Kesinle\u015fen bir genel haciz yolu ile takipte, alaca\u011f\u0131 tahsil amac\u0131yla \u00e7e\u015fitli haciz t\u00fcrleri talep edilebilir. \u0130cra ve \u0130flas Kanunu; ruhu itibariyle hem alacakl\u0131 hem de bor\u00e7lu taraf menfaatlerini korumaya y\u00f6nelik bir kanundur. Bu sebeple alacakl\u0131 tarafa, takibin kesinle\u015fmesi akabinde haciz yolu a\u00e7\u0131lacakt\u0131r fakat bor\u00e7luya ait baz\u0131 mal varl\u0131klar\u0131 i\u00e7in haciz yolu kanun gere\u011fi a\u00e7\u0131k de\u011fildir. Bu mal varl\u0131klar\u0131 \u0130.\u0130.K.\u2018 nun haczi caiz olmayan mallar ve haklar ba\u015fl\u0131kl\u0131 82.maddesinde d\u00fczenlenmi\u015ftir:<\/p>\n
\u0130.\u0130.K. m.82 \u201cA\u015fa\u011f\u0131daki \u015feyler haczolunamaz:<\/p>\n
1. Devlet mallar\u0131 ile mahsus kanunlar\u0131nda haczi caiz olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6sterilen mallar,<\/p>\n
2. (De\u011fi\u015fik: 2\/7\/2012-6352\/16 md.) Ekonomik faaliyeti, sermayesinden ziyade beden\u00ee \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na dayanan bor\u00e7lunun mesle\u011fini s\u00fcrd\u00fcrebilmesi i\u00e7in gerekli olan her t\u00fcrl\u00fc e\u015fya, <\/p>\n
3. (De\u011fi\u015fik: 2\/7\/2012-6352\/16 md.) Para, k\u0131ymetli evrak, alt\u0131n, g\u00fcm\u00fc\u015f, de\u011ferli ta\u015f, antika veya s\u00fcs e\u015fyas\u0131 gibi k\u0131ymetli \u015feyler hari\u00e7 olmak \u00fczere, bor\u00e7lu ve ayn\u0131 \u00e7at\u0131 alt\u0131nda ya\u015fayan aile bireyleri i\u00e7in l\u00fczumlu e\u015fya; ayn\u0131 ama\u00e7la kullan\u0131lan e\u015fyan\u0131n birden fazla olmas\u0131 durumunda bunlardan biri, <\/p>\n
4. Bor\u00e7lu \u00e7ift\u00e7i ise kendisinin ve ailesinin ge\u00e7imi i\u00e7in zaruri olan arazi ve \u00e7ift hayvanlar\u0131 ve nakil vas\u0131talar\u0131 ve di\u011fer eklenti ve ziraat aletleri; de\u011filse, sanat ve mesleki i\u00e7in l\u00fczumlu olan alat ve edevat ve kitaplar\u0131 ve arabac\u0131, kay\u0131k\u00e7\u0131, hamal gibi k\u00fc\u00e7\u00fck nakliye erbab\u0131n\u0131n ge\u00e7imlerini temin eden nakil vas\u0131talar\u0131, <\/p>\n
5. Bor\u00e7lu ve ailesinin idareleri i\u00e7in l\u00fczumlu ise bor\u00e7lunun tercih edece\u011fi bir s\u00fct veren mandas\u0131 veya ine\u011fi veyahut \u00fc\u00e7 ke\u00e7i veya koyunu ve bunlar\u0131n \u00fc\u00e7 ayl\u0131k yem ve yatakl\u0131klar\u0131, <\/p>\n
6. Bor\u00e7lunun ve ailesinin iki ayl\u0131k yiyecek ve yakacaklar\u0131 ve bor\u00e7lu \u00e7ift\u00e7i ise gelecek mahs\u00fcl i\u00e7in laz\u0131m olan tohumlu\u011fu, <\/p>\n
7. Bor\u00e7lu ba\u011f, bah\u00e7e veya meyve veya sebze yeti\u015ftiricisi ise kendisinin ve ailesinin ge\u00e7imi i\u00e7in zaruri olan ba\u011f bah\u00e7e ve bu sanat i\u00e7in l\u00fczumlu bulunan alet ve edevat, Ge\u00e7imi hayvan yeti\u015ftirmeye m\u00fcnhas\u0131r olan bor\u00e7lunun kendisi ve ailesinin mai\u015fetleri i\u00e7in zaruri olan miktar\u0131 ve bu hayvanlar\u0131n \u00fc\u00e7 ayl\u0131k yem ve yatakl\u0131klar\u0131, <\/p>\n
8. Bor\u00e7lar Kanununun 510 uncu maddesi mucibince haczolunmamak \u00fczere tesis edilmi\u015f olan kayd\u0131 hayatla iratlar, <\/p>\n
9. Memleketin ordu ve zab\u0131ta hizmetlerinde mal\u00fcl olanlara ba\u011flanan emeklilik maa\u015flar\u0131 ile bu hizmetlerden birinin ifas\u0131 sebebiyle ailelerine ba\u011flanan maa\u015flar ve ordunun hava ve denizalt\u0131 mensuplar\u0131na verilen u\u00e7u\u015f ve dal\u0131\u015f tazminat ve ikramiyeleri, Askeri mal\u00fcllerle, \u015fehit yetimlerine verilen terfi zamm\u0131 ve 1485 numaral\u0131 kanun h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re verilen inhisar beyiye hisseleri, <\/p>\n
10. Bir muavenet sand\u0131\u011f\u0131 veya cemiyeti taraf\u0131ndan hastal\u0131k, zaruret ve \u00f6l\u00fcm gibi hallerde ba\u011flanan maa\u015flar, 1262-1 <\/p>\n
11. V\u00fccut veya s\u0131hhat \u00fczerine ika edilen zararlar i\u00e7in tazminat olarak mutazarr\u0131r\u0131n kendisine veya ailesine toptan veya irat \u015feklinde verilen veya verilmesi laz\u0131m gelen paralar, <\/p>\n
12. (De\u011fi\u015fik: 2\/7\/2012-6352\/16 md.) Bor\u00e7lunun haline m\u00fcnasip evi, <\/p>\n
13. (Ek: 2\/7\/2012-6352\/16 md.) \u00d6\u011frenci burslar\u0131. Medeni Kanunun 807 nci maddesi h\u00fckm\u00fc sakl\u0131d\u0131r. 2, 3, 4, 5, 7 ve 12 numaral\u0131 bendlerdeki istisna, borcun bu e\u015fya bedelinden do\u011fmamas\u0131 haline munhas\u0131rd\u0131r. (Ek f\u0131kra: 2\/7\/2012-6352\/16 md.) Birinci f\u0131kran\u0131n (2), (4), (7) ve (12) numaral\u0131 bentlerinde say\u0131lan mallar\u0131n k\u0131ymetinin fazla olmas\u0131 durumunda, bedelinden haline m\u00fcnasip bir k\u0131sm\u0131, ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabilmesi amac\u0131yla bor\u00e7luya b\u0131rak\u0131lmak \u00fczere haczedilerek sat\u0131l\u0131r. (Ek f\u0131kra: 2\/7\/2012-6352\/16 md.) \u0130cra memuru, haczi talep edilen mal veya haklar\u0131n haczinin caiz olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendirir ve talebin kabul\u00fcne veya reddine karar verir.\u201d <\/p>\n
\u0130lgili kanun maddesinin 12.f\u0131kras\u0131nda da a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtildi\u011fi \u00fczere bor\u00e7lunun haline m\u00fcnasip evi kanun gere\u011fi haczedilemez. Bu yaz\u0131m\u0131zda \u201c bor\u00e7lunun haline m\u00fcnasip evi\u201d kavram\u0131na ve a\u00e7\u0131lacak bir meskeniyet davas\u0131n\u0131n icra dosyas\u0131na etkisine de\u011finece\u011fiz.<\/p>\n
Bor\u00e7lunun haline m\u00fcnasip evi, bor\u00e7lunun bakmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu ailesi ile birlikte ya\u015fam\u0131n\u0131 idame ettirdi\u011fi, bor\u00e7lu ve ailesinin hayat\u0131na devam edebilmesi ve ge\u00e7inimini sa\u011flayabilmesi i\u00e7in gerekli olan ev olarak anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Buradaki ev kavram\u0131 bir gecekondu, apartman dairesi, ba\u011f evi v.s. olabilir zira evin bor\u00e7lunun haline m\u00fcnasip olup olmad\u0131\u011f\u0131 o andaki sosyal ve ekonomik durumuna g\u00f6re de\u011ferlendirilecektir. Ayr\u0131ca, tek bir ev i\u00e7in meskeniyet iddias\u0131nda bulunulaca\u011f\u0131 ile ilgili de kesin bir h\u00fck\u00fcm bulunmamakla beraber haline m\u00fcnasip olmas\u0131 ispatland\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece bor\u00e7lunun bakmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu ailesinin bulundu\u011fu ev say\u0131s\u0131 ve yukar\u0131da de\u011finildi\u011fi \u00fczere sosyal ve ekonomik durumu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak yarg\u0131lama yap\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n
Haczedilmezlik \u015fikayeti \u0130.\u0130.K. m.16 kapsam\u0131nda7 g\u00fcnl\u00fck hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc \u015fikayete tabidir. Buna g\u00f6re haczin \u00f6\u011frenildi\u011fi tarihten itibaren (bu s\u00fcre uygulamada \u015fayet g\u00f6nderilmi\u015f ise genellikle 103 davetiyesi ile ba\u015flayacakt\u0131r. ) 7 g\u00fcnl\u00fck hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcre i\u00e7erisinde bor\u00e7lu taraf \u0130CRA MAHKEMES\u0130NE maskeniyet iddias\u0131nda bulunabilir. Meskeniyet iddias\u0131nda bulunabilecek taraf bor\u00e7lu olup , \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131slar\u0131n bu iddiay\u0131 \u00f6ne s\u00fcrme imkan\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Konu ile ilgili olarak ;<\/p>\n
