G\u0130R\u0130\u015e<\/p>\n
T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi\u2019ne sunulan ve kamuoyunda \u201c10. Yarg\u0131 Paketi\u201d olarak an\u0131lan kanun teklifi, yaln\u0131zca infaz hukukuna y\u00f6nelik bir d\u00fczenleme paketi de\u011fil; bir\u00e7ok farkl\u0131 alanlara temas eden, 30 maddeden olu\u015fan torba kanun niteli\u011fi ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Kanun yap\u0131m tekni\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan incelendi\u011finde, teklifin infaz rejiminden T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019ndaki su\u00e7 tan\u0131mlar\u0131na, avukatl\u0131k mesle\u011finden ceza muhakemesi s\u00fcre\u00e7lerine kadar \u00e7ok say\u0131da farkl\u0131 kanunda de\u011fi\u015fiklik \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
Teklifin \u00f6zellikle infaz hukukuna ili\u015fkin b\u00f6l\u00fcmleri kamuoyunda geni\u015f yank\u0131 uyand\u0131rsa da bu y\u00f6n\u00fcyle de yeterli olmad\u0131\u011f\u0131, beklentiyi kar\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 ortadad\u0131r. \u00d6zellikle 5275 say\u0131l\u0131 Ceza ve G\u00fcvenlik Tedbirlerinin \u0130nfaz\u0131 Hakk\u0131nda Kanun\u2019un ge\u00e7ici 10. maddesinde yer alan \u201c31 Temmuz 2023 tarihinde cezaevinde bulunma\u201d hususunda herhangi bir d\u00fczenleme getirilmemi\u015f olmas\u0131 infaz indirimi d\u00fczenlemesinden \u00e7ok say\u0131da h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn faydalanamamas\u0131na sebebiyet vermektedir.<\/p>\n
Bu durum, kanun \u00f6n\u00fcnde e\u015fitlik ilkesiyle a\u00e7\u0131k\u00e7a \u00e7eli\u015fmekte, kamuoyunda beklentiye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bulunan \u201cinfazda adalet\u201d aray\u0131\u015f\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca, farkl\u0131 siyasal g\u00f6r\u00fc\u015flerden insanlar\u0131n ortak talebi olan hasta h\u00fck\u00fcml\u00fc ve tutuklulara y\u00f6nelik insani d\u00fczenlemelerin bu yasa teklifinde s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmas\u0131 ve uygulanabilirli\u011fin adli t\u0131p kurumu raporuna tabi tutulmas\u0131 \u00f6nemli bir eksikliktir.<\/p>\n
I. \u0130NFAZ KANUNUNDA \u00d6NER\u0130LEN \u00d6NEML\u0130 DE\u011e\u0130\u015e\u0130KL\u0130KLER<\/p>\n
Ko\u015fullu Sal\u0131verme ve Denetimli Serbestlik Oranlar\u0131<\/p>\n
5275 say\u0131l\u0131 infaz kanununda yap\u0131lan d\u00fczenleme ile hapis cezas\u0131 alan her h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn muhakkak ceza miktar\u0131na bakmaks\u0131z\u0131n cezan\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n cezaevinde ge\u00e7irilmesi h\u00fckm\u00fc getirilmi\u015ftir. Kamuoyundaki \u201ccezas\u0131zl\u0131k alg\u0131s\u0131n\u0131n\u201d azalt\u0131lmas\u0131 hedeflenmi\u015ftir.<\/p>\n
Denetimli serbestlik h\u00fck\u00fcmlerinin kapsam\u0131 da baz\u0131 su\u00e7 gruplar\u0131nda daralt\u0131lmakta; buna kar\u015f\u0131l\u0131k baz\u0131 istisnai durumlarda uygulama alan\u0131 geni\u015fletilmektedir. Ancak bu h\u00fck\u00fcmlerin detayl\u0131 \u015fekilde hangi su\u00e7 tiplerini kapsayaca\u011f\u0131, uygulama prati\u011finde nas\u0131l kar\u015f\u0131l\u0131k bulaca\u011f\u0131 hususu h\u00e2l\u00e2 netlik de\u011fildir.<\/p>\n
Hasta H\u00fck\u00fcml\u00fcler ve Tutuklulara \u0130li\u015fkin D\u00fczenlemeler<\/p>\n
Teklifte yer alan bir di\u011fer \u00f6nemli d\u00fczenleme, cezaevinde kalmas\u0131 hayati tehlike yaratan hasta ve engelli h\u00fck\u00fcml\u00fcler i\u00e7in getirilmi\u015f olup toplum g\u00fcvenli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan a\u011f\u0131r ve somut tehlike olu\u015fturmayaca\u011f\u0131 de\u011ferlendirilenlerin cezas\u0131n\u0131n konutta \u00e7ektirilmesini infaz hakimi taraf\u0131ndan karar verilmesi d\u00fczenlenmi\u015ftir. Ancak bu d\u00fczenleme, uygulamada hasta h\u00fck\u00fcml\u00fclerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sistematik ma\u011fduriyetleri tam anlam\u0131yla ortadan kald\u0131racak nitelikte de\u011fildir.<\/p>\n
Hasta tutuklular bak\u0131m\u0131ndan da adli kontrol, ev hapsi gibi alternatif tedbirlerin geni\u015fletilmesi g\u00fcndeme gelmi\u015ftir. Yine de d\u00fczenlemenin insani niteli\u011fi destekleyici olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir ad\u0131m oldu\u011fu kabul edilse de uygulama prati\u011finde s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmas\u0131 muhtemeldir.<\/p>\n
\u00d6zel \u0130nfaz D\u00fczenlemeleri<\/p>\n
Kad\u0131n, \u00c7ocuk ve Ya\u015fl\u0131lara \u0130li\u015fkin D\u00fczenleme<\/p>\n
Su\u00e7tan kaynaklanan zarar\u0131n aynen iade, eski hale getirme ya da tazmin yoluyla tamamen giderilmesine ili\u015fkin hukuki sorumluluklar sakl\u0131 kalmak kayd\u0131yla; kad\u0131nlar, \u00e7ocuklar veya 65 ya\u015f\u0131n\u0131 doldurmu\u015f ki\u015filere verilen toplam 3 y\u0131la kadar, 70 ya\u015f\u0131n\u0131 doldurmu\u015f ki\u015filere verilen toplam 4 y\u0131la kadar, 75 ya\u015f\u0131n\u0131 a\u015fanlara 5 y\u0131la kadar ve 80 ya\u015f\u0131n\u0131 ge\u00e7en ki\u015filere 6 y\u0131la kadar olan hapis cezalar\u0131n\u0131n, infaz h\u00e2kimi karar\u0131yla konutta infaz edilmesine imk\u00e2n tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r<\/p>\n
Denetimli Serbestli\u011fe \u0130li\u015fkin D\u00fczenleme<\/p>\n
