T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130<\/p>\n
ANAYASA MAHKEMES\u0130<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
GENEL KURUL<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
ABBAS YAL\u00c7IN VE CAN D\u00dcNDAR BA\u015eVURUSU<\/p>\n
(Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2016\/5615)<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Karar Tarihi: 12\/12\/2024<\/p>\n
R.G. Tarih ve Say\u0131: 30\/4\/2025 – 32886<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
GENEL KURUL<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
:<\/p>\n
Kadir \u00d6ZKAYA<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
:<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
:<\/p>\n
Basri BA\u011eCI<\/p>\n
\u00dcyeler<\/p>\n
:<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Recai AKYEL<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Selahaddin MENTE\u015e<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0130rfan F\u0130DAN<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Kenan YA\u015eAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Muhterem \u0130NCE<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Metin KIRATLI<\/p>\n
Raport\u00f6r<\/p>\n
:<\/p>\n
Fatma G\u00fclbin \u00d6ZT\u00dcRK<\/p>\n
Ba\u015fvurucular<\/p>\n
:<\/p>\n
1. Abbas YAL\u00c7IN<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
2. Can D\u00dcNDAR<\/p>\n
Vekili<\/p>\n
:<\/p>\n
Av. Tora PEK\u0130N<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
I. BA\u015eVURUNUN KONUSU<\/p>\n
1. Ba\u015fvuru, ulusal yay\u0131n yapan bir gazetede \u00e7\u0131kan haberlere kar\u015f\u0131 cevap ve d\u00fczeltme talebinin mahkemece kabul edilmesi nedeniyle ifade ve bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin ihlal edildi\u011fi iddialar\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n
II. BA\u015eVURU S\u00dcREC\u0130<\/p>\n
2. Ba\u015fvuru 16\/3\/2016 tarihinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
3. Ba\u015fvuru, ba\u015fvuru formu ve eklerinin idari y\u00f6nden yap\u0131lan \u00f6n incelemesinden sonra Komisyona sunulmu\u015ftur.<\/p>\n
4. Komisyonca ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
5. Ba\u015fvuru belgelerinin bir \u00f6rne\u011fi bilgi i\u00e7in Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na (Bakanl\u0131k) g\u00f6nderilmi\u015ftir. Bakanl\u0131k, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc bildirmi\u015ftir.<\/p>\n
6. Ba\u015fvurucular, Bakanl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 s\u00fcresinde beyanda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
7. Birinci B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan ba\u015fvurunun Genel Kurula sevkine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
III. OLAY VE OLGULAR<\/p>\n
8. Ba\u015fvuru formu ve eklerinde ifade edildi\u011fi \u015fekliyle olaylar \u00f6zetle \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
9. Ba\u015fvurucu Abbas Yal\u00e7\u0131n, olay tarihinde Cumhuriyet gazetesinde (gazete) sorumlu m\u00fcd\u00fcrd\u00fcr. Can D\u00fcndar ise Sorumlu M\u00fcd\u00fcr Abbas Yal\u00e7\u0131n’\u0131n ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu yetkilidir.<\/p>\n
10. 24\/10\/2015 tarihinde Cumhuriyet gazetesinin s\u00fcrman\u015fetinde Cumhurba\u015fkan\u0131 ba\u015fdan\u0131\u015fman\u0131 olarak g\u00f6rev yapan M.V. (m\u00fc\u015fteki) hakk\u0131nda bir haber yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r (birinci haber). Haberde gizlice kayda al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 iddia edilen bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcden al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan bir foto\u011fraf kullan\u0131lm\u0131\u015f ve foto\u011frafta tarih ve yer bilgisine (2 \u015eubat 2015, TRT St\u00fcdyosu), foto\u011fraf karesindeki gazetecilerin adlar\u0131na yer verilmi\u015ftir. Foto\u011fraf\u0131n alt\u0131nda ise “[A.B.], [M.V.] ve [H.K.] aras\u0131nda ge\u00e7en konu\u015fma, ‘Say\u0131\u015ftay’\u0131n T\u00dcRKSAT Y\u00f6netim Kurulu \u00fcyelerine 10’ar bin TL maa\u015f verilmesini mevzuata ayk\u0131r\u0131 bulmas\u0131n\u0131’ haberle\u015ftiren televizyon kanallar\u0131n\u0131 hedef al\u0131yor” ifadeleri kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
11. “Erdo\u011fan’\u0131n Dan\u0131\u015fman\u0131 [M.V.], T\u00fcrksat Sans\u00fcr\u00fcn\u00fc 8 Ay \u00d6nce Planlam\u0131\u015f\/SKANDAL KAYIT” ba\u015fl\u0131kl\u0131 haber \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“Cumhuriyet’in ele ge\u00e7irdi\u011fi ‘sans\u00fcr skandal\u0131’ g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinde [V.], plan\u0131n\u0131 gazetecilere anlat\u0131yor \/ TRT Kameralar\u0131 Kay\u0131ttayd\u0131: Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan’\u0131n 2 \u015eubat’ta TRT’de yay\u0131mlanan ‘\u00d6zel Yay\u0131n\u0131’ \u00f6ncesi kay\u0131tta olan kameralar sans\u00fcr skandal\u0131n\u0131 kaydetti. Erdo\u011fan’\u0131n dan\u0131\u015fman\u0131 ve T\u00dcRK-SAT Y\u00f6netim Kurulu \u00fcyesi “[M.V.], gazeteci [A.B.ye], be\u011fenmedi\u011fi kanal\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fcyor ve ‘Su\u00e7 bizde ama’ diyor. \/ Gazeteciden Destek Yorumu: Eski Ula\u015ft\u0131rma Bakan\u0131 [L.E.] ile konu\u015ftu\u011funu s\u00f6yleyen [V.], ‘Dedim ki \u015funlar\u0131n kanal\u0131n\u0131 T\u00dcRKSAT’tan kald\u0131ral\u0131m. O zaman Bakan dedi ki ‘Ya \u00e7ok laf olur’. Daha iyi olurdu’ diye devam ediyor. Gazeteci [H.K.] da ‘\u00e7ok merhametli gidiliyor’ yorumu yap\u0131yor.”<\/p>\n
12. Cumhuriyet gazetesinin internet sitesinde de ayn\u0131 haber 24\/10\/2015 tarihinde yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nternet sitesindeki haberde gazete man\u015fetindeki habere ek olarak M.V. ile ilgili \u015fu ifadelere yer verilmi\u015ftir:<\/p>\n
“Erdo\u011fan\u2019\u0131n telefonunu ta\u015f\u0131yor<\/p>\n
17-25 Aral\u0131k s\u00fcrecinde ismi \u00e7ok\u00e7a duyulan [V.], ilk olarak Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan\u2019\u0131n Ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminde dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapt\u0131. Dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 Erdo\u011fan Cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7ildikten sonra da devam etti. [V.] \u015fu anda Erdo\u011fan\u2019\u0131n \u0130leti\u015fim ve Teknoloji dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yap\u0131yor. [V.], Erdo\u011fan\u2019\u0131 iPad kullanmaya al\u0131\u015ft\u0131ran isim olarak biliniyor ve Erdo\u011fan\u2019\u0131n \u00f6zel telefonunu ta\u015f\u0131yor. Ge\u00e7en g\u00fcnlerde AKP\u2019ye yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131yla bilinen ve ‘Ak troll’ olarak nitelendirilen hesaplar\u0131n a\u011f haritas\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda merkezdeki ismin [V.] oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131.”<\/p>\n
13. Birinci haberin yay\u0131mlanmas\u0131ndan sonra M.V. yap\u0131lan haber hakk\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015flerini ki\u015fisel Twitter hesab\u0131 \u00fczerinden payla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. M.V.nin a\u00e7\u0131klamas\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“Y\u00f6netim kurulu \u00fcyesi oldu\u011fum \u015firkete, itibar\u0131na, yalanlarla sald\u0131ran paralel kanallarla m\u00fccadele etti\u011fim ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f. Gurur duydum.”<\/p>\n
“Yay\u0131n \u00f6ncesi gizlice kay\u0131t yap\u0131p 8 ay saklay\u0131p Cumhuriyet pa\u00e7avras\u0131 \u00fczerinden piyasaya s\u00fcr\u00fcyorlar, sonra da paralel yap\u0131 yok diyorlar. Yersen!” <\/p>\n
14. Gazetede, M.V.nin birinci habere ili\u015fkin yorumlar\u0131n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 ikinci bir haber yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Gazetenin 25\/10\/2015 tarihli n\u00fcshas\u0131n\u0131n ilk sayfas\u0131n\u0131n sol alt k\u00f6\u015fesinde “Bu Nas\u0131l Bir Pi\u015fkinlik” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ile verilen haberde M.V.nin resmi kullan\u0131lm\u0131\u015f, haberin devam\u0131na ise gazetenin 7. sayfas\u0131nda “Pi\u015fkin Savunmalar” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ile yer verilmi\u015ftir. Haber \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
” [M. V.]: Gurur Duydum [H.K.]: A\u011fz\u0131ma Sa\u011fl\u0131k<\/p>\n
Cumhuriyet’in ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan’\u0131n Ba\u015fdan\u0131\u015fman\u0131 [M.V.nin] 2 \u015eubat 2015’te TRT Haber kanal\u0131nda yay\u0131mlanan ‘Cumhurba\u015fkan\u0131 \u00d6zel Yay\u0131n\u0131’ \u00f6ncesinde cemaate yak\u0131n kanallar\u0131n y\u00f6netim kurulunda oldu\u011fu T\u00dcRKSAT’tan \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131yla ilgili s\u00f6zleri [V.] ve konu\u015fmay\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 [A.B] ‘paralel’ su\u00e7lamas\u0131yla a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. [V.], [A.B.] ile cemaate yak\u0131n kanallar\u0131n y\u00f6netim kurulunda oldu\u011fu T\u00dcRKSAT’tan at\u0131lmas\u0131yla ilgili d\u00f6nemin Ula\u015ft\u0131rma Bakan\u0131 [L.E.yle] konu\u015ftu\u011funu belirtiyordu. [B.] kahkaha atarken, eski Yeni\u015fafak yazar\u0131 [H.K.] da ‘Kat\u0131l\u0131yorum. \u00c7ok merhametli gidiliyor.’ diyordu. Bu konu\u015fman\u0131n sadece 8 ay sonras\u0131nda Bug\u00fcn TV ve Kanalt\u00fcrk T\u00dcRKSAT’tan \u00e7\u0131kart\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. <\/p>\n
[V. ] de Twitter’dan yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, ‘Y\u00f6netim kurulu \u00fcyesi oldu\u011fum \u015firkete, itibar\u0131na, yalanlarla sald\u0131ran paralel kanallarla m\u00fccadele etti\u011fim ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f. Gurur duydum. Yay\u0131n \u00f6ncesi gizlice kay\u0131t yap\u0131p 8 ay saklay\u0131p Cumhuriyet pa\u00e7avras\u0131 \u00fczerinden piyasaya s\u00fcr\u00fcyorlar, sonra da paralel yap\u0131 yok diyorlar. Yersen!’ dedi. Sabah gazetesi yazar\u0131 [H.K.] da yine Twitter’da ‘Paralelle m\u00fccadelede merhametli gidiliyor.’ demi\u015fim. Hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131 g\u00f6stermek i\u00e7in Be\u015ftepe’deki yay\u0131ndan kay\u0131t s\u0131zd\u0131rm\u0131\u015flar. A\u011fz\u0131ma sa\u011fl\u0131k’ dedi.<\/p>\n
G\u00f6r\u00fc\u015flerini sormak i\u00e7in ula\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z H\u00fcrriyet gazetesi yazar\u0131 [B.], ‘Paralel hafiye te\u015fkilat\u0131n\u0131n s\u0131zd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri yazan bir mecra oldunuz. Ay\u0131pl\u0131yorum, k\u0131n\u0131yorum sizi’ diye yan\u0131t verdi. “<\/p>\n
15. M.V. ikinci haberin yay\u0131mlanmas\u0131ndan yakla\u015f\u0131k bir ay sonra 17\/11\/2015 tarihinde gazeteye bir d\u00fczeltme ve cevap metni g\u00f6ndermi\u015f ancak s\u00f6z konusu metin, gazetede yay\u0131mlanmam\u0131\u015ft\u0131r. M.V. bu kez 3\/12\/2015 tarihinde \u0130stanbul 2. Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011fine ba\u015fvurarak d\u00fczeltme ve cevap metninin gazetede yay\u0131mlanmas\u0131 talebinde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
16. \u0130stanbul 2. Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011fi taraf\u0131ndan yap\u0131lan de\u011ferlendirme sonucunda 4\/12\/2015 tarihinde d\u00fczeltme ve cevap metninin ilgili yay\u0131n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 sayfa ve s\u00fctunda, metne m\u00fcdahale edilmeksizin ayn\u0131 puntolarla yay\u0131mlanmas\u0131na karar verilmi\u015ftir. Gerek\u00e7ede; haberin i\u00e7eri\u011fi itibar\u0131yla M.V.nin \u015f\u00f6hret ve haklar\u0131na sald\u0131r\u0131 niteli\u011finde oldu\u011fu, ele\u015ftiri s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 a\u015ft\u0131\u011f\u0131, M.V. taraf\u0131ndan yay\u0131mlanmas\u0131 istenen d\u00fczeltme ve cevap metninin kar\u015f\u0131 taraf\u0131n ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerin \u015f\u00f6hret ve haklar\u0131n\u0131 incitici mahiyette olmad\u0131\u011f\u0131, metnin uzunluk ve i\u00e7erik bak\u0131m\u0131ndan haberle orant\u0131l\u0131 oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Mahkeme taraf\u0131ndan yay\u0131mlanmas\u0131na karar verilen ve gazete taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan d\u00fczeltme ve cevap metni \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“Cumhurba\u015fkan\u0131 Sn. Recep Tayyip Erdo\u011fan’\u0131n dan\u0131\u015fman\u0131 ve T\u00dcRKSAT Y\u00f6netim Kurulu \u00dcyesi M\u00fcvekkil Sn. [M.V.nin] 8 ay \u00f6nce TRT’de Cumhurba\u015fkan\u0131 Tayyip Erdo\u011fan’a canl\u0131 yay\u0131nda soru soracak gazeteciler ile yay\u0131n \u00f6ncesi yapm\u0131\u015f oldu\u011fu sohbet gizlice kayda al\u0131narak ‘Paralel Yap\u0131’n\u0131n g\u00fcd\u00fcm\u00fcndeki Cumhuriyet gazetesi ile payla\u015f\u0131lm\u0131\u015f, gazete ise kay\u0131tta ge\u00e7en konu\u015fmalar\u0131 \u00e7arp\u0131tarak hakaret ve iftira kast\u0131yla M\u00fcvekkilimin ki\u015filik haklar\u0131n\u0131 ihlal edecek \u015fekilde bir ba\u015fl\u0131kla kamuoyuna servis edilmi\u015ftir.<\/p>\n
