Bu yaz\u0131m\u0131zda; 6493 say\u0131l\u0131 \u00d6deme ve Menkul K\u0131ymet Mutabakat Sistemleri, \u00d6deme Hizmetleri ve Elektronik Para Kurulu\u015flar\u0131 Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 28. maddesinde d\u00fczenlenen \u201c\u0130zinsiz faaliyette bulunma\u201d su\u00e7u ile 5549 say\u0131l\u0131 Su\u00e7 Gelirlerinin Aklanmas\u0131n\u0131n \u00d6nlenmesi Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 15. maddesinde d\u00fczenlenen \u201cBa\u015fkas\u0131 hesab\u0131na i\u015flem yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n beyan edilmemesi\u201d su\u00e7u anlat\u0131larak, her iki su\u00e7 aras\u0131ndaki i\u00e7tima ili\u015fkisi de\u011ferlendirilecektir.<\/p>\n
1. \u0130zinsiz Faaliyette Bulunma Su\u00e7u<\/p>\n
6493 say\u0131l\u0131 Kanunun \u201c\u0130zinsiz faaliyette bulunmak\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 28. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131na g\u00f6re; \u201cBu Kanuna g\u00f6re al\u0131nmas\u0131 gereken izinleri almaks\u0131z\u0131n sistem i\u015fleticisi, \u00f6deme kurulu\u015fu veya elektronik para kurulu\u015fu gibi faaliyet g\u00f6steren ger\u00e7ek ki\u015filer ile t\u00fczel ki\u015filerin g\u00f6revlileri bir y\u0131ldan \u00fc\u00e7 y\u0131la kadar hapis ve be\u015f bin g\u00fcne kadar adli para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r\u201d.<\/p>\n
Su\u00e7la korunan hukuki yarar finansal sistemin istikrar\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi olmakla; \u00f6deme ve menkul k\u0131ymet mutabakat sistemlerinin i\u015fletilmesinde, \u00f6deme hizmetlerinin sa\u011flanmas\u0131nda ve elektronik para kurulu\u015fu faaliyetlerinin icra edilmesinde finansal sistemin g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in belirli kurallara ve prosed\u00fcrlere uyulmas\u0131 \u00f6nem arz etmekte, bu faaliyetleri sadece belirli nitelikleri haiz kurulu\u015flar\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirmesine izin verilmektedir[1].<\/p>\n
6493 say\u0131l\u0131 Kanunun 28. maddenin 1. f\u0131kras\u0131nda d\u00fczenlenen su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in; \u201cbir faaliyetin mevcut olmas\u0131\u201d, \u201cfaaliyetin sistem i\u015fleticisi, \u00f6deme kurulu\u015fu veya elektronik para kurulu\u015fu faaliyetlerinden olmas\u0131\u201d ve ayr\u0131ca \u201cfaaliyetin izinsiz olmas\u0131\u201d gerekir.<\/p>\n
Sistem i\u015fleticisi, 6493 say\u0131l\u0131 Kanun m.3\/1-aa\u2019da; \u201cSistemin g\u00fcnl\u00fck i\u015fleyi\u015finden sorumlu olan ve sistem i\u015fletimi i\u00e7in gerekli olan faaliyet iznine sahip t\u00fczel ki\u015fi,\u201d olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Sistem, \u00f6deme sistemi ve menkul k\u0131ymet mutabakat sistemini ifade eder.<\/p>\n
\u00d6deme sistemi, \u00fc\u00e7 veya daha fazla kat\u0131l\u0131mc\u0131 aras\u0131ndaki transfer emirlerinden kaynaklanan fon aktar\u0131mlar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesini sa\u011flamak amac\u0131yla yap\u0131lan takas ve mutabakat i\u015flemleri i\u00e7in gerekli altyap\u0131y\u0131 sunan ve ortak kurallar\u0131 olan yap\u0131y\u0131; menkul k\u0131ymet mutabakat sistemi ise, \u00fc\u00e7 veya daha fazla kat\u0131l\u0131mc\u0131 aras\u0131ndaki transfer emirlerinden kaynaklanan menkul k\u0131ymet aktar\u0131mlar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesini sa\u011flamak amac\u0131yla yap\u0131lan takas ve mutabakat i\u015flemleri i\u00e7in gerekli altyap\u0131y\u0131 sunan ve ortak kurallar\u0131 olan yap\u0131y\u0131 ifade eder. 6493 say\u0131l\u0131 Kanunun 4. maddesin 1. f\u0131kras\u0131nda, sistem i\u015fleticisi olarak faaliyet g\u00f6sterme yetkisi Merkez Bankas\u0131na ve bu Kanunun 5. maddesine g\u00f6re faaliyet izni alan t\u00fczel ki\u015filere verilmi\u015ftir. Bahsi ge\u00e7en 5. maddeye g\u00f6re faaliyet izni al\u0131p sistem i\u015fleticisi olarak halihaz\u0131rda faaliyet g\u00f6steren alt\u0131 kurulu\u015f mevcuttur[2].<\/p>\n
\u00d6deme kurulu\u015fu, m.3\/1-\u00fc\u2019de; \u201c\u00d6deme hizmeti sa\u011flamak ve ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in bu Kanun kapsam\u0131nda yetkilendirilmi\u015f t\u00fczel ki\u015fi\u201d olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6deme hizmetinin nelerden ibaret oldu\u011fu, Kanunun 12. maddesinde belirtilmi\u015ftir[3]. 6493 say\u0131l\u0131 Kanunun 13. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131nda, \u00f6deme hizmeti sunma yetkisi Merkez Bankas\u0131na ve \u00f6deme hizmeti sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131na verilmi\u015ftir. Halihaz\u0131rda aktif \u015fekilde \u00f6deme kurulu\u015fu olarak faaliyet g\u00f6steren 27 kurulu\u015f vard\u0131r[4].<\/p>\n
Elektronik para kurulu\u015fu ise, m.3\/1-d\u2019de; \u201cBu Kanun kapsam\u0131nda elektronik para ihra\u00e7 etme yetkisi verilen t\u00fczel ki\u015fi\u201d \u015feklinde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Kanunun 18. maddesine g\u00f6re; \u201c5411 say\u0131l\u0131 Kanun uyar\u0131nca faaliyet g\u00f6steren bankalar, Posta ve Telgraf Te\u015fkilat\u0131 Anonim \u015eirketi ve bu Kanun kapsam\u0131nda elektronik para \u00e7\u0131karma izni verilen elektronik para kurulu\u015flar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki ki\u015filerin elektronik para ihrac\u0131 faaliyetinde bulunmalar\u0131 yasakt\u0131r\u201d. Halihaz\u0131rda aktif \u015fekilde elektronik para kurulu\u015fu olarak faaliyet g\u00f6steren 66 kurulu\u015f mevcuttur[5].<\/p>\n