Miktar\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n her hapis cezas\u0131 alan ki\u015finin cezas\u0131 infaz edilecektir. 2012 y\u0131l\u0131nda, 5275 Say\u0131l\u0131 Ceza ve G\u00fcvenlik Tedbirlerinin \u0130nfaz\u0131 Hakk\u0131nda Kanuna eklenen 105\/A maddesi ile, h\u00fck\u00fcml\u00fclerin ko\u015fullu sal\u0131verme tarihinden \u00f6nce belirli bir s\u00fcrenin denetimli serbestlik alt\u0131nda ge\u00e7irmesi i\u00e7in cezaevinden erken \u00e7\u0131kma hususundaki bir y\u0131ll\u0131k maktu denetimli serbestlik s\u00fcresi getirilmi\u015ftir. Bu durum belli bir miktara kadar olan hapis cezalar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan h\u00fck\u00fcml\u00fclerin cezaevinde kalma yolunu kapatm\u0131\u015ft\u0131r. Bu husus toplum nezdinde cezas\u0131zl\u0131k alg\u0131s\u0131 diye bir kavram\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olmu\u015ftur. 5275 say\u0131l\u0131 Ceza ve G\u00fcvenlik Tedbirlerinin \u0130nfaz\u0131 Hakk\u0131nda Kanunun 105\/A-1 maddesine \u201cH\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn bu infaz usul\u00fcnden yararlanabilmesi i\u00e7in be\u015f g\u00fcnden az olmamak \u00fczere ko\u015fullu sal\u0131verilme tarihine kadar ceza infaz kurumunda ge\u00e7irmesi gereken s\u00fcrenin en az onda birini ceza infaz kurumunda ge\u00e7irmi\u015f olmas\u0131 gerekir.\u201d c\u00fcmlesi ekleniyor. Bu d\u00fczenlemeden sonra art\u0131k cezaevinde bir y\u0131l\u0131n alt\u0131ndaki su\u00e7lar y\u00f6n\u00fcnden \u201cgir-\u00e7\u0131k\u201d \u015feklindeki uygulama sona erecek, al\u0131nan ceza miktar\u0131 ne kadar d\u00fc\u015f\u00fck olursa olsun hapis cezas\u0131 alan her ki\u015fi en az 5 g\u00fcn cezaevinde kalm\u0131\u015f olacakt\u0131r. 10 ay ceza alm\u0131\u015f bir ki\u015fi 1\/10 oran\u0131na denk gelen 1 ay cezaevinde ge\u00e7irmeden denetimli serbestlikten istifade edemeyecektir. Her ko\u015fulda 10 ayl\u0131k cezan\u0131n 1 ay\u0131n\u0131 cezaevinde ge\u00e7irecektir. Bu d\u00fczenleme toplumda var olan cezas\u0131zl\u0131k alg\u0131s\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli olmakla birlikte en az 5 g\u00fcnl\u00fck cezaevinde kal\u0131nacak olmas\u0131n\u0131n cezaevlerine getirece\u011fi sorunlar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeden haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Tekerr\u00fcre \u0130li\u015fkin D\u00fczenleme<\/p>\n
5275 Say\u0131l\u0131 Ceza ve G\u00fcvenlik Tedbirlerinin \u0130nfaz\u0131 Hakk\u0131nda Kanununun 108. maddesindeki d\u00fczenlemeye g\u00f6re ikinci tekerr\u00fcr halinde cezan\u0131n b\u00fct\u00fcn s\u00fcresi cezaevinde infaz edilerek ko\u015fullu sal\u0131vermeden h\u00fck\u00fcml\u00fc istifade edemiyordu. 108. Maddeye \u201cS\u00fcreli hapis cezalar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ko\u015fullu sal\u0131verilme oran\u0131 d\u00f6rtte \u00fc\u00e7 oran\u0131nda uygulan\u0131r\u201d f\u0131kras\u0131 eklenerek ikinci tekerr\u00fcrde ko\u015fullu sal\u0131verilme yolu a\u00e7\u0131l\u0131yor. Bu d\u00fczenlemeden yakla\u015f\u0131k 18.000 h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn istifade edece\u011fi belirtilmektedir.<\/p>\n
A\u011f\u0131r Hastal\u0131k Hali<\/p>\n
Yeni d\u00fczenleme ile a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcebbet hapis cezas\u0131 hali d\u0131\u015f\u0131nda ve su\u00e7 ayr\u0131m\u0131 olmaks\u0131z\u0131n a\u011f\u0131r hastal\u0131k veya engellilik hali nedeniyle cezaevinde hayat\u0131n\u0131 yaln\u0131z idame ettiremeyeceklere konutta infaz imk\u00e2n\u0131 getiriliyor. Bu d\u00fczenleme daha \u00f6nce infaz kanununun 105. Maddesinin 3. F\u0131kras\u0131nda 5 y\u0131l ve alt\u0131ndaki hapis cezalar\u0131 i\u00e7in ge\u00e7erliydi. Yeni teklif ile sadece a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcebbet hapis cezalar\u0131 istisna tutularak bu d\u00fczenleme ile ter\u00f6r su\u00e7lar\u0131, cinsel sald\u0131r\u0131 su\u00e7lar\u0131 ve uyu\u015fturucu su\u00e7lar\u0131 dahil olmak \u00fczere su\u00e7 ayr\u0131m\u0131 yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n ko\u015fullar\u0131 ta\u015f\u0131yan, a\u011f\u0131r hastal\u0131k ve engellilik halinde olan herkes i\u00e7in konutta infaz yolu a\u00e7\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
Adli T\u0131p kurumundan al\u0131nacak rapor s\u00fcreci uzun oldu\u011fundan dolay\u0131 yine bu d\u00fczenleme pratikte beklenen h\u0131zl\u0131l\u0131kta sonu\u00e7 vermeyecektir. Bunun yerine ki\u015finin cezas\u0131n\u0131n infaz edildi\u011fi yerdeki sa\u011fl\u0131k kurulu\u015flar\u0131ndan rapor al\u0131narak infaz d\u00fczenlemesinden yararlanabilmesi sa\u011flanabilirdi.<\/p>\n
Ge\u00e7ici 10. Madde (31 Temmuz 2023 Sorunu)<\/p>\n
Kanun teklifinin en b\u00fcy\u00fck eksikli\u011fi, 5275 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un ge\u00e7ici 10. maddesinde de\u011fi\u015fikli\u011fe gidilmemi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bilindi\u011fi \u00fczere bu madde ile yaln\u0131zca 31 Temmuz 2023 tarihi itibariyle cezaevinde bulunan h\u00fck\u00fcml\u00fclerin infaz indiriminden yararlanabilece\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
Bu tarihsel e\u015fik, hukuki ve toplumsal a\u00e7\u0131dan e\u015fitsizlik yaratmaktad\u0131r. Ayn\u0131 su\u00e7u i\u015flemi\u015f ve ayn\u0131 h\u00fckm\u00fc alm\u0131\u015f iki ki\u015fiden sadece biri cezaevine giri\u015f tarihi nedeniyle indirimden faydalanabilirken, di\u011feri d\u0131\u015flanmaktad\u0131r. Bu durum, yakla\u015f\u0131k 55.000 h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn ma\u011fduriyetine ve infaz uygulamas\u0131nda e\u015fitsizli\u011fe neden olmaktad\u0131r. Teklifte bu haks\u0131zl\u0131k giderilmedi\u011fi m\u00fcddet\u00e7e, infaz uygulamas\u0131nda e\u015fitsizlik devam edecektir.<\/p>\n
II. D\u0130\u011eER KANUNLARDAK\u0130 DE\u011e\u0130\u015e\u0130KL\u0130KLER<\/p>\n
5237 Say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu (TCK)<\/p>\n
\u2022 Yeni su\u00e7 tan\u0131m\u0131: \u201cTrafikte ara\u00e7 \u00f6n\u00fc kesme\u201d eylemi art\u0131k m\u00fcstakil bir su\u00e7 olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bu d\u00fczenleme ile birlikte seyahat h\u00fcrriyeti \u00f6n planda tutulmu\u015f ve ki\u015filerin h\u0131zl\u0131 ve g\u00fcvenli bir \u015fekilde dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca bu su\u00e7un i\u015flenmesi s\u0131ras\u0131nda kasten yaralama, tehdit, mala zarar verme, ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma veya ba\u015fka bir su\u00e7un i\u015flenmesi halinde faile hem 223\u2019\u00fcnc\u00fc maddede d\u00fczenlenen su\u00e7tan hem de i\u015fledi\u011fi di\u011fer su\u00e7lardan ayr\u0131 ayr\u0131 ceza verilecektir. Buna g\u00f6re, Kanun’da yer alan “Ula\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131n\u0131n ka\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131 veya al\u0131konulmas\u0131” h\u00fckm\u00fcn\u00fcn ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 “Ula\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131n\u0131n hareketinin engellenmesi, ka\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131 veya al\u0131konulmas\u0131” \u015feklinde de\u011fi\u015ftiriliyor.<\/p>\n
