1.\u00a0 Eylemin san\u0131k taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilmedi\u011finin tespitine y\u00f6nelik dosya kapsam\u0131nda bulunan lehe olan deliller ve hayat\u0131n ola\u011fan ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erisinde akla, mant\u0131\u011fa ve hukuka uygun bir savunma yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
2.\u00a0 Kasten insan \u00f6ld\u00fcrme su\u00e7unun cezas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan otomatik istinafa tabi olmas\u0131na ra\u011fmen otomatik temyize tabi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n incelenmesi gerekir. Temyiz edilmezse karar kesinle\u015fir. <\/p>\n
3.\u00a0 Haks\u0131z tahrik h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ilk haks\u0131z hareketlerin kimden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131n incelenmesi gerekir. Avukat\u0131n \u00f6zellikle haks\u0131z tahrik h\u00fck\u00fcmlerin uygulanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde talepte bulunmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
4.\u00a0 San\u0131k savunmas\u0131n\u0131n aksine san\u0131\u011f\u0131n asil faili su\u00e7 i\u015flemeye te\u015fvik etti\u011fi, su\u00e7 i\u015fleme karar\u0131n\u0131 kuvvetlendirdi\u011fi, eylemin icras\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 veya su\u00e7un i\u015flenmesinden sonra yard\u0131mda bulunaca\u011f\u0131n\u0131 vaat etti\u011fine ya da su\u00e7un nas\u0131l i\u015flenece\u011fine dair yol g\u00f6sterdi\u011fine dair kesin bir delil bulunmad\u0131\u011f\u0131 ve eylem ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi s\u0131rada san\u0131\u011f\u0131n yan\u0131nda olmad\u0131\u011f\u0131 sabit oldu\u011fu hallerde su\u00e7a i\u015ftirak nedeniyle a\u00e7\u0131lan davadan beraat karar\u0131 verilmesi gerekti\u011finin belirtilmesi gerekir. Bu y\u00f6ndeki savunmalar\u0131n somut olaya ili\u015fkin olmas\u0131 ve detayland\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
5.\u00a0 Somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 2. ve 7. maddeleri g\u00f6zetilerek, san\u0131\u011f\u0131n adl\u00ee sicil kayd\u0131nda bulunan ve ilk kez tekerr\u00fcre esas al\u0131nan h\u00fck\u00fcmde uzla\u015ft\u0131rma i\u015flemi uygulan\u0131p uygulanmad\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131larak sonucuna g\u00f6re, 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 58\u2019inci maddesinde d\u00fczenlenen tekerr\u00fcr h\u00fck\u00fcmlerinin uygulan\u0131p uygulanmayaca\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi ve san\u0131\u011f\u0131n hukuk\u00ee durumunun yeniden de\u011ferlendirilmesi hususunun mahkemeden istense gerekir. Ayn\u0131 durum seri muhakeme veya \u00f6n \u00f6deme kapsam\u0131na al\u0131nan su\u00e7lar a\u00e7\u0131s\u0131ndan da ge\u00e7erlidir. Tekerr\u00fcr kar\u0131\u015f\u0131k bir d\u00fczenleme olup titizlikle incelenmelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc san\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan infazda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck olumsuzluklar i\u00e7ermektedir. <\/p>\n
6.\u00a0 Yarg\u0131tay\u2019\u0131n t\u00f6re saikinin ko\u015fullar\u0131n\u0131 belirten bir karar\u0131nda \u015f\u00f6yle denilmektedir; \u201cSan\u0131klar\u0131n t\u00f6re saiki ile eylemi ger\u00e7ekle\u015ftirdiklerinin kabul\u00fc i\u00e7in ilk olarak ma\u011fdurun toplumda genel olarak benimsenmi\u015f olan bir davran\u0131\u015f veya ya\u015fam bi\u00e7imine ayk\u0131r\u0131 davranm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n, ikinci olarak bu ayk\u0131r\u0131 davran\u0131\u015f\u0131n \u00f6l\u00fcmle cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finin o toplumda ya\u015fayanlar taraf\u0131ndan beklenen bir tepki oldu\u011funun kabul edilebilmesinin, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak ise \u00f6ld\u00fcrme fiilinin fail taraf\u0131ndan toplumun \u00f6ld\u00fcrme beklentisinin y\u00f6nlendirmesiyle s\u0131rf ayk\u0131r\u0131 davran\u0131\u015f\u0131n cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 g\u00f6revi \u00fcstlenilerek i\u015flenmesinin gerekir[1]. M\u00fcdafinin m\u00fcvekkili olan san\u0131\u011f\u0131n t\u00f6re saikiyle hareket etmedi\u011finin ko\u015fullar\u0131n\u0131n olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunmas\u0131nda belirtmesi eylemin nitelikli \u00f6ld\u00fcrme olmay\u0131p kasten insan \u00f6ld\u00fcrme su\u00e7u oldu\u011funu belirtmesi gerekir.<\/p>\n