6493 say\u0131l\u0131 Kanuna g\u00f6re al\u0131nmas\u0131 gereken faaliyet izinlerinden, sistem i\u015fleticisi faaliyet izni 5. maddede, \u00f6deme kurulu\u015fu faaliyet izni 14. maddede, elektronik para kurulu\u015fu faaliyet izni ise 18. maddede d\u00fczenlenmi\u015ftir. Gerekli olan bu izinler al\u0131nmadan ilgili alanda faaliyet g\u00f6sterilmesi durumunda, izinsiz faaliyette bulunmak su\u00e7u olu\u015facakt\u0131r. Ayr\u0131ca faaliyet izni sonradan iptal edilmi\u015f veya kendili\u011finden sona ermi\u015f olan kurulu\u015flar\u0131n tekrar faaliyet izni almalar\u0131 gerekir. \u0130zin almaks\u0131z\u0131n faaliyetlerin s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc durumda da izinsiz faaliyette bulunma su\u00e7unun olu\u015ftu\u011fundan bahsedilecektir.<\/p>\n
Kanundan; ger\u00e7ek veya t\u00fczel ki\u015finin sistem i\u015fleticisi, \u00f6deme kurulu\u015fu veya elektronik para kurulu\u015fu gibi faaliyet g\u00f6sterilmesinin, su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan yeterli g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu kapsamda failin, izinsiz olarak tek bir i\u015flemi de bu su\u00e7un olu\u015fmas\u0131na yol a\u00e7ar. Her ne kadar sistem i\u015fleticisi, \u00f6deme kurulu\u015fu veya elektronik para kurulu\u015fu niteli\u011fini kazanmak i\u00e7in s\u00fcrekli olarak faaliyet g\u00f6stermek gerekse de, su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in failin s\u00fcrekli olarak bu fiili ger\u00e7ekle\u015ftirmesi gerekmez.<\/p>\n
2. Ba\u015fkas\u0131 Hesab\u0131na \u0130\u015flem Yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n Beyan Edilmemesi Su\u00e7u<\/p>\n
5549 say\u0131l\u0131 Kanunun 15. maddesine g\u00f6re; \u201cY\u00fck\u00fcml\u00fcler nezdinde veya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yap\u0131lacak kimlik tespitini gerektiren i\u015flemlerde, kendi ad\u0131na ve fakat ba\u015fkas\u0131 hesab\u0131na hareket eden kimse, bu i\u015flemleri yapmadan \u00f6nce kimin hesab\u0131na hareket etti\u011fini y\u00fck\u00fcml\u00fclere yaz\u0131l\u0131 olarak bildirmedi\u011fi takdirde alt\u0131 aydan bir y\u0131la kadar hapis veya be\u015f bin g\u00fcne kadar adl\u00ee para cezas\u0131yla cezaland\u0131r\u0131l\u0131r\u201d.<\/p>\n
Ba\u015fkas\u0131 hesab\u0131na i\u015flem yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n beyan edilmemesi su\u00e7unun olu\u015fabilmesi i\u00e7in; \u201cy\u00fck\u00fcml\u00fcler nezdinde veya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kimlik tespitini gerektiren i\u015flem yap\u0131lmas\u0131\u201d, \u201cki\u015finin kendi ad\u0131na ancak ba\u015fkas\u0131n\u0131n hesab\u0131na hareket etmesi\u201d ve \u201cki\u015finin kimin hesab\u0131na hareket etti\u011fini y\u00fck\u00fcml\u00fclere yaz\u0131l\u0131 olarak bildirmemesi\u201d gerekir.<\/p>\n
Kimlik tespiti gerektiren i\u015flemlerin d\u00fczenlendi\u011fi Su\u00e7 Gelirlerinin Aklanmas\u0131n\u0131n ve Ter\u00f6r\u00fcn Finansman\u0131n\u0131n \u00d6nlenmesine Dair Tedbirler Hakk\u0131nda Y\u00f6netmelik m.5\u2019e g\u00f6re; \u201cY\u00fck\u00fcml\u00fcler; a) S\u00fcrekli i\u015f ili\u015fkisi tesisinde tutar g\u00f6zetmeksizin, b) \u0130\u015flem tutar\u0131 ya da birbiriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 birden fazla i\u015flemin toplam tutar\u0131 y\u00fczseksenbe\u015fbin TL (kripto varl\u0131k hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131lar i\u00e7in onbe\u015fbin TL) veya \u00fczerinde oldu\u011funda, c) Elektronik transferler ile kripto varl\u0131k hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen kripto varl\u0131k transferlerinde i\u015flem tutar\u0131 ya da birbiriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 birden fazla i\u015flemin toplam tutar\u0131 onbe\u015fbin TL veya \u00fczerinde oldu\u011funda, d) \u015e\u00fcpheli i\u015flem bildirimini gerektiren durumlarda tutar g\u00f6zetmeksizin, e) Daha \u00f6nce elde edilen m\u00fc\u015fteri kimlik bilgilerinin yeterlili\u011fi ve do\u011frulu\u011fu konusunda \u015f\u00fcphe oldu\u011funda tutar g\u00f6zetmeksizin, kimli\u011fe ili\u015fkin bilgileri almak ve bu bilgilerin do\u011frulu\u011funu teyit etmek suretiyle m\u00fc\u015fterilerinin ve m\u00fc\u015fterileri ad\u0131na veya hesab\u0131na hareket edenlerin kimli\u011fini tespit etmek ve i\u015flemin ger\u00e7ek faydalan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in gerekli tedbirleri almak zorundad\u0131r\u201d.<\/p>\n
Y\u00f6netmeli\u011fin 14. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131na g\u00f6re; \u201c\u0130\u015flemlerin ger\u00e7ek ki\u015fi m\u00fc\u015fteri ad\u0131na ba\u015fka bir ki\u015fi taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131 durumunda m\u00fc\u015fteri ad\u0131na hareket eden ki\u015finin kimlik tespiti 6. maddeye g\u00f6re yap\u0131l\u0131r. Ayr\u0131ca m\u00fc\u015fteri ad\u0131na hareket eden kimsenin yetki durumu noter onayl\u0131 vekaletname \u00fczerinden teyit edilir. Ad\u0131na hareket edilen m\u00fc\u015fterinin kimlik tespiti 6. maddeye g\u00f6re yap\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 durumda noter onayl\u0131 vekaletname \u00fczerinden yap\u0131l\u0131r. Ad\u0131na hareket edilen m\u00fc\u015fterinin daha \u00f6nce yap\u0131lan i\u015flemler nedeniyle kimlik tespitinin yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 durumunda talep edilen i\u015flem, yaz\u0131l\u0131 talimat \u00fczerinde yer alan m\u00fc\u015fteri imzas\u0131n\u0131n y\u00fck\u00fcml\u00fc nezdindeki imza ile teyit edilmesi kayd\u0131yla, ad\u0131na hareket edilen m\u00fc\u015fterinin yaz\u0131l\u0131 talimat\u0131 ile yap\u0131labilir\u201d.<\/p>\n
