\u0130\u015f hukukundaki teminat senetleri; a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak i\u015fverenlerin i\u015f ili\u015fkisinden do\u011fan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri i\u00e7in i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi kurulurken veyahut sonras\u0131nda teminat olarak i\u015f\u00e7ilerden ald\u0131klar\u0131 kambiyo senetleriyle ilgilidir.<\/p>\n
Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan bir kambiyo senedinin i\u015f mahkemelerinin g\u00f6rev alan\u0131na giren teminat senedi olarak de\u011ferlendirilmesine ili\u015fkin kararlar\u0131nda;<\/p>\n
1. Kambiyo senedi hen\u00fcz i\u015fleme koyulmam\u0131\u015fsa ve varl\u0131\u011f\u0131 ink\u00e2r ediliyorsa senedin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ispatlanmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
\u201cDavac\u0131 dava dilek\u00e7esi ile i\u015fyerine giri\u015fte i\u015fverene verdi\u011fini iddia etti\u011fi teminat senedinin kendisine iadesine karar verilmesini talep etmi\u015f ise de daval\u0131, b\u00f6yle bir teminat senedi alaca\u011f\u0131n\u0131 kabul etmemi\u015f, teminat senedinin var oldu\u011fu bu a\u015famada ortaya konulamam\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re, davac\u0131n\u0131n teminat senedinin kendisine iadesine ili\u015fkin talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, bu hususta olumlu ya da olumsuz bir karar verilememesi hatal\u0131d\u0131r.\u201d Yarg\u0131tay 9. HD., E. 2016\/5826 K. 2019\/22774 T. 19.12.2019<\/p>\n
2. Kambiyo senedinin bu kapsamda de\u011ferlendirilebilmesi i\u00e7in 7036 say\u0131l\u0131 Kanunu\u2019nun 5\u2019nci maddesi kapsam\u0131na girecek \u015fekilde i\u015f ili\u015fkisinin teminat\u0131 olarak verildi\u011finin ispat\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
\u201cYukar\u0131da yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalar ile somut olaya ili\u015fkin maddi ve hukuki olgular \u00e7er\u00e7evesinde somut olay irdelendi\u011finde; uyu\u015fmazl\u0131kta …. Ltd. \u015eti.’nin taraf olmad\u0131\u011f\u0131, \u015firket aleyhine a\u00e7\u0131lan i\u015f\u00e7ilik alacaklar\u0131n\u0131n tahsili davas\u0131n\u0131n da sonu\u00e7land\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, daval\u0131 bor\u00e7lu davac\u0131n\u0131n orta\u011f\u0131 oldu\u011fu bu \u015firkette sigortas\u0131z i\u015f\u00e7i oldu\u011funu savunmu\u015f ve Mahkemece de bu iddiaya dayan\u0131larak h\u00fck\u00fcm tesis edilmi\u015f ise de daval\u0131n\u0131n ceza yarg\u0131lamas\u0131nda \u015fikayet\u00e7i olarak verdi\u011fi ifadelerinin devam\u0131nda perakende satmak i\u00e7in \u015firketten \u00e7ay ald\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada bedelini \u00f6deyememesi nedeniyle bo\u015f teminat senedi verdi\u011fi \u015feklinde a\u00e7\u0131klama getirdi\u011fi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, senedin i\u015f\u00e7i-i\u015fveren ili\u015fkisi \u00e7er\u00e7evesinde verildi\u011finin ve bu sebeple i\u015f mahkemelerinin g\u00f6revli oldu\u011funun kabul edilemeyece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r.\u201d (Yarg\u0131tay HGK, E. 2017\/13-539, K. 2021\/170, T. 25.02.2021)<\/p>\n
3. \u0130\u015f\u00e7i-i\u015fveren ili\u015fkisi olsa dahi verilen bu kambiyo senedinin teminat ama\u00e7l\u0131 d\u00fczenlendi\u011finin ispatlanmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
