klar\u0131 kayd\u0131[i] dinlerken bu yaz\u0131y\u0131 yazmaya niyetlendim. Esasen bu \u201cY\u00fcz\u00fcn G\u00f6rd\u00fcm Dedim\u201d Seyyid Nes\u00eem\u00ee\u2019ye ait bir nutkun[ii] ismidir. Hani herkesin s\u0131k s\u0131k payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u201cNasimi\u201d[iii] isimli par\u00e7a var ya, oradaki Nes\u00eem\u00ee, b\u00fcy\u00fck Nes\u00eem\u00ee!<\/p>\n
Bug\u00fcn g\u00fcnlerden 10 Temmuz Hukuk G\u00fcn\u00fc aylardan da Muharrem ay\u0131 olunca Bekta\u015fi gelene\u011finde hayli esasl\u0131 bir yer tutan insan y\u00fcz\u00fc-sureti ve hukuk ili\u015fkisini neden birle\u015ftirmeyeyim ki diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Elbette Harab\u00ee Baba\u2019n\u0131n dedi\u011fi gibi marifet var marifetten i\u00e7eri ve ben bu i\u015fin neresindeyim bilemem ancak t\u00fcm marifetler bir g\u00fczelin, bir insan g\u00fczelinin y\u00fcz\u00fcnden okunur ve marifet kap\u0131s\u0131na oradan ge\u00e7ilir, bunu bilir bunu s\u00f6ylerim:<\/p>\n
Vech-i Harabi’ye gel eyle dikkat <\/p>\n
Hakk’\u0131n cemalini eylersin r\u00fcyet <\/p>\n
Sade \u201cHak var\u201d demek, de\u011fil marifet <\/p>\n
Marifet var, marifetten i\u00e7eri<\/p>\n
\u2026<\/p>\n
Hak y\u00fcz\u00fcd\u00fcr burda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn y\u00fczler <\/p>\n
Velakin g\u00f6remez k\u00f6r olan g\u00f6zler <\/p>\n
Bezm-i erenlerde s\u00f6ylenen s\u00f6zler <\/p>\n
Hakk’\u0131n esrar\u0131d\u0131r ha\u015fha\u015f de\u011fildir<\/p>\n
Ben hukuk deyince ahlak\u0131n p\u0131ht\u0131la\u015fm\u0131\u015f halini anlar\u0131m. \u0130\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m d\u00fcnya hukuku mevcut d\u00fczeni rasyonalle\u015ftirme arac\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcr, bunu da kabul eder ve kendi i\u00e7inde anlaml\u0131 bir yere oturtarak kendi mevzimi belirlerim. Bunlar be\u015fer olman\u0131n do\u011fal neticeleridir. Ancak insan olmak yani be\u015fer\u00ee ar\u0131zalar\u0131 a\u015farak \u2013ki bunlar a\u2019razd\u0131r, cevher de\u011fildir- hukukun ahlak-etik kar\u015f\u0131s\u0131ndaki durumunu tahlil edebilmeyi gerektirir. Jijek vb d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler gibi bir \u015feyleri \u201cbo\u015f g\u00f6steren\u201d olarak kabul edip kendi zihnimde bir d\u00fcnya tasarlayarak protest tak\u0131lmak ve oradan oraya savrulmak benim yap\u0131ma hi\u00e7bir zaman uygun d\u00fc\u015fmedi. Ancak bir \u015fey if\u015fa edilecekse o da ahlak ile olan en gerilimli ili\u015fkiyi hukukun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve bu konuda da temellerinin sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fidir.[iv] Elbette hukukun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 gerilim sadece ahlak ile ilgili de\u011fildir ve bir\u00e7ok reel problemi her g\u00fcn teorik ve pratik planda deneyimliyor, \u00e7\u00f6z\u00fcml\u00fcyor ve \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Fakat esas meselemiz teorinin de prati\u011fin de hem arkas\u0131nda hem de yan\u0131 ba\u015f\u0131nda duran insan y\u00fcz\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
Biz ahlak\u0131 da ve buradan hareketle hukuku da g\u00fczelli\u011fin-cemalin aynas\u0131 insan y\u00fcz\u00fcnden yola \u00e7\u0131karak in\u015fa ederiz ve bunu bilmeyenlerin b\u00ee-basar yani g\u00f6rmekten yoksun oldu\u011funu s\u00f6ylemekle i\u015fe ba\u015flar\u0131z.<\/p>\n
