T.C.<\/p>\n
Yarg\u0131tay<\/p>\n
Ceza Genel Kurulu<\/p>\n
2019\/296 E. , 2019\/578 K.<\/p>\n
“\u0130\u00e7tihat Metni”<\/p>\n
Karar\u0131 veren
\nYarg\u0131tay Dairesi : Ceza Genel Kurulu
\nMahkemesi :Ceza Dairesi
\nSay\u0131s\u0131 : 13-7<\/p>\n
Silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olma su\u00e7undan san\u0131k … hakk\u0131nda ilk derece mahkemesi s\u0131fat\u0131yla yarg\u0131lama yapan Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesince 07.02.2019 tarih ve 13-7 say\u0131 ile; san\u0131\u011f\u0131n TCK’n\u0131n 314\/2, 3713 say\u0131l\u0131 Kanun’un 5\/1, TCK\u2019n\u0131n, 62\/1, 53, 58\/9 ve 63. maddeleri uyar\u0131nca 11 y\u0131l hapis cezas\u0131yla cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na, hak yoksunlu\u011funa, cezas\u0131n\u0131n m\u00fckerrirlere \u00f6zg\u00fc infaz rejimine g\u00f6re \u00e7ektirilmesine ve mahsuba karar verilmi\u015ftir.
\nH\u00fckm\u00fcn san\u0131k ve m\u00fcdafisi taraf\u0131ndan temyiz edilmesi \u00fczerine, Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u201conama\u201d istemli 24.05.2019 tarihli ve 46528 say\u0131l\u0131 tebli\u011fnamesiyle Yarg\u0131tay Birinci Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6nderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca de\u011ferlendirilmi\u015f ve a\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle karara ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
T\u00dcRK M\u0130LLET\u0130 ADINA<\/p>\n
CEZA GENEL KURULU KARARI<\/p>\n
Temyiz incelemesi yapan Ceza Genel Kurulunca dosya incelenip g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclerek gere\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:<\/p>\n
San\u0131\u011f\u0131n duru\u015fmal\u0131 inceleme isteminin temyiz incelemesinin duru\u015fmal\u0131 olarak yap\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirir bir neden g\u00f6r\u00fclmedi\u011finden CMK’n\u0131n 299. maddesi uyar\u0131nca takdiren reddine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
S\u00fcresinden sonra san\u0131k m\u00fcdafisi taraf\u0131ndan yap\u0131lan duru\u015fmal\u0131 inceleme isteminin CMK\u2019n\u0131n 299. maddesi uyar\u0131nca reddine karar verilmi\u015ftir.
\nCeza Genel Kurulunca san\u0131k … hakk\u0131nda silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olma su\u00e7undan kurulan mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fcn\u00fcn isabetli olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesine ili\u015fkin ise de; temyiz incelemesine ge\u00e7ilmeden \u00f6nce bir k\u0131s\u0131m Ceza Genel Kurulu \u00dcyelerince, \u00d6zel Dairece yap\u0131lan yarg\u0131lama s\u0131ras\u0131nda heyetteki en k\u0131demli \u00fcye yerine k\u0131demsiz \u00fcyenin heyet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yapmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olup olmad\u0131\u011f\u0131 ve Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan yap\u0131lan temyiz incelemesinde maddi vakan\u0131n hukuki denetiminin yap\u0131l\u0131p yap\u0131lamayaca\u011f\u0131 \u00f6ncelikle de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n
\u00d6n sorunlar\u0131n s\u0131rayla de\u011ferlendirilmesinde yarar bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
1- \u00d6zel Dairece yap\u0131lan yarg\u0131lama s\u0131ras\u0131nda heyetteki en k\u0131demli \u00fcye yerine k\u0131demsiz \u00fcyenin heyet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yapmas\u0131;<\/p>\n
\u0130ncelenen dosya kapsam\u0131ndan;<\/p>\n
Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n 09.10.2017 tarihli ve 7-7 say\u0131l\u0131 iddianamesi ile silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olma su\u00e7undan a\u00e7\u0131lan kamu davas\u0131n\u0131n ilk derece mahkemesi s\u0131fat\u0131yla Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesinin 30.10.2017 tarihli ve 13 esas say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 175. maddesine g\u00f6re iddianamenin kabul\u00fcne ve dosyan\u0131n ilk derece yarg\u0131lamas\u0131 esas defterine kay\u0131t edilerek san\u0131k … hakk\u0131nda kovu\u015fturmaya ba\u015flanmas\u0131na karar verildi\u011fi,<\/p>\n
Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesince 27.11.2017, 15.01.2018, 18.04.2018, 29.08.2018, 17.10.2018, 19.11.2018 ve 06.02.2019 tarihlerinde ilk derece mahkemesi s\u0131fat\u0131yla yap\u0131lan duru\u015fmalardan sonra 07.02.2019 tarihinde yap\u0131lan duru\u015fmada san\u0131\u011f\u0131n mahk\u00fbmiyetine karar verildi\u011fi,<\/p>\n
18.04.2018 tarihli \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc duru\u015fma ile 29.08.2018 tarihli d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc duru\u015fman\u0131n …. sicil numaral\u0131 … ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndaki heyet taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve bu heyetlerde \u00fcye olarak g\u00f6rev yapan ….sicil numaral\u0131 ….’\u0131n heyet ba\u015fkan\u0131ndan sicil numaras\u0131 itibar\u0131yla daha k\u0131demli oldu\u011fu,<\/p>\n
06.02.2019 tarihli yedinci ve 07.02.2019 tarihli sekizinci duru\u015fmalar\u0131n … sicil numaral\u0131 … ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndaki heyet taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve bu heyetlerde \u00fcye olarak g\u00f6rev yapan … sicil numaral\u0131 … ile … sicil numaral\u0131 …’\u0131n heyet ba\u015fkan\u0131ndan sicil numaras\u0131 itibar\u0131yla daha k\u0131demli olduklar\u0131,<\/p>\n
Anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Anayasa’n\u0131n “Yarg\u0131tay” ba\u015fl\u0131kl\u0131 154. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131 “Yarg\u0131tay, adliye mahkemelerince verilen ve kanunun ba\u015fka bir adli yarg\u0131 merciine b\u0131rakmad\u0131\u011f\u0131 karar ve h\u00fck\u00fcmlerin son inceleme merciidir. Kanunla g\u00f6sterilen belli davalara da ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar.” \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
Anayasa’da yer alan bu d\u00fczenleme do\u011frultusunda haz\u0131rlan\u0131p 08.02.1983 tarihli ve 17953 say\u0131l\u0131 Resm\u00ee Gazete’de yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 2797 say\u0131l\u0131 Yarg\u0131tay Kanunu’nun 1. maddesi “Yarg\u0131tay, adliye mahkemelerince verilen ve kanunun ba\u015fka bir adli yarg\u0131 merciine b\u0131rakmad\u0131\u011f\u0131 karar ve h\u00fck\u00fcmlerin son inceleme mercii olup, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Anayasas\u0131 ile bu Kanun ve di\u011fer kanunlar\u0131n h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re g\u00f6rev yapan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir y\u00fcksek mahkemedir.” \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
Gerek Anayasa’n\u0131n 154 gerekse 2797 say\u0131l\u0131 Kanun’un 1. maddelerine g\u00f6re ba\u011f\u0131ms\u0131z bir y\u00fcksek mahkeme olan Yarg\u0131tay, adliye mahkemelerince verilen ve kanunun ba\u015fka bir adli yarg\u0131 mercisine b\u0131rakmad\u0131\u011f\u0131 karar ve h\u00fck\u00fcmlerin son inceleme mercisidir. Dairelerinin ilk derece mahkemesi s\u0131fat\u0131yla yarg\u0131lama yapmas\u0131 ise tali bir g\u00f6revdir.<\/p>\n
2797 say\u0131l\u0131 Kanun’un “Yarg\u0131tay\u0131n g\u00f6revleri” ba\u015fl\u0131kl\u0131 13. maddesinin birinci bendinde yer alan “Adliye mahkemelerince verilen ve kanunun ba\u015fka bir adli yarg\u0131 merciine b\u0131rakmad\u0131\u011f\u0131 karar ve h\u00fck\u00fcmleri ilk ve son merci olarak inceleyip karara ba\u011flamak,” \u015feklindeki h\u00fck\u00fcm ile Yarg\u0131tay\u0131n temel g\u00f6revi tan\u0131mlan\u0131rken ayn\u0131 maddenin ikinci bendinde yer alan “Yarg\u0131tay Ba\u015fkan ve \u00fcyeleri ile Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131s\u0131, Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131vekili ve \u00f6zel kanunlar\u0131nda belirtilen kimseler aleyhindeki g\u00f6revden do\u011fan tazminat davalar\u0131na ve bunlar\u0131n ki\u015fisel su\u00e7lar\u0131na ait ceza davalar\u0131na ve kanunlarda g\u00f6sterilen di\u011fer davalara ilk ve son derece mahkemesi olarak bakmak,” \u015feklindeki h\u00fck\u00fcm ile de tali g\u00f6revi tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Ayn\u0131 Kanun’un “Dairelerin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131” ba\u015fl\u0131kl\u0131 40. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda yer alan; “Daireler heyet h\u00e2linde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, heyet bir ba\u015fkan ve d\u00f6rt \u00fcyenin kat\u0131lmas\u0131yla toplan\u0131r. \u00dcye say\u0131s\u0131n\u0131n yeterli olmas\u0131 halinde birden fazla heyet olu\u015fturulabilir. Bu durumda, olu\u015fturulan di\u011fer heyetlere, heyette yer alan en k\u0131demli \u00fcye ba\u015fkanl\u0131k eder. Heyetler i\u015fi m\u00fczakere eder ve salt \u00e7o\u011funlukla karar verirler. M\u00fczakereler gizli cereyan eder.” \u015feklindeki h\u00fck\u00fcm gere\u011fince birden fazla heyet h\u00e2linde \u00e7al\u0131\u015fabilecek ve heyette yer alan en k\u0131demli \u00fcye heyete ba\u015fkanl\u0131k edecektir.
\nAn\u0131lan Kanun’un “Daire Ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n g\u00f6revleri” ba\u015fl\u0131kl\u0131 24. maddesi;<\/p>\n
“Daire ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n g\u00f6revleri \u015funlard\u0131r:<\/p>\n
1. Dairelerinde ahenkli, verimli ve d\u00fczenli bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesini ve i\u015flerin m\u00fcmk\u00fcn olan s\u00fcratle incelenip karara ba\u011flanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, dairenin kendi kararlar\u0131 aras\u0131nda \u00e7eli\u015fkiyi \u00f6nlemek amac\u0131yla gerekli g\u00f6rece\u011fi b\u00fct\u00fcn tedbirleri almak, dosyalar\u0131 takrir edecek ki\u015fileri, bu esaslar uyar\u0131nca tespit etmek ve kendi yazmayaca\u011f\u0131 kararlar\u0131n hangi \u00fcye taraf\u0131ndan yaz\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 belli etmek,<\/p>\n
2. Kararlar\u0131n zaman\u0131nda yaz\u0131l\u0131p dosyalar\u0131n mahallerine iadesini sa\u011flamak,<\/p>\n
3. B\u00fcro g\u00f6revlilerini denetlemek,<\/p>\n
4. B\u00fcro personeli hakk\u0131nda ilgili kanunda belirtilen uyarma, k\u0131nama ve ayl\u0131ktan kesme disiplin cezalar\u0131n\u0131 vermek,<\/p>\n
5. Kanunlarla verilen di\u011fer g\u00f6revleri yerine getirmek.<\/p>\n
Daire ba\u015fkan\u0131na, gerekti\u011finde k\u0131demli \u00fcye vekillik eder.”,<\/p>\n
“Yarg\u0131tay \u00dcyelerinin g\u00f6revleri” ba\u015fl\u0131kl\u0131 25. maddesi,<\/p>\n
“Yarg\u0131tay \u00dcyelerinin g\u00f6revleri \u015funlard\u0131r:<\/p>\n
1. Kendilerine verilecek dosyalar\u0131 gerekli \u015fekilde ve zaman\u0131nda inceleyip kurula takrir etmek ve kararlar\u0131 yazmak,<\/p>\n
2. \u00dcyesi bulunduklar\u0131 kurullarda g\u00f6r\u00fc\u015fmelere kat\u0131lmak ve oylar\u0131n\u0131 vermek,<\/p>\n
3. Dairenin ahenkli, verimli ve d\u00fczenli \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131nda ve i\u015flerin \u00e7abuklukla incelenip karara ba\u011flanmas\u0131nda ba\u015fkana yard\u0131m etmek.”,
\nYarg\u0131tay \u0130\u00e7 Y\u00f6netmeli\u011fi’nin “Daire Ba\u015fkanlar\u0131na vekillik ve bu s\u0131fatla Genel Kurullara kat\u0131lma” ba\u015fl\u0131kl\u0131 10. maddesi ise;<\/p>\n
“Daire ba\u015fkanlar\u0131na vekillik g\u00f6revini yapmak ko\u015fullar\u0131ndan birinin ger\u00e7ekle\u015fmesi halinde k\u0131demli \u00fcye, genel kurullarda ve dairede ba\u015fkana vekillik eder.
\nAyr\u0131k h\u00fck\u00fcmler sakl\u0131d\u0131r.”<\/p>\n
\u015eeklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
Bu a\u015famada, 2797 say\u0131l\u0131 Kanun’da ya da CMK’da tan\u0131m\u0131 yap\u0131lmayan, ancak dairelerin \u00e7al\u0131\u015fma usullerinde bahsi ge\u00e7en “k\u0131dem” kavram\u0131 \u00fczerinde durulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
T\u00fcrk Dil Kurumu S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc’nde “bir g\u00f6revde ge\u00e7irilen s\u00fcre” olarak tan\u0131mlanan k\u0131dem kavram\u0131na, 2797 say\u0131l\u0131 Kanun’un farkl\u0131 maddelerinde \u00f6nem atfedilmektedir. Bu c\u00fcmleden olarak, ayn\u0131 Kanun’un “Ba\u015fkanlar\u0131n se\u00e7imi” ba\u015fl\u0131kl\u0131 31. maddesinin on birinci f\u0131kras\u0131nda birinci ba\u015fkanvekilleri ile daire ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n k\u0131deminin tespitinde, Yarg\u0131tay \u00fcyeli\u011findeki k\u0131demin esas al\u0131naca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
K\u0131demle ilgili di\u011fer bir d\u00fczenleme de 2802 say\u0131l\u0131 H\u00e2kimler ve Savc\u0131lar Kanunu’nda yer almaktad\u0131r. Bu Kanun’un “S\u0131n\u0131flar ve K\u0131dem” ba\u015fl\u0131kl\u0131 15. maddesinde;
\n“…
\nH\u00e2kim ve savc\u0131lar\u0131n k\u0131demleri, bulunduklar\u0131 s\u0131n\u0131f ve dereceye g\u00f6re belirlenir ve o s\u0131n\u0131f ve dereceye atand\u0131klar\u0131 tarihten itibaren hesaplan\u0131r. Bir \u00fcst s\u0131n\u0131f veya derecede bulunanlar alt s\u0131n\u0131f veya derecede bulunanlardan k\u0131demli say\u0131l\u0131rlar.<\/p>\n
Ancak, bu hesaplama yap\u0131l\u0131rken, 9 uncu maddenin ikinci f\u0131kras\u0131na g\u00f6re adayl\u0131\u011fa di\u011fer kamu g\u00f6revlerinde iktisap ettikleri derece ve kademe \u00fczerinden atananlar\u0131n, bu derece ve kademeleri ile o g\u00f6revlerde ge\u00e7en s\u00fcreleri dikkate al\u0131nmaz.<\/p>\n
Bulunulan s\u0131n\u0131f ve derecenin ayn\u0131 olmas\u0131 h\u00e2linde s\u0131ras\u0131yla, bu s\u0131n\u0131f veya dereceye y\u00fckselme tarihi, adayl\u0131\u011fa ba\u015flama tarihi, mesle\u011fe ba\u015flama tarihi, meslek \u00f6ncesi e\u011fitim sonu yaz\u0131l\u0131 s\u0131nav puan\u0131 dikkate al\u0131narak k\u0131dem durumu belirlenir.<\/p>\n
Bunlar\u0131n da ayn\u0131 olmas\u0131 h\u00e2linde, do\u011fum tarihi \u00f6nce olan k\u0131demli say\u0131l\u0131r.” d\u00fczenlemesi yer almaktad\u0131r.<\/p>\n
Bu genel a\u00e7\u0131klamalar\u0131n ard\u0131ndan, ilk derece mahkemelerince ve ilk derece mahkemesi s\u0131fat\u0131yla Yarg\u0131tay ilgili ceza dairelerince yarg\u0131lama yapan heyetin hangi kurallar do\u011frultusunda olu\u015fturulaca\u011f\u0131 hususunda ceza muhakemesine ili\u015fkin kurallar\u0131n ve bu s\u00fcrece kat\u0131lan ki\u015filerin hak, yetki ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinin d\u00fczenlendi\u011fi 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu ile adli yarg\u0131 ilk derece mahkemeleri ile b\u00f6lge adliye mahkemelerinin kurulu\u015f, g\u00f6rev ve yetkilerini d\u00fczenlemek amac\u0131yla y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulan 5235 say\u0131l\u0131 Adli Yarg\u0131 \u0130lk Derece Mahkemeleri ile B\u00f6lge Adliye<\/p>\n
Mahkemelerinin Kurulu\u015f, G\u00f6rev ve Yetkileri Hakk\u0131nda Kanun h\u00fck\u00fcmlerinin irdelenmesi gerekmektedir.<\/p>\n
5235 say\u0131l\u0131 Kanun’un “Ceza mahkemelerinin kurulu\u015fu” ba\u015fl\u0131kl\u0131 9. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 “A\u011f\u0131r ceza mahkemesinde bir ba\u015fkan ile yeteri kadar \u00fcye bulunur. Bu mahkeme bir ba\u015fkan ve iki \u00fcye ile toplan\u0131r.” ve 5271 say\u0131l\u0131 Kanun’un “M\u00fczakerenin y\u00f6netimi” ba\u015fl\u0131kl\u0131 228. maddesi “M\u00fczakereyi mahkeme ba\u015fkan\u0131 y\u00f6netir.” \u015feklinde olup bu d\u00fczenlemelerde, adli yarg\u0131 ilk derece yarg\u0131lamalar\u0131nda mahkeme ba\u015fkan\u0131n\u0131n haz\u0131r bulunmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda heyete hangi \u00fcyenin, hangi kritere g\u00f6re ba\u015fkanl\u0131k edece\u011fine dair a\u00e7\u0131k bir h\u00fck\u00fcm bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
Bununla birlikte, 5235 say\u0131l\u0131 Kanun’un b\u00f6lge adliye mahkemelerince yap\u0131lan m\u00fczakerelere dair “Toplant\u0131 ve karar” ba\u015fl\u0131kl\u0131 46. maddesinin son f\u0131kras\u0131nda yer alan “Daire ba\u015fkan\u0131n\u0131n hukuk\u00ee veya fiil\u00ee nedenlerle bulunamamas\u0131 h\u00e2linde dairenin en k\u0131demli \u00fcyesi daireye ba\u015fkanl\u0131k yapar.” \u015feklindeki h\u00fckme de 2797 say\u0131l\u0131 Kanun’da Yarg\u0131tay\u0131n ilk derece mahkemesi s\u0131fat\u0131yla yapaca\u011f\u0131 yarg\u0131lamalar bak\u0131m\u0131ndan yer verilmemi\u015ftir.<\/p>\n
\u00d6te yandan, adli yarg\u0131 ilk derece adalet komisyonlar\u0131n\u0131n g\u00f6revlerine ili\u015fkin 2802 say\u0131l\u0131 Kanun’un “Zorunlu h\u00e2llerde g\u00f6revlendirme” ba\u015fl\u0131kl\u0131 115. maddesinde de; herhangi bir nedenle g\u00f6revine gelemeyen h\u00e2kimin yerine, bu h\u00e2kim g\u00f6revine ba\u015flay\u0131ncaya veya H\u00e2kimler ve Savc\u0131lar Kurulunca yetkilendirme yap\u0131l\u0131ncaya kadar, o yerdeki h\u00e2kimler aras\u0131ndan, adalet komisyonu ba\u015fkan\u0131nca g\u00f6revlendirme yap\u0131laca\u011f\u0131 h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.
\nYine, mahkeme ba\u015fkan\u0131 veya h\u00e2kimin duru\u015fma s\u0131ras\u0131ndaki g\u00f6revlerine dair ilgili CMK h\u00fck\u00fcmleri incelendi\u011finde;<\/p>\n
CMK’n\u0131n “Ba\u015fkan veya h\u00e2kimin g\u00f6revi” ba\u015fl\u0131kl\u0131 192. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda, mahkeme ba\u015fkan\u0131n\u0131n veya h\u00e2kimin, duru\u015fmay\u0131 y\u00f6netece\u011fi ve san\u0131\u011f\u0131 sorguya \u00e7ekece\u011fi, delillerin ikame edilmesini sa\u011flayaca\u011f\u0131; ayn\u0131 Kanun’un “Duru\u015fman\u0131n d\u00fczen ve disiplini” ba\u015fl\u0131kl\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yer alan “H\u00e2kim ve Ba\u015fkan\u0131n Yetkisi” ba\u015fl\u0131kl\u0131 203. maddesinde de, duru\u015fman\u0131n d\u00fczeninin h\u00e2kim veya mahkeme ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan sa\u011flanaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
Gelinen noktada, temyiz incelemesinde hukuka kesin ayk\u0131r\u0131l\u0131k h\u00e2lleri aras\u0131nda say\u0131lan “Mahkemenin Kanuna Uygun Olarak Te\u015fekk\u00fcl Etmemi\u015f Olmas\u0131” durumuna da de\u011finilmelidir.<\/p>\n
Bilindi\u011fi \u00fczere, 5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 289. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda temyiz dilek\u00e7esi veya beyan\u0131nda g\u00f6sterilmemi\u015f olsa da, ayn\u0131 maddede say\u0131lan h\u00e2llerde hukuka kesin ayk\u0131r\u0131l\u0131k h\u00e2llerinin var say\u0131laca\u011f\u0131 belirtildikten sonra, ayn\u0131 f\u0131kran\u0131n (a) bendinde, mahkemenin kanuna uygun olarak te\u015fekk\u00fcl etmemi\u015f olmas\u0131 bu h\u00e2llerden ilki olarak say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Belirtilen bu hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k, kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda mahkemece yap\u0131lan oturumda mutlaka bulunmas\u0131 veya bulunmamas\u0131 gerekti\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclen muhakeme s\u00fcjelerine ve bu s\u00fcjeler i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ko\u015fullar\u0131n ta\u015f\u0131nmas\u0131na dair bir unsur olarak ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, CMK’n\u0131n “Duru\u015fmada haz\u0131r bulunacaklar” ba\u015fl\u0131kl\u0131 188. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n ilk c\u00fcmlesinde, h\u00fckme kat\u0131lacak h\u00e2kimler ve Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 ile zab\u0131t k\u00e2tibinin ve Kanunun zorunlu m\u00fcdafili\u011fi kabul etti\u011fi h\u00e2llerde m\u00fcdafinin duru\u015fmada haz\u0131r bulunmas\u0131n\u0131n \u015fart oldu\u011fu h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durumda, maddede say\u0131lan ki\u015filerden birinin oturumda haz\u0131r bulunmadan karar verilmesi ya da haz\u0131r bulunmakla birlikte, yine \u00f6rne\u011fin m\u00fcdafi oldu\u011fundan bahisle haz\u0131r bulunan ki\u015finin ger\u00e7ekte avukat olmamas\u0131 gibi durumlarda bu hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131ktan s\u00f6z edilecektir.<\/p>\n
Ancak, hem 2797 say\u0131l\u0131 Kanun’da daire ba\u015fkan\u0131n\u0131n, hem de CMK’da, HSK taraf\u0131ndan g\u00f6revlendirme yap\u0131lan h\u00e2ller d\u0131\u015f\u0131nda mahkeme ba\u015fkan\u0131n\u0131n haz\u0131r bulunmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda yarg\u0131lamay\u0131 yapmakla g\u00f6revli heyete kimin ba\u015fkanl\u0131k edece\u011fine, heyette yer alan h\u00e2kimler aras\u0131ndaki k\u0131dem s\u0131ralamas\u0131n\u0131n heyet olu\u015fumuna etki edip etmeyece\u011fine dair a\u00e7\u0131k bir d\u00fczenleme yer almamakta olup adli yarg\u0131 ilk derece mahkemelerinde bu husus idari bir d\u00fczenleme kapsam\u0131nda adalet komisyonlar\u0131nca belirlenmektedir. Bu ba\u011flamda, ilk derece yarg\u0131lamalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan, Yarg\u0131tay ilgili ceza dairesinde daire ba\u015fkan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda olu\u015fturulan yarg\u0131lama heyetleri bak\u0131m\u0131ndan da \u00fcyelerin k\u0131demlerinin heyet olu\u015fumuna herhangi bir etkisinin bulunmad\u0131\u011f\u0131 gibi, niteli\u011fi itibar\u0131yla bu durum yaln\u0131zca CMK’n\u0131n 192 ve 203. maddeleri uyar\u0131nca duru\u015fmay\u0131 y\u00f6netecek ki\u015finin belirlenmesine y\u00f6nelik idari bir tasarruf niteli\u011findedir. Dolay\u0131s\u0131yla, \u00fcyelik niteliklerini ta\u015f\u0131mak kayd\u0131yla, ilk derece yarg\u0131lamas\u0131 ba\u011flam\u0131nda ilgili ceza dairesi \u00fcyelerinin daire ba\u015fkan\u0131 olmaks\u0131z\u0131n olu\u015fturulacak heyete kimin ba\u015fkanl\u0131k edece\u011fine, bu hususun tespitinde k\u0131demin esas al\u0131n\u0131p al\u0131nmayaca\u011f\u0131na dair tasarruflar\u0131n CMK’n\u0131n 289. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) bendinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen hukuka kesin ayk\u0131r\u0131l\u0131k h\u00e2liyle bir ba\u011flant\u0131s\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, \u0130nsan Haklar\u0131 Avrupa S\u00f6zle\u015fmesinin, ki\u015filerin tabii h\u00e2kim ilkesine g\u00f6re kurulmu\u015f ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z bir mahkemede yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na alan 6. maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ilkeleri ihl\u00e2l eden bir yan\u0131 da bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
Bu a\u00e7\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u00f6n sorun konusu de\u011ferlendirildi\u011finde;<\/p>\n
Yarg\u0131tay ilgili ceza dairesince ilk derece yarg\u0131lamas\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve bu nedenle CMK h\u00fck\u00fcmlerinin uyguland\u0131\u011f\u0131 h\u00e2llerde, i\u015fin m\u00fczakeresinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 temyiz incelemesinden farkl\u0131 olarak san\u0131\u011f\u0131n sorguya \u00e7ekilmesi, tan\u0131k dinlenmesi, bilirki\u015fi incelemesi yapt\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi yarg\u0131lama faaliyetinin yap\u0131lmas\u0131 ve h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131 esnas\u0131nda g\u00f6rev alan heyetlerin olu\u015fumunda 2797 say\u0131l\u0131 Kanun’un 40. maddesinin uygulanamayaca\u011f\u0131, b\u00f6ylelikle, a\u00e7\u0131k bir Kanun h\u00fckm\u00fc bulunmayan bu durumla ilgili olarak, daire ba\u015fkan\u0131n\u0131n haz\u0131r bulunmad\u0131\u011f\u0131 oturumlarda \u00fcyeler aras\u0131nda k\u0131dem esas\u0131 g\u00f6zetilmeksizin bir \u00fcyenin ba\u015fkan olarak duru\u015fmalar\u0131 y\u00f6netmesinin usul ve yasaya uygun oldu\u011fu kabul edilmelidir.<\/p>\n
\u00c7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131lmayan Ceza Genel Kurulu \u00dcyesi …;<\/p>\n
“\u00d6ncelikle somut olayda tabi hakim ilkesi ve davaya Yarg\u0131tay Y\u00fcksek 9. Ceza Dairesinin ilk derece mahkemesi olarak Yarg\u0131tay Kanunun 40\/1 maddesi uyar\u0131nca \u00fcye say\u0131s\u0131 itibar\u0131yla birden fazla heyet te\u015fkili ile davaya bakarak sonu\u00e7land\u0131rmas\u0131n\u0131n hukuka uygun oldu\u011fu konusunda say\u0131n \u00e7o\u011funluk ile aram\u0131zda g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
Ancak Yarg\u0131tay Kanunu’nun ‘Dairelerin \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131’ ba\u015fl\u0131kl\u0131 40. maddesinin ola\u011fan kanun yolu m\u00fczakeresini kapsad\u0131\u011f\u0131 gibi \u00f6zel dairelerin ilk derece mahkemesi s\u0131fat\u0131yla kanuna uygun olarak bakaca\u011f\u0131 di\u011fer i\u015fleri de kapsayan genel bir d\u00fczenleme niteli\u011finde oldu\u011fu, yarg\u0131tayda ba\u015fkan\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 heyetlerde ola\u011fan uygulaman\u0131n, heyette yer alan en k\u0131demli \u00fcyenin heyete ba\u015fkanl\u0131k etmesi \u015feklinde oldu\u011fu nazara al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, Yarg\u0131tay Y\u00fcksek 9. Ceza Dairesi Ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan an\u0131lan madde uygun olarak birden fazla olarak te\u015fkil edilen ve daire ba\u015fkan\u0131n yer almad\u0131\u011f\u0131 heyete, heyette yer alan en k\u0131demli Yarg\u0131tay \u00fcyesinin ba\u015fkanl\u0131k etmesi gerekti\u011fine ili\u015fkin Yarg\u0131tay Kanununun 40\/1 maddesi emredici h\u00fckm\u00fcne uyulmamas\u0131 ve bunun sonucu olarak ilk derece mahkemesi ara karar ve nihai karar m\u00fczakerelerinde Yarg\u0131tay k\u0131demi itibar\u0131yla k\u0131demsiz oldu\u011fu halde heyete ba\u015fkanl\u0131k yapan Yarg\u0131tay \u00fcyesinin k\u0131demli \u00fcyeden sonra oy kullanmas\u0131n\u0131n CMK’ n\u0131n 229\/1 maddesine ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00fcndeme getirdi\u011fi CMK n\u0131n 289\/1-a maddesinde belirtilen mahkemenin kanuna uygun olarak te\u015fekk\u00fcl etmemesi kapsam\u0131nda m\u00fctalaa edilmesi gerekmedir.
\nSomut olayda temyiz dilek\u00e7e ve lahiy\u00e2lar\u0131nda \u0130lk derece mahkemesi s\u0131fat\u0131yla Yarg\u0131tay Y\u00fcksek 9. Ceza Dairesinde olu\u015fturulan ve daire ba\u015fkan\u0131n\u0131n yer almad\u0131\u011f\u0131 heyete en k\u0131demli yarg\u0131tay \u00fcyesinin ba\u015fkanl\u0131k etmemesi nedenine ili\u015fkin do\u011frudan temyiz nedeni bulunmuyor ise de; an\u0131lan dilek\u00e7e ve lahiyalarda temyiz mercii taraf\u0131ndan yerinde g\u00f6r\u00fclmeyen ba\u015fka bir usul ve maddi hukuka ili\u015fkin ge\u00e7erli temyiz nedenlerinin bulunmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda kesin hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k hali olan CMKn\u0131n 289\/1-a maddesinin an\u0131lan Kanun’un 289\/1 maddesi uyar\u0131nca dilek\u00e7e ve lahiyalarda yer almasa bile temyizen incelenmesi gerekti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesinde oldu\u011fumdan, say\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fun Yarg\u0131tay Kanunu’nun 40\/1 maddesinde d\u00fczenlenen Dairede birden fazla heyetle \u00e7al\u0131\u015fma h\u00e2linde, 06.02.2019 ve 07.02.2019 tarihli duru\u015fmalarda heyette yer alan en k\u0131demli Yarg\u0131tay \u00fcyesinin heyete ba\u015fkanl\u0131k etmemesinin CMK’ n\u0131n 289\/1-a kapsam\u0131nda bir hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131lmak m\u00fcmk\u00fcn bulunmam\u0131\u015ft\u0131r.”,<\/p>\n
\u00c7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131lmayan Ceza Genel Kurulu \u00dcyesi …; “Somut davada, say\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fun san\u0131k … hakk\u0131nda silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olma su\u00e7undan yap\u0131lan yarg\u0131lama s\u0131ras\u0131nda, mahkeme heyetinin olu\u015fturulmas\u0131nda 2797 say\u0131l\u0131 Yarg\u0131tay Kanunu’nun 40\/1 maddesine muhalefet edilmedi\u011fi, esasen muhalefet edilmi\u015f olsa bile bu durumun CMK’nun 289\/1-a bendinde d\u00fczenlenen ‘Mahkemenin kanuna uygun olarak te\u015fekk\u00fcl etmemi\u015f olmas\u0131’ h\u00e2lini olu\u015fturmayaca\u011f\u0131 ve bu muhalefetin h\u00fckm\u00fcn esas\u0131na ve neticesine tesir etmi\u015f veya etmesi m\u00fcmk\u00fcn bulunmu\u015f bir h\u00e2lde olmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki kabul\u00fcnden sayg\u0131lar\u0131mla ayr\u0131l\u0131yorum.<\/p>\n
San\u0131k … hakk\u0131nda silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olma su\u00e7undan yap\u0131lan yarg\u0131lama s\u0131nas\u0131nda;<\/p>\n
a-Mahkeme heyetinin olu\u015fturulmas\u0131nda 2797 say\u0131l\u0131 Yarg\u0131tay Kanunu’nun 40\/1. maddesine muhalefet edilmedi\u011fine ili\u015fkin kabule ili\u015fkin olarak;<\/p>\n
1- 2709 say\u0131l\u0131 T\u00fcrkiye Cumhuriyet Anayasas\u0131n\u0131n ‘E. Mahkemelerin Kurulu\u015fu’ ba\u015fl\u0131kl\u0131 142. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131nda ‘Mahkemelerin kurulu\u015fu, g\u00f6rev ve yetkileri, i\u015fleyi\u015fi ve yarg\u0131lama usulleri kanunla d\u00fczenlenir.’ h\u00fckm\u00fcne yer verildikten sonra ‘B. Yarg\u0131tay’ ba\u015fl\u0131kl\u0131 154. maddesinin 1. f\u0131kra son c\u00fcmlesinde ‘Kanunla g\u00f6sterilen belli davalara da ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar.’ h\u00fckm\u00fc d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
2797 say\u0131l\u0131 Yarg\u0131tay Kanunu’nun ‘Yarg\u0131tay\u0131n g\u00f6revleri’ ba\u015fl\u0131kl\u0131 13\/2. maddesinde ‘Yarg\u0131tay Ba\u015fkan ve \u00fcyeleri ile Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131s\u0131, Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131vekili ve \u00f6zel kanunlar\u0131nda belirtilen kimseler aleyhindeki g\u00f6revden do\u011fan tazminat davalar\u0131na ve bunlar\u0131n ki\u015fisel su\u00e7lar\u0131na ait ceza davalar\u0131na ve kanunlarda g\u00f6sterilen di\u011fer davalara ilk ve son derece mahkemesi olarak bakmak,’ Yarg\u0131tay’\u0131n g\u00f6revleri aras\u0131nda say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Dairelerin g\u00f6revleri ba\u015fl\u0131kl\u0131 14. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131nda; ‘Hukuk daireleri ile ceza daireleri kendi aralar\u0131nda i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fc esas\u0131na g\u00f6re \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.’ h\u00fckm\u00fc getirildikten sonra, 3. f\u0131rkas\u0131n\u0131n 2. bendinde ‘Temyiz davas\u0131na bakmakla g\u00f6revli olan daire, Yarg\u0131tay\u0131n ilk derece mahkemesi olarak bakmakla g\u00f6revli oldu\u011fu davalar ile ola\u011fan\u00fcst\u00fc kanun yollar\u0131na ili\u015fkin davalara bakmakla da g\u00f6revlidir.’ h\u00fckm\u00fcne yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Ba\u015fkanlar\u0131n se\u00e7imi ba\u015fl\u0131kl\u0131 31. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131nda; ‘Yarg\u0131tay B\u00fcy\u00fck Genel Kurulu; Birinci Ba\u015fkan\u0131, birinci ba\u015fkanvekilleri ile daire ba\u015fkanlar\u0131n\u0131 kendi \u00fcyeleri aras\u0131ndan, \u00fcye tamsay\u0131s\u0131n\u0131n salt \u00e7o\u011funlu\u011fu ile ve gizli oyla se\u00e7er.’,<\/p>\n
Dairelerin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ba\u015fl\u0131kl\u0131 40. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131nda ‘Daireler heyet h\u00e2linde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, heyet bir ba\u015fkan ve d\u00f6rt \u00fcyenin kat\u0131lmas\u0131yla toplan\u0131r. \u00dcye say\u0131s\u0131n\u0131n yeterli olmas\u0131 halinde birden fazla heyet olu\u015fturulabilir. Bu durumda, olu\u015fturulan di\u011fer heyetlere, heyette yer alan en k\u0131demli \u00fcye ba\u015fkanl\u0131k eder. Heyetler i\u015fi m\u00fczakere eder ve salt \u00e7o\u011funlukla karar verirler. M\u00fczakereler gizli cereyan eder.’,<\/p>\n
Daire Ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n g\u00f6revleri ba\u015fl\u0131kl\u0131 24. maddenin 2. f\u0131kras\u0131nda ‘Daire ba\u015fkan\u0131na, gerekti\u011finde k\u0131demli \u00fcye vekillik eder.’ h\u00fckm\u00fcn\u00fc ta\u015f\u0131maktad\u0131r.
\nYarg\u0131tay 9. Ceza Dairesinin, eski Yarg\u0131tay \u00fcyesi olan ve g\u00f6rev su\u00e7u olmay\u0131p ki\u015fisel su\u00e7 niteli\u011findeki silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olmak su\u00e7unu i\u015fledi\u011fi iddia olunan san\u0131k … hakk\u0131nda a\u00e7\u0131lan kamu davas\u0131n\u0131 icra etmekle g\u00f6revli oldu\u011fu izahtan varestedir. Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesi, ceza yarg\u0131lamas\u0131n\u0131 genel kanun niteli\u011findeki 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re y\u00fcr\u00fctecek, 2797 say\u0131l\u0131 Yarg\u0131tay Kanunu veya \u00f6zel kanunlarda \u00f6zel h\u00fck\u00fcm bulunmas\u0131 h\u00e2linde \u00f6ncelikle bu Kanun h\u00fck\u00fcmlerini uygulayacakt\u0131r.<\/p>\n
5235 say\u0131l\u0131 Adli Yarg\u0131 \u0130lk Derece Mahkemeleri \u0130le B\u00f6lge Adliye Mahkemelerinin Kurulu\u015f, G\u00f6rev ve Yetkileri Hakk\u0131nda Kanun ile kanun koyucu, adli yarg\u0131 ilk derece mahkemeleri ile b\u00f6lge adliye mahkemelerinin kurulu\u015f, g\u00f6rev ve yetkilerini d\u00fczenlemi\u015ftir. 2797 say\u0131l\u0131 Yasa’n\u0131n 24\/2 ve 40. maddesi h\u00fck\u00fcmleri, 5235 say\u0131l\u0131 Yasa h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re \u00f6zel h\u00fck\u00fcm niteli\u011finde olup, tamamen farkl\u0131 bir alan\u0131 d\u00fczenlemektedir.<\/p>\n
2797 say\u0131l\u0131 Yarg\u0131tay Kanununun 40. maddesinde Dairelerin an\u0131lan Kanunun 14. maddesinde belirtilen g\u00f6revleri yerine getirirken nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015facaklar\u0131 ve heyetlerin olu\u015fumunda esas al\u0131nacak kurallar g\u00f6sterilmi\u015ftir.<\/p>\n
2797 say\u0131l\u0131 Yasan\u0131n 40\/1. maddesinde Dairelerin, adliye mahkemelerince verilen ve kanunun ba\u015fka bir adli yarg\u0131 merciine b\u0131rakmad\u0131\u011f\u0131 karar ve h\u00fck\u00fcmlerin son incelemesini yaparken uygulayaca\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma usul\u00fc ile kanunla g\u00f6sterilen belli davalara ilk derece mahkemesi s\u0131fat\u0131 ile bakarken uygulayaca\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma usul\u00fc aras\u0131nda bir fark g\u00f6r\u00fclmemi\u015f ve her iki h\u00e2li de kapsayacak \u015fekilde ‘Daireler heyet h\u00e2linde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, heyet bir ba\u015fkan ve d\u00f6rt \u00fcyenin kat\u0131lmas\u0131yla toplan\u0131r.’ h\u00fckm\u00fcn\u00fc getirmi\u015ftir. Yarg\u0131tay Dairelerinin kanunla g\u00f6sterilen belli davalara ilk derece mahkemesi s\u0131fat\u0131 ile bakarken, mahkeme heyetinin olu\u015fturulmas\u0131nda bu g\u00fcne kadar duraksamas\u0131z \u015fekilde Yarg\u0131tay Kanununun 40\/1. maddesi h\u00fckm\u00fc uygulanm\u0131\u015f, ilk derece mahkemesi s\u0131fat\u0131 ile olu\u015fturulan heyetler an\u0131lan Kanunun 40\/1. maddesi h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re bir ba\u015fkan ve d\u00f6rt \u00fcyeden olu\u015fmu\u015ftur.
\nYarg\u0131tay Kanununun 40\/1. maddesi \u00fcye say\u0131s\u0131n\u0131n yeterli olmas\u0131 h\u00e2inde birden fazla heyet olu\u015fturulmas\u0131na imk\u00e2n veren bir d\u00fczenleme getirmi\u015ftir. Kanun Dairede birden fazla heyet olu\u015fturulmas\u0131 h\u00e2linde ba\u015fkan\u0131n kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 heyete, heyette yer alan en k\u0131demli \u00fcyenin ba\u015fkanl\u0131k edece\u011fini h\u00fck\u00fcm alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
2797 say\u0131l\u0131 Yarg\u0131tay Kanununun 40\/1. maddesi h\u00fckm\u00fc genel olarak de\u011ferlendirildi\u011finde \u015fu sonu\u00e7lara ula\u015f\u0131r\u0131z.<\/p>\n
a- Daire, heyet h\u00e2linde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n
b- Heyet bir ba\u015fkan ve d\u00f6rt \u00fcyenin kat\u0131lmas\u0131 ile toplan\u0131r.<\/p>\n
c- Olu\u015fturulan ilk heyetin ba\u015fkan\u0131, Daire Ba\u015fkan\u0131d\u0131r.<\/p>\n
d- Daire \u00fcye say\u0131s\u0131n\u0131n yeterli olmas\u0131 h\u00e2linde birden fazla heyet olu\u015fturulabilir.<\/p>\n
e- Olu\u015fturulmas\u0131 h\u00e2linde ikinci heyetin ba\u015fkan\u0131, ikinci heyeti olu\u015fturan \u00fcyelerin en k\u0131demlisidir.<\/p>\n
Daire Ba\u015fkan\u0131n\u0131n g\u00f6revlerinin d\u00fczenlendi\u011fi 2797 say\u0131l\u0131 Yarg\u0131tay Kanununun 24. maddesi ve ayn\u0131 Kanunun 40\/1. maddesi h\u00fckm\u00fcn\u00fcn birlikte okunmas\u0131ndan, Daire Ba\u015fkan\u0131n\u0131n \u00f6ncelikli g\u00f6revinin olu\u015fturulan 1. heyete ba\u015fkanl\u0131k yapmak oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Daire Ba\u015fkan\u0131, Yarg\u0131tay Kanunu’nun 40\/1. maddesi uyar\u0131nca i\u00e7erisinde yer ald\u0131\u011f\u0131 heyete se\u00e7ilmi\u015f Daire Ba\u015fkan\u0131 s\u0131fat\u0131 ile kat\u0131lmaktad\u0131r. Hukuki ve fiili nedenlerle, ba\u015fkan\u0131 oldu\u011fu heyete kat\u0131lamamas\u0131 h\u00e2linde ba\u015fkanl\u0131k g\u00f6revine kimin vekalet edece\u011fi hususu da yine Yarg\u0131tay Kanunu’nun 24. maddesinin son f\u0131kras\u0131nda h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Daire Ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n g\u00f6revleri ba\u015fl\u0131kl\u0131 24. maddenin 2. f\u0131kras\u0131nda “Daire ba\u015fkan\u0131na, gerekti\u011finde k\u0131demli \u00fcye vekillik eder.” h\u00fckm\u00fcn\u00fc ta\u015f\u0131maktad\u0131r.
\nAn\u0131lan h\u00fckm\u00fcn uygulanmas\u0131 konusunda 2797 say\u0131l\u0131 Yarg\u0131tay Kanunu’nun 57. maddesi uyar\u0131nca haz\u0131rlanan ve inceleme tarihi itibariyle y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan Yarg\u0131tay \u0130\u00e7 Y\u00f6netmeli\u011fi h\u00fck\u00fcmlerinin de nazara al\u0131nmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
An\u0131lan Y\u00f6netmeli\u011fin 5-A f\u0131kras\u0131nda ‘G\u00f6revin vekaleten yerine getirilmesi i\u00e7in; s\u00f6z konusu g\u00f6revin a\u00e7\u0131k olmas\u0131 veya as\u0131l g\u00f6revlinin izinli, \u00f6z\u00fcrl\u00fc ya da \u00e7al\u0131\u015fma saatleri i\u00e7inde g\u00f6revli olarak ba\u015fka kurul yahut hizmetlerde bulunmas\u0131 gereklidir.’, 5-B f\u0131kras\u0131nda ise ‘K\u0131dem, Yarg\u0131tay \u00dcyeli\u011fine ayn\u0131 tarihte se\u00e7ilenler i\u00e7in hakimlik, Cumhuriyet Savc\u0131l\u0131\u011f\u0131 veya bu s\u0131n\u0131ftan say\u0131lan hizmetlerdeki k\u0131dem esas al\u0131n\u0131r. Bunda da e\u015fitlik halinde k\u0131dem ya\u015fa g\u00f6re belirlenir.’ h\u00fckm\u00fc getirildikten sonra 5-C f\u0131kras\u0131nda ‘\u00d6z\u00fcr; Kanunda g\u00f6sterilen veya daireye gelmemeyi hakl\u0131 k\u0131lan h\u00e2llerdir.’ h\u00fckm\u00fcne yer vermi\u015ftir.<\/p>\n
Yarg\u0131tay \u0130\u00e7 Y\u00f6netmeli\u011finin 10. maddesinde; ‘Daire ba\u015fkanlar\u0131na vekillik g\u00f6revini yapmak ko\u015fullar\u0131ndan birinin ger\u00e7ekle\u015fmesi h\u00e2linde k\u0131demli \u00fcye, genel kurullarda ve dairede ba\u015fkana vekillik eder.’ h\u00fckm\u00fcn\u00fc getirmi\u015ftir.<\/p>\n
Bu a\u00e7\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda somut olay de\u011ferlendirildi\u011finde; san\u0131k … hakk\u0131nda ilk derece mahkemesi s\u0131fat\u0131yla Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesinde g\u00f6r\u00fclen kamu davas\u0131, Daire Ba\u015fkan\u0131’n\u0131n da ba\u015fkanl\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 1. heyet taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f ve neticelendirilmi\u015ftir. Bu husus 27.11.2017 tarihinde yap\u0131lan 1. duru\u015fmaya ili\u015fkin duru\u015fma zapt\u0131ndan a\u00e7\u0131k\u00e7a anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Nitekim, 9. Ceza Dairesi Ba\u015fkan\u0131, 16.01.2018, 22.10.2018 ve 20.11.2018 tarihinde yap\u0131lan oturumlara da heyet ba\u015fkan\u0131 olarak kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
18.04.2018 ve 29.08.2018 tarihlerinde yap\u0131lan duru\u015fmalara heyet ba\u015fkan\u0131 olan 9. Ceza Dairesi Ba\u015fkan\u0131n\u0131n kat\u0131lamamas\u0131 nedeniyle Yarg\u0131tay Kanunu’nun 24. maddesinin son f\u0131kras\u0131 h\u00fckm\u00fc gere\u011fince 9. Ceza Dairesinin en k\u0131demli \u00fcyesi s\u0131fat\u0131 ile say\u0131n … ba\u015fkanl\u0131k yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
San\u0131k …’\u00fcn esas hakk\u0131ndaki savunmas\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 ve son s\u00f6z\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi\u011fi, bu nedenle esasa etkili i\u015flemlerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ku\u015fku bulunmayan 06.02.2019 tarihinde yap\u0131lan duru\u015fmaya 9. Ceza Dairesi Ba\u015fkan\u0131 kat\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Yarg\u0131tay Kanunu’nun 24. maddesinin son f\u0131kras\u0131 h\u00fckm\u00fc nazara al\u0131narak 9. Ceza Dairesinin en k\u0131demli \u00fcyesinin 9. Ceza Dairesi Ba\u015fkan\u0131na vek\u00e2leten duru\u015fmaya kat\u0131larak ba\u015fkanl\u0131k yapmas\u0131 gerekirken, 9. Ceza Dairesi Ba\u015fkan\u0131 veya en k\u0131demli \u00fcyesinin bulunmad\u0131\u011f\u0131 yeni bir heyet olu\u015fturulmu\u015ftur.<\/p>\n
Yeni heyetin olu\u015fturulmas\u0131nda Yarg\u0131tay Kanunu’nun 24. maddesi uyar\u0131nca 9. Ceza Dairesi Ba\u015fkan\u0131n\u0131n yetkisi bulunmakta ise de, olu\u015fturulan bu yeni heyete kimin ba\u015fkanl\u0131k yapaca\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi Daire Ba\u015fkan\u0131n\u0131n yetkisi dahilinde de\u011fildir. Zira, yeni olu\u015fturulan heyet e\u011fer 9. Ceza Dairesi Ba\u015fkan\u0131n\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 heyet kabul ediliyor ise bu durumda Yarg\u0131tay Kanunu’nun 24. maddesinin son f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca 9. Ceza Dairesinin en k\u0131demli \u00fcyesinin heyete ba\u015fkanl\u0131k yapaca\u011f\u0131, yeni olu\u015fturulan heyetin 9. Ceza Dairesi Ba\u015fkan\u0131n\u0131n ba\u015fkanl\u0131k yapmad\u0131\u011f\u0131 ikinci bir heyet oldu\u011funun kabul\u00fc h\u00e2linde ise Yarg\u0131tay Kanunu’nun 41. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131 h\u00fckm\u00fc uyar\u0131nca heyeti olu\u015fturan \u00fcyelerin en k\u0131demlisinin heyete ba\u015fkanl\u0131k yapmas\u0131 gerekir. 06.02.2019 ve 07.02.2019 tarihli duru\u015fmalarda mahkeme heyetini olu\u015fturan \u00fcyelerin en k\u0131demlisi say\u0131n…’dir. Buna ra\u011fmen, san\u0131\u011f\u0131n esasa ili\u015fkin son savunmas\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131, san\u0131\u011f\u0131n son s\u00f6z\u00fcn\u00fcn soruldu\u011fu ve h\u00fckm\u00fcn verilip k\u0131sa karar\u0131n a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 06.02.2019 ve 07.02.2019 tarihli duru\u015fmalara heyette g\u00f6revli k\u0131demsiz \u00fcye say\u0131n … ba\u015fkanl\u0131k yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bu durum a\u00e7\u0131k\u00e7a Yarg\u0131tay Kanunu’nun 24. maddesinin son f\u0131kras\u0131na ve 40. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131na ayk\u0131r\u0131d\u0131r. 9. Ceza Dairesi Ba\u015fkan\u0131n\u0131n, Yarg\u0131tay Kanunu’nun 24\/son ve 41\/1. maddesi h\u00fck\u00fcmleri kar\u015f\u0131s\u0131nda, 06.02.2019 ve 07.02.2019 tarihli duru\u015fmalara heyette g\u00f6revli k\u0131demsiz \u00fcye say\u0131n….’\u0131n ba\u015fkanl\u0131k yapaca\u011f\u0131na ili\u015fkin g\u00f6revlendirmesi de yok h\u00fckm\u00fcndedir.<\/p>\n
Dikkat edilmesi gereken bir hususta, yarg\u0131lamay\u0131 yapan heyetin ba\u015fkan\u0131 olan 9. Ceza Dairesi Ba\u015fkan\u0131n\u0131n, heyete neden ba\u015fkanl\u0131k yapmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin Yarg\u0131tay \u0130\u00e7 Y\u00f6netmeli\u011fi’nin 5-A ve 5-C maddelerinde belirtildi\u011fi \u015fekilde bir belgenin dosya aras\u0131nda bulunmamas\u0131d\u0131r. Heyet ba\u015fkan\u0131 olan 9. Ceza Dairesi Ba\u015fkan\u0131n\u0131n Yarg\u0131tay \u0130\u00e7 Y\u00f6netmeli\u011fi’nin 5-A maddesi uyar\u0131nca izinli, \u00f6z\u00fcrl\u00fc ya da \u00e7al\u0131\u015fma saatleri i\u00e7inde g\u00f6revli olarak ba\u015fka kurul yahut hizmetlerde bulundu\u011funa ili\u015fkin bir belgenin dosya aras\u0131nda bulunmamas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda esasen en k\u0131demli \u00fcyenin veya heyeti olu\u015fturan \u00fcyelerin en k\u0131demlisinin heyete ba\u015fkanl\u0131k yapmas\u0131 an\u0131lan kanun ve y\u00f6netmelik h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n
2- Say\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fun Yarg\u0131tay Kanunu’nun 40\/1. maddesinde ki d\u00fczenlemenin ancak adliye mahkemelerince verilen ve kanunun ba\u015fka bir adli yarg\u0131 merciine b\u0131rakmad\u0131\u011f\u0131 karar ve h\u00fck\u00fcmlerin son incelemesini yaparken uygulayaca\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma usul\u00fc oldu\u011fu, bu nedenle kanunla g\u00f6sterilen belli davalara ilk derece mahkemesi s\u0131fat\u0131 ile bakarken uygulanmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 hususundaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131lmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. B\u00f6yle bir kabul T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Anayasas\u0131’n\u0131n 142. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131nda ki ‘Mahkemelerin kurulu\u015fu, g\u00f6rev ve yetkileri, i\u015fleyi\u015fi ve yarg\u0131lama usulleri kanunla d\u00fczenlenir.’ h\u00fckm\u00fcne a\u00e7\u0131k\u00e7a ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil eder ki kabul edilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Zira bu g\u00fcne kadar gerek Yarg\u0131tay Ceza Dairelerinde ve gerekse Yarg\u0131tay Hukuk Dairelerinin ilk derece mahkemesi s\u0131fat\u0131 ile yapt\u0131klar\u0131 yarg\u0131lamalarda ayr\u0131k bir kabul s\u00f6z konusu de\u011fildir.
\nAncak, b\u00f6yle bir kabul h\u00e2linde dahi, di\u011fer yarg\u0131lama normu i\u00e7eren kanunlar\u0131m\u0131zda bu hususta k\u0131yas yolu ile uygulanabilecek bir h\u00fck\u00fcm bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131na bak\u0131lmas\u0131 gerekir. 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanununda bu hususta bir h\u00fck\u00fcm bulunmamaktad\u0131r. Kanun koyucu taraf\u0131ndan, adli yarg\u0131 ilk derece mahkemelerince verilen kesin olmayan h\u00fck\u00fcm ve kararlara kar\u015f\u0131 yap\u0131lacak ba\u015fvurular\u0131 inceleyip karara ba\u011flamak, adli yarg\u0131 ilk derece mahkemesi olarak yarg\u0131 \u00e7evresi i\u00e7erisindeki adli yarg\u0131 ilk derece mahkemesi hakimleri aleyhinde Hukuk Usul\u00fc Muhakemeleri Kanununa g\u00f6re a\u00e7\u0131lacak tazminat davalar\u0131na bakmak ve kanunlarla verilen di\u011fer g\u00f6revleri yapmak \u00fczere 5235 say\u0131l\u0131 Yasa ile kurulan B\u00f6lge Adliye Mahkemeleri, yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fin niteli\u011fi ba\u011flam\u0131nda Yarg\u0131tay’\u0131n kanunla g\u00f6sterilen belli davalara ilk derece mahkemesi s\u0131fat\u0131 ile bakmak g\u00f6revine benzer bir g\u00f6revle g\u00f6revlendirilmi\u015ftir. Yine B\u00f6lge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesi, ilk derece mahkemesinin karar\u0131n\u0131 bozdu\u011funda, dosyay\u0131 ilk derece mahkemesine g\u00f6ndermeyip, duru\u015fma a\u00e7mak ve yarg\u0131lama yapmak suretiyle bizzat kendisi neticelendirmektedir. B\u00f6lge Adliye Mahkemelerinin g\u00f6revleri ve \u00e7al\u0131\u015fma usulleri Yarg\u0131tay Kanunu h\u00fck\u00fcmleri nazara al\u0131narak b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde benzer \u015fekilde olu\u015fturulmu\u015ftur. 5235 say\u0131l\u0131 Yasan\u0131n “Toplant\u0131 ve karar” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan 46. maddesinin 3. f\u0131kras\u0131nda “Daire ba\u015fkan\u0131n\u0131n hukuki veya fiili nedenlerle bulunamamas\u0131 h\u00e2linde dairenin en k\u0131demli \u00fcyesi daireye ba\u015fkanl\u0131k yapar.” h\u00fckm\u00fcn\u00fc ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bu itibarla, somut olay\u0131m\u0131zda k\u0131yas yolu ile 5235 say\u0131l\u0131 Yasan\u0131n 46\/3. maddesinin uygulanmas\u0131 ve 9. Ceza Dairesinin en k\u0131demli \u00fcyesinin 9. Ceza Dairesi Ba\u015fkan\u0131n\u0131n kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 duru\u015fmaya heyet ba\u015fkan\u0131 s\u0131fat\u0131 ile kat\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
3- Say\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fun, k\u0131yas yolu ile uygulanacak kanun h\u00fckm\u00fcn\u00fcn de bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmesi h\u00e2linde ise, 2018 y\u0131l\u0131nda 150 kurulu\u015f y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u00fc kutlayan Yarg\u0131tay’\u0131n bu konuda olu\u015fturdu\u011fu uygulaman\u0131n esas al\u0131nmas\u0131 gerekir ki, bu da yukar\u0131da da izah edildi\u011fi \u00fczere, Daire Ba\u015fkan\u0131n\u0131n heyete ba\u015fkanl\u0131k edemedi\u011fi durumlarda, en k\u0131demli \u00fcyenin heyete ba\u015fkanl\u0131k etmesidir.<\/p>\n
b)Esasen muhalefet edilmi\u015f olsa bile bu durumun, CMK’nun 289\/1-a bendinde d\u00fczenlenen “Mahkemenin kanuna uygun olarak te\u015fekk\u00fcl etmemi\u015f olmas\u0131” h\u00e2lini olu\u015fturmayaca\u011f\u0131, h\u00fckm\u00fcn esas\u0131na ve neticesine tesir etmi\u015f veya etmesi m\u00fcmk\u00fcn bulunmu\u015f bir h\u00e2li olu\u015fturmayaca\u011f\u0131 kabul\u00fcne ili\u015fkin olarak;<\/p>\n
Anayasan\u0131n “E. Mahkemelerin kurulu\u015fu” ba\u015fl\u0131kl\u0131 142. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131nda “Mahkemelerin kurulu\u015fu, g\u00f6rev ve yetkileri, i\u015fleyi\u015fi ve yarg\u0131lama usulleri kanunla d\u00fczenlenir.” h\u00fckm\u00fcne yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Prof. Dr. Sibel \u0130nceo\u011flu, Adil Yarg\u0131lanma Hakk\u0131 Anayasa Mahkemesine Bireysel Ba\u015fvuru El Kitaplar\u0131 Serisi-4 isimli kitab\u0131nda A\u0130HM kararlar\u0131na at\u0131f yaparak; ‘Yasayla kurulmu\u015f olma ibaresi, sadece mahkemenin kurulmas\u0131na y\u00f6nelik yasal temelin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kapsamaz, yarg\u0131\u00e7lar i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f usuli g\u00fcvencelerin sa\u011flanmas\u0131 ile her davada mahkeme heyetinin kompozisyonu dahil mahkemelerin i\u015fleyi\u015fi ile ilgili kurallara uygun olmas\u0131n\u0131 kapsar.’ (sh: 72), “Yarg\u0131 sisteminin organizasyonuna ili\u015fkin kurallar yarg\u0131 otoritesinin takdirine de terk edilemez; mahkemelerin kendilerinin yetki ve g\u00f6rev alanlar\u0131na ili\u015fkin kurallara uygun olarak hareket etmeleri beklenir. Fakat elbette i\u00e7 hukuk kurallar\u0131n\u0131n yorumlama yetkisi \u00f6ncelikle ulusal mahkemelere aittir, ulusal mahkemelerin yorumu i\u00e7 hukukun a\u00e7\u0131k ihl\u00e2li olmad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcddet\u00e7e \u0130HAM bu yorumu tart\u0131\u015fma konusu yapmayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtmektedir.” (sh: 73), 2Bir dosyan\u0131n yarg\u0131ca havalesinde, y\u00f6ntemi yasayla belirlenmemi\u015f bir takdir kullan\u0131l\u0131yorsa, bu durum tarafs\u0131zl\u0131k g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc tehlikeye sokar, siyasi veya di\u011fer g\u00fc\u00e7lerin mahkemenin veya yarg\u0131c\u0131n belirlenmesinde etkisi oldu\u011fu spek\u00fclasyonu yarat\u0131r. Her bir yarg\u0131\u00e7 veya mahkeme heyetinin \u00f6nceden belirlenmi\u015f olmas\u0131 belirlilik ve \u015feffafl\u0131k ile yarg\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in olmazsa olmazd\u0131r.’ (sh: 73-74) g\u00f6r\u00fc\u015flerini dile getirmi\u015ftir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Anayasas\u0131n\u0131n 142\/1. maddesi h\u00fckm\u00fcne uygun olarak 2797 say\u0131l\u0131 Yarg\u0131tay Kanunu’nun 24\/2 ve 40\/1. maddeleri h\u00fck\u00fcmleri ile kanun koyucu, Yarg\u0131tay ilgili Dairesinin, kanunla g\u00f6sterilen belli davalara ilk derece mahkemesi s\u0131fat\u0131 ile bakarken mahkeme heyetinin nas\u0131l te\u015fekk\u00fcl edece\u011fi, ka\u00e7 \u00fcyeden olu\u015faca\u011f\u0131, heyetinin ba\u015fkan\u0131n\u0131n bulunup bulunmayaca\u011f\u0131 ve ba\u015fkan\u0131n kim olaca\u011f\u0131 hususunda a\u00e7\u0131k h\u00fck\u00fcmler getirmi\u015ftir.<\/p>\n
2797 say\u0131l\u0131 Yarg\u0131tay Kanunu’nun 24\/2 ve 40\/1. maddesine uygun olarak mahkeme heyeti olu\u015fturulsa idi, 06\/02\/2019 ve 07\/02\/2019 tarihlerinde yap\u0131lan duru\u015fmalarda 9. Ceza Dairesi Ba\u015fkan\u0131n\u0131n kat\u0131lmamas\u0131 nedeniyle 9. Ceza Dairesinin en k\u0131demli \u00fcyesi s\u0131fat\u0131 ile say\u0131n … mahkeme heyetine ba\u015fkanl\u0131k edecek ve bu durumda 9. Ceza Dairesi \u00dcyesi say\u0131n … heyette yer almayacakt\u0131. 2797 say\u0131l\u0131 Yarg\u0131tay Kanunu’nun 24\/2 ve 40\/1. maddesine uyulmamas\u0131 mahkeme heyetini olu\u015fturan \u00fcyeleri de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir. Bu durum; ‘Her bir yarg\u0131\u00e7 veya mahkeme heyetinin \u00f6nceden belirlenmi\u015f olmas\u0131 belirlilik ve \u015feffafl\u0131k ile yarg\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in olmazsa olmazd\u0131r.’ ilkesinin ihl\u00e2lidir.<\/p>\n
Kald\u0131 ki, 5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 229\/1. maddesinde ‘Mahkeme ba\u015fkan\u0131, k\u0131demsiz \u00fcyeden ba\u015flayarak oylar\u0131 ayr\u0131 ayr\u0131 toplar ve en sonra kendi oyunu verir.’ h\u00fckm\u00fc d\u00fczenlenmi\u015ftir. Somut davada mahkeme heyetinin 2797 say\u0131l\u0131 Yarg\u0131tay Kanunu’nun 24\/2 ve 40\/1 maddelerine uygun olarak olu\u015fturulmas\u0131 h\u00e2linde 9. Ceza Dairesi \u00dcyesi say\u0131n … karar m\u00fczakeresine kat\u0131lamayacakt\u0131r. Say\u0131n Ceza Genel Kurulu \u00e7o\u011funlu\u011funun kabul\u00fc do\u011frultusunda, 9. Ceza Dairesi \u00dcyesi say\u0131n …’\u0131n mahkeme heyetinde g\u00f6revlendirilmesinin usulen do\u011fru oldu\u011fu kabul edilse dahi heyete kendisinden k\u0131demli \u00fcye bulunmas\u0131na ra\u011fmen ba\u015fkanl\u0131k yapmas\u0131 nedeniyle CMK’n\u0131n yukar\u0131da an\u0131lan h\u00fckm\u00fcne muhalefet ederek oy kullanma s\u0131ras\u0131 de\u011fi\u015fmi\u015ftir. Heyetin en k\u0131demsiz \u00fcyesi olarak m\u00fczakere s\u0131ras\u0131nda ilk oyu kullanmas\u0131 gerekirken, heyet ba\u015fkan\u0131 olmas\u0131 nedeniyle t\u00fcm \u00fcyeler k\u0131dem s\u0131ras\u0131na g\u00f6re oy kulland\u0131ktan sonra en son kendisi oy kullanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bu izahatlar do\u011frultusunda; somut davada mahkeme heyetinin 2797 say\u0131l\u0131 Yarg\u0131tay Kanunu’nun 24\/2 ve 40\/1. maddelerinin a\u00e7\u0131k h\u00fckm\u00fcne ayk\u0131r\u0131 olarak belirlenmesi, 5271 say\u0131l\u0131 CMK\u2019n\u0131n 289\/1-a bendinde d\u00fczenlenen ”Mahkemenin kanuna uygun olarak te\u015fekk\u00fcl etmemi\u015f olmas\u0131’ hukuka kesin ayk\u0131r\u0131l\u0131k h\u00e2lini te\u015fkil eder. Kald\u0131 ki bu durum, a\u00e7\u0131k\u00e7a h\u00fckm\u00fcn esas\u0131na ve neticesine tesir eden bir h\u00e2ldir.<\/p>\n
Yukar\u0131da arz etti\u011fim nedenlerle; mahkeme heyetinin olu\u015fturulmas\u0131nda 2797 say\u0131l\u0131 Yarg\u0131tay Kanunu’nun 24\/2 ve 40\/1. maddelerine muhalefet edildi\u011fi, bu muhalefet nedeniyle mahkeme heyetinin kanuna uygun olarak te\u015fekk\u00fcl etmemi\u015f oldu\u011fu ve bu muhalefetin a\u00e7\u0131k\u00e7a h\u00fckm\u00fcn esas\u0131na ve neticesine tesir eden bir h\u00e2l oldu\u011fu kanaatinde oldu\u011fumdan ilk derece mahkemesi s\u0131fat\u0131 ile Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesinin karar\u0131 bozulmal\u0131d\u0131r g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ile say\u0131n \u00e7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne muhalifim”,<\/p>\n
\u00c7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131lmayan iki Ceza Genel Kurulu \u00dcyesi ise; “\u00d6zel Dairece yap\u0131lan yarg\u0131lama s\u0131ras\u0131nda heyetteki en k\u0131demli \u00fcye yerine k\u0131demsiz \u00fcyenin heyet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yapmas\u0131n\u0131n usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu”,<\/p>\n
D\u00fc\u015f\u00fcnceleriyle kar\u015f\u0131 oy kullanm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n
2- Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan yap\u0131lan temyiz incelemesinde maddi vakan\u0131n hukuki denetiminin yap\u0131l\u0131p yap\u0131lamayaca\u011f\u0131;<\/p>\n
Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesinin 07.02.2019 tarihli ve 13-7 say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile, san\u0131k ve m\u00fcdafisinin haz\u0131r oldu\u011fu celsede san\u0131\u011f\u0131n 13.02.2019, san\u0131k m\u00fcdafisinin ise 12.02.2019 tarihinde karar\u0131 usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu gerek\u00e7eleriyle s\u00fcre tutum dilek\u00e7esi vererek temyiz kanun yoluna ba\u015fvurmalar\u0131 \u00fczerine gerek\u00e7eli karar\u0131n san\u0131\u011fa 10.04.2019 tarihinde tebli\u011f edildi\u011fi ve san\u0131\u011f\u0131n karara kar\u015f\u0131 15.04.2019 tarihinde s\u00fcresinde temyiz dilek\u00e7esini sundu\u011fu, gerek\u00e7eli karar\u0131n san\u0131k m\u00fcdafisine 09.04.2019 tarihinde tebli\u011f edilmesine ra\u011fmen san\u0131k m\u00fcdafisinin 23.04.2019 tarihinde karar\u0131 temyiz etti\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bu a\u00e7\u0131dan yap\u0131lan de\u011ferlendirmede san\u0131k m\u00fcdafisinin karar\u0131 usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu gerek\u00e7eleriyle, san\u0131\u011f\u0131n ise;<\/p>\n
– Yarg\u0131tay \u00dcyelerinin a\u011f\u0131r cezay\u0131 gerektiren su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2li hari\u00e7 yakalanamayacaklar\u0131, sorguya \u00e7ekilemeyecekleri ve tutuklanamayacaklar\u0131 kural\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi, su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linin bulunmad\u0131\u011f\u0131, at\u0131l\u0131 su\u00e7un g\u00f6rev su\u00e7u olup yarg\u0131laman\u0131n Y\u00fcce Divan s\u0131fat\u0131yla Anayasa Mahkemesince yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi, kovu\u015fturma makamlar\u0131n\u0131n kanun h\u00fckm\u00fcnde kararnameyle de\u011fi\u015ftirilmesinin ve yarg\u0131laman\u0131n Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesince yap\u0131lmas\u0131n\u0131n bu y\u00f6n\u00fcyle de kanuni h\u00e2kim ilkesine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu,<\/p>\n
– T\u00fcrk Hukukunda B\u00f6lge Adliye Mahkemelerinin faaliyete ge\u00e7mesiyle \u00fc\u00e7 dereceli yarg\u0131 sistemine ge\u00e7ildi\u011fi, bu bak\u0131mdan hakk\u0131nda iki dereceli yarg\u0131 sisteminin uygulanmas\u0131n\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ve bu suretle adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihl\u00e2l edildi\u011fi,<\/p>\n
– Hi\u00e7bir delil olmadan hakk\u0131nda darbeye te\u015febb\u00fcs su\u00e7undan soru\u015fturma ba\u015flat\u0131larak tutukland\u0131\u011f\u0131 ancak ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyesi olma su\u00e7undan dava a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve karar verildi\u011fi, iddianamenin hukuken ge\u00e7ersiz oldu\u011fu, hukukili\u011fi tart\u0131\u015fmal\u0131 delillerin sonradan topland\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
– Soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda dosyaya eri\u015fimlerinin engellendi\u011fi, savunma haz\u0131rlanmas\u0131 ve yap\u0131lmas\u0131 s\u00fcrecinde yeterli imk\u00e2nlara kavu\u015famad\u0131\u011f\u0131, keza genel olarak soru\u015fturma ve kovu\u015fturma a\u015famalar\u0131nda savunma hakk\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tlanarak adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi,<\/p>\n
– Tan\u0131k dinletilmesi taleplerinin reddedildi\u011fi ve beyanlar\u0131 h\u00fckme esas al\u0131nan tan\u0131klar\u0131n dinlenilme usullerinin hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu,<\/p>\n
– \u00d6zel Dairece yap\u0131lan yarg\u0131lama sonunda talebi olmas\u0131na ra\u011fmen TCK\u2019n\u0131n 62. maddesi uyar\u0131nca hakk\u0131nda takdiri indirim nedenlerinin 1\/12 olacak \u015fekilde eksik \u015fekilde uyguland\u0131\u011f\u0131, ayr\u0131ca \u00f6rg\u00fct \u00fcyeli\u011fi su\u00e7unun unsurlar\u0131 itibar\u0131yla olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7eleriyle temyiz talebinde bulundu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
25.03.2016 tarihi itibar\u0131yla i\u00e7 hukukumuzun bir par\u00e7as\u0131 h\u00e2line gelen Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi’nin (A\u0130HS) Ek 7 No.lu Protokol\u00fc’n\u00fcn “Cezai konularda iki dereceli yarg\u0131lanma hakk\u0131” ba\u015fl\u0131kl\u0131 2. maddesi “1. Bir mahkeme taraf\u0131ndan cezai bir su\u00e7tan mahk\u00fbm edilen her ki\u015fi, mahk\u00fbmiyet ya da ceza h\u00fckm\u00fcn\u00fc daha y\u00fcksek bir mahkemeye yeniden inceletme hakk\u0131n\u0131 haiz olacakt\u0131r. Bu hakk\u0131n kullan\u0131lmas\u0131, kullan\u0131labilme gerek\u00e7eleri de dahil olmak \u00fczere, yasayla d\u00fczenlenir. 2. Bu hakk\u0131n kullan\u0131lmas\u0131, yasada d\u00fczenlenmi\u015f h\u00e2liyle \u00f6nem derecesi d\u00fc\u015f\u00fck su\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan ya da ilgilinin birinci derece mahkemesi olarak en y\u00fcksek mahkemede yarg\u0131land\u0131\u011f\u0131 veya beraatini m\u00fcteakip bunun temyiz edilmesi \u00fczerine verilen mahk\u00fbmiyet h\u00e2llerinde istisnaya tabi tutulabilir.” \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
2802 say\u0131l\u0131 H\u00e2kimler ve Savc\u0131lar Kanunu’nun “Son soru\u015fturma merciileri” ba\u015fl\u0131kl\u0131 90. maddesi “Haklar\u0131nda son soru\u015fturma a\u00e7\u0131lmas\u0131na karar verilenlerden; birinci s\u0131n\u0131fa ayr\u0131lm\u0131\u015f olanlarla a\u011f\u0131r ceza mahkemeleri heyetine dahil bulunan hakim ve Cumhuriyet savc\u0131lar\u0131n\u0131n, son soru\u015fturmalar\u0131 Yarg\u0131tay\u0131n g\u00f6revli ceza dairesinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n
“, 2797 say\u0131l\u0131 Yarg\u0131tay Kanunu’nun “Hukuk ve Ceza Genel Kurullar\u0131n\u0131n g\u00f6revleri” ba\u015fl\u0131kl\u0131 15. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 ise “\u0130lk derece mahkemesi olarak ilgili dairelerce verilen h\u00fck\u00fcmlerin temyiz yoluyla incelemesini yapmak,” \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
07.10.2004 tarihli Resm\u00ee Gazete’de yay\u0131mlanarak 01.06.2005 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 5235 say\u0131l\u0131 Adl\u00ee Yarg\u0131 \u0130lk Derece Mahkemeleri ile B\u00f6lge Adliye Mahkemelerinin Kurulu\u015f, G\u00f6rev ve Yetkileri Hakk\u0131nda Kanun’un 25 ve ge\u00e7ici 2. maddeleri uyar\u0131nca kurulan b\u00f6lge adliye mahkemeleri, 07.11.2015 tarihli ve 29525 say\u0131l\u0131 Resm\u00ee Gazete’de ilan edildi\u011fi \u00fczere 20.07.2016 tarihinde t\u00fcm yurtta g\u00f6reve ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6lge adliye mahkemelerinin faaliyete ge\u00e7mesi ve istinaf kanun yolunun uygulamaya girmesiyle birlikte 5320 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanununun Y\u00fcr\u00fcrl\u00fck ve Uygulama \u015eekli Hakk\u0131nda Kanun’un 8. maddesi uyar\u0131nca, b\u00f6lge adliye mahkemelerinin g\u00f6reve ba\u015flama tarihi olan 20.07.2016 tarihinden \u00f6nce verilen kararlar hakk\u0131nda kesinle\u015finceye kadar 1412 say\u0131l\u0131 CMUK’n\u0131n, bu tarihten sonra verilen kararlar hakk\u0131nda ise 5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n temyize ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmleri uygulanacakt\u0131r.<\/p>\n
Bu h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re, ilk derece mahkemesi s\u0131fat\u0131yla Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesince yap\u0131lan yarg\u0131lama sonucunda verilen karar\u0131n temyiz edilmesi \u00fczerine Ceza Genel Kurulunca yap\u0131lacak incelenmede 5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n temyize ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131 gerekmektedir.