\u2022 T\u00fcrk Ceza Kanunu’nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikle su\u00e7a te\u015febb\u00fcs halinde faile a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcebbet ve m\u00fcebbet hapis cezalar\u0131 yerine verilecek s\u00fcreli hapis cezas\u0131n\u0131n alt ve \u00fcst s\u0131n\u0131r\u0131 art\u0131r\u0131l\u0131yor. Buna g\u00f6re, su\u00e7a te\u015febb\u00fcs halinde faile, meydana gelen zarar veya tehlikenin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcebbet yerine 13 y\u0131ldan 20 y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 verilirken, bu s\u00fcre 14 y\u0131ldan 21 y\u0131la kadar; m\u00fcebbet yerine 9 y\u0131ldan 15 y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 \u00f6ng\u00f6ren h\u00fck\u00fcmdeki s\u00fcre ise 10 y\u0131ldan 18 y\u0131la kadar \u015feklinde d\u00fczenleniyor.<\/p>\n
\u2022 Kamu d\u00fczenine kar\u015f\u0131 su\u00e7larda ceza oranlar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 ve baz\u0131 su\u00e7lar\u0131n katalog su\u00e7lar kapsam\u0131na al\u0131nmas\u0131 \u00f6nerilmi\u015ftir.<\/p>\n
\u2022 \u201cKad\u0131na kar\u015f\u0131 i\u015flenen su\u00e7lar\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda kapsam geni\u015fletilmi\u015f ve alt s\u0131n\u0131r\u0131 6 aydan az olamaz d\u00fczenlemesi mevcutken bu alt s\u0131n\u0131r 9 aya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bu d\u00fczenlemeler, toplumsal huzuru tehdit eden eylemlerle daha etkin m\u00fccadeleye katk\u0131 sunmakla birlikte, uygulamada keyfilik riskini de bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n
5271 Say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK)<\/p>\n
\u2022 Tutukluluk kararlar\u0131 ve ara kararlar\u0131n gerek\u00e7elendirilmesi zorunlulu\u011fu a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
\u2022 Savunma hakk\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi ve yarg\u0131lamada \u015feffafl\u0131k sa\u011flanmas\u0131 hedeflenmi\u015ftir.<\/p>\n
1136 Say\u0131l\u0131 Avukatl\u0131k Kanunu<\/p>\n
\u2022 Disiplin cezalar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131nda yeni standartlar getirilmi\u015f, Baro Y\u00f6netim Kurulu\u2019nun i\u015flemlerine daha fazla denetim getirilmi\u015ftir.<\/p>\n
\u2022 Avukatl\u0131ktan \u00e7\u0131karma kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 savunma hakk\u0131n\u0131 geni\u015fleten d\u00fczenlemeler \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n
2547 Say\u0131l\u0131 Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim Kanunu<\/p>\n
\u2022 Hukuk fak\u00fcltesi mezunlar\u0131n\u0131n avukatl\u0131k staj\u0131na ba\u015flayabilmeleri i\u00e7in minimum ba\u015far\u0131 s\u0131ralamas\u0131 ve ba\u015far\u0131 puan\u0131 \u015fart\u0131 getirilmi\u015ftir.<\/p>\n
\u2022 Bu d\u00fczenleme, hukuk mesle\u011fine giri\u015fte kaliteyi art\u0131rmaya y\u00f6neliktir.<\/p>\n
2802 Say\u0131l\u0131 H\u00e2kimler ve Savc\u0131lar Kanunu<\/p>\n
\u2022 Disiplin cezalar\u0131n\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 nedenler yeniden s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, kademe ilerlemesinin durdurulmas\u0131 ve meslekten \u00e7\u0131karma gibi cezalar\u0131n uygulanma \u00f6l\u00e7\u00fctleri g\u00fcncellenmi\u015ftir.<\/p>\n
Sulh Ceza Hakimliklerine Eri\u015fimin Engellenmesi Yetkisi Verilmesi<\/p>\n
Eri\u015fimin engellenmesi yetkisi sulh ceza hakimliklerine veriliyor. Anayasa Mahkemesi, 11.10.2023 tarihinde 2020\/76 E. 2023\/172 K say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile 5651 say\u0131l\u0131 kanunun 9. Maddesini ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne getirilen m\u00fcdahalenin hukuki g\u00fcvenlik ve belirlilik \u00f6l\u00e7\u00fctleri y\u00f6n\u00fcnden kapsam\u0131 ve s\u0131n\u0131rlar\u0131 belirli olmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle iptal etmi\u015fti. \u0130ptal sonras\u0131 Sulh Ceza Hakimliklerinin eri\u015fimin engellenmesi ve i\u00e7eri\u011finin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 konusunda yetkisi kalmam\u0131\u015ft\u0131 ve bo\u015fluk olu\u015fmu\u015ftu. Yeni yasa teklifi ile Sulh Ceza Hakimliklerini yay\u0131n i\u00e7eri\u011fi nedeni ile ki\u015filik haklar\u0131 ihlal edilenlerin talebi \u00fczerine yay\u0131n\u0131n internet ortam\u0131nda i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 veya eri\u015fiminin engellenmesi konusunda karar verebilece\u011fi d\u00fczenleniyor. Sulh Ceza Hakimli\u011fi ki\u015finin talebi \u00fczerine ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir inceleme yapmaks\u0131z\u0131n 24 saat i\u00e7erisinde i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 veya eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131n\u0131 verece\u011fi d\u00fczenleniyor. Yeni d\u00fczenlemede ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir inceleme yap\u0131lmadan ilk bak\u0131\u015fta talep hakl\u0131 ise eri\u015fimin engellenmesi veya i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 karar\u0131 verilir. Bu yeni d\u00fczenlemeyle bir \u00f6l\u00e7\u00fc ve s\u0131n\u0131rlar belirgin hale getirilmi\u015f niteliktedir.<\/p>\n
III. G\u00d6R\u00dc\u015e\u00dcM\u00dcZ VE \u00d6NER\u0130LER\u0130M\u0130Z<\/p>\n
\u00c7ok a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde bu d\u00fczenleme bir yarg\u0131 paketi olarak nitelendirilemez bu d\u00fczenleme bir torba yasa \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 olmu\u015ftur. \u0130nfaz hukuku ile ilgili daha etkili bir sonu\u00e7 do\u011furmas\u0131 i\u00e7in;<\/p>\n