Ancak bu yay\u0131n gazetenin umdu\u011fu amaca hizmet etmenin aksine M\u00fcvekkilim Sn. [M.V.nin] Y\u00f6netim Kurulu \u00fcyesi oldu\u011fu \u00f6zel bir \u015firkete ve itibar\u0131na, yalanlarla sald\u0131ran paralel kanallara kar\u015f\u0131 giri\u015fti\u011fi orant\u0131l\u0131 m\u00fccadeleyi ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Gazetede yay\u0131mlanan video Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 K\u00fclliyesinde yay\u0131n \u00f6ncesi gizlice kay\u0131t yap\u0131p 8 ay saklayan ve bunu bir gazete \u00fczerinden kamuoyuna servis eden yasad\u0131\u015f\u0131 gruplar ile bir k\u0131s\u0131m medya organ\u0131n\u0131n kirli ittifak\u0131n\u0131 da g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir.<\/p>\n
Cumhuriyet gazetesi ve yazarlar\u0131n\u0131n sistematik olarak M\u00fcvekkilim hakk\u0131nda y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc alg\u0131 operasyonu kamunun malumudur ve fakat ifade ve bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015farak yay\u0131n yapan bas\u0131n organlar\u0131 kamuoyunu, ortaya att\u0131klar\u0131 iddialarla y\u00f6nlendirebilmekte ve bu anlamda hedef ald\u0131klar\u0131 ki\u015filerin itibarlar\u0131na zarar verebilmektedirler. Gazete ile televizyonlar\u0131n propaganda ve alg\u0131 y\u00f6netiminin en etkili enstr\u00fcmanlar\u0131ndan oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi yads\u0131namaz. Bu anlamda hukuk d\u0131\u015f\u0131 \u00e7\u0131karlara hizmet eden propaganda ve kamuoyu \u00fczerindeki alg\u0131 y\u00f6netiminin Cumhuriyet gazetesinde yer alan yaz\u0131lar ile M\u00fcvekkilim Sn. [M.V.ye] kar\u015f\u0131 ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
S\u00f6z konusu hakaret i\u00e7eren bu yaz\u0131 ile ilgili yasal haklar\u0131m\u0131z\u0131 h\u0131zl\u0131 eksiksiz ve etkin bir \u015fekilde kullanaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 da dikkatlerinize sunar\u0131z.<\/p>\n
Kamuoyuna sayg\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 sunar\u0131z.”<\/p>\n
17. Gazete, karara kar\u015f\u0131 itirazda bulunmu\u015f; \u0130stanbul 3. Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011fi verilen karar\u0131n usul ve kanuna uygun oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle s\u00f6z konusu itiraz\u0131 reddetmi\u015ftir.<\/p>\n
18. Nihai karar ba\u015fvuruculara 15\/2\/2016 tarihinde tebli\u011f edilmi\u015ftir.<\/p>\n
19. Ba\u015fvurucular 16\/3\/2016 tarihinde bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
IV. \u0130LG\u0130L\u0130 HUKUK<\/p>\n
20. \u0130lgili ulusal ve uluslararas\u0131 hukuk bilgisi i\u00e7in bkz. Ayd\u0131n Gelleci [GK], B. No: 2018\/18910, 5\/9\/2024, \u00a7\u00a7 14-27.<\/p>\n
V. \u0130NCELEME VE GEREK\u00c7E<\/p>\n
21. Anayasa Mahkemesinin 12\/12\/2024 tarihinde yapm\u0131\u015f oldu\u011fu toplant\u0131da ba\u015fvuru incelenip gere\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:<\/p>\n
A. Ba\u015fvurucular\u0131n \u0130ddialar\u0131 ve Bakanl\u0131k G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc<\/p>\n
22. Ba\u015fvurucular:<\/p>\n
i. Gazetede yay\u0131mlanan haberin ger\u00e7ekli\u011fi konusunda bir ihtilaf olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hatta M.V.nin Twitter hesab\u0131ndan yapt\u0131\u011f\u0131 24\/10\/2015 tarihli a\u00e7\u0131klamalar\u0131n da haberin i\u00e7eri\u011fini do\u011frulad\u0131\u011f\u0131n\u0131,<\/p>\n
ii. Yay\u0131mlanmas\u0131na karar verilen metinde kullan\u0131lan “Paralel Yap\u0131’n\u0131n g\u00fcd\u00fcm\u00fcndeki Cumhuriyet gazetesi”, “\u00e7arp\u0131tarak hakaret ve iftira kast\u0131yla”, “yasad\u0131\u015f\u0131 gruplar ile bir k\u0131s\u0131m medya organ\u0131n\u0131n kirli ittifak\u0131n\u0131”, “Cumhuriyet gazetesi ve yazarlar\u0131n\u0131n sistematik olarak M\u00fcvekkilim hakk\u0131nda y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc alg\u0131 operasyonu”, “hukuk d\u0131\u015f\u0131 \u00e7\u0131karlara hizmet eden propaganda ve kamuoyu \u00fczerindeki alg\u0131 y\u00f6netiminin” \u015feklindeki ifadelerin d\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131ndan yararlanmak amac\u0131yla de\u011fil gazetenin kendi sayfas\u0131nda kendilerine hakaret etmek i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131,<\/p>\n
iii. Metinde cevap ve d\u00fczeltmeye ili\u015fkin hi\u00e7bir sav veya gerek\u00e7eye yer verilmeyip metnin ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na hakk\u0131n k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 niteli\u011finde oldu\u011funu, \u00fcstelik metnin yay\u0131mlanmas\u0131na karar veren Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011finin karar\u0131nda ilgili ve yeterli gerek\u00e7eye yer vermedi\u011fini, ve dolay\u0131s\u0131yla Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinde d\u00fczenlenen hakk\u0131n k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 yasa\u011f\u0131n\u0131n, 26. ve 28. maddelerinde d\u00fczenlenen ifade ve bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin, 141. maddesinde d\u00fczenlenen gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
23. Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde \u00f6ncelikle ba\u015fvurucular\u0131n ilgili metinde hakaret i\u00e7eren hususlar\u0131n bulundu\u011fu konusundaki iddialar\u0131 kapsam\u0131nda muhatap M.V. aleyhine ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131na y\u00f6nelik hukuksal yollara ba\u015fvurup ba\u015fvurmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n incelenmesi gerekti\u011fi belirtilmi\u015ftir. Esasa ili\u015fkin olarak ise Anayasa Mahkemesi ve Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi i\u00e7tihatlar\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin \u015fik\u00e2yetin ba\u015fvurucular\u0131n gazeteci olarak bas\u0131n ve haber verme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc yan\u0131nda g\u00f6rev ve sorumluluklar\u0131na uygun davranma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ile hakk\u0131nda haber yap\u0131lan ki\u015filerin \u00f6zel hayat\u0131n\u0131n korunmas\u0131 aras\u0131nda adil bir denge kurulup kurulmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnden de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fi ifade edilmi\u015ftir. Hakk\u0131nda haber yap\u0131lan tarafa cevap ve d\u00fczeltme hakk\u0131 tan\u0131nmas\u0131 \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fen kamusal m\u00fcdahalenin -\u00f6zellikle haberin kamuoyunu fazlas\u0131yla ilgilendiren i\u00e7eri\u011fi ve bu do\u011frultuda yay\u0131mlanan metnin haber ve bilgi \u00e7o\u011fulculu\u011funa sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 katk\u0131 da g\u00f6zetildi\u011finde- orant\u0131l\u0131 oldu\u011fu, farkl\u0131 \u00e7\u0131karlar\u0131 dengelerken yarg\u0131 mercilerinin sahip olduklar\u0131 takdir paylar\u0131 da dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda yarg\u0131 mercilerince taraflar\u0131n haklar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesinde a\u00e7\u0131k bir dengesizlik bulunmad\u0131\u011f\u0131 ve ba\u015fvurunun kabul edilemez bulunmas\u0131 gerekti\u011fi bildirilmi\u015ftir.<\/p>\n
24. Ba\u015fvurucular, Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 ba\u015fvuru dilek\u00e7esindeki iddialar\u0131n\u0131 tekrar etmi\u015ftir.<\/p>\n
B. De\u011ferlendirme<\/p>\n
25. Anayasa Mahkemesi, olaylar\u0131n ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan yap\u0131lan hukuki nitelendirmesi ile ba\u011fl\u0131 olmay\u0131p olay ve olgular\u0131n hukuki tavsifini kendisi takdir eder. Ba\u015fvurucular, her ne kadar ifade ve bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri ile birlikte Anayasa’n\u0131n 141. maddesinde tan\u0131mlanan gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015f ise de ihlal iddias\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn ifade ve bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine ili\u015fkin bir m\u00fcdahalenin varl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik oldu\u011fu anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan somut olay\u0131n ko\u015fullar\u0131nda \u015fik\u00e2yetin bir b\u00fct\u00fcn olarak Anayasa’n\u0131n 26. ve 28. maddeleri ba\u011flam\u0131nda incelenmesi uygun g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
26. Anayasa\u2019n\u0131n 26. maddesinin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u00a0\u201cHerkes, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerini s\u00f6z, yaz\u0131, resim veya ba\u015fka yollarla tek ba\u015f\u0131na veya toplu olarak a\u00e7\u0131klama ve yayma hakk\u0131na sahiptir. Bu h\u00fcrriyet resmi makamlar\u0131n m\u00fcdahalesi olmaks\u0131z\u0131n haber veya fikir almak ya da vermek serbestli\u011fini de kapsar\u2026<\/p>\n
Bu h\u00fcrriyetlerin kullan\u0131lmas\u0131, mill\u00ee g\u00fcvenlik, kamu d\u00fczeni, kamu g\u00fcvenli\u011fi, Cumhuriyetin temel nitelikleri ve Devletin \u00fclkesi ve milleti ile b\u00f6l\u00fcnmez b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131, su\u00e7lar\u0131n \u00f6nlenmesi, su\u00e7lular\u0131n cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131, Devlet s\u0131rr\u0131 olarak usul\u00fcnce belirtilmi\u015f bilgilerin a\u00e7\u0131klanmamas\u0131, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u015f\u00f6hret veya haklar\u0131n\u0131n, \u00f6zel ve aile hayatlar\u0131n\u0131n yahut kanunun \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc meslek s\u0131rlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 veya yarg\u0131lama g\u00f6revinin gere\u011fine uygun olarak yerine getirilmesi ama\u00e7lar\u0131yla s\u0131n\u0131rlanabilir.<\/p>\n
\u2026<\/p>\n
D\u00fc\u015f\u00fcnceyi a\u00e7\u0131klama ve yayma h\u00fcrriyetinin kullan\u0131lmas\u0131nda uygulanacak \u015fekil, \u015fart ve usuller kanunla d\u00fczenlenir.\u201d<\/p>\n
27. Anayasa\u2019n\u0131n 28. maddesinin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u00a0\u201cBas\u0131n h\u00fcrd\u00fcr, sans\u00fcr edilemez\u2026<\/p>\n
\u2026<\/p>\n
Devlet, bas\u0131n ve haber alma h\u00fcrriyetlerini sa\u011flayacak tedbirleri al\u0131r.<\/p>\n
Bas\u0131n h\u00fcrriyetinin s\u0131n\u0131rlanmas\u0131nda, Anayasan\u0131n 26 ve 27 nci maddeleri h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r.<\/p>\n
\u2026\u201d<\/p>\n
1. Kabul Edilebilirlik Y\u00f6n\u00fcnden<\/p>\n
28. A\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmad\u0131\u011f\u0131 ve kabul edilemezli\u011fine karar verilmesini gerektirecek ba\u015fka bir neden de bulunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan ifade ve bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n kabul edilebilir oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
2. Esas Y\u00f6n\u00fcnden <\/p>\n
a. M\u00fcdahalenin Varl\u0131\u011f\u0131<\/p>\n
29. Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011fi, ba\u015fvurucular\u0131n sorumlulu\u011fu bulunan bir ulusal gazetede yay\u0131mlanm\u0131\u015f bir haber nedeniyle d\u00fczeltme ve cevap metni yay\u0131mlamas\u0131na karar vermi\u015ftir. D\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve bu kapsamda \u00f6zel olarak da bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u0131n\u0131rlayan haklardan biridir. D\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131n\u0131 kullanmak bas\u0131n organ\u0131n\u0131n ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne m\u00fcdahale te\u015fkil eder. Zira bas\u0131n, istedi\u011fini yay\u0131mlamak ya da yay\u0131mlamamak konusunda kural olarak serbesttir. Fakat bas\u0131n\u0131n cevap metni kar\u015f\u0131s\u0131nda serbestli\u011fi bulunmamakta, cevap metnini yay\u0131mlamas\u0131 gerekmektedir (Ahmet O\u011fuz \u00c7inko ve Erkan \u00c7elik [GK], B. No: 2013\/6237, 2\/7\/2015, \u00a7 52). Dolay\u0131s\u0131yla s\u00f6z konusu mahkeme karar\u0131 ile ba\u015fvurucular\u0131n ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne ve bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne y\u00f6nelik bir m\u00fcdahalede bulunulmu\u015ftur.<\/p>\n
b. M\u00fcdahalenin \u0130hlal Olu\u015fturup Olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131<\/p>\n
30. Anayasa\u2019n\u0131n 13. maddesinin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“Temel hak ve h\u00fcrriyetler, … yaln\u0131zca Anayasan\u0131n ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere ba\u011fl\u0131 olarak ve ancak kanunla s\u0131n\u0131rlanabilir. Bu s\u0131n\u0131rlamalar, … demokratik toplum d\u00fczeninin … gereklerine ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesine ayk\u0131r\u0131 olamaz.\u201d<\/p>\n
31. Yukar\u0131da an\u0131lan m\u00fcdahale, Anayasa\u2019n\u0131n 13. maddesinde belirtilen \u015fartlar\u0131 yerine getirmedi\u011fi m\u00fcddet\u00e7e Anayasa\u2019n\u0131n 26. ve 28. maddelerinin ihlalini te\u015fkil edecektir. Bu sebeple s\u0131n\u0131rlaman\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 13. maddesinde d\u00fczenlenmi\u015f olan, kanun taraf\u0131ndan \u00f6ng\u00f6r\u00fclme, Anayasa\u2019n\u0131n ilgili maddesinde belirtilen nedene dayanma, demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesine ayk\u0131r\u0131 olmama \u015fartlar\u0131na uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi gerekir.<\/p>\n