\nCMK’n\u0131n, “Temyiz nedeni” ba\u015fl\u0131kl\u0131 288. maddesi “(1) Temyiz, ancak h\u00fckm\u00fcn hukuka ayk\u0131r\u0131 olmas\u0131 nedenine dayan\u0131r. (2) Bir hukuk kural\u0131n\u0131n uygulanmamas\u0131 veya yanl\u0131\u015f uygulanmas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131kt\u0131r.” \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015f, maddenin H\u00fck\u00fbmet Tasar\u0131s\u0131’ndaki gerek\u00e7esinde de;
\n“Madde, 1412 say\u0131l\u0131 Kanun’dan ayr\u0131larak ‘kanuna ayk\u0131r\u0131l\u0131k’ yerine daha geni\u015f anlaml\u0131 ve amaca uygun olan ‘hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k’ s\u00f6zc\u00fcklerine yer vermi\u015ftir. Yarg\u0131laman\u0131n konusunu olu\u015fturan cezai uyu\u015fmazl\u0131k \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fckten ve maddi ger\u00e7e\u011fe ula\u015f\u0131ld\u0131ktan sonra ilgili hukuk kural\u0131n\u0131n eksik veya yanl\u0131\u015f uygulanmas\u0131 veya hi\u00e7 uygulanmamas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 olu\u015fturur. Hukuk kural\u0131 deyimi, temel hukuk ilkelerini, yaz\u0131l\u0131 olan veya olmayan hukuk kurallar\u0131n\u0131, yarg\u0131lama hukukuna ili\u015fkin kurallarla maddi hukuka ili\u015fkin kurallar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc kapsar. Temyiz ba\u015fvurusunun, h\u00fckm\u00fcn hukuka ayk\u0131r\u0131 olmas\u0131 nedenine dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir. Delillerin yanl\u0131\u015f de\u011ferlendirilmesi, kurallar\u0131n yorumunu ve eylemin ger\u00e7ek niteli\u011finin saptanmas\u0131n\u0131 etkiledi\u011finde elbetteki hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturur.” a\u00e7\u0131klamalar\u0131na yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
M\u00fclga CMUK’da temyiz sebebi “kanuna ayk\u0131r\u0131l\u0131k” olarak belirlenirken, 5271 say\u0131l\u0131 CMK’da “hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k” olarak belirlenmi\u015ftir. Ancak her iki Kanun’a bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu iki farkl\u0131 kavram\u0131n ayn\u0131 \u015fekilde anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n istenildi\u011fi sonucuna var\u0131lmaktad\u0131r. Zira her iki Kanun’un ilgili h\u00fck\u00fcmlerinde bu kavramlar, “bir hukuk kural\u0131n\u0131n uygulanmamas\u0131 veya yanl\u0131\u015f uygulanmas\u0131” \u015feklinde tan\u0131mlanm\u0131\u015f olup \u00f6\u011fretide de ge\u00e7mi\u015ften bu yana kanuna ayk\u0131r\u0131l\u0131k kavram\u0131 geni\u015f yorumlanm\u0131\u015f ve bu ifadenin yaz\u0131l\u0131 hukukla s\u0131n\u0131rl\u0131 anla\u015f\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fi, bu nedenle yaz\u0131l\u0131 hukuka ek olarak; i\u00e7tihada ayk\u0131r\u0131l\u0131k, tecr\u00fcbe ve mant\u0131k kurallar\u0131na ayk\u0131r\u0131l\u0131k, \u00f6\u011fretiye ayk\u0131r\u0131l\u0131k, maruf ve me\u015fhur olan \u015fahsi bilgilerdeki hatalar\u0131n da kanuna ayk\u0131r\u0131l\u0131k kapsam\u0131nda denetlenebilece\u011fi, ayr\u0131ca uluslararas\u0131 hukuka ve evrensel hukuki de\u011ferlere ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n da temyiz nedeni olarak ileri s\u00fcr\u00fclebilece\u011fi ifade edilmi\u015ftir.
\nCMK’n\u0131n “Temyiz ba\u015fvurusunun i\u00e7eri\u011fi” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan 294. maddesi ise; “(1) Temyiz eden, h\u00fckm\u00fcn neden dolay\u0131 bozulmas\u0131n\u0131 istedi\u011fini temyiz ba\u015fvurusunda g\u00f6stermek zorundad\u0131r. (2) Temyiz sebebi, ancak h\u00fckm\u00fcn hukuk\u00ee y\u00f6n\u00fcne ili\u015fkin olabilir.” \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bu h\u00fckme g\u00f6re, temyiz davas\u0131n\u0131 a\u00e7an ve s\u0131n\u0131rlayan temyiz dilek\u00e7esinde temyiz edenin, h\u00fckm\u00fcn neden dolay\u0131 bozulmas\u0131n\u0131 istedi\u011fini ve temyiz sebeplerini g\u00f6stermek zorunda oldu\u011fu \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Temyiz dilek\u00e7esinde ya da daha sonradan verilen ek temyiz dilek\u00e7esinde temyiz denetiminin kapsam\u0131n\u0131n belirlenmesi bak\u0131m\u0131ndan hangi hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131klara dayan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131l\u0131r bir \u015fekilde g\u00f6sterilmesi gerekir.<\/p>\n
CMK’n\u0131n “Hukuka kesin ayk\u0131r\u0131l\u0131k h\u00e2lleri” ba\u015fl\u0131kl\u0131 289. maddesi;<\/p>\n
“(1) Temyiz dilek\u00e7esi veya beyan\u0131nda g\u00f6sterilmi\u015f olmasa da a\u015fa\u011f\u0131da yaz\u0131l\u0131 h\u00e2llerde hukuka kesin ayk\u0131r\u0131l\u0131k var say\u0131l\u0131r:<\/p>\n
a) Mahkemenin kanuna uygun olarak te\u015fekk\u00fcl etmemi\u015f olmas\u0131,<\/p>\n
b) H\u00e2kimlik g\u00f6revini yapmaktan kanun gere\u011fince yasaklanm\u0131\u015f h\u00e2kimin h\u00fckme kat\u0131lmas\u0131,<\/p>\n
c) Ge\u00e7erli \u015f\u00fcphe nedeniyle hakk\u0131nda ret istemi \u00f6ne s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f olup da bu istem kabul olundu\u011fu h\u00e2lde h\u00e2kimin h\u00fckme kat\u0131lmas\u0131 veya bu istemin kanuna ayk\u0131r\u0131 olarak reddedilip h\u00e2kimin h\u00fckme kat\u0131lmas\u0131,<\/p>\n
d) Mahkemenin kanuna ayk\u0131r\u0131 olarak davaya bakmaya kendini g\u00f6revli veya yetkili g\u00f6rmesi,<\/p>\n
e) Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 veya duru\u015fmada kanunen mutlaka haz\u0131r bulunmas\u0131 gereken di\u011fer ki\u015filerin yoklu\u011funda duru\u015fma yap\u0131lmas\u0131,<\/p>\n
f) Duru\u015fmal\u0131 olarak verilen h\u00fck\u00fcmde a\u00e7\u0131kl\u0131k kural\u0131n\u0131n ihl\u00e2l edilmesi,<\/p>\n
g) H\u00fckm\u00fcn 230 uncu madde gere\u011fince gerek\u00e7eyi i\u00e7ermemesi,<\/p>\n
h) H\u00fck\u00fcm i\u00e7in \u00f6nemli olan hususlarda mahkeme karar\u0131 ile savunma hakk\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131,<\/p>\n
i) H\u00fckm\u00fcn hukuka ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemlerle elde edilen delile dayanmas\u0131,”<\/p>\n
\u015eeklinde, “Temyiz isteminin reddi” ba\u015fl\u0131kl\u0131 298. maddesi ise “Yarg\u0131tay, s\u00fcresi i\u00e7inde temyiz ba\u015fvurusunda bulunulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, h\u00fckm\u00fcn temyiz edilemez oldu\u011funu, temyiz edenin buna hakk\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya da temyiz dilek\u00e7esinin temyiz sebeplerini i\u00e7ermedi\u011fini saptarsa, temyiz istemini reddeder.” \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bu h\u00fck\u00fcm uyar\u0131nca temyiz dilek\u00e7esinin, \u00f6rne\u011fin; “H\u00fckm\u00fc temyiz ediyorum.” \u015feklindeki dilek\u00e7ede oldu\u011fu gibi herhangi bir temyiz sebebi i\u00e7ermemesi durumunda t\u0131pk\u0131 ba\u015fvurunun s\u00fcresi i\u00e7inde yap\u0131lmamas\u0131, h\u00fckm\u00fcn temyiz edilemez olmas\u0131 ya da temyiz edenin buna hakk\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131 h\u00e2llerinde oldu\u011fu \u00fczere usul\u00fcne uygun a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f bir temyiz davas\u0131ndan bahsedilemeyece\u011finden temyiz isteminin reddi gerekir.<\/p>\n
Temyiz nedeni olan hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k, h\u00e2kimin olaya en uygun normu bulamamas\u0131 veya bulsa da yanl\u0131\u015f de\u011ferlendirip uygulama yapmas\u0131d\u0131r. Hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011fa yol a\u00e7an norm muhakeme hukuku normu olabilece\u011fi gibi (\u00d6rne\u011fin, tan\u0131kl\u0131ktan \u00e7ekinme hakk\u0131 bulunan tan\u0131\u011fa bu hakk\u0131n\u0131n hat\u0131rlat\u0131lmamas\u0131, karar oturumunda haz\u0131r olan san\u0131\u011fa son s\u00f6z hakk\u0131 verildikten sonra kat\u0131lana da diyeceklerinin sorulmas\u0131 gibi.) maddi hukuk normu da olabilir. (\u00d6rne\u011fin, san\u0131\u011f\u0131n eylemi su\u00e7 te\u015fkil etmedi\u011fi h\u00e2lde mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fc kurulmas\u0131, su\u00e7un niteli\u011finin hatal\u0131 belirlenmesi, eksik ara\u015ft\u0131rmaya dayal\u0131 olarak karar verilmesi gibi.) Maddi hukuk normunun ihl\u00e2li h\u00e2linde temyiz edenin s\u0131fat\u0131 da dikkate al\u0131narak karar\u0131n bozulmas\u0131 gerekmekte ise de muhakeme hukukuna ili\u015fkin ihl\u00e2llerde, ihl\u00e2lin h\u00fckm\u00fc etkileyip etkilemedi\u011fi g\u00f6zetilmelidir.<\/p>\n
Bu kapsamda muhakeme hukukuna ayk\u0131r\u0131l\u0131k iddias\u0131n\u0131n temyiz nedeni olarak a\u00e7\u0131k\u00e7a ileri s\u00fcr\u00fclmesi gerekmektedir. Muhakeme hukukuna ayk\u0131r\u0131l\u0131k iddias\u0131na dayanan temyiz taleplerinde Yarg\u0131tay hem muhakeme normunun do\u011fru uygulan\u0131p uygulanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hem de ilk derece veya b\u00f6lge adliye mahkemelerince muhakeme normunun uyguland\u0131\u011f\u0131 olay\u0131n do\u011fru tespit edilip edilmedi\u011fini denetleyecektir. Temyiz dilek\u00e7esinde muhakeme hukukuna ayk\u0131r\u0131l\u0131k iddias\u0131n\u0131n temyiz sebebi olarak g\u00f6sterilmemesi ya da g\u00f6sterilmekle birlikte h\u00fckme etki edecek nitelikte olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 durumunda usul h\u00fck\u00fcmlerine uygunluk bak\u0131m\u0131ndan sadece 5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 289. maddesi kapsam\u0131nda hukuka kesin ayk\u0131r\u0131l\u0131k h\u00e2lleriyle s\u0131n\u0131rl\u0131 bir temyiz incelemesi yap\u0131lacak, inceleme s\u0131ras\u0131nda tespit edilen ancak h\u00fckm\u00fc etkilemeyen muhakeme hukukuna ayk\u0131r\u0131l\u0131klar Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan bozma nedeni yap\u0131lmayarak kararda i\u015faret edilmekle yetinilecektir.<\/p>\n
CMK’n\u0131n “Temyizde incelenecek hususlar” ba\u015fl\u0131kl\u0131 301. maddesi ise; “Yarg\u0131tay, yaln\u0131z temyiz ba\u015fvurusunda belirtilen hususlar ile temyiz istemi usule ili\u015fkin noksanlardan kaynaklanm\u0131\u015fsa, temyiz ba\u015fvurusunda bunu belirten olaylar hakk\u0131nda inceleme yapar.” bi\u00e7iminde d\u00fczenlenmi\u015ftir.
\nDoktrinde, temyiz denetiminin kapsam\u0131n\u0131n belirlenmesi bak\u0131m\u0131ndan; “Yarg\u0131tay hukuksal incelemesine \u00f6n\u00fcndeki h\u00fck\u00fcm bak\u0131m\u0131ndan ispat konular\u0131n\u0131n s\u00fcbuta erdi\u011fi varsay\u0131m\u0131ndan ba\u015flar. Temyiz mahkemesi yaln\u0131zca h\u00e2kimin delilleri de\u011ferlendirmesinde hukuksal hata yap\u0131p yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendirebilir. Delillerin de\u011ferlendirilmesi ve ispat a\u00e7\u0131s\u0131ndan vicdani kan\u0131y\u0131 olay h\u00e2kiminin olu\u015fturmas\u0131 gerekir. Ancak bunun i\u00e7in de yerel mahkeme karar\u0131n\u0131n gerek\u00e7esi ve dayanaklar\u0131n\u0131n, san\u0131\u011f\u0131n t\u00fcm sorgu tutanaklar\u0131n\u0131n, temyiz mahkemesine sunulmas\u0131 gerekir.” (Yener \u00dcnver, Hakan Hakeri, Ceza Muhakemesi Hukuku, Adalet Yay\u0131nevi, 13. Bask\u0131, Ankara 2017, s; 778 vd.), “Yarg\u0131tay, ilk derece mahkemesinin yerine ge\u00e7erek eylemin varl\u0131\u011f\u0131 veya yoklu\u011fu, kan\u0131tlar\u0131n inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ya da kesinli\u011fi gibi yarg\u0131larda bulunamaz, ancak maddi olaylar\u0131n gerek\u00e7ede yeterince yans\u0131t\u0131l\u0131p yans\u0131t\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, yans\u0131t\u0131lan maddi olaylara ili\u015fkin kan\u0131tlar\u0131n tart\u0131\u015f\u0131l\u0131p tart\u0131\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, bu tart\u0131\u015fma yap\u0131l\u0131rken do\u011fa, mant\u0131k, deneyim ve hukuk kurallar\u0131na uyulup uyulmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6nlerinden h\u00fckm\u00fc inceleyerek olay yarg\u0131lamas\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 bir \u015fekilde denetleyebilir.” (Sami Sel\u00e7uk, Temyiz Denetiminin S\u0131n\u0131rlar\u0131, Prof. Dr. Nur Centel’e Arma\u011fan, s; 336.), “Temyiz kanun yolunda maddi mesele incelenemez. Ancak kanun koyucu san\u0131\u011fa ger\u00e7ek\u00e7i bir hukuki koruma sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in aradan ge\u00e7mi\u015f olan zaman\u0131n olumsuz etkilemedi\u011fi oranda maddi mesele incelenebilmelidir. Burada esas mahkemesindeki h\u00e2kimin do\u011frudan do\u011fruyal\u0131k ilkesinden kaynaklanan maddi meseleyi takdir etme yetkisi ortadan kald\u0131r\u0131lmadan, dosyaya girdi\u011fi oranda maddi meseleyi inceleyen, bu istisna d\u0131\u015f\u0131nda sadece hukuki mesele ile ilgilenen bir temyiz incelemesi yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Yarg\u0131tay maddi meseleyi sadece h\u00fckm\u00fcn gerek\u00e7elerine dayanarak incelemelidir.” (Feridun Yenisey, Ay\u015fe Nuho\u011flu, Ceza Muhakemesi Hukuku, Bah\u00e7e\u015fehir \u00dcniversitesi Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul 2014, s; 1234.), “Tamamen maddi soruna ili\u015fkin olan ayk\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n temyiz kanun yolunda denetlenmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ancak, mahkemenin, elindeki maddi olgular\u0131 hukuk kurallar\u0131na uygun olarak de\u011ferlendirip de\u011ferlendirmedi\u011fi ve h\u00fckme esas al\u0131rken hukuk kurallar\u0131na ba\u011fl\u0131 kal\u0131p kalmad\u0131\u011f\u0131 Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan incelenmek zorundad\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n, yarg\u0131lama kurallar\u0131n\u0131n do\u011fru uygulanmamas\u0131 nedenine dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131n ileri s\u00fcr\u00fclmesi h\u00e2linde de Yarg\u0131tay hem yarg\u0131lama kurallar\u0131na uyulup uyulmad\u0131\u011f\u0131na hem de bu kurallar\u0131n uygulanmas\u0131na esas te\u015fkil eden ve daha \u00f6nce mahkemece tespit edilmi\u015f olan maddi vak\u0131alar\u0131n do\u011fru de\u011ferlendirilip de\u011ferlendirilmedi\u011fini inceleyebilecektir.” (Fahri G\u00f6k\u00e7en Taner, 5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n Temyiz Kanun Yoluna \u0130li\u015fkin H\u00fck\u00fcmlerinin Y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe Girmesiyle Ortaya \u00c7\u0131kan Farkl\u0131l\u0131klar, Ankara Barosu Dergisi, Nisan 2017, s; 57; Veli \u00d6zer \u00d6zbek, Koray Do\u011fan, P\u0131nar Bacaks\u0131z, \u0130lker Tepe, Ceza Muhakemesi Hukuku, 9. Bask\u0131, \u0130zmir 2017, s; 856.), “Temyiz kanun yolunda temyiz mahkemesi, s\u00f6zl\u00fcl\u00fck, y\u00fcz y\u00fczelik ve do\u011frudan do\u011fruyal\u0131k ilkelerini uygulayarak ge\u00e7mi\u015fte olan bir olay\u0131n nas\u0131l meydana geldi\u011fini ortaya \u00e7\u0131karan olay h\u00e2kiminin tespitleriyle ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bununla birlikte olay mahkemesinin tespitleri belirsiz, eksik, \u00e7eli\u015fkili, mant\u0131k veya deneyim kurallar\u0131yla \u00e7at\u0131\u015f\u0131yorsa olay mahkemesinin tespitleriyle ba\u011fl\u0131l\u0131k ortadan kalkar. Yarg\u0131tay\u0131n, b\u00f6lge adliye mahkemesi incelemesinden ge\u00e7mi\u015f bir kararla ilgili yapaca\u011f\u0131 denetimin, verilen karar\u0131n hukuksal y\u00f6n\u00fcyle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131 h\u00e2li, Yarg\u0131tayca hi\u00e7bir zaman maddi olay denetimi yap\u0131lamayaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez. \u0130lk derece veya b\u00f6lge adliye mahkemelerinin kararlar\u0131nda bilimin yerle\u015fmi\u015f ilkelerine, genel ya\u015fam deneyimlerine, mant\u0131k kurallar\u0131na ayk\u0131r\u0131l\u0131klar varsa, ula\u015f\u0131lan sonu\u00e7 ve gerek\u00e7e aras\u0131nda birbiriyle a\u00e7\u0131k\u00e7a \u00e7eli\u015fen tespitler bulunuyorsa, maddi olay a\u00e7\u0131k, kesin ve tam olarak belirlenememi\u015f ise ve bu nedenlerle karar\u0131n hukuksal y\u00f6nden denetimine olanak yoksa Yarg\u0131tay maddi olay denetimi yapabilir.” (Mustafa Ruhan Erdem, Cihan Kavlak, Ceza Muhakemesinde Temyiz \u0130ncelemesinin Kapsam\u0131 ve S\u0131n\u0131rlar\u0131, Yarg\u0131tay Dergisi, Ekim 2018, Say\u0131; 4, s; 1424; 1460.), “Bir olay\u0131 tespit ederken ilk derece mahkemesi h\u00e2kimi delilleri serbest\u00e7e takdir eder. Ancak bu tespitin eksiksiz olmas\u0131 ve h\u00e2kimin kanaatinin objektif dayanaklar\u0131n\u0131n h\u00fck\u00fcmden anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekir. Bu nedenle maddi olaya ili\u015fkin denetim, maddi vak\u0131an\u0131n s\u00fcbutuna ili\u015fkin kanaatin yeterli delile dayanarak ve mant\u0131k kurallar\u0131na uygun bir \u015fekilde olu\u015fturulup olu\u015fturulmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan yap\u0131lmaktad\u0131r.” (Nur Centel,<\/p>\n
Hamide Zafer, Ceza Muhakemesi Hukuku, 13. Bask\u0131, \u0130stanbul 2016, s; 840.) \u015feklinde g\u00f6r\u00fc\u015fler ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.
\nG\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi doktrinde \u00e7o\u011funlukta olan bu anlay\u0131\u015fa g\u00f6re, T\u00fcrk Ceza Muhakemesine istinaf kanun yolunun getirilmi\u015f olmas\u0131, temyiz mahkemesinin \u00f6nceden oldu\u011fu gibi somut temyiz denetiminin elverdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde maddi soruna girmesine engel olu\u015fturmayacak, temyiz kanun yolunda somut dava \u00fczerinden i\u00e7tihatlarla birli\u011fi sa\u011flayacak olan Yarg\u0131tay, ilk derece ve b\u00f6lge adliye mahkemelerinin, s\u00f6zl\u00fcl\u00fck, do\u011frudan do\u011fruyal\u0131k ve y\u00fcz y\u00fczelik ilkeleri uyar\u0131nca elde edilen delilleri vicdani kanaatleri ile serbest\u00e7e takdir etme yetkilerini de dikkate alarak bu delillerle var\u0131lan sonucun hukuk kurallar\u0131na, akla, mant\u0131\u011fa, genel hayat tecr\u00fcbelerine ve bilimsel g\u00f6r\u00fc\u015flere uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespiti bak\u0131m\u0131ndan somut dosya \u00fczerinden g\u00f6rebilece\u011fi ve inceleyebilece\u011fi maddi sorunla ilgili vaka de\u011ferlendirmelerindeki hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131klar \u00fczerinden bozma karar\u0131 verebilecektir.<\/p>\n
Burada ifade etmek gerekir ki; ilk derece ve b\u00f6lge adliye mahkemelerinin uygulad\u0131\u011f\u0131 maddi ceza normlar\u0131n\u0131n hukuka uygun olmas\u0131, maddi olay\u0131n do\u011fru ve eksiksiz bir \u015fekilde tespit edilerek bu tespite uygun olan maddi hukuk normlar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ba\u015fka bir ifadeyle, maddi sorun ile maddi hukuk normlar\u0131n\u0131n bu ayr\u0131lmaz niteli\u011finden dolay\u0131 uygulanan maddi hukuk normlar\u0131n\u0131n hatal\u0131 oldu\u011fu iddias\u0131yla yap\u0131lan temyiz ba\u015fvurular\u0131nda h\u00fckm\u00fcn hukuki y\u00f6nden denetiminin maddi sorundan ayr\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bir hukuk kural\u0131n\u0131n uygulanmamas\u0131 veya yanl\u0131\u015f uygulanmas\u0131 sonucunda maddi sorunun da hatal\u0131 \u015fekilde belirlendi\u011fi h\u00e2llerde dosyaya yans\u0131yan t\u00fcm delillerle birlikte maddi sorun irdelenmeksizin h\u00fckm\u00fcn hukuka uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi s\u00f6z konusu olamayacakt\u0131r. Kald\u0131 ki, Kanun’da Yarg\u0131tay\u0131n temyiz denetimi s\u0131ras\u0131nda maddi sorunu inceleyemeyece\u011fine ili\u015fkin bir h\u00fck\u00fcm de mevcut de\u011fildir. 5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n “Yarg\u0131tayca davan\u0131n esas\u0131na h\u00fckmedilecek h\u00e2ller, hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n d\u00fczeltilmesi” ba\u015fl\u0131kl\u0131 303. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) bendinde, olay\u0131n daha ziyade ayd\u0131nlanmas\u0131 gerekmeden beraate veya davan\u0131n d\u00fc\u015fmesine ya da alt ve \u00fcst s\u0131n\u0131r\u0131 olmayan sabit bir cezaya h\u00fckmolunmas\u0131n\u0131n gerekti\u011fi durumlarda, Yarg\u0131tay\u0131n, davan\u0131n esas\u0131na h\u00fckmedebilece\u011fi belirtilmi\u015f olup bu d\u00fczenlemeye g\u00f6re ilk derece veya b\u00f6lge adliye mahkemelerinin tespitlerinin hukuki denetim yap\u0131lmas\u0131na olanak vermeyecek \u00f6l\u00e7\u00fcde yetersiz olmas\u0131 h\u00e2linde maddi sorunun tespiti ve buna ba\u011fl\u0131 olarak maddi ceza normunun do\u011fru tatbik edilmesi bak\u0131m\u0131ndan Yarg\u0131tay\u0131n eksik ara\u015ft\u0131rma nedeniyle bozma karar\u0131 verebilecek olmas\u0131, hukuki denetimin, o ana kadar yap\u0131lan tespitlerin, normun olaya uygulanmas\u0131 i\u00e7in yeterli dayanak olu\u015fturup olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131 hususunu da i\u00e7erdi\u011fi sonucunu do\u011furmaktad\u0131r.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak, Yarg\u0131tay, temyiz kanun yoluyla \u00fclkedeki hukuk kurallar\u0131n\u0131n istikrarl\u0131 ve ayn\u0131 bi\u00e7imde uygulanmas\u0131n\u0131 yani i\u00e7tihat birli\u011fini sa\u011flar. 5271 say\u0131l\u0131 CMK, ilk derece yarg\u0131lamas\u0131 ile temyiz yarg\u0131lamas\u0131 aras\u0131na istinaf\u0131 yerle\u015ftirerek, hem Yarg\u0131tay\u0131n i\u00e7tihat mahkemesi konumunu g\u00fc\u00e7lendirmeyi hem de mahkemelerin son kararlar\u0131n\u0131n yaln\u0131zca hukuki sorun de\u011fil, maddi sorun a\u00e7\u0131s\u0131ndan da sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde denetlenmesinin yolunu a\u00e7may\u0131 \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bununla birlikte ceza muhakemesinin amac\u0131, her somut olayda kanuna ve usul\u00fcne uygun olarak toplanan delillerle maddi ger\u00e7e\u011fe ula\u015f\u0131p adaleti sa\u011flamak, su\u00e7 i\u015fledi\u011fi sabit olan faili cezaland\u0131rmak, kamu d\u00fczeninin bozulmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilmek ve bozulan kamu d\u00fczenini yeniden tesis etmektedir. Gerek 1412 say\u0131l\u0131 CMUK, gerekse 5271 say\u0131l\u0131 CMK, adil, etkin ve hukuka uygun bir yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131 suretiyle maddi ger\u00e7e\u011fe ula\u015fmay\u0131 ama\u00e7 edinmi\u015ftir. Anayasa’n\u0131n 138. maddesi de t\u00fcm h\u00e2kimlerin Anayasa’ya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine g\u00f6re karar vereceklerini h\u00fckme ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle ilk derece ve b\u00f6lge adliye mahkemelerinde yap\u0131lmakta olan yarg\u0131lama sonucunda ula\u015f\u0131lma imk\u00e2n\u0131 bulunan b\u00fct\u00fcn deliller ele al\u0131n\u0131p de\u011ferlendirilmeden karar verilmesi, maddi sorunun do\u011fru olarak tespit edilmemesi, dosyada mevcut delillerle maddi soruna ili\u015fkin tespitlerin uyumlu olmamas\u0131 gibi nedenlerle yaz\u0131l\u0131 hukuka, evrensel hukuki de\u011ferlere, akla, bilime ve tecr\u00fcbe kurallar\u0131na ayk\u0131r\u0131 olacak \u015fekilde maddi olay de\u011ferlendirmesinin hatal\u0131 olarak belirlendi\u011fi h\u00e2llerde adaletin tam olarak ger\u00e7ekle\u015fmesi amac\u0131 da g\u00f6zetilerek Yarg\u0131tay\u0131n, h\u00fckm\u00fcn hukuki y\u00f6n\u00fcne ili\u015fkin olan ve h\u00fckme etki eden maddi olay de\u011ferlendirmesindeki hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131 da temyiz yoluyla incelemesi gerekti\u011finin kabul\u00fcnde zorunluluk bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
Bu a\u00e7\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u00f6n sorun de\u011ferlendirildi\u011finde;<\/p>\n
San\u0131k ve m\u00fcdafisinin yukar\u0131da ifade edilen temyiz talepleri bir b\u00fct\u00fcn h\u00e2linde incelendi\u011finde, ilk derece mahkemesi s\u0131fat\u0131yla yarg\u0131lama yapan Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesinin uygulad\u0131\u011f\u0131 maddi ceza normlar\u0131n\u0131n hukuka uygun olmas\u0131n\u0131n, maddi olay\u0131n do\u011fru ve eksiksiz bir \u015fekilde tespit edilerek bu tespite uygun olan maddi hukuk normlar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131na ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu, buna g\u00f6re h\u00fckm\u00fcn hukuki y\u00f6n\u00fcne ili\u015fkin olan ve h\u00fckme etki eden maddi olay de\u011ferlendirmesindeki hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n da temyiz kanun yolunda incelenebilece\u011fi hususlar\u0131 ile 5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 288. maddesinin H\u00fck\u00fbmet Tasar\u0131s\u0131’ndaki gerek\u00e7esinde belirtildi\u011fi \u00fczere, delillerin yanl\u0131\u015f de\u011ferlendirilmesi, kurallar\u0131n yorumunu ve eylemin ger\u00e7ek niteli\u011finin saptanmas\u0131n\u0131 etkiledi\u011finde hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k h\u00e2linin olu\u015faca\u011f\u0131 dikkate al\u0131narak, ilk derece mahkemesince, fiilin su\u00e7 olu\u015fturup olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131, fiilin hangi su\u00e7u olu\u015fturdu\u011fu, eksik ara\u015ft\u0131rmaya dayal\u0131 olarak h\u00fck\u00fcm kurulup kurulmad\u0131\u011f\u0131, h\u00fckm\u00fcn do\u011fru tesis edilip edilmedi\u011fi, gerek\u00e7enin dosya kapsam\u0131na uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131, dosyaya yans\u0131yan ve h\u00fckme etki edebilecek delillerin karar yerinde tart\u0131l\u0131\u015f\u0131p tart\u0131\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, bu ba\u011flamda maddi sorunun isabetli bir \u015fekilde tespit edilip edilmedi\u011fi gibi dosyaya yans\u0131yan t\u00fcm maddi hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131klar ile temyiz dilek\u00e7esinde muhakeme hukukuna ayk\u0131r\u0131l\u0131k iddias\u0131nda bulunulmad\u0131\u011f\u0131ndan usul h\u00fck\u00fcmlerine uygunluk bak\u0131m\u0131ndan da 5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 289. maddesinde yaz\u0131l\u0131 bulunan hukuka kesin ayk\u0131r\u0131l\u0131k h\u00e2llerinin mevcut olup olmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6nlerinden temyiz incelemesi yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi ve san\u0131k ve m\u00fcdafisinin temyiz dilek\u00e7esinde maddi hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011fa ili\u015fkin temyiz sebepleri bulundu\u011fu kabul edilmelidir.<\/p>\n
\u00c7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131lmayan bir Ceza Genel Kurulu \u00dcyesi ise; “Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan yap\u0131lan temyiz incelemesinde maddi vaka denetiminin yap\u0131lamayaca\u011f\u0131” d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle kar\u015f\u0131 oy kullanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u00d6n sorunlar hakk\u0131nda karar verildikten sonra san\u0131k hakk\u0131nda FET\u00d6\/PDY silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olma su\u00e7undan verilen mahk\u00fbmiyet karar\u0131n\u0131n t\u00fcm y\u00f6nleriyle incelenmesi i\u00e7in dosyan\u0131n esas\u0131na ge\u00e7ilmi\u015ftir.<\/p>\n
\u0130ncelenen dosya kapsam\u0131ndan;<\/p>\n
San\u0131k …\u2019\u00fcn; s\u0131ras\u0131yla Tekman, \u00c7i\u00e7ekda\u011f\u0131\/K\u0131r\u015fehir, Bart\u0131n\/Amasra, Yarg\u0131tay Tetkik H\u00e2kimi olarak g\u00f6rev yapt\u0131ktan sonra 24.02.2011 tarihinde Yarg\u0131tay \u00dcyesi se\u00e7ildi\u011fi, 24.03.2011 ve 04.02.2015 tarihleri aras\u0131nda Yarg\u0131tay 4. Hukuk Dairesinde, 04.02.2015 ve 17.07.2016 tarihleri aras\u0131nda Yarg\u0131tay 1. Hukuk Dairesinde g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131, 6723 say\u0131l\u0131 KHK ile Yarg\u0131tay Tetkik H\u00e2kimi olarak g\u00f6revlendirildi\u011fi,<\/p>\n
15.07.2016 tarihinde FET\u00d6\/PDY silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc mensuplar\u0131nca ger\u00e7ekle\u015ftirilen darbe giri\u015fimi s\u0131ras\u0131nda ve sonras\u0131nda \u00fclke genelinde darbe giri\u015fimiyle ba\u011flant\u0131l\u0131 ya da do\u011frudan darbe giri\u015fimiyle ba\u011flant\u0131l\u0131 olmasa bile FET\u00d6\/PDY silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcyle ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fu de\u011ferlendirilen \u00e7ok say\u0131da ki\u015fi hakk\u0131nda T\u00fcrkiye genelinde soru\u015fturma ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca a\u011f\u0131r cezal\u0131k su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2li do\u011frultusunda ve 5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 161. maddesinin sekizinci f\u0131kras\u0131na uygun olarak genel h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturma kapsam\u0131nda Emniyet Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne yaz\u0131lan 16.07.2016 tarihli yaz\u0131da; T\u00fcrkiye genelinde h\u00fck\u00fbmeti devirmeye ve Anayasal d\u00fczeni cebren ilgaya te\u015febb\u00fcs etme su\u00e7unun h\u00e2len i\u015flenmeye devam edildi\u011fi, bu su\u00e7u i\u015fleyen FET\u00d6\/PDY silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyelerinin yurt d\u0131\u015f\u0131na ka\u00e7\u0131p saklanma ihtimallerinin bulundu\u011fu ve \u00fclke genelinde bu \u00f6rg\u00fcte mensup Yarg\u0131tay, Dan\u0131\u015ftay ve HSK \u00dcyeleri hakk\u0131nda soru\u015fturma y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc belirtilerek aralar\u0131nda san\u0131\u011f\u0131n da bulundu\u011fu listede adlar\u0131 ge\u00e7en y\u00fcksek mahkeme \u00fcyelerinin g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nmalar\u0131, ikametlerinde, \u00e7al\u0131\u015fma odalar\u0131nda ve ara\u00e7lar\u0131nda CMK’n\u0131n 116. maddesi uyar\u0131nca arama yap\u0131lmas\u0131 talimat\u0131 verildi\u011fi,<\/p>\n
Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n 17.07.2016 tarihli ve 103566 soru\u015fturma say\u0131l\u0131 yaz\u0131s\u0131 ile; san\u0131k … hakk\u0131nda FET\u00d6\/PDY silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye oldu\u011fu iddias\u0131yla hakk\u0131nda soru\u015fturma ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n Yarg\u0131tay Birinci Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na bildirilmesi \u00fczerine, Yarg\u0131tay Birinci Ba\u015fkanl\u0131k Kurulunun 17.07.2016 tarihli ve 244\/a say\u0131l\u0131 karar\u0131yla; aralar\u0131nda san\u0131\u011f\u0131n da bulundu\u011fu baz\u0131 Yarg\u0131tay eski \u00dcyelerinin g\u00f6reve devamlar\u0131n\u0131n soru\u015fturman\u0131n selameti ve yarg\u0131 erkinin n\u00fcfuz ve itibar\u0131na zarar verece\u011fi gerek\u00e7esiyle Yarg\u0131tay Kanunu’nun 18. maddesinin birinci, ikinci ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kralar\u0131 ile 46. maddesi gere\u011fince mevcut yetkilerinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verilerek Y\u00fcksek Disiplin Kuruluna sevk edildikleri,<\/p>\n
23.07.2016 tarihli ve 29779 say\u0131l\u0131 ikinci m\u00fckerrer Resm\u00ee Gazete’de yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 6723 say\u0131l\u0131 Dan\u0131\u015ftay Kanunu ile Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun’un ge\u00e7ici 15. maddesi uyar\u0131nca Yarg\u0131tay \u00dcyeli\u011fi sona eren san\u0131\u011f\u0131n Yarg\u0131tay Tetkik H\u00e2kimi olarak g\u00f6revlendirilmesinin ard\u0131ndan, HSK Genel Kurulunca 24.08.2016 tarih ve 426 say\u0131 ile; FET\u00d6\/PDY silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcyle iltisak ve irtibat\u0131n\u0131n sabit g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden bahisle meslekten \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na karar verildi\u011fi,<\/p>\n
Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca, san\u0131\u011fa at\u0131l\u0131 a\u011f\u0131r cezal\u0131k su\u00e7 niteli\u011findeki silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olma su\u00e7unun su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linde i\u015flendi\u011fi de\u011ferlendirilerek genel h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re ve 5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 161. maddesinin sekizinci f\u0131kras\u0131na uygun olarak ba\u015flat\u0131l\u0131p y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturma s\u0131ras\u0131nda d\u00fczenlenen fezlekenin Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na g\u00f6nderildi\u011fi, Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca d\u00fczenlenen iddianame \u00fczerine san\u0131k hakk\u0131nda ayn\u0131 su\u00e7tan cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 istemiyle Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesine kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturma ve Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesince yap\u0131lan kovu\u015fturma s\u0131ras\u0131nda elde edilen delillerin incelenmesinde;<\/p>\n
Ankara 1. Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011finin 18.07.2016 tarihli ve 3755 de\u011fi\u015fik i\u015f say\u0131l\u0131 karar\u0131 uyar\u0131nca, san\u0131kla ayn\u0131 \u00e7at\u0131 alt\u0131nda ya\u015fayan e\u015f ve \u00e7ocuklar\u0131na ait cep telefonlar\u0131n\u0131n, delil po\u015fetinde muhafaza alt\u0131na al\u0131nmas\u0131na, akabinde CMK\u2019n\u0131n 134. maddesi gere\u011fince inceleme yap\u0131lmas\u0131 ve kay\u0131tlar\u0131n \u00e7\u0131kart\u0131larak metin h\u00e2line getirilmesine izin verilmesine karar\u0131 verildi\u011fi,<\/p>\n
Ankara 9. Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011finin 28.10.2016 tarihli ve 1615 de\u011fi\u015fik i\u015f say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile san\u0131k …\u2019e ait … numaral\u0131 hatta ili\u015fkin 668 say\u0131l\u0131 KHK\u2019n\u0131n 3-\u0131-k ve CMK\u2019n\u0131n 135. maddeleri uyar\u0131nca 01.01.2014-20.07.2016 tarihleri aras\u0131nda ileti\u015fimin tespitine (aranan, arayan numaralar, bu numaralara ili\u015fkin abonelik bilgileri, baz bilgileri) karar verildi\u011fi,<\/p>\n
Ankara 5. Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011finin 17.08.2017 tarihli ve 6304 de\u011fi\u015fik i\u015f say\u0131l\u0131 karar\u0131yla, san\u0131ktan elde edilen cep telefonlar\u0131nda, bilgisayarlar\u0131nda, bilgisayar programlar\u0131nda ve k\u00fct\u00fcklerinde arama yap\u0131lmas\u0131na, kopya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na, bu kay\u0131tlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclerek metin h\u00e2line getirilmesine, i\u015flemlerin tamamlanmas\u0131 \u00fczerine el konulan cihazlar\u0131n gecikme olmaks\u0131z\u0131n iade edilmesine CMK\u2019n\u0131n 134. maddesi uyar\u0131nca izin verilmesine, san\u0131ktan ele ge\u00e7irilen telefonlarda ve telefonlarla yapt\u0131klar\u0131 her t\u00fcrl\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015fme bilgileri, SMS alma, g\u00f6nderme bilgileri, her t\u00fcrl\u00fc sosyal medya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla mesaj alma, g\u00f6nderme bilgilerine ili\u015fkin CMK\u2019n\u0131n 135. maddesi uyar\u0131nca izin verilmesine karar verildi\u011fi,<\/p>\n
21.07.2016 tarihli ev, oto arama, muhafaza ve el koyma tutana\u011f\u0131na g\u00f6re;<\/p>\n
-1 adet Bersa Lusber 84 7.65 Calibre 21634 seri numaral\u0131 tabanca ve bu tabancaya ait bir adet dolu \u015farj\u00f6r (i\u00e7erisinde 7 adet) mermiyle, yan\u0131nda MKE yap\u0131m\u0131 kutu i\u00e7erisinde 7 adet merminin, \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 2016\/17 say\u0131l\u0131 genelgesi uyar\u0131nca san\u0131\u011f\u0131n r\u0131zas\u0131 \u00fczerine muhafaza alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
-San\u0131\u011f\u0131n e\u015fine ait olan 1 adet Huawei marka 6610-u30 model 863…EI numaral\u0131 cihaz ve i\u00e7inde bulunan sim karta el koyuldu\u011fu,<\/p>\n
-San\u0131\u011f\u0131n k\u0131z\u0131 ….\u2019e ait olan Sony Marka i\u00e7erisinde sim kart ve haf\u0131za kart\u0131 bulunan 252… IMEI numaral\u0131 cihazlara el koyuldu\u011fu, ba\u015fkaca su\u00e7 unsuruna rastlan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
19.07.2016 tarihli tutana\u011fa g\u00f6re, san\u0131\u011f\u0131n da refakatiyle i\u015f yeri olan Yarg\u0131tay 1. Hukuk Dairesindeki odas\u0131nda arama yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00e7e\u015fitli CD\u2019lere ve bilgisayar\u0131na el koyuldu\u011fu,<\/p>\n
Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n 26.09.2016 tarihli ve 103606 say\u0131l\u0131 talimat\u0131 uyar\u0131nca … numaral\u0131 hatta ili\u015fkin HTS analizine y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
Ankara 3. Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011finin 29.01.2018 tarihli ve 895 de\u011fi\u015fik i\u015f say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile Ankara ilinde bulunan 477 kont\u00f6rl\u00fc ve sabit telefon hatlar\u0131n\u0131n 01.01.2011-31.12.2017 tarihleri aras\u0131nda arayan, aranan, mesaj, baz, kar\u015f\u0131 baz istasyonu (hedef numara ve di\u011fer numara olmak \u00fczere), mobil veri bilgilerini i\u00e7erecek \u015fekilde ileti\u015fimlerinin tespitine karar verildi\u011fi,<\/p>\n
Soru\u015fturma evresinde dosyaya sunulan Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131k ve Organize Su\u00e7larla M\u00fccadele (KOM) Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nca d\u00fczenlenen 08.02.2017 tarihli \u201cYeni ByLock CBS Sorgu Sonucu\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 raporda; san\u0131\u011f\u0131n 863…. IMEI numaral\u0131 cihazda 0505… numaral\u0131 GSM hatt\u0131n\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve 352…. IMEI numaral\u0131 cihazda … numaral\u0131 GSM hatt\u0131n\u0131 kullanarak ByLock sistemine ba\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131n, ByLock kullan\u0131m\u0131na dair ilk tespit tarihinin 12.08.2014 oldu\u011funun belirtildi\u011fi,<\/p>\n
ByLock Tespit ve De\u011ferlendirme Tutana\u011f\u0131na g\u00f6re;<\/p>\n
a) “396841\u201d ID’yi Kullanan Kullan\u0131c\u0131lar” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda “Kullan\u0131c\u0131 Profil Bilgileri” alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda; ID’nin \u201c396841\u201d, kullan\u0131c\u0131 ad\u0131n\u0131n \u201cAk19\u201d, \u015fifrenin \u201c1234567890a.K\u201d, son online (sisteme giri\u015f) tarihinin: \u201c15.02.2016, 19.46.31\u201d oldu\u011fu,<\/p>\n
b) “396841\u201d ID’ye Ba\u011fl\u0131 \u0130statistik” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda; yaz\u0131\u015fma\/mail durumu \u201cAktif\/Aktif\u201d, giri\u015f say\u0131s\u0131 \u201cLog: 200\u201d, al\u0131nan mesaj say\u0131s\u0131 \u201cVeri: 219\u201d \u201cLog: 459\u201d, g\u00f6nderilen mesaj say\u0131s\u0131: \u201cVeri: 210\u201d \u201cLog: 430\u201d, g\u00f6nderilen mail say\u0131s\u0131 \u201cVeri: 348\u201d \u201cLog: 916\u201d, al\u0131nan mail say\u0131s\u0131 \u201cVeri: 121\u201d \u201cLog: 508\u201d, okunan mail say\u0131s\u0131 \u201cVeri: -\u201d \u201cLog: 7362\u201d, silinen mail say\u0131s\u0131 \u201cVeri: -\u201d \u201cLog: 273\u201d, toplam mail say\u0131s\u0131 \u201cVeri: 1769\u201d \u201cLog: -\u201d, toplam g\u00f6nderilen mail say\u0131s\u0131 \u201cVeri: 774\u201d \u201cLog: -\u201d, toplam al\u0131nan mail say\u0131s\u0131 \u201cVeri: 995\u201d \u201cLog: -\u201d, ekledi\u011fi arkada\u015fa say\u0131s\u0131 \u201cVeri: -\u201d \u201cLog: 17\u201d \u015feklinde oldu\u011fu, sildi\u011fi arkada\u015fa say\u0131s\u0131 \u201cVeri: -\u201d \u201cLog: 6\u201d \u015feklinde oldu\u011fu,<\/p>\n
c) “396841 ID’yi Ekleyenlerin Verdikleri \u0130simler (Roster)” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda, “396841” \u201c59344\u201d ID numaral\u0131 …\u2019\u0131n san\u0131\u011f\u0131 \u201cH2-0Ak19-\u201d, \u201c437642\u201d ID numaral\u0131 kullan\u0131c\u0131n\u0131n \u201cahmet abi\u201d, \u201c481085\u201d ID numaral\u0131 kullan\u0131c\u0131n\u0131n \u201cAdil\u201d, \u201c363824\u201d ID numaral\u0131 kullan\u0131c\u0131n\u0131n \u201ckalender, 466775\u201d ID numaral\u0131 kullan\u0131c\u0131n\u0131n \u201cak\u201d, \u201c505376\u201d ID numaral\u0131 kullan\u0131c\u0131n\u0131n \u201ckalender\u201d, ad\u0131yla ekledi\u011fi,<\/p>\n
d) “396841” ID numaran\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fme listesinde; ….. gibi FET\u00d6\/PDY silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne y\u00f6netici\/\u00fcye olma su\u00e7lar\u0131ndan haklar\u0131nda soru\u015fturma bulunan ya da yarg\u0131lamas\u0131 devam eden ki\u015filerin eklendi\u011fi, y\u00fcksek yarg\u0131 sivil imam\u0131 oldu\u011fu ifade edilen … taraf\u0131ndan kurulan grupta san\u0131\u011f\u0131n, di\u011fer y\u00fcksek yarg\u0131 \u00fcyeleri …. ile birlikte yer ald\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
Ankara \u0130l Emniyet M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn 10.09.2017 havale tarihli ve 1091 say\u0131l\u0131 yaz\u0131s\u0131yla dosya aras\u0131na konulan \u201cByLock Tespit Tutana\u011f\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 incelemede; san\u0131\u011fa ait “396481” ID numaral\u0131 hesab\u0131n kullan\u0131c\u0131 ad\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131, “396481” ID numaral\u0131 hesap kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 ayn\u0131 program\u0131 kullanan di\u011fer \u015fah\u0131slar\u0131n \u201cH20Ak19, Kalender, Ahmet abi, Ak, ak\u201d \u015feklinde kaydettikleri, tutanak i\u00e7erisindeki mesajlar dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda,
\n– \u201c385165\u201d ID numaral\u0131 kullan\u0131c\u0131 ile \u201c396481\u201d ID numaral\u0131 kullan\u0131c\u0131 aras\u0131nda yap\u0131lan yaz\u0131\u015fman\u0131n;
\n“merhaba abi \u00e7ok \u00f6zledim sizi..ziyarete gelmek istiyorum ama..gelece\u011fim”
\n“yar\u0131n m\u00fczakere sonras\u0131 u\u011frasam..yeriniz 1hd koridoru mu”
\n“yani 4hd mi”
\n“ok “
\n– 18.01.2016 tarihinde \u00c7.\u015e isimli \u201c34333\u201d ID numaral\u0131 kullan\u0131c\u0131 ile san\u0131\u011f\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131\u015fman\u0131n;
\n”o takma ad\u0131m Ak19 olacakt\u0131”
\n– 04.12.2015 tarihinde A.A. isimli \u201c59344\u201d ID numaral\u0131 kullan\u0131c\u0131 ile yap\u0131lan yaz\u0131\u015fman\u0131n;
\n\u201cAbi sizin Asya paras\u0131 geldi mi ka\u00e7 parayd\u0131?\u201d
\n\u201cgelmedi 5000 tl\u201d
\n-06.12.2015 tarihinde A.A. isimli \u201c59344\u201d ID numaral\u0131 kullan\u0131c\u0131 ile yap\u0131lan yaz\u0131\u015fman\u0131n;
\n“Per\u015fembe bende olabilir.”
\n“ok”
\n– 12.01.2016 tarihinde A.A. isimli \u201c59344\u201d ID numaral\u0131 kullan\u0131c\u0131 ile yap\u0131lan yaz\u0131\u015fman\u0131n:
\n“Abi size \u00f6nceki fas\u0131lda asya i\u00e7in 5000 mi iade etmi\u015ftik,”
\n“evet”
\n“Nejat abiyi (11011) trqda eklerseniz.”
\n“Arkada\u015f gelince B-20 deki (mesut35) ile dizin bloktaki yakuta da ayn\u0131lar\u0131n\u0131 y\u00fcklesin”
\n“Sizin vibere benimkini de tan\u0131ts\u0131n arkada\u015f”
\n“Bu arada alemdeki nam\u0131n\u0131z Kalender oldu”
\n“salim abinin tangosu ka\u00e7”
\n“salim abinin tangosu 303066”
\n“ortak say\u0131: 2016 yollad\u0131m”
\n“Abi cezadan bir abimiz memlekete gitti. Bu y\u00fczden size Njt abiden 30\/31 Aral\u0131k ve 1\/2 ocakta gelen notlar\u0131 mesut35 e (sizde B blok 20 deki arkada\u015f) de y\u00f6nlendirir misiniz ve de bundan sonra gelecekleri”
\n– 20.10.2016 tarihinde S.A isimli \u201c505376\u201d ID numaral\u0131 kullan\u0131c\u0131 ile yap\u0131lan yaz\u0131\u015fman\u0131n;
\n\u201cYar\u0131n oylarda de\u011fi\u015fiklik yok, Abi oylar aynen devam 9 hd ne o dairede olanlar d\u0131\u015f\u0131ndakiler bo\u015f versin\u201d
\n– 15.01.2016 tarihinde … isimli \u201c165605\u201d ID numaras\u0131 ile yap\u0131lan yaz\u0131\u015fmalar\u0131n;
\n\u201cYSK da ge\u00e7ersiz, 6 CD de ….’e oy verirsin, yar\u0131n sadece aliye ver, 9 Hd i\u00e7in yar\u0131n ak\u015fam s\u00f6ylenecek\u201d
\n13.01.2016 tarihinde \u00d6.B. isimli \u201c28735\u201d ID numaral\u0131 kullan\u0131c\u0131 ile yap\u0131lan yaz\u0131\u015fman\u0131n;
\n\u201ccuma g\u00fcn\u00fc tablet vs y\u00fckleme yap\u0131lacak, m\u00fcsait misin?”
\n“m\u00fcsaitim olur,”
\n“cuma ak\u015fam\u0131 saat 19’da tablet, bilgisayar ve techizatlarla bana bekliyorum”
\n“se\u00e7imde yar\u0131n nas\u0131l davranal\u0131m? G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcz?\u201d
\n– 10.01.2016 tarihinde S.B isimli \u201c481085\u201d ID numaral\u0131 kullan\u0131c\u0131 ile yap\u0131lan yaz\u0131\u015fman\u0131n;
\n\u201c\u00d6te yandan …. abiye ula\u015fmam\u0131z laz\u0131m. Sanal irtibat\u0131n\u0131z var m\u0131?”
