ANAYASA MAHKEMES\u0130 KARARI<\/p>\n
Esas Say\u0131s\u0131 : 2025\/13<\/p>\n
Karar Say\u0131s\u0131 : 2025\/89<\/p>\n
Karar Tarihi : 27\/3\/2025<\/p>\n
R.G.Tarih-Say\u0131 : 26\/6\/2025-32938<\/p>\n
\u0130T\u0130RAZ YOLUNA BA\u015eVURAN: Rize \u0130dare Mahkemesi<\/p>\n
\u0130T\u0130RAZIN KONUSU: 14\/7\/1965 tarihli ve 657 say\u0131l\u0131 Devlet Memurlar\u0131 Kanunu\u2019nun 12\/5\/1982 tarihli ve 2670 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 33. maddesiyle de\u011fi\u015ftirilen 127. maddesinin Anayasa\u2019n\u0131n 10. maddesine ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclerek iptaline karar verilmesi talebidir.<\/p>\n
OLAY: K\u0131nama cezas\u0131 verilmesine ili\u015fkin i\u015flemin iptali talebiyle a\u00e7\u0131lan davada itiraz konusu kural\u0131n Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu kan\u0131s\u0131na varan Mahkeme, iptali i\u00e7in ba\u015fvurmu\u015ftur.<\/p>\n
I. \u0130PTAL\u0130 \u0130STENEN KANUN H\u00dcKM\u00dc<\/p>\n
Kanun\u2019un itiraz konusu 127. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u201cZamana\u015f\u0131m\u0131:<\/p>\n
Madde 127 \u2013 (De\u011fi\u015fik: 12\/5\/1982 – 2670\/33 md.)<\/p>\n
Bu Kanunun 125 inci maddesinde say\u0131lan fiil ve halleri i\u015fleyenler hakk\u0131nda, bu fiil ve hallerin i\u015flendi\u011finin \u00f6\u011frenildi\u011fi tarihten itibaren;<\/p>\n
a) Uyarma, k\u0131nama, ayl\u0131ktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulmas\u0131 cezalar\u0131nda bir ay i\u00e7inde disiplin soru\u015fturmas\u0131na,<\/p>\n
b) Memurluktan \u00e7\u0131karma cezas\u0131nda alt\u0131 ay i\u00e7inde disiplin kovu\u015fturmas\u0131na,<\/p>\n
Ba\u015flanmad\u0131\u011f\u0131 takdirde disiplin cezas\u0131 verme yetkisi zamana\u015f\u0131m\u0131na u\u011frar.<\/p>\n
Disiplin cezas\u0131n\u0131 gerektiren fiil ve hallerin i\u015flendi\u011fi tarihten itibaren nihayet iki y\u0131l i\u00e7inde disiplin cezas\u0131 verilmedi\u011fi takdirde ceza verme yetkisi zamana\u015f\u0131m\u0131na u\u011frar.\u201d<\/p>\n
II. \u0130LK \u0130NCELEME<\/p>\n
1. Anayasa Mahkemesi \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca Kadir \u00d6ZKAYA, Hasan Tahsin G\u00d6KCAN, Basri BA\u011eCI, Engin YILDIRIM, R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7, Recai AKYEL, Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ, Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU, Selahaddin MENTE\u015e, \u0130rfan F\u0130DAN, Kenan YA\u015eAR, Muhterem \u0130NCE, Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L, \u00d6mer \u00c7INAR ve Metin KIRATLI\u2019n\u0131n kat\u0131l\u0131mlar\u0131yla 16\/1\/2025 tarihinde yap\u0131lan ilk inceleme toplant\u0131s\u0131nda \u00f6ncelikle uygulanacak kural ve s\u0131n\u0131rlama sorunlar\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
2. Anayasa\u2019n\u0131n 152. ile 30\/3\/2011 tarihli ve 6216 say\u0131l\u0131 Anayasa Mahkemesinin Kurulu\u015fu ve Yarg\u0131lama Usulleri Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 40. maddelerine g\u00f6re bir davaya bakmakta olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kararnamesinin h\u00fck\u00fcmlerini Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 g\u00f6rmesi h\u00e2linde veya taraflardan birinin ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ayk\u0131r\u0131l\u0131k iddias\u0131n\u0131n ciddi oldu\u011fu kan\u0131s\u0131na varmas\u0131 durumunda bu h\u00fck\u00fcmlerin iptalleri i\u00e7in Anayasa Mahkemesine