i. Kanunilik <\/p>\n
32. 9\/6\/2004 tarihli ve 5187 say\u0131l\u0131 Bas\u0131n Kanunu\u2019nun \u201cD\u00fczeltme ve cevap\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 14. maddesinin kanunla s\u0131n\u0131rlama \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcn\u00fc kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
ii. Me\u015fru Ama\u00e7<\/p>\n
33. S\u00f6z konusu gazetede cevap ve d\u00fczeltme metni yay\u0131mlanmas\u0131na karar verilmesinin ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u015f\u00f6hret veya haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131na y\u00f6nelik \u00f6nlemlerin bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu ve me\u015fru bir ama\u00e7 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
iii. Demokratik Toplum D\u00fczeninin Gereklerine Uygunluk <\/p>\n
\u00a0(1) Genel \u0130lkeler<\/p>\n
\u00a0(a) Demokratik Toplumda Bas\u0131n \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00d6nemi<\/p>\n
34. Anayasa Mahkemesi Anayasa’n\u0131n 26. maddesinde yer alan ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile onun \u00f6zel g\u00fcvencelere ba\u011flanm\u0131\u015f \u015fekli olan ve Anayasa’n\u0131n 28. maddesinde yer alan bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn demokratik bir toplumun zorunlu temellerinden oldu\u011funu, toplumun ilerlemesi ve her bireyin geli\u015fmesi i\u00e7in gerekli temel \u015fartlardan birini olu\u015fturdu\u011funu daha \u00f6nce pek \u00e7ok kez ifade etmi\u015ftir. Bu ba\u011flamda ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc herkes i\u00e7in ge\u00e7erlidir ve demokrasinin i\u015fleyi\u015fi i\u00e7in ya\u015famsal \u00f6nemdedir (Mehmet Ali Ayd\u0131n [GK], B. No: 2013\/9343, 4\/6\/2015, \u00a7 69; Bekir Co\u015fkun [GK], B. No: 2014\/12151, 4\/6\/2015, \u00a7\u00a7 34-36). Bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kamuoyuna \u00e7e\u015fitli fikir ve tutumlar\u0131n iletilmesi ile bunlara ili\u015fkin bir kanaat olu\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in en iyi ara\u00e7lardan birini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r (\u0130lhan Cihaner (2), B. No: 2013\/5574, 30\/6\/2014, \u00a7 63; Haci Bo\u011fatekin (2), B. No: 2014\/12162, 21\/11\/2017, \u00a7 38).<\/p>\n
\u00a0(b) M\u00fcdahalenin Demokratik Toplum D\u00fczeninin Gereklerine Uygun Olmas\u0131<\/p>\n
35. \u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne y\u00f6nelik bir m\u00fcdahalenin demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine uygun kabul edilebilmesi i\u00e7in zorunlu bir toplumsal ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lamas\u0131 ve orant\u0131l\u0131 olmas\u0131 gerekir. A\u00e7\u0131kt\u0131r ki bu ba\u015fl\u0131k alt\u0131ndaki de\u011ferlendirme, s\u0131n\u0131rlaman\u0131n amac\u0131 ile bu amac\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek \u00fczere ba\u015fvurulan ara\u00e7 aras\u0131ndaki ili\u015fki \u00fczerinde temellenen \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesinden ba\u011f\u0131ms\u0131z yap\u0131lamaz. Anayasa\u2019n\u0131n 13. maddesinde demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine ayk\u0131r\u0131 olmama ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesine ayk\u0131r\u0131 olmama bi\u00e7iminde iki ayr\u0131 kritere yer verilmi\u015f olmakla birlikte bu iki kriter bir b\u00fct\u00fcn\u00fcn par\u00e7alar\u0131 olup aralar\u0131nda s\u0131k\u0131 bir ili\u015fki vard\u0131r (Ferhat \u00dcst\u00fcnda\u011f, B. No: 2014\/15428, 17\/7\/2018, \u00a7 45; Mehmet Ali G\u00fcndo\u011fdu ve Mustafa Demirsoy, B. No: 2015\/8147, 8\/5\/2019, \u00a7 41; Levon Ber\u00e7 Kuzuko\u011flu ve Ohannes Garbis Balmumciyan [GK], B.No: 2014\/17354, 22\/5\/2019, \u00a7 89).<\/p>\n
36. M\u00fcdahaleyi olu\u015fturan tedbirin zorunlu bir toplumsal ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131n kabul edilebilmesi i\u00e7in amaca ula\u015fmaya elveri\u015fli olmas\u0131, ba\u015fvurulabilecek en son \u00e7are ve al\u0131nabilecek en hafif \u00f6nlem olarak kendisini g\u00f6stermesi gerekmektedir. Amaca ula\u015fmaya yard\u0131mc\u0131 olmayan veya ula\u015f\u0131lmak istenen amaca nazaran bariz bir bi\u00e7imde a\u011f\u0131r olan bir m\u00fcdahalenin zorunlu bir toplumsal ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenemeyecektir (Wikimedia Foundation Inc. ve di\u011ferleri [GK], B. No: 2017\/22355, 26\/12\/2019, \u00a7 65; Ferhat \u00dcst\u00fcnda\u011f, \u00a7 46; Bekir Co\u015fkun \u00a7 51; Mehmet Ali Ayd\u0131n, \u00a7 68; Tansel \u00c7\u00f6la\u015fan, B. No: 2014\/6128, 7\/7\/2015, \u00a7 51).<\/p>\n
37. Orant\u0131l\u0131l\u0131k ise s\u0131n\u0131rlamayla ula\u015f\u0131lmak istenen ama\u00e7 ile ba\u015fvurulan s\u0131n\u0131rlama tedbiri aras\u0131nda dengesizlik bulunmamas\u0131na i\u015faret etmektedir. Di\u011fer bir ifadeyle orant\u0131l\u0131l\u0131k, bireyin hakk\u0131 ile kamunun menfaatleri veya m\u00fcdahalenin amac\u0131 ba\u015fkalar\u0131n\u0131n haklar\u0131n\u0131 korumak ise di\u011fer bireylerin hak ve menfaatleri aras\u0131nda adil bir dengenin kurulmas\u0131na i\u015faret etmektedir. Dengeleme sonucu m\u00fcdahalede bulunulan hakk\u0131n sahibine terazinin di\u011fer kefesinde bulunan kamu menfaati veya di\u011fer bireylerin menfaatine nazaran a\u00e7\u0131k\u00e7a orant\u0131s\u0131z bir k\u00fclfet y\u00fcklendi\u011finin tespiti h\u00e2linde orant\u0131l\u0131l\u0131k ilkesi y\u00f6n\u00fcnden bir sorunun varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilebilir (Ferhat \u00dcst\u00fcnda\u011f, \u00a7 48).<\/p>\n
\u00a0(2) Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u015e\u00f6hret veya Haklar\u0131n\u0131n Korunmas\u0131<\/p>\n
38. Anayasa\u2019n\u0131n 26. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131na g\u00f6re ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lma nedenlerinden ve bu ba\u011flamda ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kullananlar\u0131n uymas\u0131 gereken g\u00f6rev ve sorumluluklardan biri de ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u015f\u00f6hret veya haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131d\u0131r. Bireyin \u015feref ve itibar\u0131, ki\u015fisel kimli\u011finin ve manevi b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bir par\u00e7as\u0131n\u0131 olu\u015fturur ve Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n korumas\u0131ndan faydalan\u0131r (\u0130lhan Cihaner (2),\u00a7 44). Devlet, bireyin \u015feref ve itibar\u0131na keyf\u00ee olarak m\u00fcdahale etmemek ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerin sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 \u00f6nlemekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr (Nilg\u00fcn Halloran, B. No: 2012\/1184, 16\/7\/2014, \u00a7 41; Adnan Oktar (3), B. No: 2013\/1123, 2\/10\/2013, \u00a7 33; Bekir Co\u015fkun, \u00a7 45; \u00d6nder Bal\u0131k\u00e7\u0131, B. No: 2014\/6009, 15\/2\/2017, \u00a7 44).<\/p>\n
\u00a0(3) D\u00fczeltme ve Cevap Hakk\u0131<\/p>\n
39. Hukuk sistemleri, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kamusal tart\u0131\u015fmay\u0131 te\u015fvik eden ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc koruma zorunlulu\u011fu ile bireylerin itibarlar\u0131na y\u00f6nelik haks\u0131z sald\u0131r\u0131lardan koruma ihtiyac\u0131n\u0131 uzla\u015ft\u0131rarak taraflardan birinin ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile di\u011ferinin \u015feref ve itibar hakk\u0131 aras\u0131nda adil bir denge kurabilmek i\u00e7in \u00e7e\u015fitli mekanizmalar geli\u015ftirmi\u015ftir. Bu kapsamda haber alma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn k\u00f6t\u00fc kullan\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 yay\u0131n\u0131n muhataplar\u0131na, bas\u0131na kar\u015f\u0131 haklar\u0131n\u0131 savunma imk\u00e2n\u0131 tan\u0131yan ve bas\u0131n\u0131 \u015fik\u00e2yet konusu yay\u0131n\u0131 izleyen en k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde bir cevap yay\u0131mlamaya zorlayan bir hak olan d\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131n\u0131n da bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile \u015feref ve itibar hakk\u0131 aras\u0131nda dengelemeyi sa\u011flayan bir i\u015flev \u00fcstlendi\u011fi s\u00f6ylenebilir. Nitekim Anayasa’n\u0131n 32. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan d\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131n\u0131n d\u00fczenleni\u015f bi\u00e7imi ve lafz\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda da bu hakk\u0131n tan\u0131nmas\u0131 ve kullan\u0131m \u015fartlar\u0131n\u0131n belirlenmesi ile birbiriyle \u00e7at\u0131\u015fan, Anayasa’n\u0131n 17. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan \u015feref ve itibar hakk\u0131 ile Anayasa’n\u0131n 26. ve 28. maddelerinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc aras\u0131ndaki dengelemenin bizzat Anayasa koyucu taraf\u0131ndan kuruldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r (Ayd\u0131n Gelleci, \u00a7 46).<\/p>\n
40. D\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131yla \u015fik\u00e2yet konusu haberin ivedilikle d\u00fczeltilmesi, yan\u0131tlanmas\u0131 ve etkilerinin azalt\u0131lmas\u0131 ama\u00e7lanmaktad\u0131r. B\u00f6ylelikle muhataplar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan yay\u0131n\u0131n etkileri hafifletilebilecek, yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 olumsuzluklar\u0131n etkisi azalt\u0131labilecektir. T\u00fcrk hukuk sisteminde d\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131, d\u00fczeltme ve cevap unsurlar\u0131n\u0131 kapsayan tek bir kavram olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. Anayasa\u2019n\u0131n 32. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda “D\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131, ancak ki\u015filerin haysiyet ve \u015fereflerine dokunulmas\u0131 veya kendileriyle ilgili ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 yay\u0131nlar yap\u0131lmas\u0131 hallerinde tan\u0131n\u0131r ve kanunla d\u00fczenlenir.” denilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re Anayasa koyucu bir yandan bir yay\u0131nda kendisinden bahsedilen herkese, d\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131n\u0131 kullanarak ayn\u0131 yay\u0131n organ\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kendi bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 yans\u0131tma imk\u00e2n\u0131 tan\u0131m\u0131\u015f fakat ayn\u0131 zamanda bu hakk\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131, ki\u015filerin haysiyet ve \u015fereflerine dokunulmas\u0131 veya ki\u015filerle ilgili olarak ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 yay\u0131nlar yap\u0131lmas\u0131 olmak \u00fczere iki \u015farttan en az birinin ger\u00e7ekle\u015fmesine \u00f6zg\u00fclemi\u015ftir (Ayd\u0131n Gelleci, \u00a7 47).<\/p>\n
41. Anayasa’n\u0131n 32. maddesinin gerek\u00e7esinde de s\u00fcreli haberle\u015fme organ\u0131n\u0131n kamuya do\u011fru haber ve bilgi sunmakla ve faaliyetlerinde ki\u015filerin haysiyet ve \u015fereflerine sayg\u0131l\u0131 olmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Gerek\u00e7ede; maddenin birinci f\u0131kras\u0131yla bu gereklerin yerine getirildi\u011fi, ki\u015filerin haysiyet ve \u015fereflerinin de korunarak ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 yay\u0131nlar\u0131n d\u00fczeltilmesine veya cevaplanmas\u0131na olanak tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir (Ayd\u0131n Gelleci, \u00a7 48).<\/p>\n
\u00a0(4) D\u00fczeltme ve Cevap Hakk\u0131 ile Bas\u0131n\u0131n Editoryal \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn Dengelenmesi<\/p>\n
42. Bir bas\u0131n kurulu\u015funun sayfalar\u0131nda ifade edilen g\u00f6r\u00fc\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcncelere kat\u0131lmayan herkese cevap hakk\u0131 tan\u0131mas\u0131 olanakl\u0131 de\u011fildir. G\u00f6r\u00fc\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri de kapsayan cevap hakk\u0131n\u0131n kurals\u0131z \u015fekilde geni\u015fletilmesi bu yolun a\u015f\u0131r\u0131 kullan\u0131m\u0131na yol a\u00e7arak bas\u0131n\u0131n cevaplarla dolup ta\u015fmas\u0131na, \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcrede g\u00fcncelli\u011fini yitirme tehlikesi bulunan bir\u00e7ok habere bas\u0131l\u0131 eserde yer kalmamas\u0131na, kamuya haber ula\u015ft\u0131rmak i\u00e7in bas\u0131n kurulu\u015flar\u0131nca verilen \u00e7aban\u0131n ziyan olmas\u0131na neden olabilir. B\u00f6yle bir durum bas\u0131n\u0131n editoryal \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde elinden al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131 ve asli g\u00f6revini yerine getirememesi anlam\u0131na gelir. \u00dcstelik d\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131n\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 kullan\u0131m\u0131 ile kamunun haber alma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc de k\u0131s\u0131tlanm\u0131\u015f olacak, dahas\u0131 bu durum okuyucu a\u00e7\u0131s\u0131ndan bas\u0131n\u0131n s\u0131k\u0131c\u0131 ve daha fazla tercih edilmeyen bir medya arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmesine yol a\u00e7acakt\u0131r. Bu kapsamda T\u00fcrk hukuk sisteminde gazete edit\u00f6rlerinin d\u00fczeltme ve cevap metnini yay\u0131mlamamas\u0131 h\u00e2linde adli para cezas\u0131 tehdidi alt\u0131nda bulundu\u011fu da g\u00f6zetildi\u011finde s\u0131n\u0131rlar\u0131 belirlenmemi\u015f d\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131n\u0131n bas\u0131n \u00fczerinde potansiyel bir cayd\u0131r\u0131c\u0131 etki yarat\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7aca\u011f\u0131 tehlikesi g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r (Ayd\u0131n Gelleci, \u00a7 51).<\/p>\n