\u201cDavac\u0131dan i\u015fe girme kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda senet al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, daval\u0131 temsilcisi taraf\u0131ndan beyan edilen r\u00f6mork al\u0131m\u0131 hadisesinin hayat\u0131n ola\u011fan ak\u0131\u015f\u0131na uygunluk arz etmedi\u011fi, kald\u0131 ki senette r\u00f6morku ald\u0131\u011f\u0131 iddia edilen amca o\u011flunun imzas\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131n\u0131n da daval\u0131 aleyhinde de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fi, fatura gibi belgelerin her zaman d\u00fczenlenmesinin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu ve senet miktarlar\u0131 ile faturan\u0131n uygunluk arz etmedi\u011fi gerek\u00e7eleri ile davaya konu senetlerin teminat senedi olarak al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 kanaatine var\u0131lm\u0131\u015f ise de gerek davac\u0131 tan\u0131\u011f\u0131 E.. G..\u00fcn kendisine bo\u015f ka\u011f\u0131t imzalat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan etmesi ile tan\u0131ktan teminat senedi al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerek davac\u0131n\u0131n akrabas\u0131 H. T.’a olan dorse sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n belgelendirilmi\u015f olmas\u0131 ve \u00f6zellikle daval\u0131 \u015firket hakk\u0131nda yap\u0131lan ceza yarg\u0131lamas\u0131nda daval\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z senedi icraya koymak su\u00e7undan su\u00e7un s\u00fcbutuna ili\u015fkin beraat karar\u0131n\u0131n kesinle\u015fmi\u015f olmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda s\u00f6z konusu senetlerin teminat ama\u00e7l\u0131 verildi\u011fini davac\u0131n\u0131n kan\u0131tlayamad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan davan\u0131n reddine karar vermek gerekirken kabul\u00fc y\u00f6n\u00fcnde h\u00fck\u00fcm kurulmu\u015f olmas\u0131 hatal\u0131 olup bozmay\u0131 gerektirmi\u015ftir.\u201d (Yarg\u0131tay 7. HD., E. 2014\/18310, K. 2014\/22075, T. 4.12.2014)<\/p>\n
\u0130\u015f Hukukunda teminat senetlerine ili\u015fkin kararlar\u0131nda Yarg\u0131tay 2008 y\u0131l\u0131 ve sonras\u0131nda \u0130\u015f Hukukunda teminat senetleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan Ticaret Hukuku i\u00e7tihatlar\u0131ndan ayr\u0131\u015fan farkl\u0131 bir g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn olu\u015farak yerle\u015fti\u011fini s\u00f6yleyebilmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. B\u00f6ylece Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan i\u015f\u00e7i ve i\u015fveren aras\u0131nda bir denge kurulmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Zira Yarg\u0131tay 9. HD., E. 2008\/29872, K. 2008\/25202 say\u0131l\u0131 ve T. 06.10.2008 tarihli karar\u0131nda; \u201cTicaret Hukuku h\u00fck\u00fcmlerine dayal\u0131 senetlerin, teminat kayd\u0131 i\u00e7erdi\u011finde, poli\u00e7e, bono veya \u00e7ek olsun vasf\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi, ge\u00e7erli olmad\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. \u0130\u015f\u00e7i ve i\u015fverenin taraf olduklar\u0131 i\u015f ili\u015fkisinde ba\u015flang\u0131\u00e7ta i\u015fe girerken, baz\u0131 i\u015f kollar\u0131nda i\u015fverenin teminat amac\u0131 ile bu t\u00fcr senetler ald\u0131\u011f\u0131 uygulama ile anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Ku\u015fkusuz bu durumun kan\u0131tlanmas\u0131 halinde bu \u015fekilde al\u0131nan senet, teminat senedi niteli\u011finde say\u0131lmal\u0131d\u0131r. Di\u011fer taraftan, \u0130\u015f Hukuku; i\u015f\u00e7i ve i\u015fveren ili\u015fkisinde, i\u015fverenin sosyal ve ekonomik bak\u0131m\u0131ndan g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131, i\u015f\u00e7inin korunmas\u0131 ve i\u015f\u00e7i lehine yorum ilkeleri dikkate al\u0131narak, s\u00f6zle\u015fme hukuku alan\u0131nda ayr\u0131lm\u0131\u015f ve farkl\u0131 kurallar getirerek geli\u015fmi\u015ftir. Bu nedenle i\u015f hukukunda, d\u00fczenlenen belgelere kar\u015f\u0131 i\u015f\u00e7i lehine tan\u0131k dinletilmesi yoluna gidilmektedir.\u201d hususlar\u0131na de\u011finmi\u015ftir.<\/p>\n
