T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130<\/p>\n
ANAYASA MAHKEMES\u0130<\/p>\n
B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
MEHMET EM\u0130N ACET BA\u015eVURUSU<\/p>\n
(Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2021\/65910)<\/p>\n
Karar Tarihi: 26\/2\/2025<\/p>\n
B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
:<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN<\/p>\n
\u00dcyeler<\/p>\n
:<\/p>\n
Recai AKYEL<\/p>\n
Selahaddin MENTE\u015e<\/p>\n
\u0130rfan F\u0130DAN<\/p>\n
Muhterem \u0130NCE<\/p>\n
Raport\u00f6r<\/p>\n
:<\/p>\n
\u015eahap KAYMAK<\/p>\n
Ba\u015fvurucu<\/p>\n
:<\/p>\n
Mehmet Emin ACET<\/p>\n
Vekili<\/p>\n
:<\/p>\n
Av. Metin KABAK\u00c7IO\u011eLU<\/p>\n
I. BA\u015eVURUNUN \u00d6ZET\u0130 <\/p>\n
1. Ba\u015fvuru, vazife malul\u00fc say\u0131lmama i\u015flemine kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lan davada usule ili\u015fkin imk\u00e2nlar bak\u0131m\u0131ndan zay\u0131f duruma d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclme nedeniyle silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ve \u00e7eli\u015fmeli yarg\u0131lama ilkelerinin ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n
2. Ba\u015fvuruya konu olayda s\u00fcre\u00e7 ve ba\u015fvurucunun sa\u011fl\u0131k durumu ile ilgili d\u00fczenlenen raporlar \u00f6zetle \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n
i. 25\/8\/1988 tarihli ve 7506 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri (TSK) Sa\u011fl\u0131k Raporu uyar\u0131nca ba\u015fvurucunun asker\u00ee \u00f6\u011frenci olmas\u0131nda bir sak\u0131nca bulunmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
ii. Ba\u015fvurucu, Kara Kuvvetleri Komutanl\u0131\u011f\u0131 emrinde 30\/8\/1992 tarihinde astsubay \u00e7avu\u015f olarak g\u00f6reve ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
iii. G\u00fclhane Asker\u00ee T\u0131p Akademisi (GATA) Haydarpa\u015fa Asker Hastanesince d\u00fczenlenen 4\/2\/1998 tarihli ve 127 say\u0131l\u0131 sa\u011fl\u0131k raporunda “bilateral orta derecede i\u015fitme kayb\u0131+ince tonlarda ileri derecede i\u015fitme kayb\u0131” te\u015fhisine istinaden ba\u015fvurucunun s\u0131n\u0131f g\u00f6revini yapamayaca\u011f\u0131na, T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri Sa\u011fl\u0131k Yetene\u011fi Y\u00f6netmeli\u011fi’nin 2 No.lu \u00e7izelgesinde (+) s\u0131n\u0131flardan birinde s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n uygun bulundu\u011funa ve sa\u011f kula\u011f\u0131nda i\u015fitme cihaz\u0131 kullanmas\u0131n\u0131n uygun oldu\u011funa karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
iv. GATA taraf\u0131ndan ba\u015fvurucu hakk\u0131nda 1\/4\/1998 tarihli ve 2157 say\u0131l\u0131 sa\u011fl\u0131k kurulu raporu d\u00fczenlenmi\u015f, bu raporda “bilateral orta derecede i\u015fitme kayb\u0131, h\u00e2len sa\u011flam ve askerli\u011fe elveri\u015fli” tan\u0131s\u0131 konmu\u015ftur. Ancak ba\u015fvurucunun B\/19 F-2 s\u0131n\u0131f\u0131 g\u00f6revini yapamayaca\u011f\u0131 ve T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri Sa\u011fl\u0131k Yetene\u011fi Y\u00f6netmeli\u011fi’nin 2 No.lu \u00e7izelgesinde durumuna uyan (+) i\u015faretli s\u0131n\u0131flarda yeniden s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n uygun oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
v. GATA Haydarpa\u015fa E\u011fitim Hastanesi Komutanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u00fczenledi\u011fi 29\/11\/2006 tarihli ve 14298 say\u0131l\u0131 raporda ba\u015fvurucuya “sensorin\u00f6ral i\u015fitme kayb\u0131, bilateral” te\u015fhisi konulmu\u015f, daha \u00f6nceden hakk\u0131nda B\/19 F-2 karar\u0131 al\u0131nan ba\u015fvurucunun her iki kula\u011f\u0131nda birer adet i\u015fitme cihaz\u0131 kullanmas\u0131n\u0131n uygun bulundu\u011fu ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n
vi. Gelibolu Asker Hastanesinin 6\/1\/2015 tarihli ve 1 say\u0131l\u0131 sa\u011fl\u0131k kurulu raporunda “sensorin\u00f6ral i\u015fitme kayb\u0131, bilateral” te\u015fhisi kapsam\u0131nda ba\u015fvurucu i\u00e7in 19\/D\/1 TSK’da g\u00f6rev yapamaz karar\u0131 verilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu 3\/2\/2015 tarihinde s\u00f6z konusu rapora itiraz etmi\u015ftir.<\/p>\n