43. Anayasa’n\u0131n 32. maddesinin gerek\u00e7esinde, yay\u0131n organ\u0131na d\u0131\u015f \u00e7evreden g\u00f6nderilen ve organca yay\u0131m\u0131 mecburi olan m\u00fctalaa yahut m\u00fclahazalar olarak tan\u0131mlanan zorunlu yay\u0131nlar\u0131n s\u00fcreli yay\u0131nlarda bas\u0131n\u0131n istedi\u011fini yay\u0131mlamak ya da yay\u0131mlamamak konusundaki serbest\u00eesini k\u0131s\u0131tlayan unsurlardan oldu\u011fu ifade edilmi\u015ftir. Anayasa koyucu, zorunlu yay\u0131nlarla s\u00fcreli yay\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 hacminin doldurulmas\u0131 ile serbest yay\u0131na yer kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcndeki bu potansiyel tehlikeye dikkat \u00e7ekmi\u015ftir. Buradan hareketle Anayasa koyucunun iradesinin d\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131n\u0131n alan\u0131n\u0131 geni\u015fletmenin ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcnde olu\u015fturabilece\u011fi tehlikeyi dikkate alarak b\u00f6yle bir yolun kullan\u0131m\u0131n\u0131n dikkatli de\u011ferlendirme gerektirdi\u011fi y\u00f6n\u00fcnde oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Ger\u00e7ekten de Anayasa’n\u0131n 32. maddesinin gerek\u00e7esinde kitle haberle\u015fmesi faaliyetini y\u00fcr\u00fcten organlar\u0131n bu faaliyetlerinde serbest kalmas\u0131n\u0131n esas oldu\u011fu a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmi\u015ftir. Ba\u015fka bir ifadeyle Anayasa koyucu serbest yay\u0131m\u0131n kural, zorunlu yay\u0131m\u0131n istisna olmas\u0131 gerekti\u011fini kesin olarak ortaya koymu\u015ftur. Bu itibarla Anayasa koyucunun bizzat kendisi d\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131n\u0131, bas\u0131nda yer alan her g\u00f6r\u00fc\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcnceye kar\u015f\u0131 \u015feref ve itibar\u0131na m\u00fcdahale edilen herkese tan\u0131nmas\u0131 gereken bir hak olarak kabul etmemi\u015f; aksine kural olan serbest yay\u0131m\u0131n s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131labilmesi i\u00e7in \u015feref ve itibara yap\u0131lan m\u00fcdahalenin belli bir a\u011f\u0131rl\u0131k d\u00fczeyine gelmi\u015f olmas\u0131 kayd\u0131n\u0131 zaruri k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Zira Anayasa koyucu, d\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rs\u0131zl\u0131\u011fa yol a\u00e7acak \u015fekilde \u015feref ve itibarla ilgili her durumda kullan\u0131labilece\u011fini \u00f6ng\u00f6rmemi\u015f; bu hakk\u0131n ancak ki\u015filerin haysiyet ve \u015fereflerine dokunulmas\u0131 veya kendileriyle ilgili ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 yay\u0131nlar yap\u0131lmas\u0131 h\u00e2llerinde tan\u0131nabilece\u011fini h\u00fck\u00fcm alt\u0131na alarak kullan\u0131m\u0131n\u0131 an\u0131lan iki nedene hasretmi\u015ftir (Ayd\u0131n Gelleci, \u00a7 52).<\/p>\n
44. Serbest yay\u0131n\u0131n kural zorunlu yay\u0131n\u0131n ise istisna olmas\u0131, d\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131n\u0131n g\u00f6zard\u0131 edilmesini mazur k\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 gibi bas\u0131n\u0131n editoryal \u00f6zerkli\u011fi kar\u015f\u0131s\u0131ndadaha az de\u011ferli oldu\u011fu anlam\u0131na da gelmez. Aksine medya kurulu\u015flar\u0131na getirilen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc gereksiz yere ihlal etmemesi veya serbest bilgi ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 engellememesi i\u00e7in dikkatli \u015fekilde dengelenmesi gerekti\u011fini g\u00f6sterir. D\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131 \u015feffafl\u0131k, hesap verebilirlik ve bireysel haklar\u0131n desteklenmesinde \u00f6nemli ama\u00e7lara hizmet ederken, medya kurulu\u015flar\u0131n\u0131n ve gazetecilerin \u00f6zerkli\u011fine ve editoryal takdir yetkisine sayg\u0131 g\u00f6sterecek ve bunlar\u0131 koruyacak, b\u00f6ylece bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve demokrasiyi destekleyecek \u015fekilde uygulanmal\u0131d\u0131r. Bu dengenin sa\u011flanabilmesi i\u00e7in belirlenecek makul ilke ve kriterler yarg\u0131sal makamlara yol g\u00f6sterici olacakt\u0131r (Ayd\u0131n Gelleci, \u00a7 53).<\/p>\n
\u00a0(5) 5187 Say\u0131l\u0131 Kanun’da Yer Alan D\u00fczeltme ve Cevap Yoluna Ba\u015fvurulmas\u0131 H\u00e2linde Sulh Ceza H\u00e2kimliklerince Yap\u0131lmas\u0131 Gereken De\u011ferlendirmeler<\/p>\n
45. Bireyler yanl\u0131\u015fl\u0131klar\u0131 d\u00fczeltme veya kendilerini ilgilendiren konularda bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 sunma hususunda me\u015fru bir beklentiye sahip olsalar da yarg\u0131sal makamlarca bu hak medya kurulu\u015flar\u0131n\u0131n ve gazetecilerin \u00f6zerkli\u011fini ve editoryal takdir yetkisini koruma ihtiyac\u0131na kar\u015f\u0131 dengelenmelidir. 5187 say\u0131l\u0131 Kanun’da yer alan d\u00fczeltme ve cevap yoluna ba\u015fvurulmas\u0131 h\u00e2linde \u00e7at\u0131\u015fan haklar aras\u0131nda dengeleme yap\u0131labilmesi i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131da izah edilen \u00fc\u00e7 a\u015famal\u0131 testin somut olaya uygulanmas\u0131 gerekir. Test kademeli bir s\u00fcre\u00e7 \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnden ilk a\u015famay\u0131 ge\u00e7emeyen d\u00fczeltme ve cevap talebinin ikinci a\u015fama y\u00f6n\u00fcnden, ikinciyi ge\u00e7emeyen talebin de \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc a\u015fama y\u00f6n\u00fcnden -kural olarak- ayr\u0131ca teste tabi tutulmas\u0131na ihtiya\u00e7 yoktur. S\u00f6z konusu test \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
i. H\u00e2kimli\u011fin d\u00fczeltme ve cevap metninin yay\u0131mlanmas\u0131na y\u00f6nelik verdi\u011fi karar\u0131n Anayasa’n\u0131n 32. maddesine uygun olabilmesi i\u00e7in ki\u015filerin haysiyet ve \u015fereflerine dokunulmas\u0131 veya kendileriyle ilgili ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 yay\u0131nlar yap\u0131lmas\u0131 \u015fartlar\u0131ndan en az birinin somut olayda bulunmas\u0131 gerekir. H\u00e2kimli\u011fin bukonuda karar verirken a\u015fa\u011f\u0131daki hususlar\u0131 dikkate almas\u0131, verece\u011fi karar\u0131n Anayasa’ya uygunlu\u011fu a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u00d6ncelikle H\u00e2kimlik taraf\u0131ndan d\u00fczeltme ve cevap metninin yay\u0131mlat\u0131lmas\u0131na karar verilebilmesi i\u00e7in Anayasa’n\u0131n 32. maddesi uyar\u0131nca zaruri olan ki\u015filerin haysiyet ve \u015fereflerine dokunulmas\u0131 veya kendileriyle ilgili ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 yay\u0131nlar yap\u0131lmas\u0131 \u015fartlar\u0131ndan en az birinin somut olayda bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 incelenmelidir. Bu inceleme yap\u0131l\u0131rken \u015fu hususlar dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r:<\/p>\n
– Medya kurulu\u015flar\u0131na cevap veya d\u00fczeltmeler i\u00e7in yer ya da yay\u0131n s\u00fcresi sa\u011flama konusunda a\u015f\u0131r\u0131 k\u00fclfet olu\u015fturan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler getirilmesi bu kurulu\u015flar\u0131n editoryal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131na zarar verebilir ve toplumsal i\u015flevlerini etkili bir \u015fekilde yerine getirme kabiliyetlerini tehlikeye atabilir. Ayr\u0131ca editoryal takdir yetkisi gazetecilerin bilgiyi se\u00e7me, yorumlama ve kamuya sunma konusunda muhakeme ve uzmanl\u0131k kullanan profesyoneller oldu\u011funu kabul eder. Gazete sayfalar\u0131n\u0131n bu nitelikleri ta\u015f\u0131mas\u0131 beklenmeyen zorunlu yay\u0131nlarla doldurulmas\u0131 bu takdir yetkisini ihlal edebilir ve potansiyel olarak sans\u00fcre, otosans\u00fcre veya gazetecilik standartlar\u0131n\u0131n de\u011fersizle\u015ferek ciddiyetini kaybetmesine yol a\u00e7abilir. D\u00fczeltme ve cevap metninin yay\u0131mlanmas\u0131 talebinin kabul\u00fc ile h\u00e2kimin iradesi medya kurulu\u015funun sahibi oldu\u011fu s\u00fcreli yay\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fini belirleme konusundaki iradesinin yerine ge\u00e7ti\u011finden bunun bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne y\u00f6nelik ciddi bir m\u00fcdahale te\u015fkil etti\u011fi dikkate al\u0131narak karara var\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
– \u015eeref ve itibara yap\u0131lan her m\u00fcdahale d\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131n\u0131n kapsam\u0131na girmez. B\u00f6yle bir kabul, bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne yap\u0131lacak keyf\u00eeli\u011fe varan bir m\u00fcdahale olur. Dolay\u0131s\u0131yla d\u00fczeltme ve cevap talebinin kabul\u00fc i\u00e7in \u015feref ve itibara y\u00f6nelik m\u00fcdahalenin belli bir a\u011f\u0131rl\u0131k d\u00fczeyine ula\u015fm\u0131\u015f olmas\u0131\/belli bir e\u015fi\u011fi ge\u00e7mesi gerekir. Bu e\u015fik her somut olaya g\u00f6re de\u011fi\u015fir. Ancak somut olayda bu d\u00fczeyde bir a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n var oldu\u011fu objektif bir g\u00f6zlemciyi ikna edebilmelidir. Anayasa’n\u0131n 32. maddesi kapsam\u0131nda bir cevap hakk\u0131n\u0131n do\u011fup do\u011fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespitinde talepte bulunan\u0131n subjektif alg\u0131s\u0131 belirleyici olamaz. Her h\u00e2lde \u015feref ve itibara y\u00f6nelik m\u00fcdahalenin d\u00fczeltme ve cevap metni yay\u0131mlatmay\u0131 gerektirecek a\u011f\u0131rl\u0131kta bir m\u00fcdahale oldu\u011fu ve zorunlu bir toplumsal ihtiyaca kar\u015f\u0131l\u0131k geldi\u011fi h\u00e2kimlik karar\u0131nda ilgili ve yeterli bir gerek\u00e7e ile g\u00f6sterilmelidir.<\/p>\n
– \u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, yoklu\u011fu h\u00e2linde demokratik bir toplumdan s\u00f6z edilemeyen \u00e7o\u011fulculu\u011fun, ho\u015fg\u00f6r\u00fcn\u00fcn ve a\u00e7\u0131k fikirlili\u011fin bir gere\u011fi oldu\u011fu, baz\u0131 istisnalara tabi ise de bu istisnalar\u0131n dar yorumlanmas\u0131 ve bu hakk\u0131n s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n ikna edici olmas\u0131 gerekir (Kadir Sa\u011fd\u0131\u00e7 [GK], B. No: 2013\/6617, 8\/4\/2015, \u00a7 48; \u0130lhan Cihaner (2), \u00a7 55). D\u00fczeltme ve cevap yolu ile ki\u015filer devlet eliyle bas\u0131na ula\u015fmaktad\u0131r ve bu ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir bi\u00e7imde bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u0131n\u0131rlama ve zay\u0131flatma etkisi yaratmaktad\u0131r. Bu itibarla an\u0131lan hakk\u0131n geni\u015f gerek\u00e7elerle kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flaman\u0131n veya bu hakk\u0131n etki alan\u0131n\u0131 geni\u015fletmenin bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlali sonucunu do\u011furabilece\u011fi hat\u0131rda tutulmal\u0131d\u0131r (Ahmet O\u011fuz \u00c7inko ve Erkan \u00c7elik, \u00a7 53). Dolay\u0131s\u0131yla d\u00fczeltme ve cevap talepleri de\u011ferlendirilirken editoryal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ortadan kald\u0131racak \u015fekilde geni\u015fletici yorum yap\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
ii. Talebin Anayasa’n\u0131n 32. maddesi uyar\u0131nca zaruri olan \u015fartlardan en az birini ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131na karar verildi\u011fi takdirde yay\u0131mlanmas\u0131 talep edilen metnin teknik olarak bir d\u00fczeltme ve cevaba tekab\u00fcl edip etmedi\u011fi belirlenmelidir. Buna g\u00f6re;<\/p>\n
– D\u00fczeltme ve cevap metni haberin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Haberde yer alan iddialara kar\u015f\u0131 verilen d\u00fczeltme ve cevap niteli\u011fi ta\u015f\u0131yan i\u00e7erik d\u0131\u015f\u0131ndaki unsurlar bu hakk\u0131n kapsam\u0131na girmeyece\u011finden bas\u0131n kurulu\u015fundan bu t\u00fcr ilgisiz i\u00e7erikleri yay\u0131mlamas\u0131 beklenemez. Dolay\u0131s\u0131yla d\u00fczeltme ve cevap metninin s\u00fcreli yay\u0131nda yer alan haber veya makalenin kapsam\u0131n\u0131 a\u015fmamas\u0131, metnin konusu ile kullan\u0131lan ifadeler aras\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnsel ba\u011fl\u0131l\u0131k bulunmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
– D\u00fczeltme ve cevap metni su\u00e7 unsuru i\u00e7ermemeli, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerin hukuken korunan menfaatlerine ayk\u0131r\u0131 olmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