ba\u015fvurmaya yetkilidir. Ancak an\u0131lan maddeler uyar\u0131nca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine ba\u015fvurabilmesi i\u00e7in elinde y\u00f6ntemince a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ve mahkemenin g\u00f6revine giren bir davan\u0131n bulunmas\u0131, iptali talep edilen kural\u0131n da o davada uygulanacak olmas\u0131 gerekir. Uygulanacak kural ise bak\u0131lmakta olan davan\u0131n de\u011fi\u015fik evrelerinde ortaya \u00e7\u0131kan sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde veya davay\u0131 sonu\u00e7land\u0131rmada olumlu ya da olumsuz y\u00f6nde etki yapacak nitelikte bulunan kurallard\u0131r.<\/p>\n
3. \u0130tiraz yoluna ba\u015fvuran Mahkeme 657 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 127. maddesinin iptalini talep etmi\u015ftir. \u0130tiraz konusu maddenin birinci f\u0131kras\u0131nda; bu Kanun\u2019un 125. maddesinde say\u0131lan fiil ve h\u00e2lleri i\u015fleyenler hakk\u0131nda, bu fiil ve h\u00e2llerin i\u015flendi\u011finin \u00f6\u011frenildi\u011fi tarihten itibaren, uyarma, k\u0131nama, ayl\u0131ktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulmas\u0131 cezalar\u0131nda bir ay i\u00e7inde disiplin soru\u015fturmas\u0131na, memurluktan \u00e7\u0131karma cezas\u0131nda alt\u0131 ay i\u00e7inde disiplin kovu\u015fturmas\u0131na ba\u015flanmad\u0131\u011f\u0131 takdirde disiplin cezas\u0131 verme yetkisinin zamana\u015f\u0131m\u0131na u\u011frayaca\u011f\u0131 h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Kural\u0131n ikinci f\u0131kras\u0131nda ise disiplin cezas\u0131n\u0131 gerektiren fiil ve h\u00e2llerin i\u015flendi\u011fi tarihten itibaren nihayet iki y\u0131l i\u00e7inde disiplin cezas\u0131 verilmedi\u011fi takdirde ceza verme yetkisinin zamana\u015f\u0131m\u0131na u\u011frayaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu itibarla birinci f\u0131krada memurlar hakk\u0131nda verilecek disiplin cezalar\u0131na ili\u015fkin soru\u015fturma zamana\u015f\u0131m\u0131, ikinci f\u0131krada ise ceza zamana\u015f\u0131m\u0131 d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
4. Bak\u0131lmakta olan davan\u0131n konusu k\u0131nama cezas\u0131 verilmesine ili\u015fkin i\u015flemin idare mahkemesince iptal edilmesinden sonra idarece ayn\u0131 olaya dayal\u0131 olarak yeniden tesis edilen k\u0131nama cezas\u0131d\u0131r. Bu itibarla bak\u0131lmakta olan davada kural\u0131n birinci f\u0131kras\u0131nda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen zamana\u015f\u0131m\u0131na ili\u015fkin bir uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetildi\u011finde bu f\u0131kran\u0131n bak\u0131lmakta olan davada uygulanma imk\u00e2n\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Bu itibarla an\u0131lan f\u0131kraya ili\u015fkin ba\u015fvurunun Mahkemenin yetkisizli\u011fi nedeniyle reddi gerekir.<\/p>\n
5. Di\u011fer yandan kural\u0131n ceza zamana\u015f\u0131m\u0131yla ilgili olan ikinci f\u0131kras\u0131 t\u00fcm disiplin cezalar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ge\u00e7erli, ortak kural niteli\u011findedir. Bak\u0131lmakta olan davan\u0131n konusunun k\u0131nama cezas\u0131 oldu\u011fu g\u00f6zetildi\u011finde kural\u0131n ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n esas\u0131na ili\u015fkin incelemenin \u201ck\u0131nama cezas\u0131\u201d y\u00f6n\u00fcnden yap\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
