Resmi ve \u00f6zel belgede sahtecilik su\u00e7lar\u0131; 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 204 ila 210. maddelerinde tan\u0131mlanm\u0131\u015f olup, 204 ila 206. maddelerde resmi belgelere dair h\u00fck\u00fcmler, 206 ve 207. maddelerde \u00f6zel belgelere dair h\u00fck\u00fcmler ve 210. maddede de resmi belge h\u00fckm\u00fcnde belgelere dair h\u00fck\u00fcmler d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
Bu yaz\u0131m\u0131z\u0131n konusunu, sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensuplar\u0131n\u0131n sahte d\u00fczenledikleri belgeler nedeniyle cezai sorumluluklar\u0131n\u0131n hangi ceza hukuku normu \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fi olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda esas olarak TCK m.210\/2 incelenecek, yeri geldik\u00e7e de TCK m.204\/2\u2019den fark\u0131na de\u011finilecek, tart\u0131\u015fmal\u0131 noktalardan sapmamak ad\u0131na sahtecilik su\u00e7lar\u0131n\u0131n genelinde var olmas\u0131 gereken unsurlar\u0131n -\u00f6rne\u011fin i\u011ffal kabiliyetinin- tek tek \u00fczerinde durulmayacakt\u0131r.<\/p>\n
I.\u00a0Failin S\u0131fat\u0131 ile D\u00fczenledi\u011fi Sahte Belgenin Niteli\u011fi<\/p>\n
Belgede sahtecilik su\u00e7lar\u0131 genel olarak incelendi\u011finde; bir k\u0131s\u0131m su\u00e7lar\u0131n herkes\u00e7e, bir k\u0131sm\u0131n\u0131n ise yaln\u0131zca belirli s\u0131fat\u0131 haiz ki\u015filerce i\u015flenebilece\u011fi, fail olabilmek i\u00e7in belirli bir s\u0131fat\u0131n mevcudiyetinin gerekti\u011fi hallerde \u00f6zg\u00fc su\u00e7un g\u00fcndeme geldi\u011fi, bunun en tipik \u00f6rne\u011finin de failin kamu g\u00f6revlisi olup g\u00f6revi gere\u011fi d\u00fczenleyebilece\u011fi belgeyi sahte olarak d\u00fczenlemesi halinde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131, yine TCK m.210\/2 bak\u0131m\u0131ndan failin sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensubu olmas\u0131 gerekti\u011fi g\u00f6zetildi\u011finde, bu su\u00e7un da \u00f6zg\u00fc su\u00e7 \u015feklinde d\u00fczenlendi\u011fi ifade edilmelidir.<\/p>\n
Kanunda \u201ctabip\u201d olarak ifade edilen hekimler i\u00e7in bir de\u011ferlendirme yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda; devlet hastanesinde \u00e7al\u0131\u015fanlar ile \u00f6zel hastanelerde \u00e7al\u0131\u015fan doktorlar\u0131n cezai sorumlulu\u011fu aras\u0131nda bir fark olup olmayaca\u011f\u0131, devlet hastanesinde mesleki faaliyetini icra edenlerin kamu g\u00f6revlisi s\u0131fat\u0131n\u0131 haiz olduklar\u0131ndan cezai sorumluluklar\u0131n\u0131n TCK m.210\/2\u2019den ayr\u0131l\u0131p ayr\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131n incelenmesi gerekmektedir.<\/p>\n
TCK m.210\/2\u2019nin 1. c\u00fcmlesine g\u00f6re; \u201cGer\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 belge d\u00fczenleyen tabip, di\u015f tabibi, eczac\u0131, ebe, hem\u015fire veya di\u011fer sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensubu, \u00fc\u00e7 aydan bir y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r\u201d.<\/p>\n
G\u00f6r\u00fclece\u011fi \u00fczere ilgili d\u00fczenlemede, di\u011fer sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensubu[1] ifadesine yer verilerek maddede \u00f6rnekseme y\u00f6ntemiyle \u00e7e\u015fitli meslekler say\u0131lm\u0131\u015f, ilgili s\u0131fatlar say\u0131l\u0131rken ayr\u0131ca kamu g\u00f6revlisi olup olmad\u0131klar\u0131ndan bahsedilmemi\u015ftir.<\/p>\n
Failin kamu g\u00f6revlisi olup olmamas\u0131 gerekti\u011fi konusunda; TCK m.2 gere\u011fince \u201ckanunilik\u201d ilkesinin kat\u0131 bir \u015fekilde uyguland\u0131\u011f\u0131 Ceza Hukukunda, ilgili d\u00fczenlemenin lafz\u0131n\u0131n da dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi a\u00e7\u0131k olup, madde metninde tabiplerin bu h\u00fck\u00fcmden sorumlu olmalar\u0131 i\u00e7in kamu g\u00f6revlisi \u201colmamalar\u0131\u201d gerekti\u011finin belirtilmedi\u011fi, yine resmi belgede sahtecili\u011fin d\u00fczenlendi\u011fi TCK m.204\/2\u2019de de tabiplere y\u00f6nelik \u00f6zel bir ibareye yer verilmedi\u011fi, bu durumda tabipler bak\u0131m\u0131ndan TCK m.210\/2\u2019nin \u00f6zel norm olarak kabul edilmesi gerekti\u011fi, TCK m.210\/2\u2019de yer alan d\u00fczenlemenin kamu hastanesinde \u00e7al\u0131\u015fs\u0131n ya da \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n t\u00fcm tabiplerin i\u015fledi\u011fi sahtecilik su\u00e7lar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan tipikli\u011fi kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r[2].<\/p>\n