Bunlardan ba\u015fka Yarg\u0131tay; Ticaret Hukukundaki teminat senetlerinden farkl\u0131 olarak \u0130\u015f Hukukundaki teminat senetlerini ispat hukuku a\u00e7\u0131s\u0131ndan belirgin olarak farkl\u0131 bir \u015fekilde yorumlamaktad\u0131r. B\u00f6ylece Ticaret Hukukunda teminat senedine ili\u015fkin uyu\u015fmazl\u0131klarda senetle ispat zorunlulu\u011funun s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde uyguland\u0131\u011f\u0131 ancak buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u0130\u015f Hukukundaki teminat senedine ili\u015fkin uyu\u015fmazl\u0131klarda i\u015f\u00e7inin korunmas\u0131 ve i\u015fci lehine yorum ilkesi gere\u011fince i\u015f\u00e7iye takdiri delillere ba\u015fvurabilme olana\u011f\u0131n\u0131n tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
Zira Yarg\u0131tay\u2019\u0131n Ticaret Hukuku ile ilgilenen daireleri evvelden ber; bir senedin teminat senedi oldu\u011fu iddialar\u0131n\u0131n ancak kesin delil ile ispatlanaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde kararlar\u0131n\u0131 bulunurken buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u0130\u015f hukuku ile ilgilenen daireler \u201ctan\u0131k\u201d deliline dahi cevaz vermektedir.<\/p>\n
Buna ili\u015fkin olarak; Yarg\u0131tay ilgili hukuk daireleri kararlar\u0131nda, \u201cSenede kar\u015f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclen hukuk i\u015flemlerin senetle ispat\u0131 gerekece\u011fi ku\u015fkusuzdur. (HUMK. m 298, HMK. m 200 ) Ancak, iddialar hukuk eylem niteli\u011finde ise tan\u0131kla ispat\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00c7al\u0131\u015fma ili\u015fkiler de i\u015f\u00e7ilerin daha i\u015fe, ba\u015flarken kendilerinden senet, ibraname ve istifa belgeler al\u0131nmas\u0131 i\u015fverenlerce \u00e7ok s\u0131k s\u0131k ba\u015fvurulan bir uygulamad\u0131r. \u0130\u015f\u00e7inin zay\u0131f durumda bulunmas\u0131 i\u015fe talebi i\u015f d\u00fcnyas\u0131n\u0131n sosyal ve ekonomik yap\u0131s\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutularak bu t\u00fcr belgelerin de\u011ferlendirilmesi gerekir. \u0130\u015fveren ve i\u015f\u00e7i aras\u0131nda senetle kurulacak bir ili\u015fkiye ku\u015fkuyla yakla\u015fmak gerekir. K\u00f6kle\u015fmi\u015f i\u00e7tihatlar\u0131m\u0131z bu sebeple tan\u0131k deliline cevaz vermektedir.\u201d hususlar\u0131na yer verilmi\u015ftir. (Bkz. Yarg. 9 HD, E. 2008\/26781, K. 2008\/22092, T. 25.7.2008; Yarg. 9 HD., E. 2008\/13255, K. 2008\/10991, 1.5.2008 T.; Yarg. 9. HD., E. 2009\/40045, K. 2012\/3124, T. 13.02.2012; Yarg. 9. HD., E. 2010\/18166, K. 2012\/24338, T. 25.6.2012; Yarg. 7. HD., E. 2013\/18315, K. 2014\/13838, T. 19.6.2014; Yarg. 22. HD., E. 2016\/18621, K. 2019\/16459, T. 17.9.2019)<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn bunlardan ba\u015fka \u0130\u015f Hukukunda i\u015fverene teslim edilen teminat senetlerinde teminat ili\u015fkisi ortaya konulmu\u015f olsa dahi senet ancak i\u015fverene verilen zarar, i\u015f\u00e7inin borcu ve yedindeki miktar ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak ge\u00e7erlili\u011fini koruyacakt\u0131r. Ve ancak olarak i\u015fveren bu hususlardan herhangi birini kesin delil ile ispat edilebilirse bu durumda senet kambiyo vasf\u0131n\u0131 koruyacakt\u0131r.<\/p>\n
Buna ili\u015fkin olarak ise Yarg\u0131tay 9. HD., E. 2015\/24338, K. 2017\/18249 say\u0131l\u0131 ve 15.11.2017 tarihli karar\u0131nda; \u201c\u0130\u015f\u00e7iden teminat olarak al\u0131nan senet sebebiyle i\u015f\u00e7inin borcu, i\u015fverene verdi\u011fi zarar veya yedindeki nakit miktar\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Zarar\u0131 ve davac\u0131 i\u015f\u00e7iden alaca\u011f\u0131 oldu\u011funu i\u015fveren ispatlamal\u0131d\u0131r. Teminat niteli\u011finde al\u0131nan bu senetler i\u015fverenin zarar\u0131n\u0131 veya alaca\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlamad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece ge\u00e7ersiz say\u0131lmal\u0131d\u0131r.\u201d hususlar\u0131na de\u011finilmi\u015ftir.<\/p>\n