14.07.2023 tarihli 7456 say\u0131l\u0131 yasa ile ge\u00e7ici madde 10\u2019un 6. F\u0131kras\u0131ndaki \u201c31\/7\/2023 tarihi itibar\u0131yla kapal\u0131 ceza infaz kurumlar\u0131nda bulunan h\u00fck\u00fcml\u00fclerden\u2026\u2026\u2026 \u00fc\u00e7 y\u0131l veya daha az s\u00fcre kalanlar, bu \u015fartlar\u0131n olu\u015ftu\u011fu tarih itibar\u0131yla a\u00e7\u0131k ceza infaz kurumlar\u0131na ayr\u0131labilir.\u201d \u015feklindeki d\u00fczenlemede belirtilen kapal\u0131 ceza infaz kurumunda bulunma ko\u015fulunda d\u00fczeltme yap\u0131lmad\u0131k\u00e7a infaz yasas\u0131nda bir iyile\u015ftirici de\u011fi\u015fikli\u011fe gidilmi\u015f olmas\u0131ndan s\u00f6z edilemez. Burada verilecek olan \u00f6nerge ile ge\u00e7ici 10. Maddedeki d\u00fczenleme \u201c31.07.2023 tarihine kadar i\u015flenen su\u00e7larda bir defaya mahsus olmak \u00fczere denetimli serbestlik s\u00fcresi 3 y\u0131l olarak uygulan\u0131r.\u201d \u015feklinde d\u00fczeltilebilir.<\/p>\n
1. 31 Temmuz 2023 Tarihi D\u00fczenlemesi Mutlaka Kald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r:<\/p>\n
\u2022 5275 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un ge\u00e7ici 10. maddesinde yer alan ve yaln\u0131zca 31 Temmuz 2023 tarihinde cezaevinde bulunan h\u00fck\u00fcml\u00fclerin infaz indiriminden faydalanabilece\u011fine ili\u015fkin d\u00fczenleme e\u015fitsizlik yaratmaktad\u0131r. Bu h\u00fckm\u00fcn kald\u0131r\u0131lmas\u0131, yasa teklifinin infaz rejimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan etkili ve adil bir sonu\u00e7 do\u011furmas\u0131 i\u00e7in elzemdir.<\/p>\n
\u2022 Yakla\u015f\u0131k 55.000 ki\u015fi, yaln\u0131zca bu tarih s\u0131n\u0131rlamas\u0131 nedeniyle d\u00fczenlemeden yararlanamamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca bu d\u00fczenleme mevcut haliyle hukukun temel ilkelerinden olan e\u015fitlik ve hakkaniyet ile ba\u011fda\u015fmamaktad\u0131r.<\/p>\n
2. Genel Kurulda Mutlaka \u00d6nergeler Sunulmal\u0131d\u0131r:<\/p>\n
\u2022 Adalet Komisyonu s\u00fcrecinde veya Meclis Genel Kurulu g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri s\u0131ras\u0131nda, \u00f6zellikle ge\u00e7ici 10. maddeye y\u00f6nelik iyile\u015ftirme \u00f6nergeleri verilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde infaz yasas\u0131nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikler, sadece dar kapsaml\u0131, s\u0131n\u0131rl\u0131 etki do\u011furan ve kamu vicdan\u0131n\u0131 tatmin etmeyen ge\u00e7ici bir d\u00fczenleme olarak kalacakt\u0131r.<\/p>\n
3. Hasta H\u00fck\u00fcml\u00fclere Dair Uygulama Netle\u015ftirilmelidir:<\/p>\n
\u2022 Adli T\u0131p kurumundan al\u0131nacak rapor s\u00fcreci uzun oldu\u011fundan dolay\u0131 yine bu d\u00fczenleme pratikte beklenen h\u0131zl\u0131l\u0131kta sonu\u00e7 vermeyecektir. Bunun yerine h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde sonu\u00e7 verebilecek hastanelerde ve sa\u011fl\u0131k kurulu\u015flar\u0131ndan al\u0131nacak raporlar yeterli g\u00f6r\u00fclmelidir.<\/p>\n
\u2022 Sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 nedeniyle cezaevinde kalmas\u0131 ya\u015fam hakk\u0131n\u0131 tehdit eden h\u00fck\u00fcml\u00fclere y\u00f6nelik s\u00fcre\u00e7ler h\u0131zland\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r<\/p>\n
4. TCK\u2019de Getirilen Yeni Su\u00e7lar Uzun Vadeli Etki Analiziyle D\u00fczenlenmelidir:<\/p>\n
\u2022 TCK\u2019deki d\u00fczenlemeler de toplumsal anl\u0131k tepkiler dikkate al\u0131narak yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in uzun vadeli etki analizleri yap\u0131lmadan tasla\u011f\u0131n olu\u015fturuldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
\u2022 Cezas\u0131zl\u0131k alg\u0131s\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00f6nemli bir ad\u0131m olmakla birlikte, bu t\u00fcr d\u00fczenlemeler torba yasalarla de\u011fil, m\u00fcstakil yasa \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla, teknik etki analizleri \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
SONU\u00c7<\/p>\n
10. Yarg\u0131 Paketi, geni\u015f kapsam\u0131 ve \u00e7ok say\u0131da yasaya dokunmas\u0131 sebebiyle bir torba kanun niteli\u011fi ta\u015f\u0131makta olup, infaz hukukunda k\u0131smi ve palyatif d\u00fczenlemeler i\u00e7ermektedir. Teklifin bu haliyle Meclis\u2019ten ge\u00e7mesi, toplumda olu\u015fan beklentiyi kar\u015f\u0131lamayacakt\u0131r.<\/p>\n
31 Temmuz 2023 tarihli cezaevinde bulunma \u015fart\u0131 kald\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, bu teklif infazda e\u015fitli\u011fi sa\u011flamayacak, kamuoyunun \u201cinfaz reformu\u201d beklentisini de bo\u015fa \u00e7\u0131karacakt\u0131r.<\/p>\n
>> Ceza ve G\u00fcvenlik Tedbirlerinin \u0130nfaz\u0131 Hakk\u0131nda Kanun ile Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun Teklifi TAM MET\u0130N \u0130\u00c7\u0130N TIKLAYINIZ<\/p>\n
\u200bG\u0130R\u0130\u015e<\/p>\n
T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi\u2019ne sunulan ve kamuoyunda \u201c10. Yarg\u0131 Paketi\u201d olarak an\u0131lan kanun teklifi, yaln\u0131zca infaz hukukuna y\u00f6nelik bir d\u00fczenleme paketi de\u011fil; bir\u00e7ok farkl\u0131 alanlara temas eden, 30 maddeden olu\u015fan torba kanun niteli\u011fi ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Kanun yap\u0131m tekni\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan incelendi\u011finde, teklifin infaz rejiminden T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019ndaki su\u00e7 tan\u0131mlar\u0131na, avukatl\u0131k mesle\u011finden ceza muhakemesi s\u00fcre\u00e7lerine kadar \u00e7ok say\u0131da farkl\u0131 kanunda de\u011fi\u015fiklik \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
Teklifin \u00f6zellikle infaz hukukuna ili\u015fkin b\u00f6l\u00fcmleri kamuoyunda geni\u015f yank\u0131 uyand\u0131rsa da bu y\u00f6n\u00fcyle de yeterli olmad\u0131\u011f\u0131, beklentiyi kar\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 ortadad\u0131r. \u00d6zellikle 5275 say\u0131l\u0131 Ceza ve G\u00fcvenlik Tedbirlerinin \u0130nfaz\u0131 Hakk\u0131nda Kanun\u2019un ge\u00e7ici 10. maddesinde yer alan \u201c31 Temmuz 2023 tarihinde cezaevinde bulunma\u201d hususunda herhangi bir d\u00fczenleme getirilmemi\u015f olmas\u0131 infaz indirimi d\u00fczenlemesinden \u00e7ok say\u0131da h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn faydalanamamas\u0131na sebebiyet vermektedir.<\/p>\n