6. A\u00e7\u0131klanan nedenlerle 14\/7\/1965 tarihli ve 657 say\u0131l\u0131 Devlet Memurlar\u0131 Kanunu\u2019nun 12\/5\/1982 tarihli ve 2670 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 33. maddesiyle de\u011fi\u015ftirilen 127. maddesinin;<\/p>\n
A. Birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n itiraz ba\u015fvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta oldu\u011fu davada uygulanma imk\u00e2n\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan bu f\u0131kraya y\u00f6nelik ba\u015fvurunun Mahkemenin yetkisizli\u011fi nedeniyle REDD\u0130NE,<\/p>\n
B. \u0130kinci f\u0131kras\u0131n\u0131n esas\u0131n\u0131n incelenmesine, esasa ili\u015fkin incelemenin \u201ck\u0131nama cezas\u0131\u201d y\u00f6n\u00fcnden yap\u0131lmas\u0131na,<\/p>\n
OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
III. ESASIN \u0130NCELENMES\u0130<\/p>\n
7. Ba\u015fvuru karar\u0131 ve ekleri, Raport\u00f6r \u015eermin B\u0130RTANE taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan i\u015fin esas\u0131na ili\u015fkin rapor, itiraz konusu kanun h\u00fckm\u00fc, dayan\u0131lan ve ilgili g\u00f6r\u00fclen Anayasa kurallar\u0131 ve bunlar\u0131n gerek\u00e7eleri ile di\u011fer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gere\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcp d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:<\/p>\n
A. Anlam ve Kapsam<\/p>\n
8. Ceza hukukunda oldu\u011fu gibi disiplin hukukunda da idarenin cezaland\u0131rma yetkisinin kullan\u0131lmas\u0131 belirli s\u00fcrelerle s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lgili kanunlarda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen s\u00fcrelerin ge\u00e7mesiyle disiplin soru\u015fturmas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 ya da disiplin cezas\u0131 verme yetkisi ortadan kalkmaktad\u0131r. Bu bak\u0131mdan disiplin hukukunda zamana\u015f\u0131m\u0131, belirli bir s\u00fcre ge\u00e7tikten sonra disiplin cezas\u0131n\u0131n verilmesinde kamu yarar\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131 ve kamu g\u00f6revlilerinin s\u00fcresiz olarak ceza tehdidiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmamas\u0131 i\u00e7in getirilen hukuki bir g\u00fcvencedir (AYM, E.2017\/33, K.2019\/20, 10\/4\/2019, \u00a7 43; E.2023\/5, K.2023\/45, 9\/3\/2023, \u00a7 12).<\/p>\n
9. Disiplin hukukunda soru\u015fturma zamana\u015f\u0131m\u0131 ve ceza zamana\u015f\u0131m\u0131 olmak \u00fczere iki t\u00fcr zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00f6z konusudur. Disiplin cezas\u0131 verilmesini gerektiren fiilin i\u015flendi\u011finin \u00f6\u011frenildi\u011fi tarihten itibaren kanunda belirtilen s\u00fcrenin ge\u00e7mesi nedeniyle disiplin soru\u015fturmas\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 engelleyen zamana\u015f\u0131m\u0131na soru\u015fturma zamana\u015f\u0131m\u0131, fiilin i\u015flendi\u011fi tarihten itibaren kanuni s\u00fcresi i\u00e7inde soru\u015fturma a\u00e7\u0131lmakla birlikte ceza verilebilmesi i\u00e7in kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen s\u00fcrenin ge\u00e7irilmesiyle disiplin cezas\u0131 verilmesini engelleyen zamana\u015f\u0131m\u0131na ise ceza zamana\u015f\u0131m\u0131 denilmektedir. Kamu d\u00fczenine ili\u015fkin olan bu s\u00fcrelerin idari makamlar ve yarg\u0131 mercileri taraf\u0131ndan resen g\u00f6zetilmesi zorunludur (AYM, E.2017\/33, K.2019\/20, 10\/4\/2019, \u00a7 44; E.2023\/5, K.2023\/45, 9\/3\/2023, \u00a7 13).<\/p>\n