Yarg\u0131tay 12. Hukuk Dairesi 2025\/798 Esas 2025\/2532 Karar \u201c Hemen belirtmek gerekir ki, \u0130\u0130K’n\u0131n 283\/1. maddesine g\u00f6re “Davac\u0131, iptal davas\u0131 sabit oldu\u011fu takdirde, bu davaya konu te\u015fkil eden mal \u00fczerinde cebri icra yolu ile, hakk\u0131n\u0131 almak yetkisini elde eder ve davan\u0131n konusu ta\u015f\u0131nmazsa, daval\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131s \u00fczerindeki kayd\u0131n tashihine mahal olmadan o ta\u015f\u0131nmaz\u0131n haciz ve sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 istiyebilir.” sat\u0131\u015f ile 3. ki\u015fiye ge\u00e7en m\u00fclkiyet tasarrufun iptaline karar verilmesi ile bor\u00e7luya geri d\u00f6nmez. Yaln\u0131zca, alacakl\u0131ya, 3. ki\u015fiye ait ta\u015f\u0131nmaz \u00fczerine haciz koydurarak satt\u0131rmak suretiyle alaca\u011f\u0131n\u0131 tahsil imkan\u0131 verir. Hacze dayanak yap\u0131lan tasarrufun iptali ilam\u0131nda da an\u0131lan yasa h\u00fckm\u00fcne uygun olarak yaln\u0131zca sat\u0131\u015f i\u015fleminin iptaline karar verilmekle yetinilmi\u015f olup; 3. ki\u015fi ad\u0131na olan tapu kayd\u0131n\u0131n iptali ile bor\u00e7lu ad\u0131na tesciline dair bir h\u00fck\u00fcm kurulmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle, ta\u015f\u0131nmaz\u0131n m\u00fclkiyeti \u015fikayet\u00e7i 3. ki\u015fiye aittir. <\/p>\n
\u00d6te yandan, \u0130\u0130K.’n\u0131n 82. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131n\u0131n 12. bendinde; bor\u00e7lunun haline m\u00fcnasip evinin haczolunamayaca\u011f\u0131 ifade edilmi\u015ftir. An\u0131lan yasal d\u00fczenleme uyar\u0131nca, meskeniyet \u015fikayeti, yaln\u0131zca takip bor\u00e7lusuna tan\u0131nm\u0131\u015f bir hak olup; takipte bor\u00e7lu s\u0131fat\u0131 ta\u015f\u0131mayan 3. ki\u015finin bu \u015fikayette bulunmaya hakk\u0131 yoktur.\u201d <\/p>\n
Yarg\u0131tay 12. Hukuk Dairesi 2025\/304 Esas 2025\/1858 Karar \u201c \u0130\u0130K’n\u0131n 82. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131n\u0131n 12. bendi gere\u011fince; bor\u00e7lunun \u201chaline m\u00fcnasip\u201d evi haczedilemez. Bu maddeye dayal\u0131 haczedilmezlik \u015fikayetinde bulunma hakk\u0131 bor\u00e7lunun \u015fahs\u0131na s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bir ba\u015fka ifadeyle, meskeniyet \u015fikayeti, \u015fahsi hak niteli\u011finde olup, iddiada bulunan ki\u015finin ihtiyac\u0131 ve haczedilen meskenin bu \u015fahs\u0131n haline m\u00fcnasip olup olmad\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131larak sonu\u00e7land\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir. Bu nedenle, haczedilmezlik \u015fikayetinin incelenmesi s\u0131ras\u0131nda \u015fikayet\u00e7i bor\u00e7lunun \u00f6l\u00fcm\u00fc halinde miras\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n yarg\u0131lamay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeleri m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n
\u00d6te yandan, bor\u00e7lunun \u00f6l\u00fcm\u00fc ile \u0130\u0130K’n\u0131n 53. maddesi uyar\u0131nca; alacakl\u0131 taraf\u0131ndan takibin miras\u00e7\u0131lara y\u00f6neltilmesi ve bu konuda muht\u0131ra tebli\u011finden sonra, miras\u00e7\u0131lar haczin kendilerine tebli\u011f tarihinden ya da \u00f6\u011frenmeleri halinde bu tarihten itibaren \u0130\u0130K’nun 16\/1. maddesinde \u00f6n g\u00f6r\u00fclen yasal yedi g\u00fcnl\u00fck s\u00fcrede \u0130\u0130K’n\u0131n 82\/12. maddesi uyar\u0131nca kendileri ad\u0131na haczedilmezlik \u015fikayetinde bulunabileceklerdir.\u201d<\/p>\n
Akabinde icra hukuk mahkemesi ke\u015fif ve bilirki\u015fi delillerine ba\u015fvurmak suretiyle iddiay\u0131 de\u011ferlendirecektir. \u00d6\u011fretide ikame ilkesinin ev hacizlerinde de uygulanaca\u011f\u0131 kabul edilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re, bor\u00e7lu ve bakmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu ailesi y\u00f6n\u00fcnden haline m\u00fcnasip ev almaya yeterli paran\u0131n bor\u00e7lu tarafa b\u0131rak\u0131lmas\u0131 suretiyle evin haczine ve sat\u0131\u015f\u0131na imkan sa\u011flanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Burada \u00f6nemle belirtmek gerekir ki, bor\u00e7lunun haline m\u00fcnasip evinin de\u011feri HAC\u0130Z TAR\u0130H\u0130 \u0130T\u0130BAR\u0130YLE belirlenecektir. \u00d6rnek olarak ;<\/p>\n
Yarg\u0131tay 12. Hukuk Dairesi 2025\/619 Esas 2025\/2123 Karar \u201c 2004 say\u0131l\u0131 \u0130\u0130K’n\u0131n 82. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131n\u0131n 12. bendinde; ‘bor\u00e7lunun “haline m\u00fcnasip” evi haczedilemez.’ h\u00fckm\u00fcne yer verilmi\u015ftir. <\/p>\n
Meskeniyet iddias\u0131 nedeniyle haczedilmezlik \u015fikayetinde; haline m\u00fcnasip ev de\u011feri ve \u015fikayete konu ta\u015f\u0131nmaz\u0131n de\u011ferinin, haciz tarihi itibariyle ta\u015f\u0131nmaz\u0131n bulundu\u011fu b\u00f6lgedeki di\u011fer ta\u015f\u0131nmazlarla emsal mukayesesi yap\u0131lmak ve ayn\u0131 vas\u0131ftaki ta\u015f\u0131nmazlar\u0131n al\u0131m-sat\u0131m de\u011ferleri denetime elveri\u015fli ve somut veriler i\u00e7erecek \u015fekilde tespit edilmek suretiyle, \u0130\u0130K’n\u0131n 82\/12. maddesi gere\u011fince belirlendikten sonra bor\u00e7lunun haline m\u00fcnasip evi alabilece\u011fi miktar, mahcuzun de\u011ferinden az ise mahcuzun sat\u0131larak, bor\u00e7lunun haline m\u00fcnasip ev almas\u0131 i\u00e7in gerekli bedelin kendisine, artan\u0131n hak sahiplerine \u00f6denmesine, sat\u0131\u015f\u0131n bor\u00e7lunun haline m\u00fcnasip ev alabilece\u011fi miktardan az olmamak \u00fczere yap\u0131lmas\u0131na; \u015fayet bor\u00e7lunun haline m\u00fcnasip evi alabilece\u011fi miktar mahcuzun de\u011ferinden fazla ise haczin kald\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
Bu k\u0131staslar\u0131 a\u015fan nitelik ve evsaftaki yerlerle, makul \u00f6l\u00e7\u00fcleri ge\u00e7en oda ve salonu kapsayan ve ikamet i\u00e7in zorunlu \u00f6\u011feleri i\u00e7eren bir meskenin d\u0131\u015f\u0131ndaki yerler, maddede \u00f6ng\u00f6r\u00fclen amaca ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Bor\u00e7lunun g\u00f6rev ve s\u0131fat\u0131, kendisinin yukar\u0131da belirlenenden daha g\u00f6rkemli bir meskende ikamet etmesini gerektirmez.<\/p>\n
Yine bor\u00e7lunun, \u015fikayete konu ta\u015f\u0131nmaz\u0131n bulundu\u011fu muhitte oturmas\u0131 zorunlu olmad\u0131\u011f\u0131ndan, daha m\u00fctevazi semtlerde haline m\u00fcnasip meskenin de\u011ferinin bilirki\u015fi marifeti ile tespit edilerek sonucuna g\u00f6re karar verilmesi gerekmektedir.<\/p>\n
\u00d6te yandan yukar\u0131da da belirtildi\u011fi \u00fczere meskeniyet iddias\u0131 bir haczedilmezlik \u015fikayeti olup; mahcuzun de\u011ferinin ve bor\u00e7lunun haline m\u00fcnasip alabilece\u011fi mesken de\u011ferinin haciz tarihi itibariyle belirlenmesi zorunludur.<\/p>\n
Somut olayda, mahallinde 29\/11\/2023 tarihinde yap\u0131lan ke\u015fif sonras\u0131 d\u00fczenlenen 06.12.2023 tarihli bilirki\u015fi raporunda, dava konusu ta\u015f\u0131nmaz\u0131n ke\u015fif tarihi itibariyle de\u011ferinin 1.140.000,00 TL oldu\u011fu, haline m\u00fcnasip ev de\u011ferlendirmesinin ise; Fatsa il\u00e7esi s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde ara\u015ft\u0131rma yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtilerek ve sahibinden.com internet sitesindeki ilanlardan 5 adet 1+1 ev emsalleri \u00fczerinden 5 adet ilan\u0131n ortalama de\u011feri al\u0131nmak suretiyle sonuca giderek 1.248.000,00 TL olarak belirlendi\u011fi, \u0130lk Derece Mahkemesince ke\u015fif tarihi itibariyle tespit edilen bu de\u011fer \u00fczerinden h\u00fck\u00fcm kuruldu\u011fu, ancak h\u00fckme esas al\u0131nan raporun eksik inceleme \u00fcr\u00fcn\u00fc ve denetime elveri\u015fli olmad\u0131\u011f\u0131, bor\u00e7lunun gerek \u015fikayete konu ta\u015f\u0131nmaz\u0131n, gerekse daha m\u00fctevaz\u0131 semtlerde h\u00e2line m\u00fcnasip alabilece\u011fi evin de\u011ferinin denetime elveri\u015fli olmay\u0131p net sat\u0131\u015f fiyatlar\u0131n\u0131n somut verilerle belirlenmedi\u011fi, meskeniyet iddia edilen ta\u015f\u0131nmaz bodrum katta 2+1 odal\u0131 ve 95 m2 oldu\u011fu halde, 1.katta ve daha b\u00fcy\u00fck metrekareye sahip emsalden fazla de\u011fer takdir edildi\u011fi, d\u00fc\u015f\u00fck de\u011ferde iki adet emsal belirlendi\u011fi halde be\u015f adet ta\u015f\u0131nmaz\u0131n ortalamas\u0131 al\u0131narak farkl\u0131 bir de\u011fere ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131, haline m\u00fcnasip ev de\u011ferlemesinde hangi tarihin esas al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirtilmedi\u011fi, \u00f6te yandan \u015fikayet konusu ta\u015f\u0131nmaz\u0131n ve haline m\u00fcnasip evin de\u011ferinin haciz tarihi itibari ile belirlenmesi gerekti\u011finin g\u00f6z ard\u0131 edildi\u011fi, dolay\u0131s\u0131yla raporun bu hali ile, denetime ve h\u00fck\u00fcm kurmaya elveri\u015fli olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