Ayr\u0131ca Yarg\u0131tay 9. HD., E. 2017\/6563 K. 2017\/17139 say\u0131l\u0131 ve 1.11.2017 tarihli karar\u0131nda ise; \u201c\u0130\u015f\u00e7iden teminat olarak al\u0131nan senet sebebiyle i\u015f\u00e7inin borcu, i\u015fverene verdi\u011fi zarar miktar\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Zarar\u0131 i\u015fveren ispatlamal\u0131d\u0131r. Teminat niteli\u011finde al\u0131nan bu senetler i\u015fverenin zarar\u0131n\u0131 kan\u0131tlamad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece ge\u00e7ersiz say\u0131lmal\u0131d\u0131r. Somut uyu\u015fmazl\u0131kta, davaya konu senedin teminat senedi oldu\u011fu tart\u0131\u015fmas\u0131zd\u0131r. Davac\u0131 i\u015f\u00e7iden teminat olarak al\u0131nan senet sebebiyle i\u015f\u00e7inin ve kefilin borcu, i\u015fverene verdi\u011fi zarar miktar\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. H\u00fckme esas al\u0131nan 08.01.2013 tarihli bilirki\u015fi raporunda, dosyada 07.08.2015 tarihli… ad\u0131na yap\u0131lm\u0131\u015f 150,00 Euro tutarl\u0131 alacak formuna rastland\u0131\u011f\u0131, di\u011fer zararlar\u0131 ispat edecek belgenin dosyada mevcut olmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015f olup, bu miktar kadar zarara neden oldu\u011funa g\u00f6re, zarar mahsup edildikten sonra kalan miktardan davac\u0131lar\u0131n bor\u00e7lu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespitine karar verilmesi gerekirken, davan\u0131n yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde reddi hatal\u0131 olup bozmay\u0131 gerektirmi\u015ftir.\u201d hususlar\u0131na yer vermi\u015ftir.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak; \u0130\u015f hukukunda teminat senetleri, i\u015fverenlerin i\u015f ili\u015fkisinden kaynakl\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri nedeni ile i\u015f\u00e7ilerinden ald\u0131klar\u0131 kambiyo senetlerini ifade eder. Yarg\u0131tay yerle\u015fik i\u00e7tihatlar\u0131nda, bu t\u00fcr senetlerin ge\u00e7erlili\u011fi ve hukuki niteli\u011fi konusunda yukar\u0131da izah etti\u011fimiz do\u011frultuda \u00f6l\u00e7\u00fctler belirlemi\u015ftir. Ticaret hukukundaki kesin delille ispat kural\u0131na kar\u015f\u0131n, i\u015f hukukunda i\u015f\u00e7inin korunmas\u0131 ilkesi gere\u011fi i\u015f\u00e7i lehine tan\u0131k gibi takdiri delillerin kullan\u0131lmas\u0131na olanak tan\u0131nmaktad\u0131r. Bununla birlikte, \u0130\u015f Hukukunda teminat senetleri ancak i\u015fverenin u\u011frad\u0131\u011f\u0131 zarar\u0131 ya da i\u015f\u00e7iden olan alaca\u011f\u0131n\u0131 kesin delillerle ispatlamas\u0131 h\u00e2linde ge\u00e7erli say\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Sayg\u0131 ile,<\/p>\n
Av. Abdullah Gevher<\/p>\n
Av. B\u00fc\u015fra Gevher<\/p>\n
\u200b\u0130\u015f hukukundaki teminat senetleri; a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak i\u015fverenlerin i\u015f ili\u015fkisinden do\u011fan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri i\u00e7in i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi kurulurken veyahut sonras\u0131nda teminat olarak i\u015f\u00e7ilerden ald\u0131klar\u0131 kambiyo senetleriyle ilgilidir.<\/p>\n
Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan bir kambiyo senedinin i\u015f mahkemelerinin g\u00f6rev alan\u0131na giren teminat senedi olarak de\u011ferlendirilmesine ili\u015fkin kararlar\u0131nda;<\/p>\n
1. Kambiyo senedi hen\u00fcz i\u015fleme koyulmam\u0131\u015fsa ve varl\u0131\u011f\u0131 ink\u00e2r ediliyorsa senedin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ispatlanmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
\u201cDavac\u0131 dava dilek\u00e7esi ile i\u015fyerine giri\u015fte i\u015fverene verdi\u011fini iddia etti\u011fi teminat senedinin kendisine iadesine karar verilmesini talep etmi\u015f ise de daval\u0131, b\u00f6yle bir teminat senedi alaca\u011f\u0131n\u0131 kabul etmemi\u015f, teminat senedinin var oldu\u011fu bu a\u015famada ortaya konulamam\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re, davac\u0131n\u0131n teminat senedinin kendisine iadesine ili\u015fkin talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, bu hususta olumlu ya da olumsuz bir karar verilememesi hatal\u0131d\u0131r.\u201d Yarg\u0131tay 9. HD., E. 2016\/5826 K. 2019\/22774 T. 19.12.2019<\/p>\n