10. 657 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 127. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda; disiplin cezalar\u0131na konu fiileri i\u015fleyenler hakk\u0131nda bu fiillerin i\u015flendi\u011finin \u00f6\u011frenildi\u011fi tarihten itibaren uyarma, k\u0131nama, ayl\u0131ktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulmas\u0131 cezalar\u0131nda bir ay i\u00e7inde disiplin soru\u015fturmas\u0131na, memurluktan \u00e7\u0131karma cezas\u0131nda alt\u0131 ay i\u00e7inde disiplin kovu\u015fturmas\u0131na ba\u015flanmad\u0131\u011f\u0131 takdirde disiplin cezas\u0131 verme yetkisinin zamana\u015f\u0131m\u0131na u\u011frayaca\u011f\u0131 d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
11. An\u0131lan maddenin itiraz konusu ikinci f\u0131kras\u0131nda ise disiplin cezas\u0131n\u0131 gerektiren fiillerin i\u015flendi\u011fi tarihten itibaren nihayet iki y\u0131l i\u00e7inde disiplin cezas\u0131 verilmedi\u011fi takdirde ceza verme yetkisinin zamana\u015f\u0131m\u0131na u\u011frayaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Kural, \u201ck\u0131nama cezas\u0131\u201d y\u00f6n\u00fcnden incelenmi\u015ftir.<\/p>\n
B. \u0130tiraz\u0131n Gerek\u00e7esi<\/p>\n
12. Ba\u015fvuru karar\u0131nda \u00f6zetle; itiraz konusu kuralda disiplin cezalar\u0131n\u0131n mahkeme karar\u0131yla iptal edilmesi \u00fczerine yeniden disiplin cezas\u0131 verilmesinde uyulacak zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcrelerine ili\u015fkin olarak herhangi bir d\u00fczenlemenin bulunmad\u0131\u011f\u0131, bu eksikli\u011fin yorum farkl\u0131l\u0131klar\u0131na ve yeknesak olmayan uygulamalara sebebiyet verdi\u011fi, ayr\u0131ca e\u015fitlik ilkesini ihlal etti\u011fi belirtilerek kural\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 10. maddesine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
C. Anayasa\u2019ya Ayk\u0131r\u0131l\u0131k Sorunu<\/p>\n
13. 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 43. maddesi uyar\u0131nca kural, ilgisi nedeniyle Anayasa\u2019n\u0131n 2. maddesi y\u00f6n\u00fcnden incelenmi\u015ftir.<\/p>\n
14. Anayasa\u2019n\u0131n 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti; eylem ve i\u015flemleri hukuka uygun, insan haklar\u0131na sayg\u0131l\u0131, bu hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri koruyup g\u00fc\u00e7lendiren, her alanda adil bir hukuk d\u00fczeni kurup bunu geli\u015ftirerek s\u00fcrd\u00fcren, hukuki g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flayan, Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 durum ve tutumlardan ka\u00e7\u0131nan, hukuk kurallar\u0131yla kendini ba\u011fl\u0131 sayan ve yarg\u0131 denetimine a\u00e7\u0131k olan devlettir.<\/p>\n
15. Hukuk devletinin temel unsurlar\u0131ndan olan hukuki belirlilik ilkesi uyar\u0131nca kanuni d\u00fczenlemelerin hem ki\u015filer hem de idare y\u00f6n\u00fcnden herhangi bir duraksamaya ve ku\u015fkuya yer vermeyecek \u015fekilde a\u00e7\u0131k, net, anla\u015f\u0131l\u0131r, uygulanabilir ve nesnel olmas\u0131, ayr\u0131ca kamu otoritelerinin keyf\u00ee uygulamalar\u0131na kar\u015f\u0131 koruyucu \u00f6nlem i\u00e7ermesi gerekir. Kanunda bulunmas\u0131 gereken bu nitelikler hukuki g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan da zorunludur. Zira bu ilke hukuk normlar\u0131n\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir olmas\u0131n\u0131, bireylerin t\u00fcm eylem ve i\u015flemlerinde devlete g\u00fcven duyabilmesini, devletin de yasal d\u00fczenlemelerinde bu g\u00fcven duygusunu zedeleyici y\u00f6ntemlerden ka\u00e7\u0131nmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131lar (AYM, E.2015\/41, K.2017\/98, 4\/5\/2017, \u00a7\u00a7 153, 154; E.2023\/5, K.2023\/45, 9\/3\/2023, \u00a7 19).<\/p>\n