\n“Takvim s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in sizden istirham\u0131m\u0131z \u0130brahim abiye a\u015fa\u011f\u0131daki dosya numaras\u0131n\u0131 ula\u015ft\u0131rman\u0131z. \u015eimdilik yapacaklar\u0131 dosyadan haberdar olsunlar. Dosyan\u0131n 14 ocakta duru\u015fmas\u0131 (m\u00fcrafaa) varm\u0131\u015f… Dosya hangi tetkik hakimde, hangi heyete gidecek genel konular\u0131 \u00f6\u011frenelim yeterli”
\n“10. Ceza Dairesi, Dosya No; 2015\/..87, bizi ilgilendiren san\u0131k …, san\u0131k lehine\u201d
\n– 28.01.2016 tarihinde ismi belirtilmeyen \u201c437642\u201d ID numaral\u0131 kullan\u0131c\u0131 ile yap\u0131lan yaz\u0131\u015fman\u0131n;
\n\u201celimdeki dosyalarda \u00fcye se\u00e7ilenler ile birlikte yerel mahkeme hakimleri de ihbar edilen. 4 karar\u0131n\u0131 acm g\u00f6revli diye bozabilir. \u00dcye se\u00e7ilen hakk\u0131nda bir karar verebiliriz”
\n“ama”
\n“… dosyas\u0131 da sadece … ihbar edilen”
\n“bu dosyay\u0131 g\u00f6revden bozamay\u0131z. Zaten 4 g\u00f6revli esas hakk\u0131nda karar vermi\u015f”
\n“i\u015fin esas\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lacak\u201d
\n– 09.01.2016 tarihinde M.B. isimli \u201c363824\u201d ID numaral\u0131 kullan\u0131c\u0131 ile yap\u0131lan yaz\u0131\u015fman\u0131n,
\n\u201conlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc sondum abi, sizin ve sami abinin de genel g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc soruyorum\u201d
\n– 09.01.2016 tarihinde C.K. isimli \u201c57171\u201d ID numaral\u0131 kullan\u0131c\u0131 ile yap\u0131lan yaz\u0131\u015fman\u0131n;
\n\u201cabi dt toplant\u0131n\u0131z cumartesi 13.00 te”
\n“AB\u0130 TOPLANTINIZ CUMARTES\u0130”
\n“YER\u0130 YAZACA\u011eIM\u201d
\n\u015eeklinde oldu\u011fu, mesajlar i\u00e7erikleri de dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n san\u0131k … oldu\u011fu ve yine kullan\u0131c\u0131 ad\u0131n\u0131n \u201cAk19\u201d olarak belirlendi\u011fi, bu k\u0131saltman\u0131n ad ve soyad\u0131n\u0131n ba\u015f harflerinden olu\u015ftu\u011fu, on dokuz rakam\u0131n\u0131n da memleketinin plakas\u0131 oldu\u011funun tespit edildi\u011fi,
\nYarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n 21.03.2018 tarihli ve 480 say\u0131l\u0131 yaz\u0131s\u0131 ile dosyaya g\u00f6nderilen ByLock tespit ve de\u011ferlendirme tutanaklar\u0131nda san\u0131\u011f\u0131n takma ad\u0131n\u0131n ya da isminin ge\u00e7ti\u011fi, bu yaz\u0131\u015fmalar\u0131n;
\n– 01.07.2016 tarihli yaz\u0131\u015fmada A.A. isimli \u201c59344\u201d ID numaral\u0131 kullan\u0131c\u0131n\u0131n, \u00d6.B. isimli \u201c38735\u201d ID numaral\u0131 kullan\u0131c\u0131ya,
\n\u201cKalender (ak19)yazd\u0131. Bu s\u00fcre\u00e7te \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6\u011frenci evlerine g\u00f6ndermesek diyen arkada\u015f var, ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr ibo gibi \u00e7ocuklar\u0131m\u0131za evimizde kendimiz \u00f6rnek alabiliriz deniyor\u201d
\n– 02.01.2016 tarihli yaz\u0131\u015fmada A.A. isimli \u201c59344\u201d ID numaral\u0131 kullan\u0131c\u0131n\u0131n, \u00d6.B. isimli \u201c38735\u201d ID numaral\u0131 kullan\u0131c\u0131ya,
\n\u201cSize Ak 19 dan gelenleri diger cez ekp lere yonlendirebilir misiniz\u201d
\n– 20.01.2016 tarihli yaz\u0131\u015fmada \u00c7.\u015e. isimli \u201c343337\u201d ID numaral\u0131 kullan\u0131c\u0131n\u0131n, \u00d6.B. isimli \u201c38735\u201d ID numaral\u0131 kullan\u0131c\u0131ya,
\n\u201cKutuk ve Kul da gelecek gibi\u201d
\n– 02.07.2015 tarihli yaz\u0131\u015fmada \u00d6.B. isimli \u201c38735\u201d ID numaral\u0131 kullan\u0131c\u0131n\u0131n, C.K. isimli \u201c57171\u201d ID numaral\u0131 kullan\u0131c\u0131ya,
\n\u201cabi ay\u0131n 10,11,12sinde A… bey i\u00e7in ev ayarlayabilir miyiz\u201d
\n– 16.01.2016 tarihli yaz\u0131\u015fmada M.B. isimli \u201c363824\u201d ID numaral\u0131 kullan\u0131c\u0131n\u0131n, C.\u015e. isimli \u201c343337\u201d ID numaral\u0131 kullan\u0131c\u0131ya,
\n\u201caytekin, onder, a. K\u00fct\u00fck, …. ve izzet abilerin viberleri var\u201d
\n– 23.12.2015 tarihli yaz\u0131\u015fmada T.E. isimli \u201c364269\u201d ID numaral\u0131 kullan\u0131c\u0131n\u0131n, A.A. isimli \u201c59344\u201d ID numaral\u0131 kullan\u0131c\u0131ya,
\n\u201cSoru\u015fturma ge\u00e7iren hakim ve savc\u0131lar mal varl\u0131klar\u0131n\u0131 elden \u00e7\u0131karmaya ili\u015fkin muvazaa g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc A. K\u00fct\u00fckten geli\u015fi bekleniyor. Biraz h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kendisine bilgi verilmesi hususunu takdirlerinize arz ederim\u201d
\n– 12.01.2016 tarihli yaz\u0131\u015fmada \u00c7.\u015e. isimli \u201c343337\u201d ID numaral\u0131 kullan\u0131c\u0131n\u0131n, A.A. isimli \u201c59344\u201d ID numaral\u0131 kullan\u0131c\u0131ya,
\n\u201csizin ve Ak 19 un gizli sorusu ne peki\u201d<\/p>\n
\u015eeklinde oldu\u011fu,<\/p>\n
Kovu\u015fturma evresinde dosyaya sunulan 03.05.2018 tarihli rapora g\u00f6re; kullan\u0131c\u0131s\u0131 Yarg\u0131tay eski \u00dcyesi… oldu\u011fu belirlenen \u201c59344\u201d ID nolu ByLock hesap i\u00e7eri\u011finin de\u011ferlendirilmesinde, ki\u015fi listesindeki kullan\u0131c\u0131lar\u0131n belli bir sistematik i\u00e7erisinde kodlanmak suretiyle kaydedildi\u011fi, (H) kodu ile kaydedilen isimlerin Yarg\u0131tay Hukuk Dairelerinde, (C) kodu ile kaydedilen isimlerin Yarg\u0131tay Ceza Dairelerinde g\u00f6revli olduklar\u0131n\u0131n belirlendi\u011fi, hukuk dairelerinde g\u00f6revli Yarg\u0131tay eski \u00dcyelerinin 3 grup halinde (H1, H2, H3), ceza dairelerinde g\u00f6revli Yarg\u0131tay eski \u00dcyelerinin 4 grup halinde (C1, C2, C3, C4) olarak tasnif edildi\u011fi, \u201c396841\u201d ID nolu ByLock kullan\u0131c\u0131s\u0131 olan san\u0131k …\u2019\u00fcn \u201cH2-0Ak19\u201d ismiyle kaydedildi\u011fi, bu \u015fekilde san\u0131\u011f\u0131n Hukuk daireleri genel sorumlusuna direkt ba\u011fl\u0131 \u00fcst sorumlu durumunda oldu\u011fu,<\/p>\n
Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n 19.02.2018 tarihli ve 373 muhabere numaral\u0131 yaz\u0131s\u0131nda san\u0131\u011fa ait olabilece\u011fi de\u011ferlendirilen tespit ve de\u011ferlendirme tutanaklar\u0131n\u0131n dosya aras\u0131na sunuldu\u011fu, bu tespit ve de\u011ferlendirme tutanaklar\u0131na g\u00f6re;<\/p>\n
a) “92090 ID’yi Kullanan Kullan\u0131c\u0131lar” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda “Kullan\u0131c\u0131 Profil Bilgileri” alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda; ID’nin \u201c92090\u201d, kullan\u0131c\u0131 ad\u0131n\u0131n \u201cak19\u201d, son online (sisteme giri\u015f) tarihinin: \u201c12.08.2014, 20.44.23\u201d oldu\u011fu,<\/p>\n
b) “183178 ID’yi Kullanan Kullan\u0131c\u0131lar” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda “Kullan\u0131c\u0131 Profil Bilgileri” alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda; ID’nin \u201c183178\u201d, kullan\u0131c\u0131 ad\u0131n\u0131n \u201cank096ara\u201d, \u015fifresinin \u201c544675923\u201d, son online (sisteme giri\u015f) tarihinin: \u201c12.08.2014, 20.44.23\u201d oldu\u011fu,<\/p>\n
c) “72347 ID’yi Kullanan Kullan\u0131c\u0131lar” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda “Kullan\u0131c\u0131 Profil Bilgileri” alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda; ID’nin \u201c72347\u201d, kullan\u0131c\u0131 ad\u0131n\u0131n \u201cmanolya19\u201d, \u015fifresinin \u201c@papatya1\u201d, son online (sisteme giri\u015f) tarihinin: \u201c14.03.2015, 19.44.25\u201d oldu\u011fu, \u201cAbone Tespit Kay\u0131tlar\u0131\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda TC numaras\u0131n\u0131n \u201c3607….\u201d, ad \u201c…\u201d, tespit edilen GSM\/ADSL \u201c3768566\u201d, tespit edilebilen ilk log tarihinin 10.11.2014 oldu\u011fu,
\nYarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n 30.10.2018 tarihli ve 2087 muhabere numaral\u0131 yaz\u0131 ekinde dosya aras\u0131na konulan yaz\u0131 cevab\u0131nda; ses ve veri \u015febekelerinin benzerlik g\u00f6sterseler dahi kulland\u0131klar\u0131 teknolojiler farkl\u0131 oldu\u011fundan CDR ve CGNAT loglar\u0131n\u0131n olu\u015fturulma s\u00fcrecinin de birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z ve farkl\u0131 olmalar\u0131 sebebiyle CDR ve CGNAT loglar\u0131 aras\u0131nda bulunan lokasyon bilgilerinin farkl\u0131 olmas\u0131n\u0131n teknik anlamda bir problem olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirtildi\u011fi,<\/p>\n
Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n 08.11.2018 tarihli ve 2171 muhabere numaral\u0131 yaz\u0131 ekinde g\u00f6nderilen bilirki\u015fi raporunda; san\u0131k …\u2019\u00fcn Ankara ili d\u0131\u015f\u0131ndaki sivil imam olarak tabir edilen \u015fah\u0131slardan …. ile 09.10.2014 tarihinde, 10.27-18.03 saatleri aras\u0131nda, Havzan Mahallesi, …. (Pafta: 185, Ada: 1304, Parsel:17) Meram\/Konya ve…\/Konya adresinde 60 dakikal\u0131k ortak baz bilgisinin bulundu\u011fu, san\u0131\u011f\u0131n Ankara ili d\u0131\u015f\u0131nda y\u00fcksek yarg\u0131 eski \u00fcyesi… ile 09.10.2014 tarihinde 10.26-10.42 saatleri aras\u0131nda \u00d6zyayla Mevkii, H\u0131zl\u0131 Tren G\u00fczerg\u00e2h\u0131, Teknik Bina Yan\u0131 Yunak\/Konya, Konya-Ankara h\u0131zl\u0131 tren Koluk\u0131sa Koyu TB128 YHT Binas\u0131 Yan\u0131 mevcut YHT kule Saray\u00f6n\u00fc\/Konya, adresinde ortak baz bilgisinin bulundu\u011fu,
\n18.12.2017 tarihli Bilirki\u015fi Kurulu Raporuna g\u00f6re; san\u0131\u011f\u0131n ev ve i\u015f yerinde yap\u0131lan aramalar sonucunda elkonulan dijital materyallerde, \u015fahsi nitelikte belgeler, foto\u011fraflar ve videolar bulundu\u011funun tespit edildi\u011fi,<\/p>\n
Krea \u0130\u00e7erik Hizmetleri ve Prod\u00fcksiyon Anonim \u015eirketinin 05.12.2017 tarihli yaz\u0131 cevab\u0131nda; san\u0131k ad\u0131na abonelik kayd\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131,
\nT\u00fcrk Telekom M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn 22.02.2018 tarihli ve E.467203 say\u0131l\u0131 yaz\u0131 cevab\u0131nda, san\u0131\u011f\u0131n aktif veya pasif Tivibu aboneli\u011finin bulunmad\u0131\u011f\u0131,
\nM\u00fcflis Asya Kat\u0131l\u0131m Bankas\u0131 A\u015e \u0130flas \u0130daresinin 05.12.2017 tarihli ve 30577956 say\u0131l\u0131 yaz\u0131s\u0131na g\u00f6re; san\u0131\u011f\u0131n Asya Kat\u0131l\u0131m Bankas\u0131 nezdinde a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f herhangi bir hesab\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131 Mali Su\u00e7lar\u0131 Ara\u015ft\u0131rma Kurulu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 01.12.2017 tarihli mali analiz raporunda; san\u0131k …\u2019\u00fcn 16.01.2016 tarihinde \u201c48029 … servis kayd\u0131 bedeli i\u00e7in\u201d i\u015flem a\u00e7\u0131klamas\u0131yla 10 TL EFT g\u00f6nderdi\u011fi (VKN:940002239) Yatpa Dayan\u0131kl\u0131 T\u00fcketim Mallar\u0131 Sanayi ve Ticaret Anonim \u015eirketinin Tasarruf Mevduat\u0131 Sigorta Fonunun 03.05.2017 tarihli ve 11640 say\u0131l\u0131 yaz\u0131s\u0131na g\u00f6re, 15 Temmuz darbe giri\u015fimi sonras\u0131nda FET\u00d6\/PDY silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne aidiyeti, iltisak\u0131 veya irtibat\u0131 oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle TMSF\u2019ye devredilen \u015firketler aras\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
Yarg\u0131tay Koruma ve G\u00fcvenlik M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnce d\u00fczenlenen 11.07.2016 tarihli tutana\u011fa g\u00f6re, Yarg\u0131tay Birinci Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bilgisi ve izni d\u0131\u015f\u0131nda Bulvar Kap\u0131s\u0131 \u00f6n\u00fcnde yaz\u0131l\u0131 ve g\u00f6rsel bas\u0131nda san\u0131\u011f\u0131n da i\u00e7inde bulundu\u011fu birtak\u0131m Yarg\u0131tay \u00fcyesinin y\u00fcksek yarg\u0131ya ili\u015fkin yap\u0131lan d\u00fczenlemelere s\u00f6zde tepki olarak c\u00fcbbeli \u015fekilde protesto eylemi ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi, bu durumun tutanakla tespit edildi\u011fi, bu \u015fekilde san\u0131\u011f\u0131n 15 Temmuz 2016 tarihinde ger\u00e7ekle\u015fen darbe te\u015febb\u00fcs\u00fcnden d\u00f6rt g\u00fcn \u00f6nce \u00e7o\u011fu kendisi gibi FET\u00d6\/PDY silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne y\u00f6netici\/\u00fcye olma su\u00e7lar\u0131ndan haklar\u0131nda soru\u015fturma bulunan ya da yarg\u0131lamas\u0131 devam eden ki\u015filer ile birlikte protesto eylemine kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespit edildi\u011fi,<\/p>\n
Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca Kara Kuvvetleri Komutanl\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6rev yapan ve FET\u00d6\/PDY silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn mahrem yap\u0131lanmas\u0131 i\u00e7erisinde olduklar\u0131 de\u011ferlendirilen \u00f6rg\u00fct \u00fcyelerinin tespiti amac\u0131yla, Ankara ili genelinde 477 adet ankes\u00f6rl\u00fc sabit telefon hatt\u0131 sahiplerinin soru\u015fturulmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda mahkeme karar\u0131 do\u011frultusunda bu hatlar\u0131n HTS kay\u0131tlar\u0131n\u0131n temin edildi\u011fi, bu hatlarla, haklar\u0131nda ayn\u0131 \u00f6rg\u00fcte \u00fcye olduklar\u0131 iddias\u0131yla ayr\u0131 soru\u015fturma y\u00fcr\u00fct\u00fclen y\u00fcksek yarg\u0131 eski \u00fcyelerince kullan\u0131lan telefon hatlar\u0131na ait HTS kay\u0131tlar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131larak sabit hatlarla bu ki\u015filerin hatlar\u0131n\u0131n ard\u0131\u015f\u0131k, sistematik veya periyodik olarak aran\u0131p aranmad\u0131\u011f\u0131 hususunda ara\u015ft\u0131rma yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n 25.09.2018 tarihli ve 1847 muhabere numaral\u0131 yaz\u0131 ekinde dosya aras\u0131na konulan bilirki\u015fi raporunda;… ad\u0131na kay\u0131tl\u0131 0312…. numaral\u0131 ankes\u00f6r-\u00fccretli sabit telefon ile san\u0131\u011f\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 505… ve 505… GSM numaralar\u0131n\u0131n 16.06.2013 tarihinde saat 20.33.12\u2019de 49 saniye, saat 20.34.34\u2019de 18 saniye, saat 20.36.12\u2019de 9 saniye aranma kayd\u0131n\u0131n bulundu\u011fu, ayn\u0131 sabit numara ile …\u2019\u0131n 12.08.2014 tarihinde saat 13.41.21\u2019de 48 saniye, …12.08.2014 tarihinde saat 13.43.08\u2019de 12 saniye, saat 13.44.03\u2019te 24 saniye,…\u2019in 23.10.2017 tarihinde saat 19.26.42\u2019de 458 saniye aranma kayd\u0131n\u0131n bulundu\u011fu,<\/p>\n
Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesince san\u0131k hakk\u0131nda mahk\u00fbmiyet karar\u0131 verildikten sonra, dosyan\u0131n Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bulundu\u011fu a\u015famada 26.03.2019 tarihli ara\u015ft\u0131rma raporunun dosyaya g\u00f6nderildi\u011fi, KOM Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Bylock \u00c7al\u0131\u015fma Grubu taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan raporda;<\/p>\n
– … (T.C. No: 360….) ad\u0131na kay\u0131tl\u0131 oldu\u011fu tespit edilen \u201c92090\u201d numaral\u0131 Bylock ID numaras\u0131na y\u00f6nelik yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmada, … (T.C. No: 3607….) isimli \u015fahs\u0131n \u00c7orum ili n\u00fcfusuna kay\u0131tl\u0131 oldu\u011fu, \u00c7orum ilinin plaka kodunun \u201c19\u201d oldu\u011fu, kullan\u0131c\u0131 ad\u0131 olarak kullan\u0131lan \u201cak19\u201d ibaresinin ba\u015f\u0131nda bulunan \u201cak\u201d harflerinin san\u0131\u011f\u0131n isim ve soy isminin ba\u015f harflerinden, ibarenin sonunda bulunan \u201c19\u201d rakam\u0131n\u0131n ise \u00c7orum ilinin plaka kodu olan \u201c19\u201d dan yola \u00e7\u0131k\u0131larak olu\u015fturulmu\u015f olabilece\u011fi,<\/p>\n
– … (T.C. No: 360…) ad\u0131na kay\u0131tl\u0131 oldu\u011fu tespit edilen \u201c183178\u201d numaral\u0131 Bylock ID numaras\u0131na y\u00f6nelik yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmada, \u201c183178\u201d ID\u2019yi ekleyenlerin \u201ca.k\u00fct\u00fck, ….., 4ak\u201d ibareleriyle isimlendirdikleri, bu ibarelerin san\u0131\u011f\u0131n isminden ve soy isminden yola \u00e7\u0131k\u0131larak olu\u015fturulmu\u015f olabilece\u011fi,<\/p>\n
– Abonelik bilgisi san\u0131k ad\u0131na kay\u0131tl\u0131 ve e\u015fi…. (T.C. No: 360…) isimli \u015fah\u0131s taraf\u0131ndan iki kez ileti\u015fim bilgisi olarak verilen 505… numaral\u0131 GSM hatt\u0131na ait ByLock CGNAT bilgilerinin 154 sayfadan ve 2052 sat\u0131rdan ibaret oldu\u011fu, numaran\u0131n Bolu ve Ankara illerinden baz verdi\u011fi, \u015fahs\u0131n MERN\u0130S adres kay\u0131t sisteminde Ankara ilinde ikamet kayd\u0131 bulundu\u011fu,<\/p>\n
– San\u0131k … (T.C. No: 360…) ad\u0131na kay\u0131tl\u0131 oldu\u011fu ifade edilen \u201c72347\u201d numaral\u0131 Bylock ID numaras\u0131na y\u00f6nelik yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmada, kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n san\u0131k veya ba\u015fka birisi oldu\u011funa dair de\u011ferlendirme yap\u0131lamad\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
– … (T.C. No: 360…) ad\u0131na kay\u0131tl\u0131 oldu\u011fu tespit edilen \u201c396841\u201d numaral\u0131 Bylock ID numaras\u0131na y\u00f6nelik yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmada, san\u0131\u011f\u0131n \u00c7orum ili n\u00fcfusuna kay\u0131tl\u0131 oldu\u011fu, \u00c7orum ilinin plaka kodunun \u201c19\u201d oldu\u011fu, kullan\u0131c\u0131 ad\u0131 olarak kullan\u0131lan \u201cAk19\u201d ibaresinin ba\u015f\u0131nda bulunan \u201cAk\u201d harflerinin \u015fahs\u0131n isim ve soy isminin ba\u015f harflerinden, ibarenin sonunda bulunan \u201c19\u201d rakam\u0131n\u0131n ise \u00c7orum ilinin plaka kodu olan \u201c19\u201d dan yola \u00e7\u0131k\u0131larak olu\u015fturulmu\u015f olabilece\u011fi, \u015fifre olarak kullan\u0131lan \u201c1234567890a,K\u201d ibaresinin sonunda bulunan \u201ca,K\u201d harflerinin \u015fahs\u0131n isim ve soy isminin ba\u015f harflerinden yola \u00e7\u0131k\u0131larak olu\u015fturulmu\u015f olabilece\u011fi, \u201c396841\u201d ID numaras\u0131n\u0131 ekleyenlerin \u201cahmet abi, ak\u201d ibareleriyle isimlendirdikleri, \u201c396841\u201d ID numaral\u0131 kullan\u0131c\u0131n\u0131n \u201c59344\u201d ID numaral\u0131 kullan\u0131c\u0131 ile aralar\u0131nda ge\u00e7en yaz\u0131\u015fmada \u201cBu arada alemdeki nam\u0131n Kalender oldu\u201d \u015feklinde bir mesaj\u0131 oldu\u011fu ve \u201c396841\u201d numaral\u0131 ID kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n san\u0131k oldu\u011funun belirtildi\u011fi,<\/p>\n
Anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Gizli tan\u0131k Sinop ba\u015fka soru\u015fturma dosyas\u0131nda al\u0131nan 22.11.2016 tarihli beyan\u0131nda; gerek ikili sohbetlerde, gerekse \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 adliyelerde san\u0131k …\u2019\u00fcn<\/p>\n
FET\u00d6 mensubu oldu\u011funu duydu\u011funu,<\/p>\n
Tan\u0131k …, \u00c7orum ilinde Kollukta al\u0131nan 25.10.2016 tarihli beyan\u0131nda; …\u2019\u00fcn babas\u0131 ile kendi babas\u0131n\u0131n amca \u00e7ocuklar\u0131 olduklar\u0131n\u0131, san\u0131k …\u2019\u00fcn ..\u2019in abisi oldu\u011funu, Yarg\u0131tayda h\u00e2kim olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, san\u0131\u011fa e\u015fi ile nerede tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 sordu\u011funda, san\u0131\u011f\u0131n kendisine, \u201cbizim hayat\u0131m\u0131z\u0131 hocaefendi tanzim eder, hocaefendi ne derse o olur evliliklerimizi onun s\u00f6yledikleri do\u011frultusunda yapar\u0131z\u201d diye s\u00f6yledi\u011fini, Cumhurba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n “inlerine girece\u011fiz” s\u00f6z\u00fcn\u00fc san\u0131\u011fa hat\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131nda, san\u0131\u011f\u0131n \u201co kadar emin olmay\u0131n kimin girece\u011fi belli olmaz onu zaman g\u00f6sterecek\u201d dedi\u011fini, san\u0131\u011f\u0131n koyu FET\u00d6 \u00fcyesi oldu\u011funu,<\/p>\n
Mahkemede; soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda san\u0131k ile ilgili verdi\u011fi ifadesini aynen tekrar etti\u011fini, san\u0131k … veya ailesiyle k\u0131z al\u0131p verme meselesi y\u00fcz\u00fcnden aralar\u0131nda herhangi bir tart\u0131\u015fma ya\u015fanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, k\u0131z alma k\u0131z ka\u00e7\u0131rma mevzular\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, san\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 da herhangi bir husumetinin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015ftir.<\/p>\n
FET\u00d6\/PDY silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne mensup olduklar\u0131 iddias\u0131yla haklar\u0131nda ayr\u0131 soru\u015fturma y\u00fcr\u00fct\u00fclen baz\u0131 ki\u015filerin kendi dosyalar\u0131nda al\u0131nan savunmalar\u0131, ilgileri nedeniyle san\u0131k hakk\u0131ndaki dosyaya da g\u00f6nderildi\u011fi gibi, kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda bu ki\u015filerin baz\u0131lar\u0131n\u0131n tan\u0131k s\u0131fat\u0131yla ifadelerinin de al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, bu ki\u015filerden;<\/p>\n
Tan\u0131k … kendisi hakk\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturma kapsam\u0131nda Savc\u0131l\u0131kta al\u0131nan ifadesinde; HSK \u00dcyesi se\u00e7ildikten sonra bir ak\u015fam HSK eski Genel Sekreteri…’n\u0131n kendilerini evine \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, Mehmet Kaya’n\u0131n evine … ve Ahmet Hamsici’yle birlikte gittiklerini, yemekten sonra Yarg\u0131tay \u00dcyelerinin se\u00e7imiyle ilgili \u00f6n \u00e7al\u0131\u015fma yapmak amac\u0131yla bu eve gittiklerini \u00f6nceden bildi\u011fini, gittiklerinde HSK eski \u00dcyeleri ……’yla birlikte HSK eski Genel Sekreter Yard\u0131mc\u0131lar\u0131…. ve o d\u00f6nemde Yarg\u0131tay Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131 ola….. ile Yarg\u0131tay Tetkik H\u00e2kimleri olan …ve…..’nin de evde olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, kendileri d\u0131\u015f\u0131nda Yarg\u0131taydan da bu ki\u015filerin gelmesinden ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu hususu dile getirdi\u011finde oradakilerin, Yarg\u0131tay\u0131 en iyi bu ki\u015filerin bildi\u011fini, bu nedenle Yarg\u0131tay’dan se\u00e7ecekleri ki\u015filer i\u00e7in bilgi vermeleri amac\u0131yla \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 dile getirdiklerini, yemekten sonra eve projekt\u00f6r kuruldu\u011funu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, ….’n\u0131n kendisine “arkada\u015flar 350-400 isim belirlemi\u015fler” dedi\u011fini, bu isimlerin Kurul \u00dcyelerinin belirledi\u011fi isimler oldu\u011funu zannetti\u011fini, ama ilerleyen a\u015famada Fetullah G\u00fclen cemaati mensuplar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 isimler oldu\u011funu anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131, konu\u015fmalar s\u0131ras\u0131nda ……’\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi Yarg\u0131tay \u00dcyelerinin Yarg\u0131tayda meydana getirdi\u011fi yap\u0131y\u0131 k\u0131rmak i\u00e7in bir se\u00e7im yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131, bu se\u00e7im nedeniyle se\u00e7ilecek ki\u015filerin birlikte hareket etmesi gerekti\u011finden bahisle m\u00fcmk\u00fcnse se\u00e7ilecek 160 ki\u015finin kendi belirledikleri ki\u015filer aras\u0131ndan se\u00e7ilmesini s\u00f6ylediklerini ancak onlara bunun m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, di\u011fer Kurul \u00dcyeleriyle birlikte Bakan ve M\u00fcste\u015far ile kendilerinin de taleplerinin olaca\u011f\u0131n\u0131 belirttiklerini, hatta “burada belirlenecek isimleri saymayal\u0131m, bu nedenle say\u0131 pazarl\u0131\u011f\u0131 yapmayal\u0131m” dedi\u011fini, evde bulunan d\u00f6nemin HSK \u00fcyeleri …’nun Fetullah G\u00fclen cemaati mensubu olduklar\u0131n\u0131, d\u00f6nemin Yarg\u0131tay Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131 …. ile Tetkik H\u00e2kimler….. ve …..’nin de o g\u00fcnk\u00fc sunum ve tav\u0131rlar\u0131ndan ayn\u0131 cemaatin mensubu olduklar\u0131n\u0131 anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131, haz\u0131rlanan isimler aras\u0131nda k\u00fcrs\u00fcde g\u00f6rev yapan h\u00e2kim ve Cumhuriyet savc\u0131lar\u0131yla birlikte, a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Yarg\u0131tayda g\u00f6rev yapan Cumhuriyet Savc\u0131lar\u0131 ile Tetkik H\u00e2kimleri olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, bu isimler duvara yans\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, istedikleri ki\u015filer konusunda yo\u011fun bir \u00f6vg\u00fc geldi\u011fini, istemedikleri ki\u015filer i\u00e7in de herhangi bir \u00f6vg\u00fcden s\u00f6z edilmedi\u011fini, sadece birka\u00e7 ki\u015finin bu ki\u015filer i\u00e7in konu\u015ftuklar\u0131n\u0131, bu yans\u0131 s\u0131ras\u0131nda se\u00e7ilmelerini istedikleri ve \u00f6vd\u00fckleri ki\u015filerin Fetullah G\u00fclen cemaati mensubu h\u00e2kim ve Cumhuriyet Savc\u0131lar\u0131 olduklar\u0131n\u0131 anlamaya ba\u015flad\u0131klar\u0131n\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc t\u00fcm listenin bu ki\u015filerden olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak se\u00e7ilmesini istediklerinin kendi cemaatlerinden olduklar\u0131n\u0131 anlad\u0131klar\u0131n\u0131, isim belirlemede Fetullah G\u00fclen cemaati mensubu oldu\u011funu belirtti\u011fi Kurul \u00dcyelerinin de s\u00fcrece d\u00e2hil olup onlar\u0131n da g\u00f6r\u00fc\u015flerini belirttiklerini, isimler belirlendikten sonra Fetullah G\u00fclen cemaati mensubu olan \u00fcyelerin, bu isimlerin say\u0131s\u0131n\u0131 belirlemek istediklerini, ancak onlara say\u0131 konu\u015fulmayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyip “bu nereden \u00e7\u0131kt\u0131?” diye sordu\u011funu, belirlenen isimleri say\u0131nca rakam\u0131n 80 civar\u0131nda oldu\u011funu, bu s\u0131rada ….. ile birlikte ….. ve…’n\u0131n salonun d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131p birka\u00e7 dakika sonra geri geldiklerini,…..’nun orada bulunan ki\u015filere hitaben “Bu konu hoca efendiyle konu\u015fulmu\u015f ve 140 denmi\u015f, benim a\u00e7\u0131mdan konu kapanm\u0131\u015ft\u0131r, bu listede en az 140 ki\u015fi olacak” diye s\u00f6z sarf etti\u011fini, bu toplant\u0131n\u0131n ertesi g\u00fcn\u00fc …, …. ve kendisinin, M\u00fcste\u015far…’la g\u00f6r\u00fc\u015fmek i\u00e7in H\u00e2kimevine gidip ona durumu anlatt\u0131klar\u0131n\u0131, bu g\u00f6r\u00fc\u015fmenin sonunda M\u00fcste\u015far’\u0131n gidip uzla\u015fmalar\u0131n\u0131 kendilerine s\u00f6yledi\u011fini, bunun \u00fczerine yeniden g\u00f6r\u00fc\u015fmelere ba\u015flad\u0131klar\u0131n\u0131, iki kez daha ayn\u0131 \u00fcyelerle H\u00e2kimevinde ve …..’nin evinde topland\u0131klar\u0131n\u0131,…..nin evindeki toplant\u0131ya Fetullah G\u00fclen cemaati mensuplar\u0131 olan d\u00f6nemin HSK \u00dcyeleri ….. ile birlikte … ve kendisinin de kat\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131, o d\u00f6nemde HSK Genel Sekreteri olan… ile Genel Sekreter Yard\u0131mc\u0131lar\u0131 olan …. ile Yarg\u0131taydan gelen….’nin de oldu\u011funu, bu evde toplanmalar\u0131n\u0131n amac\u0131n\u0131n; Yarg\u0131taya se\u00e7ilecek Fetullah G\u00fclen cemaati mensuplar\u0131n\u0131n isimlerinin belirlenmesi oldu\u011funu, buradaki toplant\u0131da 140 say\u0131s\u0131 konusunda diretilmedi\u011fini, ancak en az 120 ki\u015fi olmas\u0131n\u0131n istendi\u011fini, daha \u00f6nce belirledikleri 80’e yak\u0131n isim d\u0131\u015f\u0131nda baz\u0131 isimlerin de dile getirilmeye ba\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131, se\u00e7ilmeleri h\u00e2linde ya\u015fanacak s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 dile getirdi\u011fini, buna ra\u011fmen bu ki\u015filerde \u0131srar edilerek isimlerin listeye yaz\u0131lmas\u0131n\u0131n istenildi\u011fini, bu konu\u015fmalardan sonra kendilerinin ve y\u00fcksek yarg\u0131 \u00fcyeleri d\u0131\u015f\u0131nda Kurul \u00dcyelerince verilen isimlerin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmesini istedi\u011fini, bu g\u00f6r\u00fc\u015fme esnas\u0131nda baz\u0131 isimlere Fetullah G\u00fclen cemaati mensuplar\u0131nca itirazlar gelmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu ki\u015fileri \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc se\u00e7imde \u00e7ok \u0131srar etti\u011fi i\u00e7in se\u00e7tirebildi\u011fini, kendilerinin de belirledikleri isimlerle say\u0131n\u0131n 180’in \u00fczerine \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu say\u0131 ortaya \u00e7\u0131k\u0131nca Fetullah G\u00fclen cemaati mensuplar\u0131n\u0131n kendi say\u0131lar\u0131n\u0131 108’e kadar indirdiklerini, ard\u0131ndan kendilerinin de belli bir say\u0131ya kadar indiklerini, 2010 y\u0131l\u0131nda olu\u015fan HSK’n\u0131n Yarg\u0131tay ve Dan\u0131\u015ftay \u00fcyeleri i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 ilk se\u00e7imde Fetullah G\u00fclen cemaat mensuplar\u0131n\u0131n istedikleri isimlerin se\u00e7ilmelerini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tan\u0131k taraf\u0131nda beyan edilmesi \u00fczerine soruldu\u011funda, san\u0131k …\u2019\u00fcn Fetullah G\u00fclen cemaat mensuplar\u0131n\u0131n kendi kontenjanlar\u0131ndan se\u00e7tirdikleri, san\u0131\u011f\u0131n bilahare Yarg\u0131tay 4. Hukuk Dairesinde g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fini, Fetullah G\u00fclen cemaat mensuplar\u0131n\u0131n haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 ilk b\u00fcy\u00fck listede kendilerinden olmayan ki\u015filerin de oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ancak se\u00e7tirmek istedikleri ve kontenjanlar\u0131n\u0131 kullanacaklar\u0131 ki\u015filerin mutlaka kendilerinden olmas\u0131na \u00f6nem verdiklerini, \u0131srar ettikleri isimlerin bu cemaat mensubu oldu\u011funu, san\u0131k …\u2019\u00fcn de bu kapsamda de\u011ferlendirildi\u011fini anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131,<\/p>\n
San\u0131k hakk\u0131nda g\u00f6r\u00fclen davada … tan\u0131k olarak al\u0131nan beyan\u0131nda; Yarg\u0131tay \u00fcyeli\u011fi se\u00e7imine ili\u015fkin elemelerden sonra 80 ki\u015finin i\u00e7inde kalan isimlerden birinin san\u0131k oldu\u011funu, yap\u0131ya mensup arkada\u015flar\u0131n \u0131srar ettikleri se\u00e7ilmesini istedikleri isimlerin kendilerine yak\u0131n isimlerle kendi ba\u011flant\u0131da olduklar\u0131 isimler diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00e7\u00fcnk\u00fc di\u011fer isimlerde ba\u011flant\u0131s\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri isimlerde baz\u0131 mazaretlerin ileri s\u00fcr\u00fclerek pas ge\u00e7ilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, ama baz\u0131 isimler de \u0131srarc\u0131 davran\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, san\u0131\u011f\u0131n da orada \u00fczerinde herhangi bir tart\u0131\u015fma olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, yani ismi okundu\u011funda olumlu denildi\u011fini ayr\u0131ca san\u0131\u011f\u0131n listeye girmesinde…\u2019\u0131n bir yard\u0131m\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131,<\/p>\n
Tan\u0131k … Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturma kapsam\u0131nda tan\u0131k olarak verdi\u011fi ifadesinde; ifade tarihi itibar\u0131yla Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 Y\u00fcksek M\u00fc\u015faviri ve Ba\u015fbakanl\u0131k Dan\u0131\u015fman\u0131 olarak g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, 2010 y\u0131l\u0131nda HSK \u00dcyesi se\u00e7ildi\u011fini ve bir y\u0131l g\u00f6rev yapt\u0131ktan sonra Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131na atand\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00f6zellikle 2011 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan Yarg\u0131tay ve Dan\u0131\u015ftay \u00dcyeli\u011fi se\u00e7imlerinin bir pazarl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015fmesi nedeniyle daha \u00f6nce tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7ok cemaat mensubunu da bu vesileyle \u00f6\u011frenmi\u015f oldu\u011funu, san\u0131k …\u2019\u00fc FET\u00d6\/PDY ile irtibatl\u0131 bu yap\u0131ya mensup ki\u015filer aras\u0131nda sayd\u0131\u011f\u0131n\u0131,<\/p>\n
San\u0131k hakk\u0131nda g\u00f6r\u00fclen davada … tan\u0131k olarak al\u0131nan beyan\u0131nda; 1996 y\u0131l\u0131ndan 2010 y\u0131l\u0131na kadar Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 Personel Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnde tetkik h\u00e2kimli\u011finden genel m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011fe kadar b\u00fct\u00fcn g\u00f6revlerde bulundu\u011funu, o d\u00f6nemde …\u2019\u00fcn de bir iki defa bakanl\u0131\u011fa geldi\u011fini hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bakanl\u0131kta kendisini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bir personelci olarak da Yarg\u0131tayda tetkik h\u00e2kimi olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in o zamanki ad\u0131yla cemaat diye bilinen yap\u0131ya mensup oldu\u011fu konusunda kendisinde bir kanaat olu\u015ftu\u011funu,<\/p>\n
Tan\u0131k … kendisi hakk\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturma kapsam\u0131nda Savc\u0131l\u0131kta al\u0131nan ifadesinde; Polis Koleji ve Polis Akademisi \u00f6\u011frencilik hayat\u0131nda yap\u0131n\u0131n i\u00e7inde oldu\u011funu, 1997 y\u0131l\u0131nda yarg\u0131 mensubu olduktan sonra yap\u0131yla ili\u015fi\u011fini kesti\u011fini, ge\u00e7mi\u015f hayat\u0131n\u0131 bilen s\u00f6z konusu yap\u0131ya mensup ki\u015filerin H\u00e2kim adayl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminden itibaren kendisiyle bir \u015fekilde ba\u011flant\u0131 kurmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131, onlarla k\u00f6t\u00fc olmadan kendisine bir zarar gelmemesi i\u00e7in bu ki\u015filerle g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, san\u0131k … ile 2012 y\u0131l\u0131nda G\u00f6lba\u015f\u0131\u2019nda Eymir G\u00f6l\u00fc’ne pikni\u011fe gittiklerinde, d\u00f6n\u00fc\u015fte…\u2019\u0131 aramadan G\u00f6lba\u015f\u0131\u2019ndaki evine u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131, …\u2019\u0131n kendisini \u201cArkada\u015flarla oturuyoruz, k\u00f6fte yiyoruz\u201d diyerek eve davet etmek zorunda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131, i\u00e7erde san\u0131k …\u2019\u00fc de g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, i\u00e7erde Fethullah G\u00fclen\u2019e ait kitaplar ve risalelerin oldu\u011funu, kendisini g\u00f6r\u00fcnce o konularda konu\u015fmad\u0131klar\u0131n\u0131,<\/p>\n
San\u0131k hakk\u0131nda g\u00f6r\u00fclen davada … tan\u0131k olarak al\u0131nan beyan\u0131nda; savc\u0131l\u0131kta verdi\u011fi ifadedeki olay\u0131n do\u011fru oldu\u011funu, …’\u0131n evinde \u00e7i\u011f k\u00f6fte yeme olay\u0131 oldu\u011funu, ancak aniden geli\u015fen ve spontane olan bir olay oldu\u011funu, san\u0131\u011f\u0131n ismini oradaki ortamda bilemedi\u011fini ancak daha sonra Yarg\u0131tay y\u0131ll\u0131\u011f\u0131ndan tespit etmesi neticesi o olabilece\u011fi kanaatine vard\u0131\u011f\u0131n\u0131, yan\u0131lm\u0131\u015f da olabilece\u011fini,<\/p>\n
Tan\u0131k … kendisi hakk\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturma kapsam\u0131nda Savc\u0131l\u0131kta al\u0131nan ifadesinde; 2012 y\u0131l\u0131nda Yarg\u0131tay \u00dcyesi, 2014 y\u0131l\u0131nda da Yarg\u0131tay kontenjan\u0131ndan HSK \u00dcyesi olarak se\u00e7ildi\u011fini ve 15.07.2016 tarihine kadar bu g\u00f6revi yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, 2014 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan HSK \u00dcyeli\u011fi se\u00e7imlerinde aday olmas\u0131n\u0131 …..’nin istedi\u011fini, isteyen ki\u015finin o olmas\u0131 sebebiyle cemaatin kendisini aday olarak belirledi\u011fini anlay\u0131p aday oldu\u011funu, Yarg\u0131tayda \u00dcye olan cemaat mensubu oldu\u011funu bildi\u011fi baz\u0131 isimleri belirtmek istedi\u011fini, bu kapsamda san\u0131k …\u2019\u00fcn Fetullah G\u00fclen cemaati mensubu oldu\u011funu, san\u0131\u011f\u0131n hukuk dairelerinin abisi olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve sohbet grubunun kimlerden olu\u015ftu\u011funu bilmedi\u011fini,<\/p>\n
San\u0131k hakk\u0131nda g\u00f6r\u00fclen davada … tan\u0131k olarak al\u0131nan beyan\u0131nda, Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 lojmanlar\u0131na ta\u015f\u0131nd\u0131ktan sonra i\u015f yerine Yarg\u0131tay\u0131n servisiyle gitmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, …’\u00fc Yarg\u0131tay servisinde gidi\u015f geli\u015fler s\u0131ras\u0131nda tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131, san\u0131kla kendisinin oturdu\u011fu lojman\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011funu, ancak tan\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131n yolda gidi\u015f geli\u015fler s\u0131ras\u0131nda oldu\u011funu, en son Genel M\u00fcd\u00fcr olarak Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131ndan ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, o tarihlerde bazen h\u00e2kimlik s\u0131navlar\u0131nda m\u00fclakata girecek olan h\u00e2kim adaylar\u0131 ile ilgili referanslar geldi\u011fini, san\u0131\u011f\u0131n da hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131yla o manada referanslar\u0131 oldu\u011funu, ama bu referanslar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fcn cemaat\u00e7i oldu\u011funu s\u00f6yleyemeyece\u011fini, 2014 y\u0131l\u0131n\u0131n ba\u015flar\u0131nda bir internet haber sitesinde Yarg\u0131tayda bulunan paralel devlet mensubu \u00fcyeler diye kendisininde aralar\u0131nda bulundu\u011fu isimlerin yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131n\u0131, o sitede …’\u00fcn ismini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, daha sonra bir g\u00fcn …’\u00fc g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde, “Senin de ismin var, ne yapacaks\u0131n” diye sordu\u011funda “Bir \u015fey yapmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum” diye cevap verdi\u011fini, …’\u00fcn hukuk dairesinde 4. Hukukta tazminatlara bakan dairede oldu\u011fu i\u00e7in buna kar\u015f\u0131 bir \u015fey yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi\u011fini, ama sonras\u0131nda ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmedi\u011fini, san\u0131\u011f\u0131n cemaat mensubiyetine ili\u015fkin olarak bilgisinin bunlardan ibaret oldu\u011funu, bir de “Orada ne yapacaks\u0131n falan filan” diye sordu\u011fu i\u00e7in \u00f6yle oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, … ile bir sohbet grubu i\u00e7erisinde hi\u00e7 bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, daha \u00f6nceki ifadesinde …’\u00fcn “Fetullah G\u00fclen cemaati mensubudur” \u015feklindeki beyan\u0131n\u0131 listede oldu\u011funu net olarak bildi\u011fini, oradaki konu\u015fmalardan da \u00f6yle oldu\u011funu anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131, onun haricinde bir sohbet grubunda falan bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, baz\u0131lar\u0131n\u0131n “Sohbet abisiydi falan” diye s\u00f6ylediklerini bu noktada bir bilgisinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131,
\nTan\u0131k … kendisi hakk\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturma kapsam\u0131nda savc\u0131l\u0131kta; san\u0131k …\u2019\u00fcn Fettullah G\u00fclen cemaati mensubu oldu\u011funu zannetti\u011fini, kendisiyle fazla bir samimiyetinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, hukuk dairelerinin sorumlusu olan…\u2019\u0131n alt\u0131nda grup sorumlusu oldu\u011funu bildi\u011fini,<\/p>\n
San\u0131k hakk\u0131nda g\u00f6r\u00fclen davada … tan\u0131k olarak al\u0131nan beyan\u0131nda; Yarg\u0131tay \u00fcyesi olarak g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131 2011-2014 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda birebir cemaat mensubu olmas\u0131ndan dolay\u0131 irtibata ge\u00e7ti\u011fi ve birlikte hareket etti\u011fi ki\u015filerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ifadesinde a\u00e7\u0131k\u00e7a olay ve yer g\u00f6stererek bildirdi\u011fini, ancak cemaat mensubu olabilece\u011fini zannetti\u011fi ki\u015filerin bildirilmesi savc\u0131l\u0131k taraf\u0131ndan kendisine o arada isim g\u00f6sterilerek, liste g\u00f6sterilerek istendi\u011fini, o anda hat\u0131rlayabildiklerini, bilebildiklerini s\u00f6yledi\u011fini, daha \u00f6nce ifadesinde de belirtti\u011fi gibi … ile hi\u00e7bir irtibat\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, hi\u00e7bir toplant\u0131da da g\u00f6rmedi\u011fini, fakat ikili konu\u015fmalarda, d\u0131\u015far\u0131daki ara sohbetlerde, gazetelerde ya da bir \u015fekilde akl\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in …’\u00fc s\u00f6yledi\u011fini, kendisiyle de bir samimiyetinin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, isimler \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m yap\u0131nca kendisine tek tek okundu\u011funu, Savc\u0131 taraf\u0131ndan okunan isimlerden hat\u0131rlad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi\u011fini, ba\u015fka bir somut bilgisinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, savc\u0131l\u0131k ifadesindeki gibi hukuk dairelerinin sorumlusu…’\u0131n alt\u0131nda grup sorumlusu olarak H\u00fcseyin B. ve san\u0131k …’\u00fcn oldu\u011funu duydu\u011funu, ancak hi\u00e7bir yerde g\u00f6rmedi\u011fini, sadece ikili sohbetlerde i\u015fitti\u011fini,<\/p>\n
Tan\u0131k … kendisi hakk\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturma kapsam\u0131nda al\u0131nan ifadesinde; 2011 y\u0131l\u0131nda Yarg\u0131tay \u00dcyesi se\u00e7ildi\u011fini, san\u0131k …\u2019\u00fc Ankara\u2019ya geldikten sonra tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131, kendisinin yap\u0131ya m\u00fczahir oldu\u011funu,<\/p>\n
San\u0131k hakk\u0131nda g\u00f6r\u00fclen davada … tan\u0131k olarak al\u0131nan beyan\u0131nda; Savc\u0131l\u0131k ifadesinin do\u011fru oldu\u011funu, san\u0131\u011f\u0131 cemaat mensubu olarak duydu\u011funu, ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc mensubu olarak duymad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Yarg\u0131tay \u00fcyeli\u011fine se\u00e7ildikten ve Ankara’ya geldikten sonra …’\u00fc Yarg\u0131tay \u00fcyeli\u011finden sonra tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131,
\nBeyan etmi\u015flerdir.<\/p>\n
San\u0131k a\u015famalarda; soru\u015fturma usul\u00fcn\u00fcn 2797 say\u0131l\u0131 Yarg\u0131tay Kanunu\u2019na ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu, Yarg\u0131tay Kanunu\u2019nun 46. maddesine g\u00f6re Yarg\u0131tay \u00dcyelerinin g\u00f6revleriyle ilgili veya ki\u015fisel su\u00e7lar\u0131ndan dolay\u0131 haklar\u0131nda soru\u015fturma yap\u0131labilmesinin Yarg\u0131tay 1. Ba\u015fkanl\u0131k Kurulunun karar\u0131na ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu, ki\u015fisel su\u00e7larda Yarg\u0131tay ilgili ceza dairesinin, Ceza Genel Kurulu oldu\u011funu, ancak 2017 y\u0131l\u0131n\u0131n Aral\u0131k ay\u0131nda KHK ile yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikle ilgili ceza dairesi olarak g\u00f6revli mahkeme belirlendi\u011fini, bunun da tabii hakim ilkesine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu, soru\u015fturma devam ederken yarg\u0131lama mercisinin de\u011fi\u015ftirildi\u011fini, bu unsura uyulmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Yarg\u0131tay \u00dcyeli\u011finden kaynaklanan g\u00fcvencesinin yok edildi\u011fini, a\u011f\u0131r hukuk ihlali yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu nedenle haz\u0131rl\u0131k ve ilk soru\u015fturma evresinde yap\u0131lan t\u00fcm i\u015flemlerin hukuken ge\u00e7ersiz oldu\u011funu, bu soru\u015fturma usul\u00fcn\u00fcn tek istisnas\u0131n\u0131n a\u011f\u0131r cezay\u0131 gerektiren su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linin oldu\u011funu, Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesinin istikrarl\u0131 i\u00e7tihatlar\u0131na g\u00f6re ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olma su\u00e7unun i\u015flenebilmesi i\u00e7in failin \u00f6rg\u00fct\u00fcn ama\u00e7 ve hedeflerini benimsemesinin, bu ama\u00e7 ve hedefleri ger\u00e7ekle\u015ftirmek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fct\u00fcn organik yap\u0131s\u0131na d\u00e2hil olarak g\u00f6rev almas\u0131n\u0131n, \u00f6rg\u00fct ad\u0131na faaliyetlerde bulunmas\u0131n\u0131n gerekti\u011fini, ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyeli\u011fi su\u00e7unun temadi etti\u011finin kan\u0131tlanmas\u0131 i\u00e7in ise \u00f6rg\u00fct \u00fcyeli\u011fini g\u00f6steren bir ba\u015flang\u0131\u00e7 delilinin olmas\u0131n\u0131n, aradan ge\u00e7en zaman i\u00e7inde faalin \u00f6rg\u00fctle ba\u011f\u0131n\u0131n kesilmeyip devam etti\u011finin de ayr\u0131ca ispatlanmas\u0131 gerekti\u011fini, ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyeli\u011fi su\u00e7unun su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2li kapsam\u0131nda kalmas\u0131 ise ba\u015flang\u0131\u00e7 te\u015fkil edilen fiili veya temadi kapsam\u0131nda \u00f6rg\u00fctsel ama\u00e7l\u0131 su\u00e7un i\u015flendi\u011fi s\u0131rada san\u0131\u011f\u0131n yakalanmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu, yakalaman\u0131n bahsedilen karine, i\u015flerlik ve hakl\u0131l\u0131k kazand\u0131racak \u015fekilde fiilin i\u015flendi\u011fi s\u0131rada ger\u00e7ekle\u015fmesi gerekti\u011fini, bu durumda a tarihinde i\u015flenmi\u015f, i\u015flenmi\u015f bir fiile istinaden failin su\u00e7 \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyesi oldu\u011fu iddia edilebilir ise de aradan zaman ge\u00e7tikten sonra yani b tarihinde de \u00fcyeli\u011fin devam etti\u011fi varsay\u0131larak eylemin temadi etti\u011fi ve su\u00e7\u00fcst\u00fc \u015fart\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011finden bahsedilemeyece\u011fini, iki tarih aras\u0131nda failin \u00f6rg\u00fctle ba\u011f\u0131n\u0131n kesilmeyip devam etti\u011finin kan\u0131tlanamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, temadinin ya hi\u00e7 olu\u015fmam\u0131\u015f ya da kesilmi\u015f olabilece\u011fini, t\u0131pk\u0131 bunun gibi b tarihinde i\u015flenmi\u015f bir fiile istinaden failin daha \u00f6nce a tarihinden beri \u00f6rg\u00fct \u00fcyesi oldu\u011fu ve eylemin temadi etti\u011finden bahsedilemeyece\u011fini, temadi ve su\u00e7\u00fcst\u00fc \u015fart\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011finden bahsedebilmek i\u00e7in a ve b tarihlerinde iki ayr\u0131 ve farkl\u0131 eylemin olmas\u0131 gerekti\u011fini, iki eylem aras\u0131nda failin \u00f6rg\u00fctle ba\u011f\u0131n\u0131n kesilmeyip devam etmesi gerekti\u011fini, bunun yan\u0131 s\u0131ra san\u0131\u011f\u0131n b tarihindeki eylemi i\u015fledi\u011fi s\u0131rada yakalama i\u015fleminin ger\u00e7ekle\u015fmesi gerekti\u011fini, bu a\u00e7\u0131klama e\u015fli\u011finde kendisine y\u00fcklenen FET\u00d6\/PYD silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olma su\u00e7lamas\u0131na geldi\u011finde ise, askeri y\u00f6ntemlerle darbe yapmak suretiyle me\u015fru ve se\u00e7ilmi\u015f bir y\u00f6netimi devirip iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmeyi ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 iddia edilen FET\u00d6\/PYD olarak adland\u0131r\u0131lan yap\u0131lanman\u0131n bu amac\u0131n\u0131 bilerek \u00f6nceden d\u00e2hil oldu\u011fu, 15.07.2016 tarihli itibar\u0131yla bu iradesinin devam etti\u011fi ve son olarak \u00f6rg\u00fcte \u00fcyeli\u011fini g\u00f6sterecek bir fiil i\u015flerken yakaland\u0131\u011f\u0131n\u0131n hukuk\u00ee delillerle ispatlanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Ankara Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n aleyhine hi\u00e7bir delil olmadan soru\u015fturma ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linde yakalanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, 20.09.2017 tarihinde kendisi Ankara Bah\u00e7elievler Polis Karakoluna teslim oldu\u011funu, CMK’n\u0131n 2\/1-c maddesinde tan\u0131mlanan su\u00e7\u00fcst\u00fc kavram\u0131n\u0131n Anayasan\u0131n 19. ve CMK’n\u0131n 90. maddesi ile birlikte de\u011ferlendirdi\u011finde su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00f6rg\u00fct \u00fcyeli\u011fi su\u00e7unun tehlike su\u00e7u olmas\u0131 nedeniyle en az\u0131ndan kast\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ispat\u0131 i\u00e7in \u00e7eli\u015fmeli yarg\u0131laman\u0131n gerekti\u011fini, hakk\u0131nda usuls\u00fcz soru\u015fturma nedeniyle Anayasa’n\u0131n 2, 10, 17, 19, 36, 38, 40, 41, 56 ve Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin 2, 3, 5, 6, 7, 8, 13, 17 ve 18. maddelerinden kaynaklanan haklar\u0131n\u0131n ihl\u00e2l edildi\u011fini,
\nCezaevi ko\u015fullar\u0131n\u0131n savunma yapmaya elveri\u015fli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, yetersiz ko\u011fu\u015flarda kald\u0131klar\u0131n\u0131, avukat\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinin kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131, bilgi ve belge al\u0131\u015fveri\u015finin k\u0131s\u0131tland\u0131\u011f\u0131n\u0131, mahkemeden g\u00f6nderilen CD\u2019leri inceleyebilmesi i\u00e7in bilgisayar odas\u0131nda yeterli \u00e7al\u0131\u015fma imk\u00e2n\u0131n\u0131n verilmedi\u011fini,<\/p>\n
Silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyeli\u011fi iddias\u0131n\u0131 kabul etmedi\u011fini, ilk, orta ve lise e\u011fitimimi memleketi olan \u00c7orum’da yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, herhangi bir dershaneye gitmedi\u011fini, devlet okulunda okudu\u011funu, 1983 y\u0131l\u0131nda 9 Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesini kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131, 1987 y\u0131l\u0131nda mezun oldu\u011funu, 1988 y\u0131l\u0131nda h\u00e2kimlik s\u0131nav\u0131n\u0131 kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131, 1991 y\u0131l\u0131nda Erzurum Tekman H\u00e2kimli\u011fine kurayla gitti\u011fini, 1994 y\u0131l\u0131nda K\u0131r\u015fehir \u00c7i\u00e7ekda\u011f H\u00e2kimli\u011fine, 1997 y\u0131l\u0131nda Bart\u0131n Amasra h\u00e2kimli\u011fine atand\u0131\u011f\u0131n\u0131, k\u0131z\u0131n\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131 nedeniyle 1994 y\u0131l\u0131ndan beri Ankara \u0130bn-i Sina Hastanesine ayda bir kontrole getirme zorunlulu\u011fu oldu\u011fundan 1998 y\u0131l\u0131nda Yarg\u0131tay Tetkik H\u00e2kimli\u011fine atand\u0131\u011f\u0131n\u0131, Yarg\u0131tay 4. Hukuk Dairesinde 12 y\u0131l Tetkik H\u00e2kimli\u011fi yapt\u0131ktan sonra 2011 y\u0131l\u0131nda o zaman\u0131n Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 M\u00fcste\u015far\u0131 olan…’\u0131n deste\u011fiyle Yarg\u0131tay \u00dcyesi se\u00e7ildi\u011fini, 5,5 y\u0131l \u00fcye olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, 2016 y\u0131l\u0131n\u0131n Temmuz ay\u0131nda t\u00fcm Yarg\u0131tay \u00dcyelerinin \u00fcyeliklerini yasa ile d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve tekrar Yarg\u0131tay Tetkik H\u00e2kimi olarak atand\u0131\u011f\u0131n\u0131, akabinde HSK taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131\u011fa al\u0131n\u0131p KHK’ye dayanarak meslekten ihra\u00e7 edildi\u011fini, meslek hayat\u0131 boyunca yasal olmayan hi\u00e7bir eylem i\u00e7inde olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, mesle\u011fini hakk\u0131yla yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak o zamanki ad\u0131yla cemaat ile h\u00fck\u00fcmetin aras\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131ndan sonra h\u00fck\u00fbmet kanad\u0131n\u0131n ya bizdensiniz ya onlardan mant\u0131\u011f\u0131 sonucu her iki kanatla da bir irtibat\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 halde fi\u015flendi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve bu nedenle silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyeli\u011fiyle ilgili hi\u00e7bir delil olmad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lde hakk\u0131nda soru\u015fturma a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131,<\/p>\n
Tan\u0131k …\u2019\u00fcn akrabas\u0131 ve \u00e7ocukluk arkada\u015f\u0131 oldu\u011funu, tan\u0131\u011f\u0131n ablas\u0131 …(n\u00fcfustaki isminin … oldu\u011funu, aile aras\u0131nda …dediklerini) ile evlenmek istedi\u011fini, ailesinin uygun g\u00f6rmedi\u011fini bu sebeple aleyhine su\u00e7lamada bulundu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, tan\u0131k …’n\u00fcn beyan\u0131nda ge\u00e7en…’\u0131n evinde \u00e7i\u011f k\u00f6fte yeme olay\u0131na ili\u015fkin… ile birlikte 4 y\u0131l Yarg\u0131tay 4. Hukuk Dairesinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131, …’\u0131n evine bir ya da iki defa ailecek gitti\u011fini, \u00fcye se\u00e7ilmesinden dolay\u0131 hay\u0131rl\u0131 olsun kabilinden gitti\u011fini, orada tan\u0131kla herhangi bir \u015fekilde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, nitekim tan\u0131\u011f\u0131n da kendisiyle ilgili beyan\u0131n\u0131 d\u00fczeltti\u011fini, tan\u0131k …’un Savc\u0131l\u0131k ifadesinin \u00e7eli\u015fkili oldu\u011funu, ifadesinin bir yerinde kendisi ile ilgili grup sorumlusu oldu\u011funu, di\u011fer bir yerinde ise “Fethullah G\u00fclen cemaati mensubu oldu\u011funu zannediyorum” dedi\u011fini, Mahkemedeki ifadesinde bu \u00e7eli\u015fkiyi a\u00e7\u0131klayamad\u0131\u011f\u0131 gibi kendisi ile ilgili somut bir bilgisinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi\u011fini, tan\u0131k …’in kendisine y\u00f6nelik cemaat mensubu oldu\u011funa dair zann\u0131n\u0131n oldu\u011funu s\u00f6yledi\u011fini, ancak bu zann\u0131n nereden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, tan\u0131k …’in kendisini kurtarmak i\u00e7in daha \u00e7ok bilgi verme amac\u0131yla hakk\u0131nda somut hi\u00e7bir bilgisi olmad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lde ismini verdi\u011fini, tan\u0131k …’un kendisi hakk\u0131nda, cemaat ya da FET\u00d6 \u00f6rg\u00fct\u00fc hakk\u0131nda herhangi bir bilgisinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, sadece Yarg\u0131tay \u00dcyeli\u011fi se\u00e7imi s\u0131ras\u0131nda cemaat taraf\u0131ndan haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 iddia edilen listede isminin olmas\u0131 ve…’n\u0131n evinde yap\u0131lan toplant\u0131da cemaat \u00fcyelerinin aleyhine beyanda bulunmamalar\u0131 nedeniyle cemaat \u00fcyesi olabilece\u011fi sonucuna vard\u0131\u011f\u0131n\u0131, tan\u0131k …’\u0131n kendisiyle ilgili bilgisinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n Mahkeme ifadesinden belli oldu\u011funu, Mahkemede Savc\u0131l\u0131k ifadesini hat\u0131rlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, tan\u0131\u011f\u0131n kendisini kurtarmak amac\u0131yla Savc\u0131l\u0131k ifadesinde ismini verdi\u011fini, tan\u0131klar\u0131n beyanlar\u0131nda hakk\u0131nda somut bilgilerin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, duyuma dayal\u0131 oldu\u011funu, tan\u0131klar\u0131n beyanlar\u0131n\u0131 savc\u0131l\u0131\u011fa verirken kendilerini kurtarmak i\u00e7in daha \u00e7ok bilgiler verilmesi konusunda kendilerinde bir kanaat olu\u015ftu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00e7\u00fcnk\u00fc itiraf\u00e7\u0131 olup serbest kalmak ve mesle\u011fe geri d\u00f6nmek isteyerek, “Ne kadar \u00e7ok bilgi verirsem o kadar i\u015fime yarar” d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle kendi ismini savc\u0131l\u0131ktaki ifadelerinde o sebeple verdikleri kanaatine vard\u0131\u011f\u0131n\u0131, ayr\u0131ca y\u00fcr\u00fctme ve yarg\u0131da birtak\u0131m ki\u015filer taraf\u0131ndan yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalar\u0131n bu tan\u0131klar \u00fczerinde etkili oldu\u011funu, bilgileri daha fazla verip kendilerini kurtarma amac\u0131yla kendisini de ifadelerine ge\u00e7irdiklerini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc,<\/p>\n
HTS kay\u0131tlar\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc ki\u015filerin, akrabalar\u0131, mesai arkada\u015flar\u0131, kendi dairesindeki arkada\u015flar\u0131 ve k\u0131z\u0131 Didem’in okul arkada\u015f\u0131n\u0131n babas\u0131, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 4. Hukuk Dairesinin odac\u0131s\u0131 olan ki\u015filerden ibaret oldu\u011funu, Turgut \u00d6zal \u00dcniversitesi Hastanesi ile de annesinin bu hastanede tedavi olmas\u0131 nedeniyle g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc,<\/p>\n
Yarg\u0131tay \u00f6n\u00fcnde bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131na Yarg\u0131tay \u00fcyeli\u011finden kaynaklanan haklar\u0131n\u0131n sona erdirilmesine tepki olarak kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu durumun \u00f6rg\u00fctsel faaliyetle bir ilgisinin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kapsam\u0131nda kendi haklar\u0131n\u0131 korumaya y\u00f6nelik bir faaliyet oldu\u011funu,<\/p>\n
Baz\u0131 ki\u015filer ile ortak baz \u00e7ak\u0131\u015fmas\u0131 oldu\u011fu iddias\u0131na gelince, belirtilen tarihte Konya iline Mevlana’y\u0131 ziyaret i\u00e7in gitti\u011fini, … ve …. ile baz \u00e7ak\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n tesad\u00fcfen oldu\u011funu, bu ki\u015fileri tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ….’i Yarg\u0131tay \u00fcyesi olarak bildi\u011fini,<\/p>\n
Hi\u00e7bir \u015fekilde ByLock program\u0131yla haberle\u015fme yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, dosyada mevcut M\u0130T taraf\u0131ndan elde edildi\u011fi iddia edilen ByLock\u2019la ilgili delillerin hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak elde edildi\u011fini, bir h\u00e2kim karar\u0131na dayanmadan ileti\u015fimin tespitinin hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu kanaatinde oldu\u011funu, bu delilin ne \u015fekilde elde edildi\u011fi, ilk h\u00e2m halinin korunup korunmad\u0131\u011f\u0131, elde edildikten sonra \u00fczerinde oynama yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n da belli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, konunun teknik olmas\u0131 nedeniyle h\u00e2kimlik mesle\u011fini gerektiren bilgilerle bilinemeyece\u011fini, bu konuda teknik bilirki\u015fi kurulundan rapor al\u0131nmas\u0131n\u0131 talep etti\u011fini, zira bu konuda bas\u0131na da yans\u0131yan \u00e7ok \u00e7e\u015fitli haberler oldu\u011funu, de\u011fi\u015fik ByLock listelerinden bahsedildi\u011fini, ilk listede olan baz\u0131 ki\u015filerin sonraki listede olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, baz\u0131 ki\u015filerin listeden \u00e7\u0131kar\u0131labildi\u011fini, bu hususlar\u0131n bilirki\u015fi raporu ile netle\u015ftirilmesi gerekti\u011fini, ByLock\u2019la ilgili hi\u00e7bir konu\u015fma i\u00e7eri\u011fini kabul etmedi\u011fini, ByLock kay\u0131tlar\u0131n\u0131n birbirini tutmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, 0505…. ve 0505… nolu telefon numaralar\u0131n\u0131n kendisine ait oldu\u011funu, ancak daha \u00f6nce de s\u00f6yledi\u011fi gibi ByLock\u2019a herhangi bir \u015fekilde giri\u015f yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, … ile Yarg\u0131tay 4. Hukuk Dairesinde birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunun d\u0131\u015f\u0131nda tan\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve ByLock \u00fczerinden bu ki\u015fiyle Bank Asyaya para yat\u0131rma konusunda bir haberle\u015fmesinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ……’\u0131 tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bilgisayar veya dijital platforma giri\u015f yaparken ya da abone olurken “Manolya19” ve “AK19” kullan\u0131c\u0131 isimlerini kullanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ByLock tespit ve de\u011ferlendirme tutanaklar\u0131ndaki bilgiler ile Bilgi Teknolojileri \u0130leti\u015fim Kurumundan gelen bilgilerin uyu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu nedenle bu bilirki\u015fi kurulu taraf\u0131ndan inceleme yap\u0131l\u0131p rapor ald\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini, a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 hususlar dikkate al\u0131narak beraatine karar verilmesini aksi kanaatte ise lehine olan hususlar dikkate al\u0131narak alt s\u0131n\u0131rdan cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131, cezadan takdiri indirimin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 ve CMK’n\u0131n lehine olan t\u00fcm h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131n\u0131,<\/p>\n
Savunmu\u015ftur.<\/p>\n
I- S\u0130LAHLI TER\u00d6R \u00d6RG\u00dcT\u00dc SU\u00c7U<\/p>\n
1- Ter\u00f6r Kavram\u0131, Su\u00e7 \u00d6rg\u00fct\u00fc, Ter\u00f6r \u00d6rg\u00fct\u00fc ve Silahl\u0131 Ter\u00f6r \u00d6rg\u00fct\u00fc Kurma, Y\u00f6netme ve \u00dcye Olma Su\u00e7lar\u0131
\nTer\u00f6r konusunu \u00f6zel bir kanunla d\u00fczenleme yoluna giden kanun koyucu, 3713 say\u0131l\u0131 Ter\u00f6rle M\u00fccadele Kanunu’nun 1. maddesinde ter\u00f6r\u00fc; “Cebir ve \u015fiddet kullanarak; bask\u0131, korkutma, y\u0131ld\u0131rma, sindirme veya tehdit y\u00f6ntemlerinden biriyle, Anayasada belirtilen Cumhuriyetin niteliklerini, siyas\u00ee, hukuk\u00ee, sosyal, laik, ekonomik d\u00fczeni de\u011fi\u015ftirmek, Devletin \u00fclkesi ve milletiyle b\u00f6l\u00fcnmez b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bozmak, T\u00fcrk Devletinin ve Cumhuriyetin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehlikeye d\u00fc\u015f\u00fcrmek, Devlet otoritesini zaafa u\u011fratmak veya y\u0131kmak veya ele ge\u00e7irmek, temel hak ve h\u00fcrriyetleri yok etmek, Devletin i\u00e7 ve d\u0131\u015f g\u00fcvenli\u011fini, kamu d\u00fczenini veya genel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 bozmak amac\u0131yla bir \u00f6rg\u00fcte mensup ki\u015fi veya ki\u015filer taraf\u0131ndan giri\u015filecek her t\u00fcrl\u00fc su\u00e7 te\u015fkil eden eylemlerdir.\u201d; ayn\u0131 Kanun’un 2. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda ter\u00f6r su\u00e7lusunu, “Birinci maddede belirlenen ama\u00e7lara ula\u015fmak i\u00e7in meydana getirilmi\u015f \u00f6rg\u00fctlerin mensubu olup da, bu ama\u00e7lar do\u011frultusunda di\u011ferleri ile beraber veya tek ba\u015f\u0131na su\u00e7 i\u015fleyen veya ama\u00e7lanan su\u00e7u i\u015flemese dahi \u00f6rg\u00fctlerin mensubu olan ki\u015fi…” \u015feklinde tan\u0131mlam\u0131\u015f, ayn\u0131 maddenin ikinci f\u0131kras\u0131nda ise, ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne mensup olmasa da \u00f6rg\u00fct ad\u0131na su\u00e7 i\u015fleyenlerin de ter\u00f6r su\u00e7lusu say\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 h\u00fck\u00fcm alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bu genel ter\u00f6r ve ter\u00f6r su\u00e7lusu tan\u0131mlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda; 3713 say\u0131l\u0131 Kanun’un 3. maddesinde do\u011frudan ter\u00f6r su\u00e7lar\u0131, 4. maddesinde de dolayl\u0131 ter\u00f6r su\u00e7lar\u0131 d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
18.07.2006 tarihli ve 26232 say\u0131l\u0131 Resm\u00ee Gazete’de yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 5532 say\u0131l\u0131 Ter\u00f6rle M\u00fccadele Kanununda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun’un 17. maddesiyle, ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn tan\u0131m\u0131n\u0131 yapan 3713 say\u0131l\u0131 Ter\u00f6rle M\u00fccadele Kanunu’nun birinci maddesinin ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kralar\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f; madde gerek\u00e7esinde, T\u00fcrkiye’nin de taraf oldu\u011fu S\u0131n\u0131r A\u015fan \u00d6rg\u00fctl\u00fc Su\u00e7lara Kar\u015f\u0131 Birle\u015fmi\u015f Milletler S\u00f6zle\u015fmesi’nin 2. maddesinin (a) bendine uygun olarak 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu’nun 220. maddesinde su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla kurulmu\u015f \u00f6rg\u00fct tan\u0131mlamas\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, Ter\u00f6rle M\u00fccadele Kanunu’nda ayr\u0131ca \u00f6rg\u00fct tan\u0131mlamas\u0131 yap\u0131lmas\u0131na gerek g\u00f6r\u00fclmedi\u011fi belirtilmi\u015ftir.
\nTCK’n\u0131n 6. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (j) bendine g\u00f6re \u00f6rg\u00fct mensubu su\u00e7lu; su\u00e7 i\u015flemek i\u00e7in \u00f6rg\u00fct kuran, y\u00f6neten, bu \u00f6rg\u00fcte kat\u0131lan veya \u00f6rg\u00fct ad\u0131na su\u00e7 i\u015fleyen ki\u015fidir.<\/p>\n
TCK’n\u0131n \u201cSu\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fct kurma\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 220. maddesinde;<\/p>\n
\u201c(1) Kanunun su\u00e7 sayd\u0131\u011f\u0131 fiilleri i\u015flemek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fct kuranlar veya y\u00f6netenler, \u00f6rg\u00fct\u00fcn yap\u0131s\u0131, sahip bulundu\u011fu \u00fcye say\u0131s\u0131 ile ara\u00e7 ve gere\u00e7 bak\u0131m\u0131ndan ama\u00e7 su\u00e7lar\u0131 i\u015flemeye elveri\u015fli olmas\u0131 halinde, iki y\u0131ldan alt\u0131 y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r. Ancak, \u00f6rg\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00fcye say\u0131s\u0131n\u0131n en az \u00fc\u00e7 ki\u015fi olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
(2) Su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla kurulmu\u015f olan \u00f6rg\u00fcte \u00fcye olanlar, bir y\u0131ldan \u00fc\u00e7 y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n
(3) \u00d6rg\u00fct\u00fcn silahl\u0131 olmas\u0131 halinde, yukar\u0131daki f\u0131kralara g\u00f6re verilecek ceza d\u00f6rtte birinden yar\u0131s\u0131na kadar art\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n
(4) \u00d6rg\u00fct\u00fcn faaliyeti \u00e7er\u00e7evesinde su\u00e7 i\u015flenmesi halinde, ayr\u0131ca bu su\u00e7lardan dolay\u0131 da cezaya h\u00fckmolunur…\u201d h\u00fckm\u00fcne yer verilmi\u015ftir.
\nSu\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fct kurma su\u00e7uyla korunan hukuk\u00ee yarar kamu g\u00fcvenli\u011fi ve bar\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Su\u00e7 i\u015flemek i\u00e7in \u00f6rg\u00fct kurmak, toplum d\u00fczenini tehlikeye soktu\u011fu ve ara\u00e7 niteli\u011findeki su\u00e7 \u00f6rg\u00fct\u00fc, ama\u00e7lanan su\u00e7lar\u0131 i\u015flemede b\u00fcy\u00fck bir kolayl\u0131k sa\u011flad\u0131\u011f\u0131ndan, bu su\u00e7 nedeniyle kamu g\u00fcvenli\u011fi ve bar\u0131\u015f\u0131n bozulmas\u0131 bireyin g\u00fcvenli, bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015famak hakk\u0131n\u0131 da zedeleyece\u011finden, i\u015flenmesi ama\u00e7lanan su\u00e7lar a\u00e7\u0131s\u0131ndan haz\u0131rl\u0131k hareketi niteli\u011finde olan bu fiiller ayr\u0131 ve ba\u011f\u0131ms\u0131z su\u00e7lar olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece bu d\u00fczenlemeyle ayn\u0131 zamanda bireyin, Anayasa’da g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f olan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine y\u00f6nelik fiillere kar\u015f\u0131 da korunmas\u0131 ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ama\u00e7la hen\u00fcz su\u00e7 i\u015flenmese dahi, sadece su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fct olu\u015fturmu\u015f olmalar\u0131 nedeniyle \u00f6rg\u00fct mensubu faillerin cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 yoluna gidilmi\u015ftir. Bunun as\u0131l nedeni su\u00e7 i\u015flemek i\u00e7in \u00f6rg\u00fct kurman\u0131n, kamu bar\u0131\u015f\u0131 y\u00f6n\u00fcnden ciddi bir tehlike olu\u015fturmas\u0131d\u0131r. Kanun koyucu bu d\u00fczenleme ile \u00f6ncelikle gelecekte i\u015flenebilecek su\u00e7lar\u0131 engellemek istemi\u015ftir.<\/p>\n
Bu su\u00e7un ma\u011fduru ise; \u00f6ncelikle kamu g\u00fcvenli\u011fi ve bar\u0131\u015f\u0131n\u0131 sa\u011flamakla y\u00fck\u00fcml\u00fc olan devlet ve toplumu olu\u015fturan bireylerdir.
\nTCK’n\u0131n 220. maddesi kapsam\u0131nda bir \u00f6rg\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edebilmek i\u00e7in; en az \u00fc\u00e7 ki\u015finin, su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla hiyerar\u015fik bir ili\u015fki i\u00e7erisinde, devaml\u0131 olarak ama\u00e7 su\u00e7lar\u0131 i\u015flemeye elveri\u015fli ara\u00e7 ve gerece sahip bir \u015fekilde bir araya gelmesi gerekmektedir.<\/p>\n
\u00d6rg\u00fct, soyut bir birle\u015fme olmay\u0131p b\u00fcnyesinde hiyerar\u015fik bir ili\u015fki bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. Bu hiyerar\u015fik ili\u015fki, baz\u0131 \u00f6rg\u00fct yap\u0131lanmalar\u0131nda gev\u015fek bir nitelik ta\u015f\u0131yabilir. Olu\u015fturulan bu ili\u015fki sayesinde \u00f6rg\u00fct, mensuplar\u0131 \u00fczerinde h\u00e2kimiyet tesis eden bir g\u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131 niteli\u011fini kazanmaktad\u0131r. Bu nedenle niteli\u011fi itibar\u0131yla devaml\u0131l\u0131k arz eden \u00f6rg\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ileride ihtimal dahilindeki su\u00e7\/su\u00e7lar\u0131 i\u015flemek amac\u0131 etraf\u0131ndaki fiil\u00ee birle\u015fme yeterlidir. Buna kar\u015f\u0131n, ki\u015filerin belirli bir su\u00e7u i\u015flemek i\u00e7in bir araya gelmesi h\u00e2linde ise \u00f6rg\u00fct de\u011fil, i\u015ftirak ili\u015fkisi mevcuttur.