Vech-i \u00e2demde cem\u00e2l-i y\u00e2ri seyr\u00e2n itmeyen <\/p>\n
Bi-basard\u0131r halik\u00fc’l-insan\u0131 bilmez kandedir<\/p>\n
Ba\u011fdatl\u0131 R\u00fbh\u00ee[v]<\/p>\n
Hukuku, yaln\u0131zca kanun maddelerinde, mahkeme salonlar\u0131nda ya da b\u00fcy\u00fck binalar\u0131n mermer duvarlar\u0131nda aramak kolayd\u0131r. Ama hukuk, belki de en sahici haliyle, bir insan\u0131n y\u00fcz\u00fcnde ba\u015flar. Levinas\u2019a g\u00f6re \u201cba\u015fkas\u0131n\u0131n y\u00fcz\u00fc\u201d bizden bir talep i\u00e7erir; bu talep, herhangi bir kanunun, herhangi bir y\u00f6netmeli\u011fin \u00fcst\u00fcnde ve \u00f6tesindedir. Y\u00fcz, sessiz bir emir verir: \u201cBeni \u00f6ld\u00fcrme\u201d, \u201cbana zarar verme\u201d, \u201cbenim i\u00e7in sorumluluk al\u201d. \u0130\u015fte hukuk, bu sessiz talebin kurumsal yank\u0131s\u0131d\u0131r. Levinas, ba\u015fkas\u0131n\u0131n y\u00fcz\u00fcn\u00fc \u201ceti\u011fin kayna\u011f\u0131\u201d olarak g\u00f6r\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcz, soyut bir kavram de\u011fildir; do\u011frudan, somut, dokunulabilir ve her \u015feyden \u00f6nce savunmas\u0131zd\u0131r. Yasa \u00f6n\u00fcnde e\u015fitlik, bir metin maddesi de\u011fil; ba\u015fkas\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fcndeki bu savunmas\u0131zl\u0131\u011f\u0131 kabul etme iradesidir.<\/p>\n
Bug\u00fcn hukuk, \u00e7o\u011fu zaman anonimle\u015ftirir; bizi kategorilere, soyut ki\u015filiklere, \u201cdavac\u0131\u201d, \u201csan\u0131k\u201d, \u201cm\u00fc\u015fteki\u201d, \u201c\u015f\u00fcpheli\u201d gibi teknik s\u0131fatlara indirger. Oysa hukuk, tam da bu soyutlu\u011fu a\u015fabilirse anlaml\u0131 olur.<\/p>\n
Bir Y\u00fczle\u015fme ve Bir Ayna Olarak Hukuk<\/p>\n
Modern hukuk sistemleri, \u00e7o\u011funlukla kurallara odaklan\u0131r: Kim ne yapm\u0131\u015f, hangi h\u00fck\u00fcm uygulanmal\u0131, hangi yapt\u0131r\u0131m \u00f6ng\u00f6r\u00fclmeli\u2026 Bu d\u00fczenin elbette k\u0131ymeti b\u00fcy\u00fck. \u00c7\u00fcnk\u00fc toplum d\u00fczeni, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik ve g\u00fcven olmadan ayakta duramaz.<\/p>\n
Ancak, Levinas\u2019\u0131n \u201cba\u015fkas\u0131\u201d kavram\u0131yla birlikte d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, hukukun sadece bir normlar b\u00fct\u00fcn\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ayn\u0131 zamanda bir y\u00fczle\u015fme prati\u011fi oldu\u011funu fark ederiz. Bir annenin g\u00f6zya\u015f\u0131nda, bir \u00e7ocu\u011fun korkulu bak\u0131\u015f\u0131nda, bir i\u015f\u00e7inin nas\u0131rl\u0131 ellerinde hukukun esas y\u00fcz\u00fc yatar.<\/p>\n
Ba\u015fkas\u0131n\u0131n y\u00fcz\u00fcyle kar\u015f\u0131la\u015fmak, ayn\u0131 zamanda insan olman\u0131n en temel y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kabul etmektir: Sorumluluk. Hukuk, bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc d\u00fczenler, toplumsalla\u015ft\u0131r\u0131r ve korur.<\/p>\n
Levinas der ki: \u201cBa\u015fkas\u0131yla y\u00fcz y\u00fcze geldi\u011fimde, ona kar\u015f\u0131 sonsuz bir sorumluluk ta\u015f\u0131r\u0131m.\u201dBir hukuk\u00e7u, bir yarg\u0131\u00e7, bir savc\u0131, bir avukat\u2026 Hepsi bu sorumlulu\u011fun kurumsal temsilcileridir. Ama as\u0131l mesele, bu sorumlulu\u011fun yaln\u0131zca bir g\u00f6rev de\u011fil, bir varolu\u015f bi\u00e7imi oldu\u011funun idrakinde olmakt\u0131r.<\/p>\n