O halde mahkemece bilirki\u015fiden ek rapor al\u0131narak, \u015fikayet konusu hacizli ta\u015f\u0131nmaz\u0131n de\u011ferinin haciz tarihi itibariyle tespit edilmesi ve haciz tarihi itibariyle bor\u00e7lunun daha m\u00fctevazi semtlerde haline m\u00fcnasip evi alabilece\u011fi de\u011ferin a\u00e7\u0131k, net ve tek rakam olarak yukar\u0131da de\u011finilen ilke ve kurallar g\u00f6zetilerek tespit edilmesi ve sonucuna g\u00f6re karar verilmesi i\u00e7in karar\u0131n bozulmas\u0131 gerekmi\u015ftir.\u201d Karar\u0131 ile de\u011fer tarihinin haciz tarihi oldu\u011fu h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u015eayet meskeniyet iddias\u0131nda bulunulan ta\u015f\u0131nmaz \u00fczerinde hacizden \u00f6nce konulan ve haciz tarihi itibariyle hen\u00fcz borcu \u00f6denmeyen bir ipotek borcu bulunmas\u0131 halinde, Yarg\u0131tay kararlar\u0131 gere\u011fi haczedilmezlik \u015fikayeti reddedilecektir.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 12. Hukuk Dairesi 2024\/6921 Esas 2025\/460 Karar \u201c Bor\u00e7lunun daha \u00f6nce ipotek etti\u011fi ta\u015f\u0131nmaz\u0131 hakk\u0131nda sonradan haczedilmezlik \u015fikayetinde bulunabilmesi i\u00e7in ipote\u011fin konut kredisi, esnaf kredisi, zirai kredi gibi zorunlu olarak kurulmu\u015f ipoteklerden olmas\u0131 gerekir. Zira zorunlu olarak kurulan ipote\u011fin meskeniyet \u015fikayetine engel te\u015fkil etmeyece\u011fi ilkesi, bu ipote\u011fin sosyal ama\u00e7l\u0131 olarak verilen kredinin teminat\u0131n\u0131 olu\u015fturmas\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda, bor\u00e7lunun serbest iradesi ile kurdu\u011fu ipotekler, ad\u0131 ge\u00e7enin daha sonra bu yerle ilgili olarak meskeniyet iddias\u0131nda bulunmas\u0131n\u0131 engeller ise de, haciz tarihi itibariyle ipotek konusu borcun \u00f6denmesi halinde, ipotekle y\u00fck\u00fcml\u00fc bulunmayan ta\u015f\u0131nmaz hakk\u0131nda meskeniyet \u015fikayetinde bulunulabilir. <\/p>\n
Somut olayda, takip dosyas\u0131ndan bor\u00e7lunun \u015fikayete konu ta\u015f\u0131nmaz\u0131 \u00fczerine 16.07.2019 tarihinde haciz konuldu\u011fu, haciz tarihinden \u00f6nce ta\u015f\u0131nmaz\u0131n tapu kayd\u0131nda 3. ki\u015fi T.Halkbank A.\u015e. lehine S. K. ‘\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 ve kullanaca\u011f\u0131 asaleten ve kefaleten kredilerinin, do\u011fmu\u015f ve do\u011facak t\u00fcm bor\u00e7 ve risklerinin teminat\u0131n\u0131 te\u015fkil etmek \u00fczere 300.000,00 TL’ye kadar 10.10.2016 tarihli 1. dereceden fekki bankaya bildirilinceye kadar s\u00fcresiz limit ipote\u011fi tesis edildi\u011fi, ipotek alacakl\u0131s\u0131 T.Halkbank A.\u015e.\u2019nin 20.11.2023 tarihli yaz\u0131 cevab\u0131nda ipotek borcunun devam etti\u011finin bildirildi\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
O halde, \u015fikayete konu ta\u015f\u0131nmaz \u00fczerinde hacizden \u00f6nce tesis edilen ve haciz tarihi itibari ile ipote\u011fe ba\u011fl\u0131 borcu \u00f6denmeyen, zorunlu olmayan ipote\u011fin mevcut oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmakla, bor\u00e7lu meskeniyet \u015fikayetinden vazge\u00e7mi\u015f say\u0131laca\u011f\u0131ndan \u0130lk Derece Mahkemesince \u015fikayetin bu nedenle reddinin gerekti\u011fi, ayr\u0131ca borca itiraza ili\u015fkin h\u00fck\u00fcm k\u0131sm\u0131nda borca itiraz\u0131n s\u00fcreden reddine dair a\u00e7\u0131k\u00e7a h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131 gerekirken yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde h\u00fck\u00fcm tesisi isabetsiz olup bozmay\u0131 gerektirmi\u015ftir.\u201d<\/p>\n
Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu 2022\/12-76 Esas 2023\/544 Karar \u201c Bor\u00e7lunun daha \u00f6nce ipotek etti\u011fi ta\u015f\u0131nmaz\u0131 hakk\u0131nda ise sonradan haczedilmezlik \u015fik\u00e2yetinde bulunabilmesi i\u00e7in ipote\u011fin mesken kredisi, esnaf kredisi, zirai kredi gibi zorunlu olarak kurulmu\u015f ipoteklerden olmas\u0131 gerekir. Zorunlu olarak kurulan ipote\u011fin meskeniyet \u015fik\u00e2yetine engel te\u015fkil etmeyece\u011fi ilkesi, bu ipote\u011fin sosyal ama\u00e7l\u0131 olarak verilen kredinin teminat\u0131n\u0131 olu\u015fturmas\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda, bor\u00e7lunun serbest iradesi ile kurdu\u011fu ipotekler, daha sonra bu yerle ilgili olarak meskeniyet iddias\u0131nda bulunmas\u0131n\u0131 engeller. Meskenini kendi iradesiyle ipotek eden bor\u00e7lunun art\u0131k ona ihtiyac\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 kabul edilmelidir. Ancak, haciz tarihi itibariyle ipotek konusu borcun \u00f6denmi\u015f olmas\u0131 h\u00e2linde ise ipotekle y\u00fck\u00fcml\u00fc bulunmayan ta\u015f\u0131nmaz hakk\u0131nda meskeniyet \u015fik\u00e2yetinde bulunulabilir. Aksi takdirde, kurulan bir ipotek borcu \u00f6denmi\u015f olsa dahi, bundan sonraki t\u00fcm hacizler y\u00f6n\u00fcnden meskeniyet \u015fik\u00e2yetinin m\u00fcmk\u00fcn bulunmad\u0131\u011f\u0131 gibi kabul edilemeyecek bir sonu\u00e7 ortaya \u00e7\u0131kar. Hukuk Genel Kurulunun 18.03.2015 tarihli ve 2013\/12-1576 Esas, 2015\/1045 Karar ile 29.05.2015 tarihli ve 2013\/12-2169 Esas, 2015\/1463 Karar say\u0131l\u0131 kararlar\u0131nda da benzer hususlar benimsenmi\u015ftir. <\/p>\n
5. Bor\u00e7lu ipotek tesisine r\u0131za g\u00f6stermi\u015f olmakla ta\u015f\u0131nmaz\u0131n sat\u0131lmas\u0131n\u0131 g\u00f6ze alm\u0131\u015f ve b\u00f6ylece meskeniyet iddias\u0131ndan \u00f6nceden vazge\u00e7mi\u015ftir (Necmeddin M. Berkin, Tatbikat\u00e7\u0131lara \u0130cra ve \u0130flas Hukuku Rehberi, \u0130stanbul, 1980, s. 217). Bor\u00e7lu, haczedilmez bir mal\u0131n\u0131 rehnetmek suretiyle haczedilmezlik imtiyaz\u0131ndan feragat etmi\u015f olmaktad\u0131r. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, haczedilmezli\u011fi sadece o rehnin alacakl\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 de\u011fil, bir ba\u015fka alacakl\u0131ya kar\u015f\u0131 da ileri s\u00fcrememelidir (Ramazan Arslan, Alacaklar\u0131n Tahsili Hususunda Cebri \u0130cra ve Yarg\u0131lama An\u0131nda Kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan Sorunlar ve \u00c7\u00f6z\u00fcm Yollar\u0131, 5-7 Temmuz 1991, Abant Palace, s.17).<\/p>\n
6. \u0130potek ise 4721 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Meden\u00ee Kanunu\u2019nun (4721 say\u0131l\u0131 Kanun) 881 il\u00e2 897 nci maddeleri aras\u0131nda d\u00fczenlenmi\u015f, ancak kanun koyucu taraf\u0131ndan bu h\u00fck\u00fcmlerde ipotekle ilgili bir tan\u0131ma yer verilmemi\u015ftir. Doktrinde ipotek kavram\u0131, ki\u015fisel bir alaca\u011f\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na alma amac\u0131n\u0131 g\u00fcden, k\u0131ymetli evraka ba\u011fl\u0131 olmayan ve bir ta\u015f\u0131nmaz\u0131n de\u011ferinden alacakl\u0131n\u0131n alaca\u011f\u0131n\u0131 elde etmesi olana\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flayan s\u0131n\u0131rl\u0131 ayni hak olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r (Jale G. Akipek, Turgut Ak\u0131nt\u00fcrk, E\u015fya Hukuku, 2009, s.786; Kemal G\u00fcrsoy, Fikret Eren, Erol Cansel, T\u00fcrk E\u015fya Hukuku, 1984, s. 1032). 4721 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 881 inci maddesine g\u00f6re h\u00e2len mevcut olan veya hen\u00fcz do\u011fmam\u0131\u015f olmakla beraber do\u011fmas\u0131 kesin veya olas\u0131 bulunan herhangi bir alacak, ipotekle g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nabilir. \u0130pote\u011fin bor\u00e7luya ait bir ta\u015f\u0131nmaz \u00fczerinde kurulmas\u0131 \u015fart olmad\u0131\u011f\u0131 gibi bor\u00e7luya ait bir ta\u015f\u0131nmaz \u00fczerinde ipotek kurulmas\u0131ndan sonra bor\u00e7lunun bu ta\u015f\u0131nmaz\u0131n m\u00fclkiyetini devretmesine de engel yoktur.<\/p>\n