Beyan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yerine getirilmeden ba\u015fkas\u0131 hesab\u0131na, ama kendi ad\u0131na en az bir i\u015flemin yap\u0131lmas\u0131 su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in yeterlidir. Su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in arac\u0131l\u0131k yap\u0131lan paran\u0131n bir su\u00e7tan kaynaklanmas\u0131 gerekmemektedir[6].<\/p>\n
Ki\u015filerin kendi banka hesaplar\u0131n\u0131 ba\u015fkas\u0131 ad\u0131na kulland\u0131klar\u0131 durumda, kimlik tespiti i\u00e7in gereken \u015fartlar\u0131 ta\u015f\u0131yan bir i\u015flemin ger\u00e7ekle\u015fmesi ile su\u00e7 olu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n
3. De\u011ferlendirme<\/p>\n
Yukar\u0131da, izinsiz faaliyette bulunma su\u00e7u ile ba\u015fkas\u0131 hesab\u0131na i\u015flem yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n beyan edilmemesi su\u00e7lar\u0131n\u0131n unsurlar\u0131na yer verdik. Bir fiilin ayn\u0131 anda farkl\u0131 ceza h\u00fck\u00fcmlerini d\u00fczenleyen maddeleri ihlal etti\u011fi durumda fail, yani fikri i\u00e7tima\u0131n\u0131n olu\u015ftu\u011fu halde, TCK m.44 uyar\u0131nca en a\u011f\u0131r cezay\u0131 \u00f6ng\u00f6ren normdan cezaland\u0131r\u0131lacakt\u0131r. Ki\u015fi; kendisine ait banka hesab\u0131n\u0131 ba\u015fka ki\u015filere kulland\u0131rtt\u0131\u011f\u0131 durumda, 6493 say\u0131l\u0131 Kanun m.12\u2019de belirtilen \u00f6deme hesab\u0131na para yat\u0131r\u0131lmas\u0131 ve \u00f6deme hesab\u0131ndan para \u00e7ekilmesine imkan veren hizmetler de dahil olmak \u00fczere \u00f6deme hesab\u0131n\u0131n i\u015fletilmesi i\u00e7in gerekli t\u00fcm i\u015flemler, \u00f6deme hizmeti kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6deme hizmeti sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 nezdinde bulunan \u00f6deme hesab\u0131ndaki fonun aktar\u0131m\u0131n\u0131 i\u00e7eren, bir defaya mahsus olanlar da d\u00e2hil do\u011frudan bor\u00e7land\u0131rma i\u015flemi, \u00f6deme kart\u0131 ya da benzer bir ara\u00e7la yap\u0131lan \u00f6deme i\u015flemi ile d\u00fczenli \u00f6deme emri dahil para transferi, Para havalesi kapsam\u0131nda hareket ederek \u00f6deme kurulu\u015fu gibi davranmakta ve 6493 say\u0131l\u0131 Kanunun 28. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131nda d\u00fczenlenen su\u00e7un olu\u015fmas\u0131na sebebiyet vermektedir.<\/p>\n
Ki\u015fi ayn\u0131 zamanda 5549 say\u0131l\u0131 Kanun ve bu Kanuna dayanak olan Y\u00f6netmelik m.14 uyar\u0131nca kimlik tespiti gereken i\u015flemi ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011finden, ba\u015fkas\u0131 hesab\u0131na hareket ederek, ba\u015fkas\u0131 hesab\u0131na i\u015flem yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n beyan edilmemesi su\u00e7unu i\u015flemi\u015f olur.<\/p>\n
Doktrinde; izinsiz faaliyette bulunma su\u00e7unun kesintisiz bir su\u00e7 oldu\u011fu, tek bir fiilin bu su\u00e7u olu\u015fturmayaca\u011f\u0131, birden \u00e7ok tekrar eden fiilin bulunmas\u0131 durumunda ki\u015finin 6493 say\u0131l\u0131 Kanun m.28\/1 uyar\u0131nca sorumlulu\u011funa gidilebilece\u011fi ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fse de[7], bizce bu su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in failin bir kez dahi sistem i\u015fleticisi, \u00f6deme veya elektronik para kurulu\u015fu gibi hareket etmesi yeterlidir. Benimsemedi\u011fimiz g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn kabul edildi\u011fi durumda, failin tek bir fiili izinsiz faaliyette bulunma su\u00e7unu olu\u015fturmayaca\u011f\u0131ndan, fail sadece ba\u015fkas\u0131 ad\u0131na i\u015flem yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n beyan edilmemesi su\u00e7undan sorumlu tutulacakt\u0131r.<\/p>\n
Kabul etti\u011fimiz g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re; fail, tek bir fiille iki ayr\u0131 su\u00e7 i\u015fledi\u011finden, TCK m.44 gere\u011fince cezas\u0131 a\u011f\u0131r olandan, yani 6493 say\u0131l\u0131 Kanunun 28. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131nda d\u00fczenlenen izinsiz faaliyette bulunma su\u00e7undan sorumlu tutulmal\u0131, ancak cezas\u0131 hafif olan ba\u015fkas\u0131 hesab\u0131na i\u015flem yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n beyan edilmemesi su\u00e7undan sorumlu tutulmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Prof. Dr. Ersan \u015een<\/p>\n
Av. Alperen G\u00f6z\u00fckan<\/p>\n
(Bu makale, say\u0131n Prof. Dr. Ersan \u015eEN taraf\u0131ndan www.hukukihaber.net sitesinde yay\u0131nlanmas\u0131 i\u00e7in kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Kaynak g\u00f6sterilse dahi makalenin tamam\u0131 \u00f6zel izin al\u0131nmadan kullan\u0131lamaz. Ancak al\u0131nt\u0131lanan makalenin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, aktif link verilerek kullan\u0131labilir. Yazar\u0131 ve kayna\u011f\u0131 g\u00f6sterilmeden k\u0131smen ya da tamamen yay\u0131nlanmas\u0131 \u015fahsi haklara ve fikri haklara ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil eder.)<\/p>\n