Bug\u00fcn \u00e7o\u011fu zaman, hukuk metinlerinin arkas\u0131nda kaybolan \u201cinsan y\u00fcz\u00fc\u201dn\u00fc unutuyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc hukuk bazen mekanikle\u015fiyor, otomatikle\u015fiyor. Oysa bir dilek\u00e7eyi yazarken, bir karar verirken, bir savunma haz\u0131rlarken, bir insan\u0131n kaderine dokunuldu\u011funu bilmek; i\u015fte ger\u00e7ek hukuk bilinci burada ba\u015flar.<\/p>\n
Kurumsal Haf\u0131za ve Vicdan<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019nin k\u00f6kl\u00fc devlet gelene\u011finde hukuk, daima bir denge unsuru olmu\u015ftur. Devletin kudreti, kanunlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 kadar, o kanunlar\u0131n insan y\u00fcz\u00fcne nas\u0131l bakt\u0131\u011f\u0131yla da \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. Bir hukuk devleti, yaln\u0131zca kanunlar b\u00fct\u00fcn\u00fc de\u011fildir. O, ayn\u0131 zamanda insan onuruna g\u00f6sterilen sayg\u0131n\u0131n, toplumsal bar\u0131\u015f\u0131n, bireysel haklar\u0131n ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n y\u00fcz\u00fcne duyulan derin sayg\u0131n\u0131n somut ifadesidir.<\/p>\n
Hukuku ya\u015fatmak, \u201cadalet vard\u0131r\u201d diyebilmek i\u00e7in kanunlar kadar vicdana da ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Levinas\u2019\u0131n ifadesiyle: \u201cEtik, hukukun ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131d\u0131r.\u201d Yani adaletin in\u015fas\u0131, \u00f6nce bir insan\u0131n g\u00f6zlerine bakmay\u0131 \u00f6\u011frenmekle ba\u015flar.<\/p>\n
Kutlamak m\u0131? Yoksa Hat\u0131rlamak m\u0131?<\/p>\n
Bug\u00fcn D\u00fcnya Hukuk G\u00fcn\u00fc. \u00c7o\u011fu zaman kutlamalar, t\u00f6renler, mesajlar\u2026<\/p>\n
Fakat belki de as\u0131l yapmam\u0131z gereken, hukuku hat\u0131rlamak; onun ne i\u00e7in var oldu\u011funu, kimi korudu\u011funu, kimi y\u00fcceltti\u011fini ve kimi susturdu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmek.<\/p>\n
Hukuk, bazen bir kalkan, bazen bir ayna, bazen bir hesap sorma arac\u0131d\u0131r. Ama her \u015feyden \u00f6nce ba\u015fkas\u0131yla olan ili\u015fkimizi kuran, d\u00fczenleyen, bizi \u201c\u00f6teki\u201dne kar\u015f\u0131 sorumlu k\u0131lan bir dildir.<\/p>\n
Bu y\u00fczden kutlamaktan \u00f6nce, bir an durup \u015fu sorular\u0131 sormal\u0131y\u0131z:<\/p>\n
Hukuk, ger\u00e7ekten herkesin y\u00fcz\u00fcne bakabiliyor mu?<\/p>\n
Biz, bir karar al\u0131rken ba\u015fkas\u0131n\u0131n y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6rebiliyor muyuz?<\/p>\n
Hukuku ya\u015fatmak i\u00e7in ne kadar vicdan ta\u015f\u0131yoruz?<\/p>\n
Son S\u00f6z: Y\u00fcz\u00fcnde Hukuku Ta\u015f\u0131yanlara Selam Olsun<\/p>\n
Levinas, ba\u015fkas\u0131n\u0131n y\u00fcz\u00fcn\u00fc \u201csonsuz bir \u00e7a\u011fr\u0131\u201d olarak tan\u0131mlar. Bu \u00e7a\u011fr\u0131ya kulak veren, bu \u00e7a\u011fr\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda sorumlulu\u011funu unutmayan herkes, ger\u00e7ek anlamda hukuk\u00e7udur.<\/p>\n