7.\u00a0 Su\u00e7a i\u015ftirak a\u00e7\u0131s\u0131ndan san\u0131klar\u0131n fikir ve eylem birli\u011fi i\u00e7erisinde hareket etmedikleri ve fiil \u00fczerinde ortak h\u00e2kimiyet kurmad\u0131klar\u0131, bu nedenle su\u00e7u i\u015ftirak halinde i\u015flemediklerinin belirtmesi gerekir. Yanl\u0131\u015f zamanda yanl\u0131\u015f yerde bulunmak tek ba\u015f\u0131na su\u00e7a i\u015ftirak olarak de\u011ferlendirilemez. <\/p>\n
8.\u00a0 01.06.2005 tarihinden \u00f6nce i\u015flemi\u015f olan t\u00f6re saikiyle tasarlayarak \u00f6ld\u00fcrme ve tasarlayarak \u00f6ld\u00fcrmeye te\u015febb\u00fcs su\u00e7lar\u0131ndan verilen ve kesinle\u015fen cezalar\u0131n toplanmas\u0131 ile ilgili olarak \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011fince verilen karar 5275 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 101\u2019inci maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131na g\u00f6re itiraz yoluna tabidir.<\/p>\n
9.\u00a0 Cezalar\u0131n toplanmas\u0131 gerekti\u011finde bu hususta h\u00fck\u00fcm verme yetkisi, en fazla cezaya h\u00fckmetmi\u015f bulunan mahkemenin bulundu\u011fu yer infaz h\u00e2kimli\u011fine, bu durumda birden \u00e7ok infaz h\u00e2kimli\u011fi yetkili ise son h\u00fckm\u00fc vermi\u015f olan mahkemenin bulundu\u011fu yer infaz h\u00e2kimli\u011fine aittir. En fazla cezan\u0131n; a) Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan ilk derece mahkemesi s\u0131fat\u0131yla verilmesi h\u00e2linde Ankara infaz h\u00e2kimli\u011fince, b) B\u00f6lge adliye mahkemesi taraf\u0131ndan ilk derece mahkemesi s\u0131fat\u0131yla verilmesi h\u00e2linde b\u00f6lge adliye mahkemesinin bulundu\u011fu il infaz h\u00e2kimli\u011fince) B\u00f6lge adliye mahkemesi taraf\u0131ndan duru\u015fma a\u00e7mak suretiyle verilmesi h\u00e2linde ise h\u00fckm\u00fc kald\u0131r\u0131lan ilk derece mahkemesinin bulundu\u011fu yer infaz h\u00e2kimli\u011fince bu hususta karar verilir. Bu d\u00fczenleme kapsam\u0131nda ba\u015fvurularda bulunulmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
10. \u0130lk Derece Mahkemesince h\u00fckmolunan cezan\u0131n t\u00fcr ve miktar\u0131 ile istinaf incelemesi \u00fczerine B\u00f6lge Adliye Mahkemesince verilen esastan ret karar\u0131 5271 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 286\u2019nc\u0131 maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) bendinde yer verilen; \u201c\u0130lk derece mahkemelerinden verilen be\u015f y\u0131l veya daha az hapis cezalar\u0131 ile miktar\u0131 ne olursa olsun adl\u00ee para cezalar\u0131na ili\u015fkin istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine dair b\u00f6lge adliye mahkemesi kararlar\u0131\u201dn\u0131n temyiz incelemesine tabi bulunmamaktad\u0131r. Bu konu \u00e7ok \u00f6nemli olup temyizde sebep belirtme zorunlulu\u011fu bulunmaktad\u0131r. \u0130stinaf ve temyiz kanun yollar\u0131n\u0131n \u00e7ok iyi bilinmesi gerekir.<\/p>\n
11. \u0130tiraz, istinaf veya temyiz yollar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan 5271 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 264\u2019\u00fcnc\u00fc maddesinin birinci f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca yasa yolu ile merciinde yan\u0131lma, ba\u015fvuran\u0131n haklar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmamaktad\u0131r. Gerek\u00e7eli karar\u0131n tebli\u011finden itibaren iki hafta i\u00e7erisinde somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re hem tutuklulu\u011fa itiraz hem de istinaf yoluna gidilmelidir. <\/p>\n
12. 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 62. maddesi uyar\u0131nca takdiri indirim sebebi uygulanmas\u0131n\u0131n mahkemenin takdir yetkisi kapsam\u0131nda oldu\u011fu, ancak bu takdirin s\u0131n\u0131rs\u0131z ve denetime kapal\u0131 bir yetkiyi bar\u0131nd\u0131rmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u0130stinaf ve\/veya Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan yap\u0131lacak de\u011ferlendirmenin takdirin uygulanmas\u0131 veya uygulanmamas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan mevcut veriler ile uyumlu olup olmad\u0131\u011f\u0131, yerinde ve yeterli gerek\u00e7eye dayan\u0131p dayanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n incelenmesi gerekir.<\/p>\n
13. Somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re kat\u0131lan vekili a\u00e7\u0131s\u0131ndan maddi ger\u00e7e\u011fin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla san\u0131k ve maktul aras\u0131ndaki \u00f6nceye dayal\u0131 husumete ili\u015fkin mahkeme kararlar\u0131n\u0131n veya belgelerin birer \u00f6rne\u011finin getirtilerek dosya aras\u0131nda al\u0131nmas\u0131 gerekir. Ayr\u0131ca husumet bulundu\u011fu konusunda tan\u0131k ifadelerine de ba\u015fvurulmal\u0131d\u0131r. Bu iddialar\u0131n hayat\u0131n ola\u011fan ak\u0131\u015f\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirilmesi gerekir. <\/p>\n
14. Ba\u011fl\u0131l\u0131k kural\u0131na g\u00f6re, su\u00e7a i\u015ftirak i\u00e7in kasten ve hukuka ayk\u0131r\u0131 i\u015flenmi\u015f bir fiilin varl\u0131\u011f\u0131 yeterlidir. Su\u00e7un i\u015fleni\u015fine i\u015ftirak eden her ki\u015fi, di\u011ferinin cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyen ki\u015fisel nedenler g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmaks\u0131z\u0131n kendi kusurlu fiiline g\u00f6re cezaland\u0131r\u0131l\u0131r. Nitekim Yarg\u0131tay\u2019\u0131n ayn\u0131 do\u011frultudaki bir karar\u0131nda \u015f\u00f6yle denilmektedir;\u201d Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulunun 22\/09\/2022 tarih ve 2022\/42 esas, 2022\/574 say\u0131l\u0131 ilam\u0131 uyar\u0131nca TCK\u2019nin 40. maddesinde d\u00fczenlenen ba\u011fl\u0131l\u0131k kural\u0131 uyar\u0131nca ister fiilden, isterse failin ya da ma\u011fdurun \u015fahs\u0131ndan ya da \u00f6zelliklerinden kaynaklanm\u0131\u015f olsun, eylemin nitelikli kasten \u00f6ld\u00fcrme su\u00e7unu olu\u015fturup olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n faile g\u00f6re belirlenmesinin gerekti\u011fi, \u015feriklerin su\u00e7la irtibatlar\u0131n\u0131n failin \u015fahs\u0131na ve i\u015fledi\u011fi fiile ba\u011fl\u0131l\u0131k arz etti\u011fi halde, hakk\u0131nda verilen mahkumiyet h\u00fckm\u00fc kesinle\u015fen fail Tahir\u2019in maktule y\u00f6nelik kasten \u00f6ld\u00fcrme su\u00e7undan TCK’nin 81\/1. maddesi uyar\u0131nca cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda; san\u0131k Sevin\u00e7 \u2026 “azmettiren s\u0131fat\u0131yla kasten \u00f6ld\u00fcrme” su\u00e7undan TCK’nin 38\/1, 81\/1. maddeleri uyar\u0131nca cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 yerine, ba\u011fl\u0131l\u0131k kural\u0131na yanl\u0131\u015f anlam verilmek ve su\u00e7 niteli\u011finde yan\u0131lg\u0131ya d\u00fc\u015fmek suretiyle, azmettiren s\u0131fat\u0131yla nitelikli kasten \u00f6ld\u00fcrme su\u00e7undan ayn\u0131 Kanunun 38\/1, 82\/1-d maddeleri uyar\u0131nca yaz\u0131l\u0131 bi\u00e7imde h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131, bozmay\u0131 gerektirmektedir\u201d[2].<\/p>\n
15. Somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re kat\u0131lan vekili a\u00e7\u0131s\u0131ndan takdiri indirimlerin yerinde olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n incelenmesi gerekir. Takdiri indirimin, takdir yetkisi kapsam\u0131nda, yasal, yerinde ve yeterli gerek\u00e7elerle uygulanmas\u0131na karar verilip verilmedi\u011finin incelenmesi gerekir. Takdirin s\u0131n\u0131rs\u0131z ve denetime kapal\u0131 bir yetkiyi bar\u0131nd\u0131rmad\u0131\u011f\u0131, mahkemenin takdir yetkisini kullanma \u015feklinin somut olay\u0131n \u00f6zellikleri ile olay\u0131n olu\u015f ve i\u015fleyi\u015f \u015fekline g\u00f6re dava dosyas\u0131nda mevcut veriler ile uyumlu olarak \u015fekilde \u015fekillenip \u015fekillenmedi\u011fi ile yerinde ve yeterli gerek\u00e7eye dayan\u0131p dayanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 incelemesi ve denetlenmesi \u015fartt\u0131r. <\/p>\n
16. Dosya kapsam\u0131nda al\u0131nan raporlar\u0131n yeterli ve h\u00fck\u00fcm kurmaya elveri\u015fli olup olmad\u0131\u011f\u0131 incelenmelidir. Uzmanl\u0131k raporlar\u0131n\u0131n dosya i\u00e7eri\u011fiyle \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcp \u00f6rt\u00fc\u015fmedi\u011fi incelenmeli varsa \u00e7eli\u015fkilerin giderilmesine y\u00f6nelik taleplerin sunulmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
17. \u0130stinaf kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesi yoluna gidilebilmesine ra\u011fmen temyiz mahkemesi olan Yarg\u0131tay kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 kural olarak yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesi yoluna gidilemez.<\/p>\n
18. San\u0131k hakk\u0131nda verilecek ceza, bozmaya konu olan cezadan daha a\u011f\u0131r ise, her h\u00e2lde dinlenmesi gerekir”, \u015feklindeki d\u00fczenleme gere\u011fince, san\u0131\u011f\u0131n aleyhe bozma ilam\u0131na kar\u015f\u0131 diyecekleri sorulmadan yarg\u0131lamaya devam edilerek karar verilmesi suretiyle savunma hakk\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tlanmas\u0131, hukuka kesin ayk\u0131r\u0131l\u0131k h\u00e2li olup bu durumun istinaf veya temyiz nedeni olarak incelenmesi gerekir.<\/p>\n