—————-<\/p>\n
[1] \u00d6zge Ceren Yavuz K\u0131l\u0131\u00e7, \u201c\u0130zinsiz Sistem \u0130\u015fleticisi, \u00d6deme Kurulu\u015fu veya Elektronik Para Kurulu\u015fu Gibi Faaliyette Bulunma Su\u00e7u\u201d, https:\/\/dergipark.org.tr\/en\/download\/article-file\/3033322, Son Eri\u015fim Tarihi: 07.07.2025.<\/p>\n
[2]https:\/\/www.tcmb.gov.tr\/wps\/wcm\/connect\/TR\/TCMB+TR\/Main+Menu\/Temel+Faaliyetler\/Odeme+Sistemleri\/Turkiyedeki+Odeme+Sistemleri\/ (Son eri\u015fim tarihi: 07.07.2025).<\/p>\n
[3] m.12\u2019ye g\u00f6re; \u201c(1) Bu Kanun uyar\u0131nca \u00f6deme hizmetleri; a) \u00d6deme hesab\u0131na para yat\u0131r\u0131lmas\u0131 ve \u00f6deme hesab\u0131ndan para \u00e7ekilmesine imkan veren hizmetler de dahil olmak \u00fczere \u00f6deme hesab\u0131n\u0131n i\u015fletilmesi i\u00e7in gerekli t\u00fcm i\u015flemleri, b) \u00d6deme hizmeti kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6deme hizmeti sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 nezdinde bulunan \u00f6deme hesab\u0131ndaki fonun aktar\u0131m\u0131n\u0131 i\u00e7eren, bir defaya mahsus olanlar da d\u00e2hil do\u011frudan bor\u00e7land\u0131rma i\u015flemi, \u00f6deme kart\u0131 ya da benzer bir ara\u00e7la yap\u0131lan \u00f6deme i\u015flemi ile d\u00fczenli \u00f6deme emri dahil para transferini, c) \u00d6deme arac\u0131n\u0131n ihra\u00e7 veya kabul\u00fcn\u00fc, \u00e7) Para havalesini, d) G\u00f6nderen taraf\u0131ndan \u00f6deme i\u015fleminin yap\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin onay\u0131n bir bili\u015fim veya elektronik haberle\u015fme cihaz\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla verildi\u011fi ve \u00f6demenin \u00f6deme hizmeti kullan\u0131c\u0131s\u0131 ile mal veya hizmet sa\u011flayan aras\u0131nda sadece arac\u0131 olarak faaliyet g\u00f6steren bir bili\u015fim veya elektronik haberle\u015fme i\u015fletmecisine yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00f6deme i\u015flemini, e) Fatura \u00f6demelerine arac\u0131l\u0131k edilmesine y\u00f6nelik hizmetleri, f) \u00d6deme hizmeti kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n iste\u011fi \u00fczerine ba\u015fka bir \u00f6deme hizmeti sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131nda bulunan \u00f6deme hesab\u0131yla ilgili sunulan \u00f6deme emri ba\u015flatma hizmetini, g) \u00d6deme hizmeti kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n onay\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 ko\u015fuluyla, \u00f6deme hizmeti kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6deme hizmeti sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131 nezdinde bulunan bir veya daha fazla \u00f6deme hesab\u0131na ili\u015fkin konsolide edilmi\u015f bilgilerin \u00e7evrim i\u00e7i platformlarda sunulmas\u0131 hizmetini, \u011f) \u00d6demeler alan\u0131nda toplam b\u00fcy\u00fckl\u00fck veya etki alan\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan Bankaca belirlenecek seviyeye ula\u015fan di\u011fer i\u015flem ve hizmetleri, ifade eder\u201d.<\/p>\n
[4]https:\/\/www.tcmb.gov.tr\/wps\/wcm\/connect\/TR\/TCMB+TR\/Main+Menu\/Temel+Faaliyetler\/Odeme+Hizmetleri\/Odeme+Kuruluslari (Son eri\u015fim tarihi: 07.07.2025).<\/p>\n
[5]https:\/\/www.tcmb.gov.tr\/wps\/wcm\/connect\/TR\/TCMB+TR\/Main+Menu\/Temel+Faaliyetler\/Odeme+Hizmetleri\/Elektronik+Para+Kuruluslari (Son eri\u015fim tarihi: 07.07.2025).<\/p>\n
[6] \u0130lhan Bulut, \u201cBanka Hesaplar\u0131n\u0131n Kulland\u0131r\u0131lmas\u0131 ve Ceza Sorumlulu\u011fu\u201d, https:\/\/dergipark.org.tr\/tr\/pub\/akdhfd\/issue\/90001\/1556442, Son eri\u015fim tarihi: 07.07.2025.<\/p>\n
[7] \u00d6zge Ceren Yavuz K\u0131l\u0131\u00e7, \u201c\u0130zinsiz Sistem \u0130\u015fleticisi, \u00d6deme Kurulu\u015fu veya Elektronik Para Kurulu\u015fu Gibi Faaliyette Bulunma Su\u00e7u\u201d, https:\/\/dergipark.org.tr\/en\/download\/article-file\/3033322, Son Eri\u015fim Tarihi: 07.07.2025.<\/p>\n
\u200bBu yaz\u0131m\u0131zda; 6493 say\u0131l\u0131 \u00d6deme ve Menkul K\u0131ymet Mutabakat Sistemleri, \u00d6deme Hizmetleri ve Elektronik Para Kurulu\u015flar\u0131 Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 28. maddesinde d\u00fczenlenen \u201c\u0130zinsiz faaliyette bulunma\u201d su\u00e7u ile 5549 say\u0131l\u0131 Su\u00e7 Gelirlerinin Aklanmas\u0131n\u0131n \u00d6nlenmesi Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 15. maddesinde d\u00fczenlenen \u201cBa\u015fkas\u0131 hesab\u0131na i\u015flem yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n beyan edilmemesi\u201d su\u00e7u anlat\u0131larak, her iki su\u00e7 aras\u0131ndaki i\u00e7tima ili\u015fkisi de\u011ferlendirilecektir.<\/p>\n
1. \u0130zinsiz Faaliyette Bulunma Su\u00e7u<\/p>\n
6493 say\u0131l\u0131 Kanunun \u201c\u0130zinsiz faaliyette bulunmak\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 28. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131na g\u00f6re; \u201cBu Kanuna g\u00f6re al\u0131nmas\u0131 gereken izinleri almaks\u0131z\u0131n sistem i\u015fleticisi, \u00f6deme kurulu\u015fu veya elektronik para kurulu\u015fu gibi faaliyet g\u00f6steren ger\u00e7ek ki\u015filer ile t\u00fczel ki\u015filerin g\u00f6revlileri bir y\u0131ldan \u00fc\u00e7 y\u0131la kadar hapis ve be\u015f bin g\u00fcne kadar adli para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r\u201d.<\/p>\n