vii. Bunun \u00fczerine 23\/3\/2015 tarihli ve 4337 say\u0131l\u0131 TSK Sa\u011fl\u0131k Raporunda da ayn\u0131 te\u015fhis konularak ba\u015fvurucunun TSK’da g\u00f6rev yapamayaca\u011f\u0131 de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n
viii. An\u0131lan raporun incelenmesi sonucunda Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Ankara Sosyal G\u00fcvenlik \u0130l M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Sa\u011fl\u0131k Kurulunun 11\/5\/2016 tarihli ve 4167 say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile ba\u015fvurucunun hakk\u0131nda karar verilebilmesi i\u00e7in GATA’da yeniden muayenesi, ayr\u0131nt\u0131l\u0131 anamnez klinik laboratuvar bulgular\u0131n\u0131, hastal\u0131klar\u0131n\u0131n tan\u0131lar\u0131n\u0131, her iki kulak 500 1000 2000 ve 2000 hertzteki i\u015fitme seviyelerini, i\u015fitme kayb\u0131n\u0131n akustik travmaya ba\u011fl\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bilateral i\u015fitme kayb\u0131n\u0131n askerlik g\u00f6revinin etkisi ile meydana gelip gelmedi\u011fini a\u00e7\u0131klayan yeni bir sa\u011fl\u0131k kurulu raporu al\u0131nmas\u0131 uygun bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
ix. GATA Komutanl\u0131\u011f\u0131nca d\u00fczenlenen 14\/7\/2016 tarihli ve 9128 say\u0131l\u0131 sa\u011fl\u0131k kurulu raporunda da ba\u015fvurucuya “(sensorin\u00f6ral i\u015fitme kayb\u0131, bilateral) bilateral ileri derecede sensorin\u00f6ral i\u015fitme kayb\u0131)” te\u015fhisi konulmu\u015f, mevcut belgeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda i\u015fitme kayb\u0131n\u0131n akustik travmaya ba\u011fl\u0131 olarak geli\u015fip geli\u015fmedi\u011fi veya askerlik g\u00f6revinin etkisi ile meydana gelip gelmedi\u011fi hakk\u0131nda kesin h\u00fck\u00fcm verilemeyece\u011fi de\u011ferlendirilmi\u015f, ba\u015fvurucunun TSK’da g\u00f6rev yapamayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
x. Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Ankara Sosyal G\u00fcvenlik \u0130l M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Sa\u011fl\u0131k Kurulunun 16\/6\/2017 tarihli ve 6423 say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile mevcut t\u00fcm t\u0131bbi bilgi ve belgeler ile 14\/7\/2016 tarihli raporun incelenmesi neticesinde ba\u015fvurucunun i\u015fitme kayb\u0131n\u0131n g\u00f6revinin etkisiyle meydana gelmedi\u011fine ve adi malul oldu\u011funa karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
3. Kara Kuvvetleri Komutanl\u0131\u011f\u0131 14\/7\/2016 tarihli raporu esas alarak ba\u015fvurucuyu 8\/6\/1949 tarihli ve 5434 say\u0131l\u0131 T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Emekli Sand\u0131\u011f\u0131 Kanunu’nun 44. maddesi kapsam\u0131nda 8\/9\/2017 tarihinde malulen emekliye ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
4. Ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan, vazife malul\u00fc yerine adi malul say\u0131larak emekliye sevk edilmesine ili\u015fkin i\u015flemin iptali ile bu i\u015flem nedeniyle mahrum kald\u0131\u011f\u0131 \u00f6zl\u00fck haklar\u0131n\u0131n yasal faizi ile birlikte \u00f6denmesine karar verilmesi talebiyle Ankara 5. \u0130dare Mahkemesinde (Mahkeme) dava a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
5. Mahkeme davan\u0131n reddine karar vermi\u015ftir. Karar\u0131n gerek\u00e7esinde; maluliyet ve vazife maluliyeti h\u00e2llerinin 5434 say\u0131l\u0131 Kanun’un 44. ve 45. maddelerinde d\u00fczenlendi\u011fi, vazife maluliyeti h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanabilmesi i\u00e7in maluliyet h\u00e2linin vazife s\u0131ras\u0131nda ve ilgilinin vazifesinin sebep ve etkisi ile ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 gerekti\u011fi belirtilmi\u015ftir. Bu nedenle 2\/11\/2018 tarihli ara karar\u0131 ile ba\u015fvurucunun Ankara Numune E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesine sevkinin yap\u0131larak durumunun 5434 say\u0131l\u0131 Kanun’un 44. ve 45. maddeleri kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmesi suretiyle vazife malul\u00fc olup olmad\u0131\u011f\u0131 hususunun saptanmas\u0131n\u0131n istenildi\u011fi, an\u0131lan hastanenin d\u00fczenledi\u011fi 11\/12\/2018 tarihli sa\u011fl\u0131k kurulu raporunda ba\u015fvurucunun i\u015fitme kayb\u0131n\u0131n g\u00f6revinin etkisi ile meydana gelip gelmedi\u011fine karar verilmesinin t\u0131bben m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n bildirildi\u011fi ifade edilmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla ba\u015fvurucunun maluliyetine neden olan hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n vazifesinin etkisiyle meydana geldi\u011fine y\u00f6nelik herhangi bir bilgi ve belge bulunmad\u0131\u011f\u0131 da dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda vazife malul\u00fc say\u0131lamayaca\u011f\u0131 sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
6. Bu karara y\u00f6nelik ba\u015fvurucunun istinaf kanun yoluna ba\u015fvurmas\u0131 \u00fczerine Ankara B\u00f6lge \u0130dare Mahkemesi 11. \u0130dari Dava Dairesi (B\u00f6lge \u0130dare Mahkemesi) istinaf ba\u015fvurusunun reddine kesin olarak karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
7. Ba\u015fvurucu, nihai h\u00fckm\u00fc 10\/12\/2021 tarihinde \u00f6\u011frendikten sonra 30\/12\/2021 tarihinde bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
8. Ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
II. DE\u011eERLEND\u0130RME<\/p>\n
9. Ba\u015fvurucu, komando olarak g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde bir\u00e7ok defa operasyona kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu operasyonlar s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan sesler nedeniyle kulaklar\u0131nda akustik travma olu\u015ftu\u011funu ve duyma kayb\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131, idare taraf\u0131ndan t\u00fcm bu g\u00f6rev s\u00fcrecinde kulak koruyucu te\u00e7hizat verilmedi\u011fini iddia etmi\u015ftir. Bu nedenle asker hastanesine sevk edilerek tedavi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ancak sa\u011fl\u0131k durumuna ili\u015fkin bilgi ve belgeler dikkate al\u0131nmadan Mahkemece rapor ald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir. Mahkemenin hastaneye sevk edilmesine ili\u015fkin yaz\u0131s\u0131 ile sa\u011fl\u0131k ve g\u00f6rev safahat\u0131 ile bunlara dair bilgi ve belgeleri g\u00f6nderip g\u00f6ndermedi\u011fini, dava dilek\u00e7esinin ve eklerinin bilirki\u015filik yapacak merciye tevdi edilip edilmedi\u011fini bilmedi\u011fini ifade etmi\u015ftir. Ayr\u0131ca Mahkemece ald\u0131r\u0131lan raporun gerek\u00e7eli karar ile tebli\u011f edilmek suretiyle rapora kar\u015f\u0131 beyanda bulunamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve sundu\u011fu resm\u00ee belgelerin gerek\u00e7eli kararda de\u011ferlendirilmedi\u011fini belirterek adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
10. Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 (Bakanl\u0131k) g\u00f6r\u00fc\u015f yaz\u0131s\u0131nda; konuyla ilgili olarak Mill\u00ee Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131ndan ve Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndan temin edilen g\u00f6r\u00fc\u015f ve ilgili belgelerin ba\u015fvurucunun \u015fik\u00e2yetlerine ili\u015fkin olarak yap\u0131lacak incelemede dikkate al\u0131nmak \u00fczere sunuldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca ba\u015fvurucunun temel hak ve h\u00fcrriyetlerinin ihlal edilip edilmedi\u011fi konusunda inceleme yap\u0131l\u0131rken Anayasa ve ilgili mevzuat h\u00fck\u00fcmleri ile somut olay\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc \u015fartlar\u0131n\u0131n da dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi ifade edilmi\u015ftir. Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ise ba\u015fvurucunun rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n vazifesinin etkisiyle meydana geldi\u011fine dair tevsik edici bilgi ve belgelerin bulunmad\u0131\u011f\u0131 ve bu nedenle rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ile g\u00f6revi aras\u0131nda illiyet ba\u011f\u0131 kurulamad\u0131\u011f\u0131ndan vazife malull\u00fc\u011f\u00fc h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmad\u0131\u011f\u0131, vazife malull\u00fc\u011f\u00fc h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmamas\u0131 i\u015fleminin yarg\u0131 mercilerince hukuka uygun bulundu\u011funu belirtmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, Bakanl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 ba\u015fvuru formundaki iddialar\u0131n\u0131 tekrar etmi\u015ftir.<\/p>\n