Bu durum, kanun \u00f6n\u00fcnde e\u015fitlik ilkesiyle a\u00e7\u0131k\u00e7a \u00e7eli\u015fmekte, kamuoyunda beklentiye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bulunan \u201cinfazda adalet\u201d aray\u0131\u015f\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca, farkl\u0131 siyasal g\u00f6r\u00fc\u015flerden insanlar\u0131n ortak talebi olan hasta h\u00fck\u00fcml\u00fc ve tutuklulara y\u00f6nelik insani d\u00fczenlemelerin bu yasa teklifinde s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmas\u0131 ve uygulanabilirli\u011fin adli t\u0131p kurumu raporuna tabi tutulmas\u0131 \u00f6nemli bir eksikliktir.<\/p>\n
I. \u0130NFAZ KANUNUNDA \u00d6NER\u0130LEN \u00d6NEML\u0130 DE\u011e\u0130\u015e\u0130KL\u0130KLER<\/p>\n
Ko\u015fullu Sal\u0131verme ve Denetimli Serbestlik Oranlar\u0131<\/p>\n
5275 say\u0131l\u0131 infaz kanununda yap\u0131lan d\u00fczenleme ile hapis cezas\u0131 alan her h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn muhakkak ceza miktar\u0131na bakmaks\u0131z\u0131n cezan\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n cezaevinde ge\u00e7irilmesi h\u00fckm\u00fc getirilmi\u015ftir. Kamuoyundaki \u201ccezas\u0131zl\u0131k alg\u0131s\u0131n\u0131n\u201d azalt\u0131lmas\u0131 hedeflenmi\u015ftir.<\/p>\n
Denetimli serbestlik h\u00fck\u00fcmlerinin kapsam\u0131 da baz\u0131 su\u00e7 gruplar\u0131nda daralt\u0131lmakta; buna kar\u015f\u0131l\u0131k baz\u0131 istisnai durumlarda uygulama alan\u0131 geni\u015fletilmektedir. Ancak bu h\u00fck\u00fcmlerin detayl\u0131 \u015fekilde hangi su\u00e7 tiplerini kapsayaca\u011f\u0131, uygulama prati\u011finde nas\u0131l kar\u015f\u0131l\u0131k bulaca\u011f\u0131 hususu h\u00e2l\u00e2 netlik de\u011fildir.<\/p>\n
Hasta H\u00fck\u00fcml\u00fcler ve Tutuklulara \u0130li\u015fkin D\u00fczenlemeler<\/p>\n
Teklifte yer alan bir di\u011fer \u00f6nemli d\u00fczenleme, cezaevinde kalmas\u0131 hayati tehlike yaratan hasta ve engelli h\u00fck\u00fcml\u00fcler i\u00e7in getirilmi\u015f olup toplum g\u00fcvenli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan a\u011f\u0131r ve somut tehlike olu\u015fturmayaca\u011f\u0131 de\u011ferlendirilenlerin cezas\u0131n\u0131n konutta \u00e7ektirilmesini infaz hakimi taraf\u0131ndan karar verilmesi d\u00fczenlenmi\u015ftir. Ancak bu d\u00fczenleme, uygulamada hasta h\u00fck\u00fcml\u00fclerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sistematik ma\u011fduriyetleri tam anlam\u0131yla ortadan kald\u0131racak nitelikte de\u011fildir.<\/p>\n
Hasta tutuklular bak\u0131m\u0131ndan da adli kontrol, ev hapsi gibi alternatif tedbirlerin geni\u015fletilmesi g\u00fcndeme gelmi\u015ftir. Yine de d\u00fczenlemenin insani niteli\u011fi destekleyici olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir ad\u0131m oldu\u011fu kabul edilse de uygulama prati\u011finde s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmas\u0131 muhtemeldir.<\/p>\n
\u00d6zel \u0130nfaz D\u00fczenlemeleri<\/p>\n
Kad\u0131n, \u00c7ocuk ve Ya\u015fl\u0131lara \u0130li\u015fkin D\u00fczenleme<\/p>\n
Su\u00e7tan kaynaklanan zarar\u0131n aynen iade, eski hale getirme ya da tazmin yoluyla tamamen giderilmesine ili\u015fkin hukuki sorumluluklar sakl\u0131 kalmak kayd\u0131yla; kad\u0131nlar, \u00e7ocuklar veya 65 ya\u015f\u0131n\u0131 doldurmu\u015f ki\u015filere verilen toplam 3 y\u0131la kadar, 70 ya\u015f\u0131n\u0131 doldurmu\u015f ki\u015filere verilen toplam 4 y\u0131la kadar, 75 ya\u015f\u0131n\u0131 a\u015fanlara 5 y\u0131la kadar ve 80 ya\u015f\u0131n\u0131 ge\u00e7en ki\u015filere 6 y\u0131la kadar olan hapis cezalar\u0131n\u0131n, infaz h\u00e2kimi karar\u0131yla konutta infaz edilmesine imk\u00e2n tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r<\/p>\n
Denetimli Serbestli\u011fe \u0130li\u015fkin D\u00fczenleme<\/p>\n
Miktar\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n her hapis cezas\u0131 alan ki\u015finin cezas\u0131 infaz edilecektir. 2012 y\u0131l\u0131nda, 5275 Say\u0131l\u0131 Ceza ve G\u00fcvenlik Tedbirlerinin \u0130nfaz\u0131 Hakk\u0131nda Kanuna eklenen 105\/A maddesi ile, h\u00fck\u00fcml\u00fclerin ko\u015fullu sal\u0131verme tarihinden \u00f6nce belirli bir s\u00fcrenin denetimli serbestlik alt\u0131nda ge\u00e7irmesi i\u00e7in cezaevinden erken \u00e7\u0131kma hususundaki bir y\u0131ll\u0131k maktu denetimli serbestlik s\u00fcresi getirilmi\u015ftir. Bu durum belli bir miktara kadar olan hapis cezalar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan h\u00fck\u00fcml\u00fclerin cezaevinde kalma yolunu kapatm\u0131\u015ft\u0131r. Bu husus toplum nezdinde cezas\u0131zl\u0131k alg\u0131s\u0131 diye bir kavram\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olmu\u015ftur. 5275 say\u0131l\u0131 Ceza ve G\u00fcvenlik Tedbirlerinin \u0130nfaz\u0131 Hakk\u0131nda Kanunun 105\/A-1 maddesine \u201cH\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn bu infaz usul\u00fcnden yararlanabilmesi i\u00e7in be\u015f g\u00fcnden az olmamak \u00fczere ko\u015fullu sal\u0131verilme tarihine kadar ceza infaz kurumunda ge\u00e7irmesi gereken s\u00fcrenin en az onda birini ceza infaz kurumunda ge\u00e7irmi\u015f olmas\u0131 gerekir.\u201d c\u00fcmlesi ekleniyor. Bu d\u00fczenlemeden sonra art\u0131k cezaevinde bir y\u0131l\u0131n alt\u0131ndaki su\u00e7lar y\u00f6n\u00fcnden \u201cgir-\u00e7\u0131k\u201d \u015feklindeki uygulama sona erecek, al\u0131nan ceza miktar\u0131 ne kadar d\u00fc\u015f\u00fck olursa olsun hapis cezas\u0131 alan her ki\u015fi en az 5 g\u00fcn cezaevinde kalm\u0131\u015f olacakt\u0131r. 10 ay ceza alm\u0131\u015f bir ki\u015fi 1\/10 oran\u0131na denk gelen 1 ay cezaevinde ge\u00e7irmeden denetimli serbestlikten istifade edemeyecektir. Her ko\u015fulda 10 ayl\u0131k cezan\u0131n 1 ay\u0131n\u0131 cezaevinde ge\u00e7irecektir. Bu d\u00fczenleme toplumda var olan cezas\u0131zl\u0131k alg\u0131s\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli olmakla birlikte en az 5 g\u00fcnl\u00fck cezaevinde kal\u0131nacak olmas\u0131n\u0131n cezaevlerine getirece\u011fi sorunlar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeden haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Tekerr\u00fcre \u0130li\u015fkin D\u00fczenleme<\/p>\n