Bunun aksine doktrinde ve uygulamada; failin TCK m.210\/2\u2019den sorumlu olabilmesi i\u00e7in kamu g\u00f6revlisi olmayan bir sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi personelinin olmas\u0131 gerekti\u011fi kabul edilmi\u015ftir[3]. Bu kabule g\u00f6re kamu g\u00f6revlisi olarak g\u00f6rev yapan sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi personelinin g\u00f6revi nedeniyle d\u00fczenlemeye yetkili oldu\u011fu belgeyi sahte d\u00fczenledi\u011fi hallerde, TCK m.210\/2 h\u00fckm\u00fc de\u011fil, resmi belgede sahtecilik su\u00e7unu d\u00fczenleyen TCK m.204\/2 h\u00fckm\u00fc uygulanacak ve ceza sorumlulu\u011fu bu h\u00fck\u00fcm \u00fczerinden tayin edilecektir.<\/p>\n
Yarg\u0131tay\u2019\u0131n da verdi\u011fi kararlarda; kamu hastanelerinde \u00e7al\u0131\u015fan doktorlar\u0131n d\u00fczenledikleri sahte raporlar bak\u0131m\u0131ndan TCK m.210\/2\u2019nin de\u011fil, m.204\/2\u2019nin uygulanmas\u0131 gerekti\u011fini kabul etti\u011fi, TCK m.210\/2 kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilen dosyalar\u0131n da bozulmas\u0131na h\u00fckmetti\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 11. Ceza Dairesi\u2019nin 29.04.2024 tarihli, 2021\/11570 E. ve 2024\/5704 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131na g\u00f6re; \u201cSu\u00e7 tarihinde \u2026 Devlet Hastanesinde Psikiyatri Uzman\u0131 olarak san\u0131\u011f\u0131n, \u2026 ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 24.07.2012 tarihli ve \u2026 say\u0131l\u0131 rapor d\u00fczenledi\u011fi, \u2026 san\u0131\u011f\u0131n bahse konu eyleminin, g\u00f6revin kamu d\u00fczenine ili\u015fkin oldu\u011fu da g\u00f6zetilerek 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 204\u2019nc\u00fc maddesinin 2. f\u0131kras\u0131nda d\u00fczenlenen kamu g\u00f6revlisinin resmi belgede sahtecili\u011fi su\u00e7unu olu\u015fturup olu\u015fturmayaca\u011f\u0131na ili\u015fkin deliller de\u011ferlendirme g\u00f6revinin \u00fcst dereceli A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesine ait oldu\u011fu g\u00f6zetilip g\u00f6revsizlik karar\u0131 verilmesi gerekirken, yarg\u0131lamaya devamla beraat h\u00fckm\u00fc kurulmas\u0131, hukuka ayk\u0131r\u0131 bulunmu\u015ftur\u201d.<\/p>\n
Yarg\u0131tay\u2019\u0131n bu konudaki kararlar\u0131 yerle\u015fik hale gelmekle beraber, TCK m.210\/2 kapsam\u0131nda yer verdi\u011fimiz bu tart\u0131\u015fma konusunun, ilgili h\u00fckm\u00fcn kanunla\u015fmadan \u00f6nceki g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinden bu tarafa devam etti\u011fini belirtmek gerekir. Kanun g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri s\u0131ras\u0131nda Sabahattin Eczao\u011flu failin kamu g\u00f6revlisi olup olmamas\u0131 gerekti\u011fine dair \u015fu a\u00e7\u0131klamalara yer vermi\u015ftir; \u201cSay\u0131n Ba\u015fkan\u0131m, say\u0131n Bakan\u0131m; maddenin ikinci f\u0131kras\u0131ndaki d\u00fczenlemede, sa\u011fl\u0131k g\u00f6revlileri say\u0131lmakla birlikte, bu sa\u011fl\u0131k g\u00f6revlilerinin serbest meslek mensubu veya kamu g\u00f6revlisi olmalar\u0131 ay\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz. Bunun uygulamada s\u0131k\u0131nt\u0131lara yol a\u00e7aca\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir. Yani uygulamac\u0131lar; bunu, kamu g\u00f6revlisi veya \u00f6zel mensup ay\u0131r\u0131m\u0131 yapmadan b\u00fct\u00fcn doktorlara veya sa\u011fl\u0131k g\u00f6revlilerine uygulayabilir.\u201d[4]<\/p>\n