19. Kesinle\u015fmemi\u015f kararlara kar\u015f\u0131 ola\u011fan yasa yollar\u0131na, kesinle\u015fmi\u015f kararlara kar\u015f\u0131 ise ola\u011fan\u00fcst\u00fc yasa yollar\u0131na gidilebilir. Ola\u011fan yasa yollar\u0131na gidilmeden, ola\u011fan\u00fcst\u00fc yasa yollar\u0131na gidilemez. Kesinle\u015fmemi\u015f kararlara kar\u015f\u0131 gidilen kanun yollar\u0131 itiraz, istinaf ve temyiz olup ola\u011fan kanun yollar\u0131d\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k kesinle\u015fmi\u015f kararlara kar\u015f\u0131 ola\u011fan\u00fcst\u00fc kanun yollar\u0131 ise, Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131s\u0131\u2019n\u0131n itiraz\u0131, kanun yarar\u0131na bozma ve yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesidir.<\/p>\n
20. Adaletin i\u015fleyi\u015fine g\u00fcven duyulmas\u0131, demokratik toplumun gereklerine uygun bir ceza yarg\u0131lamas\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu yarg\u0131lama her t\u00fcrl\u00fc \u015f\u00fcpheden uzak, iddia, savunma ve yarg\u0131 makamlar\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z bir \u015fekilde adaletin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in eylemler ve deliller \u00fczerinden ceza muhakemesine egemen ilkeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndan kolektif bir yarg\u0131lama yapmalar\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu nedenle savunmalar\u0131n ceza hukukuna egemen ilkeler \u00fczerinden yap\u0131lmas\u0131nda hukuki ve fiili yarar bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
Do\u00e7. Dr. Cengiz APAYDIN
\nCumhuriyet Savc\u0131s\u0131<\/p>\n
Cenk Ayhan APAYDIN
\nAvukat-Yazar<\/p>\n
>>\u00a0KASTEN \u0130NSAN \u00d6LD\u00dcRME SU\u00c7LARINDA AVUKATIN YOL HAR\u0130TASI ( I. B\u00d6L\u00dcM)<\/p>\n
————<\/p>\n
[1]\u00a0\u0130lk Derece Mahkemesince san\u0131klar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 toplumun kendilerine dayatt\u0131\u011f\u0131 bir sebepten olmay\u0131p, kendi i\u00e7 d\u00fcnyalar\u0131ndaki namus anlay\u0131\u015f\u0131 do\u011frultusunda hareket ettikleri gerek\u00e7esi ile san\u0131klar hakk\u0131nda bu nitelikli h\u00e2lin uygulanmamas\u0131nda bir isabetsizlik g\u00f6r\u00fclmedi\u011finden, h\u00fck\u00fcmlerde bu y\u00f6n\u00fcyle hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k bulunmam\u0131\u015ft\u0131r. Yarg\u0131tay 1. Ceza Dairesi\u2019nin 08. 05. 2023 tarihli, 2022\/2309 esas ve 2023\/2770 say\u0131l\u0131 karar\u0131 ((UYAP isimli Yarg\u0131tay kararlar\u0131na \u00f6zel eri\u015fim sa\u011flayan sistemden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r).<\/p>\n
[2]\u00a0Yarg\u0131tay 1. Ceza Dairesi\u2019nin 3. 11. 2022 tarihli, 2022\/7644 esas ve 2022\/8566 say\u0131l\u0131 karar\u0131 ((UYAP isimli Yarg\u0131tay kararlar\u0131na \u00f6zel eri\u015fim sa\u011flayan sistemden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r).<\/p>\n
\u200b1.\u00a0 Eylemin san\u0131k taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilmedi\u011finin tespitine y\u00f6nelik dosya kapsam\u0131nda bulunan lehe olan deliller ve hayat\u0131n ola\u011fan ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erisinde akla, mant\u0131\u011fa ve hukuka uygun bir savunma yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
2.\u00a0 Kasten insan \u00f6ld\u00fcrme su\u00e7unun cezas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan otomatik istinafa tabi olmas\u0131na ra\u011fmen otomatik temyize tabi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n incelenmesi gerekir. Temyiz edilmezse karar kesinle\u015fir. <\/p>\n
3.\u00a0 Haks\u0131z tahrik h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ilk haks\u0131z hareketlerin kimden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131n incelenmesi gerekir. Avukat\u0131n \u00f6zellikle haks\u0131z tahrik h\u00fck\u00fcmlerin uygulanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde talepte bulunmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