16. \u0130dari yarg\u0131 mercilerince verilen iptal kararlar\u0131, davaya konu i\u015flemin hukuk \u00e2leminde hi\u00e7 tesis edilmemi\u015f olmas\u0131 sonucunu do\u011furur ve ayn\u0131 ko\u015fullar devam etti\u011fi s\u00fcrece bu konuda yeniden i\u015flem tesis edilemez. Disiplin cezas\u0131n\u0131n eylemin s\u00fcbut bulmad\u0131\u011f\u0131 ya da zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresi ge\u00e7tikten sonra tesis edildi\u011fi gibi gerek\u00e7elerle iptal edilmesi \u00fczerine ayn\u0131 konuda yeniden bir disiplin cezas\u0131 verilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ancak baz\u0131 iptal kararlar\u0131n\u0131n gerek\u00e7esi idarece ayn\u0131 konuda yeni bir i\u015flem tesisini m\u00fcmk\u00fcn ya da gerekli k\u0131labilir. \u00d6rne\u011fin iptal davas\u0131na konu bir disiplin cezas\u0131n\u0131n dayana\u011f\u0131 olarak ileri s\u00fcr\u00fclen eylemin niteli\u011fi gere\u011fi daha hafif bir cezay\u0131 gerektirdi\u011fi gerek\u00e7esiyle verilen bir iptal karar\u0131 \u00fczerine idari makamlar an\u0131lan gerek\u00e7e do\u011frultusunda daha hafif olan cezan\u0131n verilmesi yoluna gidebilecektir. Yine dava konusu i\u015flemin yetki ve \u015fekil unsurlar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden, bir ba\u015fka deyi\u015fle usul h\u00fck\u00fcmleri y\u00f6n\u00fcnden hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespitine ba\u011fl\u0131 olarak verilen iptal kararlar\u0131 \u00fczerine idare taraf\u0131ndan iptale neden olan hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131klar giderildikten sonra ayn\u0131 konuda yeniden i\u015flem tesis edilmesinin \u00f6n\u00fcnde hukuki bir engel bulunmamaktad\u0131r (AYM, E.2017\/33, K.2019\/20, 10\/4\/2019, \u00a7 52; E.2023\/5, K.2023\/45, 9\/3\/2023, \u00a7 20).<\/p>\n
17. 657 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 127. maddesinin itiraz konusu ikinci f\u0131kras\u0131nda disiplin ceza zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresi iki y\u0131l olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. Kuralda disiplin cezas\u0131n\u0131n idare mahkemesince yetki ve \u015fekil unsurlar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden iptalinde oldu\u011fu gibi karar gerek\u00e7esinin idarece ayn\u0131 konuda yeni bir i\u015flem tesisini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 durumlarda uyulmas\u0131 gereken zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcrelerine dair herhangi bir h\u00fck\u00fcm bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
18. \u0130dari d\u00fczenin korunmas\u0131 ve kamu hizmetinin d\u00fczg\u00fcn i\u015flemesi amac\u0131yla getirilen disiplin cezalar\u0131 ile genel toplum d\u00fczenini koruyan ceza hukuku alan\u0131ndaki cezalar aras\u0131nda cezan\u0131n amac\u0131, verili\u015f usul\u00fc ve sonu\u00e7lar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden farkl\u0131l\u0131klar bulunmaktad\u0131r. An\u0131lan farkl\u0131l\u0131klar zamana\u015f\u0131m\u0131n\u0131n i\u015fleyi\u015finde de kendini g\u00f6stermektedir. Bu anlamda disiplin hukuku bak\u0131m\u0131ndan disiplin cezas\u0131 verme zamana\u015f\u0131m\u0131, cezay\u0131 gerektiren fiilin