Buna kar\u015f\u0131l\u0131k; gerek TCK m.210\u2019un ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u201cResmi belge h\u00fckm\u00fcnde belgeler\u201d olmas\u0131, gerek d\u00fczenlendi\u011fi yer ve gerekse madde i\u00e7erisinde resmi belgede sahtecilik su\u00e7lar\u0131na at\u0131fta bulunulmas\u0131 nedenlerine dayan\u0131larak, ilgili d\u00fczenlemenin konusunun \u00f6zel belge oldu\u011fu, bu belgenin de ancak kamu g\u00f6revlisi olmayan bir sa\u011fl\u0131k mensubu taraf\u0131ndan d\u00fczenlenebilece\u011fi ifade edilmektedir[5]. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fe ise; hem \u201ckanunilik\u201d prensibi \u00e7er\u00e7evesinde h\u00fckm\u00fcn yorumlanmas\u0131 gerekti\u011finden, hem TCK m.210\/2\u2019nin metninden su\u00e7un konusunun \u00f6zel mi yoksa resmi belge mi olmas\u0131 gerekti\u011fi anla\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131ndan ve hem de ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n ba\u011flay\u0131c\u0131 niteli\u011fi olmamas\u0131 nedeniyle kat\u0131lmak m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckmemektedir. Ger\u00e7ekten de TCK m.210\/2\u2019de ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 belgeden bahsedilmi\u015f, fakat \u00f6zel veya resmi belge ay\u0131r\u0131m\u0131 yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r[6]. Dolay\u0131s\u0131yla; TCK m.210\/2\u2019nin \u00f6zg\u00fc su\u00e7 oldu\u011funun kabul\u00fc gerekmekle birlikte, failin -kamu hastanesinde \u00e7al\u0131\u015fs\u0131n veya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n- sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensubu olmas\u0131n\u0131n yeterli ve gerekli oldu\u011fu, icra etti\u011fi mesle\u011fin gere\u011fi olarak d\u00fczenlemeye yetkili olunan bir belgenin bulunmas\u0131 gerekti\u011fi, bu belgenin niteli\u011finin \u00f6zel veya resmi belge olmas\u0131n\u0131n ise su\u00e7un tan\u0131mlanmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan bir fark olu\u015fturmayaca\u011f\u0131, madde metninde de bu \u015fekilde bir ay\u0131r\u0131ma gidilmedi\u011fi, TCK m.210\/2\u2019de \u00f6zel bir ceza sorumlulu\u011fu halinin bulundu\u011fu kanaatindeyiz.<\/p>\n
Bu hususlara ek olarak; kamu hastanesinde \u00e7al\u0131\u015fan bir tabip, kamu g\u00f6revi d\u0131\u015f\u0131nda da mesle\u011fini serbest olarak icra ediyorsa, \u00f6rne\u011fin hafta sonlar\u0131 da \u00f6zel muayenehanesinde \u00e7al\u0131\u015fmakta ve burada icra etti\u011fi mesleki faaliyeti nedeniyle ayr\u0131ca belge d\u00fczenlemekte ise, yukar\u0131da yer verdi\u011fimiz her iki g\u00f6r\u00fc\u015f bak\u0131m\u0131ndan da, kamu g\u00f6revinin kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda d\u00fczenlenen bu belgenin TCK m.210\/2 kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmesi gerekecektir[7].<\/p>\n
II.\u00a0TCK m.210\/2 \u00c7er\u00e7evesinde Maddi ve Fikri Sahtecilik<\/p>\n
Su\u00e7a konu sahtecilik fiilinin niteli\u011fini tespit ederken, sahtecilik su\u00e7lar\u0131n\u0131n i\u015fleni\u015fi bak\u0131m\u0131ndan Kanunda say\u0131lan se\u00e7imlik hareketler \u00fczerinden bir de\u011ferlendirme yapmak gerekmektedir. Bu bak\u0131mdan daha genel nitelikte olan TCK m.204\u2019de yer alan se\u00e7imlik hareketlere g\u00f6re sahtecilik su\u00e7u, bir belgenin sahte olarak d\u00fczenlenmesi veya ger\u00e7ek bir belgenin sonradan de\u011fi\u015ftirilmesi suretiyle veya ta\u015f\u0131mas\u0131 gereken unsurlar bak\u0131m\u0131ndan sahih olmakla beraber ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 olarak d\u00fczenlenmesi suretiyle i\u015flenebilir.<\/p>\n
\u0130lgili se\u00e7imlik hareketlerden ilk ikisinde sahih bir belgenin varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilemeyece\u011finden maddi sahtecilik, yaln\u0131zca i\u00e7erik itibariyle ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 olmakla birlikte d\u00fczenleyenin g\u00f6revi kapsam\u0131nda \u015fekli unsurlar\u0131n t\u00fcm\u00fcne haiz olan belge bak\u0131m\u0131ndansa fikri sahtecilik g\u00fcndeme gelmektedir[8].<\/p>\n
TCK m.210\/2 h\u00fckm\u00fc se\u00e7imlik hareketler \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirildi\u011finde, maddede fikri sahtecilikten bahsedildi\u011fi, h\u00fckm\u00fcn ba\u015f\u0131nda \u201cger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 belge d\u00fczenleyen tabip\u201d ibaresine yer verildi\u011fi, bu bak\u0131mdan kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re belgenin \u00f6zel veya resmi olmas\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z, bu \u00f6zg\u00fc su\u00e7un faili olabilecek ki\u015filerce d\u00fczenlenmi\u015f belgenin fikri sahtecilik bak\u0131m\u0131ndan tipiklik unsurunu kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Aksi g\u00f6r\u00fc\u015f ise, kanun koyucunun baz\u0131 \u00f6zel belgeler bak\u0131m\u0131ndan fikri sahtecili\u011fi de yapt\u0131r\u0131ma ba\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmektedir[9].<\/p>\n