4.\u00a0 San\u0131k savunmas\u0131n\u0131n aksine san\u0131\u011f\u0131n asil faili su\u00e7 i\u015flemeye te\u015fvik etti\u011fi, su\u00e7 i\u015fleme karar\u0131n\u0131 kuvvetlendirdi\u011fi, eylemin icras\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 veya su\u00e7un i\u015flenmesinden sonra yard\u0131mda bulunaca\u011f\u0131n\u0131 vaat etti\u011fine ya da su\u00e7un nas\u0131l i\u015flenece\u011fine dair yol g\u00f6sterdi\u011fine dair kesin bir delil bulunmad\u0131\u011f\u0131 ve eylem ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi s\u0131rada san\u0131\u011f\u0131n yan\u0131nda olmad\u0131\u011f\u0131 sabit oldu\u011fu hallerde su\u00e7a i\u015ftirak nedeniyle a\u00e7\u0131lan davadan beraat karar\u0131 verilmesi gerekti\u011finin belirtilmesi gerekir. Bu y\u00f6ndeki savunmalar\u0131n somut olaya ili\u015fkin olmas\u0131 ve detayland\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
5.\u00a0 Somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 2. ve 7. maddeleri g\u00f6zetilerek, san\u0131\u011f\u0131n adl\u00ee sicil kayd\u0131nda bulunan ve ilk kez tekerr\u00fcre esas al\u0131nan h\u00fck\u00fcmde uzla\u015ft\u0131rma i\u015flemi uygulan\u0131p uygulanmad\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131larak sonucuna g\u00f6re, 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 58\u2019inci maddesinde d\u00fczenlenen tekerr\u00fcr h\u00fck\u00fcmlerinin uygulan\u0131p uygulanmayaca\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi ve san\u0131\u011f\u0131n hukuk\u00ee durumunun yeniden de\u011ferlendirilmesi hususunun mahkemeden istense gerekir. Ayn\u0131 durum seri muhakeme veya \u00f6n \u00f6deme kapsam\u0131na al\u0131nan su\u00e7lar a\u00e7\u0131s\u0131ndan da ge\u00e7erlidir. Tekerr\u00fcr kar\u0131\u015f\u0131k bir d\u00fczenleme olup titizlikle incelenmelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc san\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan infazda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck olumsuzluklar i\u00e7ermektedir. <\/p>\n
6.\u00a0 Yarg\u0131tay\u2019\u0131n t\u00f6re saikinin ko\u015fullar\u0131n\u0131 belirten bir karar\u0131nda \u015f\u00f6yle denilmektedir; \u201cSan\u0131klar\u0131n t\u00f6re saiki ile eylemi ger\u00e7ekle\u015ftirdiklerinin kabul\u00fc i\u00e7in ilk olarak ma\u011fdurun toplumda genel olarak benimsenmi\u015f olan bir davran\u0131\u015f veya ya\u015fam bi\u00e7imine ayk\u0131r\u0131 davranm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n, ikinci olarak bu ayk\u0131r\u0131 davran\u0131\u015f\u0131n \u00f6l\u00fcmle cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finin o toplumda ya\u015fayanlar taraf\u0131ndan beklenen bir tepki oldu\u011funun kabul edilebilmesinin, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak ise \u00f6ld\u00fcrme fiilinin fail taraf\u0131ndan toplumun \u00f6ld\u00fcrme beklentisinin y\u00f6nlendirmesiyle s\u0131rf ayk\u0131r\u0131 davran\u0131\u015f\u0131n cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 g\u00f6revi \u00fcstlenilerek i\u015flenmesinin gerekir[1]. M\u00fcdafinin m\u00fcvekkili olan san\u0131\u011f\u0131n t\u00f6re saikiyle hareket etmedi\u011finin ko\u015fullar\u0131n\u0131n olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunmas\u0131nda belirtmesi eylemin nitelikli \u00f6ld\u00fcrme olmay\u0131p kasten insan \u00f6ld\u00fcrme su\u00e7u oldu\u011funu belirtmesi gerekir.<\/p>\n
7.\u00a0 Su\u00e7a i\u015ftirak a\u00e7\u0131s\u0131ndan san\u0131klar\u0131n fikir ve eylem birli\u011fi i\u00e7erisinde hareket etmedikleri ve fiil \u00fczerinde ortak h\u00e2kimiyet kurmad\u0131klar\u0131, bu nedenle su\u00e7u i\u015ftirak halinde i\u015flemediklerinin belirtmesi gerekir. Yanl\u0131\u015f zamanda yanl\u0131\u015f yerde bulunmak tek ba\u015f\u0131na su\u00e7a i\u015ftirak olarak de\u011ferlendirilemez. <\/p>\n
8.\u00a0 01.06.2005 tarihinden \u00f6nce i\u015flemi\u015f olan t\u00f6re saikiyle tasarlayarak \u00f6ld\u00fcrme ve tasarlayarak \u00f6ld\u00fcrmeye te\u015febb\u00fcs su\u00e7lar\u0131ndan verilen ve kesinle\u015fen cezalar\u0131n toplanmas\u0131 ile ilgili olarak \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011fince verilen karar 5275 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 101\u2019inci maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131na g\u00f6re itiraz yoluna tabidir.<\/p>\n