\nCeza Genel Kurulunun istikrar bulunan ve s\u00fcregelen kararlar\u0131nda da belirtildi\u011fi \u00fczere, TCK’n\u0131n 220. maddesi anlam\u0131nda bir \u00f6rg\u00fctten bahsedilebilmesi i\u00e7in,<\/p>\n
a) \u00dcye say\u0131s\u0131n\u0131n en az \u00fc\u00e7 veya daha fazla ki\u015fi olmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
b) \u00dcyeler aras\u0131nda gev\u015fek de olsa hiyerar\u015fik bir ba\u011f bulunmal\u0131d\u0131r. \u00d6rg\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in soyut bir birle\u015fme yeterli olmay\u0131p \u00f6rg\u00fct yap\u0131lanmas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak gev\u015fek veya s\u0131k\u0131 bir hiyerar\u015fik ili\u015fki olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
c) Su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131 etraf\u0131nda fiili bir birle\u015fme yeterli olup \u00f6rg\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kabul\u00fc i\u00e7in su\u00e7 i\u015flenmesine gerek bulunmad\u0131\u011f\u0131 gibi i\u015flenmesi ama\u00e7lanan su\u00e7lar\u0131n konu ve ma\u011fdur itibar\u0131yla somutla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmakla birlikte, zorunluluk arz etmemektedir. \u00d6rg\u00fct\u00fcn faaliyetleri \u00e7er\u00e7evesinde su\u00e7 i\u015flenmesi h\u00e2linde, fail, \u00f6rg\u00fctteki konumuna g\u00f6re, \u00fcye veya y\u00f6netici s\u0131fat\u0131yla cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda, ayr\u0131ca i\u015flenen su\u00e7tan da cezaland\u0131r\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n
d) \u00d6rg\u00fct niteli\u011fi itibar\u0131yla devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 gerektirdi\u011finden, ki\u015filerin belli bir su\u00e7u i\u015flemek veya bir su\u00e7 i\u015flemek i\u00e7in bir araya gelmesi h\u00e2linde, \u00f6rg\u00fctten de\u011fil ancak i\u015ftirak iradesinden s\u00f6z edilebilecektir.<\/p>\n
e) Ama\u00e7lanan su\u00e7lar\u0131 i\u015flemeye elveri\u015fli, \u00fcye, ara\u00e7 ve gerece sahip olunmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
Yukar\u0131da belirtildi\u011fi \u00fczere kanunlar\u0131n su\u00e7 sayd\u0131\u011f\u0131 fiilleri i\u015flemek amac\u0131yla, sahip bulundu\u011fu \u00fcye say\u0131s\u0131 ile ara\u00e7 ve gere\u00e7 bak\u0131m\u0131ndan ama\u00e7 su\u00e7lar\u0131 i\u015flemeye elveri\u015fli yap\u0131lara su\u00e7 \u00f6rg\u00fct\u00fc denmektedir. Ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctleri ise ideolojik ama\u00e7lar\u0131 olan su\u00e7 \u00f6rg\u00fctleridir. Ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerini, su\u00e7 \u00f6rg\u00fctlerinden ay\u0131ran bu ideolojik ama\u00e7; 3713 say\u0131l\u0131 Kanun’un 1. maddesinde g\u00f6sterilen Cumhuriyetin Anayasa’da belirtilen niteliklerine kar\u015f\u0131 olabilece\u011fi gibi, Devletin \u00fclkesi ve milletiyle b\u00f6l\u00fcnmez b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne, T\u00fcrk Devleti ve Cumhuriyetin varl\u0131\u011f\u0131na, Devlet otoritesini zaafa u\u011fratmaya veya y\u0131kmaya ya da ele ge\u00e7irmeye, Devletin i\u00e7 ve d\u0131\u015f g\u00fcvenli\u011fine, kamu d\u00fczeni veya genel sa\u011fl\u0131\u011fa ya da temel hak ve h\u00fcrriyetlere y\u00f6nelik de olabilmektedir.
\nBununla birlikte, su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fct kurma su\u00e7u tamamlay\u0131c\u0131 bir su\u00e7tur. Bu nedenle baz\u0131 su\u00e7lar\u0131 i\u015flemek i\u00e7in \u00f6rg\u00fct kurman\u0131n ba\u015fka ceza normlar\u0131 taraf\u0131ndan ayr\u0131ca \u00f6zel olarak d\u00fczenlenmesi durumunda, ilgili su\u00e7 tipinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen h\u00fck\u00fcmlerin uygulanmas\u0131 gerekir. Buna g\u00f6re soyk\u0131r\u0131m ve insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 su\u00e7 i\u00e7in kurulmu\u015f \u00f6rg\u00fctleri kuran, y\u00f6neten ve \u00fcye olanlar TCK’n\u0131n 78. maddesi, Anayasal d\u00fczen ve bu d\u00fczenin i\u015fleyi\u015fine kar\u015f\u0131 su\u00e7lar\u0131 i\u015flemek amac\u0131yla ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc kuranlar, y\u00f6neten ve \u00fcye olanlar 3713 say\u0131l\u0131 Kanun’un 7. maddesi ve bu amaca matuf silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerini kuran, y\u00f6neten ve \u00fcye olanlar hakk\u0131nda ise TCK’n\u0131n 314. maddesi uygulanacakt\u0131r.<\/p>\n
3713 say\u0131l\u0131 Kanun’un “Ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctleri” ba\u015fl\u0131kl\u0131 7. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda yer alan \u201cCebir ve \u015fiddet kullan\u0131larak; bask\u0131, korkutma, y\u0131ld\u0131rma, sindirme veya tehdit y\u00f6ntemleriyle, 1 inci maddede belirtilen ama\u00e7lara y\u00f6nelik olarak su\u00e7 i\u015flemek \u00fczere, ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc kuranlar, y\u00f6netenler ile bu \u00f6rg\u00fcte \u00fcye olanlar T\u00fcrk Ceza Kanununun 314 \u00fcnc\u00fc maddesi h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re cezaland\u0131r\u0131l\u0131r. \u00d6rg\u00fct\u00fcn faaliyetini d\u00fczenleyenler de \u00f6rg\u00fct\u00fcn y\u00f6neticisi olarak cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.\u201d h\u00fckm\u00fc ile TCK’n\u0131n 314. maddesine at\u0131f yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
TCK’n\u0131n 314. maddesinde tan\u0131mlanan “Sil\u00e2hl\u0131 \u00f6rg\u00fct” su\u00e7u ise;<\/p>\n
“(1) Bu k\u0131sm\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ve be\u015finci b\u00f6l\u00fcmlerinde yer alan su\u00e7lar\u0131 i\u015flemek amac\u0131yla, silahl\u0131 \u00f6rg\u00fct kuran veya y\u00f6neten ki\u015fi, on y\u0131ldan onbe\u015f y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n
(2) Birinci f\u0131krada tan\u0131mlanan \u00f6rg\u00fcte \u00fcye olanlara, be\u015f y\u0131ldan on y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 verilir.<\/p>\n
(3) Su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fct kurma su\u00e7una ili\u015fkin di\u011fer h\u00fck\u00fcmler, bu su\u00e7 a\u00e7\u0131s\u0131ndan aynen uygulan\u0131r.” \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
\u00d6rg\u00fctl\u00fc su\u00e7lulu\u011fun \u00f6zel bir t\u00fcr\u00fc olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fclen, TCK’n\u0131n “Silahl\u0131 \u00d6rg\u00fct” ba\u015fl\u0131kl\u0131 314. maddesinde; TCK’n\u0131n \u0130kinci Kitab\u0131n\u0131n, D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131sm\u0131n\u0131n D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc B\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yer alan devletin g\u00fcvenli\u011fine kar\u015f\u0131 su\u00e7lar ile Be\u015finci B\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yer alan Anayasal d\u00fczene ve bu d\u00fczenin i\u015fleyi\u015fine kar\u015f\u0131 su\u00e7lar\u0131 i\u015flemek amac\u0131yla, silahl\u0131 \u00f6rg\u00fct kuran, y\u00f6neten ve \u00f6rg\u00fcte \u00fcye olanlar\u0131n cezaland\u0131r\u0131lmalar\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ve maddenin son f\u0131kras\u0131nda; su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fct kurma su\u00e7una ili\u015fkin di\u011fer h\u00fck\u00fcmlerin, bu su\u00e7 a\u00e7\u0131s\u0131ndan aynen uygulanaca\u011f\u0131 d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
3713 say\u0131l\u0131 Kanun kapsam\u0131na giren su\u00e7lar\u0131 i\u015flemek i\u00e7in \u00f6rg\u00fct kurulmas\u0131 h\u00e2linde ortada bir ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusudur. TCK’n\u0131n 314. maddesinde h\u00fck\u00fcm bulunmayan h\u00e2llerde, TCK’n\u0131n 220. maddesindeki ko\u015fullar g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulacakt\u0131r (Feridun Yenisey \u00d6rg\u00fctl\u00fc Su\u00e7lar ve<\/p>\n
Ter\u00f6r Su\u00e7lar\u0131 E\u011fitim Mod\u00fcl\u00fc, s. 46.).
\nBuna g\u00f6re TCK’n\u0131n 314. maddesi bak\u0131m\u0131ndan bir olu\u015fumun veya yap\u0131lanman\u0131n, silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc say\u0131labilmesi i\u00e7in TCK’n\u0131n 220. maddesinde d\u00fczenlenen su\u00e7 i\u015flemek i\u00e7in \u00f6rg\u00fct kurma su\u00e7unda gerekli ko\u015fullar\u0131n yan\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131da g\u00f6sterilen \u015fartlar da aranmaktad\u0131r:<\/p>\n
a) Y\u00f6ntem: Ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc, cebir ve \u015fiddet kullanarak; bask\u0131, korkutma, y\u0131ld\u0131rma, sindirme veya tehdit y\u00f6ntemlerinden biriyle hareket eden bir \u00f6rg\u00fct tipidir. Buradaki cebir ve \u015fiddet kullanma tabirini do\u011frudan kullanma \u015feklinde anlamland\u0131rmak do\u011fru olmayacakt\u0131r. Bu kavram\u0131n i\u00e7ine cebir veya \u015fiddet kullan\u0131laca\u011f\u0131na ili\u015fkin g\u00fcncel tehdidin bulunmas\u0131 da dahildir.<\/p>\n
b) Ama\u00e7-Saik: Silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc, siyasi maksatla faaliyet g\u00f6steren \u00f6rg\u00fctleri ifade eder. Bu bak\u0131mdan 3713 say\u0131l\u0131 Kanun’un birinci maddesinde say\u0131lan amaca y\u00f6nelik ve devletin Anayasal d\u00fczeni veya devletin g\u00fcvenli\u011fine kar\u015f\u0131 bir su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla faaliyet g\u00f6sterir.<\/p>\n
c) Elveri\u015flilik: Silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn, TCK’n\u0131n \u0130kinci Kitab\u0131n\u0131n, D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131sm\u0131n\u0131n D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ve Be\u015finci B\u00f6l\u00fcmlerinde yer alan su\u00e7lar\u0131 ama\u00e7 su\u00e7 olarak i\u015flemek \u00fczere kurulmu\u015f ve amaca matuf bir eylem ger\u00e7ekle\u015ftirmeye yeterli derecede silahl\u0131 olmas\u0131 ya da bu silahlar\u0131 kullanabilme imk\u00e2n\u0131na sahip bulunmas\u0131 gerekir. Amaca matuf kavram\u0131 ise, silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn yap\u0131s\u0131n\u0131n, sahip bulundu\u011fu \u00fcye say\u0131s\u0131 ile ara\u00e7 ve gere\u00e7 bak\u0131m\u0131ndan ama\u00e7 su\u00e7lar\u0131 i\u015flemeye elveri\u015fli olmas\u0131n\u0131 ifade eder.
\nBelirsiz say\u0131da su\u00e7 i\u015fleme hedefi do\u011frultusunda kurulan silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn, 3713 say\u0131l\u0131 Kanun’un birinci maddesinde belirtilen amaca y\u00f6nelik faaliyet g\u00f6stermesi \u00f6rg\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yeterli olup ayr\u0131ca ama\u00e7lanan su\u00e7lar\u0131 i\u015flemesi gerekmez.<\/p>\n
d) Ara\u00e7-gere\u00e7: \u00d6rg\u00fct mensuplar\u0131n\u0131n tamam\u0131 olmasa bile bir k\u0131sm\u0131n\u0131n silahl\u0131 olmas\u0131, silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in yeterlidir. \u00d6rg\u00fct, bu silahlar\u0131 gerekti\u011finde kullanma imkan ve olana\u011f\u0131na sahip ise silahl\u0131 oldu\u011fu kabul edilmelidir. Silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn elinde bulunan silah\u0131n devlete ait olmas\u0131 ya da bu silahlar\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 yollardan elde edilmesi bu su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131maz.<\/p>\n
2- FET\u00d6\/PDY Silahl\u0131 Ter\u00f6r \u00d6rg\u00fct\u00fc<\/p>\n
Ceza Genel Kurulunun 24.01.2019 tarihli ve 417-44 say\u0131l\u0131, 20.12.2018 tarihli ve 419-661 say\u0131l\u0131 ile 26.09.2017 tarihli ve 956-370 say\u0131l\u0131 kararlar\u0131nda da ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla belirtildi\u011fi \u00fczere;<\/p>\n
FET\u00d6\/PDY silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc, paravan olarak kulland\u0131\u011f\u0131 dini, din d\u0131\u015f\u0131 d\u00fcnyevi emellerine ula\u015fma arac\u0131 h\u00e2line getiren; siyasi, ekonomik ve toplumsal yeni bir d\u00fczen kurma tasavvuruna sahip \u00f6rg\u00fct liderinden ald\u0131\u011f\u0131 talimatlar do\u011frultusunda hareket eden; bu ama\u00e7la \u00f6ncelikle g\u00fc\u00e7 kaynaklar\u0131na sahip olmay\u0131 hedefleyip g\u00fc\u00e7l\u00fc olmak ve yeni bir d\u00fczen kurmak i\u00e7in \u015feffafl\u0131k ve a\u00e7\u0131kl\u0131k yerine b\u00fcy\u00fck bir gizlilik i\u00e7erisinde olmay\u0131 \u015fiar edinen; bir istihbarat \u00f6rg\u00fct\u00fc gibi kod isimler, \u00f6zel haberle\u015fme kanallar\u0131, kayna\u011f\u0131 bilinmeyen paralar kullan\u0131p b\u00f6yle bir \u00f6rg\u00fctlenmenin olmad\u0131\u011f\u0131na herkesi inand\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015farak ve bunda ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde b\u00fcy\u00fcy\u00fcp g\u00fc\u00e7lenen, bir yandan da kendi mensubu olmayanlar\u0131 d\u00fc\u015fman olarak g\u00f6r\u00fcp mensuplar\u0131n\u0131 motive eden; “Alt\u0131n Nesil” ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi kadrolarla sistemle \u00e7at\u0131\u015fmak yerine sisteme sahip olma ilkesiyle devlete tabandan tavana s\u0131zan; bu kadrolar\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 avantajlarla devlet i\u00e7erisinde belli bir g\u00fcce ula\u015ft\u0131ktan sonra has\u0131mlar\u0131n\u0131 \u00e7e\u015fitli hukuki g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc hukuk d\u0131\u015f\u0131 y\u00f6ntemlerle tasfiye eden; b\u00f6ylece devlet ayg\u0131t\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn alt bile\u015fenlerini \u00fcnite \u00fcnite kontrol alt\u0131na almay\u0131 ve sisteme sahip olmay\u0131 planlay\u0131p ele ge\u00e7irdi\u011fi kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fc de kullanarak toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7layan; casusluk faaliyetlerini de b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131ran atipik\/suigeneris bir ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
\u0130sti\u015fare kurulu, \u00fclke, b\u00f6lge, il, il\u00e7e, semt, ev imamlar\u0131 gibi hiyerar\u015fik bir yap\u0131 i\u00e7eren insan g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve finans kaynaklar\u0131n\u0131 \u00f6rg\u00fctsel menfaat ve ideolojisi \u00e7er\u00e7evesinde kullan\u0131p T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devleti’nin t\u00fcm Anayasal kurumlar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irme amac\u0131 ta\u015f\u0131yan FET\u00d6\/PDY silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u201cgizli ya\u015famak, her zaman korkmak, do\u011fruyu s\u00f6ylememek, ger\u00e7e\u011fi ink\u00e2r etmek\u201d \u00fczerine kuruludur.<\/p>\n
Talimatlar yoluyla kollektif bir \u015fekilde mobilize olan, kamu erkinin kritik b\u00fcrokratik alanlar\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere, kamusal alan\u0131 ele ge\u00e7irme refleksiyle hareket eden, m\u00fclkiye, adliye, emniyet, e\u011fitim, istihbarat ve ordu i\u00e7erisinde kendi \u00f6zel hiyerar\u015fisiyle illegal \u015fekilde kadrola\u015fan, devletin t\u00fcm kurumlar\u0131na yerle\u015ftirdi\u011fi \u00f6rg\u00fct mensuplar\u0131yla devlet te\u015fkilat\u0131n\u0131 kendisine hizmet eder hale getiren ve adeta devlet i\u00e7inde ayr\u0131 bir devlet yap\u0131s\u0131 olu\u015fturan \u00f6rg\u00fct\u00fcn lideri Fethullah G\u00fclen taraf\u0131ndan;<\/p>\n
“Esnek olun, sivrilmeden can damarlar\u0131 i\u00e7inde dolan\u0131n!; b\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7 merkezlerine ula\u015f\u0131ncaya kadar hi\u00e7 kimse varl\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 fark etmeden sistemin ana damarlar\u0131nda ilerleyin!\u201d<\/p>\n
\u201cAdliye, m\u00fclkiye veya ba\u015fka hayati bir m\u00fcessesede bizim arkada\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n mevcudiyeti \u00f6yle ferdi mevcudiyetler \u015feklinde ele al\u0131n\u0131p de\u011ferlendirilmemelidir. Yani bunlar gelecek ad\u0131na bizim o \u00fcnitelerde garantimizdir. Bir \u00f6l\u00e7\u00fcde onlar bizim varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n teminat\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n
\u201cZaman hen\u00fcz uygun de\u011fil. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyay\u0131 omuzlay\u0131p ta\u015f\u0131yabilece\u011fimiz zamana dek, tamam olaca\u011f\u0131n\u0131z ve ko\u015fullar\u0131n uygun olaca\u011f\u0131 zamana dek beklemelisiniz! Bilhassa, haber alma hususunda her zaman has\u0131m cephenin \u00e7ok \u00f6n\u00fcnde olunmal\u0131d\u0131r.\u201d
\n\u201cYani siz h\u00e2kim de\u011filsiniz ba\u015fka kuvvetler var. Bu \u00fclkede de\u011fi\u015fik kuvvetleri hesap edecek dengeli, dikkatli, tedbirli, temkinli y\u00fcr\u00fcmekte yarar var ki geriye ad\u0131m atmayal\u0131m\u2026\u201d<\/p>\n
\u201cT\u00fcrkiye\u2019deki devlet yap\u0131s\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcne g\u00f6re b\u00fct\u00fcn anayasal m\u00fcesseselerdeki g\u00fc\u00e7 ve kuvveti cephemize \u00e7ekece\u011fimiz ana kadar her ad\u0131m erken say\u0131l\u0131r. (\u2026) bunca kalabal\u0131k i\u00e7inde ben bu d\u00fcnyay\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcncemi s\u00f6zde mahremiyet i\u00e7inde anlatt\u0131m. (\u2026) s\u0131rr\u0131n\u0131z sizin s\u0131rr\u0131n\u0131zd\u0131r. S\u00f6ylerseniz siz esir olursunuz.\u201d<\/p>\n
\u201cDaima tedbirli olmal\u0131y\u0131z, daima isti\u015fare i\u00e7erisinde karar al\u0131n, ana isti\u015fare organ\u0131 olan Ba\u015fy\u00fcceler ne karar ald\u0131ysa onu uygulay\u0131n (Kald\u0131 ki; Ba\u015fy\u00fcceler\u2019in lideri de kendisidir) b\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7 merkezlerine ula\u015fmal\u0131y\u0131z \u2026\u201d<\/p>\n
\u201cBir g\u00fcn bana Ankara\u2019da bin evimiz oldu\u011funu s\u00f6yleyin, devletin pa\u00e7as\u0131ndan \u015f\u00f6yle bir tutaca\u011f\u0131m, devlet uyand\u0131\u011f\u0131nda yapaca\u011f\u0131 hi\u00e7bir \u015fey kalmayacak.\u201d \u015feklinde de\u011fi\u015fik yer ve zamanlarda \u00f6rg\u00fct mensuplar\u0131na verilen talimatlarda gizlili\u011fe atfedilen \u00f6nem g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
\u00d6rg\u00fct, kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131na yerle\u015ftirdi\u011fi personelin aile ya\u015famlar\u0131na dahi m\u00fcdahale ederek \u015fah\u0131slar\u0131n kiminle evlenece\u011fine de karar vermektedir.<\/p>\n
\u00d6rg\u00fct, kamu kurumlar\u0131nda say\u0131s\u0131 be\u015f ki\u015fiyi ge\u00e7meyen bir \u00f6rg\u00fct abisine ba\u011fl\u0131 h\u00fccreler \u015feklinde yap\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r. H\u00fccreler birbirinden haberdar de\u011fildir. Bu \u015fekilde bir h\u00fccre a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131ksa bile di\u011fer h\u00fccrelerin faaliyetlerine devam ederek de\u015fifre olmalar\u0131 engellenmektedir. \u0130\u00e7lerinde kat\u0131 bir askeri disiplin h\u00e2kimdir.<\/p>\n
\u00d6rg\u00fct\u00fcn b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc \u00fczerinde tek h\u00e2kim ve \u00f6nder Fethullah G\u00fclen olup \u00f6rg\u00fct i\u00e7erisinde kainat imam\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmektedir. Di\u011fer y\u00f6neticiler onun verdi\u011fi yetkiyle onun ad\u0131na g\u00f6rev yaparlar.<\/p>\n
Kainat imam\u0131 inanc\u0131 ve yedi katl\u0131 piramidal yap\u0131lanmaya sahip FET\u00d6\/PDY silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcnde, \u00f6rg\u00fct i\u00e7i hiyerar\u015fide itaat ve teslimiyet kat\u0131 bir kurald\u0131r. Teslimiyet hem \u00f6rg\u00fcte hem de liderin emrine ona atfen verilen g\u00f6reve adanm\u0131\u015fl\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
\u00d6rg\u00fct\u00fcn hiyerar\u015fik yap\u0131lanmas\u0131 tabaka-kat sistemine dayan\u0131r. Katlar aras\u0131nda ge\u00e7i\u015fler m\u00fcmk\u00fcn ise de, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kattan sonras\u0131ndaki ge\u00e7i\u015fleri \u00f6nder belirlemektedir. Katlar \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n
a) Birinci Kat (Halk Tabakas\u0131): \u00d6rg\u00fcte iman ve g\u00f6n\u00fcl ba\u011f\u0131 ile ba\u011fl\u0131 olanlar, fiili ve maddi destek sa\u011flayanlardan olu\u015fur. Bunlar\u0131n bir \u00e7o\u011fu \u00f6rg\u00fct\u00fcn hiyerar\u015fik yap\u0131s\u0131na dahil olmayan, bilin\u00e7li veya bilin\u00e7siz hizmet ettirilen kesimdir.<\/p>\n
b) \u0130kinci Kat (Sad\u0131k Tabaka): Okul, dershane, yurt, banka, gazete, vak\u0131f ve kurum g\u00f6revlilerinden olu\u015fan sad\u0131k gruptur. Bunlar \u00f6rg\u00fct sohbetlerine kat\u0131lan, d\u00fczenli aidat \u00f6deyen, az veya \u00e7ok \u00f6rg\u00fct ideolojisini bilen ki\u015filerdir.<\/p>\n
c) \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Kat (\u0130deolojik \u00d6rg\u00fctlenme Tabakas\u0131): Gayri resmi faaliyetlerde g\u00f6rev alan, \u00f6rg\u00fct ideolojisini benimseyen ve ona ba\u011fl\u0131, \u00e7evresine propaganda yapan ki\u015filerdir.<\/p>\n
d) D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Kat (Tefti\u015f Kontrol Tabakas\u0131): B\u00fct\u00fcn hizmeti (legal ve illegal) denetler. Ba\u011fl\u0131l\u0131k ve itaatte dereceye girenler buraya y\u00fckselebilir. Bu tabakaya girenler \u00f6rg\u00fcte \u00e7ocuk ya\u015fta kazand\u0131r\u0131lanlardan se\u00e7ilir. \u00d6rg\u00fcte sonradan kat\u0131lanlar genellikle bu katta ve daha \u00fcst katlarda g\u00f6rev alamazlar.<\/p>\n
e) Be\u015finci Kat (Organize Eden ve Y\u00fcr\u00fcten Tabaka): \u00dcst d\u00fczey gizlilik gerektirir. Birbirlerini \u00e7ok az tan\u0131rlar. \u00d6rg\u00fct lideri taraf\u0131ndan atanan ve devletteki yap\u0131y\u0131 organize edip y\u00fcr\u00fcten ki\u015filerdir.<\/p>\n
f) Alt\u0131nc\u0131 Kat (Has Tabaka): \u00d6rg\u00fct lideri Fethullah G\u00fclen taraf\u0131ndan bizzat atanan ve lider ile alt tabakalar\u0131n irtibat\u0131n\u0131 sa\u011flayan, \u00f6rg\u00fct i\u00e7i g\u00f6rev de\u011fi\u015fiklikleri yap\u0131p azillere bakan ki\u015filerdir.<\/p>\n
g) Yedinci Kat (Kurmay Tabaka): \u00d6rg\u00fct lideri taraf\u0131ndan do\u011frudan se\u00e7ilen ve on yedi ki\u015fiden olu\u015fan \u00f6rg\u00fct\u00fcn en se\u00e7kin kesimidir.<\/p>\n
\u00d6rg\u00fct\u00fcn de\u015fifre olmamas\u0131 ve Devletin \u00f6rg\u00fct yap\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmekte zorlanmas\u0131 i\u00e7in \u00f6rg\u00fct h\u00fccre tipinde yatay yap\u0131lanmaya \u00f6zen g\u00f6stermi\u015ftir. H\u00fccreler genellikle en fazla be\u015f ki\u015fiden olu\u015fan ve bir abla veya abiye ba\u011fl\u0131 birimlerdir. H\u00fccredeki ki\u015fi say\u0131s\u0131 baz\u0131 kurumlarda \u00fc\u00e7, TSK gibi baz\u0131 kurumlarda ise birebirdir. Her h\u00fccreden sorumlu bir imam vard\u0131r.<\/p>\n
FET\u00d6\/PDY’nin asli unsuru m\u00fcntesipler, \u0131\u015f\u0131k evi, yurtlar, okullar, dershaneler olan hizmet birimlerinde yeti\u015ftirilmektedir. Bu kurumlar\u0131n temel amac\u0131 bu \u00f6rg\u00fcte m\u00fcntesip yeti\u015ftirmektir. \u0130lk ve \u00f6ncelikli kurulu\u015f gayesi e\u011fitim de\u011fil, insan kayna\u011f\u0131 sa\u011flamakt\u0131r. \u00d6rg\u00fcte ait \u00f6zel okul ve yurt gibi yerler toplant\u0131 ve himmet toplama ama\u00e7l\u0131 da kullan\u0131lmaktad\u0131r. \u00d6rg\u00fct, elemanlar\u0131n\u0131 genel olarak gen\u00e7 ya\u015ftaki \u00f6\u011frencilerden se\u00e7mekte ise de, kamu personelini de sonradan \u00f6rg\u00fcte kazand\u0131rabilmektedir.<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctleri gibi FET\u00d6\/PDY de eleman bulma, bulduklar\u0131 elemanlar\u0131 \u00f6rg\u00fct amac\u0131na g\u00f6re e\u011fitme, \u00f6rg\u00fctsel olarak onlara nas\u0131l davran\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6\u011fretip uygulatma \u00fczerine kuruludur. \u00d6rg\u00fctsel ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n temini bak\u0131m\u0131ndan; kod ad\u0131 kullanma, gizlilik ve tedbir uygulanmas\u0131, ki\u015filer hakk\u0131nda istihbarat toplay\u0131p \u00f6zel bilgi edinmek, sorunsuz i\u015fleyen bir emir ve rapor zincirinin varl\u0131\u011f\u0131, devletten ve aileden \u00f6nde gelen \u00f6rg\u00fct aidiyeti, devlet hiyerar\u015fisinde daha \u00fcstte olsa bile \u00f6rg\u00fct hiyerar\u015fisi as\u0131l oldu\u011fundan daha ast birinden emir al\u0131nmas\u0131, hizmet karde\u015fli\u011fi ve \u00f6rg\u00fct i\u00e7i dayan\u0131\u015fma nedeniyle illegal olsa dahi talimat\u0131n sorgulanmamas\u0131, psikolojik tehdidin etkisiyle \u00f6zg\u00fcr iradenin kaybedilmesi hususlar\u0131 \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n
\u00d6rg\u00fctten ayr\u0131lmak kural olarak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00d6rg\u00fctsel disipline uymayan ki\u015filer \u00f6rg\u00fctten kovulma yerine pasifize edilmektedir. Bu d\u00fc\u015f\u00fcncede olan ki\u015filer \u00f6nce korkutulur, manevi bask\u0131n\u0131n yan\u0131nda maddi yapt\u0131r\u0131mlar da uygulan\u0131r. T\u00fcm yapt\u0131r\u0131mlara ra\u011fmen ayr\u0131lmakta \u0131srar eden, itaatsizlikte devam eden ki\u015finin \u00f6rg\u00fctle ili\u015fkisi kesilir. \u00d6rg\u00fct bu ki\u015fiyi hain ilan etti\u011finden her t\u00fcrl\u00fc cezaland\u0131rma metodu uygulan\u0131r.<\/p>\n
FET\u00d6\/PDY’nin T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetlerine, Emniyet Te\u015fkilat\u0131na ve M\u0130T’e s\u0131zan militanlar\u0131, \u015feklen kamu g\u00f6revlisi gibi g\u00f6z\u00fckse de, bu ki\u015filerin \u00f6rg\u00fct aidiyetleri di\u011fer t\u00fcm aidiyetlerinden \u00f6nce gelmektedir. FET\u00d6\/PDY\u2019nin devletin tasarrufunda bulunmas\u0131 gereken kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fc, kendi \u00f6rg\u00fctsel \u00e7\u0131karlar\u0131 lehine kullanmakta oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. \u00c7e\u015fitli a\u015famalardan ge\u00e7irildikten sonra g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00f6rg\u00fctsel ba\u011flarla ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 FET\u00d6\/PDY\u2019nin bir neferi olarak TSK, Emniyet Te\u015fkilat\u0131 ve Milli \u0130stihbarat Te\u015fkilat\u0131nda meslek hayatlar\u0131na ba\u015flayan \u00f6rg\u00fct mensuplar\u0131, sahip olduklar\u0131 silah ve zor kullanma yetkilerini FET\u00d6\/PDY\u2019deki hiyerar\u015fik \u00fcst\u00fcnden gelen emir do\u011frultusunda seferber etmeye haz\u0131r olacak \u015fekilde bir ideolojik e\u011fitimden ge\u00e7irilmektedir. Bu durum, \u00f6rg\u00fct lideri taraf\u0131ndan hizmet insan\u0131 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda \u201c\u00f6rg\u00fcte ba\u011fl\u0131 ki\u015finin azimli, kararl\u0131, hizmete kar\u015f\u0131 itaatkar, her \u015feyin sorumlulu\u011funu almas\u0131 gereken, darbe yedi\u011finde azmi bozulmayan, y\u00fcksek r\u00fctbelere geldi\u011finde kendi r\u00fctbesi de\u011fil de hizmetin r\u00fctbesini \u00f6n planda tutan, hizmet i\u00e7erisinde yapaca\u011f\u0131 g\u00f6revlerin zor olabilece\u011fine inanan ve b\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131n\u0131, can\u0131n\u0131, sevdiklerini hizmet i\u00e7in feda etmeye haz\u0131r olmas\u0131\u201d \u015feklinde a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r.<\/p>\n
Emniyet Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kadrolar\u0131n\u0131n etkin birimlerinde ve TSK’da yap\u0131lanan FET\u00d6\/PDY, Emniyet ve TSK birimlerinin do\u011fas\u0131nda var olan cebir ve \u015fiddet kullanma yetkisinin verdi\u011fi bask\u0131 ve korkutuculu\u011fu kullanmaktad\u0131r. \u00d6rg\u00fct mensuplar\u0131n\u0131n silahlar \u00fczerinde gerekti\u011finde tasarruf imkan\u0131n\u0131n bulunmas\u0131, silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc su\u00e7unun olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in gerekli ve yeterli olmakla birlikte; 15.07.2016 tarihinde meydana gelen kalk\u0131\u015fma esnas\u0131nda TSK i\u00e7erisinde yap\u0131lan\u0131p g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde TSK mensubu olan ve ancak \u00f6rg\u00fct liderinin emir ve talimatlar\u0131 ile hareket eden \u00f6rg\u00fct mensuplar\u0131nca silah kullan\u0131lm\u0131\u015f, bir\u00e7ok sivil vatanda\u015f ve kamu g\u00f6revlisi \u015fehit edilmi\u015ftir.<\/p>\n
S\u00f6z konusu ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc, nihai ama\u00e7lar\u0131na ula\u015fmak gayesiyle \u00f6ncelikle askeriye, m\u00fclkiye, emniyet, yarg\u0131 ve di\u011fer stratejik \u00f6neme sahip kamu kurumlar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irmek i\u00e7in kendilerine engel olacaklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc b\u00fcrokrat ve personelin sistem d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak \u00f6rg\u00fct elemanlar\u0131n\u0131 bu makamlara getirmi\u015ftir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devleti’nin t\u00fcm Anayasal kurumlar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irmeye y\u00f6nelik nihai hedefi bulunan FET\u00d6\/PDY, s\u00f6z konusu ele ge\u00e7irme s\u00fcreci tamamland\u0131ktan sonra devlet, toplum ve fertlere dair ne varsa ideolojisi do\u011frultusunda yeniden dizayn ederek oligar\u015fik \u00f6zellikler ta\u015f\u0131yan bir z\u00fcmre eliyle ekonomik, toplumsal ve siyasal g\u00fcc\u00fc y\u00f6netmek ve ayn\u0131 zamanda uluslararas\u0131 d\u00fczeyde b\u00fcy\u00fck ve etkili siyasi\/ekonomik g\u00fc\u00e7 haline gelmek amac\u0131yla hareket etmektedir.<\/p>\n
\u00d6rg\u00fctte s\u0131k\u0131 bir disiplin ve eylemli bir i\u015fbirli\u011fi bulundu\u011fu, \u00f6rg\u00fct\u00fcn kurucusu, y\u00f6neticileri ve \u00fcyeleri aras\u0131nda s\u0131k\u0131 bir hiyerar\u015fik ba\u011f\u0131n mevcut oldu\u011fu, gizlili\u011fe riayet edildi\u011fi, illegal faaliyetleri gizleyebilmek i\u00e7in hiyerar\u015fik yap\u0131ya uygun h\u00fccre sistemi i\u00e7inde yap\u0131lanarak grup imamlar\u0131 taraf\u0131ndan emir talimat verilmesi, \u00fcyeleri aras\u0131nda haberle\u015fmenin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in ByLock gibi haberle\u015fme ara\u00e7lar\u0131n\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, g\u00f6r\u00fcn\u00fcr y\u00fcz\u00fcyle ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fc aras\u0131ndaki fark\u0131n gizlendi\u011fi, amaca ula\u015fabilmek i\u00e7in yeterli eleman, ara\u00e7 ve gerece sahip oldu\u011fu, amac\u0131n\u0131n Anayasa’da \u00f6ng\u00f6r\u00fclen me\u015fru y\u00f6ntemlerle iktidara gelmek olmay\u0131p \u00f6rg\u00fct\u00fcn yaratt\u0131\u011f\u0131 kaos ortam\u0131 sonucu, demokratik olmayan y\u00f6ntemlerle cebir \u015fiddet kullanmak suretiyle parlamento, h\u00fck\u00fcmet ve di\u011fer anayasal kurumlar\u0131 feshedip iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmek oldu\u011fu, bu ama\u00e7la, Emniyet, Jandarma te\u015fkilat\u0131, M\u0130T ve Genel Kurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 gibi kuvvet kullanma yetkisini haiz kurumlara s\u0131zan mensuplar\u0131 vas\u0131tas\u0131yla, kendisinden olmayan g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerine, kamu g\u00f6revlilerine, halka, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 K\u00fclliyesi, Meclis binas\u0131 gibi simge binalar ve bir\u00e7ok kamu binas\u0131na kar\u015f\u0131 a\u011f\u0131r silahlarla sald\u0131r\u0131da bulunmak suretiyle ama\u00e7 su\u00e7u ger\u00e7ekle\u015ftirmeye elveri\u015fli \u00f6ld\u00fcrme ve yaralama gibi \u00e7ok say\u0131da vahim eylem ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi, an\u0131lan \u00f6rg\u00fct mensuplar\u0131 hakk\u0131nda 15 Temmuz darbe giri\u015fiminden ya da \u00f6rg\u00fct faaliyetleri kapsam\u0131nda i\u015flenen di\u011fer bir k\u0131s\u0131m eylemlere ili\u015fkin bir k\u0131sm\u0131 derdest olan ya da mahkemelerce karara ba\u011flanan davalar, bu davalarda dinlenen itiraf\u00e7\u0131 san\u0131klar\u0131n savunmalar\u0131 ve gizli-a\u00e7\u0131k tan\u0131k anlat\u0131mlar\u0131, bu davalarda verilen mahkeme ve Yarg\u0131tay kararlar\u0131, \u00f6rg\u00fct lider ve y\u00f6neticilerinin a\u00e7\u0131k kaynaklardaki yaz\u0131l\u0131 ve s\u00f6zl\u00fc a\u00e7\u0131klamalar\u0131 gibi olgu ve tespitler dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda;<\/p>\n
FET\u00d6\/PDY, k\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerin stratejik hedeflerini ger\u00e7ekle\u015ftirmek \u00fczerine kurulan bir ma\u015fa olarak; Anayasa’da belirtilen Cumhuriyetin niteliklerini, siyasi, hukuki, sosyal, laik ve ekonomik d\u00fczeni de\u011fi\u015ftirmek, Devletin \u00fclkesi ve milletiyle b\u00f6l\u00fcnmez b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bozmak, T\u00fcrk Devletinin ve Cumhuriyetin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehlikeye d\u00fc\u015f\u00fcrmek, Devlet otoritesini y\u0131k\u0131p ele ge\u00e7irmek, temel hak ve h\u00fcrriyetleri yok etmek, Devletin i\u00e7 ve d\u0131\u015f g\u00fcvenli\u011fini, kamu d\u00fczenini bozmak amac\u0131yla kurulmu\u015f bir ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcd\u00fcr. Bu \u00f6rg\u00fct, kurulu\u015fundan 15 Temmuz s\u00fcrecine kadar \u00f6rg\u00fct lideri Fethullah G\u00fclen taraf\u0131ndan belirlenen ideoloji do\u011frultusunda ama\u00e7lar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in hareket etmi\u015ftir. Ger\u00e7ekle\u015ftirilen eylemlerde kullan\u0131lan y\u00f6ntem, bir k\u0131s\u0131m \u00f6rg\u00fct mensuplar\u0131n\u0131n silah kullanma yetkisini haiz resmi kurumlarda g\u00f6revli olmas\u0131, \u00f6rg\u00fct mensuplar\u0131n\u0131n bu silahlar \u00fczerinde tasarrufta bulunma imk\u00e2nlar\u0131n\u0131n var olmas\u0131 ve \u00f6rg\u00fct hiyerar\u015fisi do\u011frultusunda emir verilmesi h\u00e2linde silah kullanmaktan \u00e7ekinmeyeceklerinin anla\u015f\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda; tasarrufunda bulunan ara\u00e7, gere\u00e7 ve a\u011f\u0131r harp silahlar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan 5237 say\u0131l\u0131 TCK’n\u0131n 314. maddesinin birinci ve ikinci f\u0131kralar\u0131 kapsam\u0131nda bir silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
Bununla birlikte, Anayasa Mahkemesinin istikrar kazanan kararlar\u0131nda da belirtildi\u011fi \u00fczere; ter\u00f6r su\u00e7lar\u0131n\u0131n soru\u015fturulmas\u0131 kamu makamlar\u0131n\u0131 ciddi zorluklarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakmaktad\u0131r. Bu nedenle ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131, adli makamlar ve g\u00fcvenlik g\u00f6revlilerinin -\u00f6zellikle organize olanlar olmak \u00fczere- su\u00e7larla ve su\u00e7lulukla etkili bir \u015fekilde m\u00fccadelesini a\u015f\u0131r\u0131 derecede g\u00fc\u00e7le\u015ftirmeye neden olabilecek \u015fekilde yorumlanmamal\u0131d\u0131r (S\u00fcleyman Ba\u011fr\u0131yan\u0131k ve di\u011ferleri, B. No: 2015\/9756, 16\/11\/2016, \u00a7 214; Devran Duran [GK], B. No: 2014\/10405, 25\/5\/2017, \u00a7 64.). \u00d6zellikle darbe te\u015febb\u00fcs\u00fcyle ba\u011flant\u0131l\u0131 ya da do\u011frudan darbe giri\u015fimiyle ba\u011flant\u0131l\u0131 olmasa bile FET\u00d6\/PDY ile ba\u011flant\u0131l\u0131 soru\u015fturmalar\u0131n kapsam\u0131 ve niteli\u011fi ile FET\u00d6\/PDY’nin gizlilik, h\u00fccre tipi yap\u0131lanma, her kurumda \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f olma, kendisine kutsall\u0131k atfetme, itaat ve teslimiyet temelinde hareket etme gibi \u00f6zellikleri de dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, bu soru\u015fturmalar\u0131n di\u011fer ceza soru\u015fturmalar\u0131na g\u00f6re \u00e7ok daha zor ve karma\u015f\u0131k oldu\u011fu ortadad\u0131r (Ayd\u0131n Yavuz ve di\u011ferleri [GK], B. No: 2016\/22169, 20\/6\/2017, \u00a7 350.).<\/p>\n
a) ByLock \u0130leti\u015fim Sistemi<\/p>\n
Ceza Genel Kurulunun 24.01.2019 tarihli ve 417-44 say\u0131l\u0131 ile 20.12.2018 tarihli ve 419-661 say\u0131l\u0131 kararlar\u0131nda da ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla belirtildi\u011fi \u00fczere;
\nByLock ileti\u015fim sistemi global bir uygulama g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc alt\u0131nda m\u00fcnhas\u0131ran FET\u00d6\/PDY silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc mensuplar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131na sunulmu\u015f bir programd\u0131r. ByLock ileti\u015fim sisteminin FET\u00d6\/PDY silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc mensuplar\u0131n\u0131n kullanmalar\u0131 amac\u0131yla olu\u015fturulan ve m\u00fcnhas\u0131ran bu ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn bir k\u0131s\u0131m mensuplar\u0131 taraf\u0131ndan kullan\u0131lan bir a\u011f olmas\u0131 nedeniyle; \u00f6rg\u00fct talimat\u0131 ile bu a\u011fa d\u00e2hil olundu\u011funun ve gizlili\u011fi sa\u011flamak i\u00e7in haberle\u015fme amac\u0131yla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n, her t\u00fcrl\u00fc \u015f\u00fcpheden uzak, kesin kanaate ula\u015ft\u0131racak teknik verilerle tespiti, ki\u015finin \u00f6rg\u00fctle ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6steren bir delil olacakt\u0131r.<\/p>\n
Bununla birlikte, Ceza Genel Kurulunun yukar\u0131da belirtilen karar\u0131na ve FET\u00d6\/PDY silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc hakk\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturma ve kovu\u015fturmalar kapsam\u0131nda Milli \u0130stihbarat Te\u015fkil\u00e2t\u0131 (M\u0130T) Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ve Emniyet Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131k ve Organize Su\u00e7larla M\u00fccadele Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 (EGM-KOM) taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen raporlar ve teknik analizlere g\u00f6re;<\/p>\n
Kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in indirilmesi yeterli olmay\u0131p \u00f6zel bir kurulum gerektiren ByLock ileti\u015fim sistemi, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kriptolama yoluyla internet ba\u011flant\u0131s\u0131 \u00fczerinden ileti\u015fim sa\u011flamak \u00fczere, g\u00f6nderilen her bir mesaj\u0131n farkl\u0131 bir kripto anahtar\u0131 ile \u015fifrelenerek iletilmesine dayanan bir tasar\u0131ma sahiptir. Bu \u015fifrelemenin, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n kendi aralar\u0131nda bilgi aktar\u0131rken \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerin bu bilgiye izinsiz \u015fekilde (hack) ula\u015fmas\u0131n\u0131 engellemeye y\u00f6nelik bir g\u00fcvenlik sistemi oldu\u011fu tespit edilmi\u015ftir. 2014 y\u0131l\u0131 ba\u015flar\u0131nda i\u015fletim sistemlerine ait uygulama ma\u011fazalar\u0131nda yer al\u0131p k\u0131sa bir s\u00fcre herkesin ula\u015f\u0131m\u0131na a\u00e7\u0131k olan ByLock ileti\u015fim sisteminin bu ma\u011fazalardan kald\u0131r\u0131lmas\u0131ndan sonra geli\u015ftirilen ve yenilenen g\u00fcncellenmi\u015f s\u00fcr\u00fcm\u00fcn\u00fcn ancak \u00f6rg\u00fct mensuplar\u0131nca harici bellek, haf\u0131za kartlar\u0131 ve Bluetooth yoluyla y\u00fcklenildi\u011fi y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturma ve kovu\u015fturma dosyalar\u0131ndaki ifadeler, mesaj ve e-postalardan anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
ByLock ileti\u015fim sistemi 46.166.160.137 IP adresine (Internet a\u011f\u0131na do\u011frudan ba\u011flanan her cihaza verilen, numaralardan olu\u015fan benzersiz adres) sahip sunucu \u00fczerinde hizmet sunmaktad\u0131r. Sunucu y\u00f6neticisi, uygulamay\u0131 kullananlar\u0131n tespitini zorla\u015ft\u0131rmak amac\u0131yla ayr\u0131ca 46.166.164.176, 46.166.164.177, 46.166.164.178, 46.166.164.179, 46.166.164.180, 46.166.164.181, 46.166.164.182, 46.166.164.183 no’lu IP adreslerini de kiralam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
ByLock ileti\u015fim sisteminin ak\u0131ll\u0131 telefonlara y\u00fcklendikten sonra kullan\u0131labilmesi i\u00e7in kullan\u0131c\u0131 ad\u0131\/kodu ve parolan\u0131n, akabinde cihaz \u00fczerinde rastgele el hareketleriyle olu\u015fturulan kullan\u0131c\u0131ya \u00f6zel g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kriptografik \u015fifrenin belirlenmesi ve bu bilgilerin uygulama sunucusuna kriptolu olarak iletilmesi gerekmektedir. Bu \u015fekilde ByLock ileti\u015fim sistemine d\u00e2hil olan kullan\u0131c\u0131ya sistem taraf\u0131ndan otomatik olarak bir kullan\u0131c\u0131 kodu (User-ID numaras\u0131) atanmaktad\u0131r.<\/p>\n
Global ve ticari uygulamalar\u0131n aksine, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n tespitini zorla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in ByLock ileti\u015fim sistemine kay\u0131t esnas\u0131nda kullan\u0131c\u0131dan telefon numaras\u0131, kimlik numaras\u0131, e-posta adresi gibi ki\u015fiye ait \u00f6zel bir bilgi talep edilmemekte, SMS \u015fifre veya e-posta yoluyla do\u011frulama i\u015fleyi\u015fi bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
ByLock ileti\u015fim sistemi \u00fczerinde telefon numaras\u0131 veya ad-soyad bilgileri ile arama yap\u0131larak kullan\u0131c\u0131 eklenmesine imk\u00e2n bulunmamaktad\u0131r. Di\u011fer taraftan ByLock ileti\u015fim sisteminde benzer uygulamalarda bulunan telefon rehberindeki ki\u015filerin uygulamaya otomatik olarak eklenmesi \u00f6zelli\u011fi de bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
ByLock ileti\u015fim sisteminde kullan\u0131c\u0131lar\u0131n haberle\u015febilmesi i\u00e7in her iki taraf\u0131n \u00f6nceden temin ettikleri kullan\u0131c\u0131 adlar\u0131n\u0131 ve kodlar\u0131n\u0131 birbirlerine eklemeleri gerekmekte, ancak bu a\u015famadan sonra taraflar aras\u0131nda mesajla\u015fma ba\u015flayabilmektedir. Bu bak\u0131mdan kullan\u0131c\u0131lar\u0131n dahi istedi\u011fi zaman bu sistemi kullanma imk\u00e2n\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Bu kurgu sayesinde uygulama, sadece olu\u015fturulan h\u00fccre tipine uygun \u015fekilde bir haberle\u015fme ger\u00e7ekle\u015ftirilmesine imk\u00e2n vermektedir.<\/p>\n
ByLock ileti\u015fim sisteminde, kriptolu anl\u0131k mesajla\u015fma, e-posta g\u00f6nderimi, ekleme yoluyla ki\u015fi listesi olu\u015fturma, grup i\u00e7i mesajla\u015fma, kriptolu sesli g\u00f6r\u00fc\u015fme, g\u00f6r\u00fcnt\u00fc veya belge g\u00f6nderebilme \u00f6zellikleri bulunmaktad\u0131r. B\u00f6ylece kullan\u0131c\u0131lar\u0131n, \u00f6rg\u00fctsel mahiyetteki haberle\u015fmelerini ba\u015fka herhangi bir haberle\u015fme arac\u0131na ihtiya\u00e7 duymadan ger\u00e7ekle\u015ftirmesine olanak sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Kullan\u0131c\u0131lar\u0131n t\u00fcm ileti\u015fimlerinin ByLock sunucusu \u00fczerinden yap\u0131lmas\u0131, buradaki gruplar\u0131n ve haberle\u015fme i\u00e7eriklerinin uygulama y\u00f6neticisinin denetim ve kontrol\u00fcnde olmas\u0131n\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn h\u00e2le getirmi\u015ftir.<\/p>\n
Kullan\u0131c\u0131 tespitinin \u00f6nlenmesi ve haberle\u015fme g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in al\u0131nan bir di\u011fer g\u00fcvenlik tedbiri ise, ByLock ileti\u015fim sistemine ait sunucu ve ileti\u015fim verilerinin, uygulama veri taban\u0131nda da kriptolu olarak saklanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
ByLock kurgusunun ald\u0131\u011f\u0131 \u00f6nlemlerin yan\u0131 s\u0131ra, kullan\u0131c\u0131lar da kendilerini gizlemek amac\u0131yla birtak\u0131m \u00f6nlemler alm\u0131\u015f, bu \u00e7er\u00e7evede haberle\u015fme i\u00e7eriklerinde ve uygulamadaki arkada\u015f listelerinde, ki\u015filerin ger\u00e7ek bilgileri yerine \u00f6rg\u00fct i\u00e7indeki “kod adlar\u0131na” yer verip \u00e7ok haneli parolalar belirlemi\u015flerdir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019den ByLock ileti\u015fim sistemine eri\u015fim sa\u011flayan kullan\u0131c\u0131lar, kimlik bilgilerinin ve ileti\u015fimin gizlenmesi amac\u0131yla VPN (Sanal \u00d6zel A\u011f) kullanmaya zorlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
B\u00fcy\u00fck bir kullan\u0131c\u0131 kitlesine sahip ByLock ileti\u015fim sistemi, 15.07.2016 tarihinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen darbe giri\u015fimi \u00f6ncesinde T\u00fcrk ve yabanc\u0131 kamuoyu taraf\u0131ndan bilinmemektedir.<\/p>\n
ByLock ileti\u015fim sistemi \u00fczerinden yap\u0131lan ileti\u015fimin \u00e7\u00f6z\u00fcmlenen i\u00e7eri\u011finin tamam\u0131na yak\u0131n\u0131 FET\u00d6\/PDY mensuplar\u0131na ait \u00f6rg\u00fctsel temas ve faaliyetlere ili\u015fkindir. Bu kapsamda bulu\u015fma adreslerinin de\u011fi\u015ftirilmesi, yap\u0131lacak operasyonlar\u0131n \u00f6nceden bildirilmesi, \u00f6rg\u00fct mensuplar\u0131n\u0131n yurt i\u00e7inde saklanmas\u0131 i\u00e7in yer temini, yurt d\u0131\u015f\u0131na ka\u00e7\u0131\u015f i\u00e7in yap\u0131lan organizasyonlar, himmet toplant\u0131lar\u0131, a\u00e7\u0131\u011fa al\u0131nan veya meslekten \u00e7\u0131kar\u0131lan \u00f6rg\u00fct mensuplar\u0131na para temini, Fethullah G\u00fclen’in talimat ve g\u00f6r\u00fc\u015flerinin payla\u015f\u0131lmas\u0131, T\u00fcrkiye’yi ter\u00f6r\u00fc destekleyen \u00fclke gibi g\u00f6stermek amac\u0131na y\u00f6nelik faaliyette bulunan birtak\u0131m internet adreslerinin payla\u015f\u0131lmas\u0131 ve bu sitelerdeki anketlerin desteklenmesi, FET\u00d6\/PDY’ye y\u00f6nelik y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturma ve kovu\u015fturmalarda \u015f\u00fcpheli veya san\u0131klar\u0131n h\u00e2kim ve Cumhuriyet savc\u0131lar\u0131nca serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131, \u00f6rg\u00fct mensuplar\u0131na m\u00fcdafi temin edilmesi, \u00f6rg\u00fct \u00fcyelerinden kimlere operasyon yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ve kimlerin de\u015fifre oldu\u011funa ili\u015fkin bilgilerin payla\u015f\u0131lmas\u0131, operasyon yap\u0131lmas\u0131 ihtimali olan yerlerde bulunulmamas\u0131 ve bu yerlerdeki \u00f6rg\u00fct i\u00e7in \u00f6nemli dijital verilerin arama-tarama mesul\u00fc olarak adland\u0131r\u0131lan ki\u015filerce \u00f6nceden temizlenmesi, kamu kurumlar\u0131nda FET\u00d6\/PDY aleyhine g\u00f6r\u00fc\u015f bildiren veya yap\u0131lanmayla m\u00fccadele edenlerin fi\u015flenmesi, de\u015fifre oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde ByLock ileti\u015fim sisteminin kullan\u0131m\u0131na son verilece\u011fi ve Eagle, Dingdong ve Tango gibi alternatif programlara ge\u00e7i\u015f yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131n haber verilmesi, yap\u0131lanmaya mensup ki\u015filerin savunmalar\u0131nda kullanabilmeleri amac\u0131yla hukuki metinler haz\u0131rlanmas\u0131 gibi \u00f6rg\u00fctsel niteli\u011fi olan mesajlar g\u00f6nderildi\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Milli \u0130stibarat Te\u015fkil\u00e2t\u0131 (M\u0130T) Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan yasal yetkisi \u00e7er\u00e7evesinde temin edilip incelenmesi i\u00e7in adli mercilere teslim edilen ByLock ana sunucusunun (server) CMK’n\u0131n 134. maddesindeki h\u00fck\u00fcmler do\u011frultusunda Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n talebi ile Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011fince verilen inceleme ve rapor d\u00fczenleme karar\u0131 do\u011frultusunda bir\u00e7ok rapor d\u00fczenlenmi\u015ftir. Yine, Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca bilgilendirme amac\u0131yla Yarg\u0131tay Ceza Genel Kuruluna sunulan Emniyet Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131k ve Organize Su\u00e7larla M\u00fccadele (KOM) Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n<\/p>\n
11.12.2018 tarihli ByLock Kronoloji Raporuna g\u00f6re;<\/p>\n
– M\u0130T taraf\u0131ndan Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na kurulan bilgisayarda yer alan ByLock verilerinin 29.11.2016 tarihinde KOM g\u00f6revlilerince imaj\u0131 al\u0131narak KOM Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6nderildi\u011fi,<\/p>\n
– Bu verilerin incelenerek adli soru\u015fturma ve kovu\u015fturmalarda kullan\u0131labilmesi i\u00e7in rapor haz\u0131rlanmas\u0131 amac\u0131yla 01.12.2016 tarihinde KOM, Ter\u00f6rle M\u00fccadele (TEM), \u0130stihbarat ve Siber Su\u00e7larla M\u00fccadele Daire Ba\u015fkanl\u0131klar\u0131nca g\u00f6revlendirilen personelden olu\u015fan \u00e7al\u0131\u015fma grubu kuruldu\u011fu ve 02.12.2016 tarihinde verilerin incelenmeye ba\u015fland\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
– Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n talimat\u0131yla ByLock sunucusuna ait 9 IP adresine ba\u011flanan abonelere ili\u015fkin 129.862 sat\u0131rl\u0131k “ByLock abone listesi” ve M\u0130T taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan 88 sayfal\u0131k “M\u0130T teknik raporu”nun 16.12.2016 tarihinde KOM Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nca teslim al\u0131nd\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
– 04.01.2017 tarihinde ByLock abone listesinin il KOM birimlerinde sorgulamaya a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131, M\u0130T taraf\u0131ndan tespit edilen ByLock User-ID numaralar\u0131n\u0131n ve ByLock kayd\u0131 bulunanlar\u0131n ger\u00e7ek kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n belirlenmesi ile i\u015flem yap\u0131lma durumlar\u0131n\u0131n takibi i\u00e7in 02.06.2017 tarihinde 81 il Emniyet M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn KOM birimlerine \u201c\u0130\u015flem Yap\u0131ld\u0131 m\u0131?\u201d ad\u0131 alt\u0131nda durum bilgisi eklendi\u011fi,<\/p>\n
– 21.03.2017 tarihinde Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca, 9 adet ByLock IP’sine ba\u011flanan aboneliklere ait 129.862 sat\u0131rl\u0131k \u201cByLock abone listesi\u201dnde yer alan aboneliklerin ByLock IP adreslerine ka\u00e7 defa ba\u011fland\u0131klar\u0131na dair raporlar\u0131n (CGNAT verileri) Bilgi Teknolojileri Kurumundan (BTK) talep edildi\u011fi, BTK taraf\u0131ndan 15.08.2017 tarihinde g\u00f6nderilen 123.111 adet GSM (Mobil \u0130leti\u015fim Numaras\u0131) numaras\u0131na ait CGNAT verilerinin (ByLock sunucusuna ait IP adreslerine hangi tarihte ka\u00e7 defa ba\u011flan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilgisi), Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca EGM-KOM Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na verilen talimat \u00fczerine il Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131klar\u0131na g\u00f6nderilmek \u00fczere il KOM birimlerine da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131na ba\u015flan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, CGNAT sorgu kay\u0131tlar\u0131n\u0131n ByLock sunucular\u0131na T\u00fcrkiye IP’lerinden, yani VPN program\u0131 kullan\u0131lmadan yap\u0131lan ba\u011flant\u0131lar\u0131 g\u00f6sterdi\u011fi, VPN program\u0131 kullan\u0131larak yap\u0131lan ba\u011flant\u0131lar\u0131n T\u00fcrkiye IP’si almamas\u0131 sebebiyle, ger\u00e7ekte ByLock kullan\u0131c\u0131s\u0131 olan ki\u015filerin VPN program\u0131yla ByLock ileti\u015fim sistemine yapt\u0131klar\u0131 ba\u011flant\u0131larda CGNAT kay\u0131tlar\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
M\u0130T taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen teknik raporda, ByLock sunucusu y\u00f6neticisinin, 15.11.2014 tarihinden \u00f6nceki kay\u0131tlar\u0131 sildi\u011fi, \u00fcyelerine bir internet adresi \u00fczerinden 17.11.2014 tarihi itibar\u0131yla ByLock sunucusunun baz\u0131 IP’lerine, Ortado\u011fu IP’lerinin ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 engellendi\u011fini duyuran bir metin g\u00f6nderdi\u011fi, ancak engellemenin t\u00fcm IP numaralar\u0131n\u0131 kapsamad\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
– M\u0130T taraf\u0131ndan ByLock abone listesi ve User-ID bilgilerinde d\u00fczenleme yap\u0131larak ByLock veri taban\u0131na ba\u011flanmad\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirilen kay\u0131tlar\u0131n g\u00fcncellenmesi sonucunda olu\u015fturulan ADSL (Asimetrik Say\u0131sal Abone Hatt\u0131 – Ev ve i\u015f yeri modem aboneli\u011fi) ve GSM abonelik kay\u0131tlar\u0131n\u0131n User-ID ve ilk log (Bilgisayar sistemlerinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen i\u015flemlerin kay\u0131tlar\u0131) tarihi bilgilerinin Ankara 5. Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011finin 24.03.2017 tarihli ve 2017\/2056 de\u011fi\u015fik i\u015f say\u0131l\u0131 karar\u0131na istinaden imaj\u0131 al\u0131narak 24.03.2017 tarihinde Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan teslim al\u0131nd\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
– ByLock sunucusuna ba\u011flanan g\u00fcncellenmi\u015f numaralar\u0131n abonelerine ait \u015fah\u0131s kimlik bilgilerinin tespit edilebilmesi i\u00e7in Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca 27.03.2017 tarihinde BTK’dan bilgi istenildi\u011fi, ba\u011flant\u0131 yapan GSM numaralar\u0131na ait abonelik bilgilerinin 04.04.2017 tarihinde, ADSL numaralar\u0131na ait abonelik bilgilerinin de 18.04.2017 tarihinde BTK’dan al\u0131narak Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na iletildi\u011fi, 19.04.2017 tarihinde Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan KOM Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nca teslim al\u0131nan abonelik bilgileriyle 49.680 sat\u0131rdan olu\u015fan yeni “userid_list” tablosu olu\u015fturuldu\u011fu,<\/p>\n
– ByLock abone listelerinin \u00f6ncelikli olarak il Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n, mahkemelerin ve soru\u015fturma birimlerinin talepleri, sonras\u0131nda ByLock abone listesinde ad\u0131 ge\u00e7en ki\u015filerin 15 Temmuz 2016 tarihindeki darbe giri\u015fimi sonras\u0131nda yakaland\u0131klar\u0131 ve tutuklu bulunduklar\u0131 iller, daha sonra darbe giri\u015fimi \u00f6ncesinde haklar\u0131nda soru\u015fturma ve kovu\u015fturma y\u00fcr\u00fct\u00fclen illerle Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu \u00e7al\u0131\u015fan verileri, Adrese Dayal\u0131 N\u00fcfus Kay\u0131t Sistemi verileri veya N\u00fcfus verileri kullan\u0131larak illere ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131, bu kriterlerden herhangi biriyle iline ayr\u0131lamayan kay\u0131tlar i\u00e7in GSM veya ADSL numaras\u0131n\u0131n kullan\u0131ma a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 il esas al\u0131narak tasnifinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve kendi illerindeki \u015f\u00fcphelilerin verilerinin her il esas al\u0131nmak suretiyle tasniflenerek illerin \u015f\u00fcphelilerine ait ByLock tespit ve de\u011ferlendirme tutanaklar\u0131n\u0131n kurye ile g\u00f6nderildi\u011fi, 2017 y\u0131l\u0131n\u0131n A\u011fustos ay\u0131 itibar\u0131yla M\u0130T Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 tespitlerine ait ByLock d\u00f6k\u00fcmlerinin il Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131klar\u0131na incelenmek \u00fczere da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n tamamland\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
– Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n 04.07.2017 tarihli talimat\u0131yla ByLock User-ID’leri aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131y\u0131 g\u00f6sterir ByLock irtibat analizinin il KOM birimlerinin sorgulamas\u0131na a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
– Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n 28.12.2017 tarihli talimat\u0131yla \u201cMorbeyin\u201d uygulamalar\u0131na ba\u011flanan 11.480 GSM abonesinin ByLock abone listesinden \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131, Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n 15.08.2017 tarihli talimat\u0131yla da\u011f\u0131t\u0131lan CGNAT verileri i\u00e7erisinde \u201cMorbeyin\u201d uygulamas\u0131na ba\u011flanan GSM aboneliklerinin de verisinin bulundu\u011fu, yap\u0131lan sorgulamalarda, ByLock sorgu sonucu olu\u015fturulan raporda kayd\u0131 bulunmayan GSM aboneliklerine ait CGNAT verilerinin dikkate al\u0131nmamas\u0131 gerekti\u011fi,<\/p>\n
– Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n 28.12.2017 tarihli talimat\u0131yla \u201cMorbeyin\u201d uygulamalar\u0131na ba\u011flanan 11.480 GSM abonesinin ByLock abone listesinden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 \u00fczerine 28.12.2017 tarihli 11.480 GSM numaral\u0131 listenin KOM’un ByLock CBS Sorgu Mod\u00fcl\u00fcnden \u00e7\u0131kar\u0131larak sistemin g\u00fcncellendi\u011fi, bu tarih itibar\u0131yla ByLock CBS Sorgu mod\u00fcl\u00fcnde Morbeyin uygulamas\u0131na ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle abone listesinden \u00e7\u0131kar\u0131lan GSM numaralar\u0131na ait verinin kalmad\u0131\u011f\u0131, \u00e7\u0131kar\u0131lan kay\u0131tlar\u0131n sadece GSM numaralar\u0131na ait kay\u0131tlar oldu\u011fu, bu tarihten sonra da sorgu mod\u00fcl\u00fcn\u00fcn g\u00fcncel oldu\u011fu,<\/p>\n
– Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n 22.05.2018 tarihli talimat\u0131yla il KOM birimlerinin User-ID tespit \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak amac\u0131yla ByLock veri taban\u0131nda bulunan \u201cuser\u201d, \u201croster\u201d, \u201cuser_group\u201d ve \u201cgroup_member\u201d tablolar\u0131ndaki bilgilerin sorgulamaya a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131,
\nBilgilerine yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
ByLock ileti\u015fim sistemi program\u0131n\u0131 indirmek, mesajla\u015fmak\/haberle\u015fmek i\u00e7in yeterli de\u011fildir. \u00d6ncelikle kay\u0131t esnas\u0131nda kullan\u0131c\u0131n\u0131n, bir kullan\u0131c\u0131 ad\u0131 ile bir parola \u00fcretmesi; mesajla\u015fma i\u00e7in ise, kay\u0131t olan kullan\u0131c\u0131lara sistem taraf\u0131ndan otomatik olarak atanan ve kullan\u0131c\u0131ya \u00f6zel olan User-ID numaras\u0131n\u0131n bilinmesi ve kar\u015f\u0131 taraf\u00e7a onaylanmas\u0131 gerekmektedir. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ekleme olmaks\u0131z\u0131n ileti\u015fime ge\u00e7ilme imk\u00e2n\u0131 bulunmamaktad\u0131r.