7. 4721 say\u0131l\u0131 Kanun’un 851 inci maddesindeki d\u00fczenlemeden anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere ipotek, g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen alaca\u011f\u0131n miktar\u0131n\u0131n belirli olup olmamas\u0131na g\u00f6re iki \u015fekilde kurulabilir. Buna g\u00f6re, ipotekle g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen alaca\u011f\u0131n miktar\u0131 belirli ise anapara ipote\u011fi, belirli de\u011filse \u00fcst s\u0131n\u0131r (limit) ipote\u011fi kurulabilir.<\/p>\n
8. 4721 say\u0131l\u0131 Kanun’un 851 inci maddesine g\u00f6re miktar\u0131 belli olmayan ya da hen\u00fcz do\u011fmam\u0131\u015f bir alaca\u011f\u0131n ipotekle teminat alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 h\u00e2linde, alaca\u011f\u0131n miktar\u0131 hen\u00fcz bilinmedi\u011finden ipotekte belirlilik ilkesi gere\u011fince ipotekli ta\u015f\u0131nmaz\u0131n azami miktar\u0131 i\u00e7in teminat te\u015fkil edece\u011fini alacakl\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn istemlerini kar\u015f\u0131layacak \u015fekilde taraflarca kararla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve bu miktar\u0131n rehin y\u00fck\u00fc olarak tapu k\u00fct\u00fc\u011f\u00fcne tescil edilmesi gerekir (M\u00fcjgan Tun\u00e7 Y\u00fccel, Banka Alacaklar\u0131n\u0131n \u0130pote\u011fin Paraya \u00c7evrilmesi Yoluyla Takibi, \u0130stanbul, 2010, s. 164, dn. 69). \u00dcst s\u0131n\u0131r (limit) ipote\u011finde \u00fcst s\u0131n\u0131r \u00e7er\u00e7evesinde tescil edilen ipotek, tescil edildi\u011fi tarihte mevcut ve miktar\u0131 belli olan bir alaca\u011f\u0131 dayanmamaktad\u0131r. Bu nedenle bu ipotek maddi b\u00fcnyeden yoksun, bi\u00e7imsel bir ipotek niteli\u011fi ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u0130leride alacak do\u011fup miktar\u0131 belli oldu\u011funda ba\u015flang\u0131\u00e7ta \u015fekli bir karakter ta\u015f\u0131yan \u00fcst s\u0131n\u0131r ipote\u011fini, ger\u00e7ekle\u015fen alacak tutar\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 tutarak maddi i\u00e7eri\u011fe kavu\u015facakt\u0131r. Bu h\u00e2lde ipote\u011fin fer\u2019\u00eelik niteli\u011fi tam anlam\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olur. Rehnin paraya \u00e7evrilmesi de bu a\u015famadan sonra olacakt\u0131r (S\u00fcmer Altay, Ali Eskiocak, T\u00fcrk Medeni Hukukunda Ta\u015f\u0131nmaz Rehni, \u0130stanbul 2007, s.82; Kemal O\u011fuzman vd., E\u015fya Hukuku, \u0130stanbul 2005 s.728).<\/p>\n
9. Somut olayda ise; alacakl\u0131 Zonguldak \u0130l \u00d6zel \u0130daresi vekili taraf\u0131ndan bor\u00e7lu Co\u015fkun Bozalan aleyhine Zonguldak 4. \u0130cra M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn 2015\/1264 Esas say\u0131l\u0131 dosyas\u0131nda 31.03.2015 tarihinde ba\u015flat\u0131lan genel haciz yolu ile ilams\u0131z takipte \u015fik\u00e2yet konusu ta\u015f\u0131nmaza 19.06.2015 tarihinde haciz \u015ferhi i\u015flenmi\u015ftir. Ta\u015f\u0131nmaz\u0131n tapu kayd\u0131nda T\u00fcrkiye Garanti Bankas\u0131 A.\u015e. lehine 05.05.2008 tarihli ve 13124 yevmiye No.lu birinci derece ipotek tesis edilmi\u015ftir. T\u00fcrkiye Garanti Bankas\u0131 A.\u015e.’nin 25.10.2016 tarihli cevab\u0131nda bor\u00e7lunun kullanm\u0131\u015f oldu\u011fu konut finansman kredisine istinaden ipotek tesis edildi\u011fi, 29.03.2021 tarihli cevab\u0131nda ise 19.06.2015 tarihi itibariyle 4.232,00 TL borcun bulundu\u011fu bildirilmi\u015ftir. \u015eik\u00e2yet konusu ta\u015f\u0131nmaza ili\u015fkin ipotek akit tablosunun incelenmesinde ise Co\u015fkun Bozalan’\u0131n T\u00fcrkiye Garanti Bankas\u0131 A.\u015e.’den kulland\u0131\u011f\u0131 ve kullanaca\u011f\u0131 krediler nedeni ile do\u011fmu\u015f ve do\u011facak b\u00fct\u00fcn bor\u00e7lar\u0131n\u0131n teminat\u0131n\u0131 te\u015fkil etmek \u00fczere \u00fcst s\u0131n\u0131r (limit) ipote\u011fi tesis edildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
10. \u015eu h\u00e2le g\u00f6re meskeniyet \u015fik\u00e2yetine konu ta\u015f\u0131nmaz \u00fczerindeki ipote\u011fin konut kredisine \u00f6zg\u00fclenmedi\u011fi, do\u011fmu\u015f ve do\u011facak b\u00fct\u00fcn bor\u00e7lar\u0131n\u0131n teminat\u0131n\u0131 te\u015fkil etmek \u00fczere \u00fcst s\u0131n\u0131r (limit) ipote\u011fi \u015feklinde kuruldu\u011fu, ipote\u011fin bu h\u00e2li ile zorunlu ipoteklerden olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. O h\u00e2lde hacizden \u00f6nce tesis edilen ve haciz tarihi itibari ile ipote\u011fe ba\u011fl\u0131 borcu \u00f6denmeyen, bor\u00e7lunun serbest iradesi ile kurulan ipote\u011fin meskeniyet \u015fik\u00e2yetine engel oldu\u011funun kabul\u00fc gerekir. <\/p>\n
11. Hukuk Genel Kurulunda yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmeler s\u0131ras\u0131nda, lehine ipotek \u015ferhi olan bankan\u0131n konut finansman kredisine istinaden ipotek tesis edilmi\u015f oldu\u011funu bildirdi\u011fi gerek\u00e7esiyle direnme karar\u0131n\u0131n uygun oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ise de, bu g\u00f6r\u00fc\u015f Kurul \u00e7o\u011funlu\u011fu taraf\u0131ndan benimsenmemi\u015ftir.\u201d<\/p>\n
Son olarak belirtmek gerekir ki, meskeniyet iddias\u0131 sebebiyle icra hukuk mahkemesinde a\u00e7\u0131lan bir \u015fikayet davas\u0131 ba\u015fl\u0131 ba\u015fl\u0131na sat\u0131\u015f\u0131 durdurmayacakt\u0131r.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 12. Hukuk Dairesi 2016\/17014 Esas 2016\/22539 Karar \u201c Somut olayda, \u015fikayete konu ta\u015f\u0131nmaz hakk\u0131nda Giresun 1. \u0130cra Hukuk Mahkemesi’nin 2013\/120 Esas say\u0131l\u0131 dosyas\u0131nda yap\u0131lan meskeniyet \u015fikayetinin ba\u015fvuru tarihinin 14.02.2013 oldu\u011fu, s\u00f6z konusu \u015fikayet dosyas\u0131nda, sat\u0131\u015f\u0131n durdurulmas\u0131na y\u00f6nelik olarak mahkemece verilen bir tedbir karar\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131, ihalenin ise 15.3.2013 tarihinde ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi, meskeniyet \u015fikayetinin kabul\u00fcne ili\u015fkin mahkeme karar\u0131n\u0131n 17.9.2015 tarihinde, yani ihaleden \u00e7ok sonra kesinle\u015fti\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bu durumda, bor\u00e7lunun ihalenin feshi nedeni olarak belirtti\u011fi husus, \u0130\u0130K’nun 134. maddesinde belirtilen ihalenin feshi nedenleri aras\u0131nda yer almad\u0131\u011f\u0131 gibi, Giresun 1. \u0130cra Hukuk Mahkemesi’nin 2013\/120 Esas, 2014\/7 Karar (bozmadan sonra 2014\/1098 Esas, 2015\/134 Karar) say\u0131l\u0131 dosyas\u0131nda, \u0130\u0130K’nun 22. maddesi gere\u011fince verilmi\u015f icran\u0131n durdurulmas\u0131 karar\u0131 da bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan, ta\u015f\u0131nmaz\u0131n ihaleye \u00e7\u0131kart\u0131labilmesi i\u00e7in, meskeniyet \u015fikayetine konu ilam\u0131n kesinle\u015fmesinin beklenmesine gerek yoktur.\u201d<\/p>\n
\u200bKesinle\u015fen bir genel haciz yolu ile takipte, alaca\u011f\u0131 tahsil amac\u0131yla \u00e7e\u015fitli haciz t\u00fcrleri talep edilebilir. \u0130cra ve \u0130flas Kanunu; ruhu itibariyle hem alacakl\u0131 hem de bor\u00e7lu taraf menfaatlerini korumaya y\u00f6nelik bir kanundur. Bu sebeple alacakl\u0131 tarafa, takibin kesinle\u015fmesi akabinde haciz yolu a\u00e7\u0131lacakt\u0131r fakat bor\u00e7luya ait baz\u0131 mal varl\u0131klar\u0131 i\u00e7in haciz yolu kanun gere\u011fi a\u00e7\u0131k de\u011fildir. Bu mal varl\u0131klar\u0131 \u0130.\u0130.K.\u2018 nun haczi caiz olmayan mallar ve haklar ba\u015fl\u0131kl\u0131 82.maddesinde d\u00fczenlenmi\u015ftir:<\/p>\n
\u0130.\u0130.K. m.82 \u201cA\u015fa\u011f\u0131daki \u015feyler haczolunamaz:<\/p>\n
1. Devlet mallar\u0131 ile mahsus kanunlar\u0131nda haczi caiz olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6sterilen mallar,<\/p>\n
2. (De\u011fi\u015fik: 2\/7\/2012-6352\/16 md.) Ekonomik faaliyeti, sermayesinden ziyade beden\u00ee \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na dayanan bor\u00e7lunun mesle\u011fini s\u00fcrd\u00fcrebilmesi i\u00e7in gerekli olan her t\u00fcrl\u00fc e\u015fya, <\/p>\n