2. Kambiyo senedinin bu kapsamda de\u011ferlendirilebilmesi i\u00e7in 7036 say\u0131l\u0131 Kanunu\u2019nun 5\u2019nci maddesi kapsam\u0131na girecek \u015fekilde i\u015f ili\u015fkisinin teminat\u0131 olarak verildi\u011finin ispat\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
\u201cYukar\u0131da yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalar ile somut olaya ili\u015fkin maddi ve hukuki olgular \u00e7er\u00e7evesinde somut olay irdelendi\u011finde; uyu\u015fmazl\u0131kta …. Ltd. \u015eti.’nin taraf olmad\u0131\u011f\u0131, \u015firket aleyhine a\u00e7\u0131lan i\u015f\u00e7ilik alacaklar\u0131n\u0131n tahsili davas\u0131n\u0131n da sonu\u00e7land\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, daval\u0131 bor\u00e7lu davac\u0131n\u0131n orta\u011f\u0131 oldu\u011fu bu \u015firkette sigortas\u0131z i\u015f\u00e7i oldu\u011funu savunmu\u015f ve Mahkemece de bu iddiaya dayan\u0131larak h\u00fck\u00fcm tesis edilmi\u015f ise de daval\u0131n\u0131n ceza yarg\u0131lamas\u0131nda \u015fikayet\u00e7i olarak verdi\u011fi ifadelerinin devam\u0131nda perakende satmak i\u00e7in \u015firketten \u00e7ay ald\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada bedelini \u00f6deyememesi nedeniyle bo\u015f teminat senedi verdi\u011fi \u015feklinde a\u00e7\u0131klama getirdi\u011fi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, senedin i\u015f\u00e7i-i\u015fveren ili\u015fkisi \u00e7er\u00e7evesinde verildi\u011finin ve bu sebeple i\u015f mahkemelerinin g\u00f6revli oldu\u011funun kabul edilemeyece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r.\u201d (Yarg\u0131tay HGK, E. 2017\/13-539, K. 2021\/170, T. 25.02.2021)<\/p>\n
3. \u0130\u015f\u00e7i-i\u015fveren ili\u015fkisi olsa dahi verilen bu kambiyo senedinin teminat ama\u00e7l\u0131 d\u00fczenlendi\u011finin ispatlanmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
\u201cDavac\u0131dan i\u015fe girme kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda senet al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, daval\u0131 temsilcisi taraf\u0131ndan beyan edilen r\u00f6mork al\u0131m\u0131 hadisesinin hayat\u0131n ola\u011fan ak\u0131\u015f\u0131na uygunluk arz etmedi\u011fi, kald\u0131 ki senette r\u00f6morku ald\u0131\u011f\u0131 iddia edilen amca o\u011flunun imzas\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131n\u0131n da daval\u0131 aleyhinde de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fi, fatura gibi belgelerin her zaman d\u00fczenlenmesinin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu ve senet miktarlar\u0131 ile faturan\u0131n uygunluk arz etmedi\u011fi gerek\u00e7eleri ile davaya konu senetlerin teminat senedi olarak al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 kanaatine var\u0131lm\u0131\u015f ise de gerek davac\u0131 tan\u0131\u011f\u0131 E.. G..\u00fcn kendisine bo\u015f ka\u011f\u0131t imzalat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan etmesi ile tan\u0131ktan teminat senedi al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerek davac\u0131n\u0131n akrabas\u0131 H. T.’a olan dorse sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n belgelendirilmi\u015f olmas\u0131 ve \u00f6zellikle daval\u0131 \u015firket hakk\u0131nda yap\u0131lan ceza yarg\u0131lamas\u0131nda daval\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z senedi icraya koymak su\u00e7undan su\u00e7un s\u00fcbutuna ili\u015fkin beraat karar\u0131n\u0131n kesinle\u015fmi\u015f olmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda s\u00f6z konusu senetlerin teminat ama\u00e7l\u0131 verildi\u011fini davac\u0131n\u0131n kan\u0131tlayamad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan davan\u0131n reddine karar vermek gerekirken kabul\u00fc y\u00f6n\u00fcnde h\u00fck\u00fcm kurulmu\u015f olmas\u0131 hatal\u0131 olup bozmay\u0131 gerektirmi\u015ftir.\u201d (Yarg\u0131tay 7. HD., E. 2014\/18310, K. 2014\/22075, T. 4.12.2014)<\/p>\n