iii. Talebin teknik olarak bir d\u00fczeltme ve cevaba denk geldi\u011fi de tespit edilmi\u015fse h\u00e2kimlik taraf\u0131ndan son olarak orant\u0131l\u0131l\u0131k de\u011ferlendirmesi yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede \u00f6zellikle d\u00fczeltme ve cevap metninin uzunlu\u011funun yap\u0131lan yay\u0131m\u0131n uzunlu\u011funu bariz bir \u015fekilde a\u015fmas\u0131n\u0131n orant\u0131l\u0131l\u0131k sorununa yol a\u00e7aca\u011f\u0131 unutulmamal\u0131d\u0131r (Ayd\u0131n Gelleci, \u00a7 54).<\/p>\n
46. D\u00fczeltme ve cevap yolu ancak ki\u015filerin haysiyet ve \u015fereflerine dokunulmas\u0131 veya kendileriyle ilgili ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 yay\u0131nlar yap\u0131lmas\u0131 durumunda ba\u015fvurulan, bireyin \u015feref ve itibar\u0131na y\u00f6nelik m\u00fcdahalelerin gecikmeksizin bertaraf edilebilmesi amac\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan bir yoldur. Anayasa’n\u0131n 32. maddesinin amac\u0131 bas\u0131n\u0131n editoryal \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile ki\u015filik hakk\u0131 aras\u0131nda gerekli hassas dengenin kurulmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, ki\u015fi ve kurulu\u015flar hakk\u0131nda ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 bilgilere yer veren ya da bu ki\u015fi ve kurulu\u015flar\u0131n \u015feref ve itibarlar\u0131na \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz m\u00fcdahalede bulunan bir yay\u0131m\u0131 yapan bas\u0131n kurulu\u015funun sahip oldu\u011fu yay\u0131m yapma imk\u00e2n\u0131n\u0131 bu ki\u015fi ve kurulu\u015flara da tan\u0131yarak bu konulardaki cevab\u0131n ayn\u0131 bas\u0131n kanal\u0131nda yay\u0131mlanmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lmakt\u0131r. O h\u00e2lde bu hak, bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ve bas\u0131n mensuplar\u0131n\u0131n haber verme ve editoryal \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin \u00f6z\u00fcne dokunmayacak, ayn\u0131 zamanda hak sahibinin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 koruyacak \u015fekilde kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r (baz\u0131 ekleme ve farkl\u0131l\u0131klarla birlikte bkz. Ahmet O\u011fuz \u00c7inko ve Erkan \u00c7elik, \u00a7 58). Anayasa Mahkemesi \u00f6n\u00fcne gelen ba\u015fvurularda \u00e7at\u0131\u015fan haklar aras\u0131nda dengeleme yap\u0131labilmesi i\u00e7in gerekli olan \u00fc\u00e7 a\u015famal\u0131 testin yukar\u0131da yer verildi\u011fi \u015fekliyle somut olayda uygulan\u0131p uygulanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 denetler. Bu ba\u011flamda d\u00fczeltme ve cevap talebinin kabul edilebilmesi i\u00e7in \u00f6ncelikle yap\u0131lmas\u0131 gereken, Anayasa’n\u0131n 32. maddesi ile zaruri k\u0131l\u0131nan ki\u015filerin haysiyet ve \u015fereflerine dokunulmas\u0131 veya kendileriyle ilgili ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 yay\u0131nlar yap\u0131lmas\u0131 \u015fartlar\u0131ndan en az birinin somut olayda bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesidir (Ayd\u0131n Gelleci, \u00a7 55).<\/p>\n
\u00a0(6) \u0130lkelerin Somut Olaya Uygulanmas\u0131<\/p>\n
47. Ba\u015fvuru konusu olayda d\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131n\u0131 kullanan M.V. haberin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde Cumhurba\u015fkan\u0131 ba\u015fdan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revini y\u00fcr\u00fctmektedir. Yap\u0131lan ilk haberde M.V.nin cemaat medyas\u0131 olarak isimlendirilen televizyon kanallar\u0131n\u0131n T\u00dcRKSAT platformundan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6sterdi\u011fine dikkat \u00e7ekilmi\u015f ve Paralel Devlet Yap\u0131lanmas\u0131 (PDY) olarak isimlendirilen cemaat ile daha sert m\u00fccadele edilmesi gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki beyanlar\u0131n\u0131 i\u00e7eren ses kayd\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ilgili gazetede yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r (birinci haber). S\u00f6z konusu kayd\u0131n konu\u015fman\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihten yakla\u015f\u0131k sekiz ay sonra yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Gazete haberinde ayr\u0131ca ger\u00e7ekten de iki televizyon kanal\u0131n\u0131n T\u00dcRKSAT platformundan \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131na vurgu yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Haberin yay\u0131mlanmas\u0131 \u00fczerine M.V. sosyal medya platformu olan Twitter’daki \u015fahsi hesab\u0131ndan a\u00e7\u0131klama yapm\u0131\u015f, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerle yapt\u0131\u011f\u0131 \u00f6zel konu\u015fmalar\u0131n gizlice kaydedilerek yay\u0131mlanmas\u0131n\u0131 ele\u015ftirmi\u015f ve paralel yap\u0131 ile m\u00fccadele etmekten gurur duydu\u011funu ifade etmi\u015ftir. Gazete daha sonra bu kez M.V. ile daha \u00f6nce yay\u0131mlanan konu\u015fmada ad\u0131 ge\u00e7en ki\u015filerin sosyal medya \u00fczerinden yapt\u0131\u011f\u0131 ve birinci haberi ele\u015ftiren a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131 haberle\u015ftirmi\u015ftir (ikinci haber).<\/p>\n
48. \u0130ncelemede ilk haberden ba\u015flayarak d\u00fczeltme ve cevap metninin yay\u0131mlanmas\u0131na kadarki s\u00fcre\u00e7 bir b\u00fct\u00fcn h\u00e2linde ele al\u0131nacakt\u0131r. Zira d\u00fczeltme ve cevap metnine konu olan ikinci haber ilk habere y\u00f6nelik olarak M.V.nin sosyal medya \u00fczerinden yapt\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirmeyi konu edinmektedir.<\/p>\n
49. Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011finin d\u00fczeltme ve cevap metninin yay\u0131mlanmas\u0131 karar\u0131 ile itiraz\u0131n reddi karar\u0131n\u0131n birlikte de\u011ferlendirilmesinden H\u00e2kimlik taraf\u0131ndan ki\u015filerin haysiyet ve \u015fereflerine dokunulmas\u0131 veya kendileriyle ilgili ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 yay\u0131nlar yap\u0131lmas\u0131 \u015fartlar\u0131ndan ki\u015filerin haysiyet ve \u015fereflerine dokunulmas\u0131n\u0131n somut olayda vuku buldu\u011fu ve haberin ele\u015ftiri s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015farak d\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 gerekli k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. B\u00f6ylece \u015feref ve itibara y\u00f6nelik m\u00fcdahalenin d\u00fczeltme ve cevap metni yay\u0131mlatmay\u0131 gerektirecek a\u011f\u0131rl\u0131kta oldu\u011fu ortaya konularak \u00e7at\u0131\u015fan menfaatlerin dengelenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla d\u00fczeltme ve cevap talebinin kabul edilebilmesi i\u00e7in gerekli olan ilk ko\u015fulun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n H\u00e2kimlik taraf\u0131ndan ilgili ve yeterli bir gerek\u00e7e ile ortaya konulamad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenemez.<\/p>\n
50. \u0130kinci olarak, yay\u0131mlanmas\u0131 kabul edilen metnin teknik olarak bir d\u00fczeltme ve cevaba tekab\u00fcl edip etmedi\u011fi belirlenmelidir. Bu inceleme a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fczeltme ve cevap metnine konu haber dizisi \u00f6ncelikle ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r. \u0130lk haberde M.V.nin o tarihlerde paralel yap\u0131 olarak isimlendirilen \u00f6rg\u00fct\u00fcn y\u00f6netimindeki baz\u0131 televizyon kanallar\u0131n\u0131n T\u00dcRK-SAT kanal listesinden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc sans\u00fcr olarak nitelendirilmi\u015f ve bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn dile getirildi\u011fi yay\u0131n da “skandal kay\u0131t” olarak ifade edilmi\u015ftir. Haberde M.V.nin T\u00dcRKSAT Y\u00f6netim Kurulu \u00fcyesi oldu\u011fu vurgulanarak kayda al\u0131nan konu\u015fman\u0131n “Say\u0131\u015ftay’\u0131n T\u00dcRKSAT Y\u00f6netim Kurulu \u00fcyelerine 10’ar bin TL maa\u015f verilmesini mevzuata ayk\u0131r\u0131 bulmas\u0131n\u0131 haberle\u015ftiren televizyon kanallar\u0131n\u0131 hedef al[d\u0131\u011f\u0131]” iddias\u0131nda bulunulmu\u015ftur. Yine haberde M.V.ye ait bir foto\u011frafa ve “[M.V.nin] AK trollerin de merkezinde oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fcl\u00fcyor.” \u015feklinde ifadeye yer verilmi\u015ftir. Ayn\u0131 tarihte gazetenin internet sitesinde de “AKP\u2019ye yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131yla bilinen ve ‘Ak troll’ olarak nitelendirilen hesaplar\u0131n a\u011f haritas\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda merkezdeki ismin [V.] oldu\u011fu…” \u015feklindeki iddia yinelenmi\u015ftir.<\/p>\n
51. Bununla birlikte M.V. birinci habere y\u00f6nelik olarak do\u011frudan d\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131n\u0131 kullanmam\u0131\u015f, sadece kendisine ait sosyal medya hesab\u0131ndan bir a\u00e7\u0131klama yapm\u0131\u015ft\u0131r. M.V.nin cevap ve d\u00fczeltme hakk\u0131n\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131 ikinci haberde ise bu a\u00e7\u0131klama konu edilmi\u015f ve M.V.nin gizlice kayda al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 iddia edilen g\u00f6r\u00fcnt\u00fcdeki konu\u015fmas\u0131n\u0131 kabul etmesi “pi\u015fkinlik” olarak nitelendirilmi\u015ftir. Bu haber \u00fczerine M.V. haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 metni yay\u0131mlamas\u0131 i\u00e7in gazeteye g\u00f6ndermi\u015f, gazetenin yasal s\u00fcresi i\u00e7inde haberi yay\u0131mlamamas\u0131 \u00fczerine ise haber yarg\u0131 karar\u0131yla gazetede yay\u0131mlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
52. Metnin i\u00e7eri\u011fine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda d\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131n\u0131n sadece yap\u0131lan son habere ili\u015fkin olmad\u0131\u011f\u0131, ilk habere kaynak te\u015fkil eden g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin elde edili\u015f bi\u00e7imi de d\u00e2hil olmak \u00fczere haber dizisine y\u00f6nelik ele\u015ftirileri konu edindi\u011fi s\u00f6ylenebilir. Zira metinde ilk olarak habere konu g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kayd\u0131n\u0131n elde edili\u015f \u015fekli ele\u015ftirilmi\u015f ve ele\u015ftiride Cumhuriyet gazetesinin o tarihte paralel yap\u0131 olarak bilinen \u00f6rg\u00fct\u00fcn g\u00fcd\u00fcm\u00fcnde hareket etti\u011fi, kay\u0131tta ge\u00e7en konu\u015fmalar\u0131 \u00e7arp\u0131tarak hakaret ve iftira kast\u0131yla ki\u015filik haklar\u0131n\u0131 ihlal edecek \u015fekilde bir ba\u015fl\u0131kla haberle\u015ftirdi\u011fi dile getirilmi\u015ftir. Haberin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihin g\u00fcndemi ve ko\u015fullar\u0131 ile haberin konusu g\u00f6z\u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda dile getirilen bu ele\u015ftirinin tamamen temelsiz ya da haberin konusundan ba\u011f\u0131ms\u0131z oldu\u011fu s\u00f6ylenemeyecektir.<\/p>\n
53. Metinde ayr\u0131ca Cumhuriyet gazetesinin M.V. hakk\u0131nda alg\u0131 operasyonu y\u00fcr\u00fcterek kamuoyunu y\u00f6nlendirdi\u011fi, itibar\u0131na zarar vermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, bunun ise hukuk d\u0131\u015f\u0131 \u00e7\u0131karlara hizmet etme amac\u0131yla yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. Bu cevab\u0131n M.V. hakk\u0131nda gerek ilk haberin gerekse ilk habere y\u00f6nelik M.V.nin tepkisini konu edinen ikinci haberin yap\u0131lmas\u0131na ve yap\u0131lan haberlerde M.V. hakk\u0131nda “Ak trollerin merkezinde oldu\u011fu” \u015feklinde ithamlarda bulunulmas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k oldu\u011fu anla\u015f\u0131labilecek bir husustur. Di\u011fer bir ifade ile M.V. haberlerde kullan\u0131lan dili ve haberlerin yap\u0131l\u0131\u015f usul\u00fcn\u00fc kendisine y\u00f6nelik alg\u0131 operasyonu olarak nitelendirmi\u015ftir.<\/p>\n
54. T\u00fcm bu a\u00e7\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda cevap ve d\u00fczeltme metninde kullan\u0131lan \u00fcslubun metne konu haberlerde kullan\u0131lan \u00fcsluba yak\u0131n oldu\u011fu, metinde kullan\u0131lan ve bireysel ba\u015fvuruya konu edilen ifadelerin -haberlerde kullan\u0131lan dil de g\u00f6zetildi\u011finde- kabul edilebilir ele\u015ftiri s\u0131n\u0131r\u0131 i\u00e7inde kald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Zira haber i\u00e7eriklerinde M.V. i\u00e7in “sans\u00fcrc\u00fc” “Ak trol”, “pi\u015fkin” \u015feklinde kullan\u0131lan ifadeler kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda d\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131 kapsam\u0131nda yay\u0131mlanan metinde haberlerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gazete y\u00f6n\u00fcnden “paralel yap\u0131n\u0131n g\u00fcd\u00fcm\u00fcnde olma”, “yasa d\u0131\u015f\u0131 gruplar ile kirli ittifak i\u00e7inde olma”, “hukuk d\u0131\u015f\u0131 \u00e7\u0131karlara hizmet eden propaganda ve alg\u0131 y\u00f6netimi yapma” \u015feklindeki ifadelere yer verildi\u011fi, bu \u015fekilde haber ve buna ili\u015fkin cevap metninde tercih edilen \u00fcslubun birbirine yak\u0131n oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