Bu do\u011frultuda, sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensubunun g\u00f6reviyle ilgili olmayan bir belgeyi d\u00fczenlemesi halinde ikili bir ay\u0131r\u0131m yapmak gerekmektedir. Sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensubu fail; kamu g\u00f6revlisi s\u0131fat\u0131n\u0131 haiz ve sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi haricinde bir g\u00f6revi kapsam\u0131nda i\u00e7erik itibariyle ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 belge d\u00fczenlerse, cezai sorumlulu\u011fu TCK m.204\/2 uyar\u0131nca tayin edilecektir. \u0130lgili sa\u011fl\u0131k mensubu g\u00f6revi ile ilgili olmayan bir belge d\u00fczenledi\u011fi halde ise; TCK m.204\/2\u2019de \u00f6ng\u00f6r\u00fclen su\u00e7 olu\u015fmayacak, bununla beraber fail kamu g\u00f6revlisi s\u0131fat\u0131n\u0131 haiz olsun veya olmas\u0131n, sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensubu olmas\u0131ndan kaynakl\u0131 g\u00f6revi d\u0131\u015f\u0131nda kalacak \u015fekilde ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 belge d\u00fczenlemesi halinde tipikli\u011fi kar\u015f\u0131layan bir hareket olmayaca\u011f\u0131ndan, cezaland\u0131r\u0131labilir bir fiilin de olmayaca\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r[10].<\/p>\n
Yine burada belirtmekte fayda var ki, kanun koyucu TCK m.210\/2 bak\u0131m\u0131ndan -\u00f6zel belgede sahtecilik h\u00fck\u00fcmlerinin aksine- d\u00fczenlenen sahte belgenin kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 aramam\u0131\u015f ve salt d\u00fczenlenmi\u015f olmas\u0131n\u0131 -ayn\u0131 resmi belgede sahtecilik su\u00e7unda oldu\u011fu gibi- su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 bak\u0131m\u0131nda yeterli kabul etmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla; TCK m.210\/2 sadece belgenin d\u00fczenlemesini kapsamakta olup, ayr\u0131ca bir se\u00e7imlik hareket i\u00e7ermemekte, bu bak\u0131mdan da ilk c\u00fcmlede d\u00fczenlenen su\u00e7un temel \u015fekli soyut tehlike su\u00e7u olarak nitelendirilmektedir.<\/p>\n
TCK m.210\/2\u2019nin 2. c\u00fcmlesinde yer alan, \u201cD\u00fczenlenen belgenin ki\u015fiye haks\u0131z bir menfaat sa\u011flamas\u0131 ya da kamunun veya ki\u015filerin zarar\u0131na bir sonu\u00e7 do\u011furucu nitelik ta\u015f\u0131mas\u0131 halinde, resmi belgede sahtecilik h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re cezaya h\u00fckmolunur.\u201d d\u00fczenlemesi ise, su\u00e7un nitelikli halini te\u015fkil etmekte olup, ancak burada belgenin menfaat temini veya ba\u015fkaca bir ki\u015finin ya da kamunun zarar\u0131na sonu\u00e7 do\u011furmas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getirmekte ve bu bak\u0131mdan da somut tehlike su\u00e7u olarak anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
III.\u00a0Manevi Unsur<\/p>\n
TCK m.210\/2\u2019de d\u00fczenlenen su\u00e7 kasten i\u015flenebilen bir su\u00e7tur. Su\u00e7un taksirli hali d\u00fczenlenmedi\u011finden, dikkat ve \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne ayk\u0131r\u0131 davran\u0131larak bu su\u00e7un i\u015flenmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n
Sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensubunun, d\u00fczenledi\u011fi belgenin ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu bilmesi, yani bu bilin\u00e7 ve irade ile hareket etmesi, su\u00e7un manevi unsuru bak\u0131m\u0131ndan yeterlidir. Su\u00e7un olas\u0131 kastla da i\u015flenebilece\u011fi kabul edilmektedir[11].<\/p>\n
TCK m.210\/2\u2019nin 2. c\u00fcmlesinde d\u00fczenlenen nitelikli hal bak\u0131m\u0131ndan da, failin d\u00fczenledi\u011fi sahte belgenin neden oldu\u011fu veya olabilece\u011fi neticelere ili\u015fkin de kast\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 gerekmekte olup, bu nitelikli hal bak\u0131m\u0131nda da \u00f6zel bir saik \u00f6ng\u00f6r\u00fclmedi\u011finden, genel kast\u0131n yeterli oldu\u011fu ifade edilmelidir[12].<\/p>\n