Bug\u00fcn, dosya ba\u015f\u0131nda sabahlayan, kelimeler aras\u0131nda vicdan\u0131n\u0131 kaybetmeyen, ba\u015fkas\u0131n\u0131n y\u00fcz\u00fcn\u00fc unutmayan t\u00fcm hukuk\u00e7ulara selam olsun! Hukuku kendi \u015fahs\u00ee ihtiraslar\u0131n\u0131n vesilesi k\u0131lan, ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6stermelik payeleri kibir[vi] ve gurur vesilesi yapan her guguk\u00e7uya da lanet olsun!<\/p>\n
D\u00fcnya Hukuk G\u00fcn\u00fc\u2019m\u00fcz, ger\u00e7ekten \u201cinsan\u201d kalma \u00e7abas\u0131yla kutlu olsun!<\/p>\n
————–<\/p>\n
[i] https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=suYePAOq1HM<\/p>\n
[ii] https:\/\/dilbeyti.com\/gufteler\/yuzun-gordum-dedim-elhamdulillah<\/p>\n
[iii]<\/p>\n
[iv] Costas Douzinas ve Ronnie Warrington, \u201cThe Face of Justice: A Jurisprudence of Alterity\u201d, Social Legal Studies, Vol: 3, 1994.<\/p>\n
[v] \u00d6zmen, R\u00fbh\u00ee\u2019nin Mevlev\u00ee oldu\u011funu s\u00f6yleyenlerin oldu\u011funu belirtmekle birlikte, \u015fiirlerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda daha \u00e7ok Alevi-Bekta\u015fi gelene\u011fine ba\u011fl\u0131 oldu\u011funun anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmektedir (1998-II: 421). Bunun aksini d\u00fc\u015f\u00fcnenler de vard\u0131r (\u00d6ztoprak, 2020). G\u00f6lp\u0131narl\u0131, Ruh\u00ee\u2019nin Hurufi oldu\u011funu savunmaktad\u0131r (G\u00f6lp\u0131narl\u0131, 1973: 30). \u00d6ztoprak ise Ruh\u00ee\u2019nin \u201cMezhebiyle biz \u0130m\u00e2m-\u0131 A\u2019zam’\u0131 fahr eyler\u00fcz \/ Kim mez\u00e2hibde o mezhebd\u00fcr \u2018Huden li\u2019l-muttak\u00een\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc aktararak bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc reddetmekte ve onun S\u00fcnni-Hanefi oldu\u011funu savunmaktad\u0131r (\u00d6ztoprak, 2020). (Al\u0131nt\u0131lanan Kaynak: Hurufilik D\u00fc\u015f\u00fcncesindeki “Vech (\u0130nsan Y\u00fcz\u00fc)” Kavram\u0131n\u0131n Alevi-Bekta\u015fi K\u00fclt\u00fcr\u00fcne Etkisi, s:143)<\/p>\n
[vi] https:\/\/www.hukukihaber.net\/hukukcu-kibri-muhammed-ali-ozturk<\/p>\n
\u200bErkan O\u011eUR ve Okan Murat \u00d6ZT\u00dcRK\u2019\u00fcn Kalan M\u00fczik st\u00fcdyolar\u0131nda \u201cY\u00fcz\u00fcn G\u00f6rd\u00fcm Dedim\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla ald\u0131klar\u0131 kayd\u0131[i] dinlerken bu yaz\u0131y\u0131 yazmaya niyetlendim. Esasen bu \u201cY\u00fcz\u00fcn G\u00f6rd\u00fcm Dedim\u201d Seyyid Nes\u00eem\u00ee\u2019ye ait bir nutkun[ii] ismidir. Hani herkesin s\u0131k s\u0131k payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u201cNasimi\u201d[iii] isimli par\u00e7a var ya, oradaki Nes\u00eem\u00ee, b\u00fcy\u00fck Nes\u00eem\u00ee!<\/p>\n
Bug\u00fcn g\u00fcnlerden 10 Temmuz Hukuk G\u00fcn\u00fc aylardan da Muharrem ay\u0131 olunca Bekta\u015fi gelene\u011finde hayli esasl\u0131 bir yer tutan insan y\u00fcz\u00fc-sureti ve hukuk ili\u015fkisini neden birle\u015ftirmeyeyim ki diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Elbette Harab\u00ee Baba\u2019n\u0131n dedi\u011fi gibi marifet var marifetten i\u00e7eri ve ben bu i\u015fin neresindeyim bilemem ancak t\u00fcm marifetler bir g\u00fczelin, bir insan g\u00fczelinin y\u00fcz\u00fcnden okunur ve marifet kap\u0131s\u0131na oradan ge\u00e7ilir, bunu bilir bunu s\u00f6ylerim:<\/p>\n
Vech-i Harabi’ye gel eyle dikkat <\/p>\n
Hakk’\u0131n cemalini eylersin r\u00fcyet <\/p>\n