3. (De\u011fi\u015fik: 2\/7\/2012-6352\/16 md.) Para, k\u0131ymetli evrak, alt\u0131n, g\u00fcm\u00fc\u015f, de\u011ferli ta\u015f, antika veya s\u00fcs e\u015fyas\u0131 gibi k\u0131ymetli \u015feyler hari\u00e7 olmak \u00fczere, bor\u00e7lu ve ayn\u0131 \u00e7at\u0131 alt\u0131nda ya\u015fayan aile bireyleri i\u00e7in l\u00fczumlu e\u015fya; ayn\u0131 ama\u00e7la kullan\u0131lan e\u015fyan\u0131n birden fazla olmas\u0131 durumunda bunlardan biri, <\/p>\n
4. Bor\u00e7lu \u00e7ift\u00e7i ise kendisinin ve ailesinin ge\u00e7imi i\u00e7in zaruri olan arazi ve \u00e7ift hayvanlar\u0131 ve nakil vas\u0131talar\u0131 ve di\u011fer eklenti ve ziraat aletleri; de\u011filse, sanat ve mesleki i\u00e7in l\u00fczumlu olan alat ve edevat ve kitaplar\u0131 ve arabac\u0131, kay\u0131k\u00e7\u0131, hamal gibi k\u00fc\u00e7\u00fck nakliye erbab\u0131n\u0131n ge\u00e7imlerini temin eden nakil vas\u0131talar\u0131, <\/p>\n
5. Bor\u00e7lu ve ailesinin idareleri i\u00e7in l\u00fczumlu ise bor\u00e7lunun tercih edece\u011fi bir s\u00fct veren mandas\u0131 veya ine\u011fi veyahut \u00fc\u00e7 ke\u00e7i veya koyunu ve bunlar\u0131n \u00fc\u00e7 ayl\u0131k yem ve yatakl\u0131klar\u0131, <\/p>\n
6. Bor\u00e7lunun ve ailesinin iki ayl\u0131k yiyecek ve yakacaklar\u0131 ve bor\u00e7lu \u00e7ift\u00e7i ise gelecek mahs\u00fcl i\u00e7in laz\u0131m olan tohumlu\u011fu, <\/p>\n
7. Bor\u00e7lu ba\u011f, bah\u00e7e veya meyve veya sebze yeti\u015ftiricisi ise kendisinin ve ailesinin ge\u00e7imi i\u00e7in zaruri olan ba\u011f bah\u00e7e ve bu sanat i\u00e7in l\u00fczumlu bulunan alet ve edevat, Ge\u00e7imi hayvan yeti\u015ftirmeye m\u00fcnhas\u0131r olan bor\u00e7lunun kendisi ve ailesinin mai\u015fetleri i\u00e7in zaruri olan miktar\u0131 ve bu hayvanlar\u0131n \u00fc\u00e7 ayl\u0131k yem ve yatakl\u0131klar\u0131, <\/p>\n
8. Bor\u00e7lar Kanununun 510 uncu maddesi mucibince haczolunmamak \u00fczere tesis edilmi\u015f olan kayd\u0131 hayatla iratlar, <\/p>\n
9. Memleketin ordu ve zab\u0131ta hizmetlerinde mal\u00fcl olanlara ba\u011flanan emeklilik maa\u015flar\u0131 ile bu hizmetlerden birinin ifas\u0131 sebebiyle ailelerine ba\u011flanan maa\u015flar ve ordunun hava ve denizalt\u0131 mensuplar\u0131na verilen u\u00e7u\u015f ve dal\u0131\u015f tazminat ve ikramiyeleri, Askeri mal\u00fcllerle, \u015fehit yetimlerine verilen terfi zamm\u0131 ve 1485 numaral\u0131 kanun h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re verilen inhisar beyiye hisseleri, <\/p>\n
10. Bir muavenet sand\u0131\u011f\u0131 veya cemiyeti taraf\u0131ndan hastal\u0131k, zaruret ve \u00f6l\u00fcm gibi hallerde ba\u011flanan maa\u015flar, 1262-1 <\/p>\n
11. V\u00fccut veya s\u0131hhat \u00fczerine ika edilen zararlar i\u00e7in tazminat olarak mutazarr\u0131r\u0131n kendisine veya ailesine toptan veya irat \u015feklinde verilen veya verilmesi laz\u0131m gelen paralar, <\/p>\n
12. (De\u011fi\u015fik: 2\/7\/2012-6352\/16 md.) Bor\u00e7lunun haline m\u00fcnasip evi, <\/p>\n
13. (Ek: 2\/7\/2012-6352\/16 md.) \u00d6\u011frenci burslar\u0131. Medeni Kanunun 807 nci maddesi h\u00fckm\u00fc sakl\u0131d\u0131r. 2, 3, 4, 5, 7 ve 12 numaral\u0131 bendlerdeki istisna, borcun bu e\u015fya bedelinden do\u011fmamas\u0131 haline munhas\u0131rd\u0131r. (Ek f\u0131kra: 2\/7\/2012-6352\/16 md.) Birinci f\u0131kran\u0131n (2), (4), (7) ve (12) numaral\u0131 bentlerinde say\u0131lan mallar\u0131n k\u0131ymetinin fazla olmas\u0131 durumunda, bedelinden haline m\u00fcnasip bir k\u0131sm\u0131, ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabilmesi amac\u0131yla bor\u00e7luya b\u0131rak\u0131lmak \u00fczere haczedilerek sat\u0131l\u0131r. (Ek f\u0131kra: 2\/7\/2012-6352\/16 md.) \u0130cra memuru, haczi talep edilen mal veya haklar\u0131n haczinin caiz olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendirir ve talebin kabul\u00fcne veya reddine karar verir.\u201d <\/p>\n
\u0130lgili kanun maddesinin 12.f\u0131kras\u0131nda da a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtildi\u011fi \u00fczere bor\u00e7lunun haline m\u00fcnasip evi kanun gere\u011fi haczedilemez. Bu yaz\u0131m\u0131zda \u201c bor\u00e7lunun haline m\u00fcnasip evi\u201d kavram\u0131na ve a\u00e7\u0131lacak bir meskeniyet davas\u0131n\u0131n icra dosyas\u0131na etkisine de\u011finece\u011fiz.<\/p>\n
Bor\u00e7lunun haline m\u00fcnasip evi, bor\u00e7lunun bakmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu ailesi ile birlikte ya\u015fam\u0131n\u0131 idame ettirdi\u011fi, bor\u00e7lu ve ailesinin hayat\u0131na devam edebilmesi ve ge\u00e7inimini sa\u011flayabilmesi i\u00e7in gerekli olan ev olarak anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Buradaki ev kavram\u0131 bir gecekondu, apartman dairesi, ba\u011f evi v.s. olabilir zira evin bor\u00e7lunun haline m\u00fcnasip olup olmad\u0131\u011f\u0131 o andaki sosyal ve ekonomik durumuna g\u00f6re de\u011ferlendirilecektir. Ayr\u0131ca, tek bir ev i\u00e7in meskeniyet iddias\u0131nda bulunulaca\u011f\u0131 ile ilgili de kesin bir h\u00fck\u00fcm bulunmamakla beraber haline m\u00fcnasip olmas\u0131 ispatland\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece bor\u00e7lunun bakmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu ailesinin bulundu\u011fu ev say\u0131s\u0131 ve yukar\u0131da de\u011finildi\u011fi \u00fczere sosyal ve ekonomik durumu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak yarg\u0131lama yap\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n
Haczedilmezlik \u015fikayeti \u0130.\u0130.K. m.16 kapsam\u0131nda7 g\u00fcnl\u00fck hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc \u015fikayete tabidir. Buna g\u00f6re haczin \u00f6\u011frenildi\u011fi tarihten itibaren (bu s\u00fcre uygulamada \u015fayet g\u00f6nderilmi\u015f ise genellikle 103 davetiyesi ile ba\u015flayacakt\u0131r. ) 7 g\u00fcnl\u00fck hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcre i\u00e7erisinde bor\u00e7lu taraf \u0130CRA MAHKEMES\u0130NE maskeniyet iddias\u0131nda bulunabilir. Meskeniyet iddias\u0131nda bulunabilecek taraf bor\u00e7lu olup , \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131slar\u0131n bu iddiay\u0131 \u00f6ne s\u00fcrme imkan\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Konu ile ilgili olarak ;<\/p>\n
Yarg\u0131tay 12. Hukuk Dairesi 2025\/798 Esas 2025\/2532 Karar \u201c Hemen belirtmek gerekir ki, \u0130\u0130K’n\u0131n 283\/1. maddesine g\u00f6re “Davac\u0131, iptal davas\u0131 sabit oldu\u011fu takdirde, bu davaya konu te\u015fkil eden mal \u00fczerinde cebri icra yolu ile, hakk\u0131n\u0131 almak yetkisini elde eder ve davan\u0131n konusu ta\u015f\u0131nmazsa, daval\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131s \u00fczerindeki kayd\u0131n tashihine mahal olmadan o ta\u015f\u0131nmaz\u0131n haciz ve sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 istiyebilir.” sat\u0131\u015f ile 3. ki\u015fiye ge\u00e7en m\u00fclkiyet tasarrufun iptaline karar verilmesi ile bor\u00e7luya geri d\u00f6nmez. Yaln\u0131zca, alacakl\u0131ya, 3. ki\u015fiye ait ta\u015f\u0131nmaz \u00fczerine haciz koydurarak satt\u0131rmak suretiyle alaca\u011f\u0131n\u0131 tahsil imkan\u0131 verir. Hacze dayanak yap\u0131lan tasarrufun iptali ilam\u0131nda da an\u0131lan yasa h\u00fckm\u00fcne uygun olarak yaln\u0131zca sat\u0131\u015f i\u015fleminin iptaline karar verilmekle yetinilmi\u015f olup; 3. ki\u015fi ad\u0131na olan tapu kayd\u0131n\u0131n iptali ile bor\u00e7lu ad\u0131na tesciline dair bir h\u00fck\u00fcm kurulmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle, ta\u015f\u0131nmaz\u0131n m\u00fclkiyeti \u015fikayet\u00e7i 3. ki\u015fiye aittir. <\/p>\n
\u00d6te yandan, \u0130\u0130K.’n\u0131n 82. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131n\u0131n 12. bendinde; bor\u00e7lunun haline m\u00fcnasip evinin haczolunamayaca\u011f\u0131 ifade edilmi\u015ftir. An\u0131lan yasal d\u00fczenleme uyar\u0131nca, meskeniyet \u015fikayeti, yaln\u0131zca takip bor\u00e7lusuna tan\u0131nm\u0131\u015f bir hak olup; takipte bor\u00e7lu s\u0131fat\u0131 ta\u015f\u0131mayan 3. ki\u015finin bu \u015fikayette bulunmaya hakk\u0131 yoktur.\u201d <\/p>\n