55. Son olarak yay\u0131mlanan cevap ve d\u00fczeltme metninin uzunlu\u011funun da yap\u0131lan haber serisiyle orant\u0131l\u0131 oldu\u011fu dikkate al\u0131narak ba\u015fvurucular\u0131n ifade ve bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine yap\u0131lan m\u00fcdahalenin demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine uygun ve orant\u0131l\u0131 oldu\u011fu sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu h\u00e2liyle d\u00fczeltme ve cevap metninin yay\u0131mlanmas\u0131na karar veren sulh ceza h\u00e2kimli\u011fi gerek\u00e7esinin hem metin i\u00e7eri\u011fi hem de metin boyutu bak\u0131m\u0131ndan ilgili ve yeterli olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenemeyecektir.<\/p>\n
56. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle Anayasa\u2019n\u0131n 26. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ve Anayasa’n\u0131n 28. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlal edilmedi\u011fine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
Engin YILDIRIM, Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ ve Kenan YA\u015eAR bu g\u00f6r\u00fc\u015fe kat\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
VI. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle;<\/p>\n
A. \u0130fade ve bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n KABUL ED\u0130LEB\u0130L\u0130R OLDU\u011eUNA OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE,<\/p>\n
B. Anayasa\u2019n\u0131n 26. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ve Anayasa’n\u0131n 28. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u0130HLAL ED\u0130LMED\u0130\u011e\u0130NE Engin YILDIRIM, Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ ve Kenan YA\u015eAR kar\u015f\u0131oyu ve OY\u00c7OKLU\u011eUYLA,<\/p>\n
C. Yarg\u0131lama giderlerinin ba\u015fvurucular \u00fczerinde BIRAKILMASINA,<\/p>\n
D. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE 12\/12\/2024 tarihinde karar verildi.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KAR\u015eIOY GEREK\u00c7ES\u0130<\/p>\n
1. Ba\u015fvuru, ulusal yay\u0131n yapan bir gazetede \u00e7\u0131kan haberlere kar\u015f\u0131 cevap ve d\u00fczeltme talebinin mahkemece kabul edilmesi nedeniyle ifade ve bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir. A\u015fa\u011f\u0131da a\u00e7\u0131klanan sebeplerle \u00e7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne i\u015ftirak edilmemi\u015ftir.<\/p>\n
2. Anayasa’n\u0131n 28. maddesinde d\u00fczenlenen \u2018bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019 ilkesinin \u00f6zel hukuk alan\u0131ndaki s\u0131n\u0131rlamas\u0131 MK.nun 24-25 ve BK.nun 49. maddeleridir. Bas\u0131n\u0131n olaylar\u0131 izleme, ara\u015ft\u0131rma, de\u011ferlendirme, yayma ve b\u00f6ylece ki\u015fileri bilgilendirme, \u00f6\u011fretme, ayd\u0131nlatma, y\u00f6nlendirme yetki ve sorumlulu\u011fu vard\u0131r. Bunun i\u00e7indir ki bas\u0131n\u0131n yay\u0131n yaparken yapt\u0131\u011f\u0131 yay\u0131ndan dolay\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil edecek olan eylemi, genel olaylar\u0131ndaki hukuka ayk\u0131r\u0131 eylemlerden farkl\u0131l\u0131klar ta\u015f\u0131r. \u0130\u015fte bu farkl\u0131l\u0131k ve ayr\u0131k durum g\u00f6zetilerek yap\u0131lan yay\u0131n\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k veya uygunluk s\u0131n\u0131r\u0131 belirlenmelidir. Bas\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki bir olaydaki davran\u0131\u015f bi\u00e7iminin hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturdu\u011fu kabul edildi\u011fi durumlarda, bas\u0131n yoluyla yap\u0131lan bir yay\u0131ndaki olay hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturmayabilir. \u0130\u015fte bas\u0131n\u0131n bu nedenle ayr\u0131 bir konumu bulunmaktad\u0131r. Ancak bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile ki\u015filik de\u011ferleri kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldi\u011finde, \u00e7at\u0131\u015fan iki de\u011fer ayn\u0131 zamanda korunamayaca\u011f\u0131na g\u00f6re somut olaydaki olgular itibariyle birinin di\u011ferine \u00fcst\u00fcn tutulmas\u0131 gerekir. Bunun sonucunda da daha az \u00fcst\u00fcn olan yarar, daha \u00e7ok \u00fcst\u00fcn tutulmas\u0131 gereken yarar kar\u015f\u0131s\u0131nda, o olayda ve o an i\u00e7in hukuk d\u00fczenince korumas\u0131z kalmas\u0131n\u0131n uygun olaca\u011f\u0131 kabul edilecektir. Bas\u0131n\u0131n haber verme g\u00f6revini yerine getirirken kullanaca\u011f\u0131 bu hakk\u0131n \u00f6zel hukuk alan\u0131ndaki s\u0131n\u0131f\u0131; ger\u00e7eklik, g\u00fcncellik, kamu yarar\u0131, toplumsal ilgi ve konu ile ifade aras\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcnsel ba\u011fl\u0131l\u0131k kurallar\u0131 olarak belirlenmi\u015ftir. Haber verme bu s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde kulland\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece hukuka uygundur. Bu unsurlardan biri olan ger\u00e7eklik; verilen habere ya da anlat\u0131lmak istenen amaca ve hedefe konu olan i\u00e7eri\u011fin, yay\u0131n s\u0131ras\u0131nda olayla ilgili durumuna uygunlu\u011fudur. Di\u011fer bir anlat\u0131mla ger\u00e7eklik somut ger\u00e7eklik olmay\u0131p, haberin verildi\u011fi andaki beliri\u015f bi\u00e7imine, g\u00f6r\u00fcn\u00fcrdeki ger\u00e7e\u011fe uygunluktur (Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulunun 24\/1\/2007 tarihli ve E.2007\/4-14, K.2007\/32).<\/p>\n
3. 5187 say\u0131l\u0131 Bas\u0131n Kanunu 14. maddesi uyar\u0131nca cevap ve d\u00fczeltme hakk\u0131, bas\u0131n\u0131n haber verme h\u00fcrriyetinin s\u0131n\u0131rlanmas\u0131na yol a\u00e7acak \u015fekilde kullan\u0131lamayaca\u011f\u0131 gibi, ele\u015ftiri s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde ele al\u0131nan ve objektif olarak verilen bir haberin de cevap ve d\u00fczeltme konusu yap\u0131lamayaca\u011f\u0131 (\u2026) g\u00f6zetilme(lidir) (Yarg\u0131tay 7. Ceza Dairesinin 4\/3\/2009 tarihli ve E.2005\/16901, K.2009\/2638).<\/p>\n
4. Anayasa Mahkemesi; Anayasa’n\u0131n 26. maddesinde yer alan ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile Anayasa’n\u0131n 28. maddesinde yer alan bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn demokratik bir toplumun zorunlu temellerinden oldu\u011funu, toplumun ilerlemesi ve her bireyin geli\u015fmesi i\u00e7in gerekli temel \u015fartlardan birini olu\u015fturdu\u011funu daha \u00f6nce pek \u00e7ok kez ifade etmi\u015ftir (Mehmet Ali Ayd\u0131n [GK], B. No: 2013\/9343, 4\/6\/2015, \u00a7 69; Bekir Co\u015fkun [GK], B. No: 2014\/12151, 4\/6\/2015, \u00a7\u00a7 34-36; Kadir Sa\u011fd\u0131\u00e7 [GK], B. No: 2013\/6617, 8\/4\/2015, \u00a7 48).<\/p>\n
5. \u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ve onun \u00f6zel bir t\u00fcr\u00fc olan bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kamuoyuna \u00e7e\u015fitli fikir ve tutumlar\u0131n iletilmesi ve bunlara ili\u015fkin bir kanaat olu\u015fturmas\u0131 i\u00e7in en iyi ara\u00e7lardan birini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r (\u0130lhan Cihaner (2), B. No: 2013\/5574, 30\/6\/2014, \u00a7 63). Bu sebeplerle Anayasa\u2019n\u0131n 26. ve 28. maddelerine g\u00f6re bilgilerin kamu otoritesinin m\u00fcdahalesi olmadan al\u0131n\u0131p verilmesi gerekmektedir. Ancak Anayasa’n\u0131n 26. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn belirli s\u0131n\u0131rlamalara tabi tutulabilece\u011fi, bu s\u0131n\u0131rlama \u015fartlar\u0131ndan birinin de ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u015f\u00f6hret veya haklar\u0131n\u0131 korumak oldu\u011fu dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda cevap ve d\u00fczeltme hakk\u0131n\u0131n bu s\u0131n\u0131rlama kapsam\u0131nda oldu\u011fu kabul edilmelidir (Ahmet O\u011fuz \u00c7inko ve Erkan \u00c7elik, \u00a7 53).<\/p>\n
6. Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisinin gazetecilik eti\u011fi hakk\u0131ndaki 1215 (1993) say\u0131l\u0131 tavsiye karar\u0131nda \u00fcye devletler, kamusal medyada sunulan bilginin tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131, medyadaki fikirlerin \u00e7o\u011fulculu\u011funu, cinsiyet dengesini ve t\u00fcm bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra medyada itham olunmu\u015f bireylere cevap hakk\u0131n\u0131 sa\u011flayan etkili bir mevzuat olu\u015fturmas\u0131 gerekti\u011fini belirterek cevap hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n genel ilkelerini ve istisnalar\u0131n\u0131 belirlemi\u015ftir. S\u00f6z konusu tavsiye karar\u0131na g\u00f6re; cevab\u0131n uzunlu\u011fu, itiraz edilen bilgilerin d\u00fczeltilmesi i\u00e7in gerekli olan\u0131 a\u015f\u0131yorsa, cevap itiraz edilen olgular\u0131n d\u00fczeltilmesiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011filse; yay\u0131mlanmas\u0131 cezaland\u0131r\u0131labilir bir eylem i\u00e7eriyorsa, i\u00e7erik sa\u011flay\u0131c\u0131y\u0131 medeni hukuk i\u015flemlerine kar\u015f\u0131 sorumlu k\u0131lacaksa veya kamu ahlak\u0131 standartlar\u0131n\u0131 ihlal edecekse; \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir taraf\u0131n yasal olarak korunan \u00e7\u0131karlar\u0131na ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyorsa; ilgili ki\u015fi me\u015fru bir menfaatinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steremiyorsa; cevap, itiraz edilen bilginin kamuya a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 dilden farkl\u0131 bir dilde a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015fsa; itiraz edilen bilgi, kamu makamlar\u0131n\u0131n veya mahkemelerin kamuya a\u00e7\u0131k oturumlar\u0131na ili\u015fkin do\u011fru bir raporun par\u00e7as\u0131ysa; ulusal yasa veya uygulama, durumlarda yan\u0131t talebinin s\u00f6z konusu mecra taraf\u0131ndan reddedilebilece\u011fini \u00f6ng\u00f6rebilir (Ayd\u0131n Gelleci [GK], B. No: 2018\/18910, 5\/9\/2024, \u00a7 \u00a7 20-21).<\/p>\n
7. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi (A\u0130HM), Melnychuk\/Ukrayna karar\u0131nda ba\u015fvurucunun yay\u0131mlanmas\u0131 talebinde bulundu\u011fu cevap metninde, ihtilaf konusu k\u00f6\u015fe yaz\u0131s\u0131nda kendisine y\u00f6neltilen ele\u015ftirilere cevap vermenin \u00f6tesine ge\u00e7ti\u011fini ve metnin yay\u0131mc\u0131ya y\u00f6nelik ele\u015ftiriler de i\u00e7erdi\u011fini dikkate alarak ba\u015fvuruyu kabul edilemez bulmu\u015ftur.<\/p>\n
8. Medya kurulu\u015flar\u0131 ve gazeteciler, hangi bilgiyi yay\u0131mlayacaklar\u0131na, nas\u0131l sunacaklar\u0131na ve haberlerinde hangi seslere yer vereceklerine karar verme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kapsayan editoryal \u00f6zerkli\u011fe sahiptir. Bu \u00f6zerklik, bas\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc korumak i\u00e7in elzemdir; medya kurulu\u015flar\u0131n\u0131n kamu g\u00f6zc\u00fcs\u00fc olarak hizmet etmesine, kamuyu bilgilendirmesine, h\u00fck\u00fbmetten veya \u00f6zel \u00e7\u0131karlar da d\u00e2hil olmak \u00fczere d\u0131\u015f kaynaklardan gelen gereksiz m\u00fcdahaleler olmaks\u0131z\u0131n demokratik m\u00fczakereye katk\u0131da bulunmas\u0131na olanak s\u00e2\u011flar (Ayd\u0131n Gelleci \u00a7 49).<\/p>\n
9. Demokratik toplumlarda \u00f6zg\u00fcr bir bas\u0131n, h\u00fck\u00fbmet g\u00fcc\u00fc \u00fczerinde hayati bir kontrol i\u015flevi g\u00f6r\u00fcr ve \u015feffafl\u0131k ile hesap verebilirli\u011fi te\u015fvik eder. Editoryal \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, gazetecilerin sans\u00fcr veya misilleme korkusu olmadan h\u00fck\u00fbmetin eylemlerini, siyasi geli\u015fmeleri ve toplumsal sorunlar\u0131 ara\u015ft\u0131rmas\u0131na ve haberle\u015ftirmesine olanak tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 gibi \u00e7ok \u00e7e\u015fitli bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n ve perspektiflerin ifade edilmesine izin vererek \u00e7e\u015fitli ve \u00e7o\u011fulcu bir medya ortam\u0131n\u0131 te\u015fvik eder. Muhalif bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n ifade edilmesine ve h\u00e2kim anlat\u0131lara meydan okunmas\u0131na olanak tan\u0131yan editoryal \u00f6zg\u00fcrl\u00fck vatanda\u015flar\u0131n iyi bilgilendirilmesi ve demokratik s\u00fcrece anlaml\u0131 bir \u015fekilde kat\u0131labilmeleri i\u00e7in hayati \u00f6nemdedir(Ayd\u0131n Gelleci \u00a7 50).<\/p>\n
10. Bir bas\u0131n kurulu\u015funun sayfalar\u0131nda ifade edilen her g\u00f6r\u00fc\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcnceye kat\u0131lmayan herkese cevap hakk\u0131 tan\u0131mas\u0131 olanakl\u0131 de\u011fildir. G\u00f6r\u00fc\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri de kapsayan cevap hakk\u0131n\u0131n kurals\u0131z \u015fekilde geni\u015fletilmesi bu yolun a\u015f\u0131r\u0131 kullan\u0131m\u0131na yol a\u00e7arak bas\u0131n\u0131n cevaplarla dolup ta\u015fmas\u0131na, \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcrede g\u00fcncelli\u011fini yitirme tehlikesi bulunan bir\u00e7ok habere bas\u0131l\u0131 eserde yer kalmamas\u0131na, kamuya haber ula\u015ft\u0131rmak i\u00e7in bas\u0131n kurulu\u015flar\u0131nca verilen \u00e7aban\u0131n ziyan olmas\u0131na neden olabilir. B\u00f6yle bir durum bas\u0131n\u0131n editoryal \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde elinden al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131 ve asli g\u00f6revini yerine getirememesi anlam\u0131na gelir. \u00dcstelik d\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131n\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 kullan\u0131m\u0131 ile kamunun haber alma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc de k\u0131s\u0131tlanm\u0131\u015f olacak, dahas\u0131 bu durum okuyucu a\u00e7\u0131s\u0131ndan bas\u0131n\u0131n s\u0131k\u0131c\u0131 ve daha fazla tercih edilmeyen bir medya arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmesine yol a\u00e7acakt\u0131r. Bu kapsamda T\u00fcrk hukuk sisteminde gazete edit\u00f6rlerinin d\u00fczeltme ve cevap metnini yay\u0131mlamamas\u0131 h\u00e2linde adli para cezas\u0131 tehdidi alt\u0131nda bulundu\u011fu da g\u00f6zetildi\u011finde s\u0131n\u0131rlar\u0131 belirlenmemi\u015f d\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131n\u0131n bas\u0131n \u00fczerinde potansiyel bir cayd\u0131r\u0131c\u0131 etki yarat\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7aca\u011f\u0131 tehlikesi g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r (Ayd\u0131n Gelleci \u00a7 51).<\/p>\n