5275 Say\u0131l\u0131 Ceza ve G\u00fcvenlik Tedbirlerinin \u0130nfaz\u0131 Hakk\u0131nda Kanununun 108. maddesindeki d\u00fczenlemeye g\u00f6re ikinci tekerr\u00fcr halinde cezan\u0131n b\u00fct\u00fcn s\u00fcresi cezaevinde infaz edilerek ko\u015fullu sal\u0131vermeden h\u00fck\u00fcml\u00fc istifade edemiyordu. 108. Maddeye \u201cS\u00fcreli hapis cezalar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ko\u015fullu sal\u0131verilme oran\u0131 d\u00f6rtte \u00fc\u00e7 oran\u0131nda uygulan\u0131r\u201d f\u0131kras\u0131 eklenerek ikinci tekerr\u00fcrde ko\u015fullu sal\u0131verilme yolu a\u00e7\u0131l\u0131yor. Bu d\u00fczenlemeden yakla\u015f\u0131k 18.000 h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn istifade edece\u011fi belirtilmektedir.<\/p>\n
A\u011f\u0131r Hastal\u0131k Hali<\/p>\n
Yeni d\u00fczenleme ile a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcebbet hapis cezas\u0131 hali d\u0131\u015f\u0131nda ve su\u00e7 ayr\u0131m\u0131 olmaks\u0131z\u0131n a\u011f\u0131r hastal\u0131k veya engellilik hali nedeniyle cezaevinde hayat\u0131n\u0131 yaln\u0131z idame ettiremeyeceklere konutta infaz imk\u00e2n\u0131 getiriliyor. Bu d\u00fczenleme daha \u00f6nce infaz kanununun 105. Maddesinin 3. F\u0131kras\u0131nda 5 y\u0131l ve alt\u0131ndaki hapis cezalar\u0131 i\u00e7in ge\u00e7erliydi. Yeni teklif ile sadece a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcebbet hapis cezalar\u0131 istisna tutularak bu d\u00fczenleme ile ter\u00f6r su\u00e7lar\u0131, cinsel sald\u0131r\u0131 su\u00e7lar\u0131 ve uyu\u015fturucu su\u00e7lar\u0131 dahil olmak \u00fczere su\u00e7 ayr\u0131m\u0131 yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n ko\u015fullar\u0131 ta\u015f\u0131yan, a\u011f\u0131r hastal\u0131k ve engellilik halinde olan herkes i\u00e7in konutta infaz yolu a\u00e7\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
Adli T\u0131p kurumundan al\u0131nacak rapor s\u00fcreci uzun oldu\u011fundan dolay\u0131 yine bu d\u00fczenleme pratikte beklenen h\u0131zl\u0131l\u0131kta sonu\u00e7 vermeyecektir. Bunun yerine ki\u015finin cezas\u0131n\u0131n infaz edildi\u011fi yerdeki sa\u011fl\u0131k kurulu\u015flar\u0131ndan rapor al\u0131narak infaz d\u00fczenlemesinden yararlanabilmesi sa\u011flanabilirdi.<\/p>\n
Ge\u00e7ici 10. Madde (31 Temmuz 2023 Sorunu)<\/p>\n
Kanun teklifinin en b\u00fcy\u00fck eksikli\u011fi, 5275 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un ge\u00e7ici 10. maddesinde de\u011fi\u015fikli\u011fe gidilmemi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bilindi\u011fi \u00fczere bu madde ile yaln\u0131zca 31 Temmuz 2023 tarihi itibariyle cezaevinde bulunan h\u00fck\u00fcml\u00fclerin infaz indiriminden yararlanabilece\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
Bu tarihsel e\u015fik, hukuki ve toplumsal a\u00e7\u0131dan e\u015fitsizlik yaratmaktad\u0131r. Ayn\u0131 su\u00e7u i\u015flemi\u015f ve ayn\u0131 h\u00fckm\u00fc alm\u0131\u015f iki ki\u015fiden sadece biri cezaevine giri\u015f tarihi nedeniyle indirimden faydalanabilirken, di\u011feri d\u0131\u015flanmaktad\u0131r. Bu durum, yakla\u015f\u0131k 55.000 h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn ma\u011fduriyetine ve infaz uygulamas\u0131nda e\u015fitsizli\u011fe neden olmaktad\u0131r. Teklifte bu haks\u0131zl\u0131k giderilmedi\u011fi m\u00fcddet\u00e7e, infaz uygulamas\u0131nda e\u015fitsizlik devam edecektir.<\/p>\n
II. D\u0130\u011eER KANUNLARDAK\u0130 DE\u011e\u0130\u015e\u0130KL\u0130KLER<\/p>\n
5237 Say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu (TCK)<\/p>\n
\u2022 Yeni su\u00e7 tan\u0131m\u0131: \u201cTrafikte ara\u00e7 \u00f6n\u00fc kesme\u201d eylemi art\u0131k m\u00fcstakil bir su\u00e7 olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bu d\u00fczenleme ile birlikte seyahat h\u00fcrriyeti \u00f6n planda tutulmu\u015f ve ki\u015filerin h\u0131zl\u0131 ve g\u00fcvenli bir \u015fekilde dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca bu su\u00e7un i\u015flenmesi s\u0131ras\u0131nda kasten yaralama, tehdit, mala zarar verme, ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma veya ba\u015fka bir su\u00e7un i\u015flenmesi halinde faile hem 223\u2019\u00fcnc\u00fc maddede d\u00fczenlenen su\u00e7tan hem de i\u015fledi\u011fi di\u011fer su\u00e7lardan ayr\u0131 ayr\u0131 ceza verilecektir. Buna g\u00f6re, Kanun’da yer alan “Ula\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131n\u0131n ka\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131 veya al\u0131konulmas\u0131” h\u00fckm\u00fcn\u00fcn ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 “Ula\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131n\u0131n hareketinin engellenmesi, ka\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131 veya al\u0131konulmas\u0131” \u015feklinde de\u011fi\u015ftiriliyor.<\/p>\n
\u2022 T\u00fcrk Ceza Kanunu’nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikle su\u00e7a te\u015febb\u00fcs halinde faile a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcebbet ve m\u00fcebbet hapis cezalar\u0131 yerine verilecek s\u00fcreli hapis cezas\u0131n\u0131n alt ve \u00fcst s\u0131n\u0131r\u0131 art\u0131r\u0131l\u0131yor. Buna g\u00f6re, su\u00e7a te\u015febb\u00fcs halinde faile, meydana gelen zarar veya tehlikenin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcebbet yerine 13 y\u0131ldan 20 y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 verilirken, bu s\u00fcre 14 y\u0131ldan 21 y\u0131la kadar; m\u00fcebbet yerine 9 y\u0131ldan 15 y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 \u00f6ng\u00f6ren h\u00fck\u00fcmdeki s\u00fcre ise 10 y\u0131ldan 18 y\u0131la kadar \u015feklinde d\u00fczenleniyor.<\/p>\n
\u2022 Kamu d\u00fczenine kar\u015f\u0131 su\u00e7larda ceza oranlar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 ve baz\u0131 su\u00e7lar\u0131n katalog su\u00e7lar kapsam\u0131na al\u0131nmas\u0131 \u00f6nerilmi\u015ftir.<\/p>\n