\nByLock ileti\u015fim sisteminde ba\u011flant\u0131 tarihinin, ba\u011flant\u0131y\u0131 yapan IP adresinin, hangi tarihler aras\u0131nda ka\u00e7 kez ba\u011flant\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n, haberle\u015fmelerin kimlerle ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011finin ve i\u00e7eri\u011finin tespiti m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu kapsamda, ba\u011flant\u0131 tarihi ve ba\u011flant\u0131y\u0131 yapan IP adresi ile hangi tarihler aras\u0131nda ka\u00e7 kez ba\u011flant\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi durumunda, somut olay\u0131n ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re ki\u015finin bu \u00f6zel ileti\u015fim sisteminin bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu kabul edilecek ayr\u0131ca bu a\u011fa d\u00e2hil olan ki\u015filerin a\u011f i\u00e7erisinde ba\u015fka ki\u015fi ya da ki\u015filerle yapt\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fme i\u00e7eriklerinin olmas\u0131 da aranmayacakt\u0131r. Haberle\u015fmelerin kimlerle yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve i\u00e7eriklerinin tespiti ise, ki\u015finin ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc i\u00e7indeki hiyerar\u015fik konumunun (\u00f6rg\u00fct y\u00f6neticisi\/\u00f6rg\u00fct \u00fcyesi) belirlenmesinde yol g\u00f6sterici olacakt\u0131r.<\/p>\n
M\u0130T’in yasal yetkisi \u00e7er\u00e7evesinde temin etti\u011fi ByLock veri taban\u0131 \u00fczerindeki incelemeler sonucunda, ByLock sunucusunun IP’lerine ba\u011flanmalar\u0131 nedeniyle sunucunun log kay\u0131tlar\u0131nda tutulan IP adreslerine ait abone bilgileri belirlenebildi\u011fi gibi ByLock sunucusunda kayd\u0131 olan kullan\u0131c\u0131lar\u0131n User-ID numaralar\u0131, kullan\u0131c\u0131 ad\u0131 ve \u015fifre bilgileri, sisteme ba\u011flant\u0131 tarihleri (log kay\u0131tlar\u0131), User-ID ekleyen di\u011fer kullan\u0131c\u0131lara ait bilgiler (roster kay\u0131tlar\u0131), ByLock kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n kurdu\u011fu ya da kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gruplar, mesaj i\u00e7erikleri gibi verilerin bir k\u0131sm\u0131 ya da t\u00fcm\u00fcn\u00fcn tespiti ve \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc de ger\u00e7ekle\u015ftirilebilmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla, KOM Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nca y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmalarla bir k\u0131sm\u0131 ya da t\u00fcm\u00fc tespit edilen bu verilerin de\u011ferlendirilmesi sonucunda, sistem taraf\u0131ndan atanan User-ID numaras\u0131n\u0131n ger\u00e7ekte hangi kullan\u0131c\u0131yla e\u015fle\u015ftirildi\u011fi ve bu kabul\u00fc sa\u011flayan verilerin neler oldu\u011fu hususunda d\u00fczenlenen ByLock tespit ve de\u011ferlendirme tutana\u011f\u0131nda yer alan bilgiler, sisteme d\u00e2hil oldu\u011fu anla\u015f\u0131lan ByLock kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n ger\u00e7ekte kim oldu\u011funa ve bu ki\u015finin ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc i\u00e7erisindeki hiyerar\u015fik konumuna y\u00f6nelik \u00f6nemli bilgiler i\u00e7erebilmektedir. Bununla birlikte, ByLock sistemine dair yukar\u0131da belirtilen teknik analizler ve kronolojik rapor dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda; ger\u00e7ekte ByLock sistemine (a\u011f\u0131na) d\u00e2hil olan ki\u015finin, T\u00fcrkiye’ye ait olmayan IP’ler \u00fczerinden ByLock sistemine ba\u011flanmas\u0131 nedeniyle, ByLock IP’lerine ba\u011flant\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131na dair CGNAT kay\u0131tlar\u0131na ula\u015f\u0131lamayabilece\u011fi gibi, KOM birimlerince ByLock sunucu verileri \u00fczerinde yap\u0131lan incelemenin hen\u00fcz sonu\u00e7lanmamas\u0131 veya bu incelemelere ra\u011fmen bu ki\u015fiye ait olan verilerin kurtar\u0131lamamas\u0131 – \u00e7\u00f6z\u00fcmlenememesi nedenleriyle User-ID numaras\u0131, kullan\u0131c\u0131 ad\u0131, \u015fifre, log kay\u0131tlar\u0131, roster bilgileri veya mesaj i\u00e7erikleri gibi verilerin hen\u00fcz tespit edilememi\u015f olmas\u0131 ya da incelemeye ra\u011fmen tespit edilememesi de s\u00f6z konusu olabilmektedir. Ancak bu durumda dahi ba\u015fka kullan\u0131c\u0131lara ait kurtar\u0131lan – \u00e7\u00f6z\u00fcmlenen roster kay\u0131tlar\u0131, mesajlar vb. verilerin i\u00e7eri\u011finin de\u011ferlendirilmesi sonucunda, ByLock program\u0131n\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lde kendisine ait veriler hen\u00fcz bulunamayan ya da \u00e7\u00f6z\u00fcmlenemeyen di\u011fer kullan\u0131c\u0131lar\u0131n da kim olduklar\u0131 tespit edilebilmekte, b\u00f6ylelikle ba\u015fta kullan\u0131c\u0131s\u0131 belli olmayan bir User-ID numaras\u0131n\u0131n ger\u00e7ekte kime ait oldu\u011fu da belirlenebilmektedir. Ger\u00e7ek kullan\u0131c\u0131s\u0131 bu \u015fekilde belirlenen User-ID numaralar\u0131na ili\u015fkin olarak da ByLock tespit ve de\u011ferlendirme tutanaklar\u0131 d\u00fczenlenebilmektedir.<\/p>\n
\u00d6te yandan, ByLock tespit ve de\u011ferlendirme tutana\u011f\u0131n\u0131n d\u00fczenlenmesinden \u00f6nceki bir tarihte, failin abonesi oldu\u011fu bir ADSL ya da GSM aboneli\u011fi \u00fczerinden ByLock sistemine ba\u011flant\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve sisteme kay\u0131t yap\u0131larak User-ID numaras\u0131 al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 belirlenerek bir User-ID numaras\u0131n\u0131n faille (abone) e\u015fle\u015ftirilmesi de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Kural olarak bu y\u00f6ndeki tutana\u011fa istinaden de ilgili abonenin ByLock User-ID numaras\u0131 alarak sisteme d\u00e2hil oldu\u011fu anla\u015f\u0131labilmektedir.<\/p>\n
ByLock sunucusuna ait 9 adet IP adresine T\u00fcrkiye IP’lerinden ba\u011flanan abonelerin bu ba\u011flant\u0131lar\u0131na dair internet trafik kay\u0131tlar\u0131n\u0131 i\u00e7eren ve operat\u00f6rler taraf\u0131ndan tutulan CGNAT (HIS) kay\u0131tlar\u0131 ise bir \u00e7e\u015fit \u00fcst veridir. Bu veriler; aboneye ait IP adresinin ByLock sunucusuna ait IP adreslerine ba\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirledi\u011finden, ki\u015finin ByLock sistemine d\u00e2hil olmu\u015f olabilece\u011fi konusunda \u00f6nemli bir emare olmakla birlikte IP adreslerine ba\u011flant\u0131 yapman\u0131n \u00f6tesinde ilgili aboneye sisteme d\u00e2hil olmas\u0131 i\u00e7in User-ID numaras\u0131 atan\u0131p atanmad\u0131\u011f\u0131 ve atanm\u0131\u015fsa bu numaran\u0131n ne oldu\u011fu konusunda bilgi i\u00e7ermemektedir.<\/p>\n
Dolay\u0131s\u0131yla, KOM’un ByLock sunucu verileri \u00fczerinde devam eden incelemelerinin hen\u00fcz tamamlanmamas\u0131 ya da incelemeye ra\u011fmen verinin kurtar\u0131lamamas\u0131 \u2013 \u00e7\u00f6z\u00fcmlenememesi nedeniyle ki\u015finin herhangi bir User-ID numaras\u0131yla e\u015fle\u015ftirilemedi\u011fi h\u00e2llerde de ByLock sunucusuna ait IP’lere ba\u011flant\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n CGNAT kay\u0131tlar\u0131 do\u011frultusunda tespit edilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu durumda ki\u015finin, ByLock sistemine ba\u011flanma y\u00f6n\u00fcnde bir hareketi olmakla birlikte hen\u00fcz kullan\u0131c\u0131 ad\u0131 ve \u015fifre olu\u015fturmak suretiyle User-ID numaras\u0131 almad\u0131\u011f\u0131, bu nedenle sisteme d\u00e2hil olmad\u0131\u011f\u0131 ya da ger\u00e7ekte User-ID numaras\u0131 al\u0131p hen\u00fcz veriler \u00fczerindeki incelemenin devam etmesi veya verilerin kurtar\u0131lamamas\u0131 \u2013 \u00e7\u00f6z\u00fcmlenememesi nedenleriyle bu User-ID numaras\u0131n\u0131n kendisiyle e\u015fle\u015ftirilemedi\u011fi anla\u015f\u0131labilece\u011fi gibi ByLock sunucular\u0131na tuzak y\u00f6ntemlerle (Morbeyin vb.) y\u00f6nlendirilmi\u015f olabilece\u011fi sonucuna da ula\u015f\u0131labilmektedir. Bununla birlikte ByLock kronoloji raporundan; CGNAT kay\u0131tlar\u0131na g\u00f6re ByLock sunucusuna ait IP’lere ba\u011flant\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 belirlenen GSM abonelerinden 11.480 abonenin, ByLock IP’lerine olan ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131n Morbeyin uygulamalar\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011finin tespitine ili\u015fkin bilgilendirme yaz\u0131lar\u0131n\u0131n ilgililerin soru\u015fturma ve kovu\u015fturma dosyalar\u0131na g\u00f6nderilmi\u015f oldu\u011fu da dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Gelinen noktada ki\u015finin ByLock ileti\u015fim sistemine (a\u011f\u0131na) d\u00e2hil oldu\u011funun belirlenebilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan, \u00f6ncelikle ByLock sunucusunda kay\u0131tl\u0131 bir User-ID numaras\u0131n\u0131n ki\u015fiyle e\u015fle\u015ftirilmesine dair veriler i\u00e7eren ByLock tespit ve de\u011ferlendirme tutana\u011f\u0131n\u0131n, bu belgenin bulunmamas\u0131 h\u00e2linde de varsa san\u0131\u011fa ait oldu\u011fu belirlenen ByLock User-ID numaras\u0131n\u0131 i\u00e7erir tutana\u011f\u0131n getirtilerek tutanaklarda yer alan veriler san\u0131\u011fa anlat\u0131ld\u0131ktan sonra san\u0131k ve varsa m\u00fcdafisinden diyeceklerinin sorulmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
Bu itibarla failin bilerek ve isteyerek ByLock sunucusunda kay\u0131tl\u0131 bir User-ID ald\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi h\u00e2linde, ByLock ileti\u015fim sistemine d\u00e2hil olup ancak bir \u00f6rg\u00fct \u00fcyesinin sahip olabilece\u011fi gizli haberle\u015fme imk\u00e2n\u0131na kavu\u015ftu\u011funun, dolay\u0131s\u0131yla en az\u0131ndan FET\u00d6\/PDY silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyesi oldu\u011funun kabul\u00fc i\u00e7in gerekli ve yeterli olacakt\u0131r. Ayr\u0131ca bu a\u011fa d\u00e2hil olan ki\u015filerin a\u011f i\u00e7erisinde ba\u015fka ki\u015fi ya da ki\u015filerle yapt\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fme i\u00e7eriklerinin olmas\u0131 da aranmayacakt\u0131r. ByLock sistemine d\u00e2hil olan failler y\u00f6n\u00fcnden sistem i\u00e7erisindeki haberle\u015fmelerin kimlerle yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve i\u00e7eriklerinin tespiti, ancak fail hakk\u0131nda \u00f6rg\u00fct y\u00f6neticili\u011finden dava a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 ve failin \u00f6rg\u00fct y\u00f6neticisi oldu\u011funun belirlenmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan yani \u00f6rg\u00fct i\u00e7indeki konumunun saptanmas\u0131 i\u00e7in mevcut delillerin yetersiz g\u00f6r\u00fclmesi h\u00e2linde yol g\u00f6sterici olacakt\u0131r.<\/p>\n
Bununla birlikte gerekti\u011fi h\u00e2llerde User-ID bilgisi i\u00e7eren ByLock tespit ve de\u011ferlendirme tutana\u011f\u0131nda ve ByLock User-ID numaras\u0131n\u0131 i\u00e7erir tutanakta yer alan tespitlere ra\u011fmen, ByLock sunucular\u0131na ait IP’lere ba\u011flant\u0131s\u0131 saptanan IP adreslerinin ait oldu\u011fu san\u0131k ad\u0131na kay\u0131tl\u0131 GSM ya da ADSL aboneli\u011finin veya bu abonelikler \u00fczerinden internete ba\u011flanan cihazlar\u0131n san\u0131\u011f\u0131n bilgisi ve r\u0131zas\u0131 d\u00e2hilinde ya da haricinde daimi veya ge\u00e7ici s\u00fcreyle bir ba\u015fkas\u0131 taraf\u0131ndan kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na, bu abonelikler \u00fczerinden kurulan internet ba\u011flant\u0131s\u0131 i\u00e7in gerekli \u015fifre gibi bilgilerin ba\u015fkalar\u0131yla payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ya da haks\u0131z olarak ele ge\u00e7irildi\u011fine vb. y\u00f6nelik bulgular\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda ya da dosya kapsam\u0131na g\u00f6re User-ID numaras\u0131n\u0131n tespit edilenden farkl\u0131 bir ki\u015fiye ait oldu\u011funa y\u00f6nelik bir \u015f\u00fcphe olu\u015fmas\u0131 durumunda, User-ID bilgisi i\u00e7eren tutanaklar\u0131n, san\u0131\u011f\u0131n kendisi d\u0131\u015f\u0131nda, abonelikleri ya da internet ba\u011flant\u0131 vb. \u015fifrelerini kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti\u011fi ki\u015fiye ait a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtece\u011fi bilgilerle veya yap\u0131lacak ara\u015ft\u0131rmalar sonucunda elde edilecek verilerle birlikte de\u011ferlendirilmesi; yine savunman\u0131n i\u00e7eri\u011fine ve dosya kapsam\u0131na g\u00f6re gerekli g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc takdirde ayr\u0131ca, ByLock sunucu IP’lerine ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 tespit edilen IP adresine ait olup san\u0131\u011f\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 belirlenen ADSL ya da GSM numaras\u0131na ili\u015fkin CGNAT sorgu kay\u0131tlar\u0131 ve varsa GSM numaras\u0131n\u0131n HTS kay\u0131tlar\u0131 ile KOM’un g\u00fcncel ByLock sorgu sonu\u00e7lar\u0131na dair raporun da getirtilerek, elde edilen verilerin bir b\u00fct\u00fcn olarak de\u011ferlendirilmesi gerekmektedir.<\/p>\n
b) Ard\u0131\u015f\u0131k ve Periyodik Olarak Ankes\u00f6rl\u00fc veya Sabit Telefondan Aranma<\/p>\n
G\u00fcncel T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fckte ard\u0131\u015f\u0131k \u201cbirbiri ard\u0131na gelen\u201d, periyodik ise \u201cs\u00fcreli\u201d anlam\u0131na gelen s\u0131fatlard\u0131r. Buna g\u00f6re ankes\u00f6rl\u00fc veya sabit telefon hatlar\u0131ndan k\u0131sa bir zaman i\u00e7erisinde ve birbiri ard\u0131na gelecek \u015fekilde birden \u00e7ok kimsenin aranmas\u0131 \u201card\u0131\u015f\u0131k aranma\u201d, belirli bir tarih aral\u0131\u011f\u0131nda de\u011fi\u015fik zamanlarda ve s\u00fcreli olacak \u015fekilde bir kimsenin aranmas\u0131 ise \u201cperiyodik aranma\u201d olarak tan\u0131mlan\u0131r.<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ki\u015filer aras\u0131 ileti\u015fimde ankes\u00f6rl\u00fc (kumbaras\u0131na para, jeton ya da \u00f6zel kart at\u0131l\u0131nca konu\u015fmaya a\u00e7\u0131lan telefon) veya sabit (kablolu) telefon kullan\u0131m\u0131na g\u00f6re cep telefonu kullan\u0131m\u0131 daha yayg\u0131nd\u0131r. Ki\u015filerin konu\u015fma \u00fccreti kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda herkesin kullan\u0131m\u0131na a\u00e7\u0131k bulunan ankes\u00f6rl\u00fc veya sabit bir telefon hatt\u0131ndan arama yapmalar\u0131 cep telefonunun veya cep telefonunu kullanma imkan\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131 gibi durumlarda bir hizmeti kar\u015f\u0131lamaktad\u0131r. Di\u011fer taraftan sabit ve ankes\u00f6rl\u00fc telefon hatlar\u0131n\u0131n ki\u015finin kendisi ad\u0131na kay\u0131tl\u0131 olmamas\u0131 nedeniyle kendi kimli\u011fini gizlemesini sa\u011flamas\u0131ndan dolay\u0131 bu ama\u00e7la kullan\u0131lmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
FET\u00d6\/PDY silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn gizlili\u011fe azami derecede riayet etti\u011fi, genellikle ayda bir kez ileti\u015fime ge\u00e7ilerek toplant\u0131lar\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi, toplant\u0131larda bir sonraki bulu\u015fma tarihinin kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, bir problem olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece yeniden bir aramaya ihtiya\u00e7 duyulmad\u0131\u011f\u0131, ihtiya\u00e7 oldu\u011funda ise \u00f6rg\u00fct \u00fcyelerinin birbirlerine ankes\u00f6rl\u00fc telefonlar, b\u00fcfelerde kurulu bulunan sabit hatlar, gizli numaralar veya \u015fehir i\u00e7i hatlardan ula\u015fmay\u0131 tercih ettikleri anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Nitekim, Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca Kara Kuvvetleri Komutanl\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6rev yapan ve FET\u00d6\/PDY silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn mahrem yap\u0131lanmas\u0131 i\u00e7erisinde olduklar\u0131 de\u011ferlendirilen \u00f6rg\u00fct \u00fcyelerinin tespiti amac\u0131yla, Ankara ili genelinde 477 adet ankes\u00f6rl\u00fc sabit telefon hatt\u0131 sahiplerinin soru\u015fturulmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda mahkeme karar\u0131 do\u011frultusunda bu hatlar\u0131n HTS kay\u0131tlar\u0131n\u0131n temin edildi\u011fi, bu hatlarla, haklar\u0131nda ayn\u0131 \u00f6rg\u00fcte \u00fcye olduklar\u0131 iddias\u0131yla ayr\u0131 soru\u015fturma y\u00fcr\u00fct\u00fclen y\u00fcksek yarg\u0131 eski \u00fcyelerince kullan\u0131lan telefon hatlar\u0131na ait HTS kay\u0131tlar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131larak sabit hatlarla bu ki\u015filerin hatlar\u0131n\u0131n ard\u0131\u015f\u0131k, sistematik veya periyodik olarak aran\u0131p aranmad\u0131\u011f\u0131 hususunda yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rma sonucunda d\u00fczenlenen 13.09.2018 tarihli rapor ekinde bulunan \u015f\u00fcpheli….. kendisi hakk\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturmada m\u00fcdafisi huzurunda savc\u0131l\u0131k ifadesinde; FET\u00d6 i\u00e7erisinde yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00f6\u011fretmen konumunda yapt\u0131\u011f\u0131 toplant\u0131larda bir sonraki toplant\u0131y\u0131 kararla\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131, acil durumlarda toplant\u0131lar\u0131 iptal etmek veya ba\u015fka konular\u0131 aktarmak i\u00e7in cep telefon numaralar\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck ka\u011f\u0131tlara kodlu olarak kaydettiklerini, son iki rakam\u0131 99\u2019a tamamlayacak \u015fekilde kodlad\u0131klar\u0131n\u0131, kendi cep telefonundan asla arama yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu \u015fekilde irtibat kurman\u0131n yasak oldu\u011funu, tedbir olarak evine olabildi\u011fince uzak b\u00fcfelerden kont\u00f6rl\u00fc telefonlardan arad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bir b\u00fcfeden sadece bir ki\u015fiyi arad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bir ka\u00e7 ki\u015fiyi arayaca\u011f\u0131 zaman farkl\u0131 b\u00fcfeleri gezdi\u011fini, ayn\u0131 b\u00fcfeden art arda arama yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n arayan \u00f6\u011fretmenin tedbire uymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi\u011fini, tedbirlerin kendilerine \u00f6\u011fretildi\u011fini, ancak uygulan\u0131p uygulanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n takibinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan etmek suretiyle FET\u00d6\/PDY silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyelerinin sabit telefon hatlar\u0131n\u0131 ne \u015fekilde ve hangi ama\u00e7la kulland\u0131klar\u0131na a\u00e7\u0131kl\u0131k getirmi\u015ftir.<\/p>\n
Bu itibarla, ankes\u00f6rl\u00fc veya sabit telefon hatlar\u0131ndan ard\u0131\u015f\u0131k veya periyodik olarak aranan failin \u00f6rg\u00fct\u00fcn uygulad\u0131\u011f\u0131 ileti\u015fimin gizlili\u011fine ili\u015fkin tedbir ve haberle\u015fme y\u00f6ntemi hakk\u0131nda bilgi sahibi oldu\u011fu, \u00f6zellikle ard\u0131\u015f\u0131k aramalarda \u00f6rg\u00fct tedbirine ayk\u0131r\u0131 bir \u015fekilde birden fazla \u00f6rg\u00fct \u00fcyesinin k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7erisinde aranmas\u0131n\u0131n failin \u00f6rg\u00fctsel toplant\u0131lara kat\u0131l\u0131m g\u00f6sterdi\u011fi, FET\u00d6\/PDY ile aras\u0131nda organik ve s\u0131k\u0131 bir ba\u011f oldu\u011fu, ard\u0131\u015f\u0131k ve periyodik aranmalar\u0131n h\u00fccre tipine uygun \u015fekilde bir haberle\u015fme ger\u00e7ekle\u015ftirilmesine imk\u00e2n verdi\u011fi ve di\u011fer delillerle birlikte fail aleyhine delil olabilece\u011fi kabul edilebilir.<\/p>\n
c) Genel Olarak \u00d6rg\u00fct\u00fcn Yarg\u0131 Yap\u0131lanmas\u0131, HSK ve Y\u00fcksek Mahkeme \u00dcyelikleri Se\u00e7imleri<\/p>\n
FET\u00d6\/PDY silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcyle ilgili olarak \u00fclke sath\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturmalarda elde edilen dijital veriler, tan\u0131k beyanlar\u0131, haklar\u0131nda soru\u015fturma y\u00fcr\u00fct\u00fclen ki\u015filerin etkin pi\u015fmanl\u0131k h\u00fck\u00fcmleri kapsam\u0131nda verdikleri ifadelerle, \u00f6rg\u00fcte ili\u015fkin a\u00e7\u0131k kaynaklara da yans\u0131yan bilgiler do\u011frultusunda ve Anayasal d\u00fczende devletin \u00fc\u00e7 kuvvetinden biri olan yarg\u0131n\u0131n i\u015flevinden ileri gelen \u00f6nemi kar\u015f\u0131s\u0131nda; bu \u00f6rg\u00fct\u00fcn, yarg\u0131sal mekanizmalara egemen olma faaliyetlerini, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devleti\u2019nin t\u00fcm Anayasal kurumlar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irmeye y\u00f6nelik nih\u00e2i amac\u0131na ula\u015fmak i\u00e7in bir s\u00fcre\u00e7 ve basamak olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Bu ba\u011flamda, \u00f6rg\u00fct lideri Fetullah G\u00fclen’in a\u00e7\u0131k kaynaklara da yans\u0131yan \u201cOrada icab\u0131nda mahkemenin alt\u0131n\u0131 \u00fcst\u00fcne getireceksin, avucuna alacaks\u0131n, arkada\u015flara diyorum ki ben ‘Belki bin d\u00f6kt\u00fcreceksin, geriye biri d\u00f6necek, 1 milyar vereceksiniz, 10 milyonluk tazminat davas\u0131 alacaks\u0131n\u0131z, \u00f6nemli olan mahkum etmektir yani, avukat da kiralayacaks\u0131n\u0131z, hakim de kiralayacaks\u0131n\u0131z… D\u00fcnyada sat\u0131n al\u0131nmayacak adam yoktur. Sadece fiyatlar\u0131 farkl\u0131d\u0131r. Birini az fiyata birini \u00e7ok fiyata al\u0131rs\u0131n\u201d \u015feklindeki beyan\u0131, yarg\u0131da kanun d\u0131\u015f\u0131 kadrola\u015fma ve bu erke egemen olma hususlar\u0131nda verdi\u011fi \u00f6rg\u00fctsel talimatlardan biridir.<\/p>\n
\u00d6rg\u00fctsel kadrola\u015fma a\u00e7\u0131s\u0131ndan; FET\u00d6\/PDY silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc taraf\u0131ndan kendi mensuplar\u0131na h\u00e2kimlik ve Cumhuriyet savc\u0131l\u0131\u011f\u0131 s\u0131navlar\u0131na girmeleri konusunda telkinlerde bulunuldu\u011fu, \u00f6rg\u00fct mensubu \u00f6\u011frencilere h\u00e2kimlik ve savc\u0131l\u0131k s\u0131nav\u0131n\u0131 kazanmalar\u0131 h\u00e2linde \u00f6rg\u00fct\u00fcn kendilerine referans olaca\u011f\u0131n\u0131n s\u00f6ylendi\u011fi, m\u00fclakat\u0131 ge\u00e7ip staja ba\u015flayan \u00f6rg\u00fct mensubu h\u00e2kim ve Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 adaylar\u0131n\u0131n Adalet Akademisi ve staj d\u00f6neminde de yine \u00f6rg\u00fct taraf\u0131ndan koordine edildi\u011fi, s\u00f6z konusu adaylar\u0131n \u00f6rg\u00fct mensubu olduklar\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in kendi ba\u015flar\u0131na, fakat \u00f6rg\u00fctle irtibat\u0131 koparmayacak \u015fekilde ev tutmalar\u0131n\u0131n tavsiye edildi\u011fi, adaylar\u0131n be\u015fer ki\u015filik kapal\u0131 gruplar halinde \u00f6rg\u00fct taraf\u0131ndan finanse edilen evlerde kalmalar\u0131n\u0131n sa\u011fland\u0131\u011f\u0131, bu kapsamda \u00f6rg\u00fct kurallar\u0131na g\u00f6re iki evin irtibat halinde olmas\u0131n\u0131n istendi\u011fi, bu evlere murak\u0131p ad\u0131 verilen \u00f6rg\u00fct mensubu ki\u015filerin gelerek evde kalan adaylardan bilgi al\u0131p tavsiyelerde bulunduklar\u0131,<\/p>\n
Bununla birlikte, \u00f6rg\u00fcte ait \u0131\u015f\u0131k evlerinin il baz\u0131nda eyalet ad\u0131 alt\u0131nda birden \u00e7ok b\u00f6lgeye ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131, her b\u00f6lgenin sekiz il\u00e2 on evi kapsad\u0131\u011f\u0131, b\u00f6lgelerden sorumlu ki\u015filere b\u00f6lge abisi\/ablas\u0131 ad\u0131 verildi\u011fi, \u00f6rg\u00fct\u00fcn T\u00fcrkiye Adalet Akademisi staj\u0131nda adaylar\u0131 staj d\u00f6nemlerine g\u00f6re ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131, baz\u0131 \u00f6rg\u00fct mensubu adaylara T\u00fcrkiye Adalet Akademisi yurdunda kalmalar\u0131 tavsiye edilerek bu ki\u015filerden, \u00f6rg\u00fct lehine ya da aleyhine konu\u015fan aday arkada\u015flar\u0131n\u0131n bildirilmesinin istendi\u011fi, her d\u00f6nemin sorumlu abisinin\/ablas\u0131n\u0131n bulundu\u011fu, evlere gelen \u00f6rg\u00fct mensubu murak\u0131plar\u0131n adaylara dinsel ve sosyal davran\u0131\u015flar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan telkinde bulunduklar\u0131, \u00f6rg\u00fct mensubu h\u00e2kim ve Cumhuriyet savc\u0131lar\u0131n\u0131n T1, T2, T3, T4 ve T5 \u015feklinde kategorize edilerek ta\u015fra ve devre yap\u0131lanmas\u0131n\u0131n olu\u015fturuldu\u011fu, bu yap\u0131lanmalarda belirli aral\u0131klarla organizasyon ve g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi,<\/p>\n
FET\u00d6\/PDY Silahl\u0131 Ter\u00f6r \u00d6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn y\u00fcksek yarg\u0131 i\u00e7erisinde de benzer \u015fekilde bir yap\u0131lanma i\u00e7erisinde hareket etti\u011fi, bu durumun Emniyet Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Narkotik Su\u00e7larla M\u00fccadele \u015eube M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnce d\u00fczenlenen 03.05.2018 tarihli rapordan da anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131, s\u00f6z konusu rapora g\u00f6re; \u00f6rg\u00fct mensubu Yarg\u0131tay eski \u00dcyelerinin g\u00f6rev yapmakta olduklar\u0131 hukuk ve ceza dairelerine g\u00f6re gruplar olu\u015fturuldu\u011fu, y\u00fcksek yarg\u0131 eski \u00fcyelerinin ald\u0131klar\u0131 kod isimler dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda (H1, H2, H3, C1, C2, C3, C4) \u015feklinde grupland\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131, Yarg\u0131tay eski \u00dcyelerinin g\u00f6revde bulunduklar\u0131 zaman i\u00e7erisinde g\u00f6rev yapt\u0131klar\u0131 Yarg\u0131tay Daireleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, \u201cH\u201d kod ad\u0131 ile isimlendirilenlerin Yarg\u0131tay Hukuk Dairelerinde, \u201cC\u201d kod ad\u0131 ile isimlendirilenlerin Yarg\u0131tay Ceza Dairelerinde g\u00f6rev yapt\u0131klar\u0131, isimlendirmelerde yer alan 0, 1, 2, 3 rakamlar\u0131n\u0131n grup i\u00e7erisindeki hiyerar\u015fiye ili\u015fkin s\u0131ralamay\u0131, \u201c0\u201d ile kodlaman\u0131n ise grup sorumlusunu g\u00f6sterdi\u011fi, harf ve rakam ile grupland\u0131rmalardan sonra (C3, H2 vb.) baz\u0131 isimlendirmelerde kullan\u0131c\u0131n\u0131n ad\u0131 ve soyad\u0131n\u0131n ba\u015f harflerinin eklenmesi suretiyle kod ad\u0131 olu\u015fturuldu\u011fu, \u201cD\u201d harfi ile yap\u0131lan grupland\u0131rman\u0131n \u201cDan\u0131\u015fma Heyetinde\u201d bulunanlar\u0131 g\u00f6sterdi\u011fi, Yarg\u0131tay Hukuk ve Ceza Daireleri genel sorumlusunun \u201c59344 ID\u201d numaral\u0131 ByLock hesab\u0131 kullan\u0131c\u0131s\u0131 Yarg\u0131tay eski \u00dcyesi… oldu\u011fu ve bu ki\u015finin \u201cDan\u0131\u015fma Heyeti\u201d ile di\u011fer gruplarda bulunanlar\u0131n irtibat\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirtildi\u011fi,
\nYine, 2010 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fiyle H\u00e2kimler ve Savc\u0131lar Kurulu \u00dcyelerinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn h\u00e2kim ve Cumhuriyet savc\u0131lar\u0131 aras\u0131ndan yap\u0131lacak se\u00e7imle belirlenmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden, \u00f6rg\u00fct taraf\u0131ndan \u00f6ncelikle bu se\u00e7imlerdeki, ard\u0131ndan da bu Kurul taraf\u0131ndan \u00fcyeleri belirlenen y\u00fcksek mahkemelerdeki kadrola\u015fmaya \u00f6nem verildi\u011fi, bu do\u011frultuda 2010 y\u0131l\u0131ndaki HSK \u00dcyeli\u011fi se\u00e7imleri s\u00fcrecinde \u00f6rg\u00fct mensuplar\u0131nca toplant\u0131 ve di\u011fer organizasyonlar d\u00fczenlenerek hem HSK \u00dcyeli\u011fi, hem de ard\u0131ndan y\u00fcksek mahkeme \u00fcyeliklerinin belirlenmesi hususunda \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
\u00d6rg\u00fctsel etkinli\u011fin ve bask\u0131n\u0131n yarg\u0131sal mekanizmalarda devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n sa\u011flanabilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan, bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n 2014 y\u0131l\u0131ndaki HSK se\u00e7imlerinde de hem h\u00e2kim ve Cumhuriyet savc\u0131lar\u0131nca hem de y\u00fcksek yarg\u0131 \u00fcyelerince yap\u0131lan se\u00e7imler a\u00e7\u0131s\u0131ndan da s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc tespit edilmi\u015ftir.<\/p>\n
3- Hata H\u00fck\u00fcmleri \u00c7er\u00e7evesinde Silahl\u0131 Ter\u00f6r \u00d6rg\u00fct \u00dcyeli\u011fi Su\u00e7unun De\u011ferlendirilmesi<\/p>\n
Bir su\u00e7 \u00f6rg\u00fct\u00fc, ba\u015ftan itibaren su\u00e7 i\u015flemek \u00fczere kurulmu\u015f illegal bir yap\u0131 olabilece\u011fi gibi, legal olarak faaliyet g\u00f6stermekte olan bir sivil toplum \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn sonradan bir su\u00e7 \u00f6rg\u00fct\u00fcne, hatta ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015fmesi de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu kapsamda \u00f6nceden var olan ancak hakk\u0131nda karar verilmedi\u011fi i\u00e7in kamuoyu taraf\u0131ndan varl\u0131\u011f\u0131 bilinmeyen \u00f6rg\u00fct\u00fcn hukuki varl\u0131k kazanmas\u0131 mahkemeler taraf\u0131ndan verilecek karara ba\u011fl\u0131 ise de \u00f6rg\u00fct\u00fcn kurucusu, y\u00f6neticileri ya da \u00fcyeleri; kurulu\u015f tarihinden veya me\u015fru ama\u00e7larla kurulup daha sonra su\u00e7 \u00f6rg\u00fct\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc andan itibaren ceza hukuku bak\u0131m\u0131ndan sorumlu olacaklard\u0131r.<\/p>\n
Silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olma su\u00e7unun do\u011frudan kastla i\u015flenebildi\u011fi g\u00f6zetilerek, hukuki zeminde faaliyet g\u00f6steren ve nihai amac\u0131n\u0131 gizli tutmas\u0131 nedeniyle a\u00e7\u0131k\u00e7a bilinmeyen yap\u0131lara dahil olan \u00f6rg\u00fct mensuplar\u0131ndan bir k\u0131sm\u0131n\u0131n, olu\u015fumun bir ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc oldu\u011funu bilmediklerini iddia etmeleri durumunda, TCK’n\u0131n 30. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda yer alan hata h\u00fckm\u00fc uyar\u0131nca de\u011ferlendirme yapmak gerekecektir.
\n5237 say\u0131l\u0131 TCK’n\u0131n “Hata” ba\u015fl\u0131kl\u0131 30. maddesi \u00fc\u00e7 f\u0131kra halinde;<\/p>\n
“Fiilin icras\u0131 s\u0131ras\u0131nda su\u00e7un kanun\u00ee tan\u0131m\u0131ndaki madd\u00ee unsurlar\u0131 bilmeyen bir kimse, kasten hareket etmi\u015f olmaz. Bu hata dolay\u0131s\u0131yla taksirli sorumluluk h\u00e2li sakl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bir su\u00e7un daha a\u011f\u0131r veya daha az cezay\u0131 gerektiren nitelikli h\u00e2llerinin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi hususunda hataya d\u00fc\u015fen ki\u015fi, bu hatas\u0131ndan yararlan\u0131r.
\nCeza sorumlulu\u011funu kald\u0131ran veya azaltan nedenlere ait ko\u015fullar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi hususunda ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir hataya d\u00fc\u015fen ki\u015fi, bu hatas\u0131ndan yararlan\u0131r.” \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015f iken, 08.07.2005 tarihli ve 25869 say\u0131l\u0131 Resm\u00ee Gazete’de yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 5377 say\u0131l\u0131 Kanun’un 4. maddesi ile eklenen; “\u0130\u015fledi\u011fi fiilin haks\u0131zl\u0131k olu\u015fturdu\u011fu hususunda ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir hataya d\u00fc\u015fen ki\u015fi, cezaland\u0131r\u0131lmaz” bi\u00e7imindeki d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kra ile son h\u00e2lini alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Maddede \u00e7e\u015fitli hata h\u00e2lleri d\u00fczenlenmi\u015f olup maddenin birinci f\u0131kras\u0131nda su\u00e7un maddi unsurlar\u0131nda hataya ili\u015fkin h\u00fckme yer verilmi\u015ftir.
\n\u0130kinci f\u0131kra ile, ki\u015finin su\u00e7un daha a\u011f\u0131r veya daha az cezay\u0131 gerektiren nitelikli h\u00e2llerinin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi hususundaki hatas\u0131ndan yararlanmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, buna g\u00f6re, karde\u015fi oldu\u011funu bilmedi\u011fi bir ki\u015fiyi \u00f6ld\u00fcren failin, kasten \u00f6ld\u00fcrme su\u00e7unun nitelikli h\u00e2llerinden olan karde\u015fini \u00f6ld\u00fcrmekten de\u011fil, kasten \u00f6ld\u00fcrmenin temel \u015feklinden sorumlu olaca\u011f\u0131, de\u011fersiz zannederek de\u011ferli bir kolyeyi \u00e7alan fail hakk\u0131nda ise de\u011fer azl\u0131\u011f\u0131 h\u00fckm\u00fcn\u00fcn uygulanaca\u011f\u0131 ilke olarak kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n
\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131krada, ceza sorumlulu\u011funu kald\u0131ran veya azaltan nedenlere ait \u015fartlar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi konusunda ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir hataya d\u00fc\u015fen ki\u015finin, bu hatas\u0131ndan yararlanaca\u011f\u0131 h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f olup f\u0131krada hem hukuka uygunluk sebebinin maddi \u015fartlar\u0131nda hata, hem de kusurlulu\u011fu etkileyen hata halleri d\u00fczenlenmi\u015ftir. Failin bu f\u0131kra h\u00fckm\u00fcnden yararlanabilmesi i\u00e7in bulundu\u011fu durum itibar\u0131yla hatas\u0131n\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
Maddeye 5377 say\u0131l\u0131 Kanun’la eklenen d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131krada ise, ki\u015finin i\u015fledi\u011fi fiilden dolay\u0131 kusurlu ve sorumlu tutulabilmesi i\u00e7in, bu fiilin bir haks\u0131zl\u0131k olu\u015fturdu\u011funu bilmesi gerekti\u011fi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re fail, i\u015fledi\u011fi fiilin haks\u0131zl\u0131k olu\u015fturdu\u011fu konusunda ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir hataya d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fse, di\u011fer bir ifadeyle, eyleminin hukuka ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131, haks\u0131zl\u0131k olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131, me\u015fru oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle hareket etmi\u015fse ve bu yan\u0131lg\u0131s\u0131 i\u00e7inde bulundu\u011fu \u015fartlar bak\u0131m\u0131ndan ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz nitelikte ise art\u0131k cezaland\u0131r\u0131lmayacakt\u0131r. Hatan\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011funun belirlenmesinde, ki\u015finin bilgi d\u00fczeyi, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc e\u011fitim, i\u00e7inde bulundu\u011fu sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel \u00e7evre \u015fartlar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulacakt\u0131r.<\/p>\n
\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kralar\u0131n uygulanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcyle ki\u015finin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir hataya d\u00fc\u015fmesi \u015fart\u0131 aranmakta olup hatan\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131labilir olmas\u0131 durumunda ki\u015fi kusurlu say\u0131lacak, di\u011fer bir ifadeyle fiilden dolay\u0131 sorumlu tutulacak, ancak bu hata temel cezan\u0131n belirlenmesinde dikkate al\u0131nacakt\u0131r.<\/p>\n
Konumuza ili\u015fkin olarak maddenin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 ele al\u0131nmas\u0131nda fayda bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
Maddenin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n gerek\u00e7esinde; “Kast, su\u00e7un kanuni tan\u0131m\u0131ndaki madd\u00ee unsurlar\u0131n bilerek ve istenerek ger\u00e7ekle\u015ftirilmesidir. Bu unsurlara ili\u015fkin bilgisizlik, eksik veya yanl\u0131\u015f bilgi sahibi olunmas\u0131 durumu ise, madd\u00ee unsurlarda hata olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. B\u00f6yle bir hata kast\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na engel olur. \u00d6rne\u011fin, ki\u015fi vestiyerden kendisininki zannederek ba\u015fkas\u0131n\u0131n paltosunu al\u0131r. Keza, ki\u015fi gece karanl\u0131\u011f\u0131nda vah\u015fi bir hayvan zann\u0131yla hareketli bir cisme ate\u015f eder. Ancak, ger\u00e7ekte bu hareket eden cisim bir insand\u0131r ve dolay\u0131s\u0131yla; bu insan \u00f6l\u00fcr veya yaralan\u0131r. \u00d6rnek olarak verilen bu olaylarda failin bilgisi ger\u00e7e\u011fe uysayd\u0131; i\u015fledi\u011fi fiil haks\u0131zl\u0131k te\u015fkil etmeyecekti. Bu nedenle hata h\u00e2linde kasten i\u015flenmi\u015f bir su\u00e7tan s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n
F\u0131krada ayr\u0131ca, madd\u00ee unsurlarda hata h\u00e2linde, taksirle sorumlulu\u011fa ili\u015fkin h\u00fckme yer verilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re, meydana gelen neticeye ili\u015fkin olarak gerekli dikkat ve \u00f6zen g\u00f6sterilmi\u015f olsayd\u0131 b\u00f6yle bir netice ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmazd\u0131 \u015feklinde bir yarg\u0131ya ula\u015f\u0131labiliyorsa; taksirle i\u015flenmi\u015f bir su\u00e7 s\u00f6z konusu olur. Ancak bu durumda neticenin taksirle ger\u00e7ekle\u015ftirilmesinin kanunda su\u00e7 olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015f olmas\u0131 gerekir. Bu nedenle, kendisinin sanarak ba\u015fkas\u0131n\u0131n \u00e7antas\u0131n\u0131 alan ki\u015finin yan\u0131lg\u0131s\u0131nda taksirin varl\u0131\u011f\u0131 kabul edilse bile; kanunda h\u0131rs\u0131zl\u0131k fiilinin ancak yararlanma kasd\u0131yla i\u015flenebilece\u011fi belirtildi\u011fi i\u00e7in; b\u00f6yle bir olay dolay\u0131s\u0131yla ceza sorumlulu\u011fu do\u011fmayacakt\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, av hayvan\u0131 zannederek ger\u00e7ekte bir insana ate\u015f edip onun \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden olan ki\u015finin bu hatas\u0131nda taksiri varsa, adam \u00f6ld\u00fcrme kanunda taksirle i\u015flenen bir su\u00e7 olarak da tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, b\u00f6yle bir olayda fail, taksirle adam \u00f6ld\u00fcrme su\u00e7undan dolay\u0131 sorumlu tutulacakt\u0131r…” a\u00e7\u0131klamalar\u0131na yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Kast, su\u00e7un kanuni tan\u0131m\u0131ndaki unsurlar\u0131n bilerek ve istenerek ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi olup bu unsurlara ili\u015fkin bilgisizlik, eksik ya da hatal\u0131 bilgi, maddi unsurlara ili\u015fkin bir hatad\u0131r. Bu hatan\u0131n kast\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na engel olacak d\u00fczeyde bulunmas\u0131 h\u00e2linde san\u0131\u011fa ceza verilmeyecektir. Su\u00e7un maddi unsurlar\u0131na ili\u015fkin hata, eylemin su\u00e7 te\u015fkil etmesi i\u00e7in bulunmas\u0131 zorunlu hususlara ili\u015fkin bir yan\u0131lmad\u0131r. Maddenin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n ikinci c\u00fcmlesinde, hata dolay\u0131s\u0131yla taksirli sorumluluk h\u00e2linin sakl\u0131 oldu\u011fu belirtildi\u011finden, taksirle de i\u015flenebilen bir su\u00e7un maddi unsurlar\u0131nda tedbirsizlik ve dikkatsizlik sonucu hataya d\u00fc\u015f\u00fclmesi kusurlulu\u011fu ortadan kald\u0131rmayacakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin, gerekli dikkat ve \u00f6zeni g\u00f6stermeden gece g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc karart\u0131ya av hayvan\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnerek ate\u015f eden ve bir ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden olan fail, taksirle \u00f6ld\u00fcrmeden sorumlu olacakt\u0131r.
\n\u00d6\u011fretide bu konuya ili\u015fkin olarak; “Su\u00e7un maddi unsurlar\u0131na ili\u015fkin hata, eylemin su\u00e7 te\u015fkil etmesi i\u00e7in bulunmas\u0131 zorunlu hususlara ili\u015fkin bir yan\u0131lmad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, arkada\u015f\u0131n\u0131 ziyarete giden bir kimsenin, arkada\u015f\u0131n\u0131n oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n konutuna girmesi.”<\/p>\n
(Artuk\/G\u00f6kcen\/Yenid\u00fcnya, Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler, 7. Bask\u0131, s. 522.), “Su\u00e7un maddi unsurlar\u0131nda hata (unsur yan\u0131lg\u0131s\u0131), m\u00fc\u015fahhas bir olayda su\u00e7un maddi unsurlar\u0131na m\u00fcteallik hususlardaki bilgisizli\u011fi, eksik veya yanl\u0131\u015f bilgiyi ifade eder. Bir ba\u015fka ifadeyle, faildeki m\u00fc\u015fahhas olaya ili\u015fkin tasavvurun ger\u00e7ekle ba\u011fda\u015fmamas\u0131 h\u00e2lidir. Bu hata, su\u00e7a ili\u015fkin kast\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131r. Bu hata h\u00e2linde kasten i\u015flenmi\u015f bir haks\u0131zl\u0131ktan bahsetmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Failin bilgisi veya tasavvuru ger\u00e7e\u011fe uysayd\u0131; i\u015fledi\u011fi fiilin bir haks\u0131zl\u0131k te\u015fkil etmeyece\u011fi muhakkak olmal\u0131d\u0131r” (\u0130zzet \u00d6zgen\u00e7, T\u00fcrk Ceza Kanunu Gazi \u015eerhi Genel H\u00fck\u00fcmler, Se\u00e7kin, 1. Bask\u0131, 2005, s. 421.) \u015feklinde g\u00f6r\u00fc\u015flere yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Failin, isnat olunan su\u00e7un maddi unsurlar\u0131na ili\u015fkin hatas\u0131 esasl\u0131, di\u011fer bir ifadeyle kabul edilebilir bir hata olursa, bu takdirde fail TCK’n\u0131n 30. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca bu hatas\u0131ndan yararlanacak, bunun sonucu olarak y\u00fcklenen su\u00e7 a\u00e7\u0131s\u0131ndan kasten hareket etmi\u015f say\u0131lmayaca\u011f\u0131ndan ve su\u00e7un taksirle i\u015flenmesi h\u00e2li de kanunda cezaland\u0131r\u0131lm\u0131yor ise CMK’n\u0131n 223. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (c) bendi gere\u011fince beraat\u0131na karar verilmesi gerekecektir.<\/p>\n
Ceza Genel Kurulunun 26.09.2017 tarihli ve 956-370 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda da belirtildi\u011fi \u00fczere;<\/p>\n
FET\u00d6\/PDY silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn, Devletin Anayasal d\u00fczenini cebir ve \u015fiddet kullanarak de\u011fi\u015ftirmek olan niha\u00ee amac\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in \u201cmahrem alan\u201d \u015feklinde \u00f6rg\u00fctlenmesi ve devletin silahl\u0131 kuvvetlerindeki unsurlar\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda gerekli ve yeterli \u00f6rg\u00fctsel g\u00fcce sahip oldu\u011fu hususunda teredd\u00fct bulunmamaktad\u0131r. \u00d6rg\u00fct\u00fcn bu ama\u00e7 ve y\u00f6ntemlerini bilen \u00f6rg\u00fct mensuplar\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fctteki konumlar\u0131 g\u00f6zetilerek cezaland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 da a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u00d6rg\u00fctlenme piramidine g\u00f6re, be\u015f, alt\u0131 ve yedinci kat ve kural olarak \u00fc\u00e7 ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc katlarda bulunan \u00f6rg\u00fct mensuplar\u0131n\u0131n bu durumda olduklar\u0131n\u0131n kabul\u00fc gerekmektedir. Ancak \u00f6nce din\u00ee bir k\u00fclt, ard\u0131ndan da ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc h\u00e2line d\u00f6n\u00fc\u015fen FET\u00d6\/PDY\u2019nin, ba\u015flang\u0131\u00e7ta bir ahl\u00e2k ve e\u011fitim hareketi olarak ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ve genellikle b\u00f6yle alg\u0131lanmas\u0131, \u00f6rg\u00fct\u00fcn gayr\u0131 me\u015fru ama\u00e7lar\u0131n\u0131 gizleyip alenen kriminalize olmamaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ve \u00f6rg\u00fct\u00fcn kurucusu ve y\u00f6neticisi Fethullah G\u00fclen hakk\u0131nda Ankara 11. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesince verilen beraat karar\u0131n\u0131n onanarak kesinle\u015fmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda, \u00f6zellikle \u00f6rg\u00fct\u00fcn s\u00f6zde me\u015fruiyet vitrini olarak kullan\u0131lan di\u011fer katlardaki \u00f6rg\u00fct mensuplar\u0131 taraf\u0131ndan bilinip bilinmedi\u011finin olaysal olarak TCK\u2019n\u0131n 30. maddesi kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmesi gerekmektedir.
\nBu ba\u011flamda s\u00f6z konusu de\u011ferlendirme yap\u0131l\u0131rken, \u00fclke \u00e7ap\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturma ve kovu\u015fturmalar, FET\u00d6\/PDY silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc ile ilgili dava dosyalar\u0131nda yer alan belgeler, mahkemelerce karara ba\u011flanan davalar, bu davalarda dinlenen itiraf\u00e7\u0131 san\u0131klar\u0131n savunmalar\u0131, tan\u0131k beyanlar\u0131 ve benzer pek \u00e7ok kaynakta yer ald\u0131\u011f\u0131 \u00fczere; \u00f6rg\u00fct mensubu olan kamu g\u00f6revlileri taraf\u0131ndan \u00f6rg\u00fct\u00fcn nihai amac\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya konularak devleti ve h\u00fck\u00fbmeti a\u00e7\u0131k\u00e7a hedef alan ter\u00f6r faaliyetlerinin icra edilmesi, bu faaliyetlerin \u00f6rg\u00fct liderinin a\u00e7\u0131klamalar\u0131 ve bas\u0131n yay\u0131n ara\u00e7lar\u0131yla \u00fcstlenilmesi gibi sansasyonel olaylar\u0131n kamuoyunun g\u00fcndemini uzunca bir s\u00fcre me\u015fgul edip yo\u011fun bir \u015fekilde tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 hususlar\u0131 g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Bu nitelikli \u00e7ok say\u0131da olay aras\u0131nda, 7 \u015eubat 2012 tarihli M\u0130T krizi, gayri hukuki ileti\u015fimin dinlenmesi kararlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla elde edilmi\u015f hukuka ayk\u0131r\u0131 bulgulara dayand\u0131\u011f\u0131 ve su\u00e7 unsurlar\u0131n\u0131n da olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7eleriyle kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131 kararlar\u0131na konu olan 17\/25 Aral\u0131k 2013 tarihli operasyonlar ile 1 Ocak ve 19 Ocak 2014 tarihli M\u0130T t\u0131rlar\u0131n\u0131n durdurulmas\u0131 hadiselerini saymak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.
\nAyr\u0131ca, Milli G\u00fcvenlik Kurulunun 26.02.2014 ve daha sonraki tarihlerde ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi m\u00fcteaddit toplant\u0131lar\u0131nda al\u0131nan ve kamuoyu ile payla\u015f\u0131lan kararlarda; FET\u00d6\/PDY\u2019nin, milli g\u00fcvenli\u011fi tehdit eden ve kamu d\u00fczenini bozan, devlet i\u00e7erisinde legal g\u00f6r\u00fcn\u00fcm alt\u0131nda illegal faaliyetler y\u00fcr\u00fcten, illegal ekonomik boyutu bulunan, di\u011fer ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctleri ile i\u015fbirli\u011fi yapan bir ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc oldu\u011funa dair de\u011ferlendirmelerin yap\u0131lmas\u0131 ve bu ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc ile devletin t\u00fcm kurum ve birimleri ile birlikte etkin bir m\u00fccadele edilmesine dair kararlar\u0131n al\u0131nmas\u0131, ayn\u0131 tespit ve a\u00e7\u0131klamalar\u0131n devlet ve h\u00fck\u00fbmet yetkililerince de en \u00fcst d\u00fczeyde benimsenip kamuoyu ile payla\u015f\u0131lmas\u0131 gibi olgular\u0131n da g\u00f6zard\u0131 edilmemesi gerekir.<\/p>\n
II- SANIK VE M\u00dcDAF\u0130S\u0130N\u0130N A\u015eAMALARDAK\u0130 USUL\u0130 \u0130\u015eLEMLERE VE AD\u0130L YARGILANMA HAKKININ \u0130HL\u00c2L\u0130NE DA\u0130R SAV VE \u0130T\u0130RAZLARININ \u0130NCELENMES\u0130<\/p>\n
1- SAV: San\u0131k ve m\u00fcdafisi; Yarg\u0131tay \u00dcyelerinin a\u011f\u0131r cezay\u0131 gerektiren su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2li hari\u00e7 yakalanamayacaklar\u0131, sorguya \u00e7ekilemeyecekleri ve tutuklanamayacaklar\u0131 kural\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini, su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linin de bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, san\u0131\u011fa at\u0131l\u0131 su\u00e7un g\u00f6rev su\u00e7u olup yarg\u0131laman\u0131n Y\u00fcce Divan s\u0131fat\u0131yla Anayasa Mahkemesince yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini, kovu\u015fturma makamlar\u0131n\u0131n kanun h\u00fckm\u00fcnde kararnameyle de\u011fi\u015ftirilmesinin ve yarg\u0131laman\u0131n Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesince yap\u0131lmas\u0131n\u0131n bu y\u00f6n\u00fcyle de kanuni h\u00e2kim ilkesine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu ileri s\u00fcrm\u00fc\u015flerdir.<\/p>\n
De\u011ferlendirme;<\/p>\n
San\u0131k ve m\u00fcdafisinin s\u00f6z konusu itirazlar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilebilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan, konunun geni\u015f bir perspektif i\u00e7erisinde ve birka\u00e7 ba\u015fl\u0131k h\u00e2linde ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak ele al\u0131n\u0131p de\u011ferlendirilmesi gerekmektedir.<\/p>\n
A- Yarg\u0131tay<\/p>\n
Devletin hukuk d\u00fczeninin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesini ve korunmas\u0131n\u0131 ama\u00e7layan yarg\u0131 fonksiyonunun, bireylerin kendi aralar\u0131nda ya da devletle olan hukuk\u00ee uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n\u0131 kesin olarak \u00e7\u00f6zme niteli\u011fine sahip olmas\u0131, bu fonksiyonu ifa eden devlet organlar\u0131n\u0131n da buna uygun niteliklerle donat\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirmektedir (B\u00fclent Tan\u00f6r – Necmi Y\u00fczba\u015f\u0131o\u011flu, 1982 Anayasas\u0131na G\u00f6re T\u00fcrk Anayasa Hukuku, 17. Bas\u0131, Beta Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, \u0130stanbul, \u015eubat 2018, s. 476). Nitekim, Anayasa’n\u0131n “Yarg\u0131 Yetkisi” ba\u015fl\u0131kl\u0131 9. maddesinde bu husus “Yarg\u0131 yetkisi, T\u00fcrk Milleti ad\u0131na ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z mahkemelerce kullan\u0131l\u0131r” bi\u00e7iminde ifade edilmektedir.<\/p>\n
Anayasa’n\u0131n 142. maddesinde, mahkemelerin kurulu\u015funun, g\u00f6rev ve yetkilerinin, i\u015fleyi\u015finin ve yarg\u0131lama usullerinin kanunla d\u00fczenlenece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclmekle birlikte, yarg\u0131 kollar\u0131nda yer alan Y\u00fcksek Mahkemeler y\u00f6n\u00fcnden kanunilik esas\u0131n\u0131n \u00f6tesinde bu mahkemelerin niteliklerine, \u00fcyelerin ne \u015fekilde atanaca\u011f\u0131na ya da se\u00e7ilece\u011fine, g\u00f6rev ve yetkilerinin neler oldu\u011funa dair konular do\u011frudan do\u011fruya Anayasa’da h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u00dclkemizdeki yarg\u0131 kollar\u0131 aras\u0131nda yer alan adli yarg\u0131; di\u011fer yarg\u0131 kollar\u0131n\u0131n (anayasa yarg\u0131s\u0131 ve idari yarg\u0131n\u0131n) g\u00f6revine girmeyen davalar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmlendi\u011fi ola\u011fan ve genel yarg\u0131 kolu olup te\u015fkil\u00e2t yap\u0131s\u0131 ilk derece mahkemeleri, b\u00f6lge adliye mahkemeleri ve Yarg\u0131tay olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 derecelidir (Kemal G\u00f6zler, T\u00fcrk Anayasa Hukuku, 3. Bask\u0131, Ekin Bas\u0131n Yay\u0131n Da\u011f\u0131t\u0131m, Ocak 2019, s. 1033-1034).<\/p>\n
Anayasa’n\u0131n 154. maddesi uyar\u0131nca Yarg\u0131tay, adli yarg\u0131 i\u00e7erisinde Anayasal boyutta ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z bir mahkeme olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. Yarg\u0131tay\u2019\u0131n yarg\u0131sal g\u00f6revleri ayn\u0131 maddenin birinci f\u0131kras\u0131nda; “Yarg\u0131tay, adliye mahkemelerince verilen ve kanunun ba\u015fka bir adli yarg\u0131 merciine b\u0131rakmad\u0131\u011f\u0131 karar ve h\u00fck\u00fcmlerin son inceleme merciidir. Kanunla g\u00f6sterilen belli davalara da ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar.” \u015feklinde h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Ayn\u0131 maddenin ikinci f\u0131kras\u0131nda, Yarg\u0131tay \u00fcyelerinin birinci s\u0131n\u0131fa ayr\u0131lm\u0131\u015f adli yarg\u0131 h\u00e2kim ve Cumhuriyet savc\u0131lar\u0131 ile bu meslekten say\u0131lanlar aras\u0131ndan Hakimler ve Savc\u0131lar Kurulunca \u00fcye tamsay\u0131s\u0131n\u0131n salt \u00e7o\u011funlu\u011fu ile ve gizli oyla se\u00e7ilece\u011fi, be\u015finci f\u0131kras\u0131nda da bu mahkemenin kurulu\u015funun, i\u015fleyi\u015finin, Ba\u015fkan, ba\u015fkanvekilleri, daire ba\u015fkanlar\u0131 ve \u00fcyeleri ile Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131s\u0131 ve Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131vekilinin niteliklerinin ve se\u00e7im usullerinin, mahkemelerin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve hakimlik teminat\u0131 esaslar\u0131na g\u00f6re kanunla d\u00fczenlenece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.