i\u015flendi\u011fi tarih itibar\u0131yla ba\u015flayan ve cezan\u0131n verilmesine kadar ge\u00e7en s\u00fcrece ili\u015fkindir. An\u0131lan cezaya kar\u015f\u0131 hak arama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kapsam\u0131nda idari ve yarg\u0131sal mercilere ba\u015fvurulmas\u0131, akabinde cezan\u0131n iptal edilmesi \u00fczerine iptal karar\u0131 do\u011frultusunda idarenin yeni bir disiplin cezas\u0131 tesis etmesine ili\u015fkin s\u00fcrecin ise ayr\u0131 bir a\u015fama olmas\u0131 nedeniyle disiplin ceza zamana\u015f\u0131m\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak de\u011ferlendirilmesi gerekir (AYM, E.2017\/33, K.2019\/20, 10\/4\/2019, \u00a7 56; E.2023\/5, K.2023\/45, 9\/3\/2023, \u00a7 24).<\/p>\n
19. \u00d6te yandan iptal karar\u0131n\u0131n gerekleri do\u011frultusunda idarenin yeni bir disiplin cezas\u0131 tesis ederken hi\u00e7bir s\u00fcreyle s\u0131n\u0131rl\u0131 tutulmamas\u0131 da kabul edilemeyece\u011finden idarenin yeni cezay\u0131 makul bir s\u00fcrede tesis etmesi gerekir (AYM, E.2017\/33, K.2019\/20, 10\/4\/2019, \u00a7 57; E.2023\/5, K.2023\/45, 9\/3\/2023, \u00a7 25).<\/p>\n
20. Bu itibarla an\u0131lan Kanun\u2019da belirtilen ceza zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresi yarg\u0131 karar\u0131ndan \u00f6nce verilen ilk disiplin cezalar\u0131 i\u00e7in ge\u00e7erli olup yarg\u0131 karar\u0131 uyar\u0131nca yeni bir disiplin cezas\u0131n\u0131n tesis edilece\u011fi durumlarda idarenin vakit ge\u00e7irmeden harekete ge\u00e7mesi ve makul bir s\u00fcre i\u00e7inde yarg\u0131 karar\u0131n\u0131 uygulamas\u0131 gerekmektedir (AYM, E.2017\/33, K.2019\/20, 10\/4\/2019, \u00a7 58; E.2023\/5, K.2023\/45, 9\/3\/2023, \u00a7 26).<\/p>\n
21. Kuralda, disiplin cezalar\u0131na kar\u015f\u0131 idari yarg\u0131da a\u00e7\u0131lan davalarda verilen iptal kararlar\u0131n\u0131n gerek\u00e7esinin idareye ilgili hakk\u0131nda ba\u015fka bir disiplin i\u015flemi tesis etme olana\u011f\u0131 tan\u0131mas\u0131 h\u00e2linde idarece yeniden i\u015flem tesisi s\u0131ras\u0131nda uyulmas\u0131 gereken zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcrelerine ili\u015fkin olarak herhangi bir h\u00fckme yer verilmemi\u015ftir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle bir disiplin soru\u015fturmas\u0131n\u0131n ba\u015flat\u0131lmas\u0131, elde edilen bulgular ve yap\u0131lan de\u011ferlendirmeler sonucunda fiile uygun disiplin cezas\u0131n\u0131n verilmesi, bu cezaya kar\u015f\u0131 dava a\u00e7\u0131lmas\u0131 \u00fczerine mahkemece, yeni bir ceza verilmesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacak bir gerek\u00e7eyle cezan\u0131n iptaline h\u00fckmedilmesi ve idare taraf\u0131ndan bu karara uygun \u015fekilde yeniden disiplin cezas\u0131 tesis edilmesi \u015feklinde \u00f6zetlenebilecek bir s\u00fcrecin nihai olarak ne kadar s\u00fcrede tamamlanaca\u011f\u0131 657 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019da d\u00fczenlenmemi\u015ftir. Bu y\u00f6n\u00fcyle kural\u0131n k\u0131nama cezas\u0131n\u0131 gerektiren h\u00e2llerle ilgili olarak, kamu g\u00f6revlilerinin disiplinsizli\u011finin cezas\u0131z kalmamas\u0131 \u015feklindeki kamu yarar\u0131 amac\u0131 ile ki\u015filerin s\u00fcresiz olarak ceza tehdidiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi y\u00f6n\u00fcndeki hukuki menfaat aras\u0131nda adil dengeyi koruyacak g\u00fcvenceleri i\u00e7ermedi\u011fi sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