Su\u00e7la korunan hukuki yarar finansal sistemin istikrar\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi olmakla; \u00f6deme ve menkul k\u0131ymet mutabakat sistemlerinin i\u015fletilmesinde, \u00f6deme hizmetlerinin sa\u011flanmas\u0131nda ve elektronik para kurulu\u015fu faaliyetlerinin icra edilmesinde finansal sistemin g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in belirli kurallara ve prosed\u00fcrlere uyulmas\u0131 \u00f6nem arz etmekte, bu faaliyetleri sadece belirli nitelikleri haiz kurulu\u015flar\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirmesine izin verilmektedir[1].<\/p>\n
6493 say\u0131l\u0131 Kanunun 28. maddenin 1. f\u0131kras\u0131nda d\u00fczenlenen su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in; \u201cbir faaliyetin mevcut olmas\u0131\u201d, \u201cfaaliyetin sistem i\u015fleticisi, \u00f6deme kurulu\u015fu veya elektronik para kurulu\u015fu faaliyetlerinden olmas\u0131\u201d ve ayr\u0131ca \u201cfaaliyetin izinsiz olmas\u0131\u201d gerekir.<\/p>\n
Sistem i\u015fleticisi, 6493 say\u0131l\u0131 Kanun m.3\/1-aa\u2019da; \u201cSistemin g\u00fcnl\u00fck i\u015fleyi\u015finden sorumlu olan ve sistem i\u015fletimi i\u00e7in gerekli olan faaliyet iznine sahip t\u00fczel ki\u015fi,\u201d olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Sistem, \u00f6deme sistemi ve menkul k\u0131ymet mutabakat sistemini ifade eder.<\/p>\n
\u00d6deme sistemi, \u00fc\u00e7 veya daha fazla kat\u0131l\u0131mc\u0131 aras\u0131ndaki transfer emirlerinden kaynaklanan fon aktar\u0131mlar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesini sa\u011flamak amac\u0131yla yap\u0131lan takas ve mutabakat i\u015flemleri i\u00e7in gerekli altyap\u0131y\u0131 sunan ve ortak kurallar\u0131 olan yap\u0131y\u0131; menkul k\u0131ymet mutabakat sistemi ise, \u00fc\u00e7 veya daha fazla kat\u0131l\u0131mc\u0131 aras\u0131ndaki transfer emirlerinden kaynaklanan menkul k\u0131ymet aktar\u0131mlar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesini sa\u011flamak amac\u0131yla yap\u0131lan takas ve mutabakat i\u015flemleri i\u00e7in gerekli altyap\u0131y\u0131 sunan ve ortak kurallar\u0131 olan yap\u0131y\u0131 ifade eder. 6493 say\u0131l\u0131 Kanunun 4. maddesin 1. f\u0131kras\u0131nda, sistem i\u015fleticisi olarak faaliyet g\u00f6sterme yetkisi Merkez Bankas\u0131na ve bu Kanunun 5. maddesine g\u00f6re faaliyet izni alan t\u00fczel ki\u015filere verilmi\u015ftir. Bahsi ge\u00e7en 5. maddeye g\u00f6re faaliyet izni al\u0131p sistem i\u015fleticisi olarak halihaz\u0131rda faaliyet g\u00f6steren alt\u0131 kurulu\u015f mevcuttur[2].<\/p>\n
\u00d6deme kurulu\u015fu, m.3\/1-\u00fc\u2019de; \u201c\u00d6deme hizmeti sa\u011flamak ve ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in bu Kanun kapsam\u0131nda yetkilendirilmi\u015f t\u00fczel ki\u015fi\u201d olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6deme hizmetinin nelerden ibaret oldu\u011fu, Kanunun 12. maddesinde belirtilmi\u015ftir[3]. 6493 say\u0131l\u0131 Kanunun 13. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131nda, \u00f6deme hizmeti sunma yetkisi Merkez Bankas\u0131na ve \u00f6deme hizmeti sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131na verilmi\u015ftir. Halihaz\u0131rda aktif \u015fekilde \u00f6deme kurulu\u015fu olarak faaliyet g\u00f6steren 27 kurulu\u015f vard\u0131r[4].<\/p>\n
Elektronik para kurulu\u015fu ise, m.3\/1-d\u2019de; \u201cBu Kanun kapsam\u0131nda elektronik para ihra\u00e7 etme yetkisi verilen t\u00fczel ki\u015fi\u201d \u015feklinde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Kanunun 18. maddesine g\u00f6re; \u201c5411 say\u0131l\u0131 Kanun uyar\u0131nca faaliyet g\u00f6steren bankalar, Posta ve Telgraf Te\u015fkilat\u0131 Anonim \u015eirketi ve bu Kanun kapsam\u0131nda elektronik para \u00e7\u0131karma izni verilen elektronik para kurulu\u015flar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki ki\u015filerin elektronik para ihrac\u0131 faaliyetinde bulunmalar\u0131 yasakt\u0131r\u201d. Halihaz\u0131rda aktif \u015fekilde elektronik para kurulu\u015fu olarak faaliyet g\u00f6steren 66 kurulu\u015f mevcuttur[5].<\/p>\n
6493 say\u0131l\u0131 Kanuna g\u00f6re al\u0131nmas\u0131 gereken faaliyet izinlerinden, sistem i\u015fleticisi faaliyet izni 5. maddede, \u00f6deme kurulu\u015fu faaliyet izni 14. maddede, elektronik para kurulu\u015fu faaliyet izni ise 18. maddede d\u00fczenlenmi\u015ftir. Gerekli olan bu izinler al\u0131nmadan ilgili alanda faaliyet g\u00f6sterilmesi durumunda, izinsiz faaliyette bulunmak su\u00e7u olu\u015facakt\u0131r. Ayr\u0131ca faaliyet izni sonradan iptal edilmi\u015f veya kendili\u011finden sona ermi\u015f olan kurulu\u015flar\u0131n tekrar faaliyet izni almalar\u0131 gerekir. \u0130zin almaks\u0131z\u0131n faaliyetlerin s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc durumda da izinsiz faaliyette bulunma su\u00e7unun olu\u015ftu\u011fundan bahsedilecektir.<\/p>\n
Kanundan; ger\u00e7ek veya t\u00fczel ki\u015finin sistem i\u015fleticisi, \u00f6deme kurulu\u015fu veya elektronik para kurulu\u015fu gibi faaliyet g\u00f6sterilmesinin, su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan yeterli g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu kapsamda failin, izinsiz olarak tek bir i\u015flemi de bu su\u00e7un olu\u015fmas\u0131na yol a\u00e7ar. Her ne kadar sistem i\u015fleticisi, \u00f6deme kurulu\u015fu veya elektronik para kurulu\u015fu niteli\u011fini kazanmak i\u00e7in s\u00fcrekli olarak faaliyet g\u00f6stermek gerekse de, su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in failin s\u00fcrekli olarak bu fiili ger\u00e7ekle\u015ftirmesi gerekmez.<\/p>\n