\u2022 \u201cKad\u0131na kar\u015f\u0131 i\u015flenen su\u00e7lar\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda kapsam geni\u015fletilmi\u015f ve alt s\u0131n\u0131r\u0131 6 aydan az olamaz d\u00fczenlemesi mevcutken bu alt s\u0131n\u0131r 9 aya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bu d\u00fczenlemeler, toplumsal huzuru tehdit eden eylemlerle daha etkin m\u00fccadeleye katk\u0131 sunmakla birlikte, uygulamada keyfilik riskini de bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n
5271 Say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK)<\/p>\n
\u2022 Tutukluluk kararlar\u0131 ve ara kararlar\u0131n gerek\u00e7elendirilmesi zorunlulu\u011fu a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
\u2022 Savunma hakk\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi ve yarg\u0131lamada \u015feffafl\u0131k sa\u011flanmas\u0131 hedeflenmi\u015ftir.<\/p>\n
1136 Say\u0131l\u0131 Avukatl\u0131k Kanunu<\/p>\n
\u2022 Disiplin cezalar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131nda yeni standartlar getirilmi\u015f, Baro Y\u00f6netim Kurulu\u2019nun i\u015flemlerine daha fazla denetim getirilmi\u015ftir.<\/p>\n
\u2022 Avukatl\u0131ktan \u00e7\u0131karma kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 savunma hakk\u0131n\u0131 geni\u015fleten d\u00fczenlemeler \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n
2547 Say\u0131l\u0131 Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim Kanunu<\/p>\n
\u2022 Hukuk fak\u00fcltesi mezunlar\u0131n\u0131n avukatl\u0131k staj\u0131na ba\u015flayabilmeleri i\u00e7in minimum ba\u015far\u0131 s\u0131ralamas\u0131 ve ba\u015far\u0131 puan\u0131 \u015fart\u0131 getirilmi\u015ftir.<\/p>\n
\u2022 Bu d\u00fczenleme, hukuk mesle\u011fine giri\u015fte kaliteyi art\u0131rmaya y\u00f6neliktir.<\/p>\n
2802 Say\u0131l\u0131 H\u00e2kimler ve Savc\u0131lar Kanunu<\/p>\n
\u2022 Disiplin cezalar\u0131n\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 nedenler yeniden s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, kademe ilerlemesinin durdurulmas\u0131 ve meslekten \u00e7\u0131karma gibi cezalar\u0131n uygulanma \u00f6l\u00e7\u00fctleri g\u00fcncellenmi\u015ftir.<\/p>\n
Sulh Ceza Hakimliklerine Eri\u015fimin Engellenmesi Yetkisi Verilmesi<\/p>\n
Eri\u015fimin engellenmesi yetkisi sulh ceza hakimliklerine veriliyor. Anayasa Mahkemesi, 11.10.2023 tarihinde 2020\/76 E. 2023\/172 K say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile 5651 say\u0131l\u0131 kanunun 9. Maddesini ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne getirilen m\u00fcdahalenin hukuki g\u00fcvenlik ve belirlilik \u00f6l\u00e7\u00fctleri y\u00f6n\u00fcnden kapsam\u0131 ve s\u0131n\u0131rlar\u0131 belirli olmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle iptal etmi\u015fti. \u0130ptal sonras\u0131 Sulh Ceza Hakimliklerinin eri\u015fimin engellenmesi ve i\u00e7eri\u011finin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 konusunda yetkisi kalmam\u0131\u015ft\u0131 ve bo\u015fluk olu\u015fmu\u015ftu. Yeni yasa teklifi ile Sulh Ceza Hakimliklerini yay\u0131n i\u00e7eri\u011fi nedeni ile ki\u015filik haklar\u0131 ihlal edilenlerin talebi \u00fczerine yay\u0131n\u0131n internet ortam\u0131nda i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 veya eri\u015fiminin engellenmesi konusunda karar verebilece\u011fi d\u00fczenleniyor. Sulh Ceza Hakimli\u011fi ki\u015finin talebi \u00fczerine ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir inceleme yapmaks\u0131z\u0131n 24 saat i\u00e7erisinde i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 veya eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131n\u0131 verece\u011fi d\u00fczenleniyor. Yeni d\u00fczenlemede ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir inceleme yap\u0131lmadan ilk bak\u0131\u015fta talep hakl\u0131 ise eri\u015fimin engellenmesi veya i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 karar\u0131 verilir. Bu yeni d\u00fczenlemeyle bir \u00f6l\u00e7\u00fc ve s\u0131n\u0131rlar belirgin hale getirilmi\u015f niteliktedir.<\/p>\n
III. G\u00d6R\u00dc\u015e\u00dcM\u00dcZ VE \u00d6NER\u0130LER\u0130M\u0130Z<\/p>\n
\u00c7ok a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde bu d\u00fczenleme bir yarg\u0131 paketi olarak nitelendirilemez bu d\u00fczenleme bir torba yasa \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 olmu\u015ftur. \u0130nfaz hukuku ile ilgili daha etkili bir sonu\u00e7 do\u011furmas\u0131 i\u00e7in;<\/p>\n
14.07.2023 tarihli 7456 say\u0131l\u0131 yasa ile ge\u00e7ici madde 10\u2019un 6. F\u0131kras\u0131ndaki \u201c31\/7\/2023 tarihi itibar\u0131yla kapal\u0131 ceza infaz kurumlar\u0131nda bulunan h\u00fck\u00fcml\u00fclerden\u2026\u2026\u2026 \u00fc\u00e7 y\u0131l veya daha az s\u00fcre kalanlar, bu \u015fartlar\u0131n olu\u015ftu\u011fu tarih itibar\u0131yla a\u00e7\u0131k ceza infaz kurumlar\u0131na ayr\u0131labilir.\u201d \u015feklindeki d\u00fczenlemede belirtilen kapal\u0131 ceza infaz kurumunda bulunma ko\u015fulunda d\u00fczeltme yap\u0131lmad\u0131k\u00e7a infaz yasas\u0131nda bir iyile\u015ftirici de\u011fi\u015fikli\u011fe gidilmi\u015f olmas\u0131ndan s\u00f6z edilemez. Burada verilecek olan \u00f6nerge ile ge\u00e7ici 10. Maddedeki d\u00fczenleme \u201c31.07.2023 tarihine kadar i\u015flenen su\u00e7larda bir defaya mahsus olmak \u00fczere denetimli serbestlik s\u00fcresi 3 y\u0131l olarak uygulan\u0131r.\u201d \u015feklinde d\u00fczeltilebilir.<\/p>\n
1. 31 Temmuz 2023 Tarihi D\u00fczenlemesi Mutlaka Kald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r:<\/p>\n
\u2022 5275 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un ge\u00e7ici 10. maddesinde yer alan ve yaln\u0131zca 31 Temmuz 2023 tarihinde cezaevinde bulunan h\u00fck\u00fcml\u00fclerin infaz indiriminden faydalanabilece\u011fine ili\u015fkin d\u00fczenleme e\u015fitsizlik yaratmaktad\u0131r. Bu h\u00fckm\u00fcn kald\u0131r\u0131lmas\u0131, yasa teklifinin infaz rejimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan etkili ve adil bir sonu\u00e7 do\u011furmas\u0131 i\u00e7in elzemdir.<\/p>\n