9.\u00a0 Cezalar\u0131n toplanmas\u0131 gerekti\u011finde bu hususta h\u00fck\u00fcm verme yetkisi, en fazla cezaya h\u00fckmetmi\u015f bulunan mahkemenin bulundu\u011fu yer infaz h\u00e2kimli\u011fine, bu durumda birden \u00e7ok infaz h\u00e2kimli\u011fi yetkili ise son h\u00fckm\u00fc vermi\u015f olan mahkemenin bulundu\u011fu yer infaz h\u00e2kimli\u011fine aittir. En fazla cezan\u0131n; a) Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan ilk derece mahkemesi s\u0131fat\u0131yla verilmesi h\u00e2linde Ankara infaz h\u00e2kimli\u011fince, b) B\u00f6lge adliye mahkemesi taraf\u0131ndan ilk derece mahkemesi s\u0131fat\u0131yla verilmesi h\u00e2linde b\u00f6lge adliye mahkemesinin bulundu\u011fu il infaz h\u00e2kimli\u011fince) B\u00f6lge adliye mahkemesi taraf\u0131ndan duru\u015fma a\u00e7mak suretiyle verilmesi h\u00e2linde ise h\u00fckm\u00fc kald\u0131r\u0131lan ilk derece mahkemesinin bulundu\u011fu yer infaz h\u00e2kimli\u011fince bu hususta karar verilir. Bu d\u00fczenleme kapsam\u0131nda ba\u015fvurularda bulunulmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
10. \u0130lk Derece Mahkemesince h\u00fckmolunan cezan\u0131n t\u00fcr ve miktar\u0131 ile istinaf incelemesi \u00fczerine B\u00f6lge Adliye Mahkemesince verilen esastan ret karar\u0131 5271 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 286\u2019nc\u0131 maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) bendinde yer verilen; \u201c\u0130lk derece mahkemelerinden verilen be\u015f y\u0131l veya daha az hapis cezalar\u0131 ile miktar\u0131 ne olursa olsun adl\u00ee para cezalar\u0131na ili\u015fkin istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine dair b\u00f6lge adliye mahkemesi kararlar\u0131\u201dn\u0131n temyiz incelemesine tabi bulunmamaktad\u0131r. Bu konu \u00e7ok \u00f6nemli olup temyizde sebep belirtme zorunlulu\u011fu bulunmaktad\u0131r. \u0130stinaf ve temyiz kanun yollar\u0131n\u0131n \u00e7ok iyi bilinmesi gerekir.<\/p>\n
11. \u0130tiraz, istinaf veya temyiz yollar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan 5271 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 264\u2019\u00fcnc\u00fc maddesinin birinci f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca yasa yolu ile merciinde yan\u0131lma, ba\u015fvuran\u0131n haklar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmamaktad\u0131r. Gerek\u00e7eli karar\u0131n tebli\u011finden itibaren iki hafta i\u00e7erisinde somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re hem tutuklulu\u011fa itiraz hem de istinaf yoluna gidilmelidir. <\/p>\n
12. 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 62. maddesi uyar\u0131nca takdiri indirim sebebi uygulanmas\u0131n\u0131n mahkemenin takdir yetkisi kapsam\u0131nda oldu\u011fu, ancak bu takdirin s\u0131n\u0131rs\u0131z ve denetime kapal\u0131 bir yetkiyi bar\u0131nd\u0131rmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u0130stinaf ve\/veya Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan yap\u0131lacak de\u011ferlendirmenin takdirin uygulanmas\u0131 veya uygulanmamas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan mevcut veriler ile uyumlu olup olmad\u0131\u011f\u0131, yerinde ve yeterli gerek\u00e7eye dayan\u0131p dayanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n incelenmesi gerekir.<\/p>\n
13. Somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re kat\u0131lan vekili a\u00e7\u0131s\u0131ndan maddi ger\u00e7e\u011fin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla san\u0131k ve maktul aras\u0131ndaki \u00f6nceye dayal\u0131 husumete ili\u015fkin mahkeme kararlar\u0131n\u0131n veya belgelerin birer \u00f6rne\u011finin getirtilerek dosya aras\u0131nda al\u0131nmas\u0131 gerekir. Ayr\u0131ca husumet bulundu\u011fu konusunda tan\u0131k ifadelerine de ba\u015fvurulmal\u0131d\u0131r. Bu iddialar\u0131n hayat\u0131n ola\u011fan ak\u0131\u015f\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirilmesi gerekir. <\/p>\n
14. Ba\u011fl\u0131l\u0131k kural\u0131na g\u00f6re, su\u00e7a i\u015ftirak i\u00e7in kasten ve hukuka ayk\u0131r\u0131 i\u015flenmi\u015f bir fiilin varl\u0131\u011f\u0131 yeterlidir. Su\u00e7un i\u015fleni\u015fine i\u015ftirak eden her ki\u015fi, di\u011ferinin cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyen ki\u015fisel nedenler g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmaks\u0131z\u0131n kendi kusurlu fiiline g\u00f6re cezaland\u0131r\u0131l\u0131r. Nitekim Yarg\u0131tay\u2019\u0131n ayn\u0131 do\u011frultudaki bir karar\u0131nda \u015f\u00f6yle denilmektedir;\u201d Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulunun 22\/09\/2022 tarih ve 2022\/42 esas, 2022\/574 say\u0131l\u0131 ilam\u0131 uyar\u0131nca TCK\u2019nin 40. maddesinde d\u00fczenlenen ba\u011fl\u0131l\u0131k kural\u0131 uyar\u0131nca ister fiilden, isterse failin ya da ma\u011fdurun \u015fahs\u0131ndan ya da \u00f6zelliklerinden kaynaklanm\u0131\u015f olsun, eylemin nitelikli kasten \u00f6ld\u00fcrme su\u00e7unu olu\u015fturup olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n