2. Ba\u015fkas\u0131 Hesab\u0131na \u0130\u015flem Yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n Beyan Edilmemesi Su\u00e7u<\/p>\n
5549 say\u0131l\u0131 Kanunun 15. maddesine g\u00f6re; \u201cY\u00fck\u00fcml\u00fcler nezdinde veya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yap\u0131lacak kimlik tespitini gerektiren i\u015flemlerde, kendi ad\u0131na ve fakat ba\u015fkas\u0131 hesab\u0131na hareket eden kimse, bu i\u015flemleri yapmadan \u00f6nce kimin hesab\u0131na hareket etti\u011fini y\u00fck\u00fcml\u00fclere yaz\u0131l\u0131 olarak bildirmedi\u011fi takdirde alt\u0131 aydan bir y\u0131la kadar hapis veya be\u015f bin g\u00fcne kadar adl\u00ee para cezas\u0131yla cezaland\u0131r\u0131l\u0131r\u201d.<\/p>\n
Ba\u015fkas\u0131 hesab\u0131na i\u015flem yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n beyan edilmemesi su\u00e7unun olu\u015fabilmesi i\u00e7in; \u201cy\u00fck\u00fcml\u00fcler nezdinde veya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kimlik tespitini gerektiren i\u015flem yap\u0131lmas\u0131\u201d, \u201cki\u015finin kendi ad\u0131na ancak ba\u015fkas\u0131n\u0131n hesab\u0131na hareket etmesi\u201d ve \u201cki\u015finin kimin hesab\u0131na hareket etti\u011fini y\u00fck\u00fcml\u00fclere yaz\u0131l\u0131 olarak bildirmemesi\u201d gerekir.<\/p>\n
Kimlik tespiti gerektiren i\u015flemlerin d\u00fczenlendi\u011fi Su\u00e7 Gelirlerinin Aklanmas\u0131n\u0131n ve Ter\u00f6r\u00fcn Finansman\u0131n\u0131n \u00d6nlenmesine Dair Tedbirler Hakk\u0131nda Y\u00f6netmelik m.5\u2019e g\u00f6re; \u201cY\u00fck\u00fcml\u00fcler; a) S\u00fcrekli i\u015f ili\u015fkisi tesisinde tutar g\u00f6zetmeksizin, b) \u0130\u015flem tutar\u0131 ya da birbiriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 birden fazla i\u015flemin toplam tutar\u0131 y\u00fczseksenbe\u015fbin TL (kripto varl\u0131k hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131lar i\u00e7in onbe\u015fbin TL) veya \u00fczerinde oldu\u011funda, c) Elektronik transferler ile kripto varl\u0131k hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen kripto varl\u0131k transferlerinde i\u015flem tutar\u0131 ya da birbiriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 birden fazla i\u015flemin toplam tutar\u0131 onbe\u015fbin TL veya \u00fczerinde oldu\u011funda, d) \u015e\u00fcpheli i\u015flem bildirimini gerektiren durumlarda tutar g\u00f6zetmeksizin, e) Daha \u00f6nce elde edilen m\u00fc\u015fteri kimlik bilgilerinin yeterlili\u011fi ve do\u011frulu\u011fu konusunda \u015f\u00fcphe oldu\u011funda tutar g\u00f6zetmeksizin, kimli\u011fe ili\u015fkin bilgileri almak ve bu bilgilerin do\u011frulu\u011funu teyit etmek suretiyle m\u00fc\u015fterilerinin ve m\u00fc\u015fterileri ad\u0131na veya hesab\u0131na hareket edenlerin kimli\u011fini tespit etmek ve i\u015flemin ger\u00e7ek faydalan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in gerekli tedbirleri almak zorundad\u0131r\u201d.<\/p>\n
Y\u00f6netmeli\u011fin 14. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131na g\u00f6re; \u201c\u0130\u015flemlerin ger\u00e7ek ki\u015fi m\u00fc\u015fteri ad\u0131na ba\u015fka bir ki\u015fi taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131 durumunda m\u00fc\u015fteri ad\u0131na hareket eden ki\u015finin kimlik tespiti 6. maddeye g\u00f6re yap\u0131l\u0131r. Ayr\u0131ca m\u00fc\u015fteri ad\u0131na hareket eden kimsenin yetki durumu noter onayl\u0131 vekaletname \u00fczerinden teyit edilir. Ad\u0131na hareket edilen m\u00fc\u015fterinin kimlik tespiti 6. maddeye g\u00f6re yap\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 durumda noter onayl\u0131 vekaletname \u00fczerinden yap\u0131l\u0131r. Ad\u0131na hareket edilen m\u00fc\u015fterinin daha \u00f6nce yap\u0131lan i\u015flemler nedeniyle kimlik tespitinin yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 durumunda talep edilen i\u015flem, yaz\u0131l\u0131 talimat \u00fczerinde yer alan m\u00fc\u015fteri imzas\u0131n\u0131n y\u00fck\u00fcml\u00fc nezdindeki imza ile teyit edilmesi kayd\u0131yla, ad\u0131na hareket edilen m\u00fc\u015fterinin yaz\u0131l\u0131 talimat\u0131 ile yap\u0131labilir\u201d.<\/p>\n
Beyan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yerine getirilmeden ba\u015fkas\u0131 hesab\u0131na, ama kendi ad\u0131na en az bir i\u015flemin yap\u0131lmas\u0131 su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in yeterlidir. Su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in arac\u0131l\u0131k yap\u0131lan paran\u0131n bir su\u00e7tan kaynaklanmas\u0131 gerekmemektedir[6].<\/p>\n
Ki\u015filerin kendi banka hesaplar\u0131n\u0131 ba\u015fkas\u0131 ad\u0131na kulland\u0131klar\u0131 durumda, kimlik tespiti i\u00e7in gereken \u015fartlar\u0131 ta\u015f\u0131yan bir i\u015flemin ger\u00e7ekle\u015fmesi ile su\u00e7 olu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n
3. De\u011ferlendirme<\/p>\n