\u0130\u015f Hukukunda teminat senetlerine ili\u015fkin kararlar\u0131nda Yarg\u0131tay 2008 y\u0131l\u0131 ve sonras\u0131nda \u0130\u015f Hukukunda teminat senetleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan Ticaret Hukuku i\u00e7tihatlar\u0131ndan ayr\u0131\u015fan farkl\u0131 bir g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn olu\u015farak yerle\u015fti\u011fini s\u00f6yleyebilmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. B\u00f6ylece Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan i\u015f\u00e7i ve i\u015fveren aras\u0131nda bir denge kurulmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Zira Yarg\u0131tay 9. HD., E. 2008\/29872, K. 2008\/25202 say\u0131l\u0131 ve T. 06.10.2008 tarihli karar\u0131nda; \u201cTicaret Hukuku h\u00fck\u00fcmlerine dayal\u0131 senetlerin, teminat kayd\u0131 i\u00e7erdi\u011finde, poli\u00e7e, bono veya \u00e7ek olsun vasf\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi, ge\u00e7erli olmad\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. \u0130\u015f\u00e7i ve i\u015fverenin taraf olduklar\u0131 i\u015f ili\u015fkisinde ba\u015flang\u0131\u00e7ta i\u015fe girerken, baz\u0131 i\u015f kollar\u0131nda i\u015fverenin teminat amac\u0131 ile bu t\u00fcr senetler ald\u0131\u011f\u0131 uygulama ile anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Ku\u015fkusuz bu durumun kan\u0131tlanmas\u0131 halinde bu \u015fekilde al\u0131nan senet, teminat senedi niteli\u011finde say\u0131lmal\u0131d\u0131r. Di\u011fer taraftan, \u0130\u015f Hukuku; i\u015f\u00e7i ve i\u015fveren ili\u015fkisinde, i\u015fverenin sosyal ve ekonomik bak\u0131m\u0131ndan g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131, i\u015f\u00e7inin korunmas\u0131 ve i\u015f\u00e7i lehine yorum ilkeleri dikkate al\u0131narak, s\u00f6zle\u015fme hukuku alan\u0131nda ayr\u0131lm\u0131\u015f ve farkl\u0131 kurallar getirerek geli\u015fmi\u015ftir. Bu nedenle i\u015f hukukunda, d\u00fczenlenen belgelere kar\u015f\u0131 i\u015f\u00e7i lehine tan\u0131k dinletilmesi yoluna gidilmektedir.\u201d hususlar\u0131na de\u011finmi\u015ftir.<\/p>\n
Bunlardan ba\u015fka Yarg\u0131tay; Ticaret Hukukundaki teminat senetlerinden farkl\u0131 olarak \u0130\u015f Hukukundaki teminat senetlerini ispat hukuku a\u00e7\u0131s\u0131ndan belirgin olarak farkl\u0131 bir \u015fekilde yorumlamaktad\u0131r. B\u00f6ylece Ticaret Hukukunda teminat senedine ili\u015fkin uyu\u015fmazl\u0131klarda senetle ispat zorunlulu\u011funun s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde uyguland\u0131\u011f\u0131 ancak buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u0130\u015f Hukukundaki teminat senedine ili\u015fkin uyu\u015fmazl\u0131klarda i\u015f\u00e7inin korunmas\u0131 ve i\u015fci lehine yorum ilkesi gere\u011fince i\u015f\u00e7iye takdiri delillere ba\u015fvurabilme olana\u011f\u0131n\u0131n tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
Zira Yarg\u0131tay\u2019\u0131n Ticaret Hukuku ile ilgilenen daireleri evvelden ber; bir senedin teminat senedi oldu\u011fu iddialar\u0131n\u0131n ancak kesin delil ile ispatlanaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde kararlar\u0131n\u0131 bulunurken buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u0130\u015f hukuku ile ilgilenen daireler \u201ctan\u0131k\u201d deliline dahi cevaz vermektedir.<\/p>\n