Yarg\u0131tay 12. Hukuk Dairesi 2025\/304 Esas 2025\/1858 Karar \u201c \u0130\u0130K’n\u0131n 82. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131n\u0131n 12. bendi gere\u011fince; bor\u00e7lunun \u201chaline m\u00fcnasip\u201d evi haczedilemez. Bu maddeye dayal\u0131 haczedilmezlik \u015fikayetinde bulunma hakk\u0131 bor\u00e7lunun \u015fahs\u0131na s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bir ba\u015fka ifadeyle, meskeniyet \u015fikayeti, \u015fahsi hak niteli\u011finde olup, iddiada bulunan ki\u015finin ihtiyac\u0131 ve haczedilen meskenin bu \u015fahs\u0131n haline m\u00fcnasip olup olmad\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131larak sonu\u00e7land\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir. Bu nedenle, haczedilmezlik \u015fikayetinin incelenmesi s\u0131ras\u0131nda \u015fikayet\u00e7i bor\u00e7lunun \u00f6l\u00fcm\u00fc halinde miras\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n yarg\u0131lamay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeleri m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n
\u00d6te yandan, bor\u00e7lunun \u00f6l\u00fcm\u00fc ile \u0130\u0130K’n\u0131n 53. maddesi uyar\u0131nca; alacakl\u0131 taraf\u0131ndan takibin miras\u00e7\u0131lara y\u00f6neltilmesi ve bu konuda muht\u0131ra tebli\u011finden sonra, miras\u00e7\u0131lar haczin kendilerine tebli\u011f tarihinden ya da \u00f6\u011frenmeleri halinde bu tarihten itibaren \u0130\u0130K’nun 16\/1. maddesinde \u00f6n g\u00f6r\u00fclen yasal yedi g\u00fcnl\u00fck s\u00fcrede \u0130\u0130K’n\u0131n 82\/12. maddesi uyar\u0131nca kendileri ad\u0131na haczedilmezlik \u015fikayetinde bulunabileceklerdir.\u201d<\/p>\n
Akabinde icra hukuk mahkemesi ke\u015fif ve bilirki\u015fi delillerine ba\u015fvurmak suretiyle iddiay\u0131 de\u011ferlendirecektir. \u00d6\u011fretide ikame ilkesinin ev hacizlerinde de uygulanaca\u011f\u0131 kabul edilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re, bor\u00e7lu ve bakmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu ailesi y\u00f6n\u00fcnden haline m\u00fcnasip ev almaya yeterli paran\u0131n bor\u00e7lu tarafa b\u0131rak\u0131lmas\u0131 suretiyle evin haczine ve sat\u0131\u015f\u0131na imkan sa\u011flanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Burada \u00f6nemle belirtmek gerekir ki, bor\u00e7lunun haline m\u00fcnasip evinin de\u011feri HAC\u0130Z TAR\u0130H\u0130 \u0130T\u0130BAR\u0130YLE belirlenecektir. \u00d6rnek olarak ;<\/p>\n
Yarg\u0131tay 12. Hukuk Dairesi 2025\/619 Esas 2025\/2123 Karar \u201c 2004 say\u0131l\u0131 \u0130\u0130K’n\u0131n 82. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131n\u0131n 12. bendinde; ‘bor\u00e7lunun “haline m\u00fcnasip” evi haczedilemez.’ h\u00fckm\u00fcne yer verilmi\u015ftir. <\/p>\n
Meskeniyet iddias\u0131 nedeniyle haczedilmezlik \u015fikayetinde; haline m\u00fcnasip ev de\u011feri ve \u015fikayete konu ta\u015f\u0131nmaz\u0131n de\u011ferinin, haciz tarihi itibariyle ta\u015f\u0131nmaz\u0131n bulundu\u011fu b\u00f6lgedeki di\u011fer ta\u015f\u0131nmazlarla emsal mukayesesi yap\u0131lmak ve ayn\u0131 vas\u0131ftaki ta\u015f\u0131nmazlar\u0131n al\u0131m-sat\u0131m de\u011ferleri denetime elveri\u015fli ve somut veriler i\u00e7erecek \u015fekilde tespit edilmek suretiyle, \u0130\u0130K’n\u0131n 82\/12. maddesi gere\u011fince belirlendikten sonra bor\u00e7lunun haline m\u00fcnasip evi alabilece\u011fi miktar, mahcuzun de\u011ferinden az ise mahcuzun sat\u0131larak, bor\u00e7lunun haline m\u00fcnasip ev almas\u0131 i\u00e7in gerekli bedelin kendisine, artan\u0131n hak sahiplerine \u00f6denmesine, sat\u0131\u015f\u0131n bor\u00e7lunun haline m\u00fcnasip ev alabilece\u011fi miktardan az olmamak \u00fczere yap\u0131lmas\u0131na; \u015fayet bor\u00e7lunun haline m\u00fcnasip evi alabilece\u011fi miktar mahcuzun de\u011ferinden fazla ise haczin kald\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
Bu k\u0131staslar\u0131 a\u015fan nitelik ve evsaftaki yerlerle, makul \u00f6l\u00e7\u00fcleri ge\u00e7en oda ve salonu kapsayan ve ikamet i\u00e7in zorunlu \u00f6\u011feleri i\u00e7eren bir meskenin d\u0131\u015f\u0131ndaki yerler, maddede \u00f6ng\u00f6r\u00fclen amaca ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Bor\u00e7lunun g\u00f6rev ve s\u0131fat\u0131, kendisinin yukar\u0131da belirlenenden daha g\u00f6rkemli bir meskende ikamet etmesini gerektirmez.<\/p>\n
Yine bor\u00e7lunun, \u015fikayete konu ta\u015f\u0131nmaz\u0131n bulundu\u011fu muhitte oturmas\u0131 zorunlu olmad\u0131\u011f\u0131ndan, daha m\u00fctevazi semtlerde haline m\u00fcnasip meskenin de\u011ferinin bilirki\u015fi marifeti ile tespit edilerek sonucuna g\u00f6re karar verilmesi gerekmektedir.<\/p>\n
\u00d6te yandan yukar\u0131da da belirtildi\u011fi \u00fczere meskeniyet iddias\u0131 bir haczedilmezlik \u015fikayeti olup; mahcuzun de\u011ferinin ve bor\u00e7lunun haline m\u00fcnasip alabilece\u011fi mesken de\u011ferinin haciz tarihi itibariyle belirlenmesi zorunludur.<\/p>\n
Somut olayda, mahallinde 29\/11\/2023 tarihinde yap\u0131lan ke\u015fif sonras\u0131 d\u00fczenlenen 06.12.2023 tarihli bilirki\u015fi raporunda, dava konusu ta\u015f\u0131nmaz\u0131n ke\u015fif tarihi itibariyle de\u011ferinin 1.140.000,00 TL oldu\u011fu, haline m\u00fcnasip ev de\u011ferlendirmesinin ise; Fatsa il\u00e7esi s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde ara\u015ft\u0131rma yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtilerek ve sahibinden.com internet sitesindeki ilanlardan 5 adet 1+1 ev emsalleri \u00fczerinden 5 adet ilan\u0131n ortalama de\u011feri al\u0131nmak suretiyle sonuca giderek 1.248.000,00 TL olarak belirlendi\u011fi, \u0130lk Derece Mahkemesince ke\u015fif tarihi itibariyle tespit edilen bu de\u011fer \u00fczerinden h\u00fck\u00fcm kuruldu\u011fu, ancak h\u00fckme esas al\u0131nan raporun eksik inceleme \u00fcr\u00fcn\u00fc ve denetime elveri\u015fli olmad\u0131\u011f\u0131, bor\u00e7lunun gerek \u015fikayete konu ta\u015f\u0131nmaz\u0131n, gerekse daha m\u00fctevaz\u0131 semtlerde h\u00e2line m\u00fcnasip alabilece\u011fi evin de\u011ferinin denetime elveri\u015fli olmay\u0131p net sat\u0131\u015f fiyatlar\u0131n\u0131n somut verilerle belirlenmedi\u011fi, meskeniyet iddia edilen ta\u015f\u0131nmaz bodrum katta 2+1 odal\u0131 ve 95 m2 oldu\u011fu halde, 1.katta ve daha b\u00fcy\u00fck metrekareye sahip emsalden fazla de\u011fer takdir edildi\u011fi, d\u00fc\u015f\u00fck de\u011ferde iki adet emsal belirlendi\u011fi halde be\u015f adet ta\u015f\u0131nmaz\u0131n ortalamas\u0131 al\u0131narak farkl\u0131 bir de\u011fere ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131, haline m\u00fcnasip ev de\u011ferlemesinde hangi tarihin esas al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirtilmedi\u011fi, \u00f6te yandan \u015fikayet konusu ta\u015f\u0131nmaz\u0131n ve haline m\u00fcnasip evin de\u011ferinin haciz tarihi itibari ile belirlenmesi gerekti\u011finin g\u00f6z ard\u0131 edildi\u011fi, dolay\u0131s\u0131yla raporun bu hali ile, denetime ve h\u00fck\u00fcm kurmaya elveri\u015fli olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