11. Ba\u015fvuru, silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ve \u00e7eli\u015fmeli yarg\u0131lama ilkeleri kapsam\u0131nda incelenmi\u015ftir.<\/p>\n
12. A\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmad\u0131\u011f\u0131 ve kabul edilemezli\u011fine karar verilmesini gerektirecek ba\u015fka bir neden de bulunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ve \u00e7eli\u015fmeli yarg\u0131lama ilkelerinin ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n kabul edilebilir oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
13. Anayasa’n\u0131n 36. maddesi uyar\u0131nca herkes iddia, savunma ve adil yarg\u0131lanma hakk\u0131na sahiptir. Anayasa’n\u0131n an\u0131lan maddesinde adil yarg\u0131lanma hakk\u0131ndan ayr\u0131 olarak iddia ve savunma hakk\u0131na birlikte yer verilmesi, taraflara iddia ve savunmalar\u0131n\u0131 mahkeme \u00f6n\u00fcnde dile getirme f\u0131rsat\u0131 tan\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi anlam\u0131n\u0131 da i\u00e7ermektedir (Mehmet Fidan [1. B.], B. No: 2014\/14673, 20\/9\/2017, \u00a7 37).<\/p>\n
14. Anayasa’n\u0131n 36. maddesine “adil yarg\u0131lanma” ibaresinin eklenmesine ili\u015fkin gerek\u00e7ede, T\u00fcrkiye’nin taraf\u0131 oldu\u011fu uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerle de g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lama hakk\u0131n\u0131n madde metnine d\u00e2hil edildi\u011fi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim Anayasa Mahkemesi de Anayasa’n\u0131n 36. maddesi uyar\u0131nca inceleme yapt\u0131\u011f\u0131 bir\u00e7ok karar\u0131nda, Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi i\u00e7tihad\u0131yla adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n kapsam\u0131na d\u00e2hil edilen silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ve \u00e7eli\u015fmeli yarg\u0131lama ilkelerine Anayasa’n\u0131n 36. maddesi kapsam\u0131nda yer vermektedir. Bu itibarla an\u0131lan ilkenin adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n kapsam ve i\u00e7eri\u011fine d\u00e2hil oldu\u011fu sonucu ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. An\u0131lan ilkeye uygun y\u00fcr\u00fct\u00fclmeyen bir yarg\u0131laman\u0131n hakkaniyete uygun olmas\u0131 imk\u00e2n d\u00e2hilinde de\u011fildir (Mehmet Fidan, \u00a7 38).<\/p>\n
15. Silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ilkesi, davan\u0131n taraflar\u0131n\u0131n usule ili\u015fkin haklar bak\u0131m\u0131ndan ayn\u0131 ko\u015fullara tabi tutulmas\u0131 ve taraflardan birinin di\u011ferine g\u00f6re daha zay\u0131f bir duruma d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmeksizin iddia ve savunmalar\u0131n\u0131 makul bir \u015fekilde mahkeme \u00f6n\u00fcnde dile getirme f\u0131rsat\u0131na sahip olmas\u0131 anlam\u0131na gelir (Ya\u015fas\u0131n Aslan [2. B.], B. No: 2013\/1134, 16\/5\/2013, \u00a7 32).Bu usul g\u00fcvencesi uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n her iki taraf\u0131na da savunmas\u0131n\u0131n temel dayana\u011f\u0131 olan delilleri sunma imk\u00e2n\u0131 tan\u0131nmas\u0131n\u0131 kapsamaktad\u0131r (Y\u00fcksel Han\u00e7er [1. B.], B. No: 2013\/2116, 23\/1\/2014, \u00a7 18).<\/p>\n
16. Silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ilkesinin tamamlay\u0131c\u0131s\u0131 olan \u00e7eli\u015fmeli yarg\u0131lanma hakk\u0131, kural olarak bir hukuk ya da ceza davas\u0131nda t\u00fcm taraflara g\u00f6sterilen kan\u0131tlar ve sunulan g\u00f6r\u00fc\u015fler hakk\u0131nda bilgi sahibi olma ve bunlarla ilgili g\u00f6r\u00fc\u015f bildirebilme imk\u00e2n\u0131 vermektedir. Bu \u00e7er\u00e7evede ba\u015fvuranlar\u0131n bilirki\u015fi raporunun sonucuna itiraz edememesi ya da delillerle ilgili g\u00f6r\u00fc\u015f bildirmelerine f\u0131rsat verilmemesi \u00e7eli\u015fmeli yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlali olarak de\u011ferlendirilmektedir (H\u00fcseyin Sezen [2. B.], B. No: 2013\/1793, 18\/9\/2014, \u00a7 38).<\/p>\n