11. Bireyler yanl\u0131\u015fl\u0131klar\u0131 d\u00fczeltme veya kendilerini ilgilendiren konularda bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 sunma hususunda me\u015fru bir beklentiye sahip olsalar da yarg\u0131sal makamlarca bu hak medya kurulu\u015flar\u0131n\u0131n ve gazetecilerin \u00f6zerkli\u011fini ve editoryal takdir yetkisini koruma ihtiyac\u0131na kar\u015f\u0131 dengelenmelidir (Ayd\u0131n Gelleci \u00a7 54).<\/p>\n
12. D\u00fczeltme ve cevap metni haberin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Haberde yer alan iddialara kar\u015f\u0131 verilen d\u00fczeltme ve cevap niteli\u011fi ta\u015f\u0131yan i\u00e7erik d\u0131\u015f\u0131ndaki unsurlar bu hakk\u0131n kapsam\u0131na girmeyece\u011finden bas\u0131n kurulu\u015fundan bu t\u00fcr ilgisiz i\u00e7erikleri yay\u0131mlamas\u0131 beklenemez. Dolay\u0131s\u0131yla, d\u00fczeltme ve cevap metninin s\u00fcreli yay\u0131nda yer alan haber veya makalenin kapsam\u0131n\u0131 a\u015fmamas\u0131, metnin konusu ile kullan\u0131lan ifadeler aras\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnsel ba\u011fl\u0131l\u0131k bulunmas\u0131 gerekir (Ayd\u0131n Gelleci \u00a7 54).<\/p>\n
13. Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011finin d\u00fczeltme ve cevap metninin yay\u0131mlanmas\u0131 karar\u0131 ile itiraz\u0131n reddi karar\u0131n\u0131n birlikte de\u011ferlendirilmesinde; yay\u0131mlanmas\u0131 kabul edilen metnin teknik olarak bir d\u00fczeltme ve cevaba tekab\u00fcl edip etmedi\u011finin belirlenmesi gerekir. H\u00e2kimli\u011fin gerek\u00e7eli kararlar\u0131nda d\u00fczeltme ve cevap metninin teknik anlamda bir d\u00fczeltme ve cevaba kar\u015f\u0131l\u0131k gelip gelmedi\u011fi, yay\u0131n\u0131n hangi k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131n haberde yer alan iddialara kar\u015f\u0131 verilmi\u015f bir d\u00fczeltme ve cevap niteli\u011fi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lmam\u0131\u015f, testin ikinci a\u015famas\u0131n\u0131n gerektirdi\u011fi nitelikte bir inceleme ortaya konulamam\u0131\u015ft\u0131r (Ayd\u0131n Gelleci \u00a7 57).<\/p>\n
14. Anayasa Mahkemesinin de\u011ferlendirmesine g\u00f6re ba\u015fvurucu, haberde yer alan iddialar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmayan ilgisiz i\u00e7erikleri ba\u015fka bir ifadeyle teknik anlamda d\u00fczeltme ve cevap niteli\u011fi ta\u015f\u0131mayan unsurlar\u0131 yay\u0131mlamak zorunda b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne keyf\u00eeli\u011fe varan bir m\u00fcdahaleye neden olan b\u00f6yle bir s\u0131n\u0131rland\u0131rman\u0131n zorunlu bir toplumsal ihtiyaca kar\u015f\u0131l\u0131k geldi\u011fini kabul etmek m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015ft\u0131r (Ayd\u0131n Gelleci \u00a7 59).<\/p>\n
15. Ba\u015fvuru konusu olayda tekzip talep eden Cumhurba\u015fkan\u0131 Ba\u015fdan\u0131\u015fman\u0131n\u0131n, o tarihte cemaat medyas\u0131 olarak isimlendirilen televizyon kanallar\u0131n\u0131n T\u00dcRKSAT platformundan \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 i\u00e7in u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve daha sonra PDY olarak isimlendirilen cemaat ile daha sert m\u00fccadele edilmesi gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki s\u00f6zlerini i\u00e7eren bir ses kayd\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc, ba\u015fvurucu gazetede yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r (birinci haber). S\u00f6z konusu kayd\u0131n konu\u015fman\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihten yakla\u015f\u0131k sekiz ay sonra yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Gazete haberinde ayr\u0131ca ger\u00e7ekten de iki televizyon kanal\u0131n\u0131n T\u00dcRKSAT platformundan \u00e7\u0131kart\u0131ld\u0131\u011f\u0131na vurgu yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Haberin yay\u0131mlanmas\u0131 \u00fczerine M.V. Twitter’dan a\u00e7\u0131klama yapm\u0131\u015f, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerle yapt\u0131\u011f\u0131 \u00f6zel konu\u015fmalar\u0131n gizlice kaydedilerek yay\u0131mlanmas\u0131n\u0131 ele\u015ftirmi\u015f ve paralel yap\u0131 ile m\u00fccadele etmekten gurur duydu\u011funu ifade etmi\u015ftir. Gazete daha sonra bu kez M.V. ile daha \u00f6nce yay\u0131mlanan konu\u015fmada ad\u0131 ge\u00e7en ki\u015filerin sosyal medya \u00fczerinden yapt\u0131\u011f\u0131 ve birinci haberi ele\u015ftiren a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131 haberle\u015ftirmi\u015ftir (ikinci haber).<\/p>\n
16. Yay\u0131mlanmas\u0131na karar verilen tekzip metni incelendi\u011finde habere ili\u015fkin yeni bir de\u011ferlendirmede bulunuldu\u011fu tespit edilmemi\u015ftir. \u0130kinci habere ili\u015fkin hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k iddias\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclmemi\u015f, ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 a\u00e7\u0131klamalar varsa bunlar\u0131n neler oldu\u011fu g\u00f6sterilmemi\u015ftir.<\/p>\n
17. Tekzip metninde haberle ilgili d\u00fczeltme niteli\u011finde hi\u00e7bir a\u00e7\u0131klama bulunmad\u0131\u011f\u0131 gibi “Paralel Yap\u0131’n\u0131n g\u00fcd\u00fcm\u00fcndeki Cumhuriyet gazetesi”, “\u00e7arp\u0131tarak hakaret ve iftira kast\u0131yla”, “yasad\u0131\u015f\u0131 gruplar ile bir k\u0131s\u0131m medya organ\u0131n\u0131n kirli ittifak\u0131n\u0131”, “Cumhuriyet gazetesi ve yazarlar\u0131n\u0131n sistematik olarak m\u00fcvekkilim hakk\u0131nda y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc alg\u0131 operasyonu”, “hukuk d\u0131\u015f\u0131 \u00e7\u0131karlara hizmet eden propaganda ve kamuoyu \u00fczerindeki alg\u0131 y\u00f6netimi” \u015feklinde \u00f6nceki haberin d\u00fczeltilmesinden ziyade ba\u015fvurucu hakk\u0131nda sadece ciddi iddia ve de\u011fer yarg\u0131lar\u0131 i\u00e7eren ifadelere yer verildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
18. Bir ger\u00e7ek veya t\u00fczel ki\u015fi hakk\u0131nda de\u011fer yarg\u0131s\u0131 veya isnat i\u00e7eren ifadelerin sarf edilmesinin belli kriterler d\u00e2hilinde ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcvencesinden yararlanaca\u011f\u0131 muhakkakt\u0131r. Ancak cevap ve d\u00fczeltme hakk\u0131n\u0131n tekzibi istenen metin kapsam\u0131nda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve bu metnin i\u00e7eri\u011fi ba\u011flam\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011fu unutulmamal\u0131d\u0131r. Bir yay\u0131mc\u0131ya yaln\u0131zca kendisiyle ilgili olumsuz de\u011fer yarg\u0131s\u0131 i\u00e7eren ifadelerden m\u00fcte\u015fekkil bir tekzip metni yay\u0131mlatmak cevap ve d\u00fczeltme hakk\u0131n\u0131n amac\u0131ndan sapt\u0131r\u0131lmas\u0131 ve ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne keyf\u00ee m\u00fcdahale te\u015fkil eden bir araca d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi sonucunu do\u011furacakt\u0131r. Bu ba\u011flamda somut olayda ilgili ifadelerin bir sald\u0131r\u0131 olu\u015fturdu\u011fu ve tekzip metninin bir b\u00fct\u00fcn olarak ikinci haberin kapsam\u0131n\u0131 a\u015ft\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
19. Bas\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda, hakk\u0131nda haber ve de\u011ferlendirme yap\u0131lan bireyin g\u00fc\u00e7s\u00fcz oldu\u011fu bir vak\u0131ad\u0131r. Bu ba\u011flamda bireye uygun vas\u0131talar sunularak kendisine ili\u015fkin habere kar\u015f\u0131 cevap ve d\u00fczeltme hakk\u0131n\u0131 kullanabilmesi imk\u00e2n\u0131 tan\u0131nmas\u0131 devletin pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinden biridir. Bununla birlikte edit\u00f6ryal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n bir yay\u0131nda bulunacak yaz\u0131lar\u0131 se\u00e7me yetkisini i\u00e7ermekte oldu\u011fu ve bu yetkinin kural olarak yay\u0131mc\u0131ya aidiyeti konusunda \u015f\u00fcphe yoktur (Ahmet O\u011fuz \u00c7inko ve Erkan \u00c7elik [GK], B. No: 2013\/6237, 2\/7\/2015\u00a7 54). Bu eksende devletin bireye cevap ve d\u00fczeltme hakk\u0131n\u0131 kullanabilmesi i\u00e7in imk\u00e2n sa\u011flanmas\u0131na ili\u015fkin pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bireyin bu hakk\u0131n\u0131 kullanabilmesi u\u011fruna bas\u0131na s\u0131n\u0131rs\u0131z bir \u015fekilde m\u00fcdahale yetkisi vermedi\u011fi unutulmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
20. Bu itibarla bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne, bireyin \u015feref ve itibar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 me\u015fru amac\u0131na y\u00f6nelik olarak cevap ve d\u00fczeltme metni yay\u0131mlanmas\u0131na karar verilmesi \u015feklindeki devlet m\u00fcdahalesinde, Anayasa Mahkemesi i\u00e7tihatlar\u0131nda ortaya konulan kriterlere uygun \u015fekilde bir denge kurulmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
21. Somut ba\u015fvuruda bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne m\u00fcdahale te\u015fkil eden tekzip metninin yay\u0131mlanmas\u0131na ili\u015fkin karar\u0131n gerek\u00e7esi incelendi\u011finde s\u00f6z konusu yay\u0131m\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131, tekzip talep edenin \u015feref ve itibar\u0131na sald\u0131r\u0131 niteli\u011finde veya ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n son derece belirgin oldu\u011funun, bu ba\u011flamda mevcut olay\u0131n ko\u015fullar\u0131n\u0131n 5187 say\u0131l\u0131 Kanun’da yer alan cevap ve d\u00fczeltme yolunun mutlaka kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6sterilmedi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
22. Anayasa Mahkemesinin kanaatine g\u00f6re somut olayda ilk derece mahkemesi taraf\u0131ndan s\u0131rf ba\u015fvurucu hakk\u0131nda bir haber yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 g\u00f6zetilerek ba\u015fvurucuya 5187 say\u0131l\u0131 Kanun’da yer alan yol ile cevap ve d\u00fczeltme hakk\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne keyf\u00eeli\u011fe varan bir m\u00fcdahale te\u015fkil eden b\u00f6yle bir karar\u0131n zorunlu bir toplumsal ihtiyaca kar\u015f\u0131l\u0131k geldi\u011finin ortaya konulamad\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Bu sebeplerle ba\u015fvurucunun ifade ve bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine yap\u0131lan m\u00fcdahalenin demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine uygun olmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
23. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle ba\u015fvurucunun Anayasa\u2019n\u0131n 26. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ve Anayasa’n\u0131n 28. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlal edildi\u011fi kanaati ile \u00e7o\u011funluk karar\u0131na i\u015ftirak edilmemi\u015ftir.<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Kenan YA\u015eAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KAR\u015eIOY GEREK\u00c7ES\u0130<\/p>\n
1. Ulusal yay\u0131n yapan bir gazetede \u00e7\u0131kan haberlere kar\u015f\u0131 cevap ve d\u00fczeltme talebinin mahkemece kabul edilmesi nedeniyle ifade ve bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin ihlal edildi\u011fi iddias\u0131yla yap\u0131lan bireysel ba\u015fvuruda Mahkememiz \u00e7o\u011funlu\u011funca ba\u015fvurucular\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 26. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ve Anayasa’n\u0131n 28. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlal edilmedi\u011fi \u015feklindeki karar\u0131na kat\u0131lmamaktay\u0131m.<\/p>\n
2. Ba\u015fvurucular\u0131n gazetesinde M.V. hakk\u0131nda yay\u0131mlanan bir haber \u00fczerine M.V. ki\u015fisel twiter hesab\u0131 \u00fczerinden cevap vermi\u015ftir. Sonras\u0131nda yine ayn\u0131 gazetede M.V. hakk\u0131nda yeni bir haber yay\u0131nlan\u0131nca M.V. bu habere ili\u015fkin bir d\u00fczeltme ve cevap metni g\u00f6ndermi\u015ftir. Bahse konu d\u00fczeltme metni gazetede yay\u0131mlanmay\u0131nca M.V. bu kez 3\/12\/2015 tarihinde \u0130stanbul 2. Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011fine ba\u015fvurmu\u015f ve d\u00fczeltme ve cevap metninin gazetede yay\u0131mlanmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
3. Bununla birlikte gazete taraf\u0131ndan bu karara kar\u015f\u0131 yap\u0131lan itiraz verilen karar\u0131n usul ve kanuna uygun oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle reddedilince ba\u015fvurucular Anayasa Mahkemesine bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n