O halde mahkemece bilirki\u015fiden ek rapor al\u0131narak, \u015fikayet konusu hacizli ta\u015f\u0131nmaz\u0131n de\u011ferinin haciz tarihi itibariyle tespit edilmesi ve haciz tarihi itibariyle bor\u00e7lunun daha m\u00fctevazi semtlerde haline m\u00fcnasip evi alabilece\u011fi de\u011ferin a\u00e7\u0131k, net ve tek rakam olarak yukar\u0131da de\u011finilen ilke ve kurallar g\u00f6zetilerek tespit edilmesi ve sonucuna g\u00f6re karar verilmesi i\u00e7in karar\u0131n bozulmas\u0131 gerekmi\u015ftir.\u201d Karar\u0131 ile de\u011fer tarihinin haciz tarihi oldu\u011fu h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u015eayet meskeniyet iddias\u0131nda bulunulan ta\u015f\u0131nmaz \u00fczerinde hacizden \u00f6nce konulan ve haciz tarihi itibariyle hen\u00fcz borcu \u00f6denmeyen bir ipotek borcu bulunmas\u0131 halinde, Yarg\u0131tay kararlar\u0131 gere\u011fi haczedilmezlik \u015fikayeti reddedilecektir.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 12. Hukuk Dairesi 2024\/6921 Esas 2025\/460 Karar \u201c Bor\u00e7lunun daha \u00f6nce ipotek etti\u011fi ta\u015f\u0131nmaz\u0131 hakk\u0131nda sonradan haczedilmezlik \u015fikayetinde bulunabilmesi i\u00e7in ipote\u011fin konut kredisi, esnaf kredisi, zirai kredi gibi zorunlu olarak kurulmu\u015f ipoteklerden olmas\u0131 gerekir. Zira zorunlu olarak kurulan ipote\u011fin meskeniyet \u015fikayetine engel te\u015fkil etmeyece\u011fi ilkesi, bu ipote\u011fin sosyal ama\u00e7l\u0131 olarak verilen kredinin teminat\u0131n\u0131 olu\u015fturmas\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda, bor\u00e7lunun serbest iradesi ile kurdu\u011fu ipotekler, ad\u0131 ge\u00e7enin daha sonra bu yerle ilgili olarak meskeniyet iddias\u0131nda bulunmas\u0131n\u0131 engeller ise de, haciz tarihi itibariyle ipotek konusu borcun \u00f6denmesi halinde, ipotekle y\u00fck\u00fcml\u00fc bulunmayan ta\u015f\u0131nmaz hakk\u0131nda meskeniyet \u015fikayetinde bulunulabilir. <\/p>\n
Somut olayda, takip dosyas\u0131ndan bor\u00e7lunun \u015fikayete konu ta\u015f\u0131nmaz\u0131 \u00fczerine 16.07.2019 tarihinde haciz konuldu\u011fu, haciz tarihinden \u00f6nce ta\u015f\u0131nmaz\u0131n tapu kayd\u0131nda 3. ki\u015fi T.Halkbank A.\u015e. lehine S. K. ‘\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 ve kullanaca\u011f\u0131 asaleten ve kefaleten kredilerinin, do\u011fmu\u015f ve do\u011facak t\u00fcm bor\u00e7 ve risklerinin teminat\u0131n\u0131 te\u015fkil etmek \u00fczere 300.000,00 TL’ye kadar 10.10.2016 tarihli 1. dereceden fekki bankaya bildirilinceye kadar s\u00fcresiz limit ipote\u011fi tesis edildi\u011fi, ipotek alacakl\u0131s\u0131 T.Halkbank A.\u015e.\u2019nin 20.11.2023 tarihli yaz\u0131 cevab\u0131nda ipotek borcunun devam etti\u011finin bildirildi\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
O halde, \u015fikayete konu ta\u015f\u0131nmaz \u00fczerinde hacizden \u00f6nce tesis edilen ve haciz tarihi itibari ile ipote\u011fe ba\u011fl\u0131 borcu \u00f6denmeyen, zorunlu olmayan ipote\u011fin mevcut oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmakla, bor\u00e7lu meskeniyet \u015fikayetinden vazge\u00e7mi\u015f say\u0131laca\u011f\u0131ndan \u0130lk Derece Mahkemesince \u015fikayetin bu nedenle reddinin gerekti\u011fi, ayr\u0131ca borca itiraza ili\u015fkin h\u00fck\u00fcm k\u0131sm\u0131nda borca itiraz\u0131n s\u00fcreden reddine dair a\u00e7\u0131k\u00e7a h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131 gerekirken yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde h\u00fck\u00fcm tesisi isabetsiz olup bozmay\u0131 gerektirmi\u015ftir.\u201d<\/p>\n
Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu 2022\/12-76 Esas 2023\/544 Karar \u201c Bor\u00e7lunun daha \u00f6nce ipotek etti\u011fi ta\u015f\u0131nmaz\u0131 hakk\u0131nda ise sonradan haczedilmezlik \u015fik\u00e2yetinde bulunabilmesi i\u00e7in ipote\u011fin mesken kredisi, esnaf kredisi, zirai kredi gibi zorunlu olarak kurulmu\u015f ipoteklerden olmas\u0131 gerekir. Zorunlu olarak kurulan ipote\u011fin meskeniyet \u015fik\u00e2yetine engel te\u015fkil etmeyece\u011fi ilkesi, bu ipote\u011fin sosyal ama\u00e7l\u0131 olarak verilen kredinin teminat\u0131n\u0131 olu\u015fturmas\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda, bor\u00e7lunun serbest iradesi ile kurdu\u011fu ipotekler, daha sonra bu yerle ilgili olarak meskeniyet iddias\u0131nda bulunmas\u0131n\u0131 engeller. Meskenini kendi iradesiyle ipotek eden bor\u00e7lunun art\u0131k ona ihtiyac\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 kabul edilmelidir. Ancak, haciz tarihi itibariyle ipotek konusu borcun \u00f6denmi\u015f olmas\u0131 h\u00e2linde ise ipotekle y\u00fck\u00fcml\u00fc bulunmayan ta\u015f\u0131nmaz hakk\u0131nda meskeniyet \u015fik\u00e2yetinde bulunulabilir. Aksi takdirde, kurulan bir ipotek borcu \u00f6denmi\u015f olsa dahi, bundan sonraki t\u00fcm hacizler y\u00f6n\u00fcnden meskeniyet \u015fik\u00e2yetinin m\u00fcmk\u00fcn bulunmad\u0131\u011f\u0131 gibi kabul edilemeyecek bir sonu\u00e7 ortaya \u00e7\u0131kar. Hukuk Genel Kurulunun 18.03.2015 tarihli ve 2013\/12-1576 Esas, 2015\/1045 Karar ile 29.05.2015 tarihli ve 2013\/12-2169 Esas, 2015\/1463 Karar say\u0131l\u0131 kararlar\u0131nda da benzer hususlar benimsenmi\u015ftir. <\/p>\n
5. Bor\u00e7lu ipotek tesisine r\u0131za g\u00f6stermi\u015f olmakla ta\u015f\u0131nmaz\u0131n sat\u0131lmas\u0131n\u0131 g\u00f6ze alm\u0131\u015f ve b\u00f6ylece meskeniyet iddias\u0131ndan \u00f6nceden vazge\u00e7mi\u015ftir (Necmeddin M. Berkin, Tatbikat\u00e7\u0131lara \u0130cra ve \u0130flas Hukuku Rehberi, \u0130stanbul, 1980, s. 217). Bor\u00e7lu, haczedilmez bir mal\u0131n\u0131 rehnetmek suretiyle haczedilmezlik imtiyaz\u0131ndan feragat etmi\u015f olmaktad\u0131r. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, haczedilmezli\u011fi sadece o rehnin alacakl\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 de\u011fil, bir ba\u015fka alacakl\u0131ya kar\u015f\u0131 da ileri s\u00fcrememelidir (Ramazan Arslan, Alacaklar\u0131n Tahsili Hususunda Cebri \u0130cra ve Yarg\u0131lama An\u0131nda Kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan Sorunlar ve \u00c7\u00f6z\u00fcm Yollar\u0131, 5-7 Temmuz 1991, Abant Palace, s.17).<\/p>\n
6. \u0130potek ise 4721 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Meden\u00ee Kanunu\u2019nun (4721 say\u0131l\u0131 Kanun) 881 il\u00e2 897 nci maddeleri aras\u0131nda d\u00fczenlenmi\u015f, ancak kanun koyucu taraf\u0131ndan bu h\u00fck\u00fcmlerde ipotekle ilgili bir tan\u0131ma yer verilmemi\u015ftir. Doktrinde ipotek kavram\u0131, ki\u015fisel bir alaca\u011f\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na alma amac\u0131n\u0131 g\u00fcden, k\u0131ymetli evraka ba\u011fl\u0131 olmayan ve bir ta\u015f\u0131nmaz\u0131n de\u011ferinden alacakl\u0131n\u0131n alaca\u011f\u0131n\u0131 elde etmesi olana\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flayan s\u0131n\u0131rl\u0131 ayni hak olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r (Jale G. Akipek, Turgut Ak\u0131nt\u00fcrk, E\u015fya Hukuku, 2009, s.786; Kemal G\u00fcrsoy, Fikret Eren, Erol Cansel, T\u00fcrk E\u015fya Hukuku, 1984, s. 1032). 4721 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 881 inci maddesine g\u00f6re h\u00e2len mevcut olan veya hen\u00fcz do\u011fmam\u0131\u015f olmakla beraber do\u011fmas\u0131 kesin veya olas\u0131 bulunan herhangi bir alacak, ipotekle g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nabilir. \u0130pote\u011fin bor\u00e7luya ait bir ta\u015f\u0131nmaz \u00fczerinde kurulmas\u0131 \u015fart olmad\u0131\u011f\u0131 gibi bor\u00e7luya ait bir ta\u015f\u0131nmaz \u00fczerinde ipotek kurulmas\u0131ndan sonra bor\u00e7lunun bu ta\u015f\u0131nmaz\u0131n m\u00fclkiyetini devretmesine de engel yoktur.<\/p>\n
7. 4721 say\u0131l\u0131 Kanun’un 851 inci maddesindeki d\u00fczenlemeden anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere ipotek, g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen alaca\u011f\u0131n miktar\u0131n\u0131n belirli olup olmamas\u0131na g\u00f6re iki \u015fekilde kurulabilir. Buna g\u00f6re, ipotekle g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen alaca\u011f\u0131n miktar\u0131 belirli ise anapara ipote\u011fi, belirli de\u011filse \u00fcst s\u0131n\u0131r (limit) ipote\u011fi kurulabilir.<\/p>\n