17. Hakkaniyete uygun yarg\u0131lanman\u0131n temel unsurlar\u0131, yarg\u0131laman\u0131n \u00e7eli\u015fmeli olmas\u0131 ve taraflar aras\u0131nda silahlar\u0131n e\u015fitli\u011finin sa\u011flanmas\u0131d\u0131r. An\u0131lan ilkelere uygun y\u00fcr\u00fct\u00fclmeyen bir yarg\u0131laman\u0131n hakkaniyete uygun olmas\u0131 olanakl\u0131 de\u011fildir. Ancak silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ve \u00e7eli\u015fmeli yarg\u0131lama ilkeleri uyar\u0131nca taraflara delillerini sunma ve inceletme noktas\u0131nda uygun imk\u00e2nlar\u0131n tan\u0131n\u0131p tan\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 yarg\u0131laman\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fc nazara al\u0131narak de\u011ferlendirilecektir. Anayasa Mahkemesinin bireysel ba\u015fvuru kapsam\u0131ndaki g\u00f6revi, somut olay\u0131n usul kurallar\u0131na uygunlu\u011funu denetlemek de\u011fil adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki g\u00fcvencelerin somut olayda ihlal edilip edilmedi\u011fini yarg\u0131laman\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fc \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda denetlemektir (Fazl\u0131 Celep [1. B.], B. No: 2015\/1025, 21\/3\/2018, \u00a7 25).<\/p>\n
18. Ba\u015fvuruya konu olayda ihtilaf, ba\u015fvurucunun TSK b\u00fcnyesinde g\u00f6rev yapamaz h\u00e2le gelmesine neden olan i\u015fitme kayb\u0131 rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n asker\u00ee g\u00f6revin etkisi ile ortaya \u00e7\u0131k\u0131p \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131 noktas\u0131ndad\u0131r. Ba\u015fvurucu, komando olarak Mu\u015f’un Hask\u00f6y il\u00e7esinde g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 operasyonlar\u0131n etkisiyle i\u015fitme kayb\u0131 rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n olu\u015ftu\u011funu ileri s\u00fcrm\u00fc\u015f, Mahkeme ise ba\u015fvurucunun i\u015fitme kayb\u0131 rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6revin ifas\u0131 s\u0131ras\u0131nda ve bu g\u00f6revin etkisi ile meydana geldi\u011fini kabule yeterli somut dayanak bulunmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle davay\u0131 reddetmi\u015ftir.<\/p>\n
19. Mahkeme 2\/11\/2018 tarihli ara karar\u0131 ile ba\u015fvurucunun Ankara Numune E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesine sevkinin sa\u011flanarak g\u00f6revinden kaynakl\u0131 olarak vazife malul\u00fc olup olmad\u0131\u011f\u0131 hususunda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 muayenesi yap\u0131lmak suretiyle d\u00fczenlenecek sa\u011fl\u0131k kurulu raporunun temin edilmesine karar vermi\u015ftir. S\u00f6z konusu ara karar\u0131 \u00fczerine 28\/11\/2018 tarihli yaz\u0131yla da Ankara Numune E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesinden, ba\u015fvurucunun vazife malull\u00fc\u011f\u00fc talebine dayanak olarak g\u00f6sterdi\u011fi i\u015fitme kayb\u0131 rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6revinden kaynaklan\u0131p kaynaklanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n, g\u00f6revinin etkisi ile meydana gelip gelmedi\u011finin tespiti amac\u0131yla d\u00fczenlenecek ayr\u0131nt\u0131l\u0131 sa\u011fl\u0131k kurulu raporunun g\u00f6nderilmesi talep edilmi\u015ftir. Bu yaz\u0131n\u0131n ekinde ba\u015fvurucuya ait raporlar\u0131n da bulundu\u011fu belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
20. Sa\u011fl\u0131k Bilimleri \u00dcniversitesi Ankara Numune E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesince d\u00fczenlenen 11\/12\/2018 tarihli ve 18660 say\u0131l\u0131 sa\u011fl\u0131k kurulu raporunda, ba\u015fvurucuda bilateral timpan membran intakt biateral orta derecede SN\u0130K g\u00f6zlemlendi\u011fi, ba\u015fvurucunun i\u015fitme kayb\u0131n\u0131n g\u00f6revinin etkisi ile meydana gelip gelmedi\u011fine karar vermenin t\u0131bben m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. Mahkeme an\u0131lan raporu h\u00fckme esas alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