\nAnayasa’da yer alan bu d\u00fczenlemeler do\u011frultusunda haz\u0131rlanan 2797 say\u0131l\u0131 Dan\u0131\u015ftay Kanunu 08.02.1983 tarihli ve 17953 say\u0131l\u0131 Resm\u00ee Gazete’de yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015f, bu Kanun’un 1. maddesinde Yarg\u0131tay\u2019\u0131n, adliye mahkemelerince verilen ve kanunun ba\u015fka bir adli yarg\u0131 mercisine b\u0131rakmad\u0131\u011f\u0131 karar ve h\u00fck\u00fcmlerin son inceleme mercisi olup, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Anayasas\u0131 ile bu Kanun ve di\u011fer kanunlar\u0131n h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re g\u00f6rev yapan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir y\u00fcksek mahkeme oldu\u011fu vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
B\u00f6ylelikle, Yarg\u0131tay\u2019\u0131n Anayasa’da ve 2797 say\u0131l\u0131 Kanun’da tan\u0131mlanan temel g\u00f6revleri, fonksiyonlar\u0131 ve bu kapsamda g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan yarg\u0131sal yetkileri dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda; genel olarak devlet yap\u0131lanmas\u0131nda, \u00f6zelde de yarg\u0131 kollar\u0131 aras\u0131nda yer alan son derece \u00f6zel ve hassas makamlardan biri oldu\u011funda ku\u015fku bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
B- Yarg\u0131tay \u00dcyelerinin Hukuk\u00ee Durumlar\u0131 ve Adli Su\u00e7lar\u0131yla \u0130lgili Soru\u015fturma ve Kovu\u015fturma Usul\u00fcne Dair 2797 say\u0131l\u0131 Yarg\u0131tay Kanunu’nda Yer Alan D\u00fczenlemeler<\/p>\n
Adaletin kendisinin ve da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131n toplumdaki \u00f6neminin bir yans\u0131mas\u0131 olarak h\u00e2kimlik mesle\u011fi, toplum hayat\u0131nda her zaman \u00e7ok \u00f6nemli bir yere ve g\u00f6reve sahip olmu\u015ftur. H\u00e2kim; bir uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u00f6zerken, su\u00e7luyu tespit edip cezaland\u0131r\u0131rken, bir hakk\u0131 sahibine teslim ederken ki\u015filerin hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine, bireysel ya da toplumsal ya\u015fam alanlar\u0131na herkesten \u00e7ok daha fazla temas edebilmektedir. Yine h\u00e2kim, yarg\u0131lama ve h\u00fck\u00fcm verme yetkisini kullan\u0131rken devlet ile bireyler aras\u0131ndaki uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131 da \u00e7\u00f6z\u00fcme ba\u011flamakta ve bu ba\u011flamda devlet organlar\u0131n\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 yetkinin hukukili\u011fini denetleyebilmektedir. Bu nedenle h\u00e2kimlik mesle\u011fi, \u00f6zel bir stat\u00fc olarak Anayasa ile teminat alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Anayasa’n\u0131n 138. maddesinde \u201cmahkemelerin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131\u201d, 139. maddesinde \u201ch\u00e2kimlik ve savc\u0131l\u0131k teminat\u0131\u201d konular\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 g\u00fcvencelere yer verilmi\u015f, 140. maddesinde ise \u201ch\u00e2kimlik ve savc\u0131l\u0131k mesle\u011fi\u201d hakk\u0131nda bu g\u00fcvenceler do\u011frultusunda d\u00fczenlemeler getirilmi\u015ftir.<\/p>\n
H\u00e2kimlerin su\u00e7 i\u015flemeleri h\u00e2linde cezai sorumluluklar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu, \u00e7a\u011fda\u015f hukuk sistemlerinin ortak kabul\u00fcd\u00fcr. Bir h\u00e2kimin g\u00f6reviyle ilgili ya da ki\u015fisel bir su\u00e7 i\u015flemesi m\u00fcmk\u00fcn olup bu durumda ki\u015finin h\u00e2kim olmas\u0131 nedeniyle i\u015fledi\u011fi su\u00e7un yapt\u0131r\u0131ms\u0131z kalmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Bu nedenledir ki, hukuk sistemimiz i\u00e7inde h\u00e2kimlerin g\u00f6revleriyle ilgili ya da ki\u015fisel nitelikte i\u015fledikleri ve su\u00e7 olu\u015fturan eylemlere ili\u015fkin Anayasa, 2802 say\u0131l\u0131 H\u00e2kimler ve Savc\u0131lar Kanunu, 6087 say\u0131l\u0131 H\u00e2kimler ve Savc\u0131lar Kurulu Kanunu ve 2797 say\u0131l\u0131 Yarg\u0131tay Kanunu gibi kanunlarla kural olarak \u00f6zel soru\u015fturma ve kovu\u015fturma usulleri ve mercileri \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
Yarg\u0131tay \u00dcyelerinin hukuk\u00ee durumlar\u0131 2797 say\u0131l\u0131 Yarg\u0131tay Kanunu’nda d\u00fczenlenmi\u015f olup gelinen noktada, an\u0131lan Kanun\u2019un, Yarg\u0131tay \u00fcyelerine at\u0131l\u0131 su\u00e7lar\u0131n kovu\u015fturma usullerine ili\u015fkin su\u00e7 tarihi itibar\u0131yla y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan ve sonradan de\u011fi\u015ftirilen h\u00fck\u00fcmleriyle, bu h\u00fck\u00fcmlerde yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklere dair gerek\u00e7elerin irdelenmesi gerekmektedir.<\/p>\n
Gerek Anayasa’n\u0131n 154. gerekse Yarg\u0131tay Kanunu’nun 1. maddelerine g\u00f6re, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir y\u00fcksek mahkeme olan Yarg\u0131tay\u0131n kurulu\u015f amac\u0131 ve genel g\u00f6revi, adliye mahkemelerince verilen ve kanunun ba\u015fka bir adli yarg\u0131 merciine b\u0131rakmad\u0131\u011f\u0131 karar ve h\u00fck\u00fcmlerin son inceleme mercii olup bu bak\u0131mdan Yarg\u0131tay Dairelerinin ilk derece mahkemesi s\u0131fat\u0131yla yarg\u0131lama yapmas\u0131 tali bir g\u00f6revdir. S\u00f6z konusu tali g\u00f6rev, Yarg\u0131tay Kanunu’nun \u201cYarg\u0131tay Daire ve Kurullar\u0131n\u0131n G\u00f6revleri\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yer alan \u201cYarg\u0131tay\u0131n g\u00f6revleri\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 13. maddesinin ikinci bendinde; \u201cYarg\u0131tay Ba\u015fkan ve \u00fcyeleri ile Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131s\u0131, Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131vekili ve \u00f6zel kanunlar\u0131nda belirtilen kimseler aleyhindeki g\u00f6revden do\u011fan tazminat davalar\u0131na ve bunlar\u0131n ki\u015fisel su\u00e7lar\u0131na ait ceza davalar\u0131na ve kanunlarda g\u00f6sterilen di\u011fer davalara ilk ve son derece mahkemesi olarak bakmak\u201d \u015feklinde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bu do\u011frultuda, 2797 say\u0131l\u0131 Kanun’un \u201cHukuk ve Ceza Genel Kurullar\u0131n\u0131n G\u00f6revleri\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 15. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca; \u201cYarg\u0131tay Ba\u015fkan ve \u00fcyeleri, Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131s\u0131 ve Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131vekili ile yarg\u0131lama g\u00f6revi \u00f6zel kanunlar\u0131nca Yarg\u0131tay Genel Kurullar\u0131na verilen ki\u015filere ait davalar\u0131 ilk mahkeme olarak g\u00f6rmek ve h\u00fckme ba\u011flamak\u201d Ceza Genel Kurulu’nun g\u00f6revleri aras\u0131nda say\u0131lm\u0131\u015fken, su\u00e7 tarihinden sonra y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 680 say\u0131l\u0131 KHK’n\u0131n 4. maddesiyle yap\u0131lan ve 7072 say\u0131l\u0131 Kanun’un 3. maddesiyle aynen kabul edilerek kanunla\u015fan d\u00fczenlemeyle ilgili f\u0131krada yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklik sonucunda, Yarg\u0131tay\u0131n ilk derece mahkemesi s\u0131fat\u0131yla bakt\u0131\u011f\u0131 davalarda Genel Kurullar\u0131n g\u00f6revi; \u201c\u0130lk derece mahkemesi olarak ilgili dairelerce verilen h\u00fck\u00fcmlerin temyiz yoluyla incelemesini yapmak\u201dla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, b\u00f6ylelikle 2797 say\u0131l\u0131 Kanun’da ve \u00f6zel kanunlarda say\u0131lan ki\u015filerin i\u015fledikleri ki\u015fisel su\u00e7lar y\u00f6n\u00fcnden Genel Kurullar\u0131n ilk derece mahkemesi s\u0131fat\u0131yla yarg\u0131lama yapma yetkisi kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bu d\u00fczenlemeyle ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak, 2797 say\u0131l\u0131 Kanun’un, Yarg\u0131tay Birinci Ba\u015fkan\u0131, birinci ba\u015fkanvekilleri, daire ba\u015fkanlar\u0131, \u00fcyeleri, Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131s\u0131 ve Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131vekilinin g\u00f6revleriyle ilgili veya ki\u015fisel su\u00e7lar\u0131ndan dolay\u0131 yap\u0131lacak inceleme, soru\u015fturma ve kovu\u015fturma usullerini d\u00fczenleyen 46. maddesi de su\u00e7 tarihi itibar\u0131yla;<\/p>\n
\u201cYarg\u0131tay Birinci Ba\u015fkan\u0131, birinci ba\u015fkanvekilleri, daire ba\u015fkanlar\u0131, \u00fcyeleri, Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131s\u0131 ve Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131vekilinin g\u00f6revleriyle ilgili veya ki\u015fisel su\u00e7lar\u0131ndan dolay\u0131 haklar\u0131nda soru\u015fturma yap\u0131labilmesi Birinci Ba\u015fkanl\u0131k Kurulunun karar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ancak, a\u011f\u0131r cezay\u0131 gerektiren su\u00e7\u00fcst\u00fc hallerinin haz\u0131rl\u0131k ve ilk soru\u015fturmas\u0131 genel h\u00fck\u00fcmlere tabidir.<\/p>\n
Birinci Ba\u015fkanl\u0131k Kurulu kendisine intikal eden veya ettirilen ihbar ve \u015fikayetleri inceleyerek soru\u015fturma a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirir nitelikte g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc takdirde, ilk soru\u015fturma yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in ceza dairesi ba\u015fkanlar\u0131ndan birini g\u00f6revlendirir. Aksi takdirde dosyan\u0131n i\u015flemden kald\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verir.<\/p>\n
Bu karar kesindir.<\/p>\n
Soru\u015fturma ile g\u00f6revlendirilen ba\u015fkan, soru\u015fturmay\u0131 ikmal ettikten sonra evrak\u0131 Birinci Ba\u015fkanl\u0131k Kuruluna g\u00f6nderir.<\/p>\n
Soru\u015fturmay\u0131 yapan ceza dairesi ba\u015fkan\u0131 sorgu hakiminin yetkisini haiz olup Ceza Muhakemeleri Usul\u00fc Kanununun ilk soru\u015fturmaya ait h\u00fck\u00fcmlerini uygular. Verece\u011fi tutuklama ve tutuklaman\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 veya kefaletle sal\u0131vermeye ait kararlar\u0131 Birinci Ba\u015fkanl\u0131k Kurulunun onamas\u0131 ile tekemm\u00fcl eder.<\/p>\n
Birinci Ba\u015fkanl\u0131k Kurulu, inceledi\u011fi evrak\u0131 eksik bulursa soru\u015fturmay\u0131 yapan ba\u015fkana tamamlatt\u0131r\u0131r. Son soru\u015fturman\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131na gerek g\u00f6rmedi\u011fi takdirde evrak\u0131n i\u015flemden kald\u0131r\u0131lmas\u0131na, aksi halde son soru\u015fturman\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131na karar verir ve g\u00f6revle ilgili su\u00e7larda Anayasa Mahkemesine, ki\u015fisel su\u00e7larda Yarg\u0131tay Ceza Genel Kuruluna tevdi olunmak \u00fczere dosyay\u0131 Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na g\u00f6nderir. Evrak\u0131n i\u015flemden kald\u0131r\u0131lmas\u0131na dair verilen kararlar kesindir.<\/p>\n
San\u0131k, Ceza Genel Kurulunca verilen karar\u0131n tefhim veya tebli\u011f tarihinden itibaren onbe\u015f g\u00fcn i\u00e7inde yeniden incelenmesini isteyebilir.\u201d \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015fken, bu maddenin be\u015finci f\u0131kras\u0131nda 680 say\u0131l\u0131 KHK’n\u0131n 5. maddesiyle de\u011fi\u015fiklik yap\u0131larak bu ki\u015filerin ki\u015fisel su\u00e7lar\u0131nda kovu\u015fturma makam\u0131 \u201cYarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu\u201d yerine \u201cYarg\u0131tay ilgili ceza dairesi\u201d olarak yeniden belirlenmi\u015f ve maddenin alt\u0131nc\u0131 f\u0131kras\u0131 da y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yine bu de\u011fi\u015fiklik de 7072 say\u0131l\u0131 Kanun’un 4. maddesiyle aynen kabul edilerek kanunla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Son olarak, 2797 say\u0131l\u0131 Kanun’un 46. maddesinin y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lan alt\u0131nc\u0131 f\u0131kras\u0131 bu kez 690 say\u0131l\u0131 KHK’n\u0131n 2. maddesiyle yeniden d\u00fczenlenmi\u015f ve bu f\u0131kra;<\/p>\n
\u201cA\u011f\u0131r ceza mahkemesinin g\u00f6revine giren ki\u015fisel su\u00e7larla ilgili su\u00e7\u00fcst\u00fc halinde genel h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturma sonucunda dosya, d\u00fczenlenen fezlekeyle birlikte Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na g\u00f6nderilir. H\u00e2kim karar\u0131 gerektiren i\u015flemlere dair Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n talepleri ile kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na dair kararlara yap\u0131lan itirazlar hakk\u0131nda, soru\u015fturma konusu su\u00e7lar\u0131n en a\u011f\u0131r\u0131na bakmakla g\u00f6revli Yarg\u0131tay ceza dairesini numara itibar\u0131yla izleyen ceza dairesi ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan karar verilir. Su\u00e7un son numaral\u0131 ceza dairesinin g\u00f6revine girmesi halinde talebi inceleme yetkisi Birinci Ceza Dairesi Ba\u015fkan\u0131na aittir. H\u00e2kim karar\u0131 gerektiren i\u015flemlerde ba\u015fkan\u0131n verdi\u011fi kararlara kar\u015f\u0131 yap\u0131lan itiraz\u0131 numara itibar\u0131yla izleyen ceza dairesi ba\u015fkan\u0131 inceler. Son numaral\u0131 daire ba\u015fkan\u0131n\u0131n karar\u0131, Birinci Ceza Dairesi Ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan incelenir. \u0130ddianame haz\u0131rlanmas\u0131 h\u00e2linde kovu\u015fturma Yarg\u0131tay ilgili ceza dairesince yap\u0131l\u0131r.\u201d bi\u00e7iminde son h\u00e2lini alm\u0131\u015f ve bu d\u00fczenleme de 7072 say\u0131l\u0131 Kanun’un 4. maddesiyle aynen kabul edilerek kanunla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
S\u00f6z konusu de\u011fi\u015fikliklerle birlikte, 2797 say\u0131l\u0131 Kanun’un \u201cDairelerin G\u00f6revleri\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 14. maddesinde yine 680 say\u0131l\u0131 KHK’n\u0131n 3. maddesiyle yap\u0131lan ve 7072 say\u0131l\u0131 Kanun’un 2. maddesiyle aynen kabul edilerek kanunla\u015fan de\u011fi\u015fiklik sonucunda bu maddeye \u201cYarg\u0131tay\u0131n ilk derece mahkemesi olarak bakmakla g\u00f6revli oldu\u011fu davalarda, i\u015f yo\u011funlu\u011funun zorunlu k\u0131lmas\u0131 halinde Birinci Ba\u015fkanl\u0131k Kurulu bir veya birden fazla daireyi sadece bu i\u015flere bakmak amac\u0131yla g\u00f6revlendirebilir. Bu durumda, g\u00f6revlendirilen dairenin bakmakta oldu\u011fu i\u015fler, bir sonraki takvim y\u0131l\u0131 beklenmeksizin Birinci Ba\u015fkanl\u0131k Kurulu taraf\u0131ndan ba\u015fka dairelere verilebilir.\u201d bi\u00e7iminde (f) bendi eklenmi\u015ftir.<\/p>\n
2797 say\u0131l\u0131 Kanun’un 14 ve 46. maddelerinde yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikler \u00fczerine toplanan Yarg\u0131tay Birinci Ba\u015fkanl\u0131k Kurulunca \u00f6ncelikle 11.07.2017 tarih ve 245 say\u0131 ile; s\u00f6z konusu d\u00fczenlemelere yer verildikten sonra \u201ckovu\u015fturma i\u015flemlerini y\u00fcr\u00fctmek \u00fczere Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesinin g\u00f6revlendirilmesine\u201d karar verilmi\u015f ve bu karar 18.07.2017 tarihli ve 30127 say\u0131l\u0131 Resmi Gazete’de yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015f, ard\u0131ndan da ayn\u0131 Kurul taraf\u0131ndan 03.10.2017 tarih ve 306 say\u0131 ile; “18.07.2017 tarih, 30127 say\u0131l\u0131 Resmi Gazetede yay\u0131mlanan Yarg\u0131tay Birinci Ba\u015fkanl\u0131k Kurulunun 11.07.2017 tarihli ve 245 say\u0131l\u0131 karar\u0131n\u0131n gere\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fcndeki “Yukar\u0131da say\u0131lan d\u00fczenlemeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda” ibaresinden sonra gelmek \u00fczere “2797 say\u0131l\u0131 Yarg\u0131tay Kanunun 46. maddesi uyar\u0131nca di\u011fer Dairelerin g\u00f6rev alan\u0131na girmeyen ki\u015fisel su\u00e7larla ilgili yap\u0131lacak” ibaresinin eklenmesine karar verilerek Yarg\u0131tay\u0131n di\u011fer ceza dairelerinin kendi g\u00f6rev alanlar\u0131na giren konularda ilk derece mahkemesi s\u0131fat\u0131yla yarg\u0131lama yapacaklar\u0131 hususuna a\u00e7\u0131kl\u0131k getirilmi\u015f ve Yarg\u0131tay ceza daireleri aras\u0131nda bu konudaki yorum farkl\u0131l\u0131klar\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Yarg\u0131tay Ba\u015fkanl\u0131k Kurulunca yap\u0131lan bu d\u00fczenlemelerle, ter\u00f6r su\u00e7lar\u0131ndan kaynaklanan davalara ili\u015fkin hem temyiz incelemesi, hem de \u00e7ok say\u0131da ilk derece yarg\u0131lamas\u0131 yapmakta olan Yarg\u0131tay 16. Ceza Dairesinde bu davalar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 i\u015f yo\u011funlu\u011fundan kaynaklanan zorunluluk nedeniyle, bu davalara ve 2797 say\u0131l\u0131 Kanun’un 46. maddesi uyar\u0131nca yap\u0131lacak yarg\u0131lamalara konu ki\u015filerin makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6te yandan, s\u00f6z konusu d\u00fczenlemeler ola\u011fan\u00fcst\u00fc mahkeme kurulmas\u0131 niteli\u011finde olmay\u0131p herhangi bir dairenin bakmakla g\u00f6revli oldu\u011fu su\u00e7 a\u00e7\u0131s\u0131ndan, \u00f6rne\u011fin sahtecilik su\u00e7u a\u00e7\u0131s\u0131ndan ya\u015fanacak bir i\u015f yo\u011funlu\u011funun getirece\u011fi zorunluluk kar\u015f\u0131s\u0131nda, ilgili ceza dairesinin bu su\u00e7tan dolay\u0131 yapaca\u011f\u0131 ilk derece yarg\u0131lamalar\u0131n\u0131n da al\u0131nacak ayn\u0131 t\u00fcrden kararlarla ba\u015fka bir ceza dairesine devredilmesi s\u00f6z konusu olabilecektir.<\/p>\n
2797 say\u0131l\u0131 Kanun’da say\u0131lan ki\u015filerin i\u015fledikleri iddia olunan ki\u015fisel su\u00e7larla, \u00f6zellikle bu su\u00e7lar\u0131n a\u011f\u0131r cezal\u0131k su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linde i\u015flenmesi durumuna ili\u015fkin soru\u015fturma ve kovu\u015fturma usullerinde yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerin gerek\u00e7eleri, s\u00f6z konusu de\u011fi\u015fikliklere dair ilgili maddeleri sonradan aynen kabul edilerek kanunla\u015fan 680 ve 690 say\u0131l\u0131 KHK’lar\u0131n komisyon raporlar\u0131nda a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
680 say\u0131l\u0131 KHK’n\u0131n komisyon raporlar\u0131nda, Yarg\u0131tay Birinci Ba\u015fkan\u0131, birinci ba\u015fkanvekilleri, daire ba\u015fkanlar\u0131, \u00fcyeleri, Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131s\u0131, Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131vekili ve \u00f6zel kanunlarda say\u0131lan di\u011fer ki\u015filerin ki\u015fisel su\u00e7lar\u0131na ili\u015fkin kovu\u015fturma makam\u0131n\u0131n \u201cYarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu\u201d yerine \u201cYarg\u0131tay ilgili ceza dairesi\u201d olarak de\u011fi\u015ftirilmesinde; bu ki\u015filerin ki\u015fisel su\u00e7lar\u0131ndan dolay\u0131 yarg\u0131lanmalar\u0131nda etkinli\u011fi art\u0131rman\u0131n ama\u00e7land\u0131\u011f\u0131, Yarg\u0131tay\u0131n ilk derece mahkemesi olarak bakmakla g\u00f6revli oldu\u011fu davalarda, i\u015f yo\u011funlu\u011funun zorunlu k\u0131lmas\u0131 halinde Birinci Ba\u015fkanl\u0131k Kurulunun bir veya birden fazla daireyi sadece bu i\u015flere bakmak amac\u0131yla g\u00f6revlendirebilece\u011fine ili\u015fkin d\u00fczenlemeyle de Yarg\u0131tay\u0131n bu davalardan kaynaklanan i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fcn hafifletilmesinin hedeflendi\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
690 say\u0131l\u0131 KHK’n\u0131n komisyon raporlar\u0131nda da, bu KHK ile yap\u0131lan s\u00f6z konusu d\u00fczenlemelerle a\u011f\u0131r cezal\u0131k su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2llerinde ilgili ceza dairesi taraf\u0131ndan yap\u0131lacak kovu\u015fturmalarda Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n soru\u015fturma ve iddianame d\u00fczenleme yetkisine a\u00e7\u0131kl\u0131k getirildi\u011fi, h\u00e2kim kararlar\u0131n\u0131n al\u0131nma usul\u00fc ile bu kararlar ve takipsizlik kararlar\u0131na itirazlara bakacak mercilerin belirlendi\u011fi ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n
S\u00f6z konusu hukuki d\u00fczenlemeler birlikte ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda;Konumuza ili\u015fkin olarak; Yarg\u0131tay \u00fcyelerine at\u0131l\u0131 su\u00e7un “a\u011f\u0131r ceza mahkemesinin g\u00f6revine giren su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2li” kapsam\u0131nda i\u015flenmesi durumunda, bu su\u00e7un g\u00f6rev su\u00e7u ya da ki\u015fisel su\u00e7 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6nemi bulunmamaktad\u0131r. Bu h\u00e2lde soru\u015fturma ya da kovu\u015fturma izinleri al\u0131nmas\u0131na gerek bulunmaks\u0131z\u0131n, dolay\u0131s\u0131yla 2797 say\u0131l\u0131 Kanun’da d\u00fczenlenen g\u00fcvenceler uygulanmaks\u0131z\u0131n genel h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re soru\u015fturma y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi gerekmektedir.<\/p>\n
\u00d6te yandan, 2797 say\u0131l\u0131 Yarg\u0131tay Kanunu’nun 46. maddesinin alt\u0131nc\u0131 f\u0131kras\u0131nda \u201ca\u011f\u0131r cezal\u0131k su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linde i\u015flenen ki\u015fisel su\u00e7lar\u201d bak\u0131m\u0131ndan ise kovu\u015fturma makam\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a Yarg\u0131tay\u0131n ilgili ceza dairesi olarak g\u00f6sterilmi\u015ftir.<\/p>\n
C- Silahl\u0131 \u00d6rg\u00fct Su\u00e7unun Niteli\u011fi, Soru\u015fturma ve Kovu\u015fturma Usul ve Makamlar\u0131na \u0130li\u015fkin CMK ve 2797 say\u0131l\u0131 Kanun’lardaki D\u00fczenlemeler Bak\u0131m\u0131ndan Bu Su\u00e7un De\u011ferlendirilmesi<\/p>\n
1) Silahl\u0131 \u00d6rg\u00fct Su\u00e7unun Nitelikleri<\/p>\n
a) Genel Olarak<\/p>\n
TCK\u2019n\u0131n 314. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda yer alan su\u00e7lar\u0131 i\u015flemek amac\u0131yla silahl\u0131 \u00f6rg\u00fct kurmak veya y\u00f6netmek ya da bu \u00f6rg\u00fcte \u00fcye olmak fiilleri, TCK\u2019n\u0131n 220. maddesinde d\u00fczenlenen \u201csu\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fct kurma\u201d su\u00e7una nazaran daha a\u011f\u0131r cezay\u0131 gerektiren m\u00fcstakil su\u00e7lar olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla \u00f6rg\u00fctl\u00fc su\u00e7lulu\u011fun \u00f6zel bir t\u00fcr\u00fc olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fclen “silahl\u0131 \u00f6rg\u00fct” su\u00e7u ile ihl\u00e2l edilen ve ceza ile korunan hukuk\u00ee de\u011fer, devletin g\u00fcvenli\u011fine, Anayasal d\u00fczene ve bu d\u00fczenin i\u015fleyi\u015fine kar\u015f\u0131 su\u00e7lar\u0131 i\u015flemek i\u00e7in \u00e7etele\u015ferek olu\u015fturulan tehlikeli su\u00e7 ve su\u00e7luluk ortam\u0131n\u0131n giderilmesine ili\u015fkin kamusal yarard\u0131r (Zeki Haf\u0131zo\u011fullar\u0131-Muharrem \u00d6zen, T\u00fcrk Ceza Hukuku \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler Millete ve Devlete Kar\u015f\u0131 Su\u00e7lar, 1. Bask\u0131, US-A Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, Ankara, 2016, s. 398-399).<\/p>\n
Nitekim Yarg\u0131tay\u0131n istikrar kazanan uygulamalar\u0131na g\u00f6re; devletin g\u00fcvenli\u011fini, Anayasal d\u00fczeni ve bu d\u00fczenin i\u015fleyi\u015fini koruma amac\u0131yla d\u00fczenlenen dava konusu su\u00e7un, herhangi bir kamu g\u00f6reviyle ba\u011flant\u0131l\u0131 ve g\u00f6revden yararlan\u0131larak i\u015flenmesi zorunlu olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, “\u00f6zg\u00fc su\u00e7” niteli\u011fi ta\u015f\u0131mayan bu su\u00e7 a\u00e7\u0131s\u0131ndan failin memur olmas\u0131 su\u00e7un kurucu unsuru da de\u011fildir. Dolay\u0131s\u0131yla san\u0131\u011fa at\u0131l\u0131 silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyeli\u011fi su\u00e7unun ki\u015fisel su\u00e7 niteli\u011finde oldu\u011funun kabul\u00fc gerekmektedir.<\/p>\n
\u00d6te yandan, a\u011f\u0131r ceza mahkemesinin g\u00f6revi, 5235 say\u0131l\u0131 Adli Yarg\u0131 \u0130lk Derece Mahkemeleri ile B\u00f6lge Adliye Mahkemelerinin Kurulu\u015f, G\u00f6rev ve Yetkileri Hakk\u0131nda Kanunun 12. maddesiyle d\u00fczenlenmi\u015f olup, bu maddeye g\u00f6re; “Kanunlar\u0131n ayr\u0131ca g\u00f6revli k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 h\u00e2ller sakl\u0131 kalmak \u00fczere, T\u00fcrk Ceza Kanununda yer alan ya\u011fma (m. 148), irtik\u00e2p (m. 250\/1 ve 2), resm\u00ee belgede sahtecilik (m. 204\/2), nitelikli doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k (m. 158), hileli ifl\u00e2s (m. 161) su\u00e7lar\u0131, T\u00fcrk Ceza Kanununun \u0130kinci Kitap D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131sm\u0131n\u0131n D\u00f6rt, Be\u015f, Alt\u0131 ve Yedinci B\u00f6l\u00fcm\u00fcnde tan\u0131mlanan su\u00e7lar (318, 319, 324, 325 ve 332. maddeler hari\u00e7) ve 12.4.1991 tarihli ve 3713 say\u0131l\u0131 Ter\u00f6rle M\u00fccadele Kanununun kapsam\u0131na giren su\u00e7lar dolay\u0131s\u0131yla a\u00e7\u0131lan davalar ile a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcebbet hapis, m\u00fcebbet hapis ve on y\u0131ldan fazla hapis cezalar\u0131n\u0131 gerektiren su\u00e7larla ilgili dava ve i\u015flere bakmakla a\u011f\u0131r ceza mahkemeleri”nin g\u00f6revli oldu\u011fu h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 madde ile Yarg\u0131tay\u0131n yarg\u0131layaca\u011f\u0131 ki\u015filere ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler de sakl\u0131 tutulmu\u015ftur. S\u00f6z konusu d\u00fczenleme kar\u015f\u0131s\u0131nda, silahl\u0131 \u00f6rg\u00fct su\u00e7unun a\u011f\u0131r ceza mahkemesinin g\u00f6revine giren su\u00e7lardan oldu\u011fu da a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
b) Su\u00e7 Teorisi Bak\u0131m\u0131ndan Silahl\u0131 \u00d6rg\u00fct \u00dcyeli\u011fi Su\u00e7u<\/p>\n
ba- M\u00fctemadi Su\u00e7 Kavram\u0131<\/p>\n
Ceza hukuku doktrininde; kendisine ba\u011fl\u0131 olan hukuki h\u00fck\u00fcmler bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131yan ve hareket taraf\u0131ndan meydana getirilmek veya engel olunmamak suretiyle olu\u015fturulan d\u0131\u015f alemdeki de\u011fi\u015fiklik, \u201cnetice\u201d olarak adland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Su\u00e7un maddi unsuru bak\u0131m\u0131ndan dikkate al\u0131nacak netice ise, sadece su\u00e7un kanuni tan\u0131m\u0131nda yer alan, hukuk\u00ee de\u011fer ta\u015f\u0131yan d\u0131\u015f alemdeki de\u011fi\u015fikliktir (Sulhi D\u00f6nmezer – Sahir Erman, Nazar\u00ee ve Tatbik\u00ee Ceza Hukuku, Cilt II, 14. Bas\u0131, Der Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul, 2019, s. 97; Kay\u0131han \u0130\u00e7el – F\u00fcsun Sokullu Ak\u0131nc\u0131 \u2013 \u0130zzet \u00d6zgen\u00e7 \u2013 Adem S\u00f6z\u00fcer \u2013 Fatih. S. Mahmuto\u011flu \u2013 Yener \u00dcnver, Su\u00e7 Teorisi, 2. Kitap, 2. Bas\u0131, Beta Yay\u0131nlar\u0131, Eyl\u00fcl 2000, s. 67.).<\/p>\n
Doktrinde su\u00e7un sonu\u00e7 alt unsuru bak\u0131m\u0131ndan yap\u0131lan ayr\u0131mlardan biri; an\u00ee ve m\u00fctemadi (kesintisiz-s\u00fcrekli) su\u00e7 ayr\u0131m\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6re; hareketten do\u011fan neticenin devam etmeyip derhal sona erdi\u011fi su\u00e7lara an\u00ee su\u00e7, neticenin devam etti\u011fi su\u00e7lara ise m\u00fctemadi su\u00e7 ad\u0131 verilmektedir. Bununla birlikte, kesintisiz bir su\u00e7un varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in su\u00e7tan do\u011fan hukuka ayk\u0131r\u0131 durumun yani su\u00e7un eserinin bir s\u00fcre devam etmesi yeterli olmamaktad\u0131r. M\u00fctemadi su\u00e7ta devam eden \u015fey neticenin kendisi olup bu devam ettik\u00e7e su\u00e7 da i\u015flenmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla, kesintisiz su\u00e7lar, bu su\u00e7un hukuk\u00ee konusunu olu\u015fturan hak ve menfaatin ihl\u00e2line devam edildi\u011fi s\u00fcrece icra edilmi\u015f olmaktad\u0131rlar (Sulhi D\u00f6nmezer \u2013 Sahir Erman, s. 102.). Di\u011fer bir ifadeyle, bu su\u00e7lar\u0131n kanuni tan\u0131m\u0131nda g\u00f6sterilen sonucun her \u00e2n yeniden meydana gelmesi, devam etmesi gerekmektedir (U\u011fur Alacakaptan, Su\u00e7un Unsurlar\u0131, Sevin\u00e7 Matbaas\u0131, Ankara, 1970, s. 48.). Alman doktrininde savunulan g\u00f6r\u00fc\u015flerden biri de; m\u00fctemadi su\u00e7larda su\u00e7 tipinde tarif edilen hareketin ba\u015flamas\u0131yla su\u00e7 kural olarak tamamlanmaktaysa da, hukuka ayk\u0131r\u0131 durumun sonlanmas\u0131yla bitti\u011fi y\u00f6n\u00fcndedir (Bernd Heinrich, Ceza Hukuku Genel K\u0131s\u0131m \u2013 1, Cezaland\u0131r\u0131labilirli\u011fin Temel Esaslar\u0131 Tamamlanm\u0131\u015f ve Te\u015febb\u00fcs Edilen Su\u00e7larda Su\u00e7un Yap\u0131s\u0131, Edit\u00f6r: Yener \u00dcnver, Adalet Yay\u0131nevi, Ankara \u2013 2014, s. 95). Kunter’e g\u00f6re de, su\u00e7un bitme an\u0131 tamamlanmas\u0131ndan sonra gelmekte olup bitme an\u0131 temadinin bitti\u011fi and\u0131r (Nurullah Kunter, Su\u00e7un Maddi Unsurlar\u0131 Nazariyesi (Hareket \u2013 Netice \u2013 Sebebiyet Al\u00e2kas\u0131, \u0130stanbul 1955, s. 94.).<\/p>\n
M\u00fctemadi su\u00e7un tan\u0131m\u0131na dair hem di\u011fer yabanc\u0131 hukuk doktrinlerinde, hem de T\u00fcrk Hukukunda birlik bulunmamaktad\u0131r. S\u00f6z gelimi, bu su\u00e7larda hareketin devam etti\u011fi, neticenin devam etti\u011fi, hem hareket hem neticenin devam etti\u011fi ya da hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n devam etti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015fleri \u00f6ne s\u00fcr\u00fclmektedir (M. Emin Artuk \u2013 Ahmet G\u00f6kcen \u2013 M. Emin Al\u015fahin \u2013 Kerim \u00c7ak\u0131r, Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler, 11. Bask\u0131, Adalet Yay\u0131nevi, Ankara \u2013 2017, s. 267.). Nitekim doktrinde \u00d6zgen\u00e7 ve Koca \u2013 \u00dcz\u00fclmez; neticenin hareketin bir sonucu oldu\u011funu, bu ba\u011flamda, neticenin devam\u0131n\u0131n hareketin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesiyle m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu, dolay\u0131s\u0131yla m\u00fctemadi su\u00e7ta devam eden \u015feyin netice de\u011fil, esasen su\u00e7un kanuni tan\u0131m\u0131nda g\u00f6sterilen hareket oldu\u011funu, b\u00f6ylelikle m\u00fctemadi su\u00e7un, kanuni tan\u0131mda g\u00f6sterilen hareketin icras\u0131n\u0131n devam etti\u011fi su\u00e7lar oldu\u011funu ifade etmektedirler (\u0130zzet \u00d6zgen\u00e7, T\u00fcrk Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler, 13. Bas\u0131, Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, Eyl\u00fcl 2017, s. 176; Mahmut Koca \u2013 \u0130lhan \u00dcz\u00fclmez, T\u00fcrk Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler, 10. Bask\u0131, Se\u00e7kin Yay\u0131nlar\u0131, Eyl\u00fcl 2017, s. 123.).<\/p>\n
Bununla birlikte, Alman Y\u00fcksek Mahkemesi 4. Ceza Dairesi, vergi su\u00e7lar\u0131na dair bir karar\u0131nda m\u00fctemadi su\u00e7u; \u201cFailin su\u00e7 unsurlar\u0131n\u0131 muayyen bir m\u00fcddet devam ettirmek iradesi ile fiili ika etmesi ve iradesinin de buna m\u00fcteveccih bulunmas\u0131 gerekmektedir\u201d \u015feklinde; \u0130svi\u00e7re Federal Mahkemesi ise; \u201cGayri hukuki durumu bertaraf etmek failin iktidar\u0131 dahilinde oldu\u011fu h\u00e2lde, bu duruma nihayet vermedi\u011fi m\u00fcddet i\u00e7inde su\u00e7 i\u015flenmektedir\u201d \u015feklinde tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130svi\u00e7re Federal Mahkemesi s\u00f6z konusu ifadeyle, m\u00fctemadi su\u00e7ta karakteristik olan \u00f6zelli\u011fin hukuka ayk\u0131r\u0131 durumun devam etmesi oldu\u011funu de\u011ferlendirmi\u015ftir (Ayhan \u00d6nder, M\u00fctemadi Su\u00e7, \u0130stanbul \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Mecmuas\u0131, Cilt 29, Say\u0131: 1-2, 1963, s. 82.).<\/p>\n
M\u00fctemadi su\u00e7ta hukuka ayk\u0131r\u0131 durumun her an yeniden kendini yenilemesi failin iradi davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n eseri olmal\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla m\u00fctemadi su\u00e7, failin iradi davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n kesintiye u\u011frad\u0131\u011f\u0131 anda i\u015flenmi\u015f olmaktad\u0131r. Kural olarak hukuka ayk\u0131r\u0131 duruma son verilmesi an\u0131, kesintinin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi, yani su\u00e7un i\u015flendi\u011fi and\u0131r (Zeki Haf\u0131zo\u011fullar\u0131 \u2013 Muharrem \u00d6zen, T\u00fcrk Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler, 9. Bask\u0131, US-A Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, Ankara \u2013 2016, s. 189-190). Bu do\u011frultuda doktrinde benzer bi\u00e7imde, m\u00fctemadi su\u00e7larda fiilin icras\u0131 devam etti\u011fi s\u00fcrece, fiilin ifade etti\u011fi haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n da i\u015flenmeye devam etti\u011fi, sadece haks\u0131z duruma sebebiyet vermenin de\u011fil, onun s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesinin de kanuni tipi ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi kabul edilmektedir (Mahmut Koca \u2013 \u0130lhan \u00dcz\u00fclmez, s. 124.).<\/p>\n
M\u00fctemadi su\u00e7larda temadinin ne zaman bitece\u011fi konusunda farkl\u0131 ihtimaller g\u00fcndeme gelebilmektedir. Nitekim su\u00e7, s\u00f6z gelimi ma\u011fdurun \u00f6l\u00fcm\u00fc gibi do\u011fal nedenlerle sona erebilece\u011fi gibi, yine ma\u011fdurun ka\u00e7mas\u0131 ya da \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerin m\u00fcdahalesiyle de son bulabilecektir. Di\u011fer yandan, failin eylemine son verebilme iktidar\u0131n\u0131 kaybetmesi de temadinin bitmesine neden olmaktad\u0131r. Failin yakalanmas\u0131 veya tutuklanmas\u0131 h\u00e2linde temadinin bitmesi i\u00e7in, bu i\u015flemlerin ayn\u0131 zamanda onun temadiye son verme olana\u011f\u0131n\u0131 da ortadan kald\u0131rm\u0131\u015f olmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
bb- Sonu\u00e7lar\u0131 A\u00e7\u0131s\u0131ndan Silahl\u0131 \u00d6rg\u00fct \u00dcyeli\u011fi Su\u00e7u<\/p>\n
Doktrinde \u00f6rg\u00fcte \u00fcye olmakla ilgili \u00e7ok\u00e7a tan\u0131m yap\u0131lmakta olup bu tan\u0131mlardan biri de; \u00f6rg\u00fct\u00fc kuranlar veya y\u00f6netenler d\u0131\u015f\u0131nda kalmakla birlikte, \u00f6rg\u00fct\u00fcn ama\u00e7lar\u0131n\u0131 benimseyerek verilecek g\u00f6revleri yerine getirmeye haz\u0131r olmak \u00fczere, \u00f6rg\u00fct\u00fcn hiyerar\u015fik yap\u0131s\u0131na dahil olmak \u015feklinde ifade edilmektedir (Vesile Sonay Evik, C\u00fcr\u00fcm \u0130\u015flemek \u0130\u00e7in \u00d6rg\u00fctlenme, Prof. Dr. \u00c7etin \u00d6zek Arma\u011fan\u0131, \u0130stanbul 2004, s. 256 vd).<\/p>\n
Yarg\u0131tay\u0131n istikrar kazanan uygulamalar\u0131na g\u00f6re de; \u00f6rg\u00fct \u00fcyesi, \u00f6rg\u00fct amac\u0131n\u0131 benimseyen, \u00f6rg\u00fct\u00fcn hiyerar\u015fik yap\u0131s\u0131na dahil olan ve bu suretle verilecek g\u00f6revleri yerine getirmeye haz\u0131r olmak \u00fczere kendi iradesini \u00f6rg\u00fct iradesine terk eden ki\u015fidir. \u00d6rg\u00fct \u00fcyeli\u011fi, \u00f6rg\u00fcte kat\u0131lmay\u0131, ba\u011flanmay\u0131, \u00f6rg\u00fcte h\u00e2kim olan hiyerar\u015fik g\u00fcc\u00fcn emrine girmeyi ifade etmektedir. \u00d6rg\u00fct \u00fcyesi \u00f6rg\u00fctle organik ba\u011f kurup faaliyetlerine kat\u0131lmal\u0131d\u0131r. Organik ba\u011f, canl\u0131, ge\u00e7i\u015fken, etkin, faili emir ve talimat almaya a\u00e7\u0131k tutan ve hiyerar\u015fik konumunu tespit eden ba\u011f olup \u00fcyeli\u011fin en \u00f6nemli unsurudur. \u00d6rg\u00fcte yard\u0131mda veya \u00f6rg\u00fct ad\u0131na su\u00e7 i\u015flemede de, \u00f6rg\u00fct y\u00f6neticileri veya di\u011fer mensuplar\u0131n\u0131n emir ya da talimatlar\u0131 vard\u0131r. Ancak \u00f6rg\u00fct \u00fcyeli\u011fini belirlemede ay\u0131rt edici fark, \u00f6rg\u00fct \u00fcyesinin \u00f6rg\u00fct hiyerar\u015fisi dahilinde verilen her t\u00fcrl\u00fc emir ve talimat\u0131 sorgulamaks\u0131z\u0131n tamamen teslimiyet duygusuyla yerine getirmeye haz\u0131r olmas\u0131 ve \u00f6ylece ifa etmesidir.<\/p>\n
Di\u011fer bir ifadeyle, fail a\u00e7\u0131k veya z\u0131mni beyan\u0131yla \u00f6rg\u00fct\u00fcn hiyerar\u015fik yap\u0131s\u0131 i\u00e7erisinde yer almay\u0131, bu kapsamda, bu kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n tek bir fiil i\u00e7in de\u011fil s\u00fcrekli bir h\u00e2l almas\u0131n\u0131, \u00f6rg\u00fct\u00fcn amac\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde verilen emirleri yerine getirmeyi, bu kapsamda ki\u015fisel iradesini \u00f6rg\u00fctsel faaliyetlerde \u00f6rg\u00fct iradesinin emrine terk etmeyi kabul etmi\u015f ise; \u00f6rg\u00fcte \u00fcye olma iradesiyle hareket etti\u011fi kabul edilmelidir (\u00d6nder Tozman, Su\u00e7 \u0130\u015flemek Amac\u0131yla \u00d6rg\u00fct Kurma Su\u00e7u, 2. Bask\u0131, Adalet Yay\u0131nevi, Ankara \u2013 2017, s. 266; Erkan Sar\u0131ta\u015f, Su\u00e7 \u0130\u015flemek Amac\u0131yla \u00d6rg\u00fctlenme Su\u00e7lar\u0131, (TCK m. 220 \u2013 221), 1. Bask\u0131, On \u0130ki Levha Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, \u0130stanbul \u2013 2018, s. 465 \u2013 466.).<\/p>\n
\u00d6rg\u00fct \u00fcyesinin, \u00f6rg\u00fctsel eylemlere maddi bir katk\u0131 sunmu\u015f olmas\u0131 gerekmemektedir. Bir kimsenin, \u00f6rg\u00fct\u00fcn emir ve komutas\u0131 i\u00e7erisinde yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmesi ve bu \u00e7er\u00e7evede verilecek g\u00f6revleri yerine getirmeye haz\u0131r olmas\u0131, \u00f6rg\u00fct \u00fcyesi olarak kabul\u00fc i\u00e7in yeterlidir. Zira emir komuta zinciri i\u00e7erisinde verilecek g\u00f6revleri ifaya haz\u0131r olmak da asgari d\u00fczeyde de olsa \u00f6rg\u00fct\u00fcn hayatta kalmas\u0131na bir katk\u0131y\u0131 yans\u0131tmaktad\u0131r (Erkan Sar\u0131ta\u015f, s. 474.).<\/p>\n
Ger\u00e7ekten de, su\u00e7 \u00f6rg\u00fct\u00fc, su\u00e7un konusunu olu\u015fturan kamu d\u00fczeni, kamu bar\u0131\u015f\u0131 ve kamu g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir tehlike olu\u015fturdu\u011fundan, su\u00e7 i\u00e7in \u00f6rg\u00fctlenme fiilleri ba\u011f\u0131ms\u0131z su\u00e7 tipleri olarak d\u00fczenlenmi\u015f olup bu tehlikelilik durumunu ilk kez meydana getiren ki\u015filer \u00f6rg\u00fct\u00fcn kurucular\u0131 ve bu tehlikelilik h\u00e2lini y\u00f6nlendiren ki\u015filer de \u00f6rg\u00fct\u00fcn y\u00f6neticileri iken, \u00f6rg\u00fctsel iradeye boyun e\u011ferek bu tehlikelili\u011fin devam\u0131 ve somut eylemlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesini sa\u011flayan da \u00f6rg\u00fct\u00fcn \u00fcyeleridir. Dolay\u0131s\u0131yla faillerin s\u00fcrekli bir \u015fekilde \u00f6rg\u00fctsel iradenin emir ve talimatlar\u0131n\u0131 yerine getirmeye haz\u0131r olmalar\u0131 da \u00f6rg\u00fctsel yap\u0131n\u0131n mevcudiyeti y\u00f6n\u00fcnden son derece \u00f6nemli olup ortaya \u00e7\u0131kan tehlikelili\u011fe \u00f6nemli bir katk\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n
Doktrinde kabul edilen ortak g\u00f6r\u00fc\u015f ve Yarg\u0131tay kararlar\u0131nda istikrar kazanan uygulama; \u00f6rg\u00fct \u00fcyeli\u011fi su\u00e7unun m\u00fctemadi su\u00e7lardan oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndedir. Bu nedenle, su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla kurulmu\u015f olan bir \u00f6rg\u00fcte kat\u0131lma h\u00e2linde su\u00e7, \u00f6rg\u00fct\u00fcn hiyerar\u015fik yap\u0131s\u0131na ba\u011fl\u0131l\u0131k devam etti\u011fi s\u00fcrece i\u015flenmeye devam edilmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla \u00f6rg\u00fct\u00fcn hiyerar\u015fik yap\u0131s\u0131na ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n sona erdi\u011fi anda temadi bitmektedir (\u0130zzet \u00d6zgen\u00e7, Su\u00e7 \u00d6rg\u00fctleri, 10. Bas\u0131, Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, Ankara \u2013 2017, s. 25.). Bu ba\u011flamda \u00f6rg\u00fcte \u00fcye olma fiili, \u00f6rg\u00fct\u00fcn hiyerar\u015fik b\u00fcnyesine dahil olmakla birlikte tamamlanmakta ise de su\u00e7 sona ermemekte ve fail, \u00f6rg\u00fct \u00fcyesi olarak kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece su\u00e7 da devam etmektedir (Fatih Yurtlu, Su\u00e7 \u0130\u015flemek Amac\u0131yla \u00d6rg\u00fct Kurma Su\u00e7u (TCK m. 220), Yay\u0131mlanmam\u0131\u015f Y\u00fcksek Lisans Tezi, Gazi \u00dcniversitesi Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc, Ankara \u2013 2013, s. 99; Erkan Sar\u0131ta\u015f, s. 480.).<\/p>\n
2) Su\u00e7\u00fcst\u00fc H\u00e2li Kavram\u0131 ve Genel Olarak M\u00fctemadi Su\u00e7larda Uygulanmas\u0131<\/p>\n
a) Su\u00e7\u00fcst\u00fc H\u00e2li Kavram\u0131<\/p>\n
Genel olarak bir ceza usul hukuku kurumu olarak d\u00fczenlenen su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2li kavram\u0131na Anayasa’da ve \u00f6zel soru\u015fturma ve kovu\u015fturma usullerini d\u00fczenleyen birtak\u0131m kanun\u00ee d\u00fczenlemelerde hukuk\u00ee sonu\u00e7lar atfedilmi\u015ftir. Bunlardan en \u00f6nemlisi de, kural olarak adli su\u00e7lar\u0131n soru\u015fturulmas\u0131 ve kovu\u015fturulmas\u0131nda genel h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re i\u015flem yap\u0131lmas\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen normlar\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131, baz\u0131 kamu g\u00f6revlilerinin ifa ettikleri g\u00f6revlerin niteli\u011finden kaynaklanan yasama dokunulmazl\u0131\u011f\u0131, h\u00e2kimlik teminat\u0131 gibi evrensel ilkelerin i\u00e7 hukuka yans\u0131mas\u0131 olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fclen d\u00fczenlemelerle engelleyen g\u00fcvenceleri a\u011f\u0131r cezal\u0131k su\u00e7lar y\u00f6n\u00fcnden ortadan kald\u0131rmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesinden \u00f6nce su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2li; 1412 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemeleri Usul\u00fc Kanunu’nun (CMUK) \u201cTevkif, muvakkat yakalama ve sal\u0131verme\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 Dokuzuncu Fasl\u0131nda yer alan 127. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda; \u201c\u0130\u015flenmekte olan su\u00e7, me\u015fhud su\u00e7tur\u201d \u015feklinde ve \u201cas\u0131l me\u015fhud su\u00e7\u201d olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015f, ayn\u0131 maddenin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda da \u201cHen\u00fcz i\u015flenmi\u015f olan su\u00e7 ile su\u00e7un i\u015flenmesinden hemen sonra zab\u0131ta veya su\u00e7tan zarar g\u00f6ren \u015fah\u0131s yahut ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan takib edilerek veya su\u00e7un pek az evvel i\u015flendi\u011fini g\u00f6steren e\u015fya veya izlerle yakalanan kimsenin i\u015fledi\u011fi su\u00e7\u201d bi\u00e7iminde \u201csu\u00e7\u00fcst\u00fc karinesi\u201d \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. 5320 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanununun Y\u00fcr\u00fcrl\u00fck ve Uygulama \u015eekli Hakk\u0131nda Kanun’un 01.06.2005 tarihli ve 25772 say\u0131l\u0131 Resm\u00ee Gazete’de yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 18. maddesiyle y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lan 3005 say\u0131l\u0131 Me\u015fhut Su\u00e7lar\u0131n Muhakeme Usul\u00fc Kanunu’nda da, su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linde i\u015flenen su\u00e7lara ili\u015fkin soru\u015fturma ve kovu\u015fturma usulleri d\u00fczenlenmi\u015fti.<\/p>\n
5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n “Tan\u0131mlar” ba\u015fl\u0131kl\u0131 2. maddesinin (j) bendinde de ‘Su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2li’nin benzer \u015fekilde;<\/p>\n
\u201c1. \u0130\u015flenmekte olan su\u00e7u,<\/p>\n
2. Hen\u00fcz i\u015flenmi\u015f olan fiil ile fiilin i\u015flenmesinden hemen sonra kolluk, su\u00e7tan zarar g\u00f6ren veya ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan takip edilerek yakalanan ki\u015finin i\u015fledi\u011fi su\u00e7u,<\/p>\n
3. Fiilin pek az \u00f6nce i\u015flendi\u011fini g\u00f6steren e\u015fya veya delille yakalanan kimsenin i\u015fledi\u011fi su\u00e7u\u201d ifade etti\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
Doktrinde su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linin unsurlar\u0131; belli bir su\u00e7un bulunmas\u0131, failin geni\u015f anlamda yakalanm\u0131\u015f olmas\u0131 ve failin su\u00e7u i\u015fledi\u011fi an ile geni\u015f anlamda yakaland\u0131\u011f\u0131 an aras\u0131nda uzun s\u00fcrenin ge\u00e7memi\u015f olmas\u0131 \u015feklinde say\u0131lmaktad\u0131r. Geni\u015f anlamda yakalama; failin su\u00e7u i\u015fledi\u011finin hi\u00e7 bir \u015f\u00fcpheye yer kalmayacak \u015fekilde objektif ve apa\u00e7\u0131k belli olmas\u0131 \u015feklinde tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Ancak su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linin varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in failin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn de k\u0131s\u0131tlanm\u0131\u015f olmas\u0131 gerekmemektedir. Nitekim yakalama, ayn\u0131 zamanda failin su\u00e7u i\u015flerken g\u00f6r\u00fclmesini ifade etmektedir. Bununla birlikte, su\u00e7 s\u0131ras\u0131nda san\u0131\u011f\u0131n yakalanmas\u0131 su\u00e7un apa\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve objektifli\u011fini daha b\u00fcy\u00fck oranda ortaya koyabilmektedir (Hal\u00fbk \u00c7olak, T\u00fcrk Hukukunda Su\u00e7\u00fcst\u00fc Yarg\u0131lamas\u0131, Doktora Tezi, \u0130stanbul \u00dcniversitesi Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc, \u0130stanbul \u2013 1998, s. 14.).<\/p>\n
Su\u00e7\u00fcst\u00fcn\u00fcn apa\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131, su\u00e7 i\u015flenirken hi\u00e7 bir \u015f\u00fcpheye yer olmaks\u0131z\u0131n failin g\u00f6r\u00fcl\u00fcp i\u015fitilmesi ya da t\u00fcm duyusal alg\u0131lar\u0131n su\u00e7\u00fcst\u00fcn\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131 (Bozulmu\u015f g\u0131dan\u0131n koklanarak ya da tad\u0131larak belirlenmesi gibi) \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fi gibi, yetkili makamlar\u0131n i\u015flemleriyle de ortaya \u00e7\u0131kar\u0131labilmektedir. Bu anlamda, gizli bir su\u00e7ta yetkili makamlar elde ettikleri bilgi ve belirtilerden bir su\u00e7un i\u015flenmekte oldu\u011funu bilebilmekte ya da tahmin edebilmektedirler. Dolay\u0131s\u0131yla, su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linin varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in failin eyleminin her durumda herkes taraf\u0131ndan g\u00f6zlemlenebilir olmas\u0131na gerek bulunmamakta, bu hususta yaln\u0131zca yetkili makamlarca bilgi edinilmi\u015f olmas\u0131 da yeterli olabilmektedir.
\n\u00d6te yandan, su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linin varl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan hukuk\u00ee d\u00fczenlemelerde a\u00e7\u0131k\u00e7a bir zaman s\u0131n\u0131r\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmedi\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, bir zaman s\u0131n\u0131rlamas\u0131 getirmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bir olay\u0131n hangi ana kadar \u201csu\u00e7\u00fcst\u00fc\u201d olarak nitelendirilebilece\u011fi, o olay\u0131n \u00f6zelliklerine, i\u015flenen su\u00e7a, t\u00fcr\u00fcne, i\u015flenme bi\u00e7imine, icra ile yer ve zaman bak\u0131m\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015fen illiyet ba\u011f\u0131na g\u00f6re takdir edilmelidir.<\/p>\n
Su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2li doktrinde; dar anlamda ve geni\u015f anlamda su\u00e7\u00fcst\u00fc olmak \u00fczere ikili ayr\u0131ma tabi tutulmu\u015ftur (Faruk Erem, Ceza Usul\u00fc Hukuku, 5. Bas\u0131, Sevin\u00e7 Matbaaas\u0131, Ankara \u2013 1978, s. 692, 693). Konumuza ili\u015fkin olarak, as\u0131l su\u00e7\u00fcst\u00fc ya da dar anlamda su\u00e7\u00fcst\u00fc; CMK’n\u0131n 2. maddesinin (j) bendinde yer alan (1) numaral\u0131 alt bentteki \u201ci\u015flenmekte olan su\u00e7\u201du ifade etmektedir.<\/p>\n
Hem 1412 say\u0131l\u0131 CMUK, hem de 5271 say\u0131l\u0131 CMK’da \u201csu\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2li\u201dne ba\u011flanan en \u00f6nemli hukuki sonu\u00e7lardan biri de; genelde koruma tedbirleri, \u00f6zelde de yakalama i\u015flemi a\u00e7\u0131s\u0131ndan kendisini g\u00f6stermektedir. Nitekim, toplum i\u00e7inde etkileri, tepkileri ve sonu\u00e7lar\u0131 g\u00f6zlenebilen sosyal bir olgu olarak \u201csu\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2li\u201dnde i\u015flenen bir eyleme ve bu eylemi ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi iddia edilen ki\u015fiye y\u00f6nelik yap\u0131lan ilk usul i\u015flemi \u00e7o\u011funlukla yakalama i\u015flemidir.<\/p>\n
5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n \u201cYakalama ve Yakalanan Ki\u015fi Hakk\u0131nda Yap\u0131lacak \u0130\u015flemler\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 90. maddesinde bu durum;<\/p>\n
\u201c(1) A\u015fa\u011f\u0131da belirtilen h\u00e2llerde, herkes taraf\u0131ndan ge\u00e7ici olarak yakalama yap\u0131labilir:<\/p>\n
a) Ki\u015fiye su\u00e7u i\u015flerken rastlanmas\u0131<\/p>\n
b) Su\u00e7\u00fcst\u00fc bir fiilden dolay\u0131 izlenen ki\u015finin ka\u00e7mas\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 veya hemen kimli\u011fini belirleme olana\u011f\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131\u201d bi\u00e7iminde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
1412 say\u0131l\u0131 CMUK’un 127. maddesinde herkes taraf\u0131ndan yap\u0131labilen yakalama i\u015fleminin \u015fartlar\u0131 aras\u0131nda say\u0131lan as\u0131l me\u015fhud su\u00e7ta, su\u00e7un bu h\u00e2lde i\u015flenmesinin yan\u0131nda failin ka\u00e7aca\u011f\u0131ndan korkulmas\u0131 veya h\u00fcviyetinin hemen tespitinin m\u00fcmk\u00fcn olmamas\u0131 \u015fartlar\u0131ndan biri aranmaktayd\u0131. Ancak 5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 90. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n ayn\u0131 kavrama ili\u015fkin (a) bendinde fiilin i\u015flenmekte olmas\u0131 yeterli g\u00f6r\u00fclerek, herkes taraf\u0131ndan yakalama yap\u0131labilmesi i\u00e7in 1412 say\u0131l\u0131 CMUK’da \u00f6ng\u00f6r\u00fclen di\u011fer \u015fartlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 aranmam\u0131\u015ft\u0131r. S\u00f6z konusu d\u00fczenlemelere g\u00f6re de; i\u015flenmekte olan bir su\u00e7 a\u00e7\u0131s\u0131ndan su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linin varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in eylemin mutlaka herkes taraf\u0131ndan bilinip g\u00f6r\u00fclmesi gerekmemekte olup i\u015flenen su\u00e7un niteli\u011fine ve i\u015fleni\u015f \u015fekline g\u00f6re, bu su\u00e7tan ve failinden yaln\u0131zca yetkili makamlarca bilgi sahibi olunmas\u0131 ve yakalama i\u015fleminin do\u011frudan bu makamlarca yap\u0131lmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
b) M\u00fctemadi Su\u00e7larda Su\u00e7\u00fcst\u00fc H\u00e2li<\/p>\n
Doktrinde, bir su\u00e7un m\u00fctemadi su\u00e7 olmas\u0131na ba\u011flanan hukuk\u00ee sonu\u00e7lar daha ziyade; ceza ve usul hukuku a\u00e7\u0131s\u0131ndan, i\u015flenen su\u00e7un say\u0131s\u0131, te\u015febb\u00fcs, i\u015ftirak, me\u015fru savunma, af, su\u00e7un i\u015flendi\u011fi yer, zaman, \u015fik\u00e2yet ve zamana\u015f\u0131m\u0131 gibi hususlar \u00fczerinden ele al\u0131n\u0131p de\u011ferlendirilmektedir. Ancak, m\u00fctemadi su\u00e7lar\u0131n su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2li bak\u0131m\u0131ndan da irdelenmesi gerekmektedir.<\/p>\n
Doktrinde genel kabul g\u00f6ren g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re; m\u00fctemadi su\u00e7lar su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linde i\u015flenebilen su\u00e7lard\u0131r. Dahas\u0131, Faruk Erem 1978 y\u0131l\u0131nda, Hal\u00fbk \u00c7olak da 1998 y\u0131l\u0131nda haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 eserlerinde, \u0130talyan CMUK’un 237. maddesinde, temadinin sona erdi\u011fi ana kadar m\u00fctemadi su\u00e7un su\u00e7\u00fcst\u00fc say\u0131laca\u011f\u0131 hususunun a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtildi\u011fini ifade etmi\u015flerdir (Faruk Erem, s. 694; Hal\u00fbk \u00c7olak, s. 21-22.). Ger\u00e7ekten de, 1930 tarihli \u0130talyan CMUK’un “Su\u00e7\u00fcst\u00fc” ba\u015fl\u0131kl\u0131 237. maddesinin birinci c\u00fcmlesinde yer alan “Il reato permanente \u00e9 flagrante fino a che sia cessata la permanenza.” ibaresi “M\u00fctemadi su\u00e7ta su\u00e7\u00fcst\u00fc, temadinin sona ermesine kadard\u0131r.” anlam\u0131na gelmektedir. Nitekim bu y\u00f6ndeki d\u00fczenleme, 1988 tarihli \u0130talyan CMUK’un \u201cSu\u00e7\u00fcst\u00fc H\u00e2li\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 382. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda da “M\u00fctemadi su\u00e7ta su\u00e7\u00fcst\u00fc hali, temadinin sona ermesine kadar devam eder.” anlam\u0131na gelecek \u015fekilde \u201cNel reato permanente lo stato di flagranza dura fino a quando non \u00e8 cessata la permanenza.\u201d ibaresiyle yer almaktad\u0131r.<\/p>\n
Nitekim T\u00fcrk Hukuk doktrininde de benzer \u015fekilde; m\u00fctemadi su\u00e7larda, temadi devam ettik\u00e7e su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linin devam etti\u011fi, icra hareketlerinin tamamlanmas\u0131n\u0131n gerekmedi\u011fi, m\u00fctemadi su\u00e7u olu\u015fturan icra hareketlerinin bir k\u0131sm\u0131nda, san\u0131\u011f\u0131n geni\u015f anlamda yakalanmas\u0131n\u0131n yeterli oldu\u011fu, kanuni d\u00fczenlemelerde bu konuda bir ayr\u0131ma gidilmedi\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc (H\u00e2luk \u00c7olak, s. 23; Burhan Kuzu, T\u00fcrk Anayasa Hukukunda ve Muhtelif Kanunlarda Yakalama M\u00fcessesesi, \u0130stanbul \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Mecmuas\u0131, S. 1-4, 1985, s. 159.) ve su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linde temadinin sona erece\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc savunulmaktad\u0131r (M. Emin Artuk \u2013 Ahmet G\u00f6kcen \u2013 M. Emin Al\u015fahin \u2013 Kerim \u00c7ak\u0131r, s. 268.).<\/p>\n
Gelinen noktada, T\u00fcrk Hukukundaki silahl\u0131 \u00f6rg\u00fct su\u00e7una ve usul hukukuna ili\u015fkin d\u00fczenlemelere ayr\u0131ca de\u011finilecek olmakla birlikte, faile at\u0131l\u0131 m\u00fctemadi su\u00e7un niteli\u011fi, su\u00e7un i\u015flenme \u015fekli ve geni\u015f anlamda yakalama \u015fartlar\u0131n\u0131n her olayda ayr\u0131 ayr\u0131 de\u011ferlendirilmesi ko\u015fuluyla, m\u00fctemadi su\u00e7larda genel olarak failin o su\u00e7a ili\u015fkin devam eden icra hareketlerinin, bu hareketlerin meydana getirdi\u011fi hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n devam etti\u011finin, b\u00f6ylelikle o su\u00e7un i\u015flenmekte olan bir su\u00e7 oldu\u011funun ve geni\u015f anlamda yakalama sonucunda somut olayda dar anlamda su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linin var olabilece\u011finin kabul\u00fc gerekmektedir.<\/p>\n
Bununla birlikte, objektif olarak su\u00e7, ilgili kamu g\u00f6revlilerine bildirildi\u011fi andan sonra su\u00e7\u00fcst\u00fc niteli\u011fi kazanmaktad\u0131r. Delil ise, yarg\u0131lama makamlar\u0131n\u0131n g\u00f6revlerini yaparken kulland\u0131klar\u0131 bir ara\u00e7t\u0131r. Yarg\u0131lama makam\u0131nda yer alan h\u00e2kim, \u00f6n\u00fcne getirilen delilleri inceleyerek veya kendi ara\u015ft\u0131rmas\u0131 sonucunda bir h\u00fckme varmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bir olay\u0131n kan\u0131tlanmas\u0131, ancak h\u00e2kim \u00f6n\u00fcne gelmesinde s\u00f6z konusu olmaktad\u0131r. Su\u00e7\u00fcst\u00fc durumu ise, h\u00e2kim karar\u0131ndan sonra kan\u0131tlanm\u0131\u015f ya da kan\u0131tlanamam\u0131\u015f olabilmektedir. Bu hususta \u00f6ncelikle kolektif bir yarg\u0131lama yap\u0131larak sonuca var\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Bu bak\u0131mdan su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2li, ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na su\u00e7un hukuken kan\u0131tlanmas\u0131 anlam\u0131na gelmemektedir.<\/p>\n
3) Silahl\u0131 Ter\u00f6r \u00d6rg\u00fct\u00fc \u00dcyeli\u011fi Su\u00e7u A\u00e7\u0131s\u0131ndan Su\u00e7\u00fcst\u00fc H\u00e2linin ve Bu Ba\u011flamda San\u0131\u011f\u0131n Hukuki Durumunun De\u011ferlendirilmesi
\n\u00d6zel soru\u015fturma ve kovu\u015fturma usullerine tabi olan kamu g\u00f6revlileri y\u00f6n\u00fcnden bu usullere konu olan hukuki teminatlardan faydalanmalar\u0131n\u0131 engelleyen su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2li, hukuki sonu\u00e7lar\u0131 itibar\u0131yla \u00f6ncelikle \u0130nsan Haklar\u0131 Avrupa S\u00f6zle\u015fmesi’nin (\u0130HAS) 5. maddesinde ifadesini bulan \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve g\u00fcvenlik hakk\u0131 ile ba\u011flant\u0131l\u0131 bir kurum olmakla birlikte, uyguland\u0131\u011f\u0131 ki\u015finin h\u00e2kim veya Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 olmas\u0131 durumunda, s\u00f6z konusu hakk\u0131n yan\u0131 s\u0131ra evrensel nitelikteki h\u00e2kimlik teminat\u0131 ilkesi ba\u011flam\u0131nda sonu\u00e7lar do\u011furan bir \u00f6zelli\u011fi de ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla su\u00e7\u00fcst\u00fc kurumunun somut olayda uygulanma ko\u015fullar\u0131n\u0131n var olup olmad\u0131\u011f\u0131na dair yorumlarda, s\u00f6z konusu hak ve ilkeler ba\u011flam\u0131nda son derece \u00f6zenli davran\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
Y\u00fcksek mahkeme \u00fcyeleri d\u0131\u015f\u0131nda g\u00f6rev yapan birinci s\u0131n\u0131fa ayr\u0131lm\u0131\u015f ya da birinci s\u0131n\u0131f baz\u0131 h\u00e2kim ve Cumhuriyet savc\u0131lar\u0131 hakk\u0131nda Yerel Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131klar\u0131nca 2802 say\u0131l\u0131 H\u00e2kimler ve Savc\u0131lar Kanunu’nun 93 ve 94. maddeleri gere\u011fince genel h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturma sonucunda d\u00fczenlenen iddianamelerle; a\u011f\u0131r ceza mahkemesinin g\u00f6revine giren ve su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linde i\u015flendi\u011fi de\u011ferlendirilen silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olma, Anayasa’y\u0131 ihlal, cebir ve \u015fiddet kullanarak T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisini ve T\u00fcrkiye Cumhuriyeti H\u00fck\u00fbmetini ortadan kald\u0131rmaya veya g\u00f6revlerini yapmas\u0131n\u0131 k\u0131smen veya tamamen engellemeye te\u015febb\u00fcs etme su\u00e7lar\u0131ndan cezaland\u0131r\u0131lmalar\u0131 istemiyle Yerel Mahkemelere a\u00e7\u0131lan davalar\u0131n hangi mercide g\u00f6r\u00fclece\u011fine ili\u015fkin Yerel Mahkemeler ile ilk derece mahkemesi s\u0131fat\u0131yla Yarg\u0131tay aras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan olumsuz g\u00f6rev uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi amac\u0131yla dosyalar\u0131n g\u00f6nderildi\u011fi Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulunun 10.10.2017 tarihli ve 998-388 say\u0131l\u0131 ile benzer uyu\u015fmazl\u0131\u011fa ili\u015fkin di\u011fer kararlar\u0131nda istikrarl\u0131 olarak \u201cm\u00fctemadi su\u00e7lardan olan silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olma su\u00e7unda, daha \u00f6nce \u00f6rg\u00fct\u00fcn kendisini feshetmesi, ki\u015finin \u00f6rg\u00fctten ayr\u0131lmas\u0131 gibi baz\u0131 \u00f6zel durumlar hari\u00e7 olmak \u00fczere kural olarak temadinin yakalanma ile kesilece\u011fi, dolay\u0131s\u0131yla su\u00e7un i\u015flendi\u011fi yer ve zaman diliminin buna g\u00f6re belirlenmesi gerekti\u011fi, bu nedenle silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olma su\u00e7undan \u015f\u00fcpheli konumunda bulunan h\u00e2kim ve Cumhuriyet savc\u0131lar\u0131 yakaland\u0131klar\u0131 anda ‘a\u011f\u0131r ceza mahkemesinin g\u00f6revine giren su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2li’nin mevcut oldu\u011fu ve 2802 say\u0131l\u0131 Kanun’un 94. maddesi gere\u011fince soru\u015fturman\u0131n genel h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re yap\u0131laca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r\u201d sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00f6z konusu kararlara konu uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n ana eksenini, san\u0131klara at\u0131l\u0131 su\u00e7un g\u00f6rev su\u00e7u mu yoksa ki\u015fisel su\u00e7 mu oldu\u011funun belirlenmesi olu\u015fturdu\u011fundan, bu kararlarda m\u00fctemadi su\u00e7 ve su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2liyle ilgili a\u00e7\u0131klamalara yaln\u0131zca bu kavramlar\u0131n uyu\u015fmazl\u0131kla ba\u011flant\u0131s\u0131yla orant\u0131l\u0131 olarak de\u011finilmi\u015ftir.<\/p>\n
Gelinen noktada, san\u0131k … ve m\u00fcdafisinin olayda san\u0131k y\u00f6n\u00fcnden su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linin bulunmad\u0131\u011f\u0131na dair usuli itiraz\u0131yla ve bu itirazla ba\u011flant\u0131l\u0131 di\u011fer hususlarla ilgisi bak\u0131m\u0131ndan, 15.07.2016 tarihli darbe te\u015febb\u00fcs\u00fcnden sonra, FET\u00d6\/PDY silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye oldu\u011fu iddias\u0131yla hakk\u0131nda genel h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re soru\u015fturma y\u00fcr\u00fct\u00fclen ve Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesinde ayn\u0131 su\u00e7tan kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lan Anayasa Mahkemesi eski \u00dcyesi Alparslan Altan’\u0131n, benzer olayda kendisi ve at\u0131l\u0131 su\u00e7 y\u00f6n\u00fcnden su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linin bulunmad\u0131\u011f\u0131na ve tutuklaman\u0131n bu y\u00f6n\u00fcyle hukuk\u00ee olmad\u0131\u011f\u0131na dair yapt\u0131\u011f\u0131 bireysel ba\u015fvuru sonucunda \u0130nsan Haklar\u0131 Avrupa Mahkemesince (\u0130HAM) verilen karar\u0131n da irdelenmesi gerekmektedir.<\/p>\n
Benzer olayda ba\u015fvurucunun, hakk\u0131nda genel h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re soru\u015fturma y\u00fcr\u00fct\u00fclmek suretiyle, 6216 say\u0131l\u0131 Anayasa Mahkemesinin Kurulu\u015fu ve Yarg\u0131lama Usulleri Hakk\u0131nda Kanun’un 16. maddesinde d\u00fczenlenen ve Anayasa Mahkemesi Ba\u015fkan ve \u00fcyeleri hakk\u0131ndaki adli soru\u015fturmalar bak\u0131m\u0131ndan 6087 ve 2797 say\u0131l\u0131 Kanun’larda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen teminatlarla ayn\u0131 do\u011frultudaki hukuki teminatlardan usule ayk\u0131r\u0131 olarak yararland\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131na dair ba\u015fvurusu \u00fczerine Anayasa Mahkemesince 11.01.2018 tarih ve 15586 say\u0131 ile; bu hususta bir ihlalin olmad\u0131\u011f\u0131 ve ba\u015fvurunun a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle kabul edilemez oldu\u011funa karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Ba\u015fvurucu Alparslan Altan’\u0131n sonras\u0131nda \u0130HAM’a yapt\u0131\u011f\u0131 bireysel ba\u015fvuruda, olayda a\u011f\u0131r cezal\u0131k su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linin bulunmad\u0131\u011f\u0131, bu nedenle h\u00e2kimlik teminat\u0131ndan yararland\u0131r\u0131lmayarak yap\u0131lan yakalama, g\u00f6zalt\u0131 ve tutuklama kararlar\u0131n\u0131n hukuk\u00ee olmad\u0131\u011f\u0131na dair iddiay\u0131 inceleyen \u0130HAM 16.04.2019 tarihli ve 12778\/17 Ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131nda bu hususa ili\u015fkin olarak;<\/p>\n
\u201c…
\n104. Mahkeme, ba\u015fvuran\u0131n 16 Temmuz 2016 tarihinde yakaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ayn\u0131 g\u00fcn g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131, daha sonra 20 Temmuz 2016 tarihinde silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyesi olmak \u015f\u00fcphesiyle tutukland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve 6 Mart 2019 tarihinde ayn\u0131 su\u00e7tan mahk\u00fbm edildi\u011fini g\u00f6zlemler.<\/p>\n
105. Ba\u015fvurunun konusu, ba\u015fvuran\u0131n ilk tutuklulu\u011fu oldu\u011fu i\u00e7in belirlenmesi gereken birinci husus, s\u00f6z konusu zamanda Anayasa Mahkemesi \u00fcyesi olan ba\u015fvuran\u0131n, 16 Temmuz 2016 tarihinde yakaland\u0131ktan sonra 20 Temmuz 2016 tarihinde tutuklanmas\u0131n\u0131n, S\u00f6zle\u015fme\u2019nin 5 \u00a7 1 maddesi ile gerekli k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, ‘yasayla \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f bir usule uygun’ olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesidir. Ba\u015fvuran\u0131n tutuklulu\u011funun 5 \u00a7 1 madde ama\u00e7lar\u0131 d\u00e2hilinde ‘hukuka uygun’ olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden mahrumiyetinin ‘yasa ile \u00f6ng\u00f6r\u00fclen bir usul uyar\u0131nca’ olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlemek i\u00e7in Mahkeme, ilk olarak, ba\u015fvuran\u0131n tutukluluk halinin T\u00fcrk hukukuna uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 inceleyecektir.<\/p>\n
106. Mahkeme, taraflar aras\u0131nda \u015fu hususun ihtilaf konusu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtir: ba\u015fvuran, ilgili mevzuat kapsam\u0131nda Anayasa Mahkemesi \u00fcyelerine verilen g\u00fcvencelere kar\u015f\u0131n, CMK\u2019n\u0131n 100 ve devam maddeleri gere\u011fince yakalan\u0131p g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f ve tutuklanm\u0131\u015ft\u0131r. Taraflar\u0131n iddialar\u0131 ve g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131na ili\u015fkin husus ise olaylar\u0131n meydana geldi\u011fi esnada Anayasa Mahkemesi \u00fcyesi olan ve bu itibarla \u00f6zel bir stat\u00fcye haiz olan ba\u015fvuran\u0131n genel h\u00fck\u00fcmler uyar\u0131nca tutuklanmas\u0131n\u0131n ‘hukukun kalitesi’ (quality of the law) ilkesini kar\u015f\u0131lay\u0131p kar\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n
107. Mahkeme, ba\u015fvuran\u0131n bu husustaki iddias\u0131n\u0131 Anayasa Mahkemesi \u00f6n\u00fcnde dile getirdi\u011fini ve Anayasa Mahkemesinin de Yarg\u0131tay i\u00e7tihad\u0131na at\u0131fta bulunarak mevcut davada genel h\u00fck\u00fcmler uyar\u0131nca uygulanan tutukluluk tedbirinin ilgili mevzuata uygun oldu\u011fu tespitinde bulundu\u011funu g\u00f6zlemler. Anayasa Mahkemesine g\u00f6re, Anayasa ile 6216 say\u0131l\u0131 Yasa gere\u011fince Anayasa Mahkemesi \u00fcyelerine tan\u0131nan usuli g\u00fcvencelere ra\u011fmen, soru\u015fturma makamlar\u0131n\u0131n ‘ba\u015fvurana isnat edilen silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyeli\u011fi su\u00e7unun su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2li oldu\u011funa ili\u015fkin tespitinin olgusal ve yasal dayanaktan yoksun oldu\u011fu sonucuna var\u0131lamaz’ (bk. yukar\u0131daki 42. paragraf).<\/p>\n
108. Mahkeme, Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u00fczenledi\u011fi 16 Temmuz 2016 tarihli dok\u00fcmanda anayasal d\u00fczeni y\u0131kmaya te\u015febb\u00fcs etme su\u00e7undan da bahsedilmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, ba\u015fvuran\u0131n 15 Temmuz 2016 tarihli darbe giri\u015fimiyle alakal\u0131 bir su\u00e7 i\u015flerken yakaland\u0131\u011f\u0131 veya bu nedenle tutukland\u0131\u011f\u0131na dair herhangi bir iddia olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dikkate al\u0131r. Asl\u0131nda, anayasal d\u00fczeni y\u0131kmaya te\u015febb\u00fcs etme su\u00e7u, ba\u015fvuran\u0131n daha sonra ifadesini alan ve tutuklanmas\u0131na karar veren ilgili sulh ceza h\u00e2kimi taraf\u0131ndan dikkate al\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131r (bk. yukar\u0131daki 19-20. paragraflar). Ba\u015fvuran bu nedenle, temelde, soru\u015fturma makamlar\u0131 ve T\u00fcrk mahkemelerince darbe giri\u015fimini d\u00fczenleyen silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc olarak kabul edilen bir yap\u0131 olan FET\u00d6\/PDY \u00fcyesi olma \u015f\u00fcphesiyle \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden mahrum b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Anayasa Mahkemesi, bu hususlar\u0131n, soru\u015fturma makamlar\u0131n\u0131n su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linin mevcut oldu\u011funa ili\u015fkin tespitinin olgusal ve yasal dayana\u011f\u0131n\u0131 te\u015fkil etti\u011fine h\u00fckmetmi\u015ftir. Anayasa Mahkemesi, bu sonuca var\u0131rken, Yarg\u0131tay\u2019\u0131n ilgili i\u00e7tihad\u0131na at\u0131fta bulunmu\u015ftur (bk. yukar\u0131daki 42. paragraf).<\/p>\n
109. Bu ba\u011flamda Mahkeme, 10 Ekim 2017 tarihinde verdi\u011fi \u00f6nc\u00fc kararda Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulunun, silahl\u0131 bir \u00f6rg\u00fcte \u00fcye olmak \u015f\u00fcphesiyle yakalanan h\u00e2kimler a\u00e7\u0131s\u0131ndan su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linin s\u00f6z konusu oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde karar verdi\u011fini dikkate al\u0131r (bk. yukar\u0131daki 63. paragraf). Bu \u00f6nc\u00fc kararda, su\u00e7 \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyeli\u011fi \u015f\u00fcphesi bulunan davalarda, yarg\u0131 mensubu \u00fcyesi olan \u015f\u00fcphelinin su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2li mevcut oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle tutuklanmas\u0131 i\u00e7in CMK 100. maddede belirtilen ko\u015fullar\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131n\u0131n yeterli oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2li kavram\u0131n\u0131n, ba\u015fvuran tutukland\u0131ktan uzun bir s\u00fcre sonra yap\u0131lan bu yeni yarg\u0131sal yorumunda, Yarg\u0131tay\u2019\u0131n m\u00fctemadi su\u00e7lara ili\u015fkin yerle\u015fik i\u00e7tihad\u0131 temel al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
110. Bu ba\u011flamda, Mahkeme, \u00e7o\u011fu kez belirtti\u011fi \u00fczere, ulusal hukukun yorumlanmas\u0131 ve uygulanmas\u0131 konusunda asli sorumlu olan ulusal mahkemelerin yapt\u0131\u011f\u0131 iddia edilen olgusal veya hukuki hatalar\u0131 de\u011ferlendirirken s\u0131n\u0131rl\u0131 yetkisi bulundu\u011funu dile getirir. Ulusal mahkemelerin yorumu keyfi olmad\u0131\u011f\u0131 veya a\u00e7\u0131k\u00e7a makul oldu\u011fu s\u00fcrece (bk. Anheuser-Busch Inc.\/Portekiz [BD], no. 73049\/01, \u00a7 86, A\u0130HM 2007-I), Mahkemenin rol\u00fc, yap\u0131lan yorumun etkilerinin S\u00f6zle\u015fme ile uyumlu olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit etmekle s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r (bk. Waite and Kennedy\/Almanya [BD], no. 26083\/94, \u00a7 54, A\u0130HM 1999-I, ve Rohlena\/\u00c7ek Cumhuriyeti [BD], no. 59552\/08, \u00a7 51, A\u0130HM 2015). Mahkemenin, bu nedenle, \u00f6n\u00fcndeki davalarda ulusal hukukun yorumlanma ve uygulanma \u015feklinin S\u00f6zle\u015fme\u2019ye uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 incelemesi gereklidir (bk., mevcut davaya uygulanabildi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde, Assanidze\/G\u00fcrcistan [BD], no. 71503\/01, \u00a7 171, A\u0130HM 2004-II).<\/p>\n
111. Bu hususta Mahkeme, genel olarak, yerel mahkemelerin y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki yasal h\u00fck\u00fcmlere ters d\u00fc\u015fen istisnalar\u0131 i\u00e7tihatlar\u0131na d\u00e2hil etmeleri halinde yasal kesinlik ilkesinin tehlikeye d\u00fc\u015febilece\u011fini vurgulamaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda Mahkeme, CMK\u2019n\u0131n 2. maddesinin, su\u00e7un i\u015flendi\u011fi esnada ya da i\u015flendikten hemen sonra tespit edilmesi durumuyla ba\u011flant\u0131l\u0131 olan su\u00e7\u00fcst\u00fc (in flagrante delicto) kavram\u0131n\u0131n klasik bir tan\u0131m\u0131na yer verdi\u011fini g\u00f6zlemlemektedir. Bununla birlikte, yukar\u0131da belirtilen Yarg\u0131tay i\u00e7tihad\u0131na g\u00f6re, CMK\u2019n\u0131n 100. maddesi uyar\u0131nca, bir su\u00e7 \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olma \u015f\u00fcphesi, herhangi bir fiili unsur veya devam eden cezai bir eylem belirtisine ihtiya\u00e7 duyulmaks\u0131z\u0131n su\u00e7\u00fcst\u00fc olarak nitelendirme bak\u0131m\u0131ndan yeterli g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n
112. Mahkemeye g\u00f6re bu, su\u00e7\u00fcst\u00fc kavram\u0131n\u0131n kapsaml\u0131 bir yorumu olup, s\u00f6z konusu kavram\u0131n geni\u015fletilmesi sonucunda, bir su\u00e7 \u00f6rg\u00fct\u00fcne d\u00e2hil oldu\u011fundan \u015f\u00fcphelenilen h\u00e2kimlerin, T\u00fcrk hukukunun yarg\u0131 mensuplar\u0131na tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 yarg\u0131sal korumalardan (Anayasa Mahkemesi \u00fcyesi olan ba\u015fvuran da 6216 say\u0131l\u0131 Kanun uyar\u0131nca s\u00f6z konusu korumaya tabidir) mahrum b\u0131rak\u0131lmas\u0131 durumu ortaya \u00e7\u0131kar. Sonu\u00e7 olarak, mevcut davadakine benzer ko\u015fullarda, bu kavram\u0131n geni\u015f bir \u015fekilde yorumlanmas\u0131, y\u00fcr\u00fctme organ\u0131n\u0131n m\u00fcdahalelerine kar\u015f\u0131 yarg\u0131 mensuplar\u0131na sa\u011flanan usule ili\u015fkin g\u00fcvenceleri etkisiz hale getirmektedir.<\/p>\n
113. Mahkeme, bu t\u00fcr bir yarg\u0131sal koruman\u0131n, h\u00e2kimlere, \u015fahsi menfaatleri i\u00e7in de\u011fil, g\u00f6revlerini ba\u011f\u0131ms\u0131z bir \u015fekilde ifa edebilmelerini g\u00fcvence alt\u0131na almak amac\u0131yla sa\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemlemektedir (bk. yukar\u0131da 102. paragraf). H\u00fck\u00fcmetin de hakl\u0131 olarak belirtti\u011fi gibi, b\u00f6yle bir koruma cezadan muaf olma anlam\u0131na gelmemektedir. S\u00f6z konusu koruman\u0131n amac\u0131, genel olarak yarg\u0131 sisteminin, \u00f6zel olarak da yarg\u0131 mensuplar\u0131n\u0131n, adli g\u00f6revlerini yerine getirirken yarg\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki organlar\u0131n ve hatta denetim g\u00f6revi ifa eden h\u00e2kimlerin yasal olmayan k\u0131s\u0131tlamalar\u0131na maruz kalmalar\u0131n\u0131 engellemektir. Bu ba\u011flamda, T\u00fcrk mevzuat\u0131n\u0131n, Anayasa\u2019da ve 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019da yer alan g\u00fcvencelerin g\u00f6zetilmesi ko\u015fuluyla, Anayasa Mahkemesi \u00fcyelerinin tutuklanmalar\u0131 konusunda bir yasaklama \u00f6ng\u00f6rmedi\u011fini kaydetmek gerekir. Nitekim s\u00f6z konusu Kanun’un 16. ve 17. maddelerinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen usul uyar\u0131nca, yarg\u0131sal dokunulmazl\u0131k Anayasa Mahkemesi taraf\u0131ndan kald\u0131r\u0131labilmekte, kovu\u015fturma a\u00e7\u0131labilmekte ve tutuklu yarg\u0131lama gibi \u00f6nleyici tedbirler uygulanabilmektedir.<\/p>\n
114. Bunun yan\u0131 s\u0131ra, Mahkeme, Yarg\u0131tay\u2019\u0131n 10 Ekim 2017 tarihli karar\u0131ndan hareketle (bk. yukar\u0131da 63. paragraf), Yarg\u0131tay\u2019\u0131n devam eden su\u00e7 kavram\u0131na ili\u015fkin yerle\u015fik i\u00e7tihad\u0131nda, CMK\u2019n\u0131n 2. maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere ge\u00e7erli bir cezai eylemin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 temsil eden su\u00e7\u00fcst\u00fc kavram\u0131n\u0131n kapsam\u0131n\u0131n geni\u015fletilmesinin nas\u0131l hakl\u0131 g\u00f6r\u00fclebildi\u011fini anlayabilmi\u015f de\u011fildir (bk. yukar\u0131da 52. paragraf). Yarg\u0131tay\u2019\u0131n \u00f6nceki kararlar\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, devam eden su\u00e7lar\u0131n mahiyetlerinin, ceza mahkemelerinin yarg\u0131 yetkisinin ve bu t\u00fcr davalarda kovu\u015fturma bak\u0131m\u0131ndan s\u00fcre kural\u0131n\u0131n uygulanabilirli\u011finin belirlenmesi amac\u0131yla b\u00f6yle bir yakla\u015f\u0131m\u0131 benimsedi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r (bk. Yukar\u0131da 60-62. paragraflar).<\/p>\n
115. Yukar\u0131dakiler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda Mahkeme, ulusal mahkemelerin su\u00e7\u00fcst\u00fc kavram\u0131n\u0131n kapsam\u0131n\u0131 geni\u015fletmelerinin ve mevcut davada i\u00e7 hukuku uygulamalar\u0131n\u0131n, sadece yasal kesinlik ilkesi ba\u011flam\u0131nda bir sorun te\u015fkil etmedi\u011fi (bk. yukar\u0131da 103. paragraf), ayn\u0131 zamanda bariz bir \u015fekilde mant\u0131ks\u0131z oldu\u011fu kanaatine varm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Dolay\u0131s\u0131yla, ba\u015fvuran\u0131n Anayasa Mahkemesi \u00fcyelerine sa\u011flanan usule ili\u015fkin g\u00fcvencelerden mahrum b\u0131rak\u0131lmak suretiyle, CMK\u2019n\u0131n 100 maddesi uyar\u0131nca tutuklanmas\u0131, S\u00f6zle\u015fme\u2019nin 5 \u00a7 1 maddesi gere\u011fince kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen bir usul do\u011frultusunda ger\u00e7ekle\u015ftirilmemi\u015ftir\u201d sonucuna varm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Burada \u00f6ncelikle ifade etmek gerekir ki; doktrinde su\u00e7 niteli\u011fine dair veya ba\u015fkaca bir ayr\u0131m yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n, m\u00fctemadi su\u00e7lar\u0131n salt i\u015flenmeye devam eden su\u00e7lardan oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle bu su\u00e7larda su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linin bulundu\u011funa dair g\u00f6r\u00fc\u015flerin de mevcut olmas\u0131 bir yana, bu genel kabul\u00fcn haricinde \u00f6ncelikle de\u011finilmesi gereken husus; \u00f6rg\u00fct \u00fcyeli\u011fine ili\u015fkin genel a\u00e7\u0131klamalarda da belirtildi\u011fi \u00fczere, \u00f6rg\u00fct \u00fcyeli\u011finin varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in failin delillendirilebilir somut hareketleriyle \u00f6rg\u00fct\u00fcn hiyerar\u015fik yap\u0131s\u0131na kendi iradesini s\u00fcrekli olarak teslim etmesinin yeterlili\u011fidir. Dolay\u0131s\u0131yla, ki\u015finin gizli bir yap\u0131lanma ve somut tehlike su\u00e7u niteli\u011findeki su\u00e7 \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn \u00fcyesi oldu\u011funu her an su\u00e7 te\u015fkil eden ba\u015fkaca eylemlerle g\u00f6stermesine gerek olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, bu y\u00f6ndeki eylemleri zaten ayr\u0131 bir su\u00e7u olu\u015fturacak ve bu su\u00e7lar\u0131 i\u015flerken yakalanmas\u0131 h\u00e2linde o su\u00e7lar y\u00f6n\u00fcnden de su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2li g\u00fcndeme gelecektir. Di\u011fer yandan, failin su\u00e7 \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyesi oldu\u011funa dair yetkili makamlarca \u015f\u00fcphe olu\u015fturan delil ya da delillere ula\u015f\u0131lmas\u0131 ve failin \u00f6rg\u00fct \u00fcyeli\u011findeki devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n o anki delillere g\u00f6re saptanmas\u0131 durumunda, \u00f6rg\u00fct\u00fcn kendisini feshetti\u011fine ya da failin \u00f6rg\u00fctten ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair ba\u015fkaca delile ula\u015f\u0131lamamas\u0131 h\u00e2linde, failin \u00f6rg\u00fct \u00fcyeli\u011fi hususundaki icra hareketlerine devam etti\u011finin, b\u00f6ylelikle bu durumdan bilgisi olan yetkili makamlarca faile CMK’n\u0131n 2. maddesinin (j) bendinin birinci alt bendi ve 90. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) bendi uyar\u0131nca bu su\u00e7u i\u015flerken rastland\u0131\u011f\u0131n\u0131n, dolay\u0131s\u0131yla g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fteki hakl\u0131l\u0131k unsuru gere\u011fince su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00fck\u00fcmleri do\u011frultusunda fail hakk\u0131nda i\u015flem yap\u0131labilece\u011finin kabul\u00fcnde hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k bulunmamaktad\u0131r. Burada failin cezai eyleminin muhakkak herkes taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclmesi gerekmemekte, yakalama an\u0131 itibar\u0131yla \u00f6rg\u00fct \u00fcyeli\u011finin s\u00fcreklili\u011fine dair icra hareketlerinin devam etti\u011finin ve failin \u00f6rg\u00fctten ayr\u0131lmaya d\u00f6n\u00fck bir eyleminin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n yetkili makamlarca bilinmesi yeterlidir. Bunun \u00f6tesinde, failin ger\u00e7ekte \u00f6rg\u00fct \u00fcyesi olup olmad\u0131\u011f\u0131 veya hakk\u0131nda CMK’n\u0131n 100. maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen tutuklama \u015fartlar\u0131n\u0131n bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 ise farkl\u0131 bir durumdur. Fail soru\u015fturma evresinde sunaca\u011f\u0131 deliller do\u011frultusunda tutuklanmayaca\u011f\u0131 ya da adli kontrole dahi tabi tutulmayabilece\u011fi gibi, kovu\u015fturma evresinde hakk\u0131nda beraat karar\u0131 da verilebilecektir.<\/p>\n
Di\u011fer yandan, Yarg\u0131tay Birinci Ba\u015fkanl\u0131k Kurulunun 17.07.2016 tarihli ve 244\/a say\u0131l\u0131 karar\u0131nda; aralar\u0131nda san\u0131k …\u2019\u00fcn de bulundu\u011fu Yarg\u0131tay \u00dcyeleri hakk\u0131nda genel h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re ba\u015flat\u0131l\u0131p y\u00fcr\u00fct\u00fclen adli soru\u015fturman\u0131n Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca idari y\u00f6nden gere\u011fi i\u00e7in Yarg\u0131tay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na bildirilmesi sonucunda; \u201c133 Yarg\u0131tay \u00dcyesine isnat edilen \u2018cebir ve \u015fiddet kullanarak T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Anayasas\u0131n\u0131n \u00f6n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc d\u00fczeni ortadan kald\u0131rmaya veya bu d\u00fczen yerine ba\u015fka bir d\u00fczenin fiilen uygulanmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemeye te\u015febb\u00fcs\u2019 su\u00e7unun vas\u0131f ve mahiyeti, mevcut delil durumu, eylemin halen tamamen sona ermemesi ile bu ba\u011flamda a\u011f\u0131r cezal\u0131k ve su\u00e7\u00fcst\u00fc gibi a\u011f\u0131r bir su\u00e7 soru\u015fturmas\u0131n\u0131n, tehlikenin boyutu ile haklar\u0131nda g\u00f6zalt\u0131 karar\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 g\u00f6zetildi\u011finde, bu denli a\u011f\u0131r bir su\u00e7 soru\u015fturmas\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda ve ayr\u0131ca ayn\u0131 \u00f6rg\u00fct kapsam\u0131nda bir k\u0131s\u0131m \u00fcyeler hakk\u0131nda Birinci Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131m\u0131zca s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen soru\u015fturmalar\u0131n kapsam\u0131 da dikkate al\u0131narak adlar\u0131 ge\u00e7en \u00fcyelerin g\u00f6reve devamlar\u0131n\u0131n soru\u015fturman\u0131n selameti ve yarg\u0131 erkinin n\u00fcfuz ve itibar\u0131na zarar verece\u011fi g\u00f6zetilerek Yarg\u0131tay Kanununun 18\/1, 2, 4 f\u0131kralar\u0131 ile 46. maddeleri gere\u011fince mevcut yetkilerinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131na\u201d karar verildi\u011fi ve i\u00e7eri\u011fi itibar\u0131yla bu kararda san\u0131k hakk\u0131nda a\u011f\u0131r cezal\u0131k su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2li nedeniyle genel h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re soru\u015fturma y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinin usule uygun oldu\u011funun belirtildi\u011fi de g\u00f6zden uzak tutulmamal\u0131d\u0131r.