Buna ili\u015fkin olarak; Yarg\u0131tay ilgili hukuk daireleri kararlar\u0131nda, \u201cSenede kar\u015f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclen hukuk i\u015flemlerin senetle ispat\u0131 gerekece\u011fi ku\u015fkusuzdur. (HUMK. m 298, HMK. m 200 ) Ancak, iddialar hukuk eylem niteli\u011finde ise tan\u0131kla ispat\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00c7al\u0131\u015fma ili\u015fkiler de i\u015f\u00e7ilerin daha i\u015fe, ba\u015flarken kendilerinden senet, ibraname ve istifa belgeler al\u0131nmas\u0131 i\u015fverenlerce \u00e7ok s\u0131k s\u0131k ba\u015fvurulan bir uygulamad\u0131r. \u0130\u015f\u00e7inin zay\u0131f durumda bulunmas\u0131 i\u015fe talebi i\u015f d\u00fcnyas\u0131n\u0131n sosyal ve ekonomik yap\u0131s\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutularak bu t\u00fcr belgelerin de\u011ferlendirilmesi gerekir. \u0130\u015fveren ve i\u015f\u00e7i aras\u0131nda senetle kurulacak bir ili\u015fkiye ku\u015fkuyla yakla\u015fmak gerekir. K\u00f6kle\u015fmi\u015f i\u00e7tihatlar\u0131m\u0131z bu sebeple tan\u0131k deliline cevaz vermektedir.\u201d hususlar\u0131na yer verilmi\u015ftir. (Bkz. Yarg. 9 HD, E. 2008\/26781, K. 2008\/22092, T. 25.7.2008; Yarg. 9 HD., E. 2008\/13255, K. 2008\/10991, 1.5.2008 T.; Yarg. 9. HD., E. 2009\/40045, K. 2012\/3124, T. 13.02.2012; Yarg. 9. HD., E. 2010\/18166, K. 2012\/24338, T. 25.6.2012; Yarg. 7. HD., E. 2013\/18315, K. 2014\/13838, T. 19.6.2014; Yarg. 22. HD., E. 2016\/18621, K. 2019\/16459, T. 17.9.2019)<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn bunlardan ba\u015fka \u0130\u015f Hukukunda i\u015fverene teslim edilen teminat senetlerinde teminat ili\u015fkisi ortaya konulmu\u015f olsa dahi senet ancak i\u015fverene verilen zarar, i\u015f\u00e7inin borcu ve yedindeki miktar ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak ge\u00e7erlili\u011fini koruyacakt\u0131r. Ve ancak olarak i\u015fveren bu hususlardan herhangi birini kesin delil ile ispat edilebilirse bu durumda senet kambiyo vasf\u0131n\u0131 koruyacakt\u0131r.<\/p>\n
Buna ili\u015fkin olarak ise Yarg\u0131tay 9. HD., E. 2015\/24338, K. 2017\/18249 say\u0131l\u0131 ve 15.11.2017 tarihli karar\u0131nda; \u201c\u0130\u015f\u00e7iden teminat olarak al\u0131nan senet sebebiyle i\u015f\u00e7inin borcu, i\u015fverene verdi\u011fi zarar veya yedindeki nakit miktar\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Zarar\u0131 ve davac\u0131 i\u015f\u00e7iden alaca\u011f\u0131 oldu\u011funu i\u015fveren ispatlamal\u0131d\u0131r. Teminat niteli\u011finde al\u0131nan bu senetler i\u015fverenin zarar\u0131n\u0131 veya alaca\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlamad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece ge\u00e7ersiz say\u0131lmal\u0131d\u0131r.\u201d hususlar\u0131na de\u011finilmi\u015ftir.<\/p>\n
Ayr\u0131ca Yarg\u0131tay 9. HD., E. 2017\/6563 K. 2017\/17139 say\u0131l\u0131 ve 1.11.2017 tarihli karar\u0131nda ise; \u201c\u0130\u015f\u00e7iden teminat olarak al\u0131nan senet sebebiyle i\u015f\u00e7inin borcu, i\u015fverene verdi\u011fi zarar miktar\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Zarar\u0131 i\u015fveren ispatlamal\u0131d\u0131r. Teminat niteli\u011finde al\u0131nan bu senetler i\u015fverenin zarar\u0131n\u0131 kan\u0131tlamad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece ge\u00e7ersiz say\u0131lmal\u0131d\u0131r. Somut uyu\u015fmazl\u0131kta, davaya konu senedin teminat senedi oldu\u011fu tart\u0131\u015fmas\u0131zd\u0131r. Davac\u0131 i\u015f\u00e7iden teminat olarak al\u0131nan senet sebebiyle i\u015f\u00e7inin ve kefilin borcu, i\u015fverene verdi\u011fi zarar miktar\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. H\u00fckme esas al\u0131nan 08.01.2013 tarihli bilirki\u015fi raporunda, dosyada 07.08.2015 tarihli… ad\u0131na yap\u0131lm\u0131\u015f 150,00 Euro tutarl\u0131 alacak formuna rastland\u0131\u011f\u0131, di\u011fer zararlar\u0131 ispat edecek belgenin dosyada mevcut olmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015f olup, bu miktar kadar zarara neden oldu\u011funa g\u00f6re, zarar mahsup edildikten sonra kalan miktardan davac\u0131lar\u0131n bor\u00e7lu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespitine karar verilmesi gerekirken, davan\u0131n yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde reddi hatal\u0131 olup bozmay\u0131 gerektirmi\u015ftir.