Yukar\u0131da, izinsiz faaliyette bulunma su\u00e7u ile ba\u015fkas\u0131 hesab\u0131na i\u015flem yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n beyan edilmemesi su\u00e7lar\u0131n\u0131n unsurlar\u0131na yer verdik. Bir fiilin ayn\u0131 anda farkl\u0131 ceza h\u00fck\u00fcmlerini d\u00fczenleyen maddeleri ihlal etti\u011fi durumda fail, yani fikri i\u00e7tima\u0131n\u0131n olu\u015ftu\u011fu halde, TCK m.44 uyar\u0131nca en a\u011f\u0131r cezay\u0131 \u00f6ng\u00f6ren normdan cezaland\u0131r\u0131lacakt\u0131r. Ki\u015fi; kendisine ait banka hesab\u0131n\u0131 ba\u015fka ki\u015filere kulland\u0131rtt\u0131\u011f\u0131 durumda, 6493 say\u0131l\u0131 Kanun m.12\u2019de belirtilen \u00f6deme hesab\u0131na para yat\u0131r\u0131lmas\u0131 ve \u00f6deme hesab\u0131ndan para \u00e7ekilmesine imkan veren hizmetler de dahil olmak \u00fczere \u00f6deme hesab\u0131n\u0131n i\u015fletilmesi i\u00e7in gerekli t\u00fcm i\u015flemler, \u00f6deme hizmeti kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6deme hizmeti sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 nezdinde bulunan \u00f6deme hesab\u0131ndaki fonun aktar\u0131m\u0131n\u0131 i\u00e7eren, bir defaya mahsus olanlar da d\u00e2hil do\u011frudan bor\u00e7land\u0131rma i\u015flemi, \u00f6deme kart\u0131 ya da benzer bir ara\u00e7la yap\u0131lan \u00f6deme i\u015flemi ile d\u00fczenli \u00f6deme emri dahil para transferi, Para havalesi kapsam\u0131nda hareket ederek \u00f6deme kurulu\u015fu gibi davranmakta ve 6493 say\u0131l\u0131 Kanunun 28. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131nda d\u00fczenlenen su\u00e7un olu\u015fmas\u0131na sebebiyet vermektedir.<\/p>\n
Ki\u015fi ayn\u0131 zamanda 5549 say\u0131l\u0131 Kanun ve bu Kanuna dayanak olan Y\u00f6netmelik m.14 uyar\u0131nca kimlik tespiti gereken i\u015flemi ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011finden, ba\u015fkas\u0131 hesab\u0131na hareket ederek, ba\u015fkas\u0131 hesab\u0131na i\u015flem yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n beyan edilmemesi su\u00e7unu i\u015flemi\u015f olur.<\/p>\n
Doktrinde; izinsiz faaliyette bulunma su\u00e7unun kesintisiz bir su\u00e7 oldu\u011fu, tek bir fiilin bu su\u00e7u olu\u015fturmayaca\u011f\u0131, birden \u00e7ok tekrar eden fiilin bulunmas\u0131 durumunda ki\u015finin 6493 say\u0131l\u0131 Kanun m.28\/1 uyar\u0131nca sorumlulu\u011funa gidilebilece\u011fi ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fse de[7], bizce bu su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in failin bir kez dahi sistem i\u015fleticisi, \u00f6deme veya elektronik para kurulu\u015fu gibi hareket etmesi yeterlidir. Benimsemedi\u011fimiz g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn kabul edildi\u011fi durumda, failin tek bir fiili izinsiz faaliyette bulunma su\u00e7unu olu\u015fturmayaca\u011f\u0131ndan, fail sadece ba\u015fkas\u0131 ad\u0131na i\u015flem yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n beyan edilmemesi su\u00e7undan sorumlu tutulacakt\u0131r.<\/p>\n
Kabul etti\u011fimiz g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re; fail, tek bir fiille iki ayr\u0131 su\u00e7 i\u015fledi\u011finden, TCK m.44 gere\u011fince cezas\u0131 a\u011f\u0131r olandan, yani 6493 say\u0131l\u0131 Kanunun 28. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131nda d\u00fczenlenen izinsiz faaliyette bulunma su\u00e7undan sorumlu tutulmal\u0131, ancak cezas\u0131 hafif olan ba\u015fkas\u0131 hesab\u0131na i\u015flem yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n beyan edilmemesi su\u00e7undan sorumlu tutulmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Prof. Dr. Ersan \u015een<\/p>\n
Av. Alperen G\u00f6z\u00fckan<\/p>\n
(Bu makale, say\u0131n Prof. Dr. Ersan \u015eEN taraf\u0131ndan www.hukukihaber.net sitesinde yay\u0131nlanmas\u0131 i\u00e7in kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Kaynak g\u00f6sterilse dahi makalenin tamam\u0131 \u00f6zel izin al\u0131nmadan kullan\u0131lamaz. Ancak al\u0131nt\u0131lanan makalenin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, aktif link verilerek kullan\u0131labilir. Yazar\u0131 ve kayna\u011f\u0131 g\u00f6sterilmeden k\u0131smen ya da tamamen yay\u0131nlanmas\u0131 \u015fahsi haklara ve fikri haklara ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil eder.)<\/p>\n
—————-<\/p>\n
[1] \u00d6zge Ceren Yavuz K\u0131l\u0131\u00e7, \u201c\u0130zinsiz Sistem \u0130\u015fleticisi, \u00d6deme Kurulu\u015fu veya Elektronik Para Kurulu\u015fu Gibi Faaliyette Bulunma Su\u00e7u\u201d, https:\/\/dergipark.org.tr\/en\/download\/article-file\/3033322, Son Eri\u015fim Tarihi: 07.07.2025.<\/p>\n
[2]https:\/\/www.tcmb.gov.tr\/wps\/wcm\/connect\/TR\/TCMB+TR\/Main+Menu\/Temel+Faaliyetler\/Odeme+Sistemleri\/Turkiyedeki+Odeme+Sistemleri\/ (Son eri\u015fim tarihi: 07.07.2025).<\/p>\n