\n\u0130HAM taraf\u0131ndan Yarg\u0131tayca hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak geni\u015f yorumland\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131lan su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2line ili\u015fkin de\u011ferlendirmenin salt Yarg\u0131tay\u0131n yorumundan m\u0131 ibaret oldu\u011fu, aksi h\u00e2lde s\u00f6z konusu yorumun, konumuza ili\u015fkin olarak i\u00e7 hukukumuzda y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lan ve halen y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan d\u00fczenlemelerle de uyumlu olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n irdelenmesine gelince;<\/p>\n
01.06.2005 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lmakla birlikte, su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linde i\u015flenen su\u00e7lara ili\u015fkin soru\u015fturma ve kovu\u015fturma usullerini d\u00fczenleyen 3005 say\u0131l\u0131 Me\u015fhud Su\u00e7lar\u0131n Muhakeme Usul\u00fc Kanunu’nun 1. maddesi;<\/p>\n
\u201cFaili su\u00e7u i\u015fledi\u011fi s\u0131rada veya pek az sonra yakalanan:<\/p>\n
A) A\u011f\u0131r ceza mahkemesinin vazife g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc yerlerdeki belediye s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde i\u015flenen a\u011f\u0131r cezal\u0131 me\u015fhud c\u00fcr\u00fcmler;<\/p>\n
B) (De\u011fi\u015fik: 1\/12\/1980 – 2349\/1 md.) Asliye te\u015fkilat\u0131 olan yerlerdeki belediye s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde ve panay\u0131rlarda i\u015flenen a\u011f\u0131r ceza mahkemelerinin vazifeleri d\u0131\u015f\u0131ndaki me\u015fhud c\u00fcr\u00fcmlerle T\u00fcrk Ceza Kanununun 529, 534, 536, 537, 539, 545, 547, 548, 551, 565, 567, 568, 571, 572, 573, 574, 575 ve 576 nc\u0131 maddeleri ile 540 nc\u0131 maddenin ikinci f\u0131kras\u0131nda yaz\u0131l\u0131 me\u015fhud olarak i\u015flenen kabahatlar hakk\u0131nda takip ve duru\u015fma bu Kanun h\u00fck\u00fcmlerine tabidir.\u201d \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
Bununla birlikte, yine y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lan 1412 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemeleri Usul\u00fc Kanunu’nun Ek 1. maddesinde;<\/p>\n
\u201c1) Anayasa’da yer alan temel hak ve h\u00fcrriyetlere ideolojik ama\u00e7larla, Devletin \u00dclkesi ve Milletiyle b\u00f6l\u00fcnmez b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc veya dil, \u0131rk, s\u0131n\u0131f, din ve mezhep ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na dayan\u0131larak nitelikleri Anayasada belirtilen Cumhuriyeti ortadan kald\u0131rmak maksadiyle i\u015flenen su\u00e7larla, bunlara murtab\u0131t su\u00e7lar\u0131;<\/p>\n
2) T\u00fcrk Ceza Kanununun 179, 180, birinci, ikinci, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kralar\u0131 ayr\u0131 olmak \u00fczere 188, 201, 254, 255, 256, 257 ve 264 \u00fcnc\u00fc maddelerinde veya 6136 say\u0131l\u0131 Ate\u015fli Silahlar ve B\u0131\u00e7aklar Hakk\u0131ndaki Kanunun de\u011fi\u015fik 12 nci yahut ayn\u0131 Kanunun ek maddesinin, birinci bendinde yaz\u0131l\u0131 su\u00e7lar;<\/p>\n
\u0130\u015fleyenler hakk\u0131nda yap\u0131lacak soru\u015fturma ve kovu\u015fturmalar, 3005 say\u0131l\u0131 Kanunun 1 inci maddesinin (A) bendindeki mahal ve ayn\u0131 Kanunun 4 \u00fcnc\u00fc maddesinde yaz\u0131l\u0131 zaman kay\u0131tlar\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n, bahis konusu kanun h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re yap\u0131l\u0131r.\u201d d\u00fczenlemesine yer verilmi\u015ftir.
\nBu d\u00fczenlemeler do\u011frultusunda, uyu\u015fmazl\u0131k konusuyla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak, ter\u00f6r su\u00e7lar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclecek soru\u015fturma ve kovu\u015fturma i\u015flemlerinde su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re i\u015flem yap\u0131lmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmekteydi.<\/p>\n
Di\u011fer yandan, \u00f6zel soru\u015fturma ve kovu\u015fturma usulleri \u00f6ng\u00f6ren d\u00fczenlemelerden; yasama dokunulmazl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin Anayasa’n\u0131n 83. maddesi, h\u00e2kim ve Cumhuriyet savc\u0131lar\u0131na ili\u015fkin 2802 say\u0131l\u0131 Kanun’un 94. maddesi, H\u00e2kimler ve Savc\u0131lar Kurulunun se\u00e7imle gelen \u00fcyelerine ili\u015fkin 6087 say\u0131l\u0131 Kanun’un 38. maddesi, 2797 say\u0131l\u0131 Kanun’un 46. maddesi ile di\u011fer kamu g\u00f6revlilerine ili\u015fkin 4483 say\u0131l\u0131 Memurlar ve Di\u011fer Kamu G\u00f6revlilerinin Yarg\u0131lanmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun’un 2. maddesinde \u201ca\u011f\u0131r cezal\u0131k su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2li\u201d ortak bir kavram olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. Ayn\u0131 kavram, su\u00e7 tarihinden sonra 2797 say\u0131l\u0131 Kanun’un 46. maddesine 680 say\u0131l\u0131 KHK ile eklenen ve 7072 say\u0131l\u0131 Kanun’la aynen kabul edilerek kanunla\u015fan alt\u0131nc\u0131 f\u0131krada da yer almaktad\u0131r. \u0130\u00e7 hukuk d\u00fczenlemesi niteli\u011finde olan ve ki\u015fisel su\u00e7lar\u0131 nedeniyle Yarg\u0131tay\u0131n yarg\u0131layaca\u011f\u0131 ki\u015filere y\u00f6nelik bu d\u00fczenlemeyle de, 15.07.2016 tarihinden sonra haklar\u0131nda \u00f6rg\u00fctl\u00fc su\u00e7luluk nedeniyle a\u011f\u0131r cezal\u0131k su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re i\u015flem yap\u0131lan bu ki\u015filer hakk\u0131nda yetkili makamlarca uygulanan genel h\u00fck\u00fcmlerin ve dolay\u0131s\u0131yla fiili durumun su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2liyle uyumlu oldu\u011fu \u00f6ng\u00f6r\u00fclerek bu do\u011frultuda yap\u0131lacak soru\u015fturma ve kovu\u015fturma i\u015flemleri h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan nedenlerle, genelde m\u00fctemadi su\u00e7larda temadinin yakalama ile kesilece\u011fine ve o anda su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linin var oldu\u011funa, \u00f6zelde de olumsuz g\u00f6rev uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131na konu kararlarda FET\u00d6\/PDY silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyesi olduklar\u0131 iddias\u0131yla yakalanan h\u00e2kim ve Cumhuriyet savc\u0131lar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linin bulundu\u011funa dair Yarg\u0131tayca var\u0131lan kanaat salt su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linin yarg\u0131sal, mant\u0131ks\u0131z ve keyf\u00ee yorumuna de\u011fil, doktrindeki g\u00f6r\u00fc\u015flere, \u00f6rg\u00fctsel su\u00e7lulu\u011fun teorisine, dahas\u0131 ve en \u00f6nemlisi, yasama organ\u0131nca istikrarl\u0131 ve birbiriyle uyumlu olarak h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nan i\u00e7 hukuk d\u00fczenlemelerine dayanmaktad\u0131r. Var\u0131lan sonu\u00e7 sonras\u0131nda Anayasa Mahkemesince de benimsenmi\u015ftir.<\/p>\n
\u0130HAM’\u0131n an\u0131lan ihlal karar\u0131nda ise, konunun yaln\u0131zca Yarg\u0131tay\u0131n yorumu \u00fczerinden irdelendi\u011fi, bu yorumun ayn\u0131 zamanda 2797 say\u0131l\u0131 Kanun’un 46. maddesinde yap\u0131lan ve kanunla\u015fan d\u00fczenlemelere dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve bu d\u00fczenlemelerle uyumlu oldu\u011funun dikkate al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 ve s\u00f6z konusu kararda, \u00fclkenin milli egemenli\u011fini temsil eden yasaman\u0131n bu d\u00fczenlemelerinin \u0130HAS’a ve evrensel hukuk ilkelerine ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil edip etmedi\u011fi hususunda de\u011ferlendirme yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
Uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde ayr\u0131ca, m\u00fctemadi su\u00e7 ve su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2li kavramlar\u0131ndan, bu kavramlar\u0131n yukar\u0131da belirtilen hukuki dayanaklar\u0131ndan ve s\u00f6z konusu kavramlar\u0131n somut olaya uygulanma ko\u015fullar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak; ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na su\u00e7un niteli\u011fi dikkate al\u0131narak failler hakk\u0131nda \u00f6zel soru\u015fturma usullerinin uygulanmas\u0131na yasal d\u00fczenlemelerle bir istisna getirilip getirilmedi\u011fi hususuna da de\u011finmek gerekmektedir.<\/p>\n
Bu ba\u011flamda ele al\u0131nmas\u0131 gereken 2797 say\u0131l\u0131 Kanun’un y\u00fcr\u00fcrl\u00fck tarihinden sonra, somut olay\u0131m\u0131zda su\u00e7 tarihinden \u00f6nce 06.03.2014 tarihli ve 28933 say\u0131l\u0131 M\u00fckerrer Resm\u00ee Gazete’de yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 6526 say\u0131l\u0131 Ter\u00f6rle M\u00fccadele Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanunu ile Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun’un 15. maddesiyle, 5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 161. maddesine eklenen sekizinci f\u0131krada; “T\u00fcrk Ceza Kanununun 302, 309, 311, 312, 313, 314, 315 ve 316 nc\u0131 maddelerinde d\u00fczenlenen su\u00e7lar hakk\u0131nda, g\u00f6rev s\u0131ras\u0131nda veya g\u00f6revinden dolay\u0131 i\u015flenmi\u015f olsa bile Cumhuriyet savc\u0131lar\u0131nca do\u011frudan soru\u015fturma yap\u0131l\u0131r. 1\/11\/1983 tarihli ve 2937 say\u0131l\u0131 Devlet \u0130stihbarat Hizmetleri ve Milli \u0130stihbarat Te\u015fkilat\u0131 Kanununun 26 nc\u0131 maddesi h\u00fckm\u00fc sakl\u0131d\u0131r.” h\u00fckm\u00fcne yer verilmi\u015ftir. S\u00f6z konusu d\u00fczenlemede g\u00f6r\u00fclece\u011fi \u00fczere, aralar\u0131nda silahl\u0131 \u00f6rg\u00fct su\u00e7unun da say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 su\u00e7lar\u0131n vahameti ve bu su\u00e7larla korunan hukuk\u00ee de\u011fer dikkate al\u0131narak 2937 say\u0131l\u0131 Kanun’da say\u0131lan ki\u015filere y\u00f6nelik istisna haricinde, bu su\u00e7lar\u0131n soru\u015fturmas\u0131n\u0131n genel h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re y\u00fcr\u00fct\u00fclece\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Nitekim \u00f6zel soru\u015fturma usullerine istisna getiren benzer bir h\u00fckme, Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim \u00fcst kurulu\u015flar\u0131 ba\u015fkan ve \u00fcyeleri ile y\u00fcksek\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 y\u00f6neticilerinin, kadrolu ve s\u00f6zle\u015fmeli \u00f6\u011fretim elemanlar\u0131n\u0131n ve bu kurulu\u015f ve kurumlar\u0131n 657 say\u0131l\u0131 Devlet Memurlar\u0131 Kanununa tabi memurlar\u0131n\u0131n g\u00f6revleri dolay\u0131s\u0131yla ya da g\u00f6revlerini yapt\u0131klar\u0131 s\u0131rada i\u015fledikleri ileri s\u00fcr\u00fclen su\u00e7larla ilgili yine kural olarak \u00f6zel soru\u015fturma usulleri uygulanmas\u0131n\u0131n ve buna ba\u011fl\u0131 hukuki teminatlar\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc 2547 say\u0131l\u0131 Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim Kanunu’nun “Disiplin ve Ceza \u0130\u015fleri” ba\u015fl\u0131kl\u0131 Dokuzuncu B\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yer alan “Genel Esaslar” ba\u015fl\u0131kl\u0131 53. maddesinin yedinci f\u0131kras\u0131nda da “\u0130deolojik ama\u00e7larla Anayasada yer alan temel hak ve h\u00fcrriyetleri, devletin \u00fclkesi ve milletiyle b\u00f6l\u00fcnmez b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc veya dil, \u0131rk, s\u0131n\u0131f, din ve mezhep ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na dayan\u0131larak nitelikleri Anayasada belirtilen Cumhuriyeti ortadan kald\u0131rmak maksad\u0131yla i\u015flenen su\u00e7larla bunlara irtibatl\u0131 su\u00e7lar, \u00f6\u011frenme ve \u00f6\u011fretme h\u00fcrriyetini do\u011frudan veya dolayl\u0131 olarak k\u0131s\u0131tlayan, kurumlar\u0131n s\u00fck\u00fcn, huzur ve \u00e7al\u0131\u015fma d\u00fczenini bozan boykot, i\u015fgal, engelleme, bunlar\u0131 te\u015fvik ve tahrik, anar\u015fik ve ideolojik olaylara ili\u015fkin su\u00e7lar ile a\u011f\u0131r cezay\u0131 gerektiren su\u00e7\u00fcst\u00fc hallerinde, yukar\u0131da yaz\u0131l\u0131 usuller uygulanmaz; bu hallerde kovu\u015fturmay\u0131 Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 do\u011frudan yapar.” \u015feklinde yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Her iki d\u00fczenleme birlikte ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, konumuza ili\u015fkin olarak \u00f6zellikle de 2797 say\u0131l\u0131 Kanun’da kural olarak \u00f6zel soru\u015fturma usulleri \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, sonradan CMK’n\u0131n 161. maddesinin sekizinci f\u0131kras\u0131n\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, yasa koyucunun salt bu f\u0131krada say\u0131lan su\u00e7lar\u0131n niteli\u011fini g\u00f6zeterek, ayr\u0131ca su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmaya gerek bulunmaks\u0131z\u0131n, 2937 say\u0131l\u0131 Kanun’da say\u0131lanlar d\u0131\u015f\u0131nda bu su\u00e7lar\u0131 i\u015fleyen ki\u015filer hakk\u0131nda, ilgili kanuni d\u00fczenlemeler uyar\u0131nca \u00f6zel soru\u015fturma usulleri uygulanmas\u0131n\u0131n istisnas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren bir h\u00fck\u00fcm ihdas etti\u011fi ve bu y\u00f6nde bir sistem olu\u015fturdu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Ancak \u0130HAM karar\u0131nda silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyeli\u011fi su\u00e7unda genel h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturma i\u015flemlerinin hukuk\u00eeli\u011fi de\u011ferlendirilirken s\u00f6z konusu uygulaman\u0131n ayn\u0131 zamanda CMK’n\u0131n 161. maddesinin sekizinci f\u0131kras\u0131na da uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla uygulaman\u0131n bu y\u00f6n\u00fcyle de yarg\u0131sal ve keyfi yorumun \u00f6tesinde i\u00e7 hukuk d\u00fczenlemesine dayan\u0131p dayanmad\u0131\u011f\u0131 hususunda bir de\u011ferlendirme yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Bu a\u00e7\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, san\u0131\u011f\u0131n olayda su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2line ili\u015fkin ko\u015fullar\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131na ve soru\u015fturmay\u0131 y\u00fcr\u00fcten makamlar\u0131n yetkili olmad\u0131\u011f\u0131na dair usule y\u00f6nelik itirazlar\u0131 de\u011ferlendirildi\u011finde;<\/p>\n
San\u0131k …\u2019\u00fcn Yarg\u0131tay \u00fcyesi olarak g\u00f6rev yapmaktayken, FET\u00d6\/PDY silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc mensuplar\u0131 taraf\u0131ndan 15.07.2016 tarihinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen darbe te\u015febb\u00fcs\u00fc sonras\u0131nda, kendisinin de bu \u00f6rg\u00fcte \u00fcye oldu\u011fu iddias\u0131yla ve ki\u015fisel su\u00e7 niteli\u011findeki bu su\u00e7 a\u00e7\u0131s\u0131ndan su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linin de varl\u0131\u011f\u0131na dayal\u0131 olarak hakk\u0131nda genel h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re soru\u015fturma y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca iddianame d\u00fczenlenerek hakk\u0131nda Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesine kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 olayda; itiraza konu uygulaman\u0131n, san\u0131\u011f\u0131n FET\u00d6\/PDY silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyesi oldu\u011fu, bu \u00f6rg\u00fctten ayr\u0131lmaya dair icrai bir davran\u0131\u015fta bulunmad\u0131\u011f\u0131na ve elde edilen mevcut deliller itibar\u0131yla yetkili makamlarca san\u0131\u011f\u0131n cezai eylem niteli\u011findeki \u00f6rg\u00fct \u00fcyeli\u011fine ili\u015fkin fiilinin icras\u0131na devam etti\u011fi, b\u00f6ylelikle san\u0131\u011fa at\u0131l\u0131 su\u00e7un i\u015flenmekte oldu\u011fu hususunda resm\u00ee makamlarca edinilen bilgi kapsam\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi,<\/p>\n
Bununla birlikte, silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyeli\u011fi\/y\u00f6neticili\u011fi su\u00e7unun m\u00fctemadi su\u00e7 ve bu su\u00e7lar y\u00f6n\u00fcnden yakalama an\u0131na kadar su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linin s\u00f6z konusu oldu\u011funu kabul ederek Yarg\u0131tay\u0131n yarg\u0131layaca\u011f\u0131 ki\u015filere at\u0131l\u0131 bu su\u00e7larla a\u011f\u0131r cezal\u0131k su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linde i\u015flenen di\u011fer ki\u015fisel su\u00e7lar\u0131n soru\u015fturma ve kovu\u015fturma i\u015flemlerine ili\u015fkin 2797 say\u0131l\u0131 Kanun’da de\u011fi\u015fiklik \u00f6ng\u00f6ren ve sonradan aynen kanunla\u015fan hukuki d\u00fczenlemelerde, \u00f6nceden beri 2797 say\u0131l\u0131 Kanun’da \u00f6ng\u00f6r\u00fclen hukuki teminatlar\u0131n istisnas\u0131n\u0131 te\u015fkil eden “a\u011f\u0131r cezal\u0131k su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2li” tabirinin, Yarg\u0131tay\u0131n yarg\u0131layaca\u011f\u0131 s\u00f6z konusu ki\u015filere at\u0131l\u0131 bu su\u00e7lar\u0131n da benzer nitelikte olduklar\u0131n\u0131 ortaya koyacak ve bu su\u00e7lar\u0131 da kapsayacak \u015fekilde yeniden kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
Di\u011fer yandan, silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyeli\u011fi su\u00e7undan genel h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re soru\u015fturma y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinin usule uygun oldu\u011fu, hem aralar\u0131nda san\u0131\u011f\u0131n da bulundu\u011fu benzer durumdaki y\u00fcksek yarg\u0131 eski \u00fcyelerine y\u00f6nelik Yarg\u0131tay Birinci Ba\u015fkanl\u0131k Kurulunun karar\u0131yla, hem de sonradan y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulan ulusal hukuk d\u00fczenlemeleriyle de kabul edilerek mevcut uygulama sonras\u0131nda adli ve idari a\u00e7\u0131dan devam edecek di\u011fer i\u015flemlerde \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, ayn\u0131 zamanda itiraza konu uygulaman\u0131n, CMK’n\u0131n 161. maddesinin sekizinci f\u0131kras\u0131nda h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nan ve san\u0131k hakk\u0131nda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen \u00f6zel soru\u015fturma usullerinin istisnas\u0131n\u0131 te\u015fkil eden d\u00fczenlemeyle de uyumlu olmas\u0131 hususlar\u0131 birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde; Yarg\u0131tay \u00fcyelerinin i\u015fledikleri su\u00e7lara dair \u00f6zel soru\u015fturma usullerinin uygulanmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren 2797 say\u0131l\u0131 Kanun’un 46. maddesinin uygulanma ko\u015fullar\u0131n\u0131n somut olayda olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla, dava konusu olayda san\u0131k hakk\u0131nda genel h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re soru\u015fturma y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinin do\u011frudan do\u011fruya i\u00e7 hukuk d\u00fczenlemelerinin verdi\u011fi yetkinin kullan\u0131lmas\u0131 niteli\u011finde oldu\u011fu, kanunlar\u0131n geni\u015fletici ve keyf\u00ee olarak yorumlanmas\u0131ndan kaynaklanmad\u0131\u011f\u0131, bu h\u00e2liyle “hukukun kalitesi” ilkesine de uygun olan itiraza konu uygulaman\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
D- Yarg\u0131tay \u00dcyelerinin \u0130\u015fledikleri \u0130ddia Olunan Su\u00e7lar Bak\u0131m\u0131ndan Kovu\u015fturma Makamlar\u0131n\u0131n Belirlenmesi<\/p>\n
Anayasan\u0131n “Cumhuriyetin nitelikleri” ba\u015fl\u0131kl\u0131 2. maddesi;<\/p>\n
“T\u00fcrkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, mill\u00ee dayan\u0131\u015fma ve adalet anlay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde, insan haklar\u0131na sayg\u0131l\u0131, Atat\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fine ba\u011fl\u0131, ba\u015flang\u0131\u00e7ta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, l\u00e2ik ve sosyal bir hukuk Devletidir”<\/p>\n
“Kanuni h\u00e2kim g\u00fcvencesi” ba\u015fl\u0131kl\u0131 37. maddesi de;<\/p>\n
“Hi\u00e7 kimse kanunen tabi oldu\u011fu mahkemeden ba\u015fka bir merci \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lamaz.<\/p>\n
Bir kimseyi kanunen tabi oldu\u011fu mahkemeden ba\u015fka bir merci \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131karma sonucunu do\u011furan yarg\u0131 yetkisine sahip ola\u011fan\u00fcst\u00fc merciler kurulamaz” \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
Anayasa Mahkemesinin yerle\u015fik i\u00e7tihatlar\u0131nda da, Anayasa’n\u0131n 2. maddesinde belirtilen hukuk devletinin, “insan haklar\u0131na dayanan, bu hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri koruyup g\u00fc\u00e7lendiren, eylem ve i\u015flemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk d\u00fczeni kurup bunu geli\u015ftirerek s\u00fcrd\u00fcren, Anayasa’ya ayk\u0131r\u0131 durum ve tutumlardan ka\u00e7\u0131nan, hukuku t\u00fcm devlet organlar\u0131na egemen k\u0131lan, Anayasa ve kanunlarla kendini ba\u011fl\u0131 sayan, yarg\u0131 denetimine a\u00e7\u0131k olan devlet” oldu\u011fu ifade edilmi\u015f ve “hukuk devletinin temel ilkelerinden biri ‘hukuk g\u00fcvenli\u011fi’ ilkesidir. Hukuk g\u00fcvenli\u011fi, normlar\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir olmas\u0131n\u0131, bireylerin t\u00fcm eylem ve i\u015flemlerinde devlete g\u00fcven duyabilmesini, devletin de yasal d\u00fczenlemelerde bu g\u00fcven duygusunu zedeleyici y\u00f6ntemlerden ka\u00e7\u0131nmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131lar. Hukuk devletinde kanun metinlerinin ilgili ki\u015filerin mevcut \u015fartlar alt\u0131nda belirli bir i\u015flemin ne t\u00fcr sonu\u00e7lar do\u011furabilece\u011fini makul bir d\u00fczeyde \u00f6ng\u00f6rmelerini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacak \u015fekilde d\u00fczenlenmesi gerekmektedir. ‘Belirlilik’ ilkesine g\u00f6re ise yasal d\u00fczenlemelerin hem ki\u015filer hem de idare y\u00f6n\u00fcnden herhangi bir teredd\u00fcde ve ku\u015fkuya yer vermeyecek \u015fekilde a\u00e7\u0131k, net, anla\u015f\u0131l\u0131r, uygulanabilir ve nesnel olmas\u0131, ayr\u0131ca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalar\u0131na kar\u015f\u0131 koruyucu \u00f6nlem i\u00e7ermesi de gereklidir” sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
\nHukuk devletinin en \u00f6nemli unsurlar\u0131ndan birini kanuni h\u00e2kim g\u00fcvencesi olu\u015fturmaktad\u0131r. Zira hukuk devletinin alt unsurlar\u0131ndan biri olan hukuk g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131n\u0131n \u00f6n ko\u015fullar\u0131ndan biri kanuni h\u00e2kim g\u00fcvencesidir. Kanuni h\u00e2kim g\u00fcvencesinin sa\u011flanmad\u0131\u011f\u0131 bir sistemde bireylerin g\u00fcven i\u00e7inde hareket edebilmeleri m\u00fcmk\u00fcn olamaz. Bireyler herhangi bir hukuki uyu\u015fmazl\u0131kta hangi yarg\u0131 merci taraf\u0131ndan hangi kurallar uygulanarak yarg\u0131lama yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nceden bilmelidir. Aksi bir durumda hukuki \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik ve g\u00fcvenlik ortadan kalkar. E\u011fer hukuk g\u00fcvenli\u011fi, normlar\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir olmas\u0131n\u0131, bireylerin t\u00fcm eylem ve i\u015flemlerinde devlete g\u00fcven duyabilmesini, devletin de yasal d\u00fczenlemelerde bu g\u00fcven duygusunu zedeleyici y\u00f6ntemlerden ka\u00e7\u0131nmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131l\u0131yorsa, bu durumda hukuk g\u00fcvenli\u011finin zorunlu \u00f6n ko\u015fulu olan kanuni h\u00e2kim g\u00fcvencesi mutlak anlamda tesis edilmelidir.<\/p>\n
Kanuni h\u00e2kim g\u00fcvencesi 1982 Anayasas\u0131’nda \u00f6zel olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. Anayasa’n\u0131n 37. maddesi gere\u011fince herkes kanuni h\u00e2kim g\u00fcvencesine sahiptir. Yine Anayasa Mahkemesinin istikrarl\u0131 kararlar\u0131nda belirtildi\u011fi gibi, \u201ckanuni h\u00e2kim g\u00fcvencesi\u201d su\u00e7un i\u015flenmesinden veya \u00e7eki\u015fmenin do\u011fmas\u0131ndan \u00f6nce davay\u0131 g\u00f6recek yarg\u0131 yerini kanunun belirlemesi olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Ba\u015fka bir anlat\u0131mla \u201ckanuni h\u00e2kim g\u00fcvencesi\u201d, yarg\u0131lama makamlar\u0131n\u0131n su\u00e7un i\u015flenmesinden veya \u00e7eki\u015fmenin meydana gelmesinden sonra \u00f6zel olarak kurulmas\u0131na veya h\u00e2kimin atanmas\u0131na engel olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n
Bu noktada, bir yarg\u0131 yerinin, kurulu\u015f, g\u00f6rev, i\u015fleyi\u015f ve izleyece\u011fi yarg\u0131lama usul\u00fc itibar\u0131yla hukuki yap\u0131lanmas\u0131n\u0131n, do\u011fal h\u00e2kim ilkesine uygunlu\u011funun sa\u011flanabilmesi i\u00e7in, bu alana ili\u015fkin belirlemenin kanunla yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 tek ba\u015f\u0131na yetmez. Ayr\u0131ca s\u00f6z\u00fc edilen belirlemenin, yarg\u0131lanacak olan uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesinden \u00f6nce yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 da gerekir. Bu nedenle, do\u011fal h\u00e2kim ilkesinin b\u00fcnyesinde, “kanunili\u011fin” yan\u0131 s\u0131ra “\u00f6nceden belirlenmi\u015f” olmaya da yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
\u00d6te yandan, ola\u011fan\u00fcst\u00fc mahkeme kurma yasa\u011f\u0131 i\u00e7eren kanuni h\u00e2kim g\u00fcvencesi \u00f6zel soru\u015fturma ve kovu\u015fturma usulleri izleyen \u00f6zel\/uzman mahkemelerin kurulmas\u0131na engel olu\u015fturmamaktad\u0131r. Di\u011fer bir ifadeyle ola\u011fan\u00fcst\u00fc mahkeme ile \u00f6zel\/uzman mahkeme kavramlar\u0131 ayn\u0131 anlama gelmemektedir. Bir hukuk sisteminde baz\u0131 su\u00e7larla etkin bir \u015fekilde m\u00fccadele etmek i\u00e7in \u00f6zel soru\u015fturma ve kovu\u015fturma usulleri izleyen yarg\u0131 mercileri kurulabilir. \u00d6rne\u011fin ter\u00f6r ve organize su\u00e7larla etkin bir \u015fekilde m\u00fccadele etmek bu t\u00fcr \u00f6zel\/uzman yarg\u0131 mercilerin kurulmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131labilir.<\/p>\n
Kanuni h\u00e2kim g\u00fcvencesi t\u00fcm yarg\u0131lamalarda ge\u00e7erli olan bir ilke olmakla beraber ceza yarg\u0131lamalar\u0131nda \u00e7ok daha \u00f6nemli olmaktad\u0131r. Nitekim ceza soru\u015fturma ve kovu\u015fturmalar\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck gibi bireylerin en temel haklar\u0131ndan birine yap\u0131lm\u0131\u015f do\u011frudan ve radikal bir m\u00fcdahale niteli\u011findedir. Dolay\u0131s\u0131yla ki\u015fi h\u00fcrriyetinin sahip oldu\u011fu \u00f6nem, bireylere ceza yarg\u0131lamalar\u0131nda daha y\u00fcksek g\u00fcvencelerin sa\u011flanmas\u0131n\u0131 gerektirmektedir. Kanuni h\u00e2kim g\u00fcvencesi s\u00f6z konusu g\u00fcvencelerin ilk basama\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Zira adil ve g\u00fcvenceli bir yarg\u0131lama i\u00e7in her \u015feyden \u00f6nce yarg\u0131 yetkisi kullanacak merci olmas\u0131 gerekti\u011fi \u015fekilde kurulmal\u0131 ve g\u00f6rev yapmal\u0131d\u0131r. Aksi takdirde adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131nda bireylere sa\u011flanan ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z bir yarg\u0131 yerinde makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma, silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ve \u00e7eli\u015fmeli yarg\u0131lama gibi g\u00fcvencelerin bir \u00f6nemi kalmayacakt\u0131r. Zira t\u00fcm bu g\u00fcvenceler ancak ola\u011fan mahkemelerin varl\u0131\u011f\u0131 halinde i\u015flevsel olabilecektir.<\/p>\n
Gelinen a\u015famada, su\u00e7 tarihi itibar\u0131yla Yarg\u0131tay\u0131n ilk derece mahkemesi s\u0131fat\u0131yla yarg\u0131layaca\u011f\u0131 ki\u015filere at\u0131l\u0131 a\u011f\u0131r cezal\u0131k su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linde i\u015flenen ki\u015fisel su\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan kovu\u015fturma makam\u0131 Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu iken, sonradan ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2l d\u00f6neminde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulan 680 say\u0131l\u0131 KHK ile bu makam\u0131n Yarg\u0131tay ilgili ceza dairesi olarak de\u011fi\u015ftirilmesinin ve yarg\u0131laman\u0131n bu do\u011frultuda Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesince yap\u0131lmas\u0131n\u0131n tabii h\u00e2kim ilkesi ba\u011flam\u0131nda incelenmesi gerekmektedir.<\/p>\n
Bilindi\u011fi \u00fczere; 15.07.2016 tarihinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen darbe te\u015febb\u00fcs\u00fcn\u00fcn savu\u015fturulmas\u0131ndan hemen sonra Milli G\u00fcvenlik Kurulu 20.07.2016 tarihinde yapt\u0131\u011f\u0131 toplant\u0131da “demokrasinin, hukuk devleti ilkesinin, vatanda\u015flar\u0131n hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin korunmas\u0131na y\u00f6nelik tedbirlerin etkin bir \u015fekilde uygulanabilmesi amac\u0131yla” H\u00fck\u00fbmete ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2l ilan edilmesi tavsiyesinde bulunmay\u0131 kararla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun \u00fczerine, Cumhurba\u015fkan\u0131 ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda toplanan Bakanlar Kurulu 20.07.2016 tarihinde, \u00fclke genelinde 21.07.2016 Per\u015fembe g\u00fcn\u00fc saat 01.00’den itibaren doksan g\u00fcn s\u00fcreyle ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2l ilan edilmesine karar vermi\u015ftir. An\u0131lan karar 21.07.2016 tarihli Resm\u00ee Gazete’de yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir. Ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2l ilan edilmesine ili\u015fkin karar, ayn\u0131 g\u00fcn TBMM taraf\u0131ndan onaylanm\u0131\u015ft\u0131r. TBMM Genel Kurulunda yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fme s\u0131ras\u0131nda H\u00fck\u00fbmet ad\u0131na s\u00f6z alan Adalet Bakan\u0131, ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2l ilan edilme nedenini “… darbe te\u015febb\u00fcs\u00fcnde bulunan ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn t\u00fcm unsurlar\u0131yla ve s\u00fcratle bertaraf edilmesi, bundan sonra da demokrasimiz ve hukuk devletimiz, milletimiz, mill\u00ee irade ve \u00fclkemiz i\u00e7in tehlike ve tehdit olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, bir daha hi\u00e7bir \u015fekilde darbe te\u015febb\u00fcs\u00fcn\u00fcn tekrarlanmamas\u0131 ve bu konuda bu ama\u00e7la al\u0131nmas\u0131 gereken tedbirlerin h\u0131zl\u0131 ve kararl\u0131 bir bi\u00e7imde al\u0131n\u0131p hayata ge\u00e7irilmesini sa\u011flamak maksad\u0131yla ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2l ilan edilmesi y\u00f6n\u00fcndeki g\u00f6r\u00fc\u015f … Bakanlar Kuruluna iletilmi\u015ftir. Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda Anayasa gere\u011fi toplanan Bakanlar Kurulumuz, bu g\u00f6r\u00fc\u015f do\u011frultusunda T\u00fcrkiye’de \u00fc\u00e7 ay s\u00fcreyle ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2l ilan edilmesine karar vermi\u015ftir … Anayasa ile kurulan h\u00fcr demokrasi d\u00fczenini korumak, temel hak ve h\u00fcrriyetleri korumak, genel g\u00fcvenlik, asayi\u015f ve kamu d\u00fczenini korumak, \u015fiddet olaylar\u0131n\u0131 \u00f6nlemek, ba\u015far\u0131s\u0131z k\u0131l\u0131nan darbe te\u015febb\u00fcs\u00fcn\u00fcn tekrar\u0131 ile bundan sonra T\u00fcrkiye’de darbe te\u015febb\u00fcslerine te\u015febb\u00fcs edilebilmesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek, halk\u0131m\u0131za en b\u00fcy\u00fck k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yapan, kamu d\u00fczenimizi bozan, ekonomimize zarar veren, demokrasimizi, hukuk devletimizi, mill\u00ee irademizin tecellig\u00e2h\u0131 Meclisimizi ve se\u00e7ilmi\u015f Cumhurba\u015fkan\u0131 ve H\u00fck\u00fbmetimizi darbe te\u015febb\u00fcs\u00fcyle yok etmeye \u00e7al\u0131\u015fan, devletimizi \u00e2deta bir kanser h\u00fccresi gibi sarm\u0131\u015f bulunan bu Fetullah\u00e7\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcyle ve bu \u00f6rg\u00fct\u00fcn T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri, yarg\u0131, Emniyet ve \u00fcniversitelerimiz ba\u015fta olmak \u00fczere, kamu i\u00e7indeki b\u00fct\u00fcn uzant\u0131lar\u0131n\u0131n kamudan temizlenmesi ve demokrasimizin, devletimizin, milletimizin, hukuk devletimizin emniyeti bak\u0131m\u0131ndan tam emniyetli h\u00e2le getirilmesi ve bunlar\u0131n \u00fclkemiz i\u00e7in, demokrasimiz ve hukuk devletimiz i\u00e7in bir daha tehlike ve tehdit olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 maksad\u0131yla bu karar al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.” s\u00f6zleriyle ifade etmi\u015ftir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye Cumhuriyeti 21.07.2016 tarihinde, Avrupa Konseyi Genel Sekreterli\u011fine \u0130nsan Haklar\u0131 Avrupa S\u00f6zle\u015fmesi’ne; Birle\u015fmi\u015f Milletler Genel Sekreterli\u011fine ise Medeni ve Siyasi Haklara \u0130li\u015fkin Uluslararas\u0131 S\u00f6zle\u015fme’ye (MSHUS) ili\u015fkin derogasyon (ask\u0131ya alma\/y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck azaltma) beyan\u0131nda bulunmu\u015ftur. Ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2lin uzat\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin kararlar da Avrupa Konseyi Genel Sekreterli\u011fine ve Birle\u015fmi\u015f Milletler Genel Sekreterli\u011fine bildirilmi\u015ftir.<\/p>\n
Ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2l, Cumhurba\u015fkan\u0131 ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda toplanan Bakanlar Kurulu taraf\u0131ndan 05.10.2016, 03.01.2017 ve 17.04.2017 tarihlerinde al\u0131nan kararlarla \u00fc\u00e7er ay daha uzat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2l KHK’lar konu, ama\u00e7, yer ve s\u00fcre bak\u0131m\u0131ndan ola\u011fan KHK’lardan farkl\u0131 \u00f6zellikler ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Her \u015feyden \u00f6nce, s\u0131k\u0131y\u00f6netim ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2l KHK’lar\u0131, ola\u011fan KHK’lar bak\u0131m\u0131ndan Anayasa’n\u0131n, s\u00f6z konusu d\u00fczenlemelerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarih itibar\u0131yla y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan 91. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda belirtilen \u201c…s\u0131k\u0131y\u00f6netim ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc haller sakl\u0131 kalmak \u00fczere, Anayasan\u0131n ikinci k\u0131sm\u0131n\u0131n birinci ve ikinci b\u00f6l\u00fcmlerinde yer alan temel haklar, ki\u015fi haklar\u0131 ve \u00f6devleri ile d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yer alan siyasi haklar ve \u00f6devler kanun h\u00fckm\u00fcnde kararnamelerle d\u00fczenlenemez.\u201d \u015feklindeki s\u0131n\u0131rlamaya tabi tutulmam\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fka bir ifadeyle, Anayasa’n\u0131n ikinci k\u0131sm\u0131n\u0131n birinci ve ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yer alan temel haklar, ki\u015fi haklar\u0131 ve \u00f6devleri d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcmde yer alan siyasi haklar ve \u00f6devler de 680 say\u0131l\u0131 KHK’n\u0131n kabul edildi\u011fi ve y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konuldu\u011fu tarih itibar\u0131yla ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2l KHK’lar\u0131 ile d\u00fczenlenebilmekteydi. Hatta bu hususlarda d\u00fczenleme yap\u0131labilmesinden de \u00f6te, s\u00f6z konusu KHK’larla, Anayasa’n\u0131n 15. maddesi uyar\u0131nca, bu maddenin ikinci f\u0131kras\u0131ndaki \u00e7ekirdek temel haklara dokunmamak kayd\u0131yla, temel h\u00fcrriyetlerin kullan\u0131lmas\u0131 k\u0131smen veya tamamen durdurulabilmekte veya bunlar i\u00e7in Anayasa’da \u00f6ng\u00f6r\u00fclen g\u00fcvencelere ayk\u0131r\u0131 tedbirler al\u0131nabilmekteydi.<\/p>\n
Buna kar\u015f\u0131n, ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2l KHK’lar\u0131n \u201csebebe ba\u011fl\u0131\u201d i\u015flem olmalar\u0131 nedeniyle, Anayasa’n\u0131n yine s\u00f6z konusu 680 say\u0131l\u0131 KHK’n\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konuldu\u011fu d\u00f6nemde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan 121. maddesi uyar\u0131nca s\u0131k\u0131y\u00f6netim veya ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2lin gerekli k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 konularda \u00e7\u0131kar\u0131labilece\u011fi d\u00fczenlenmi\u015fti. Ayr\u0131ca Anayasa’n\u0131n 15. maddesi uyar\u0131nca, bu d\u00fczenlemelerin \u201cmilletleraras\u0131 hukuktan do\u011fan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri ihlal etmemesi\u201d ve \u201cdurumun gerektirdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde\u201d olmas\u0131 da anayasal bir zorunluluktu.<\/p>\n
\u00d6te yandan, Anayasa Mahkemesinin g\u00f6rev ve yetkilerini d\u00fczenleyen 148. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n, 680 say\u0131l\u0131 KHK’n\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konuldu\u011fu tarih itibar\u0131yla uygulanmas\u0131 gereken h\u00e2linde; ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2llerde, s\u0131k\u0131y\u00f6netim ve sava\u015f hallerinde \u00e7\u0131kar\u0131lan kanun h\u00fckm\u00fcnde kararnamelerin \u015fekil ve esas bak\u0131m\u0131ndan Anayasaya ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131yla, Anayasa Mahkemesinde dava a\u00e7\u0131lamayaca\u011f\u0131 h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bu durumda \u00f6ncelikle belirtmek gerekir ki; kovu\u015fturma makamlar\u0131na dair de\u011fi\u015fikliklerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarih itibar\u0131yla uygulanmas\u0131 gereken s\u00f6z konusu Anayasal d\u00fczenlemeler kar\u015f\u0131s\u0131nda; kural olarak ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2l KHK’lar\u0131 ile Anayasa’n\u0131n 37. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan kanuni hakim g\u00fcvencesiyle ilgili d\u00fczenlemeler yap\u0131lmas\u0131nda hukuka ayk\u0131r\u0131 bir durumun s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 ve bu d\u00fczenlemelere kar\u015f\u0131 soyut norm denetimi yoluna gidilemeyece\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Kovu\u015fturma makam\u0131na dair KHK ile yap\u0131lan de\u011fi\u015fikli\u011fin, Yarg\u0131tay\u0131n i\u00e7 i\u015fleyi\u015fine dair ola\u011fan bir d\u00fczenleme olman\u0131n \u00f6tesinde, yarg\u0131lanacak ki\u015filerin kanuni h\u00e2kim ilkesini Anayasal s\u0131n\u0131rlar i\u00e7erisinde dahi k\u0131s\u0131tlayan bir y\u00f6n\u00fcn\u00fcn olup olmad\u0131\u011f\u0131 hususunun irdelenmesine gelince;
\nAnayasa Mahkemesinin yerle\u015fik kararlar\u0131nda da belirtildi\u011fi \u00fczere kanuni h\u00e2kim g\u00fcvencesi; yeni kurulan mahkemelerin veya kurulu bulunan mahkemelere yeni atanan h\u00e2kimlerin, \u00f6nceden i\u015flenen su\u00e7lara ili\u015fkin olarak hi\u00e7bir \u015fekilde yarg\u0131lama yapamayacaklar\u0131 bi\u00e7iminde anla\u015f\u0131lamaz. Belirli bir olay, ki\u015fi veya toplulukla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmamak kayd\u0131yla, yeni kurulan bir mahkemenin veya kurulu bulunan bir mahkemeye yeni atanan h\u00e2kimin kurulma veya atanma tarihinden \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015fen uyu\u015fmazl\u0131klara bakmas\u0131 kanuni h\u00e2kim g\u00fcvencesine ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil etmez (AYM, E. 2014\/164, K. 2015\/12, 14.01.2015). Bu kapsamda bir kural\u0131n belirli bir su\u00e7un i\u015flenmesinden sonra bu su\u00e7a ili\u015fkin davay\u0131 g\u00f6recek yarg\u0131 yerini belirlemeyi ama\u00e7lamamas\u0131, y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc m\u00fcteakip kapsam\u0131na giren t\u00fcm davalara uygulanmas\u0131 h\u00e2linde do\u011fal h\u00e2kim ilkesine ayk\u0131r\u0131l\u0131k s\u00f6z konusu olamaz (AYM, E. 2009\/52, K. 2010\/16, 21.01.2010).<\/p>\n
Anayasa’n\u0131n 154. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda, Yarg\u0131tay\u0131n kanunla g\u00f6sterilen belli davalara da ilk ve son derece mahkemesi olarak bakaca\u011f\u0131; ayn\u0131 maddenin be\u015finci f\u0131kras\u0131nda da Yarg\u0131tay\u0131n kurulu\u015funun, i\u015fleyi\u015finin, Ba\u015fkan, Ba\u015fkanvekilleri, Daire Ba\u015fkanlar\u0131 ve \u00dcyeleri ile Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131s\u0131n\u0131n ve Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131vekilinin niteliklerinin ve se\u00e7im usullerinin, mahkemelerin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve hakimlik teminat\u0131 esaslar\u0131na g\u00f6re kanunla d\u00fczenlenece\u011fi h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bu d\u00fczenlemeler do\u011frultusunda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulan 2797 say\u0131l\u0131 Yarg\u0131tay Kanunu’nun 1. maddesinde de Yarg\u0131tay\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z bir y\u00fcksek mahkeme oldu\u011fu a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n
\u00d6te yandan, hem Yarg\u0131tay Daireleri, hem de Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu, 2797 say\u0131l\u0131 Kanun’un 3. maddesinde Yarg\u0131tay\u0131n karar organlar\u0131 aras\u0131nda say\u0131lm\u0131\u015f, ayn\u0131 Kanun’un 4. maddesi uyar\u0131nca Yarg\u0131tay dairelerinde bir ba\u015fkan ve yeteri kadar \u00fcye bulunaca\u011f\u0131, 7. maddesi uyar\u0131nca da Ceza Genel Kurulunun ceza dairelerinin ba\u015fkan ve \u00fcyelerinden olu\u015faca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
Yarg\u0131tay Hukuk ve Ceza Genel Kurullar\u0131n\u0131n g\u00f6revi, 2797 say\u0131l\u0131 Kanun’un 15. maddesinde su\u00e7 tarihi itibar\u0131yla;<\/p>\n
\u201c1. Yarg\u0131tay dairelerinin bozma kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 mahkemelerce verilen direnme kararlar\u0131n\u0131 inceleyerek karar vermek,<\/p>\n
2. a) (Ek: 26\/9\/2004-5235\/51 md.) Ayn\u0131 veya farkl\u0131 yer b\u00f6lge adliye mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar bak\u0131m\u0131ndan hukuk daireleri aras\u0131nda veya ceza daireleri aras\u0131nda uyu\u015fmazl\u0131k bulunursa,<\/p>\n
b) Hukuk daireleri aras\u0131nda veya ceza daireleri aras\u0131nda i\u00e7tihat uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131 bulunursa, c) Yarg\u0131tay dairelerinden biri; yerle\u015fmi\u015f i\u00e7tihad\u0131ndan d\u00f6nmek isterse, benzer olaylarda birbirine uymayan kararlar vermi\u015f bulunursa, bunlar\u0131 i\u00e7tihatlar\u0131n birle\u015ftirilmesi yoluyla kesin olarak karara ba\u011flamak,<\/p>\n
3. Yarg\u0131tay Ba\u015fkan ve \u00fcyeleri, Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131s\u0131 ve Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131vekili ile yarg\u0131lama g\u00f6revi \u00f6zel kanunlar\u0131nca Yarg\u0131tay Genel Kurullar\u0131na verilen ki\u015filere ait davalar\u0131 ilk mahkeme olarak g\u00f6rmek ve h\u00fckme ba\u011flamak ve ilk mahkeme olarak \u00f6zel dairelerce verilen h\u00fck\u00fcm ve kararlar\u0131n temyiz ve itiraz yoluyla incelenmesini yapmak,<\/p>\n
4. Kanunlarla verilen di\u011fer g\u00f6revleri yerine getirmek.<\/p>\n
Hukuk ve Ceza Genel Kurullar\u0131na kat\u0131lmak zorunda olan Ba\u015fkan ve \u00fcyelerin belirlenmesine ili\u015fkin esaslar, g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin g\u00fcndemi, y\u00f6netimi, \u00e7al\u0131\u015fma g\u00fcn ve saatleri, oylama ve karar, \u00f6n sorun ve \u00f6ncelikle karara ba\u011flanacak hususlar, karar\u0131n \u00e7\u0131km\u0131\u015f say\u0131lmas\u0131, kanun h\u00fck\u00fcmleri \u00e7er\u00e7evesinde Yarg\u0131tay \u0130\u00e7 Y\u00f6netmeli\u011fi ile d\u00fczenlenir.\u201d bi\u00e7iminde d\u00fczenlenmi\u015fti.<\/p>\n
Ayn\u0131 Kanun’un \u201cYarg\u0131tay \u00dcyelerinin Nitelikleri ve Se\u00e7imi\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 29. maddesinde ise; Yarg\u0131tay \u00fcyelerinin, birinci s\u0131n\u0131fa ayr\u0131ld\u0131ktan sonra en az \u00fc\u00e7 y\u0131l s\u00fcre ile ba\u015far\u0131l\u0131 g\u00f6rev yapm\u0131\u015f ve birinci s\u0131n\u0131fa ayr\u0131lmay\u0131 gerektiren nitelikleri yitirmemi\u015f adli yarg\u0131 h\u00e2kim ve Cumhuriyet savc\u0131lar\u0131 ile bu meslekten say\u0131lanlar aras\u0131ndan se\u00e7ilece\u011fi h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bununla birlikte; Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulunun 09.10.2018 tarihli ve 389-420 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda; Yarg\u0131tay Daireleri aras\u0131ndaki g\u00f6rev ili\u015fkisinin, adli yarg\u0131 ilk derece mahkemeleri aras\u0131nda var olan ve kamu d\u00fczenine ili\u015fkin bulunan g\u00f6rev ili\u015fkisi niteli\u011finde olmay\u0131p 2797 say\u0131l\u0131 Yarg\u0131tay Kanunu’nun 6545 say\u0131l\u0131 Kanun’la de\u011fi\u015fik 14. maddesinde yer alan “hukuk daireleri ile ceza daireleri kendi aralar\u0131nda i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc esas\u0131na g\u00f6re \u00e7al\u0131\u015f\u0131r” \u015feklindeki d\u00fczenlemeden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere; idari nitelikte i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc ili\u015fkisi oldu\u011fu, ancak kamu d\u00fczenine ili\u015fkin g\u00f6rev ve bu husustaki uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n de\u011ferlendirilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ilk derece yarg\u0131lamas\u0131na konu dosyay\u0131 ele alan ve davalar\u0131n birle\u015ftirilmesi hususunda farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f bildiren \u00d6zel Dairelerin birbirinden farkl\u0131 mahkemeler de\u011fil, istisnai h\u00e2llerde ilk derece yarg\u0131lamas\u0131 yapan “Yarg\u0131tay”, dolay\u0131s\u0131yla tek mahkeme olarak de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Anayasa’n\u0131n ilgili h\u00fck\u00fcmleri, 2797 say\u0131l\u0131 Kanun ve Ceza Genel Kurulunun 09.10.2018 tarihli ve 389-420 say\u0131l\u0131 karar\u0131 birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde; temelde ba\u011f\u0131ms\u0131z bir mahkeme olarak kurulan Yarg\u0131tay\u0131n karar organlar\u0131 olan daireleri ile genel kurullar\u0131n olu\u015fumu ve \u00e7al\u0131\u015fma usulleri itibar\u0131yla, ilk derece mahkemesi s\u0131fat\u0131yla yap\u0131lacak yarg\u0131lamalar y\u00f6n\u00fcnden bu organlar aras\u0131nda mahkemenin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ortadan kalkmas\u0131na dair bir nedenin bulunmad\u0131\u011f\u0131, di\u011fer yandan, su\u00e7 tarihinden \u00f6nce ve genel nitelikteki d\u00fczenlemelerle hem bu karar organlar\u0131n\u0131n olu\u015fturulup \u00e7al\u0131\u015fma usullerinin d\u00fczenlendi\u011fi, hem de dairelere ve genel kurullara kat\u0131lacak \u00fcyelerin bu d\u00fczenlemeler do\u011frultusunda se\u00e7ilerek ayn\u0131 g\u00fcvence ve hukuki stat\u00fcyle g\u00f6rev yapt\u0131klar\u0131, s\u00f6z konusu d\u00fczenlemelerle, mevcut dosyalar\u0131n yo\u011funlu\u011fu itibar\u0131yla \u00f6zelde ve \u00e7o\u011funlukla ki\u015fisel su\u00e7 niteli\u011findeki FET\u00d6\/PDY silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc mensubiyeti iddias\u0131yla haklar\u0131nda genel h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re soru\u015fturma y\u00fcr\u00fct\u00fclen y\u00fcksek mahkeme eski \u00fcyelerine at\u0131l\u0131 bu su\u00e7lardan dolay\u0131 yap\u0131lacak kovu\u015fturma i\u015flemleri belirlenmi\u015f ise de, sonradan aynen kabul edilerek kanunla\u015fan bu usullerin ayn\u0131 zamanda 2797 say\u0131l\u0131 Kanun’da say\u0131lan ki\u015filerin a\u011f\u0131r cezay\u0131 gerektiren ve su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linde i\u015flenen t\u00fcm su\u00e7lar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da uygulanacak olmas\u0131, yine bu ki\u015filer y\u00f6n\u00fcnden kovu\u015fturma yapma yetkisinin su\u00e7 tarihindeki d\u00fczenlemeden farkl\u0131 olarak \u201cYarg\u0131tay\u201d d\u0131\u015f\u0131nda farkl\u0131 bir makama devredilmemesi hususlar\u0131 birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde; kovu\u015fturma yapma yetkisinin Genel Kuruldan al\u0131narak ilgili ceza dairesine verilmesine y\u00f6nelik d\u00fczenlemenin, su\u00e7 tarihinden sonra ola\u011fan\u00fcst\u00fc mahkeme kurulmas\u0131 niteli\u011finde olmad\u0131\u011f\u0131, b\u00f6ylelikle kanuni h\u00e2kim ilkesine ayk\u0131r\u0131 olarak yarg\u0131lama yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 ve bu d\u00fczenlemenin temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere m\u00fcdahale niteli\u011fi dahi ta\u015f\u0131mayan, salt Yarg\u0131tay\u0131n i\u00e7 i\u015fleyi\u015fine y\u00f6nelik usul\u00ee bir d\u00fczenleme oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Son olarak, 2797 say\u0131l\u0131 Kanun’da ve di\u011fer \u00f6zel kanunlarda say\u0131lan ki\u015filerin ki\u015fisel su\u00e7lar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesinin kovu\u015fturma yapmakla g\u00f6revlendirilmesine ili\u015fkin d\u00fczenlemelerin \u0130HAS’\u0131n 6. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 y\u00f6n\u00fcnden de irdelenmesi gerekmektedir.<\/p>\n
Ter\u00f6r su\u00e7lar\u0131na ili\u015fkin davalara y\u00f6nelik kanun yolu incelemeleri Yarg\u0131tay 16. Ceza Dairesince yap\u0131lmakta iken, bu su\u00e7lardan kaynaklanan davalardaki art\u0131\u015f, bu art\u0131\u015f\u0131n Yarg\u0131tay\u0131n tali ve istisnai g\u00f6revi olan ilk derece mahkemesi s\u0131fat\u0131yla yarg\u0131lama yapma g\u00f6revine de yans\u0131mas\u0131 ve bu nedenle olu\u015fan ciddi i\u015f yo\u011funlu\u011fu, beraberinde daireler aras\u0131nda bu hususta da i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc yap\u0131lmas\u0131 sonucunu do\u011furmu\u015ftur. Bu ba\u011flamda 2797 say\u0131l\u0131 Kanun’da ve di\u011fer \u00f6zel kanunlarda say\u0131lan ki\u015filerin ki\u015fisel su\u00e7lar\u0131nda ilk derece mahkemesi s\u0131fat\u0131yla yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131 hususunda Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesi g\u00f6revlendirilmi\u015f, Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesi Ba\u015fkan\u0131nca haz\u0131rlanan \u00c7al\u0131\u015fma Y\u00f6nergesine g\u00f6re ise; i\u015f yo\u011funlu\u011fu nedeniyle Dairede birden fazla heyet olu\u015fturularak \u00e7al\u0131\u015fma usul\u00fcne gidilmi\u015ftir.<\/p>\n
Su\u00e7 tarihinden \u00f6nce ve sonras\u0131nda da 2018 y\u0131l\u0131n\u0131n Eyl\u00fcl ay\u0131na kadar Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu ise, 2797 say\u0131l\u0131 Kanun’da ve Yarg\u0131tay \u0130\u00e7 Y\u00f6netmeli\u011fi’nde d\u00fczenlenen \u00e7al\u0131\u015fma usulleri gere\u011fince, de\u011fi\u015fken \u00fcyelerle haftada ancak bir kez toplanabilen ve zamana\u015f\u0131m\u0131 yak\u0131n, tutuklu i\u015f niteli\u011finde, Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n itiraz\u0131n\u0131n mahiyeti ve infaza dair olas\u0131 hukuki sonu\u00e7lar\u0131 vb. nedenlerle \u00f6nceli\u011fi bulunan dosyalar\u0131n yo\u011fun olarak g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bir karar organ\u0131 olarak faaliyet g\u00f6stermekteydi. S\u00f6z gelimi, Ulusal Yarg\u0131 A\u011f\u0131 Bili\u015fim Sistemi (UYAP) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla temin edilen say\u0131sal verilere g\u00f6re; 2017 y\u0131l\u0131nda \u00f6zetle 271’i itiraz, 877’si direnme olmak \u00fczere esasa kaydedilen toplam 1148 dosyan\u0131n toplam 524’\u00fc karara ba\u011flanm\u0131\u015f, karara ba\u011flanan dosya say\u0131s\u0131 2018 y\u0131l\u0131nda da 698 olarak ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n
24.12.2017 tarihli ve 30280 say\u0131l\u0131 Resm\u00ee Gazete’de yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 696 say\u0131l\u0131 KHK’n\u0131n 45. maddesiyle, 2797 say\u0131l\u0131 Kanun’a eklenen ge\u00e7ici 16. madde ile;<\/p>\n
\u201cHukuk Genel Kurulu ve Ceza Genel Kurulunun i\u00e7tihad\u0131 birle\u015ftirme toplant\u0131lar\u0131na ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler sakl\u0131 kalmak kayd\u0131yla, 31\/12\/2022 tarihine kadar bu kurullar\u0131n olu\u015fumu ve \u00e7al\u0131\u015fma usul\u00fc hakk\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131daki h\u00fck\u00fcmler uygulan\u0131r.<\/p>\n
a) Hukuk Genel Kurulu ve Ceza Genel Kurulu, her hukuk ve ceza dairesinden en az bir \u00fcye olmak kayd\u0131yla Birinci Ba\u015fkanl\u0131k Kurulu taraf\u0131ndan g\u00f6revlendirilen yirmi\u015fer \u00fcyeden olu\u015fur. Bu kurullara, Birinci Ba\u015fkan veya ilgili ba\u015fkan vekili, bunlar\u0131n bulunmamas\u0131 halinde kurullar\u0131n en k\u0131demli \u00fcyesi ba\u015fkanl\u0131k eder.<\/p>\n
b) \u00dcyeler Hukuk Genel Kurulu ve Ceza Genel Kurulunda s\u00fcrekli olarak g\u00f6rev yaparlar. Ancak, i\u015f durumu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmak suretiyle \u00fcyelerin daire \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na kat\u0131lmalar\u0131na B\u00fcy\u00fck Genel Kurul taraf\u0131ndan karar verilebilir.<\/p>\n
c) Kurullarda toplant\u0131 ve g\u00f6r\u00fc\u015fme yeter say\u0131s\u0131 onbe\u015ftir. Toplant\u0131da bulunanlar\u0131n \u00fc\u00e7te ikisinin oyu ile karar verilir. Birinci toplant\u0131da \u00fc\u00e7te iki oy \u00e7o\u011funlu\u011fu sa\u011flanamazsa ikinci toplant\u0131da bulunanlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fuyla karar verilir.<\/p>\n
Bu maddede h\u00fck\u00fcm bulunmayan hallerde, Hukuk Genel Kurulu ve Ceza Genel Kurulunun \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na ili\u015fkin bu Kanunun mevcut h\u00fck\u00fcmleri uygulanmaya devam olunur.\u201d bi\u00e7imindeki d\u00fczenleme, 08.03.2018 tarihli ve 30354 say\u0131l\u0131 m\u00fckerrer Resmi Gazete’de yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 7079 say\u0131l\u0131 Ola\u011fan\u00fcst\u00fc H\u00e2l Kapsam\u0131nda Baz\u0131 D\u00fczenlemeler Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnamenin De\u011fi\u015ftirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun’un 40. maddesiyle aynen kabul edilerek kanunla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylelikle 2018 y\u0131l\u0131n\u0131n Eyl\u00fcl ay\u0131ndan itibaren Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu, mevcut g\u00f6revlerinin yerine getirilmesi hususunda sabit heyetle toplan\u0131p karar vermeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulunda su\u00e7 ayr\u0131m\u0131 yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n t\u00fcm dairelerden gelen dosyalar\u0131n karara ba\u011flanmas\u0131na, derdest dosyalar\u0131n \u00e7oklu\u011fu ve niteli\u011fine, \u00e7al\u0131\u015fma usulleri gere\u011fi \u00f6nceden de\u011fi\u015fken tek heyet, sonradan ise sabit tek heyet h\u00e2linde ve haftada en fazla 1-2 g\u00fcn toplanabilmesine kar\u015f\u0131n, Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesinin bir uzmanl\u0131k mahkemesi bi\u00e7iminde faaliyet g\u00f6stermesi, bu Dairenin dahi yarg\u0131lamalar\u0131n makul s\u00fcrede tamamlanabilmesi i\u00e7in haftan\u0131n bir \u00e7ok g\u00fcn\u00fc ve birden fazla heyetle toplanarak yarg\u0131lama yap\u0131yor olmas\u0131, mevcut \u00e7al\u0131\u015fma prensipleri ve su\u00e7 tarihinden sonra ortaya \u00e7\u0131k\u0131p belirginle\u015fen i\u015f yo\u011funlu\u011fu da dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, ki\u015fisel su\u00e7lar\u0131 nedeniyle Yarg\u0131tay’da yarg\u0131lanacak ki\u015filerin kovu\u015fturma makam\u0131n\u0131n Yarg\u0131tay Ceza Kurulu olarak belirlenmesi, bu Kurulun \u00f6nceden istisnai g\u00f6revi olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fclen yarg\u0131lama yapma yetkisini asli g\u00f6revi h\u00e2line getirece\u011fi, bu nedenle hem derdest dosyalar\u0131n, hem de kovu\u015fturma yap\u0131lmak \u00fczere gelen dosyalar\u0131n adil yarg\u0131lanma hakk\u0131na uygun olarak makul s\u00fcrede tamamlanmas\u0131n\u0131n imk\u00e2ns\u0131zla\u015faca\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla kovu\u015fturma yapma yetkisinin Yarg\u0131tay ilgili ceza dairesine devredilmesine dair d\u00fczenlemenin, salt Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulunca bu g\u00f6revin yerine getirilmesindeki zorluk yerine, adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 gibi evrensel hukuk ilke ve kurallar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan uluslararas\u0131 \u00fcst normlardan kaynaklanan zorunlulu\u011fun gere\u011fi olarak ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, s\u00f6z konusu de\u011fi\u015fiklik \u00fczerine kovu\u015fturman\u0131n Yarg\u0131tay ilgili ceza dairesince yap\u0131lmas\u0131n\u0131n usul ve kanuna uygun oldu\u011fu sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bu nedenle; san\u0131\u011f\u0131n kanuni h\u00e2kim ilkesine ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesinde yarg\u0131land\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin usuli itirazlar\u0131 da yerinde g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n