22. Bu itibarla kamu otoritelerinin keyf\u00ee uygulamalar\u0131n\u0131 \u00f6nleyecek nitelikte tedbirler i\u00e7ermeyen, hukuki \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik ve belirlilik ilkeleriyle ba\u011fda\u015fmayan kural hukuk devleti ilkesini ihlal etmektedir.<\/p>\n
23. A\u00e7\u0131klanan nedenlerle kural \u201ck\u0131nama cezas\u0131\u201d y\u00f6n\u00fcnden Anayasa\u2019n\u0131n 2. maddesine ayk\u0131r\u0131d\u0131r. \u0130ptali gerekir.<\/p>\n
Kural\u0131n Anayasa’n\u0131n 10. maddesiyle ilgisi g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n
IV. \u0130PTAL KARARININ Y\u00dcR\u00dcRL\u00dc\u011eE G\u0130RECE\u011e\u0130 G\u00dcN SORUNU<\/p>\n
24. Anayasa\u2019n\u0131n 153. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda \u201cKanun, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kararnamesi veya T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc ya da bunlar\u0131n h\u00fck\u00fcmleri, iptal kararlar\u0131n\u0131n Resm\u00ee Gazetede yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 tarihte y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal h\u00fckm\u00fcn\u00fcn y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girece\u011fi tarihi ayr\u0131ca kararla\u015ft\u0131rabilir. Bu tarih, karar\u0131n Resm\u00ee Gazetede yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden ba\u015flayarak bir y\u0131l\u0131 ge\u00e7emez.\u201d denilmekte, 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 66. maddesinin (3) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda da bu kural tekrarlanarak mahkemenin gerekli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc h\u00e2llerde Resm\u00ee Gazete\u2019de yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden ba\u015flayarak iptal karar\u0131n\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girece\u011fi tarihi bir y\u0131l\u0131 ge\u00e7memek \u00fczere ayr\u0131ca kararla\u015ft\u0131rabilece\u011fi belirtilmektedir.<\/p>\n
25. 657 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 127. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n \u201ck\u0131nama cezas\u0131\u201d y\u00f6n\u00fcnden iptali nedeniyle do\u011facak hukuksal bo\u015fluk kamu yarar\u0131n\u0131 ihlal edecek nitelikte g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden Anayasa\u2019n\u0131n 153. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131yla 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 66. maddesinin (3) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 gere\u011fince iptal h\u00fckm\u00fcn\u00fcn karar\u0131n Resm\u00ee Gazete\u2019de yay\u0131mlanmas\u0131ndan ba\u015flayarak dokuz ay sonra y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesi uygun g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
V. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
14\/7\/1965 tarihli ve 657 say\u0131l\u0131 Devlet Memurlar\u0131 Kanunu\u2019nun 12\/5\/1982 tarihli ve 2670 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 33. maddesiyle de\u011fi\u015ftirilen 127. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n \u201ck\u0131nama cezas\u0131\u201d y\u00f6n\u00fcnden Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funa ve \u0130PTAL\u0130NE, iptal h\u00fckm\u00fcn\u00fcn Anayasa\u2019n\u0131n 153. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 ile 30\/3\/2011 tarihli ve 6216 say\u0131l\u0131 Anayasa Mahkemesinin Kurulu\u015fu ve Yarg\u0131lama Usulleri Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 66. maddesinin (3) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 gere\u011fince KARARIN RESM\u00ce GAZETE\u2019DE YAYIMLANMASINDAN BA\u015eLAYARAK DOKUZ AY SONRA Y\u00dcR\u00dcRL\u00dc\u011eE G\u0130RMES\u0130NE 27\/3\/2025 tarihinde OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verildi.<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