Sade \u201cHak var\u201d demek, de\u011fil marifet <\/p>\n
Marifet var, marifetten i\u00e7eri<\/p>\n
\u2026<\/p>\n
Hak y\u00fcz\u00fcd\u00fcr burda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn y\u00fczler <\/p>\n
Velakin g\u00f6remez k\u00f6r olan g\u00f6zler <\/p>\n
Bezm-i erenlerde s\u00f6ylenen s\u00f6zler <\/p>\n
Hakk’\u0131n esrar\u0131d\u0131r ha\u015fha\u015f de\u011fildir<\/p>\n
Ben hukuk deyince ahlak\u0131n p\u0131ht\u0131la\u015fm\u0131\u015f halini anlar\u0131m. \u0130\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m d\u00fcnya hukuku mevcut d\u00fczeni rasyonalle\u015ftirme arac\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcr, bunu da kabul eder ve kendi i\u00e7inde anlaml\u0131 bir yere oturtarak kendi mevzimi belirlerim. Bunlar be\u015fer olman\u0131n do\u011fal neticeleridir. Ancak insan olmak yani be\u015fer\u00ee ar\u0131zalar\u0131 a\u015farak \u2013ki bunlar a\u2019razd\u0131r, cevher de\u011fildir- hukukun ahlak-etik kar\u015f\u0131s\u0131ndaki durumunu tahlil edebilmeyi gerektirir. Jijek vb d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler gibi bir \u015feyleri \u201cbo\u015f g\u00f6steren\u201d olarak kabul edip kendi zihnimde bir d\u00fcnya tasarlayarak protest tak\u0131lmak ve oradan oraya savrulmak benim yap\u0131ma hi\u00e7bir zaman uygun d\u00fc\u015fmedi. Ancak bir \u015fey if\u015fa edilecekse o da ahlak ile olan en gerilimli ili\u015fkiyi hukukun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve bu konuda da temellerinin sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fidir.[iv] Elbette hukukun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 gerilim sadece ahlak ile ilgili de\u011fildir ve bir\u00e7ok reel problemi her g\u00fcn teorik ve pratik planda deneyimliyor, \u00e7\u00f6z\u00fcml\u00fcyor ve \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Fakat esas meselemiz teorinin de prati\u011fin de hem arkas\u0131nda hem de yan\u0131 ba\u015f\u0131nda duran insan y\u00fcz\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
Biz ahlak\u0131 da ve buradan hareketle hukuku da g\u00fczelli\u011fin-cemalin aynas\u0131 insan y\u00fcz\u00fcnden yola \u00e7\u0131karak in\u015fa ederiz ve bunu bilmeyenlerin b\u00ee-basar yani g\u00f6rmekten yoksun oldu\u011funu s\u00f6ylemekle i\u015fe ba\u015flar\u0131z.<\/p>\n
Vech-i \u00e2demde cem\u00e2l-i y\u00e2ri seyr\u00e2n itmeyen <\/p>\n
Bi-basard\u0131r halik\u00fc’l-insan\u0131 bilmez kandedir<\/p>\n
Ba\u011fdatl\u0131 R\u00fbh\u00ee[v]<\/p>\n
Hukuku, yaln\u0131zca kanun maddelerinde, mahkeme salonlar\u0131nda ya da b\u00fcy\u00fck binalar\u0131n mermer duvarlar\u0131nda aramak kolayd\u0131r. Ama hukuk, belki de en sahici haliyle, bir insan\u0131n y\u00fcz\u00fcnde ba\u015flar. Levinas\u2019a g\u00f6re \u201cba\u015fkas\u0131n\u0131n y\u00fcz\u00fc\u201d bizden bir talep i\u00e7erir; bu talep, herhangi bir kanunun, herhangi bir y\u00f6netmeli\u011fin \u00fcst\u00fcnde ve \u00f6tesindedir. Y\u00fcz, sessiz bir emir verir: \u201cBeni \u00f6ld\u00fcrme\u201d, \u201cbana zarar verme\u201d, \u201cbenim i\u00e7in sorumluluk al\u201d. \u0130\u015fte hukuk, bu sessiz talebin kurumsal yank\u0131s\u0131d\u0131r. Levinas, ba\u015fkas\u0131n\u0131n y\u00fcz\u00fcn\u00fc \u201ceti\u011fin kayna\u011f\u0131\u201d olarak g\u00f6r\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcz, soyut bir kavram de\u011fildir; do\u011frudan, somut, dokunulabilir ve her \u015feyden \u00f6nce savunmas\u0131zd\u0131r. Yasa \u00f6n\u00fcnde e\u015fitlik, bir metin maddesi de\u011fil; ba\u015fkas\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fcndeki bu savunmas\u0131zl\u0131\u011f\u0131 kabul etme iradesidir.<\/p>\n