8. 4721 say\u0131l\u0131 Kanun’un 851 inci maddesine g\u00f6re miktar\u0131 belli olmayan ya da hen\u00fcz do\u011fmam\u0131\u015f bir alaca\u011f\u0131n ipotekle teminat alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 h\u00e2linde, alaca\u011f\u0131n miktar\u0131 hen\u00fcz bilinmedi\u011finden ipotekte belirlilik ilkesi gere\u011fince ipotekli ta\u015f\u0131nmaz\u0131n azami miktar\u0131 i\u00e7in teminat te\u015fkil edece\u011fini alacakl\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn istemlerini kar\u015f\u0131layacak \u015fekilde taraflarca kararla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve bu miktar\u0131n rehin y\u00fck\u00fc olarak tapu k\u00fct\u00fc\u011f\u00fcne tescil edilmesi gerekir (M\u00fcjgan Tun\u00e7 Y\u00fccel, Banka Alacaklar\u0131n\u0131n \u0130pote\u011fin Paraya \u00c7evrilmesi Yoluyla Takibi, \u0130stanbul, 2010, s. 164, dn. 69). \u00dcst s\u0131n\u0131r (limit) ipote\u011finde \u00fcst s\u0131n\u0131r \u00e7er\u00e7evesinde tescil edilen ipotek, tescil edildi\u011fi tarihte mevcut ve miktar\u0131 belli olan bir alaca\u011f\u0131 dayanmamaktad\u0131r. Bu nedenle bu ipotek maddi b\u00fcnyeden yoksun, bi\u00e7imsel bir ipotek niteli\u011fi ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u0130leride alacak do\u011fup miktar\u0131 belli oldu\u011funda ba\u015flang\u0131\u00e7ta \u015fekli bir karakter ta\u015f\u0131yan \u00fcst s\u0131n\u0131r ipote\u011fini, ger\u00e7ekle\u015fen alacak tutar\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 tutarak maddi i\u00e7eri\u011fe kavu\u015facakt\u0131r. Bu h\u00e2lde ipote\u011fin fer\u2019\u00eelik niteli\u011fi tam anlam\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olur. Rehnin paraya \u00e7evrilmesi de bu a\u015famadan sonra olacakt\u0131r (S\u00fcmer Altay, Ali Eskiocak, T\u00fcrk Medeni Hukukunda Ta\u015f\u0131nmaz Rehni, \u0130stanbul 2007, s.82; Kemal O\u011fuzman vd., E\u015fya Hukuku, \u0130stanbul 2005 s.728).<\/p>\n
9. Somut olayda ise; alacakl\u0131 Zonguldak \u0130l \u00d6zel \u0130daresi vekili taraf\u0131ndan bor\u00e7lu Co\u015fkun Bozalan aleyhine Zonguldak 4. \u0130cra M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn 2015\/1264 Esas say\u0131l\u0131 dosyas\u0131nda 31.03.2015 tarihinde ba\u015flat\u0131lan genel haciz yolu ile ilams\u0131z takipte \u015fik\u00e2yet konusu ta\u015f\u0131nmaza 19.06.2015 tarihinde haciz \u015ferhi i\u015flenmi\u015ftir. Ta\u015f\u0131nmaz\u0131n tapu kayd\u0131nda T\u00fcrkiye Garanti Bankas\u0131 A.\u015e. lehine 05.05.2008 tarihli ve 13124 yevmiye No.lu birinci derece ipotek tesis edilmi\u015ftir. T\u00fcrkiye Garanti Bankas\u0131 A.\u015e.’nin 25.10.2016 tarihli cevab\u0131nda bor\u00e7lunun kullanm\u0131\u015f oldu\u011fu konut finansman kredisine istinaden ipotek tesis edildi\u011fi, 29.03.2021 tarihli cevab\u0131nda ise 19.06.2015 tarihi itibariyle 4.232,00 TL borcun bulundu\u011fu bildirilmi\u015ftir. \u015eik\u00e2yet konusu ta\u015f\u0131nmaza ili\u015fkin ipotek akit tablosunun incelenmesinde ise Co\u015fkun Bozalan’\u0131n T\u00fcrkiye Garanti Bankas\u0131 A.\u015e.’den kulland\u0131\u011f\u0131 ve kullanaca\u011f\u0131 krediler nedeni ile do\u011fmu\u015f ve do\u011facak b\u00fct\u00fcn bor\u00e7lar\u0131n\u0131n teminat\u0131n\u0131 te\u015fkil etmek \u00fczere \u00fcst s\u0131n\u0131r (limit) ipote\u011fi tesis edildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
10. \u015eu h\u00e2le g\u00f6re meskeniyet \u015fik\u00e2yetine konu ta\u015f\u0131nmaz \u00fczerindeki ipote\u011fin konut kredisine \u00f6zg\u00fclenmedi\u011fi, do\u011fmu\u015f ve do\u011facak b\u00fct\u00fcn bor\u00e7lar\u0131n\u0131n teminat\u0131n\u0131 te\u015fkil etmek \u00fczere \u00fcst s\u0131n\u0131r (limit) ipote\u011fi \u015feklinde kuruldu\u011fu, ipote\u011fin bu h\u00e2li ile zorunlu ipoteklerden olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. O h\u00e2lde hacizden \u00f6nce tesis edilen ve haciz tarihi itibari ile ipote\u011fe ba\u011fl\u0131 borcu \u00f6denmeyen, bor\u00e7lunun serbest iradesi ile kurulan ipote\u011fin meskeniyet \u015fik\u00e2yetine engel oldu\u011funun kabul\u00fc gerekir. <\/p>\n
11. Hukuk Genel Kurulunda yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmeler s\u0131ras\u0131nda, lehine ipotek \u015ferhi olan bankan\u0131n konut finansman kredisine istinaden ipotek tesis edilmi\u015f oldu\u011funu bildirdi\u011fi gerek\u00e7esiyle direnme karar\u0131n\u0131n uygun oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ise de, bu g\u00f6r\u00fc\u015f Kurul \u00e7o\u011funlu\u011fu taraf\u0131ndan benimsenmemi\u015ftir.\u201d<\/p>\n
Son olarak belirtmek gerekir ki, meskeniyet iddias\u0131 sebebiyle icra hukuk mahkemesinde a\u00e7\u0131lan bir \u015fikayet davas\u0131 ba\u015fl\u0131 ba\u015fl\u0131na sat\u0131\u015f\u0131 durdurmayacakt\u0131r.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 12. Hukuk Dairesi 2016\/17014 Esas 2016\/22539 Karar \u201c Somut olayda, \u015fikayete konu ta\u015f\u0131nmaz hakk\u0131nda Giresun 1. \u0130cra Hukuk Mahkemesi’nin 2013\/120 Esas say\u0131l\u0131 dosyas\u0131nda yap\u0131lan meskeniyet \u015fikayetinin ba\u015fvuru tarihinin 14.02.2013 oldu\u011fu, s\u00f6z konusu \u015fikayet dosyas\u0131nda, sat\u0131\u015f\u0131n durdurulmas\u0131na y\u00f6nelik olarak mahkemece verilen bir tedbir karar\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131, ihalenin ise 15.3.2013 tarihinde ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi, meskeniyet \u015fikayetinin kabul\u00fcne ili\u015fkin mahkeme karar\u0131n\u0131n 17.9.2015 tarihinde, yani ihaleden \u00e7ok sonra kesinle\u015fti\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bu durumda, bor\u00e7lunun ihalenin feshi nedeni olarak belirtti\u011fi husus, \u0130\u0130K’nun 134. maddesinde belirtilen ihalenin feshi nedenleri aras\u0131nda yer almad\u0131\u011f\u0131 gibi, Giresun 1. \u0130cra Hukuk Mahkemesi’nin 2013\/120 Esas, 2014\/7 Karar (bozmadan sonra 2014\/1098 Esas, 2015\/134 Karar) say\u0131l\u0131 dosyas\u0131nda, \u0130\u0130K’nun 22. maddesi gere\u011fince verilmi\u015f icran\u0131n durdurulmas\u0131 karar\u0131 da bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan, ta\u015f\u0131nmaz\u0131n ihaleye \u00e7\u0131kart\u0131labilmesi i\u00e7in, meskeniyet \u015fikayetine konu ilam\u0131n kesinle\u015fmesinin beklenmesine gerek yoktur.\u201d\u00a0Hukuki Haber<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kesinle\u015fen bir genel haciz yolu ile takipte, alaca\u011f\u0131 tahsil amac\u0131yla \u00e7e\u015fitli haciz t\u00fcrleri talep edilebilir. \u0130cra ve \u0130flas Kanunu; ruhu itibariyle hem alacakl\u0131 hem de bor\u00e7lu taraf menfaatlerini korumaya y\u00f6nelik bir kanundur. Bu sebeple alacakl\u0131 tarafa, takibin kesinle\u015fmesi akabinde haciz yolu a\u00e7\u0131lacakt\u0131r fakat bor\u00e7luya ait baz\u0131 mal varl\u0131klar\u0131 i\u00e7in haciz yolu kanun gere\u011fi a\u00e7\u0131k de\u011fildir. Bu mal varl\u0131klar\u0131 \u0130.\u0130.K.\u2018 nun haczi caiz olmayan mallar ve haklar ba\u015fl\u0131kl\u0131 82.maddesinde d\u00fczenlenmi\u015ftir: \u0130.\u0130.K. m.82 \u201cA\u015fa\u011f\u0131daki \u015feyler haczolunamaz: 1. Devlet mallar\u0131 ile mahsus kanunlar\u0131nda haczi caiz olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6sterilen mallar, 2. (De\u011fi\u015fik: 2\/7\/2012-6352\/16 md.) Ekonomik faaliyeti, sermayesinden ziyade beden\u00ee \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na dayanan bor\u00e7lunun mesle\u011fini s\u00fcrd\u00fcrebilmesi i\u00e7in gerekli olan her t\u00fcrl\u00fc e\u015fya, 3. (De\u011fi\u015fik: 2\/7\/2012-6352\/16 md.) Para, k\u0131ymetli evrak, alt\u0131n, g\u00fcm\u00fc\u015f, de\u011ferli ta\u015f, antika veya s\u00fcs e\u015fyas\u0131 gibi k\u0131ymetli \u015feyler hari\u00e7 olmak \u00fczere, bor\u00e7lu ve ayn\u0131 \u00e7at\u0131 alt\u0131nda ya\u015fayan aile bireyleri i\u00e7in l\u00fczumlu e\u015fya; ayn\u0131 ama\u00e7la kullan\u0131lan e\u015fyan\u0131n birden fazla olmas\u0131 durumunda bunlardan biri, 4. Bor\u00e7lu \u00e7ift\u00e7i ise kendisinin ve ailesinin ge\u00e7imi i\u00e7in zaruri olan arazi ve \u00e7ift hayvanlar\u0131 ve nakil vas\u0131talar\u0131 ve di\u011fer eklenti ve ziraat aletleri; de\u011filse, sanat ve mesleki i\u00e7in l\u00fczumlu olan alat ve edevat ve kitaplar\u0131 ve arabac\u0131, kay\u0131k\u00e7\u0131, hamal gibi k\u00fc\u00e7\u00fck nakliye erbab\u0131n\u0131n ge\u00e7imlerini temin eden nakil vas\u0131talar\u0131, 5. Bor\u00e7lu ve ailesinin …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-93472","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n