\u2022 Yakla\u015f\u0131k 55.000 ki\u015fi, yaln\u0131zca bu tarih s\u0131n\u0131rlamas\u0131 nedeniyle d\u00fczenlemeden yararlanamamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca bu d\u00fczenleme mevcut haliyle hukukun temel ilkelerinden olan e\u015fitlik ve hakkaniyet ile ba\u011fda\u015fmamaktad\u0131r.<\/p>\n
2. Genel Kurulda Mutlaka \u00d6nergeler Sunulmal\u0131d\u0131r:<\/p>\n
\u2022 Adalet Komisyonu s\u00fcrecinde veya Meclis Genel Kurulu g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri s\u0131ras\u0131nda, \u00f6zellikle ge\u00e7ici 10. maddeye y\u00f6nelik iyile\u015ftirme \u00f6nergeleri verilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde infaz yasas\u0131nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikler, sadece dar kapsaml\u0131, s\u0131n\u0131rl\u0131 etki do\u011furan ve kamu vicdan\u0131n\u0131 tatmin etmeyen ge\u00e7ici bir d\u00fczenleme olarak kalacakt\u0131r.<\/p>\n
3. Hasta H\u00fck\u00fcml\u00fclere Dair Uygulama Netle\u015ftirilmelidir:<\/p>\n
\u2022 Adli T\u0131p kurumundan al\u0131nacak rapor s\u00fcreci uzun oldu\u011fundan dolay\u0131 yine bu d\u00fczenleme pratikte beklenen h\u0131zl\u0131l\u0131kta sonu\u00e7 vermeyecektir. Bunun yerine h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde sonu\u00e7 verebilecek hastanelerde ve sa\u011fl\u0131k kurulu\u015flar\u0131ndan al\u0131nacak raporlar yeterli g\u00f6r\u00fclmelidir.<\/p>\n
\u2022 Sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 nedeniyle cezaevinde kalmas\u0131 ya\u015fam hakk\u0131n\u0131 tehdit eden h\u00fck\u00fcml\u00fclere y\u00f6nelik s\u00fcre\u00e7ler h\u0131zland\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r<\/p>\n
4. TCK\u2019de Getirilen Yeni Su\u00e7lar Uzun Vadeli Etki Analiziyle D\u00fczenlenmelidir:<\/p>\n
\u2022 TCK\u2019deki d\u00fczenlemeler de toplumsal anl\u0131k tepkiler dikkate al\u0131narak yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in uzun vadeli etki analizleri yap\u0131lmadan tasla\u011f\u0131n olu\u015fturuldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
\u2022 Cezas\u0131zl\u0131k alg\u0131s\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00f6nemli bir ad\u0131m olmakla birlikte, bu t\u00fcr d\u00fczenlemeler torba yasalarla de\u011fil, m\u00fcstakil yasa \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla, teknik etki analizleri \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
SONU\u00c7<\/p>\n
10. Yarg\u0131 Paketi, geni\u015f kapsam\u0131 ve \u00e7ok say\u0131da yasaya dokunmas\u0131 sebebiyle bir torba kanun niteli\u011fi ta\u015f\u0131makta olup, infaz hukukunda k\u0131smi ve palyatif d\u00fczenlemeler i\u00e7ermektedir. Teklifin bu haliyle Meclis\u2019ten ge\u00e7mesi, toplumda olu\u015fan beklentiyi kar\u015f\u0131lamayacakt\u0131r.<\/p>\n
31 Temmuz 2023 tarihli cezaevinde bulunma \u015fart\u0131 kald\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, bu teklif infazda e\u015fitli\u011fi sa\u011flamayacak, kamuoyunun \u201cinfaz reformu\u201d beklentisini de bo\u015fa \u00e7\u0131karacakt\u0131r.<\/p>\n
>> Ceza ve G\u00fcvenlik Tedbirlerinin \u0130nfaz\u0131 Hakk\u0131nda Kanun ile Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun Teklifi TAM MET\u0130N \u0130\u00c7\u0130N TIKLAYINIZ\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
G\u0130R\u0130\u015e T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi\u2019ne sunulan ve kamuoyunda \u201c10. Yarg\u0131 Paketi\u201d olarak an\u0131lan kanun teklifi, yaln\u0131zca infaz hukukuna y\u00f6nelik bir d\u00fczenleme paketi de\u011fil; bir\u00e7ok farkl\u0131 alanlara temas eden, 30 maddeden olu\u015fan torba kanun niteli\u011fi ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Kanun yap\u0131m tekni\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan incelendi\u011finde, teklifin infaz rejiminden T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019ndaki su\u00e7 tan\u0131mlar\u0131na, avukatl\u0131k mesle\u011finden ceza muhakemesi s\u00fcre\u00e7lerine kadar \u00e7ok say\u0131da farkl\u0131 kanunda de\u011fi\u015fiklik \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fclmektedir. Teklifin \u00f6zellikle infaz hukukuna ili\u015fkin b\u00f6l\u00fcmleri kamuoyunda geni\u015f yank\u0131 uyand\u0131rsa da bu y\u00f6n\u00fcyle de yeterli olmad\u0131\u011f\u0131, beklentiyi kar\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 ortadad\u0131r. \u00d6zellikle 5275 say\u0131l\u0131 Ceza ve G\u00fcvenlik Tedbirlerinin \u0130nfaz\u0131 Hakk\u0131nda Kanun\u2019un ge\u00e7ici 10. maddesinde yer alan \u201c31 Temmuz 2023 tarihinde cezaevinde bulunma\u201d hususunda herhangi bir d\u00fczenleme getirilmemi\u015f olmas\u0131 infaz indirimi d\u00fczenlemesinden \u00e7ok say\u0131da h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn faydalanamamas\u0131na sebebiyet vermektedir. Bu durum, kanun \u00f6n\u00fcnde e\u015fitlik ilkesiyle a\u00e7\u0131k\u00e7a \u00e7eli\u015fmekte, kamuoyunda beklentiye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bulunan \u201cinfazda adalet\u201d aray\u0131\u015f\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca, farkl\u0131 siyasal g\u00f6r\u00fc\u015flerden insanlar\u0131n ortak talebi olan hasta h\u00fck\u00fcml\u00fc ve tutuklulara y\u00f6nelik insani d\u00fczenlemelerin bu yasa teklifinde s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmas\u0131 ve uygulanabilirli\u011fin adli t\u0131p kurumu raporuna tabi tutulmas\u0131 \u00f6nemli bir eksikliktir. I. \u0130NFAZ KANUNUNDA \u00d6NER\u0130LEN \u00d6NEML\u0130 DE\u011e\u0130\u015e\u0130KL\u0130KLER Ko\u015fullu Sal\u0131verme ve Denetimli Serbestlik Oranlar\u0131 5275 say\u0131l\u0131 infaz kanununda yap\u0131lan d\u00fczenleme ile hapis cezas\u0131 alan her h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn muhakkak ceza miktar\u0131na bakmaks\u0131z\u0131n cezan\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n cezaevinde ge\u00e7irilmesi h\u00fckm\u00fc getirilmi\u015ftir. Kamuoyundaki \u201ccezas\u0131zl\u0131k …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-104253","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n