Bug\u00fcn hukuk, \u00e7o\u011fu zaman anonimle\u015ftirir; bizi kategorilere, soyut ki\u015filiklere, \u201cdavac\u0131\u201d, \u201csan\u0131k\u201d, \u201cm\u00fc\u015fteki\u201d, \u201c\u015f\u00fcpheli\u201d gibi teknik s\u0131fatlara indirger. Oysa hukuk, tam da bu soyutlu\u011fu a\u015fabilirse anlaml\u0131 olur.<\/p>\n
Bir Y\u00fczle\u015fme ve Bir Ayna Olarak Hukuk<\/p>\n
Modern hukuk sistemleri, \u00e7o\u011funlukla kurallara odaklan\u0131r: Kim ne yapm\u0131\u015f, hangi h\u00fck\u00fcm uygulanmal\u0131, hangi yapt\u0131r\u0131m \u00f6ng\u00f6r\u00fclmeli\u2026 Bu d\u00fczenin elbette k\u0131ymeti b\u00fcy\u00fck. \u00c7\u00fcnk\u00fc toplum d\u00fczeni, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik ve g\u00fcven olmadan ayakta duramaz.<\/p>\n
Ancak, Levinas\u2019\u0131n \u201cba\u015fkas\u0131\u201d kavram\u0131yla birlikte d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, hukukun sadece bir normlar b\u00fct\u00fcn\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ayn\u0131 zamanda bir y\u00fczle\u015fme prati\u011fi oldu\u011funu fark ederiz. Bir annenin g\u00f6zya\u015f\u0131nda, bir \u00e7ocu\u011fun korkulu bak\u0131\u015f\u0131nda, bir i\u015f\u00e7inin nas\u0131rl\u0131 ellerinde hukukun esas y\u00fcz\u00fc yatar.<\/p>\n
Ba\u015fkas\u0131n\u0131n y\u00fcz\u00fcyle kar\u015f\u0131la\u015fmak, ayn\u0131 zamanda insan olman\u0131n en temel y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kabul etmektir: Sorumluluk. Hukuk, bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc d\u00fczenler, toplumsalla\u015ft\u0131r\u0131r ve korur.<\/p>\n
Levinas der ki: \u201cBa\u015fkas\u0131yla y\u00fcz y\u00fcze geldi\u011fimde, ona kar\u015f\u0131 sonsuz bir sorumluluk ta\u015f\u0131r\u0131m.\u201dBir hukuk\u00e7u, bir yarg\u0131\u00e7, bir savc\u0131, bir avukat\u2026 Hepsi bu sorumlulu\u011fun kurumsal temsilcileridir. Ama as\u0131l mesele, bu sorumlulu\u011fun yaln\u0131zca bir g\u00f6rev de\u011fil, bir varolu\u015f bi\u00e7imi oldu\u011funun idrakinde olmakt\u0131r.<\/p>\n
Bug\u00fcn \u00e7o\u011fu zaman, hukuk metinlerinin arkas\u0131nda kaybolan \u201cinsan y\u00fcz\u00fc\u201dn\u00fc unutuyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc hukuk bazen mekanikle\u015fiyor, otomatikle\u015fiyor. Oysa bir dilek\u00e7eyi yazarken, bir karar verirken, bir savunma haz\u0131rlarken, bir insan\u0131n kaderine dokunuldu\u011funu bilmek; i\u015fte ger\u00e7ek hukuk bilinci burada ba\u015flar.<\/p>\n
Kurumsal Haf\u0131za ve Vicdan<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019nin k\u00f6kl\u00fc devlet gelene\u011finde hukuk, daima bir denge unsuru olmu\u015ftur. Devletin kudreti, kanunlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 kadar, o kanunlar\u0131n insan y\u00fcz\u00fcne nas\u0131l bakt\u0131\u011f\u0131yla da \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. Bir hukuk devleti, yaln\u0131zca kanunlar b\u00fct\u00fcn\u00fc de\u011fildir. O, ayn\u0131 zamanda insan onuruna g\u00f6sterilen sayg\u0131n\u0131n, toplumsal bar\u0131\u015f\u0131n, bireysel haklar\u0131n ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n y\u00fcz\u00fcne duyulan derin sayg\u0131n\u0131n somut ifadesidir.<\/p>\n