faile g\u00f6re belirlenmesinin gerekti\u011fi, \u015feriklerin su\u00e7la irtibatlar\u0131n\u0131n failin \u015fahs\u0131na ve i\u015fledi\u011fi fiile ba\u011fl\u0131l\u0131k arz etti\u011fi halde, hakk\u0131nda verilen mahkumiyet h\u00fckm\u00fc kesinle\u015fen fail Tahir\u2019in maktule y\u00f6nelik kasten \u00f6ld\u00fcrme su\u00e7undan TCK’nin 81\/1. maddesi uyar\u0131nca cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda; san\u0131k Sevin\u00e7 \u2026 “azmettiren s\u0131fat\u0131yla kasten \u00f6ld\u00fcrme” su\u00e7undan TCK’nin 38\/1, 81\/1. maddeleri uyar\u0131nca cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 yerine, ba\u011fl\u0131l\u0131k kural\u0131na yanl\u0131\u015f anlam verilmek ve su\u00e7 niteli\u011finde yan\u0131lg\u0131ya d\u00fc\u015fmek suretiyle, azmettiren s\u0131fat\u0131yla nitelikli kasten \u00f6ld\u00fcrme su\u00e7undan ayn\u0131 Kanunun 38\/1, 82\/1-d maddeleri uyar\u0131nca yaz\u0131l\u0131 bi\u00e7imde h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131, bozmay\u0131 gerektirmektedir\u201d[2].<\/p>\n
15. Somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re kat\u0131lan vekili a\u00e7\u0131s\u0131ndan takdiri indirimlerin yerinde olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n incelenmesi gerekir. Takdiri indirimin, takdir yetkisi kapsam\u0131nda, yasal, yerinde ve yeterli gerek\u00e7elerle uygulanmas\u0131na karar verilip verilmedi\u011finin incelenmesi gerekir. Takdirin s\u0131n\u0131rs\u0131z ve denetime kapal\u0131 bir yetkiyi bar\u0131nd\u0131rmad\u0131\u011f\u0131, mahkemenin takdir yetkisini kullanma \u015feklinin somut olay\u0131n \u00f6zellikleri ile olay\u0131n olu\u015f ve i\u015fleyi\u015f \u015fekline g\u00f6re dava dosyas\u0131nda mevcut veriler ile uyumlu olarak \u015fekilde \u015fekillenip \u015fekillenmedi\u011fi ile yerinde ve yeterli gerek\u00e7eye dayan\u0131p dayanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 incelemesi ve denetlenmesi \u015fartt\u0131r. <\/p>\n
16. Dosya kapsam\u0131nda al\u0131nan raporlar\u0131n yeterli ve h\u00fck\u00fcm kurmaya elveri\u015fli olup olmad\u0131\u011f\u0131 incelenmelidir. Uzmanl\u0131k raporlar\u0131n\u0131n dosya i\u00e7eri\u011fiyle \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcp \u00f6rt\u00fc\u015fmedi\u011fi incelenmeli varsa \u00e7eli\u015fkilerin giderilmesine y\u00f6nelik taleplerin sunulmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
17. \u0130stinaf kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesi yoluna gidilebilmesine ra\u011fmen temyiz mahkemesi olan Yarg\u0131tay kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 kural olarak yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesi yoluna gidilemez.<\/p>\n
18. San\u0131k hakk\u0131nda verilecek ceza, bozmaya konu olan cezadan daha a\u011f\u0131r ise, her h\u00e2lde dinlenmesi gerekir”, \u015feklindeki d\u00fczenleme gere\u011fince, san\u0131\u011f\u0131n aleyhe bozma ilam\u0131na kar\u015f\u0131 diyecekleri sorulmadan yarg\u0131lamaya devam edilerek karar verilmesi suretiyle savunma hakk\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tlanmas\u0131, hukuka kesin ayk\u0131r\u0131l\u0131k h\u00e2li olup bu durumun istinaf veya temyiz nedeni olarak incelenmesi gerekir.<\/p>\n
19. Kesinle\u015fmemi\u015f kararlara kar\u015f\u0131 ola\u011fan yasa yollar\u0131na, kesinle\u015fmi\u015f kararlara kar\u015f\u0131 ise ola\u011fan\u00fcst\u00fc yasa yollar\u0131na gidilebilir. Ola\u011fan yasa yollar\u0131na gidilmeden, ola\u011fan\u00fcst\u00fc yasa yollar\u0131na gidilemez. Kesinle\u015fmemi\u015f kararlara kar\u015f\u0131 gidilen kanun yollar\u0131 itiraz, istinaf ve temyiz olup ola\u011fan kanun yollar\u0131d\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k kesinle\u015fmi\u015f kararlara kar\u015f\u0131 ola\u011fan\u00fcst\u00fc kanun yollar\u0131 ise, Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131s\u0131\u2019n\u0131n itiraz\u0131, kanun yarar\u0131na bozma ve yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesidir.<\/p>\n
20. Adaletin i\u015fleyi\u015fine g\u00fcven duyulmas\u0131, demokratik toplumun gereklerine uygun bir ceza yarg\u0131lamas\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu yarg\u0131lama her t\u00fcrl\u00fc \u015f\u00fcpheden uzak, iddia, savunma ve yarg\u0131 makamlar\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z bir \u015fekilde adaletin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in eylemler ve deliller \u00fczerinden ceza muhakemesine egemen ilkeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndan kolektif bir yarg\u0131lama yapmalar\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu nedenle savunmalar\u0131n ceza hukukuna egemen ilkeler \u00fczerinden yap\u0131lmas\u0131nda hukuki ve fiili yarar bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