[3] m.12\u2019ye g\u00f6re; \u201c(1) Bu Kanun uyar\u0131nca \u00f6deme hizmetleri; a) \u00d6deme hesab\u0131na para yat\u0131r\u0131lmas\u0131 ve \u00f6deme hesab\u0131ndan para \u00e7ekilmesine imkan veren hizmetler de dahil olmak \u00fczere \u00f6deme hesab\u0131n\u0131n i\u015fletilmesi i\u00e7in gerekli t\u00fcm i\u015flemleri, b) \u00d6deme hizmeti kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6deme hizmeti sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 nezdinde bulunan \u00f6deme hesab\u0131ndaki fonun aktar\u0131m\u0131n\u0131 i\u00e7eren, bir defaya mahsus olanlar da d\u00e2hil do\u011frudan bor\u00e7land\u0131rma i\u015flemi, \u00f6deme kart\u0131 ya da benzer bir ara\u00e7la yap\u0131lan \u00f6deme i\u015flemi ile d\u00fczenli \u00f6deme emri dahil para transferini, c) \u00d6deme arac\u0131n\u0131n ihra\u00e7 veya kabul\u00fcn\u00fc, \u00e7) Para havalesini, d) G\u00f6nderen taraf\u0131ndan \u00f6deme i\u015fleminin yap\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin onay\u0131n bir bili\u015fim veya elektronik haberle\u015fme cihaz\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla verildi\u011fi ve \u00f6demenin \u00f6deme hizmeti kullan\u0131c\u0131s\u0131 ile mal veya hizmet sa\u011flayan aras\u0131nda sadece arac\u0131 olarak faaliyet g\u00f6steren bir bili\u015fim veya elektronik haberle\u015fme i\u015fletmecisine yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00f6deme i\u015flemini, e) Fatura \u00f6demelerine arac\u0131l\u0131k edilmesine y\u00f6nelik hizmetleri, f) \u00d6deme hizmeti kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n iste\u011fi \u00fczerine ba\u015fka bir \u00f6deme hizmeti sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131nda bulunan \u00f6deme hesab\u0131yla ilgili sunulan \u00f6deme emri ba\u015flatma hizmetini, g) \u00d6deme hizmeti kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n onay\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 ko\u015fuluyla, \u00f6deme hizmeti kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6deme hizmeti sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131 nezdinde bulunan bir veya daha fazla \u00f6deme hesab\u0131na ili\u015fkin konsolide edilmi\u015f bilgilerin \u00e7evrim i\u00e7i platformlarda sunulmas\u0131 hizmetini, \u011f) \u00d6demeler alan\u0131nda toplam b\u00fcy\u00fckl\u00fck veya etki alan\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan Bankaca belirlenecek seviyeye ula\u015fan di\u011fer i\u015flem ve hizmetleri, ifade eder\u201d.<\/p>\n
[4]https:\/\/www.tcmb.gov.tr\/wps\/wcm\/connect\/TR\/TCMB+TR\/Main+Menu\/Temel+Faaliyetler\/Odeme+Hizmetleri\/Odeme+Kuruluslari (Son eri\u015fim tarihi: 07.07.2025).<\/p>\n
[5]https:\/\/www.tcmb.gov.tr\/wps\/wcm\/connect\/TR\/TCMB+TR\/Main+Menu\/Temel+Faaliyetler\/Odeme+Hizmetleri\/Elektronik+Para+Kuruluslari (Son eri\u015fim tarihi: 07.07.2025).<\/p>\n
[6] \u0130lhan Bulut, \u201cBanka Hesaplar\u0131n\u0131n Kulland\u0131r\u0131lmas\u0131 ve Ceza Sorumlulu\u011fu\u201d, https:\/\/dergipark.org.tr\/tr\/pub\/akdhfd\/issue\/90001\/1556442, Son eri\u015fim tarihi: 07.07.2025.<\/p>\n
[7] \u00d6zge Ceren Yavuz K\u0131l\u0131\u00e7, \u201c\u0130zinsiz Sistem \u0130\u015fleticisi, \u00d6deme Kurulu\u015fu veya Elektronik Para Kurulu\u015fu Gibi Faaliyette Bulunma Su\u00e7u\u201d, https:\/\/dergipark.org.tr\/en\/download\/article-file\/3033322, Son Eri\u015fim Tarihi: 07.07.2025.\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bu yaz\u0131m\u0131zda; 6493 say\u0131l\u0131 \u00d6deme ve Menkul K\u0131ymet Mutabakat Sistemleri, \u00d6deme Hizmetleri ve Elektronik Para Kurulu\u015flar\u0131 Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 28. maddesinde d\u00fczenlenen \u201c\u0130zinsiz faaliyette bulunma\u201d su\u00e7u ile 5549 say\u0131l\u0131 Su\u00e7 Gelirlerinin Aklanmas\u0131n\u0131n \u00d6nlenmesi Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 15. maddesinde d\u00fczenlenen \u201cBa\u015fkas\u0131 hesab\u0131na i\u015flem yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n beyan edilmemesi\u201d su\u00e7u anlat\u0131larak, her iki su\u00e7 aras\u0131ndaki i\u00e7tima ili\u015fkisi de\u011ferlendirilecektir. 1. \u0130zinsiz Faaliyette Bulunma Su\u00e7u 6493 say\u0131l\u0131 Kanunun \u201c\u0130zinsiz faaliyette bulunmak\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 28. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131na g\u00f6re; \u201cBu Kanuna g\u00f6re al\u0131nmas\u0131 gereken izinleri almaks\u0131z\u0131n sistem i\u015fleticisi, \u00f6deme kurulu\u015fu veya elektronik para kurulu\u015fu gibi faaliyet g\u00f6steren ger\u00e7ek ki\u015filer ile t\u00fczel ki\u015filerin g\u00f6revlileri bir y\u0131ldan \u00fc\u00e7 y\u0131la kadar hapis ve be\u015f bin g\u00fcne kadar adli para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r\u201d. Su\u00e7la korunan hukuki yarar finansal sistemin istikrar\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi olmakla; \u00f6deme ve menkul k\u0131ymet mutabakat sistemlerinin i\u015fletilmesinde, \u00f6deme hizmetlerinin sa\u011flanmas\u0131nda ve elektronik para kurulu\u015fu faaliyetlerinin icra edilmesinde finansal sistemin g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in belirli kurallara ve prosed\u00fcrlere uyulmas\u0131 \u00f6nem arz etmekte, bu faaliyetleri sadece belirli nitelikleri haiz kurulu\u015flar\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirmesine izin verilmektedir[1]. 6493 say\u0131l\u0131 Kanunun 28. maddenin 1. f\u0131kras\u0131nda d\u00fczenlenen su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in; \u201cbir faaliyetin mevcut olmas\u0131\u201d, \u201cfaaliyetin sistem i\u015fleticisi, \u00f6deme kurulu\u015fu veya elektronik para kurulu\u015fu faaliyetlerinden olmas\u0131\u201d ve ayr\u0131ca \u201cfaaliyetin izinsiz olmas\u0131\u201d gerekir. Sistem i\u015fleticisi, 6493 say\u0131l\u0131 Kanun m.3\/1-aa\u2019da; \u201cSistemin g\u00fcnl\u00fck i\u015fleyi\u015finden sorumlu …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-147616","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n