Bununla beraber, failin yanl\u0131\u015f te\u015fhis ve tedavisi sonucunda hatal\u0131 bir rapor d\u00fczenlemesi veya kendi mesleki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn di\u011fer sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensuplar\u0131ndan farkl\u0131 olmas\u0131 halinde, failin kast\u0131ndan bahsedilemeyece\u011finden bu su\u00e7 olu\u015fmayacakt\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde, ilgili sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensubu, \u00f6rne\u011fin tabip, g\u00f6revi gere\u011fi d\u00fczenleyece\u011fi raporun i\u00e7eri\u011fi bak\u0131m\u0131ndan yan\u0131lm\u0131\u015fsa, su\u00e7un maddi unsurlar\u0131nda hataya d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fse, TCK m.30\/1\u2019de d\u00fczenlenen hata h\u00fck\u00fcmlerinden yararlanacakt\u0131r[13].<\/p>\n
IV.\u00a0Su\u00e7un \u00d6zel G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f Bi\u00e7imleri<\/p>\n
Te\u015febb\u00fcs bak\u0131m\u0131ndan bir de\u011ferlendirme yap\u0131l\u0131rken; sahte belgenin d\u00fczenlenmesi ile birlikte su\u00e7un tamamland\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131nmal\u0131, bu a\u015famadan \u00f6nce icrai hareketlerin b\u00f6l\u00fcnebildi\u011fi takdirde, \u00f6rne\u011fin hekimin ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 belgeyi d\u00fczenlemeye ba\u015flay\u0131p elinde olmayan sebeplerden dolay\u0131 tamamlayamamas\u0131 halinde te\u015febb\u00fcsten sorumlulu\u011fun g\u00fcndeme gelebilece\u011fi s\u00f6ylenebilir[14]. Ancak belgede sahtecilik su\u00e7lar\u0131n\u0131n olu\u015fabilmesi i\u00e7in; belgenin gerekli t\u00fcm unsurlar\u0131 ta\u015f\u0131mas\u0131 gerekti\u011finden, bizim de kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re, hen\u00fcz su\u00e7a konu edilebilecek bir belgenin olmad\u0131\u011f\u0131 a\u015famada su\u00e7a te\u015febb\u00fcs m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131ndan ve belgenin t\u00fcm unsurlara sahip olmas\u0131 ile beraber ani su\u00e7 i\u015flenmi\u015f olaca\u011f\u0131ndan, TCK m.210\/2\u2019nin 1. c\u00fcmlesinde yer verilen su\u00e7a te\u015febb\u00fcs m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckmemektedir[15].<\/p>\n
TCK m.210\/2\u2019nin 2. c\u00fcmlesinde yer alan tipik hareket bak\u0131m\u0131ndan cezaland\u0131r\u0131labilme \u015fart\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden, yani belgenin ki\u015fiye haks\u0131z bir menfaat sa\u011flamas\u0131 ya da kamunun veya ki\u015filerin zarar\u0131na bir sonu\u00e7 do\u011furucu nitelik ta\u015f\u0131mas\u0131 gerekti\u011finden, ikili bir de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Ki\u015fiye haks\u0131z bir menfaat sa\u011flanmas\u0131 hali bak\u0131m\u0131ndan, menfaatin elde edilemedi\u011fi durumlarda su\u00e7un te\u015febb\u00fcs a\u015famas\u0131nda kalabilece\u011fi kabul edilmelidir. Bununla birlikte; c\u00fcmlenin ikinci k\u0131sm\u0131 bak\u0131m\u0131ndan, belgenin belirli bir \u201cnitelik ta\u015f\u0131mas\u0131\u201d hususundan bahsedildi\u011finden, belgenin d\u00fczenledi\u011fi anda bu niteli\u011fi sahip olmas\u0131 halinde ilgili nitelikli hal ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olacakt\u0131r. Yaln\u0131zca niteli\u011fin yeterli oldu\u011fu durumda, ayn\u0131 h\u00fckm\u00fcn 1. c\u00fcmlesinde oldu\u011fu gibi, cezaland\u0131r\u0131labilme \u015fart\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fi s\u00fcrece nitelikli hal g\u00fcndeme gelmeyece\u011finden, bu nitelikli hale te\u015febb\u00fcs de m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir[16].<\/p>\n
\u0130\u015ftirak a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir de\u011ferlendirme yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda; Kanunda bu h\u00fck\u00fcm bak\u0131m\u0131ndan \u00f6zel bir d\u00fczenlemenin \u00f6ng\u00f6r\u00fclmedi\u011fi, ilgili d\u00fczenleme \u00f6zg\u00fc su\u00e7 oldu\u011fundan, sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensubu olmayanlar\u0131n bu su\u00e7a m\u00fc\u015fterek fail olarak kat\u0131lamayaca\u011f\u0131, ancak azmettiren veya yard\u0131m eden olarak su\u00e7a i\u015ftirak edebilecekleri a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