Do\u00e7. Dr. Cengiz APAYDIN
\nCumhuriyet Savc\u0131s\u0131<\/p>\n
Cenk Ayhan APAYDIN
\nAvukat-Yazar<\/p>\n
>>\u00a0KASTEN \u0130NSAN \u00d6LD\u00dcRME SU\u00c7LARINDA AVUKATIN YOL HAR\u0130TASI ( I. B\u00d6L\u00dcM)<\/p>\n
————<\/p>\n
[1]\u00a0\u0130lk Derece Mahkemesince san\u0131klar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 toplumun kendilerine dayatt\u0131\u011f\u0131 bir sebepten olmay\u0131p, kendi i\u00e7 d\u00fcnyalar\u0131ndaki namus anlay\u0131\u015f\u0131 do\u011frultusunda hareket ettikleri gerek\u00e7esi ile san\u0131klar hakk\u0131nda bu nitelikli h\u00e2lin uygulanmamas\u0131nda bir isabetsizlik g\u00f6r\u00fclmedi\u011finden, h\u00fck\u00fcmlerde bu y\u00f6n\u00fcyle hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k bulunmam\u0131\u015ft\u0131r. Yarg\u0131tay 1. Ceza Dairesi\u2019nin 08. 05. 2023 tarihli, 2022\/2309 esas ve 2023\/2770 say\u0131l\u0131 karar\u0131 ((UYAP isimli Yarg\u0131tay kararlar\u0131na \u00f6zel eri\u015fim sa\u011flayan sistemden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r).<\/p>\n
[2]\u00a0Yarg\u0131tay 1. Ceza Dairesi\u2019nin 3. 11. 2022 tarihli, 2022\/7644 esas ve 2022\/8566 say\u0131l\u0131 karar\u0131 ((UYAP isimli Yarg\u0131tay kararlar\u0131na \u00f6zel eri\u015fim sa\u011flayan sistemden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r).\u00a0Hukuki Haber<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
1.\u00a0 Eylemin san\u0131k taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilmedi\u011finin tespitine y\u00f6nelik dosya kapsam\u0131nda bulunan lehe olan deliller ve hayat\u0131n ola\u011fan ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erisinde akla, mant\u0131\u011fa ve hukuka uygun bir savunma yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. 2.\u00a0 Kasten insan \u00f6ld\u00fcrme su\u00e7unun cezas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan otomatik istinafa tabi olmas\u0131na ra\u011fmen otomatik temyize tabi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n incelenmesi gerekir. Temyiz edilmezse karar kesinle\u015fir. 3.\u00a0 Haks\u0131z tahrik h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ilk haks\u0131z hareketlerin kimden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131n incelenmesi gerekir. Avukat\u0131n \u00f6zellikle haks\u0131z tahrik h\u00fck\u00fcmlerin uygulanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde talepte bulunmas\u0131 gerekir. 4.\u00a0 San\u0131k savunmas\u0131n\u0131n aksine san\u0131\u011f\u0131n asil faili su\u00e7 i\u015flemeye te\u015fvik etti\u011fi, su\u00e7 i\u015fleme karar\u0131n\u0131 kuvvetlendirdi\u011fi, eylemin icras\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 veya su\u00e7un i\u015flenmesinden sonra yard\u0131mda bulunaca\u011f\u0131n\u0131 vaat etti\u011fine ya da su\u00e7un nas\u0131l i\u015flenece\u011fine dair yol g\u00f6sterdi\u011fine dair kesin bir delil bulunmad\u0131\u011f\u0131 ve eylem ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi s\u0131rada san\u0131\u011f\u0131n yan\u0131nda olmad\u0131\u011f\u0131 sabit oldu\u011fu hallerde su\u00e7a i\u015ftirak nedeniyle a\u00e7\u0131lan davadan beraat karar\u0131 verilmesi gerekti\u011finin belirtilmesi gerekir. Bu y\u00f6ndeki savunmalar\u0131n somut olaya ili\u015fkin olmas\u0131 ve detayland\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir. 5.\u00a0 Somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 2. ve 7. maddeleri g\u00f6zetilerek, san\u0131\u011f\u0131n adl\u00ee sicil kayd\u0131nda bulunan ve ilk kez tekerr\u00fcre esas al\u0131nan h\u00fck\u00fcmde uzla\u015ft\u0131rma i\u015flemi uygulan\u0131p uygulanmad\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131larak sonucuna g\u00f6re, 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 58\u2019inci maddesinde d\u00fczenlenen tekerr\u00fcr h\u00fck\u00fcmlerinin uygulan\u0131p uygulanmayaca\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi ve san\u0131\u011f\u0131n hukuk\u00ee durumunun yeniden de\u011ferlendirilmesi hususunun mahkemeden istense gerekir. Ayn\u0131 durum seri muhakeme veya \u00f6n …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-60590","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n