Hukuku ya\u015fatmak, \u201cadalet vard\u0131r\u201d diyebilmek i\u00e7in kanunlar kadar vicdana da ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Levinas\u2019\u0131n ifadesiyle: \u201cEtik, hukukun ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131d\u0131r.\u201d Yani adaletin in\u015fas\u0131, \u00f6nce bir insan\u0131n g\u00f6zlerine bakmay\u0131 \u00f6\u011frenmekle ba\u015flar.<\/p>\n
Kutlamak m\u0131? Yoksa Hat\u0131rlamak m\u0131?<\/p>\n
Bug\u00fcn D\u00fcnya Hukuk G\u00fcn\u00fc. \u00c7o\u011fu zaman kutlamalar, t\u00f6renler, mesajlar\u2026<\/p>\n
Fakat belki de as\u0131l yapmam\u0131z gereken, hukuku hat\u0131rlamak; onun ne i\u00e7in var oldu\u011funu, kimi korudu\u011funu, kimi y\u00fcceltti\u011fini ve kimi susturdu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmek.<\/p>\n
Hukuk, bazen bir kalkan, bazen bir ayna, bazen bir hesap sorma arac\u0131d\u0131r. Ama her \u015feyden \u00f6nce ba\u015fkas\u0131yla olan ili\u015fkimizi kuran, d\u00fczenleyen, bizi \u201c\u00f6teki\u201dne kar\u015f\u0131 sorumlu k\u0131lan bir dildir.<\/p>\n
Bu y\u00fczden kutlamaktan \u00f6nce, bir an durup \u015fu sorular\u0131 sormal\u0131y\u0131z:<\/p>\n
Hukuk, ger\u00e7ekten herkesin y\u00fcz\u00fcne bakabiliyor mu?<\/p>\n
Biz, bir karar al\u0131rken ba\u015fkas\u0131n\u0131n y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6rebiliyor muyuz?<\/p>\n
Hukuku ya\u015fatmak i\u00e7in ne kadar vicdan ta\u015f\u0131yoruz?<\/p>\n
Son S\u00f6z: Y\u00fcz\u00fcnde Hukuku Ta\u015f\u0131yanlara Selam Olsun<\/p>\n
Levinas, ba\u015fkas\u0131n\u0131n y\u00fcz\u00fcn\u00fc \u201csonsuz bir \u00e7a\u011fr\u0131\u201d olarak tan\u0131mlar. Bu \u00e7a\u011fr\u0131ya kulak veren, bu \u00e7a\u011fr\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda sorumlulu\u011funu unutmayan herkes, ger\u00e7ek anlamda hukuk\u00e7udur.<\/p>\n
Bug\u00fcn, dosya ba\u015f\u0131nda sabahlayan, kelimeler aras\u0131nda vicdan\u0131n\u0131 kaybetmeyen, ba\u015fkas\u0131n\u0131n y\u00fcz\u00fcn\u00fc unutmayan t\u00fcm hukuk\u00e7ulara selam olsun! Hukuku kendi \u015fahs\u00ee ihtiraslar\u0131n\u0131n vesilesi k\u0131lan, ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6stermelik payeleri kibir[vi] ve gurur vesilesi yapan her guguk\u00e7uya da lanet olsun!<\/p>\n
D\u00fcnya Hukuk G\u00fcn\u00fc\u2019m\u00fcz, ger\u00e7ekten \u201cinsan\u201d kalma \u00e7abas\u0131yla kutlu olsun!<\/p>\n
————–<\/p>\n
[i] https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=suYePAOq1HM<\/p>\n
[ii] https:\/\/dilbeyti.com\/gufteler\/yuzun-gordum-dedim-elhamdulillah<\/p>\n
[iii]<\/p>\n
[iv] Costas Douzinas ve Ronnie Warrington, \u201cThe Face of Justice: A Jurisprudence of Alterity\u201d, Social Legal Studies, Vol: 3, 1994.<\/p>\n