Son olarak i\u00e7tima konusu ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda; TCK m.212\u2019de belirtilen i\u00e7tima kural\u0131n\u0131n burada da ge\u00e7erli oldu\u011fu, d\u00fczenlenen sahte belgenin ba\u015fkaca bir su\u00e7un i\u015flenmesi s\u0131ras\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131 halinde, failin her iki su\u00e7tan da ayr\u0131 ayr\u0131 cezaland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Somut olayda ko\u015fullar\u0131 bulunmas\u0131 halinde zincirleme su\u00e7 h\u00fck\u00fcmleri de uygulama alan\u0131 bulabilir.<\/p>\n
Burada de\u011finmek gerekir ki; TCK m.210\/2\u2019nin 2. c\u00fcmlesinde yer alan nitelikli halin g\u00fcndeme geldi\u011fi hallerde, TCK m.42\u2019de d\u00fczenlenen bile\u015fik su\u00e7 h\u00fck\u00fcmleri gere\u011fince ba\u015fkaca bir su\u00e7tan dolay\u0131 faile ceza verilemeyecek, dolay\u0131s\u0131yla bu nitelikli hal bak\u0131m\u0131ndan ki\u015fiye haks\u0131z bir menfaat sa\u011flanmas\u0131 veya kamunun veya ki\u015filerin zarar\u0131na bir sonucun ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 durumda fail sadece TCK m.210\/2-2. c\u00fcmleden sorumlu olacakt\u0131r[17]. Esas\u0131nda bu nitelikli halin varl\u0131\u011f\u0131 halinde; ki\u015filer maddi zarara u\u011fram\u0131\u015f olsa dahi, fail ayr\u0131ca ba\u015fka bir su\u00e7tan sorumlu olmayacak, \u00f6rne\u011fin doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7undan ceza almayacakt\u0131r[18]. Kanaatimizce de \u201c\u0130\u00e7tima\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 TCK m.212\u2019de \u00f6ng\u00f6r\u00fclen d\u00fczenleme, TCK m.210\/2-2. c\u00fcmlede yer alan haks\u0131z menfaat sa\u011flanmas\u0131n\u0131n veya kamunun veya ki\u015filerin zarar\u0131na yol a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n nitelikli unsur olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fclmedi\u011fi sahtecilik su\u00e7lar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ge\u00e7erli olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Ancak Yarg\u0131tay; TCK m.210\/2-2. c\u00fcmlesinde TCK m.204\/1\u2019e yap\u0131lan at\u0131f nedeniyle, her ne kadar bu at\u0131f yaln\u0131zca fail hakk\u0131nda h\u00fckmolunacak cezan\u0131n belirlenmesi i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015fsa da bu t\u00fcr vakalarda, hem resmi belgede sahtecilik ve hem de nitelikli doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7unun g\u00fcndeme gelece\u011fini kabul etmi\u015ftir[19]. Oysa bu durum; gerek m.204\/1\u2019in tipik hareket bak\u0131m\u0131ndan fikri sahtecili\u011fi kapsamamas\u0131ndan ve gerekse de failin TCK m.210\/2-2. c\u00fcmlesinden cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n akabinde, su\u00e7a konu belge nedeniyle u\u011fran\u0131lan zarar dikkate al\u0131narak tekrardan, yani non bis in idem ilkesine ayk\u0131r\u0131 olarak su\u00e7un nitelikli halinden (doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7u nedeniyle u\u011fran\u0131lan zarar\u0131n, TCK m.210\/2-2. c\u00fcmlesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen zarar olarak kabul edilmesi daha uygun olacak iken) ikinci kez cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na sebebiyet verilmesi bak\u0131m\u0131ndan hatal\u0131d\u0131r[20].<\/p>\n
Prof. Dr. Ersan \u015een<\/p>\n
Av. Mehmet Vedat Ervan<\/p>\n
(Bu makale, say\u0131n\u00a0Prof. Dr. Ersan \u015eEN\u00a0taraf\u0131ndan\u00a0www.hukukihaber.net\u00a0sitesinde yay\u0131nlanmas\u0131 i\u00e7in kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Kaynak g\u00f6sterilse dahi makalenin tamam\u0131 \u00f6zel izin al\u0131nmadan kullan\u0131lamaz. Ancak al\u0131nt\u0131lanan makalenin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, aktif link verilerek kullan\u0131labilir. Yazar\u0131 ve kayna\u011f\u0131 g\u00f6sterilmeden k\u0131smen ya da tamamen yay\u0131nlanmas\u0131 \u015fahsi haklara ve fikri haklara ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil eder.)<\/p>\n
————<\/p>\n