2- SAV; San\u0131k; T\u00fcrk Hukukunda B\u00f6lge Adliye Mahkemelerinin faaliyete ge\u00e7mesiyle \u00fc\u00e7 dereceli yarg\u0131 sistemine ge\u00e7ildi\u011fini, bu bak\u0131mdan san\u0131k hakk\u0131nda iki dereceli yarg\u0131 sisteminin uygulanmas\u0131n\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu ve bu suretle san\u0131\u011f\u0131n adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihl\u00e2l edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
De\u011ferlendirme;<\/p>\n
San\u0131\u011fa at\u0131l\u0131 ki\u015fisel su\u00e7 y\u00f6n\u00fcnden kovu\u015fturma makam\u0131n\u0131n ilk derece mahkemeleri olmay\u0131p g\u00f6revli mercinin Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesi olmas\u0131, 25.03.2016 tarihi itibar\u0131yla i\u00e7 hukukumuzun bir par\u00e7as\u0131 h\u00e2line gelen Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesinin (A\u0130HS) Ek 7 nolu Protokol\u00fcn\u00fcn 2. maddesinde; ilgili ki\u015finin, hakk\u0131nda kurulan h\u00fckm\u00fc daha y\u00fcksek bir mahkemeye inceletme hakk\u0131n\u0131n bulundu\u011funun belirtilmesi, CMK’n\u0131n 304. maddesinin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131n\u0131n; ilk derece mahkemesi taraf\u0131ndan verilen ve do\u011frudan temyiz yolu a\u00e7\u0131k bulunan h\u00fck\u00fcmlere ili\u015fkin usul kurallar\u0131n\u0131 ihtiva etmesi ve 2797 say\u0131l\u0131 Yarg\u0131tay Kanunu’nun 41. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131 ile ayn\u0131 Kanun’un 15. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda, ilk derece mahkemesi olarak \u00d6zel dairelerce verilen h\u00fck\u00fcmlerin Ceza Genel Kurulunca temyiz yoluyla incelenece\u011finin belirtilmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda; san\u0131k hakk\u0131nda kurulan mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fcn\u00fcn \u201ctemyiz\u201d kanun yoluna t\u00e2bi oldu\u011fu ve somut olayda \u00fc\u00e7 dereceli yarg\u0131 sisteminin s\u00f6z konusu olmay\u0131p istinaf kanun yolu denetiminden ge\u00e7mesi gereken bir h\u00fck\u00fcm bulunmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
Kanun yoluna ba\u015fvurma hakk\u0131 ceza muhakemesinde \u00f6nemli bir teminat niteli\u011findedir. Ancak Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesine ek 7. Protokol\u00fcn 2. maddesine g\u00f6re, kanun yolu hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 iki istisnai halde s\u0131n\u0131rlanabilir. Bu istisnalardan biri, yasada d\u00fczenlenmi\u015f haliyle \u00f6nem derecesi d\u00fc\u015f\u00fck su\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan kanun yolu hakk\u0131 kullan\u0131m\u0131 k\u0131s\u0131tlanabilir ve temyiz incelemesine t\u00e2bi k\u0131l\u0131nmaks\u0131z\u0131n istinaf incelemesi ile yetinilebilirken; Protokol h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re kanun yolu a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6ng\u00f6r\u00fclen bir di\u011fer istisna da yarg\u0131 yerine ili\u015fkindir. Yani ilgilinin birinci derece mahkemesi olarak en y\u00fcksek mahkemede yarg\u0131land\u0131\u011f\u0131 durumlarda da kanun yoluna ba\u015fvuru hakk\u0131na k\u0131s\u0131tlama getirilmesi istinaf edilmeksizin temyiz yoluna tabi k\u0131l\u0131nabilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ancak burada \u00f6nemli olan ve Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesinin kararlar\u0131nda da belirtilen husus, s\u00f6zle\u015fmenin adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131 ilgilendiren h\u00fck\u00fcmlerinin ihlal edilmemesidir. Bu noktada Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu 26.09.2017 tarihli 2017\/16-956 E. 2017\/370 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, Daire karar\u0131n\u0131n temyiz edilmesi \u00fczerine “inceleme konusu olayda B\u00f6lge Adliye Mahkemesi denetiminden ge\u00e7en bir h\u00fck\u00fcm bulunmamas\u0131 da g\u00f6zetildi\u011finde; temyiz incelemesinin hukuki denetim ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na h\u00fckmetmi\u015ftir. Nitekim bu de\u011ferlendirme Daire taraf\u0131ndan verilen ilk derece h\u00fck\u00fcmleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan hukuki denetim yan\u0131s\u0131ra maddi soruna ili\u015fkin denetimi de m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmas\u0131 nedeniyle gereklidir.<\/p>\n
Bu itibarla, san\u0131k ve m\u00fcdafisinin bu y\u00f6ndeki usul\u00ee itiraz\u0131na da itibar edilmemi\u015ftir.<\/p>\n
Burada ifade etmek gerekir ki; s\u00f6zl\u00fcl\u00fck, y\u00fcz y\u00fczelik ve do\u011frudan do\u011fruyal\u0131k ilkelerini uygulayarak ge\u00e7mi\u015fte olan bir olay\u0131n nas\u0131l meydana geldi\u011fini ortaya \u00e7\u0131karmak suretiyle \u00f6\u011frenme muhakemesi yapan ilk derece mahkemesince yap\u0131lan tespitlerin ve var\u0131lan kanaatin, belirsiz, eksik, \u00e7eli\u015fkili, mant\u0131k ve deneyim kurallar\u0131na ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcddet\u00e7e, temyiz kanun yolunda temyiz mahkemesince maddi olgu y\u00f6n\u00fcyle yeniden tespit ve kanaat olu\u015fturulup de\u011fi\u015ftirilmemesine \u00f6zen g\u00f6sterilmesi gerekmektedir.<\/p>\n
3- SAV; San\u0131k; hi\u00e7bir delil olmadan hakk\u0131nda darbeye te\u015febb\u00fcs su\u00e7undan soru\u015fturma ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve tutukland\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyesi olma su\u00e7undan dava a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve karar verildi\u011fini, iddianamenin hukuken ge\u00e7ersiz oldu\u011funu, hukukili\u011fi tart\u0131\u015fmal\u0131 delillerin sonradan topland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
De\u011ferlendirme;<\/p>\n
5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 2. maddesinde soru\u015fturman\u0131n tan\u0131m\u0131na yer verilmi\u015f, ayn\u0131 Kanun’un 158. maddesinde ihbar ve \u015fik\u00e2yet, 160. maddesinde bir su\u00e7un i\u015flendi\u011fini \u00f6\u011frenen Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n g\u00f6revi, 161. maddesinde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n g\u00f6rev ve yetkileri, 164. maddesinde ise adl\u00ee kolluk ve g\u00f6revi d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 2. maddesinin (e) bendinde soru\u015fturma; \u201cKanuna g\u00f6re yetkili mercilerce su\u00e7 \u015f\u00fcphesinin \u00f6\u011frenilmesinden iddianamenin kabul\u00fcne kadar ge\u00e7en evreyi,.. ifade eder\u201d \u015feklinde tan\u0131mlanm\u0131\u015f,<\/p>\n
\u201c\u0130hbar ve \u015fik\u00e2yet\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan 158. maddesi;<\/p>\n
\u201c(1) Su\u00e7a ili\u015fkin ihbar veya \u015fik\u00e2yet, Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na veya kolluk makamlar\u0131na yap\u0131labilir.<\/p>\n
(2) Valilik veya kaymakaml\u0131\u011fa ya da mahkemeye yap\u0131lan ihbar veya \u015fik\u00e2yet, ilgili Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na g\u00f6nderilir.<\/p>\n
(3) Yurt d\u0131\u015f\u0131nda i\u015flenip \u00fclkede takibi gereken su\u00e7lar hakk\u0131nda T\u00fcrkiye’nin el\u00e7ilik ve konsolosluklar\u0131na da ihbar veya \u015fik\u00e2yette bulunulabilir.<\/p>\n
(4) Bir kamu g\u00f6revinin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesiyle ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak i\u015flendi\u011fi iddia edilen bir su\u00e7 nedeniyle, ilgili kurum ve kurulu\u015f idaresine yap\u0131lan ihbar veya \u015fik\u00e2yet, gecikmeksizin ilgili Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na g\u00f6nderilir.<\/p>\n
(5) \u0130hbar veya \u015fik\u00e2yet yaz\u0131l\u0131 veya tutana\u011fa ge\u00e7irilmek \u00fczere s\u00f6zl\u00fc olarak yap\u0131labilir.<\/p>\n
(6) \u0130hbar ve \u015fik\u00e2yet konusu fiilin su\u00e7 olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n herhangi bir ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirmeksizin a\u00e7\u0131k\u00e7a anla\u015f\u0131lmas\u0131 veya ihbar ve \u015fik\u00e2yetin soyut ve genel nitelikte olmas\u0131 durumunda soru\u015fturma yap\u0131lmas\u0131na yer olmad\u0131\u011f\u0131na karar verilir. Bu durumda \u015fik\u00e2yet edilen ki\u015fiye \u015f\u00fcpheli s\u0131fat\u0131 verilemez. Soru\u015fturma yap\u0131lmas\u0131na yer olmad\u0131\u011f\u0131na dair karar, varsa ihbarda bulunana veya \u015fik\u00e2yet\u00e7iye bildirilir ve bu karara kar\u015f\u0131 173 \u00fcnc\u00fc maddedeki usule g\u00f6re itiraz edilebilir. \u0130tiraz\u0131n kabul\u00fc h\u00e2linde Cumhuriyet ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 soru\u015fturma i\u015flemlerini ba\u015flat\u0131r. Bu f\u0131kra uyar\u0131nca yap\u0131lan i\u015flemler ve verilen kararlar, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir. Bu kay\u0131tlar, ancak Cumhuriyet savc\u0131s\u0131, h\u00e2kim veya mahkeme taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n
(7) Y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturma sonucunda kovu\u015fturma evresine ge\u00e7ildikten sonra su\u00e7un \u015fik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 oldu\u011funun anla\u015f\u0131lmas\u0131 halinde; ma\u011fdur a\u00e7\u0131k\u00e7a \u015fik\u00e2yetten vazge\u00e7medi\u011fi takdirde, yarg\u0131lamaya devam olunur.\u201d,<\/p>\n
\u201cBir su\u00e7un i\u015flendi\u011fini \u00f6\u011frenen Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n g\u00f6revi\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan 160. maddesi;<\/p>\n
\u201c(1) Cumhuriyet savc\u0131s\u0131, ihbar veya ba\u015fka bir suretle bir su\u00e7un i\u015flendi\u011fi izlenimini veren bir h\u00e2li \u00f6\u011frenir \u00f6\u011frenmez kamu davas\u0131n\u0131 a\u00e7maya yer olup olmad\u0131\u011f\u0131na karar vermek \u00fczere hemen i\u015fin ger\u00e7e\u011fini ara\u015ft\u0131rmaya ba\u015flar.<\/p>\n
(2) Cumhuriyet savc\u0131s\u0131, madd\u00ee ger\u00e7e\u011fin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve adil bir yarg\u0131laman\u0131n yap\u0131labilmesi i\u00e7in, emrindeki adl\u00ee kolluk g\u00f6revlileri marifetiyle, \u015f\u00fcphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza alt\u0131na almakla ve \u015f\u00fcphelinin haklar\u0131n\u0131 korumakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr\u201d,<\/p>\n
\u201cCumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n g\u00f6rev ve yetkileri\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan 161. maddesi;<\/p>\n
\u201c(1) Cumhuriyet savc\u0131s\u0131, do\u011frudan do\u011fruya veya emrindeki adl\u00ee kolluk g\u00f6revlileri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile her t\u00fcrl\u00fc ara\u015ft\u0131rmay\u0131 yapabilir; yukar\u0131daki maddede yaz\u0131l\u0131 sonu\u00e7lara varmak i\u00e7in b\u00fct\u00fcn kamu g\u00f6revlilerinden her t\u00fcrl\u00fc bilgiyi isteyebilir. Cumhuriyet savc\u0131s\u0131, adl\u00ee g\u00f6revi gere\u011fince nezdinde g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131 mahkemenin yarg\u0131 \u00e7evresi d\u0131\u015f\u0131nda bir i\u015flem yapmak ihtiyac\u0131 ortaya \u00e7\u0131k\u0131nca, bu hususta o yer Cumhuriyet savc\u0131s\u0131ndan s\u00f6z konusu i\u015flemi yapmas\u0131n\u0131 ister.<\/p>\n
(2) Adl\u00ee kolluk g\u00f6revlileri, elkoyduklar\u0131 olaylar\u0131, yakalanan ki\u015filer ile uygulanan tedbirleri emrinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na derh\u00e2l bildirmek ve bu Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n adliyeye ili\u015fkin b\u00fct\u00fcn emirlerini gecikmeksizin yerine getirmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
(3) Cumhuriyet savc\u0131s\u0131, adl\u00ee kolluk g\u00f6revlilerine emirleri yaz\u0131l\u0131; acele h\u00e2llerde, s\u00f6zl\u00fc olarak verir. S\u00f6zl\u00fc emir, en k\u0131sa s\u00fcrede yaz\u0131l\u0131 olarak da bildirilir.<\/p>\n
(4) Di\u011fer kamu g\u00f6revlileri de, y\u00fcr\u00fct\u00fclmekte olan soru\u015fturma kapsam\u0131nda ihtiya\u00e7 duyulan bilgi ve belgeleri, talep eden Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na vakit ge\u00e7irmeksizin temin etmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr…\u201d \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
CMK\u2019n\u0131n 158. maddesine g\u00f6re as\u0131l olan ihbar veya \u015fik\u00e2yetin Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na veya kolluk birimlerine yap\u0131lmas\u0131d\u0131r. Valilik, kaymakaml\u0131k ya da mahkemelere yap\u0131lan ihbar veya \u015fik\u00e2yetlerin de ilgili Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na g\u00f6nderilmesi gerekir. \u0130lgili d\u00fczenlemeye g\u00f6re bir su\u00e7un i\u015flendi\u011fi iddias\u0131n\u0131 i\u00e7eren ihbar veya \u015fik\u00e2yetlerle ilgili g\u00f6revlendirilen makam Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 veya ad\u0131na hareket eden kolluk birimleridir.
\nSoru\u015fturman\u0131n \u201ckamusall\u0131\u011f\u0131\u201d ve kural olarak \u201cmecburili\u011fi\u201d ilkesi uyar\u0131nca Cumhuriyet savc\u0131s\u0131, ihbar veya ba\u015fka bir suretle bir su\u00e7un i\u015flendi\u011fi izlenimi veren bir h\u00e2li \u00f6\u011frenir \u00f6\u011frenmez kamu davas\u0131n\u0131 a\u00e7maya yer olup olmad\u0131\u011f\u0131na karar vermek \u00fczere i\u015fin ger\u00e7e\u011fini ara\u015ft\u0131rmaya ba\u015flar. CMK’n\u0131n 160\/1. maddesine g\u00f6re, savc\u0131n\u0131n bu evredeki g\u00f6revi bir su\u00e7un i\u015flendi\u011fi izlenimi veren bir h\u00e2li \u00f6\u011frenir \u00f6\u011frenmez i\u015fin ger\u00e7e\u011fini ara\u015ft\u0131rmakt\u0131r. Soru\u015fturma evresi, CMK\u2019n\u0131n 2. maddesine g\u00f6re; su\u00e7 \u015f\u00fcphesinin \u00f6\u011frenilmesi an\u0131nda ba\u015flar ve mahkeme taraf\u0131ndan iddianamenin kabul\u00fcne kadar ge\u00e7en evreyi kapsar ve Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n yetki ve sorumlulu\u011fu alt\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr. Soru\u015fturma evresinin asli g\u00f6revli ve yetkilisi Cumhuriyet savc\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131, soru\u015fturma s\u0131ras\u0131nda Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi’nin 6. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f bulunan temel haklara ve evrensel hukuk kurallar\u0131na sayg\u0131 i\u00e7inde hareket etmelidir. Bu nedenle, Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 maddi ger\u00e7e\u011fe ula\u015f\u0131lmas\u0131 ve adil bir yarg\u0131lanman\u0131n yap\u0131labilmesi i\u00e7in \u015f\u00fcphelinin lehine ve aleyhine olan t\u00fcm delilleri toplay\u0131p koruma alt\u0131na almak ve ayn\u0131 zamanda \u015f\u00fcphelinin haklar\u0131n\u0131 korumakla g\u00f6revlidir. Bu anlamda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 nesnel davranmak y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n
5271 say\u0131l\u0131 CMK\u2019n\u0131n 160. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n, ihbar veya ba\u015fka bir suretle bir su\u00e7un i\u015flendi\u011fi izlenimini veren bir h\u00e2li \u00f6\u011frenir \u00f6\u011frenmez kamu davas\u0131n\u0131 a\u00e7maya yer olup olmad\u0131\u011f\u0131na karar vermek \u00fczere hemen i\u015fin ger\u00e7e\u011fini ara\u015ft\u0131rmaya ba\u015flayaca\u011f\u0131, 161. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda do\u011frudan do\u011fruya veya emrindeki adli kolluk g\u00f6revlileri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile her t\u00fcrl\u00fc ara\u015ft\u0131rmay\u0131 yapabilece\u011fi ve 170. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda da kamu davas\u0131n\u0131 a\u00e7ma g\u00f6revinin Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan yerine getirilece\u011fi belirtildikten sonra, ayn\u0131 maddenin devam eden f\u0131kralar\u0131nda; soru\u015fturma evresi sonunda toplanan deliller, su\u00e7un i\u015flendi\u011fi hususunda yeterli \u015f\u00fcphe olu\u015fturuyorsa; Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n bir iddianame d\u00fczenleyece\u011fi, g\u00f6revli ve yetkili mahkemeye hitaben d\u00fczenlenen iddianamede; \u015f\u00fcphelinin kimli\u011finin, varsa m\u00fcdafisinin, maktul, ma\u011fdur veya su\u00e7tan zarar g\u00f6renin kimli\u011finin, ma\u011fdurun veya su\u00e7tan zarar g\u00f6renin vekilinin veya kanun\u00ee temsilcisinin, a\u00e7\u0131klanmas\u0131nda sak\u0131nca bulunmamas\u0131 halinde ihbarda bulunan ki\u015finin kimli\u011finin, \u015fik\u00e2yette bulunan ki\u015finin kimli\u011finin, \u015fik\u00e2yetin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihin, y\u00fcklenen su\u00e7 ve uygulanmas\u0131 gereken kanun maddelerinin, y\u00fcklenen su\u00e7un i\u015flendi\u011fi yerin, tarihin ve zaman diliminin, su\u00e7un delillerinin, \u015f\u00fcphelinin tutuklu olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n; tutuklanm\u0131\u015f ise, g\u00f6zalt\u0131na alma ve tutuklama tarihleri ile bunlar\u0131n s\u00fcrelerinin g\u00f6sterilece\u011fi h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Yine bu madde uyar\u0131nca; iddianamede, y\u00fcklenen su\u00e7u olu\u015fturan olaylar\u0131n, mevcut delillerle ili\u015fkilendirilerek a\u00e7\u0131klanaca\u011f\u0131, iddianamenin sonu\u00e7 k\u0131sm\u0131nda, \u015f\u00fcphelinin sadece aleyhine olan hususlar\u0131n de\u011fil, lehine olan hususlar\u0131n da ileri s\u00fcr\u00fclece\u011fi, iddianamenin sonu\u00e7 k\u0131sm\u0131nda da, i\u015flenen su\u00e7 dolay\u0131s\u0131yla ilgili kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ceza ve g\u00fcvenlik tedbirlerinden hangilerine h\u00fckmedilmesinin istendi\u011finin; su\u00e7un t\u00fczel ki\u015finin faaliyeti \u00e7er\u00e7evesinde i\u015flenmesi halinde, ilgili t\u00fczel ki\u015fi hakk\u0131nda uygulanabilecek olan g\u00fcvenlik tedbirinin a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.
\nAyr\u0131ca ifade etmek gerekir ki; ceza muhakemesi hukukumuzda duru\u015fman\u0131n do\u011frudan do\u011fruyal\u0131\u011f\u0131 (y\u00fcz y\u00fczelik) ve s\u00f6zl\u00fcl\u00fck ilkeleri esas al\u0131nm\u0131\u015f olup h\u00fck\u00fcm verecek olan mahkeme h\u00e2kimi san\u0131k, tan\u0131k ve olay\u0131n t\u00fcm delilleri ile birebir kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelecektir. B\u00f6ylece, belirtilen ilkeler ile Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesinin 6. maddesinde yer alan \u201cadil yarg\u0131lama\u201d hakk\u0131n\u0131n temel gerekleri ve CMK’n\u0131n 217. maddesi uyar\u0131nca h\u00e2kim, karar\u0131n\u0131 ancak duru\u015fmaya getirilmi\u015f ve huzurunda tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f delillere dayand\u0131rabilecektir.<\/p>\n
Yine, ceza yarg\u0131lamas\u0131nda hangi hususun hangi delillerle ispat olunaca\u011f\u0131 konusunda bir s\u0131n\u0131rlama bulunmay\u0131p delil serbestisi i\u00e7inde yarg\u0131lama yapan h\u00e2kim, hukuka uygun \u015fekilde elde edilmi\u015f her t\u00fcrl\u00fc delili kullanmak suretiyle san\u0131\u011f\u0131n aleyhine oldu\u011fu kadar lehine olan delilleri de ara\u015ft\u0131r\u0131p de\u011ferlendirerek ku\u015fkudan ar\u0131nm\u0131\u015f bir sonuca ula\u015fmal\u0131d\u0131r. Yarg\u0131lama konusu olay\u0131n a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturulmas\u0131 ve maddi ger\u00e7e\u011fin bulunabilmesi i\u00e7in ispat amac\u0131yla kullan\u0131lan her ara\u00e7 delil olarak kabul edilir.<\/p>\n
Ceza muhakemesinin amac\u0131, usul kurallar\u0131n\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ilkeler nazara al\u0131narak, somut ger\u00e7e\u011fin her t\u00fcrl\u00fc \u015f\u00fcpheden uzak bi\u00e7imde kesin olarak ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu ba\u011flamda 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu; adil, etkin ve hukuka uygun bir yarg\u0131lama yap\u0131larak maddi ger\u00e7e\u011fe varmay\u0131 ama\u00e7 edinmi\u015ftir. Bu nedenle, ula\u015f\u0131lma imk\u00e2n\u0131 bulunan b\u00fct\u00fcn delillerin ele al\u0131n\u0131p de\u011ferlendirilmesi gerekmektedir. Di\u011fer bir deyi\u015fle, adaletin tam olarak tecelli edebilmesi i\u00e7in, maddi ger\u00e7e\u011fe ula\u015fma amac\u0131na hizmet edecek t\u00fcm kanuni delillerin toplanmas\u0131 ve tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 zorunludur.<\/p>\n
Bu do\u011frultuda, 5271 say\u0131l\u0131 CMK’da delillere ili\u015fkin d\u00fczenlemelerde mahkemenin de her bir delile re’sen ula\u015f\u0131p o delili tart\u0131\u015fmaya a\u00e7mas\u0131na imk\u00e2n tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fc \u00f6zel ve teknik bilgiyi gerektiren h\u00e2llerde re’sen bilirki\u015fiye ba\u015fvurulabilmesi, naip veya istinabe olunan h\u00e2kim taraf\u0131ndan ke\u015fif yap\u0131labilmesi gibi d\u00fczenlemeler de bu y\u00f6ndeki kabul\u00fc do\u011frular niteliktedir. Ayn\u0131 \u015fekilde, CMK’n\u0131n 332. maddesi uyar\u0131nca, mahkemenin \u00e7e\u015fitli kurumlardan yaz\u0131l\u0131 olarak bilgi isteyebilmesi de talep ko\u015fuluna ba\u011flanmam\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, medeni muhakemeden farkl\u0131 olarak ceza muhakemesinde benimsenen en \u00f6nemli prensibin, h\u00e2kimin de delil ara\u015ft\u0131rabilmesi oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Bu a\u00e7\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda san\u0131\u011f\u0131n usul\u00ee itirazlar\u0131 de\u011ferlendirildi\u011finde;<\/p>\n
15.07.2016 tarihinde FET\u00d6\/PDY silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc mensuplar\u0131nca ger\u00e7ekle\u015ftirilen darbe giri\u015fimi nedeniyle Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca san\u0131k hakk\u0131nda soru\u015fturma ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131, soru\u015fturman\u0131n a\u011f\u0131r cezal\u0131k su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2li do\u011frultusunda ve 5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 161. maddesinin sekizinci f\u0131kras\u0131na uygun olarak genel h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, san\u0131\u011fa at\u0131l\u0131 su\u00e7un vas\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n yap\u0131larak d\u00fczenlenen iddianame \u00fczerine \u00d6zel Dairece \u201c\u0130ncelenen iddianamede Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 170\/3. maddesindeki bilgilerin yer ald\u0131\u011f\u0131, at\u0131l\u0131 su\u00e7u olu\u015fturan olaylar\u0131n mevcut delillerle ili\u015fkilendirilerek a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131, san\u0131\u011f\u0131n lehine ve aleyhine olan hususlar\u0131n ileri s\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, i\u015flenen su\u00e7 dolay\u0131s\u0131yla ilgili kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ceza ve g\u00fcvenlik tedbirlerinin hangilerine h\u00fckmedilmesinin talep edildi\u011fi\u201d gerek\u00e7esiyle iddianamenin kabul\u00fcne karar verildi\u011fi,
\nAyr\u0131ca, ceza muhakemesine h\u00e2kim olan re’sen ara\u015ft\u0131rma ve delillerin serbest\u00e7e de\u011ferlendirilmesi ilkesi do\u011frultusunda, kovu\u015fturma makam\u0131nca gerekli g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc takdirde san\u0131\u011f\u0131n hem aleyhine hem de lehine olabilecek t\u00fcm delillerin toplanmas\u0131na dair i\u015flemlerinin makul s\u00fcrede ve adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n gere\u011fi oldu\u011fu,<\/p>\n
De\u011ferlendirildi\u011finden, san\u0131\u011f\u0131n s\u00f6z konusu itirazlar\u0131n\u0131n da kabul\u00fc m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n
4- SAV; San\u0131k; soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda dosyaya eri\u015fimlerinin engellendi\u011fini, savunma haz\u0131rlanmas\u0131 ve yap\u0131lmas\u0131 s\u00fcrecinde san\u0131\u011f\u0131n yeterli imk\u00e2nlara kavu\u015famad\u0131\u011f\u0131n\u0131, keza genel olarak soru\u015fturma ve kovu\u015fturma a\u015famalar\u0131nda savunma hakk\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tlanarak adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
De\u011ferlendirme;<\/p>\n
Ceza yarg\u0131lamas\u0131ndaki savunma haklar\u0131n\u0131n g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 demokratik toplumun temel bir ilkesidir (AYM; B. No: 014\/9817, 26.02.2015), A\u0130HM de bu kapsamda hakkaniyete uygun bir yarg\u0131lama i\u00e7in yarg\u0131laman\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi s\u0131ras\u0131nda al\u0131nan \u00f6nlemlerin, savunma hakk\u0131n\u0131n yeterince kullan\u0131lmas\u0131 ile uyumlu olmas\u0131 ve bu haklar\u0131n teorik ve soyut de\u011fil, etkili ve pratik \u015fekilde yorumlanmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulamaktad\u0131r (Ludi\/\u0130svi\u00e7re, B.No:12433\/86, 15.06.1992; Artico\/\u0130talya, B.No:6694\/74, 13.05.1980).<\/p>\n
\u00d6te yandan, delillerin yerindeli\u011fi incelemesi yapmayan ve bu konunun ulusal yarg\u0131 organlar\u0131n\u0131n takdirinde oldu\u011funu belirten A\u0130HM, elde edilen deliller d\u00e2hil olmak \u00fczere yarg\u0131lamay\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olarak inceleyip bu \u00e7er\u00e7evede ilgilinin adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihl\u00e2l edilip edilmedi\u011fine karar vermektedir (A\u0130HM, Khan\/Birle\u015fik Krall\u0131k, 12.05.2000, B.No: 35394\/97, \u00a7 34). A\u0130HM, delillerle ilgili olarak, ba\u015fvurucuya delillerin ger\u00e7ekli\u011fine itiraz etme ve kullan\u0131lmalar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kma f\u0131rsat\u0131 verilip verilmedi\u011fini esas almaktad\u0131r (Bykov\/Rusya, 10.03.2009, B.No: 4378\/02, \u00a7 90; Khodorkovskiy ve Lebedev\/Rusya, 25.07.2013, B.No: 11082\/06, 13772\/05, \u00a7 700). Bu manada esas olan, delilin keyfi ve a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olacak \u015fekilde san\u0131k aleyhine kullan\u0131lmaks\u0131z\u0131n, yarg\u0131laman\u0131n bir b\u00fct\u00fcn olarak adil yap\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
San\u0131\u011fa soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda y\u00f6neltilen su\u00e7lamalar\u0131n; FET\u00d6\/PDY silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyesi ve bu \u00f6rg\u00fct\u00fcn yarg\u0131 yap\u0131lanmas\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin oldu\u011fu, bu su\u00e7lamalar\u0131n i\u00e7eri\u011finin Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca yap\u0131lan ifade alma i\u015flemi s\u0131ras\u0131nda san\u0131\u011fa sorulan sorularda a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 ve san\u0131\u011f\u0131n farkl\u0131 tarihlerde al\u0131nan ifadelerinde an\u0131lan su\u00e7lamalarla ilgili ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde beyanlarda bulundu\u011fu, \u00f6te yandan, Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca 23.09.2016 tarihinde d\u00fczenlenen tutuklama talep yaz\u0131s\u0131nda, san\u0131\u011fa isnat edilen su\u00e7lamalara ili\u015fkin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 \u015fekilde a\u00e7\u0131klamalara yer verildi\u011fi, bu ba\u011flamda, su\u00e7a konu edilen olaylarla ilgili bilgi ve delillere yer verildi\u011fi, bu eylemlerin hukuki niteli\u011fine y\u00f6nelik olarak da de\u011ferlendirmelerde bulunuldu\u011fu, an\u0131lan talep yaz\u0131s\u0131n\u0131n sorgu i\u015flemi \u00f6ncesinde Ankara 9. Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011fi taraf\u0131ndan san\u0131\u011fa okundu\u011fu, ayr\u0131ca sorgu tutana\u011f\u0131nda san\u0131\u011fa isnat edilen su\u00e7un okunup anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131, san\u0131\u011f\u0131n sorgu s\u0131ras\u0131nda su\u00e7lama konusu olaylarla ilgili anlat\u0131mda bulundu\u011fu, sorulan sorulara cevap verdi\u011fi, ayr\u0131ca san\u0131k m\u00fcdafisinin tutuklulu\u011fa itiraz dilek\u00e7esinde de usul ve esasa ili\u015fkin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir bi\u00e7imde beyanda bulunuldu\u011fu, dolay\u0131s\u0131yla san\u0131k ve m\u00fcdafisinin isnat edilen su\u00e7lamalara ve tutuklulu\u011fa temel te\u015fkil eden bilgilere gerek sorgu \u00f6ncesinde gerekse sorgu sonras\u0131nda eri\u015fimlerinin oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu itibarla su\u00e7lamalara dayanak olan temel unsurlar\u0131n ve tutuklaman\u0131n hukukili\u011finin de\u011ferlendirilmesi i\u00e7in esas olan bilgilerin san\u0131\u011fa veya m\u00fcdafisine bildirilmi\u015f ve san\u0131\u011fa bunlara kar\u015f\u0131 savunma ve itirazlar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrme imk\u00e2n\u0131 verilmi\u015f olmas\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda; soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda dosyan\u0131n incelenmesine izin verilmemesi nedeniyle san\u0131\u011f\u0131n; tutuklulu\u011fa kar\u015f\u0131 etkili bir \u015fekilde itirazda bulunamad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve genel olarak soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda savunma hakk\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tland\u0131\u011f\u0131n\u0131n kabul\u00fc m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n
Kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda ise san\u0131\u011fa ve m\u00fcdafisine geni\u015f bir \u015fekilde savunma yapma imk\u00e2n ve f\u0131rsat\u0131 tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131, zira kovu\u015fturma evresinde yap\u0131lan be\u015f oturumda da ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 SEGB\u0130S kay\u0131tlar\u0131ndan anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere san\u0131k ve m\u00fcdafisinin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde savunmalar\u0131n\u0131 yapt\u0131klar\u0131, t\u00fcm iddia, arg\u00fcman ve delillere kar\u015f\u0131 etkin bir \u015fekilde itiraz etme haklar\u0131n\u0131n tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmekle, san\u0131k m\u00fcdafisinin bu a\u015famada da savunma hakk\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tland\u0131\u011f\u0131na ve adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihl\u00e2l edildi\u011fine y\u00f6nelik iddialar\u0131na itibar edilmemi\u015ftir.<\/p>\n
5- SAV; San\u0131\u011f\u0131n tan\u0131k dinletilmesi taleplerinin reddedildi\u011fi ve beyanlar\u0131 h\u00fckme esas al\u0131nan tan\u0131klar\u0131n dinlenilme usullerinin hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu iddias\u0131;<\/p>\n
Ceza yarg\u0131lamas\u0131ndaki savunma haklar\u0131n\u0131n g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 demokratik toplumun temel bir ilkesidir (AYM; B. No: 014\/9817, 26.02.2015). A\u0130HM de bu kapsamda hakkaniyete uygun bir yarg\u0131lama i\u00e7in yarg\u0131laman\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi s\u0131ras\u0131nda al\u0131nan \u00f6nlemlerin, savunma hakk\u0131n\u0131n yeterince kullan\u0131lmas\u0131 ile uyumlu olmas\u0131 ve bu haklar\u0131n teorik ve soyut de\u011fil, etkili ve pratik \u015fekilde yorumlanmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulamaktad\u0131r (Ludi\/\u0130svi\u00e7re, B.No:12433\/86, 15.06.1992; Artico\/\u0130talya, B.No:6694\/74, 13.05.1980).<\/p>\n
Konu hakk\u0131ndaki kanuni d\u00fczenlemeler incelendi\u011finde;<\/p>\n
CMK’n\u0131n “Kendisi veya yak\u0131nlar\u0131 aleyhine tan\u0131kl\u0131ktan \u00e7ekinme” ba\u015fl\u0131kl\u0131 48. maddesinde; “Tan\u0131k, kendisini veya 45 inci maddenin birinci f\u0131kras\u0131nda g\u00f6sterilen ki\u015fileri ceza kovu\u015fturmas\u0131na u\u011fratabilecek nitelikte olan sorulara cevap vermekten \u00e7ekinebilir. Tan\u0131\u011fa cevap vermekten \u00e7ekinebilece\u011fi \u00f6nceden bildirilir.” h\u00fckm\u00fc yer almaktad\u0131r.<\/p>\n
Tan\u0131kl\u0131ktan \u00e7ekinmede, b\u00fct\u00fcn h\u00e2linde tan\u0131\u011f\u0131n \u00e7ekinme hakk\u0131 g\u00fcndeme gelmekte; burada ise tan\u0131k, kendisine sorulan sorulardan kendisi ya da say\u0131lan yak\u0131nlar\u0131n\u0131 ceza kovu\u015fturmas\u0131na u\u011fratabilecek nitelikte olanlar bak\u0131m\u0131ndan cevap vermeme takdirine sahiptir. Bu kapsam d\u0131\u015f\u0131nda kalan hususlarda tan\u0131\u011f\u0131n, salt bu madde uyar\u0131nca \u00e7ekinme hakk\u0131 bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
Tan\u0131kl\u0131ktan \u00e7ekinme hakk\u0131 olan kimselere, bu haklar\u0131, dinlenmeye ba\u015flamadan \u00f6nce hat\u0131rlat\u0131lmal\u0131 ve bu haklar\u0131n\u0131 kullan\u0131p kullanmayacaklar\u0131 hususu da tutana\u011fa yaz\u0131lmal\u0131d\u0131r. Tan\u0131kl\u0131ktan \u00e7ekinme hakk\u0131 bulunan bir kimsenin bu hakk\u0131 hat\u0131rlat\u0131lmadan dinlenilmesi h\u00e2linde beyanlar\u0131n\u0131n kan\u0131t olarak de\u011ferlendirilmesi de art\u0131k olanaks\u0131zd\u0131r. Kald\u0131 ki CMK’n\u0131n 210\/2. maddesinde “Tan\u0131kl\u0131ktan \u00e7ekinebilecek olan ki\u015fi, duru\u015fmada tan\u0131kl\u0131ktan \u00e7ekindi\u011finde, \u00f6nceki ifadesine ili\u015fkin tutanak okunamaz.” h\u00fckm\u00fc getirilmi\u015f olup bu hakk\u0131n sonradan kullan\u0131lmas\u0131 h\u00e2linde \u00f6nceki ifadelerinin dahi kan\u0131t olarak kullan\u0131lmas\u0131 yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r. O h\u00e2lde tan\u0131kl\u0131ktan \u00e7ekinme hakk\u0131 bulunan bir kimseye bu hakk\u0131n\u0131n hat\u0131rlat\u0131lmas\u0131 zorunlu olup \u00e7ekinmeyen tan\u0131\u011f\u0131n tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yemin ile teyidinin gerekip gerekmedi\u011fi CMK’n\u0131n 51. maddesi uyar\u0131nca bundan sonra h\u00e2kim taraf\u0131ndan takdir edilecektir. Ancak tan\u0131k yemin etmekten \u00e7ekinebilir. Bu hususun kendisine bildirilmesi gerekir.<\/p>\n
\u00d6\u011fretide de, ceza yarg\u0131lamas\u0131 normlar\u0131na ters d\u00fc\u015f\u00fclerek elde edilen delillerin yarg\u0131 makam\u0131 taraf\u0131ndan de\u011ferlendirmeye al\u0131nmas\u0131n\u0131n olanaks\u0131z oldu\u011fu kabul edilmektedir. Di\u011fer bir anlat\u0131mla e\u011fer bir delil, elde edilmesinde kanun koyucunun ko\u015ful \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir delilse ve bu ko\u015fullara g\u00f6re elde edilmemi\u015fse h\u00fck\u00fcmde bu kan\u0131ta dayan\u0131lamayacakt\u0131r.<\/p>\n
Dosyan\u0131n incelenmesinde; beyanlar\u0131 h\u00fckme esas al\u0131nan tan\u0131klar\u0131n kendi haklar\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturmalarda m\u00fcdafileri huzurunda al\u0131nan ifadelerinde kendi iradeleriyle beyanda bulunmu\u015f olmalar\u0131, a\u015famalarda herhangi bir kimse taraf\u0131ndan kendilerine hukuka ayk\u0131r\u0131 vaatte bulundu\u011funa ya da bu y\u00f6nde zorland\u0131klar\u0131na dair delile dayanan somut iddialar\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131, kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda yap\u0131lan oturumlarda ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 SEGB\u0130S kay\u0131tlar\u0131ndan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere kendilerine tan\u0131kl\u0131\u011fa ili\u015fkin kanuni haklar\u0131n\u0131n hat\u0131rlat\u0131lmas\u0131, her birinin tan\u0131kl\u0131k yapacaklar\u0131n\u0131 ve yemin de edeceklerini s\u00f6yleyerek san\u0131k ve m\u00fcdafisinin de haz\u0131r bulundu\u011fu ortamda beyanda bulunmu\u015f olmalar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda; mahkeme h\u00fckm\u00fcn\u00fcn bu y\u00f6n\u00fcyle hukuka ayk\u0131r\u0131 delile dayanmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Di\u011fer yandan, SEGB\u0130S kay\u0131tlar\u0131na g\u00f6re, kovu\u015fturmada dinlenen tan\u0131klar\u0131n beyanlar\u0131 itibar\u0131yla mahkemece ayn\u0131 hususlarda yeniden tan\u0131k dinlenilmesine gerek g\u00f6r\u00fclmedi\u011fi ve takdiren san\u0131k ve m\u00fcdafisinin tan\u0131k dinletme taleplerinin reddine karar verilmi\u015f olmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda; mahkemenin bu y\u00f6ndeki takdirinin yeterli gerek\u00e7eyi i\u00e7erdi\u011fi de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n
6- SAV; San\u0131k ve m\u00fcdafisi; \u00d6zel Dairece yap\u0131lan yarg\u0131lama sonunda talebi olmas\u0131na ra\u011fmen TCK\u2019n\u0131n 62. maddesi uyar\u0131nca hakk\u0131nda takdiri indirim nedenlerinin 1\/12 olacak \u015fekilde hakk\u0131nda eksik uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
De\u011ferlendirme;<\/p>\n
5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun “Takdiri indirim nedenleri” ba\u015fl\u0131kl\u0131 62. maddesi;<\/p>\n
“1) Fail yarar\u0131na cezay\u0131 hafifletecek takdiri nedenlerin varl\u0131\u011f\u0131 halinde, a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcebbet hapis cezas\u0131 yerine, m\u00fcebbet hapis; m\u00fcebbet hapis cezas\u0131 yerine, yirmibe\u015f y\u0131l hapis cezas\u0131 verilir. Di\u011fer cezalar\u0131n alt\u0131da birine kadar\u0131 indirilir.<\/p>\n
2) Takdiri indirim nedeni olarak, failin ge\u00e7mi\u015fi, sosyal ili\u015fkileri, fiilden sonraki ve yarg\u0131lama s\u00fcrecindeki davran\u0131\u015flar\u0131, cezan\u0131n failin gelece\u011fi \u00fczerindeki olas\u0131 etkileri gibi hususlar g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulabilir. Takdiri indirim nedenleri kararda g\u00f6sterilir” \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
5237 say\u0131l\u0131 TCK’n\u0131n 62. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda takdiri indirim nedenleri say\u0131ld\u0131ktan sonra “gibi” denilmek suretiyle takdiri indirim nedenlerinin kanunda say\u0131lanlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131, aksine bunlar\u0131n \u00f6rnek olarak belirtildi\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Kanunda say\u0131lan; “failin ge\u00e7mi\u015fi, sosyal ili\u015fkileri, fiilden sonra ve yarg\u0131lama s\u00fcrecindeki davran\u0131\u015flar\u0131, cezan\u0131n failin gelece\u011fi \u00fczerindeki olas\u0131 etkileri” gibi nedenler, uygulamada h\u00e2kimi s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131 de\u011fil, yol g\u00f6sterici nitelikteki gerek\u00e7elerdir.<\/p>\n
Serbest takdir sisteminin sonucu olarak, san\u0131k yarar\u0131na takdiri indirim h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131n\u0131 gerektiren nedenlerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya yoklu\u011funu belirleme yetkisi yarg\u0131lamay\u0131 yapan h\u00e2kime ait olacakt\u0131r. Zira yarg\u0131lama s\u00fcreci boyunca maddi ger\u00e7e\u011fe ula\u015fma ve adaleti sa\u011flama yolunda \u00e7aba harcayan h\u00e2kim, san\u0131\u011f\u0131 birebir g\u00f6zlemleyen ve bu ba\u011flamda takdiri indirim nedenlerinin varl\u0131\u011f\u0131 ya da yoklu\u011funu en iyi tespit edebilecek konumda olan ki\u015fidir. H\u00e2kim; “failin ge\u00e7mi\u015fi, sosyal ili\u015fkileri, fiilden sonra ve yarg\u0131lama s\u00fcrecindeki davran\u0131\u015flar\u0131, cezan\u0131n failin gelece\u011fi \u00fczerindeki olas\u0131 etkileri”nin yan\u0131nda, somut olaya g\u00f6re de\u011fi\u015febilecek ve \u00f6nceden \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyecek nedenleri de birlikte de\u011ferlendirerek bu hususta hak, adalet ve nesafet kurallar\u0131na uygun bi\u00e7imde uygulama yapacakt\u0131r.<\/p>\n
07.06.1976 tarihli ve 3\u20134 say\u0131l\u0131 \u0130\u00e7tihad\u0131 Birle\u015ftirme Karar\u0131 ile bu do\u011frultudaki bir\u00e7ok Ceza Genel Kurulu karar\u0131nda a\u00e7\u0131k\u00e7a vurguland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere; kanun koyucu, h\u00e2kime takdiri indirim h\u00fckm\u00fcn\u00fcn uygulanmas\u0131 konusunda geni\u015f bir takdir yetkisi tan\u0131yarak uygulamada \u00e7\u0131kabilecek olan ve \u00f6nceden \u00f6ng\u00f6r\u00fclme imkan\u0131 bulunmayan \u00e7e\u015fitli halleri kapsayacak bir kal\u0131p bulman\u0131n zorlu\u011fu kar\u015f\u0131s\u0131nda h\u00e2kimin bu yetkisini s\u0131n\u0131rlamaktan \u00f6zenle ka\u00e7\u0131nm\u0131\u015f, bu tavr\u0131n\u0131 5237 say\u0131l\u0131 TCK\u2019da da devam ettirmi\u015ftir.<\/p>\n
Ancak h\u00e2kimin bu konudaki takdir yetkisi s\u0131n\u0131rs\u0131z de\u011fildir. B\u00fct\u00fcn kararlarda oldu\u011fu gibi takdiri indirimin uygulanmas\u0131na veya uygulanmamas\u0131na ili\u015fkin kararlar da gerek\u00e7eli olmal\u0131d\u0131r. Bununla birlikte g\u00f6sterilen gerek\u00e7elerin hak, adalet ve nasafet kurallar\u0131 ile dosya i\u00e7eri\u011fine uygunlu\u011funun Yarg\u0131tay denetimine tabi olaca\u011f\u0131nda da \u015f\u00fcphe bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
Anayasan\u0131n 141 ve 5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 34. maddeleri uyar\u0131nca b\u00fct\u00fcn mahkeme kararlar\u0131n\u0131n gerek\u00e7eli yaz\u0131lmas\u0131 zorunludur. Gerek\u00e7e, verilen h\u00fckm\u00fcn dayanaklar\u0131n\u0131n akla, hukuka ve dosya i\u00e7eri\u011fine uygun olarak izah edilmesidir. Yasal ve yeterli olmayan, dosya i\u00e7eri\u011fine uymayan bir gerek\u00e7eyle karar verilmesi hem kanun koyucunun amac\u0131na uygun d\u00fc\u015fmeyecek, hem de taraflar\u0131 tatmin etmeyerek keyfili\u011fe yol a\u00e7acakt\u0131r.
\nBu itibarla; \u00d6zel Dairece, h\u00fckm\u00fcn gerek\u00e7e k\u0131sm\u0131nda \u201cindirim yap\u0131l\u0131rken san\u0131\u011f\u0131n fiilden sonraki ve yarg\u0131lama a\u015famas\u0131ndaki davran\u0131\u015flar\u0131yla \u00f6rg\u00fct ile ba\u011f\u0131n\u0131 koparmad\u0131\u011f\u0131 ve inkara y\u00f6nelik savunmalar\u0131na devam etti\u011fi hususlar birlikte de\u011ferlendirilerek\u201d gerek\u00e7eleriyle yarg\u0131lama a\u015famas\u0131nda a\u00e7\u0131k\u00e7a lehe olan h\u00fck\u00fcmlerin uygulanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde talebi bulunan san\u0131k … hakk\u0131nda takdiri indirim maddesinin 1\/12 olarak uygulanmas\u0131n\u0131n dosya i\u00e7eri\u011fine, usul ve yasaya uygun oldu\u011fu kabul edilmelidir.<\/p>\n
III- Bu A\u00e7\u0131klamalar I\u015f\u0131\u011f\u0131nda Esasa \u0130li\u015fkin Uyu\u015fmazl\u0131k Konular\u0131 De\u011ferlendirildi\u011finde;<\/p>\n
Hakimler ve Savc\u0131lar Y\u00fcksek Kurulu Genel Kurulunun 24.08.2016 tarihli ve 426 say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile FET\u00d6\/PDY silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc ile irtibat\u0131 ve iltisak\u0131 bulundu\u011fu de\u011ferlendirilerek meslekten \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na karar verilen san\u0131k …’\u00fcn kendisine ait oldu\u011funu ifade etti\u011fi 863…… IMEI numaral\u0131 cihazda \u201c05……\u201d numaral\u0131 GSM hatt\u0131yla ve 352……IMEI numaral\u0131 cihazda \u201c0505…\u201d numaral\u0131 GSM hatt\u0131yla ByLock sistemine ba\u011fland\u0131\u011f\u0131, ByLock kullan\u0131m\u0131na dair ilk tespit tarihinin 12.08.2014 oldu\u011fu, san\u0131\u011f\u0131n bu sistemi kullanmad\u0131\u011f\u0131na dair savunmalar\u0131n\u0131n aksine dosya kapsam\u0131nda bulunan ByLock Tespit ve De\u011ferlendirme Tutana\u011f\u0131ndan anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere GSM numaras\u0131 aboneli\u011finin \u201c396841\u201d, ByLock User-ID numaras\u0131yla e\u015fle\u015ftirilmi\u015f oldu\u011fu dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda; san\u0131\u011f\u0131n ByLock User-ID numaras\u0131 almak suretiyle sisteme dahil oldu\u011fu, ByLock Tespit Tutana\u011f\u0131 ba\u015fl\u0131kl\u0131 incelemede ayn\u0131 program\u0131 kullanan di\u011fer kullan\u0131c\u0131lar\u0131n san\u0131\u011f\u0131 \u201cH20Ak19, Kalender, Ahmet abi, Ak, ak\u201d \u015feklinde kaydettikleri ve yaz\u0131\u015fma i\u00e7eriklerine g\u00f6re “396841” ID numaras\u0131n\u0131n san\u0131k taraf\u0131ndan kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131, b\u00f6ylece san\u0131\u011f\u0131n ancak bir \u00f6rg\u00fct \u00fcyesinin sahip olabilece\u011fi gizli haberle\u015fme imk\u00e2n\u0131na kavu\u015ftu\u011fu,<\/p>\n
03.05.2018 tarihli rapora g\u00f6re ByLock sistemine (H) kodu ile kaydedilen isimlerin Yarg\u0131tay Hukuk Dairelerinde, (C) kodu ile kaydedilen isimlerin Yarg\u0131tay Ceza Dairelerinde g\u00f6revli olduklar\u0131n\u0131n belirlendi\u011fi, hukuk dairelerinde g\u00f6revli Yarg\u0131tay eski \u00fcyelerinin \u00fc\u00e7 grup h\u00e2linde (H1, H2, H3) olarak tasnif edildi\u011fi, \u201c396841\u201d ID nolu ByLock kullan\u0131c\u0131s\u0131 olan san\u0131\u011f\u0131n \u201cH2-0Ak19\u201d ismiyle kaydedildi\u011fi, san\u0131kla aras\u0131nda \u00f6nceye dayal\u0131 bir husumet bulunmayan ve etkin pi\u015fmanl\u0131k h\u00fck\u00fcmlerinden yararlanan tan\u0131k …’un da, san\u0131\u011f\u0131n Yarg\u0131tay hukuk dairelerinde grup sorumlusu oldu\u011funa dair beyanda bulundu\u011fu, yine dosya kapsam\u0131nda bulunan ve \u00f6zellikle ba\u015fka ByLock kullan\u0131c\u0131lar\u0131 aras\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde san\u0131\u011f\u0131n \u00f6rg\u00fct \u00fcyelerini y\u00f6nlendirdi\u011finin tespit edildi\u011fi,<\/p>\n
San\u0131k her ne kadar Yarg\u0131tay \u00dcyeli\u011fine, d\u00f6nemin m\u00fcste\u015far\u0131…’\u0131n referans\u0131yla se\u00e7ildi\u011fini iddia etmi\u015f ise de savunmas\u0131n\u0131n aksine tan\u0131k …’un \u00f6zellikle yarg\u0131lama evresinde, san\u0131\u011f\u0131n \u00f6rg\u00fct kontenjan\u0131ndan Yarg\u0131tay \u00fcyeli\u011fine se\u00e7ildi\u011fine ve…’\u0131n bir yard\u0131m\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131na dair beyanda bulundu\u011fu ve h\u00fckme esas al\u0131nan di\u011fer delillerden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere san\u0131\u011f\u0131n FET\u00d6\/PDY \u00f6rg\u00fct mensubu oldu\u011fu, mahiyeti itibar\u0131yla \u00f6rg\u00fctsel nitelikte oldu\u011funu bildi\u011fi toplant\u0131lara kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131, Yarg\u0131tay i\u00e7erisinde \u00f6rg\u00fctsel hareket tarz\u0131n\u0131n belirlenmesinde rol ald\u0131\u011f\u0131, ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 \u00f6nceki b\u00f6l\u00fcmlerde ge\u00e7ti\u011fi \u00fczere Yarg\u0131tay binas\u0131 \u00f6n\u00fcnde y\u00fcksek yarg\u0131ya ili\u015fkin yap\u0131lan d\u00fczenlemelere s\u00f6zde tepki olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilen, \u00e7o\u011fu kendisi gibi FET\u00d6\/PDY silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne y\u00f6netici veya \u00fcye olma su\u00e7lar\u0131ndan haklar\u0131nda soru\u015fturma bulunan ya da yarg\u0131lamas\u0131 devam eden ki\u015filer ile birlikte protesto eylemine kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
T\u00fcm bu hususlar birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde; san\u0131\u011f\u0131n \u00f6rg\u00fct\u00fcn \u00fcyesi s\u0131fat\u0131yla ve \u00f6rg\u00fct \u00fcyeli\u011finden kaynaklanan hiyerar\u015fi i\u00e7erisinde hareket ederek \u00f6rg\u00fct\u00fcn, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devleti\u2019nin t\u00fcm Anayasal kurumlar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irmeye y\u00f6nelik herhangi bir kamu g\u00f6reviyle ba\u011fda\u015fmayan nihai amac\u0131na ula\u015fmak i\u00e7in bir s\u00fcre\u00e7 ve basamak olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc yarg\u0131sal mekanizmalara egemen olma faaliyetleri kapsam\u0131nda Yarg\u0131tay \u00fcyeli\u011fine yerle\u015ftirildi\u011fi, \u00f6rg\u00fct\u00fcn ama\u00e7lar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesine y\u00f6nelik \u00f6rg\u00fctsel motivasyon ile hareket ederek \u00f6rg\u00fct ad\u0131na \u00e7al\u0131\u015fmalar yapt\u0131\u011f\u0131, bu suretle san\u0131\u011f\u0131n FET\u00d6\/PDY silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn hiyerar\u015fik yap\u0131s\u0131na d\u00e2hil oldu\u011fu ve at\u0131l\u0131 silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olma su\u00e7unu i\u015fledi\u011fi, bu sebeplerle san\u0131k … y\u00f6n\u00fcnden TCK’n\u0131n 314. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda belirtilen silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olma su\u00e7unun t\u00fcm unsurlar\u0131yla olu\u015ftu\u011fu kabul edilmelidir.<\/p>\n
Ayr\u0131ca, dosyan\u0131n Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bulundu\u011fu s\u0131rada dosya aras\u0131na giren san\u0131\u011f\u0131n ByLock kullan\u0131m\u0131na y\u00f6nelik 26.03.2019 tarihli ara\u015ft\u0131rman\u0131n sonuca etkisi bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan Anayasa ile g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma ilkesi uyar\u0131nca s\u00fcrecin yeniden ba\u015flat\u0131lmas\u0131 usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n
Bununla birlikte, san\u0131\u011f\u0131n \u00f6rg\u00fctte kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcre ve bu s\u00fcre i\u00e7erisindeki \u00f6rg\u00fctsel eylemlerinin \u00e7e\u015fitlili\u011fi itibar\u0131yla su\u00e7 kast\u0131n\u0131n yo\u011fun olmas\u0131, \u00f6rg\u00fct\u00fcn mahrem yap\u0131lanmas\u0131nda ve bu yap\u0131lanman\u0131n da Yarg\u0131tay gibi \u00f6rg\u00fct taraf\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yan Anayasal bir kurum i\u00e7erisindeki \u00f6rg\u00fctlenmesinde yer almas\u0131, bu \u00f6rg\u00fctlenme i\u00e7erisinde tan\u0131k beyanlar\u0131 ve di\u011fer delillerle ispatland\u0131\u011f\u0131 \u015fekilde \u00f6rg\u00fctsel saikle ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi eylemlerin vahameti ve i\u015fledi\u011fi su\u00e7la meydana gelen tehlikenin a\u011f\u0131r olmas\u0131 birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde; alt s\u0131n\u0131r\u0131 be\u015f y\u0131l hapis cezas\u0131n\u0131 gerektiren bu su\u00e7ta temel cezan\u0131n alt s\u0131n\u0131rdan uzakla\u015f\u0131larak sekiz y\u0131l olarak tayin edilmesi dosya kapsam\u0131na uygun olup TCK\u2019n\u0131n 3. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda d\u00fczenlenen \u201corant\u0131l\u0131l\u0131k\u201d ilkesine de ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturmamaktad\u0131r.<\/p>\n
Bu itibarla, san\u0131k hakk\u0131ndaki sal\u0131verilme talepleri ile h\u00fckm\u00fcn maddi ve usul hukukuna ayk\u0131r\u0131l\u0131k h\u00e2lleri bak\u0131m\u0131ndan yap\u0131lan temyiz denetimi sonucunda, san\u0131k … hakk\u0131nda silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olma su\u00e7undan kurulan mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fcne ili\u015fkin \u00d6zel Daire karar\u0131 isabetli olup san\u0131k ve m\u00fcdafisinin hi\u00e7bir delil olmadan soru\u015fturmaya ba\u015fland\u0131\u011f\u0131na, su\u00e7 \u00fcst\u00fc hali bulunmad\u0131\u011f\u0131na, soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda hukuka ayk\u0131r\u0131 i\u015flemler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na, soru\u015fturma makamlar\u0131n\u0131n yetkisiz ve iddianamenin hukuken ge\u00e7ersiz oldu\u011funa, mahkemenin kanuna ayk\u0131r\u0131 olarak davaya bakmaya kendini g\u00f6revli veya yetkili g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcne, h\u00fckm\u00fcn hukuka ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemle elde edilen delillere dayand\u0131\u011f\u0131na, adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ve kanuni h\u00e2kim ilkesinin ihlal edildi\u011fine, su\u00e7un unsurlar\u0131n\u0131n olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131na, mahk\u00fbmiyete yeterli somut delil bulunmad\u0131\u011f\u0131na, takdiri indirim nedenlerinin uygulanmamas\u0131n\u0131n kanuna ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funa, eksik ara\u015ft\u0131rma ile h\u00fck\u00fcm kuruldu\u011funa ili\u015fkin temyiz itirazlar\u0131 ve di\u011fer t\u00fcm temyiz itirazlar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131n reddi ile san\u0131k … hakk\u0131nda silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olma su\u00e7undan kurulan m\u00e2hkumiyet h\u00fckm\u00fcn\u00fcn onanmas\u0131na karar verilmelidir.
\n\u00d6te yandan, gerek\u00e7eli karar ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda san\u0131k …\u2019\u00fcn TC kimlik numaras\u0131n\u0131n yaz\u0131lmamas\u0131n\u0131n yerinde d\u00fczeltilmesi m\u00fcmk\u00fcn kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n
SONU\u00c7 :<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan nedenlerle;<\/p>\n
1- Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesinin 07.02.2019 tarihli ve 13-7 say\u0131l\u0131; san\u0131k … hakk\u0131nda silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olma su\u00e7undan kurulan mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fcn\u00fcn ONANMASINA,<\/p>\n
2- Dosyan\u0131n, Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesine g\u00f6nderilmek \u00fczere Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na TEVD\u0130 ED\u0130LMES\u0130NE, 08.10.2019 tarihinde yap\u0131lan m\u00fczakerede \u00d6zel Dairece yap\u0131lan yarg\u0131lama s\u0131ras\u0131nda heyetteki en k\u0131demli \u00fcye yerine k\u0131demsiz \u00fcyenin heyet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yapmas\u0131n\u0131n usul ve yasaya uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131 ve Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan yap\u0131lan temyiz incelemesinde maddi vakan\u0131n hukuki denetiminin yap\u0131l\u0131p yap\u0131lamayaca\u011f\u0131na ili\u015fkin \u00f6n sorunlar bak\u0131m\u0131ndan oy \u00e7oklu\u011fuyla, mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fcn\u00fcn isabetli olup olmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin uyu\u015fmazl\u0131k konusu bak\u0131m\u0131ndan oy birli\u011fiyle karar verildi.<\/p>\n
\u200bYarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu\u2019nun 08.10.2019 tarihli, 2019\/296 E., 2019\/578 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T.C. Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu 2019\/296 E. , 2019\/578 K. “\u0130\u00e7tihat Metni” Karar\u0131 veren Yarg\u0131tay Dairesi : Ceza Genel Kurulu Mahkemesi :Ceza Dairesi Say\u0131s\u0131 : 13-7 Silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olma su\u00e7undan san\u0131k … hakk\u0131nda ilk derece mahkemesi s\u0131fat\u0131yla yarg\u0131lama yapan Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesince 07.02.2019 tarih ve 13-7 say\u0131 ile; san\u0131\u011f\u0131n TCK’n\u0131n 314\/2, 3713 say\u0131l\u0131 Kanun’un 5\/1, TCK\u2019n\u0131n, 62\/1, 53, 58\/9 ve 63. maddeleri uyar\u0131nca 11 y\u0131l hapis cezas\u0131yla cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na, hak yoksunlu\u011funa, cezas\u0131n\u0131n m\u00fckerrirlere \u00f6zg\u00fc infaz rejimine g\u00f6re \u00e7ektirilmesine ve mahsuba karar verilmi\u015ftir. H\u00fckm\u00fcn san\u0131k ve m\u00fcdafisi taraf\u0131ndan temyiz edilmesi \u00fczerine, Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u201conama\u201d istemli 24.05.2019 tarihli ve 46528 say\u0131l\u0131 tebli\u011fnamesiyle Yarg\u0131tay Birinci Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6nderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca de\u011ferlendirilmi\u015f ve a\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle karara ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00dcRK M\u0130LLET\u0130 ADINA CEZA GENEL KURULU KARARI Temyiz incelemesi yapan Ceza Genel Kurulunca dosya incelenip g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclerek gere\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc: San\u0131\u011f\u0131n duru\u015fmal\u0131 inceleme isteminin temyiz incelemesinin duru\u015fmal\u0131 olarak yap\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirir bir neden g\u00f6r\u00fclmedi\u011finden CMK’n\u0131n 299. maddesi uyar\u0131nca takdiren reddine karar verilmi\u015ftir. S\u00fcresinden sonra san\u0131k m\u00fcdafisi taraf\u0131ndan yap\u0131lan duru\u015fmal\u0131 inceleme isteminin CMK\u2019n\u0131n 299. maddesi uyar\u0131nca reddine karar verilmi\u015ftir. Ceza Genel Kurulunca san\u0131k … hakk\u0131nda silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olma su\u00e7undan kurulan mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fcn\u00fcn isabetli olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesine ili\u015fkin ise de; temyiz incelemesine ge\u00e7ilmeden \u00f6nce bir k\u0131s\u0131m …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-134833","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n