\u201d hususlar\u0131na yer vermi\u015ftir.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak; \u0130\u015f hukukunda teminat senetleri, i\u015fverenlerin i\u015f ili\u015fkisinden kaynakl\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri nedeni ile i\u015f\u00e7ilerinden ald\u0131klar\u0131 kambiyo senetlerini ifade eder. Yarg\u0131tay yerle\u015fik i\u00e7tihatlar\u0131nda, bu t\u00fcr senetlerin ge\u00e7erlili\u011fi ve hukuki niteli\u011fi konusunda yukar\u0131da izah etti\u011fimiz do\u011frultuda \u00f6l\u00e7\u00fctler belirlemi\u015ftir. Ticaret hukukundaki kesin delille ispat kural\u0131na kar\u015f\u0131n, i\u015f hukukunda i\u015f\u00e7inin korunmas\u0131 ilkesi gere\u011fi i\u015f\u00e7i lehine tan\u0131k gibi takdiri delillerin kullan\u0131lmas\u0131na olanak tan\u0131nmaktad\u0131r. Bununla birlikte, \u0130\u015f Hukukunda teminat senetleri ancak i\u015fverenin u\u011frad\u0131\u011f\u0131 zarar\u0131 ya da i\u015f\u00e7iden olan alaca\u011f\u0131n\u0131 kesin delillerle ispatlamas\u0131 h\u00e2linde ge\u00e7erli say\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Sayg\u0131 ile,<\/p>\n
Av. Abdullah Gevher<\/p>\n
Av. B\u00fc\u015fra Gevher\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130\u015f hukukundaki teminat senetleri; a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak i\u015fverenlerin i\u015f ili\u015fkisinden do\u011fan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri i\u00e7in i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi kurulurken veyahut sonras\u0131nda teminat olarak i\u015f\u00e7ilerden ald\u0131klar\u0131 kambiyo senetleriyle ilgilidir. Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan bir kambiyo senedinin i\u015f mahkemelerinin g\u00f6rev alan\u0131na giren teminat senedi olarak de\u011ferlendirilmesine ili\u015fkin kararlar\u0131nda; 1. Kambiyo senedi hen\u00fcz i\u015fleme koyulmam\u0131\u015fsa ve varl\u0131\u011f\u0131 ink\u00e2r ediliyorsa senedin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ispatlanmas\u0131 gerekmektedir. \u201cDavac\u0131 dava dilek\u00e7esi ile i\u015fyerine giri\u015fte i\u015fverene verdi\u011fini iddia etti\u011fi teminat senedinin kendisine iadesine karar verilmesini talep etmi\u015f ise de daval\u0131, b\u00f6yle bir teminat senedi alaca\u011f\u0131n\u0131 kabul etmemi\u015f, teminat senedinin var oldu\u011fu bu a\u015famada ortaya konulamam\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re, davac\u0131n\u0131n teminat senedinin kendisine iadesine ili\u015fkin talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, bu hususta olumlu ya da olumsuz bir karar verilememesi hatal\u0131d\u0131r.\u201d Yarg\u0131tay 9. HD., E. 2016\/5826 K. 2019\/22774 T. 19.12.2019 2. Kambiyo senedinin bu kapsamda de\u011ferlendirilebilmesi i\u00e7in 7036 say\u0131l\u0131 Kanunu\u2019nun 5\u2019nci maddesi kapsam\u0131na girecek \u015fekilde i\u015f ili\u015fkisinin teminat\u0131 olarak verildi\u011finin ispat\u0131 gerekmektedir. \u201cYukar\u0131da yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalar ile somut olaya ili\u015fkin maddi ve hukuki olgular \u00e7er\u00e7evesinde somut olay irdelendi\u011finde; uyu\u015fmazl\u0131kta …. Ltd. \u015eti.’nin taraf olmad\u0131\u011f\u0131, \u015firket aleyhine a\u00e7\u0131lan i\u015f\u00e7ilik alacaklar\u0131n\u0131n tahsili davas\u0131n\u0131n da sonu\u00e7land\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, daval\u0131 bor\u00e7lu davac\u0131n\u0131n orta\u011f\u0131 oldu\u011fu bu \u015firkette sigortas\u0131z i\u015f\u00e7i oldu\u011funu savunmu\u015f ve Mahkemece de bu iddiaya dayan\u0131larak h\u00fck\u00fcm tesis edilmi\u015f ise de daval\u0131n\u0131n ceza yarg\u0131lamas\u0131nda \u015fikayet\u00e7i …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-97172","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n