[1] Maddede yer verilen di\u011fer sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensubu ifadesinin kapsam\u0131 belirlenmek i\u00e7in 1219 say\u0131l\u0131 Tababet ve \u015euabat Sanatlar\u0131n\u0131n Tarz\u0131 \u0130cras\u0131na Dair Kanun ve di\u011fer mevzuat h\u00fck\u00fcmleri dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Kanun metninde belirtilenlere ek olarak \u00f6rnek vermek gerekirse, anestezi teknisyeni, r\u00f6ntgen teknisyeni, laborant ve klinik psikolog say\u0131labilir; Mustafa Atalan, Doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k, Sahtecilik ve G\u00fcveni K\u00f6t\u00fcye Kullanma Su\u00e7lar\u0131 \u015eerhi, Adalet Yay\u0131nevi, Ankara, 2020, 981; Zeynel Kangal (Bayraktar K\u00f6ksal vd.), \u201cSa\u011fl\u0131k Mesle\u011fi Mensuplar\u0131n\u0131n Ger\u00e7e\u011fe Ayk\u0131r\u0131 Belge D\u00fczenlemesi\u201d, \u00d6zel Ceza Hukuku, Cilt VI, \u0130stanbul, 2020, s.234.<\/p>\n
[2] Benzer y\u00f6nde g\u00f6r\u00fc\u015f i\u00e7in bkz. Kangal a.g.e., s.233-234.<\/p>\n
[3] G\u00f6kcan\/Artu\u00e7,\u00a0Yorumlu-Uygulamal\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu \u015eerhi, 5. Cilt, Adalet Yay\u0131nevi, Ankara, 2021, s.7181; Hakan Hakeri, T\u0131p Hukuku, Se\u00e7kin Yay\u0131nevi, Ankara, 2007, s.497; Rahime Erba\u015f, \u201cKamu G\u00f6revlisi Olmayan Sa\u011fl\u0131k Mesle\u011fi Mensuplar\u0131n\u0131n Ger\u00e7e\u011fe Ayk\u0131r\u0131 Belge D\u00fczenlemesi Su\u00e7u (TCK md.210\/2)\u201d, \u0130stanbul \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Mecmuas\u0131, 71(1), 2013, 331; Mahmut Koca\/\u0130lhan \u00dcz\u00fclmez, T\u00fcrk Ceza Hukuku \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler, Adalet Yay\u0131nevi, Ankara, 2020, s.815; Atalan, a.g.e., 981.<\/p>\n
[4] Niyazi G\u00fcney, Kenan \u00d6zdemir, Yusuf Solmaz Balo, Gerek\u00e7e ve Tutanaklarla Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 Yeni T\u00fcrk Ceza Kanunu, 1. Bask\u0131, Ankara, Adil Yay\u0131nevi, 2004, s.572; akt. Erba\u015f, a.g.e., s.341.<\/p>\n
[5] Erba\u015f, a.g.e., s.341.<\/p>\n
[6] Kangal a.g.e., s.238.<\/p>\n
[7] G\u00f6kcan\/Artu\u00e7,\u00a0a.g.e., s.7183.<\/p>\n
[8] Fikri sahtecili\u011fe ili\u015fkin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamalar\u0131m\u0131z i\u00e7in bkz. Ersan \u015een\/Mehmet Vedat Ervan, Resmi Belgede Fikri Sahtecilik (\u00c7evrimi\u00e7i eri\u015fim: https:\/\/www.hukukihaber.net\/resmi-belgede-fikri-sahtecilik)\u00a0(Son eri\u015fim tarihi: 04.04.2025).<\/p>\n
[9] G\u00f6kcan\/Artu\u00e7,\u00a0a.g.e., s.7185; Koca\/\u00dcz\u00fclmez, a.g.e., s.815; Erba\u015f, a.g.e., s.337.<\/p>\n
[10] Kangal a.g.e., s.238.<\/p>\n
[11] G\u00f6kcan\/Artu\u00e7,\u00a0a.g.e., s.7187; Mehmet Emin Artuk\/Ahmet G\u00f6kcen\/Emin Al\u015fahin\/Kerim \u00c7ak\u0131r, Ceza Hukuku \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler, Adalet Yay\u0131nevi, 2019, 847.<\/p>\n
[12] G\u00f6kcan\/Artu\u00e7,\u00a0a.g.e., s.7192.<\/p>\n
[13] Kangal a.g.e., s.243; Erba\u015f, a.g.e., s.343.<\/p>\n
[14] Erba\u015f, a.g.e., s.343.<\/p>\n
[15] Kangal a.g.e., s.242; G\u00f6kcan\/Artu\u00e7,\u00a0a.g.e., s.7195.<\/p>\n
[16] G\u00f6kcan\/Artu\u00e7,\u00a0a.g.e., s.7196.<\/p>\n
[17] Kangal a.g.e., s.248.<\/p>\n
[18] Ibid.<\/p>\n
[19] Yarg\u0131tay 11. Ceza Dairesi\u2019nin 03.10.2018 tarihli, 2017\/16572 E. ve 2018\/7615 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131.<\/p>\n
[20] Kangal a.g.e., s.249.<\/p>\n
\u200bResmi ve \u00f6zel belgede sahtecilik su\u00e7lar\u0131; 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 204 ila 210. maddelerinde tan\u0131mlanm\u0131\u015f olup, 204 ila 206. maddelerde resmi belgelere dair h\u00fck\u00fcmler, 206 ve 207. maddelerde \u00f6zel belgelere dair h\u00fck\u00fcmler ve 210. maddede de resmi belge h\u00fckm\u00fcnde belgelere dair h\u00fck\u00fcmler d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
Bu yaz\u0131m\u0131z\u0131n konusunu, sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensuplar\u0131n\u0131n sahte d\u00fczenledikleri belgeler nedeniyle cezai sorumluluklar\u0131n\u0131n hangi ceza hukuku normu \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fi olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda esas olarak TCK m.210\/2 incelenecek, yeri geldik\u00e7e de TCK m.204\/2\u2019den fark\u0131na de\u011finilecek, tart\u0131\u015fmal\u0131 noktalardan sapmamak ad\u0131na sahtecilik su\u00e7lar\u0131n\u0131n genelinde var olmas\u0131 gereken unsurlar\u0131n -\u00f6rne\u011fin i\u011ffal kabiliyetinin- tek tek \u00fczerinde durulmayacakt\u0131r.<\/p>\n