21. Ba\u015fvurucu istinaf dilek\u00e7esinde, sa\u011fl\u0131k ve g\u00f6rev safahat\u0131 g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurularak mevcut olan rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n akustik travma ile meydana gelip gelmedi\u011fi, bu rahats\u0131zl\u0131\u011fa akustik travma d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka hangi durumlar\u0131n sebep olabilece\u011finin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve bu ara\u015ft\u0131rma neticesinde tespit edilecek hususlar\u0131n al\u0131nacak sa\u011fl\u0131k kurulu raporunda yer verilmesi gerekti\u011fini iddia etmi\u015ftir. Ancak B\u00f6lge \u0130dare Mahkemesi herhangi bir a\u00e7\u0131klama yapmadan istinaf ba\u015fvurusunu reddetmi\u015ftir.<\/p>\n
22. Askerlik g\u00f6revine ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 tarihten \u00f6nce ba\u015fvurucunun asker\u00ee hastaneden ald\u0131\u011f\u0131 raporda g\u00f6revini yapmas\u0131na engel bir durumun olmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. Bu durumun aksi y\u00f6n\u00fcnde bir tespitin bulunmad\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ba\u015fvurucunun i\u015fitme kayb\u0131 nedeniyle malul h\u00e2le gelmesinin g\u00f6revinden kaynakland\u0131\u011f\u0131 yolundaki iddias\u0131n\u0131n temelsiz oldu\u011fu s\u00f6ylenemez. Ba\u015fvurucunun iddias\u0131n\u0131n temelsiz olmamas\u0131 ispatland\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmemektedir. Dolay\u0131s\u0131yla bu iddiaya dair daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ve ikna edici kan\u0131tlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n aranmas\u0131 anla\u015f\u0131labilir bir durumdur. Ancak ba\u015fvurucunun i\u015fitme kayb\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131n\u0131n asker\u00ee g\u00f6revden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 kendi imk\u00e2nlar\u0131yla ispatlamas\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc de g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
23. Mahkemece t\u0131bbi rapor al\u0131nm\u0131\u015fsa da s\u00f6z konusu 11\/12\/2018 tarihli rapor ile ba\u015fvurucunun malulen emekliye ayr\u0131lmas\u0131n\u0131n sebep unsuru olan 14\/7\/2016 tarihli raporda i\u015fitme kayb\u0131n\u0131n g\u00f6revin etkisi ve tesiri ile olu\u015fup olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespitinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 kanaatine var\u0131lm\u0131\u015f ancak her iki raporda ba\u015fvurucunun sa\u011fl\u0131k ve g\u00f6rev safahat\u0131 ile bunlara ili\u015fkin bilgi ve belgelerin somut olarak de\u011ferlendirildi\u011fi ortaya konulamam\u0131\u015ft\u0131r. Bununla birlikte Mahkeme ve B\u00f6lge \u0130dare Mahkemesi de ba\u015fvurucunun komando olarak askerlik g\u00f6revini yapt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 operasyonlar sebebiyle i\u015fitme kayb\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve idarenin kulak koruyucu malzeme veya te\u00e7hizat vermedi\u011fine ili\u015fkin iddialar\u0131na y\u00f6nelik inceleme yapmam\u0131\u015ft\u0131r. Oysa ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan ileri s\u00fcr\u00fclen bu iddian\u0131n a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturulmas\u0131 ile ba\u015fvurucunun askerlik g\u00f6revine ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 tarihten sonraki sa\u011fl\u0131k durumuna y\u00f6nelik t\u00fcm bilgi ve belgelerin de\u011ferlendirilmesi i\u015fitme kayb\u0131n\u0131n g\u00f6revin etkisi ile ortaya \u00e7\u0131k\u0131p \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 etkileyecek niteliktedir. Ba\u015fvurucunun iddias\u0131n\u0131 ispatlamada hayati \u00f6neme sahip olan s\u00f6z konusu hususlar dikkate al\u0131nmadan uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n sonu\u00e7land\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n ba\u015fvurucunun daval\u0131 idareye nazaran zay\u0131f bir konuma d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesine yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