4. Bu ba\u015fvurudaki temel meselenin d\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131 ba\u011flam\u0131nda oldu\u011funu \u00f6ncelikle ifade etmek gerekir. Bu ba\u015fvuruda \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi gereken husus d\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131na konu edilen ve ba\u015fvurucular\u0131n gazetede yay\u0131nlad\u0131klar\u0131 cevap metninin d\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131n\u0131n kapsam\u0131 ve s\u0131n\u0131r\u0131 ba\u011flam\u0131nda incelenmesini gerekli k\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
5. Mahkememiz \u00e7o\u011funlu\u011fu ba\u015fvurucular\u0131n ifade ve bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddialar\u0131 kabul edilebilir bulduktan sonra yapm\u0131\u015f oldu\u011fu de\u011ferlendirmede; cevap ve d\u00fczeltme metninde kullan\u0131lan usl\u00fcbun metne konu haberlerde kullan\u0131lan \u00fcsluba yak\u0131n oldu\u011fu, metinde kullan\u0131lan ve bireysel ba\u015fvuruya konu edilen ifadelerin -haberlerde kullan\u0131lan dil de g\u00f6zetildi\u011finde- kabul edilebilir ele\u015ftiri s\u0131n\u0131r\u0131 i\u00e7inde kald\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Zirahaber i\u00e7eriklerinde M.V. i\u00e7in \u2018sans\u00fcrc\u00fc\u2019 \u2018Ak trol\u2019, \u2018pi\u015fkin\u2019 \u015feklinde kullan\u0131lan ifadeler kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda d\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131 kapsam\u0131nda yay\u0131mlanan metinde haberlerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gazete y\u00f6n\u00fcnden; \u2018paralel yap\u0131n\u0131n g\u00fcd\u00fcm\u00fcnde olma\u2019, \u2018yasa d\u0131\u015f\u0131 gruplar ile kirli ittifak i\u00e7inde olma\u2019, \u2018hukuk d\u0131\u015f\u0131 \u00e7\u0131karlara hizmet eden propaganda ve alg\u0131 y\u00f6netimi yapma\u2019 \u015feklindeki ifadelere yer verildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmekte, bu \u015fekilde haber ve buna ili\u015fkin cevap metninde tercih edilen \u00fcslubun birbirine yak\u0131n oldu\u011fu\u201d (\u00a7 54) gerek\u00e7esiyle ba\u015fvurucular\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 26. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ve Anayasa’n\u0131n 28. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlal edilmedi\u011fine karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
6. Anayasa Mahkemesinin d\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131 ile ilgili temel standard\u0131 ortaya koydu\u011fu Ayd\u0131n Gelleci karar\u0131ndaki ([GK], B. No: 2018\/18910, 5\/9\/2024) karar\u0131nda konumuz ba\u011flam\u0131nda yapm\u0131\u015f oldu\u011fu tespitler bu ba\u015fvuruda ihlal olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit etmede belirleyici olacakt\u0131r.<\/p>\n
7. Mahkememizin Ayd\u0131n Gelleci karar\u0131na g\u00f6re; haber alma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn k\u00f6t\u00fc kullan\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 yay\u0131n\u0131n muhataplar\u0131na, bas\u0131na kar\u015f\u0131 haklar\u0131n\u0131 savunma imk\u00e2n\u0131 tan\u0131yan ve bas\u0131n\u0131 \u015fik\u00e2yet konusu yay\u0131n\u0131 izleyen en k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7erisinde bir cevap yay\u0131mlamaya zorlayan bir hak olan d\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131 bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile \u015feref ve itibar hakk\u0131 aras\u0131nda dengelemeyi sa\u011flayan bir i\u015flev \u00fcstlenmektedir ve bu dengeleme bizzat Anayasa\u2019n\u0131n 32. maddesinin de bir gere\u011fidir (Ayd\u0131n Gelleci, \u00a7 46). Bununla birlikte bir bas\u0131n kurulu\u015funun, sayfalar\u0131nda ifade edilen her g\u00f6r\u00fc\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcnceye kat\u0131lmayan herkese cevap hakk\u0131 tan\u0131mas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmay\u0131p g\u00f6r\u00fc\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri de kapsayan cevap hakk\u0131n\u0131n kurals\u0131z \u015fekilde geni\u015fletilmesi bas\u0131n \u00fczerinde olumsuz ve cayd\u0131r\u0131c\u0131 bir etki do\u011furabilir (Ayd\u0131n Gelleci, \u00a7 51).<\/p>\n
8. Anayasa’n\u0131n 32. maddesi uyar\u0131nca zaruri olan \u015fartlardan en az birini ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131na karar verildi\u011fi takdirde yay\u0131mlanmas\u0131 talep edilen metnin teknik olarak bir d\u00fczeltme ve cevaba tekab\u00fcl edip etmedi\u011fi belirlenmelidir. Bu ba\u011flamda d\u00fczeltme ve cevap metni haberin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Haberde yer alan iddialara kar\u015f\u0131 verilen d\u00fczeltme ve cevap niteli\u011fi ta\u015f\u0131yan i\u00e7erik d\u0131\u015f\u0131ndaki unsurlar bu hakk\u0131n kapsam\u0131na girmeyece\u011finden bas\u0131n kurulu\u015fundan bu t\u00fcr ilgisiz i\u00e7erikleri yay\u0131mlamas\u0131 beklenemez. Dolay\u0131s\u0131yla, d\u00fczeltme ve cevap metninin s\u00fcreli yay\u0131nda yer alan haber veya makalenin kapsam\u0131n\u0131 a\u015fmamas\u0131, metnin konusu ile kullan\u0131lan ifadeler aras\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnsel ba\u011fl\u0131l\u0131k bulunmas\u0131 gerekir. D\u00fczeltme ve cevap metni su\u00e7 unsuru i\u00e7ermemeli, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerin hukuken korunan menfaatlerine ayk\u0131r\u0131 olmamal\u0131d\u0131r (Ayd\u0131n Gelleci, \u00a7 54).<\/p>\n
9. Nitekim Anayasa Mahkemesi devletin pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bir par\u00e7as\u0131 olan d\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131n\u0131n bireylere d\u00fczeltme ve cevap yolu ile bas\u0131na s\u0131n\u0131rs\u0131z bir \u015fekilde m\u00fcdahale hakk\u0131 tan\u0131mamakta oldu\u011funa i\u015faret ederek, Ayd\u0131n Gelleci ba\u015fvurusunda gazeteci olan ba\u015fvurucunun haberde yer alan iddialar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmayan ilgisiz i\u00e7erikleri ba\u015fka bir ifadeyle teknik anlamda d\u00fczeltme ve cevap niteli\u011fi ta\u015f\u0131mayan unsurlar\u0131 yay\u0131mlamak zorunda b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131n zorunlu bir toplumsal ihtiyaca kar\u015f\u0131l\u0131k geldi\u011fini kabul etmenin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (Ayd\u0131n Gelleci [GK], B. No: 2018\/18910, 5\/9\/2024, \u00a7\u00a7 59-60).<\/p>\n
10. D\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131 ile ilgili olarak Anayasa Mahkemesinin somutla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u00e7er\u00e7eve dahilinde somut bireysel ba\u015fvuruya ili\u015fkin ihlal iddialar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesinde ba\u015fvurucular\u0131n ifade ve bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin ihlal iddialar\u0131 ba\u011flam\u0131nda d\u00fczeltme ve cevap metni olarak yay\u0131mlanan yaz\u0131n\u0131n kapsam\u0131na ve kullan\u0131lan ifadelere bakmak gerekir.<\/p>\n
11. Elbette ki hakk\u0131nda yap\u0131lan haberler \u00fczerine ba\u015fvurucular\u0131n gazetelerinde yay\u0131mlanmas\u0131 talep edilen d\u00fczeltme ve cevap metninde M. V. taraf\u0131ndan ba\u015fvuruculara y\u00f6nelik yay\u0131n\u0131n ba\u011flam\u0131 esas al\u0131narak de\u011fer yarg\u0131s\u0131 ve ele\u015ftiri niteli\u011findeki ifadelere yer verilebilir. Ancak bu metinde de\u011fer yarg\u0131s\u0131 niteli\u011fini a\u015fan, d\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131na konu olmas\u0131 gerekenin \u00f6tesinde, ki\u015filik haklar\u0131n\u0131 zedeleme potansiyeli ta\u015f\u0131yan nitelikteki ifadelerin yer almas\u0131 d\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131n\u0131n amac\u0131 ile de ba\u011fda\u015fmayacakt\u0131r.<\/p>\n
12. Bu ba\u011flamda bahse konu d\u00fczeltme ve cevap metninde “Paralel Yap\u0131’n\u0131n g\u00fcd\u00fcm\u00fcndeki Cumhuriyet gazetesi”, “yasad\u0131\u015f\u0131 gruplar ile bir k\u0131s\u0131m medya organ\u0131n\u0131n kirli ittifak\u0131n\u0131”, “Cumhuriyet gazetesi ve yazarlar\u0131n\u0131n sistematik olarak M\u00fcvekkilim hakk\u0131nda y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc alg\u0131 operasyonu”, “hukuk d\u0131\u015f\u0131 \u00e7\u0131karlara hizmet eden propaganda ve kamuoyu \u00fczerindeki alg\u0131 y\u00f6netimi” \u015feklinde yer alan ifadeler esas\u0131nda somut haberde yaz\u0131lanlarla ilgili d\u00fczeltme ve cevap vermenin \u00f6tesine ge\u00e7en, hem yeni polemiklere sebebiyet verebilecek hem de yay\u0131nlamak zorunda kalan muhatab\u0131n \u015feref ve itibar\u0131n\u0131 etkileyebilecek potansiyele sahiptirler.<\/p>\n
13. D\u00fczeltme ve cevap metninde d\u00fczeltme ve cevaba konu haberin \u00f6tesine ge\u00e7en bu bi\u00e7imdeki ifadelerin varl\u0131\u011f\u0131 d\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131 noktas\u0131nda sorunludur. Zira d\u00fczeltme ve cevap metninin amac\u0131 haberde yer alan ve ki\u015fi hakk\u0131nda yanl\u0131\u015f oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc hususlar\u0131 ilk a\u011f\u0131zdan ifade eden bir a\u00e7\u0131klama metnini ayn\u0131 yerde yay\u0131nlatarak bir yanl\u0131\u015f\u0131 d\u00fczeltmektir. Bunun \u00f6tesine ge\u00e7en durumlar d\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131n\u0131n amac\u0131 ile ba\u011fda\u015fmaz.<\/p>\n
14. Bununla birlikte itiraz\u0131 inceleyen derece mahkemeleri sorunun bu y\u00f6nlerini ele alarak bir de\u011ferlendirme yapm\u0131\u015f de\u011fildir. Oysa d\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131 ve s\u0131n\u0131rlar\u0131 noktas\u0131nda \u00f6nemli olan bu hususlar\u0131n derece mahkemesi kararlar\u0131nda ilgili ve yeterli gerek\u00e7e ile de\u011ferlendirilip kar\u015f\u0131lanmas\u0131 gerekirdi.<\/p>\n
15. Dolay\u0131s\u0131yla d\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde yay\u0131mlanan tekzip metni ile ba\u015fvurucular\u0131n ifade ve bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine yap\u0131lan m\u00fcdahalenin neden zorunlu bir toplumsal ihtiyaca kar\u015f\u0131l\u0131k geldi\u011fi ve demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine uygun ve orant\u0131l\u0131 oldu\u011funun somut olay ba\u011flam\u0131nda derece mahkemeleri taraf\u0131ndan ortaya konulmas\u0131 gerekirdi.<\/p>\n
16. Sonu\u00e7 olarak yukar\u0131da s\u0131ralanan gerek\u00e7elerle ba\u015fvurucular\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 26. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ve Anayasa’n\u0131n 28. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlal edildi\u011fine karar verilmesi gerekti\u011fi gerek\u00e7esiyle Mahkememiz \u00e7o\u011funlu\u011funun aksi y\u00f6ndeki karar\u0131na kat\u0131lmamaktay\u0131m.<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
\u00a0Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi’nin 12\/12\/2024 tarihli ve 2016\/5615 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130 ANAYASA MAHKEMES\u0130 \u00a0 \u00a0 GENEL KURUL \u00a0 KARAR \u00a0 ABBAS YAL\u00c7IN VE CAN D\u00dcNDAR BA\u015eVURUSU (Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2016\/5615) \u00a0 Karar Tarihi: 12\/12\/2024 R.G. Tarih ve Say\u0131: 30\/4\/2025 – 32886 \u00a0 GENEL KURUL \u00a0 KARAR Ba\u015fkan : Kadir \u00d6ZKAYA Ba\u015fkanvekili : Hasan Tahsin G\u00d6KCAN Ba\u015fkanvekili : Basri BA\u011eCI \u00dcyeler : Engin YILDIRIM \u00a0 \u00a0 R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7 \u00a0 \u00a0 Recai AKYEL \u00a0 \u00a0 Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ \u00a0 \u00a0 Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU \u00a0 \u00a0 Selahaddin MENTE\u015e \u00a0 \u00a0 \u0130rfan F\u0130DAN \u00a0 \u00a0 Kenan YA\u015eAR \u00a0 \u00a0 Muhterem \u0130NCE \u00a0 \u00a0 Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L \u00a0 \u00a0 \u00d6mer \u00c7INAR \u00a0 \u00a0 Metin KIRATLI Raport\u00f6r : Fatma G\u00fclbin \u00d6ZT\u00dcRK Ba\u015fvurucular : 1. Abbas YAL\u00c7IN \u00a0 \u00a0 2. Can D\u00dcNDAR Vekili : Av. Tora PEK\u0130N \u00a0 I. BA\u015eVURUNUN KONUSU 1. Ba\u015fvuru, ulusal yay\u0131n yapan bir gazetede \u00e7\u0131kan haberlere kar\u015f\u0131 cevap ve d\u00fczeltme talebinin mahkemece kabul edilmesi nedeniyle ifade ve bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin ihlal edildi\u011fi iddialar\u0131na ili\u015fkindir. II. BA\u015eVURU S\u00dcREC\u0130 2. Ba\u015fvuru 16\/3\/2016 tarihinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 3. Ba\u015fvuru, ba\u015fvuru formu ve eklerinin idari y\u00f6nden yap\u0131lan \u00f6n incelemesinden sonra Komisyona sunulmu\u015ftur. 4. Komisyonca ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir. 5. Ba\u015fvuru belgelerinin bir \u00f6rne\u011fi bilgi i\u00e7in Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na (Bakanl\u0131k) g\u00f6nderilmi\u015ftir. Bakanl\u0131k, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc bildirmi\u015ftir. 6. Ba\u015fvurucular, Bakanl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-71251","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n