[v] \u00d6zmen, R\u00fbh\u00ee\u2019nin Mevlev\u00ee oldu\u011funu s\u00f6yleyenlerin oldu\u011funu belirtmekle birlikte, \u015fiirlerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda daha \u00e7ok Alevi-Bekta\u015fi gelene\u011fine ba\u011fl\u0131 oldu\u011funun anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmektedir (1998-II: 421). Bunun aksini d\u00fc\u015f\u00fcnenler de vard\u0131r (\u00d6ztoprak, 2020). G\u00f6lp\u0131narl\u0131, Ruh\u00ee\u2019nin Hurufi oldu\u011funu savunmaktad\u0131r (G\u00f6lp\u0131narl\u0131, 1973: 30). \u00d6ztoprak ise Ruh\u00ee\u2019nin \u201cMezhebiyle biz \u0130m\u00e2m-\u0131 A\u2019zam’\u0131 fahr eyler\u00fcz \/ Kim mez\u00e2hibde o mezhebd\u00fcr \u2018Huden li\u2019l-muttak\u00een\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc aktararak bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc reddetmekte ve onun S\u00fcnni-Hanefi oldu\u011funu savunmaktad\u0131r (\u00d6ztoprak, 2020). (Al\u0131nt\u0131lanan Kaynak: Hurufilik D\u00fc\u015f\u00fcncesindeki “Vech (\u0130nsan Y\u00fcz\u00fc)” Kavram\u0131n\u0131n Alevi-Bekta\u015fi K\u00fclt\u00fcr\u00fcne Etkisi, s:143)<\/p>\n
[vi] https:\/\/www.hukukihaber.net\/hukukcu-kibri-muhammed-ali-ozturk\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Erkan O\u011eUR ve Okan Murat \u00d6ZT\u00dcRK\u2019\u00fcn Kalan M\u00fczik st\u00fcdyolar\u0131nda \u201cY\u00fcz\u00fcn G\u00f6rd\u00fcm Dedim\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla ald\u0131klar\u0131 kayd\u0131[i] dinlerken bu yaz\u0131y\u0131 yazmaya niyetlendim. Esasen bu \u201cY\u00fcz\u00fcn G\u00f6rd\u00fcm Dedim\u201d Seyyid Nes\u00eem\u00ee\u2019ye ait bir nutkun[ii] ismidir. Hani herkesin s\u0131k s\u0131k payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u201cNasimi\u201d[iii] isimli par\u00e7a var ya, oradaki Nes\u00eem\u00ee, b\u00fcy\u00fck Nes\u00eem\u00ee! Bug\u00fcn g\u00fcnlerden 10 Temmuz Hukuk G\u00fcn\u00fc aylardan da Muharrem ay\u0131 olunca Bekta\u015fi gelene\u011finde hayli esasl\u0131 bir yer tutan insan y\u00fcz\u00fc-sureti ve hukuk ili\u015fkisini neden birle\u015ftirmeyeyim ki diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Elbette Harab\u00ee Baba\u2019n\u0131n dedi\u011fi gibi marifet var marifetten i\u00e7eri ve ben bu i\u015fin neresindeyim bilemem ancak t\u00fcm marifetler bir g\u00fczelin, bir insan g\u00fczelinin y\u00fcz\u00fcnden okunur ve marifet kap\u0131s\u0131na oradan ge\u00e7ilir, bunu bilir bunu s\u00f6ylerim: Vech-i Harabi’ye gel eyle dikkat Hakk’\u0131n cemalini eylersin r\u00fcyet Sade \u201cHak var\u201d demek, de\u011fil marifet Marifet var, marifetten i\u00e7eri \u2026 Hak y\u00fcz\u00fcd\u00fcr burda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn y\u00fczler Velakin g\u00f6remez k\u00f6r olan g\u00f6zler Bezm-i erenlerde s\u00f6ylenen s\u00f6zler Hakk’\u0131n esrar\u0131d\u0131r ha\u015fha\u015f de\u011fildir Ben hukuk deyince ahlak\u0131n p\u0131ht\u0131la\u015fm\u0131\u015f halini anlar\u0131m. \u0130\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m d\u00fcnya hukuku mevcut d\u00fczeni rasyonalle\u015ftirme arac\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcr, bunu da kabul eder ve kendi i\u00e7inde anlaml\u0131 bir yere oturtarak kendi mevzimi belirlerim. Bunlar be\u015fer olman\u0131n do\u011fal neticeleridir. Ancak insan olmak yani be\u015fer\u00ee ar\u0131zalar\u0131 a\u015farak \u2013ki bunlar a\u2019razd\u0131r, cevher de\u011fildir- hukukun ahlak-etik kar\u015f\u0131s\u0131ndaki durumunu tahlil edebilmeyi gerektirir. …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-147853","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n