24. \u00d6te yandan ba\u015fvurucu istinaf dilek\u00e7esinde, Mahkemece ald\u0131r\u0131lan sa\u011fl\u0131k kurulu raporunun gerek\u00e7eli karar ile birlikte tebli\u011f edildi\u011finden bu rapora kar\u015f\u0131 itirazlar\u0131n\u0131 dile getiremedi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
25. Mahkemenin nihai karar\u0131nda, ba\u015fvurucunun tebli\u011f edilmedi\u011fini belirtti\u011fi 11\/12\/2018 tarihli raporun sadece karar ba\u015fl\u0131kl\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcne k\u0131smen yer verilmi\u015f, raporun b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde de\u011ferlendirilmedi\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu ba\u011flamda ba\u015fvurucunun raporun tamam\u0131ndan Mahkemenin gerek\u00e7eli karar\u0131 ile haberdar oldu\u011fu ve rapora kar\u015f\u0131 itirazlar\u0131n\u0131 dile getiremedi\u011fi iddias\u0131n\u0131n ciddi oldu\u011funun ve B\u00f6lge \u0130dare Mahkemesi karar\u0131nda bu durumun tart\u0131\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131 \u00e7izilmelidir.<\/p>\n
26. Dolay\u0131s\u0131yla ba\u015fvuruya konu yarg\u0131laman\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fc yukar\u0131da belirtilen ilkeler do\u011frultusunda incelendi\u011findeba\u015fvurucunun yarg\u0131laman\u0131n sonucunu etkileyecek usule ili\u015fkin imk\u00e2nlardan mahrum kald\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ve \u00e7eli\u015fmeli yarg\u0131lama ilkelerinin ihlal edildi\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
27. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle Anayasa’n\u0131n 36. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ve \u00e7eli\u015fmeli yarg\u0131lama ilkelerinin ihlal edildi\u011fine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
III. G\u0130DER\u0130M <\/p>\n
28. Ba\u015fvurucu; ihlalin tespiti ve yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131 talebinde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
29. Ba\u015fvuruda tespit edilen anayasal hak ihlalinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131nda hukuki yarar ve zorunluluk bulunmaktad\u0131r. Anayasa’n\u0131n 148. ve 153. maddeleri ile 30\/3\/2011 tarihli ve 6216 say\u0131l\u0131 Anayasa Mahkemesinin Kurulu\u015fu ve Yarg\u0131lama Usulleri Hakk\u0131nda Kanun’un 50. ve 66. maddeleri uyar\u0131nca ihlal karar\u0131n\u0131n g\u00f6nderildi\u011fi yarg\u0131 mercilerince yap\u0131lmas\u0131 gereken i\u015f, yeniden yarg\u0131lama i\u015flemlerini ba\u015flat\u0131p Anayasa Mahkemesinin ihlal karar\u0131nda belirtilen ilkelere ve gerek\u00e7elere uygun bi\u00e7imde y\u00fcr\u00fct\u00fclecek yarg\u0131lama sonunda hak ihlalinin nedenlerini gidererek yeni bir karar vermektir (yeniden yarg\u0131lama konusunda bkz. Mehmet Do\u011fan [GK], B. No: 2014\/8875, 7\/6\/2018, \u00a7\u00a7 54-60; Alig\u00fcl Alkaya ve di\u011ferleri (2), B. No: 2016\/12506, 7\/11\/2019, \u00a7\u00a7 53-60, 66; Kadri Enis Berbero\u011flu (3) [GK], B. No: 2020\/32949, 21\/1\/2021, \u00a7\u00a7 93-100).<\/p>\n
30. \u00d6te yandan hak ihlali karar\u0131ndan Anayasa Mahkemesinin davan\u0131n sonucuyla ilgili olarak bir tutum sergiledi\u011fi sonucu \u00e7\u0131kar\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Anayasa Mahkemesince verilen hak ihlali karar\u0131 uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n sonu\u00e7lar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olup davan\u0131n kabul\u00fcne, reddine ya da beraate veya mahk\u00fbmiyete karar verilmesi gerekti\u011fi anlam\u0131na gelmemektedir. Kural olarak, yarg\u0131laman\u0131n her a\u015famas\u0131nda oldu\u011fu gibi ihlalin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 gidermek \u00fczere yeniden yap\u0131lacak yarg\u0131lama sonunda da delillerin dava ile ili\u015fkisini kurma ve bunlar\u0131 de\u011ferlendirip sonu\u00e7 \u00e7\u0131karma yetkisi ilgili mahkemelere aittir.<\/p>\n
IV. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle;<\/p>\n
A. Silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ve \u00e7eli\u015fmeli yarg\u0131lama ilkelerinin ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n KABUL ED\u0130LEB\u0130L\u0130R OLDU\u011eUNA,<\/p>\n
B. Anayasa’n\u0131n 36. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ve \u00e7eli\u015fmeli yarg\u0131lama ilkelerinin \u0130HLAL ED\u0130LD\u0130\u011e\u0130NE,<\/p>\n
C. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ve \u00e7eli\u015fmeli yarg\u0131lama ilkelerinin ihlalinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmak \u00fczere Ankara 5. \u0130dare Mahkemesine (E.2017\/3141, K.2018\/2673) G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE,<\/p>\n
D. 487,60 TL har\u00e7 ve 30.000 TL vek\u00e2let \u00fccretinden olu\u015fan toplam 30.487,60 TL yarg\u0131lama giderinin ba\u015fvurucuya \u00d6DENMES\u0130NE,<\/p>\n
E. \u00d6demelerin karar\u0131n tebli\u011fini takiben ba\u015fvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvuru tarihinden itibaren d\u00f6rt ay i\u00e7inde yap\u0131lmas\u0131na, \u00f6demede gecikme olmas\u0131 h\u00e2linde bu s\u00fcrenin sona erdi\u011fi tarihten \u00f6deme tarihine kadar ge\u00e7en s\u00fcre i\u00e7in yasal FA\u0130Z UYGULANMASINA,<\/p>\n
F. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE 26\/2\/2025 tarihinde OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verildi.<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi’nin 26\/2\/2025 tarihli ve 2021\/65910 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130 ANAYASA MAHKEMES\u0130 B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM KARAR MEHMET EM\u0130N ACET BA\u015eVURUSU (Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2021\/65910) Karar Tarihi: 26\/2\/2025 B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM KARAR Ba\u015fkan : Hasan Tahsin G\u00d6KCAN \u00dcyeler : Recai AKYEL Selahaddin MENTE\u015e \u0130rfan F\u0130DAN Muhterem \u0130NCE Raport\u00f6r : \u015eahap KAYMAK Ba\u015fvurucu : Mehmet Emin ACET Vekili : Av. Metin KABAK\u00c7IO\u011eLU I. BA\u015eVURUNUN \u00d6ZET\u0130 1. Ba\u015fvuru, vazife malul\u00fc say\u0131lmama i\u015flemine kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lan davada usule ili\u015fkin imk\u00e2nlar bak\u0131m\u0131ndan zay\u0131f duruma d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclme nedeniyle silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ve \u00e7eli\u015fmeli yarg\u0131lama ilkelerinin ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir. 2. Ba\u015fvuruya konu olayda s\u00fcre\u00e7 ve ba\u015fvurucunun sa\u011fl\u0131k durumu ile ilgili d\u00fczenlenen raporlar \u00f6zetle \u015fu \u015fekildedir: i. 25\/8\/1988 tarihli ve 7506 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri (TSK) Sa\u011fl\u0131k Raporu uyar\u0131nca ba\u015fvurucunun asker\u00ee \u00f6\u011frenci olmas\u0131nda bir sak\u0131nca bulunmam\u0131\u015ft\u0131r. ii. Ba\u015fvurucu, Kara Kuvvetleri Komutanl\u0131\u011f\u0131 emrinde 30\/8\/1992 tarihinde astsubay \u00e7avu\u015f olarak g\u00f6reve ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. iii. G\u00fclhane Asker\u00ee T\u0131p Akademisi (GATA) Haydarpa\u015fa Asker Hastanesince d\u00fczenlenen 4\/2\/1998 tarihli ve 127 say\u0131l\u0131 sa\u011fl\u0131k raporunda “bilateral orta derecede i\u015fitme kayb\u0131+ince tonlarda ileri derecede i\u015fitme kayb\u0131” te\u015fhisine istinaden ba\u015fvurucunun s\u0131n\u0131f g\u00f6revini yapamayaca\u011f\u0131na, T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri Sa\u011fl\u0131k Yetene\u011fi Y\u00f6netmeli\u011fi’nin 2 No.lu \u00e7izelgesinde (+) s\u0131n\u0131flardan birinde s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n uygun bulundu\u011funa ve sa\u011f kula\u011f\u0131nda i\u015fitme cihaz\u0131 kullanmas\u0131n\u0131n uygun oldu\u011funa karar verilmi\u015ftir. iv. GATA taraf\u0131ndan ba\u015fvurucu hakk\u0131nda 1\/4\/1998 tarihli ve 2157 say\u0131l\u0131 sa\u011fl\u0131k kurulu raporu d\u00fczenlenmi\u015f, …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-105078","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n