Kadir \u00d6ZKAYA<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
Basri BA\u011eCI<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Recai AKYEL<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Selahaddin MENTE\u015e<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
\u0130rfan F\u0130DAN<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Kenan YA\u015eAR<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Muhterem \u0130NCE<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Metin KIRATLI<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi’nin 27\/3\/2025 tarihli, 2025\/13 esas – 2025\/89 karar say\u0131l\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
ANAYASA MAHKEMES\u0130 KARARI Esas Say\u0131s\u0131 : 2025\/13 Karar Say\u0131s\u0131 : 2025\/89 Karar Tarihi : 27\/3\/2025 R.G.Tarih-Say\u0131 : 26\/6\/2025-32938 \u0130T\u0130RAZ YOLUNA BA\u015eVURAN: Rize \u0130dare Mahkemesi \u0130T\u0130RAZIN KONUSU: 14\/7\/1965 tarihli ve 657 say\u0131l\u0131 Devlet Memurlar\u0131 Kanunu\u2019nun 12\/5\/1982 tarihli ve 2670 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 33. maddesiyle de\u011fi\u015ftirilen 127. maddesinin Anayasa\u2019n\u0131n 10. maddesine ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclerek iptaline karar verilmesi talebidir. OLAY: K\u0131nama cezas\u0131 verilmesine ili\u015fkin i\u015flemin iptali talebiyle a\u00e7\u0131lan davada itiraz konusu kural\u0131n Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu kan\u0131s\u0131na varan Mahkeme, iptali i\u00e7in ba\u015fvurmu\u015ftur. I. \u0130PTAL\u0130 \u0130STENEN KANUN H\u00dcKM\u00dc Kanun\u2019un itiraz konusu 127. maddesi \u015f\u00f6yledir: \u201cZamana\u015f\u0131m\u0131: Madde 127 \u2013 (De\u011fi\u015fik: 12\/5\/1982 – 2670\/33 md.) Bu Kanunun 125 inci maddesinde say\u0131lan fiil ve halleri i\u015fleyenler hakk\u0131nda, bu fiil ve hallerin i\u015flendi\u011finin \u00f6\u011frenildi\u011fi tarihten itibaren; a) Uyarma, k\u0131nama, ayl\u0131ktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulmas\u0131 cezalar\u0131nda bir ay i\u00e7inde disiplin soru\u015fturmas\u0131na, b) Memurluktan \u00e7\u0131karma cezas\u0131nda alt\u0131 ay i\u00e7inde disiplin kovu\u015fturmas\u0131na, Ba\u015flanmad\u0131\u011f\u0131 takdirde disiplin cezas\u0131 verme yetkisi zamana\u015f\u0131m\u0131na u\u011frar. Disiplin cezas\u0131n\u0131 gerektiren fiil ve hallerin i\u015flendi\u011fi tarihten itibaren nihayet iki y\u0131l i\u00e7inde disiplin cezas\u0131 verilmedi\u011fi takdirde ceza verme yetkisi zamana\u015f\u0131m\u0131na u\u011frar.\u201d II. \u0130LK \u0130NCELEME 1. Anayasa Mahkemesi \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca Kadir \u00d6ZKAYA, Hasan Tahsin G\u00d6KCAN, Basri BA\u011eCI, Engin YILDIRIM, R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7, Recai AKYEL, Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ, Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU, Selahaddin MENTE\u015e, \u0130rfan …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-133379","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n