I.\u00a0Failin S\u0131fat\u0131 ile D\u00fczenledi\u011fi Sahte Belgenin Niteli\u011fi<\/p>\n
Belgede sahtecilik su\u00e7lar\u0131 genel olarak incelendi\u011finde; bir k\u0131s\u0131m su\u00e7lar\u0131n herkes\u00e7e, bir k\u0131sm\u0131n\u0131n ise yaln\u0131zca belirli s\u0131fat\u0131 haiz ki\u015filerce i\u015flenebilece\u011fi, fail olabilmek i\u00e7in belirli bir s\u0131fat\u0131n mevcudiyetinin gerekti\u011fi hallerde \u00f6zg\u00fc su\u00e7un g\u00fcndeme geldi\u011fi, bunun en tipik \u00f6rne\u011finin de failin kamu g\u00f6revlisi olup g\u00f6revi gere\u011fi d\u00fczenleyebilece\u011fi belgeyi sahte olarak d\u00fczenlemesi halinde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131, yine TCK m.210\/2 bak\u0131m\u0131ndan failin sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensubu olmas\u0131 gerekti\u011fi g\u00f6zetildi\u011finde, bu su\u00e7un da \u00f6zg\u00fc su\u00e7 \u015feklinde d\u00fczenlendi\u011fi ifade edilmelidir.<\/p>\n
Kanunda \u201ctabip\u201d olarak ifade edilen hekimler i\u00e7in bir de\u011ferlendirme yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda; devlet hastanesinde \u00e7al\u0131\u015fanlar ile \u00f6zel hastanelerde \u00e7al\u0131\u015fan doktorlar\u0131n cezai sorumlulu\u011fu aras\u0131nda bir fark olup olmayaca\u011f\u0131, devlet hastanesinde mesleki faaliyetini icra edenlerin kamu g\u00f6revlisi s\u0131fat\u0131n\u0131 haiz olduklar\u0131ndan cezai sorumluluklar\u0131n\u0131n TCK m.210\/2\u2019den ayr\u0131l\u0131p ayr\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131n incelenmesi gerekmektedir.<\/p>\n
TCK m.210\/2\u2019nin 1. c\u00fcmlesine g\u00f6re; \u201cGer\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 belge d\u00fczenleyen tabip, di\u015f tabibi, eczac\u0131, ebe, hem\u015fire veya di\u011fer sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensubu, \u00fc\u00e7 aydan bir y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r\u201d.<\/p>\n
G\u00f6r\u00fclece\u011fi \u00fczere ilgili d\u00fczenlemede, di\u011fer sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensubu[1] ifadesine yer verilerek maddede \u00f6rnekseme y\u00f6ntemiyle \u00e7e\u015fitli meslekler say\u0131lm\u0131\u015f, ilgili s\u0131fatlar say\u0131l\u0131rken ayr\u0131ca kamu g\u00f6revlisi olup olmad\u0131klar\u0131ndan bahsedilmemi\u015ftir.<\/p>\n
Failin kamu g\u00f6revlisi olup olmamas\u0131 gerekti\u011fi konusunda; TCK m.2 gere\u011fince \u201ckanunilik\u201d ilkesinin kat\u0131 bir \u015fekilde uyguland\u0131\u011f\u0131 Ceza Hukukunda, ilgili d\u00fczenlemenin lafz\u0131n\u0131n da dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi a\u00e7\u0131k olup, madde metninde tabiplerin bu h\u00fck\u00fcmden sorumlu olmalar\u0131 i\u00e7in kamu g\u00f6revlisi \u201colmamalar\u0131\u201d gerekti\u011finin belirtilmedi\u011fi, yine resmi belgede sahtecili\u011fin d\u00fczenlendi\u011fi TCK m.204\/2\u2019de de tabiplere y\u00f6nelik \u00f6zel bir ibareye yer verilmedi\u011fi, bu durumda tabipler bak\u0131m\u0131ndan TCK m.210\/2\u2019nin \u00f6zel norm olarak kabul edilmesi gerekti\u011fi, TCK m.210\/2\u2019de yer alan d\u00fczenlemenin kamu hastanesinde \u00e7al\u0131\u015fs\u0131n ya da \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n t\u00fcm tabiplerin i\u015fledi\u011fi sahtecilik su\u00e7lar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan tipikli\u011fi kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r[2].<\/p>\n
Bunun aksine doktrinde ve uygulamada; failin TCK m.210\/2\u2019den sorumlu olabilmesi i\u00e7in kamu g\u00f6revlisi olmayan bir sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi personelinin olmas\u0131 gerekti\u011fi kabul edilmi\u015ftir[3]. Bu kabule g\u00f6re kamu g\u00f6revlisi olarak g\u00f6rev yapan sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi personelinin g\u00f6revi nedeniyle d\u00fczenlemeye yetkili oldu\u011fu belgeyi sahte d\u00fczenledi\u011fi hallerde, TCK m.210\/2 h\u00fckm\u00fc de\u011fil, resmi belgede sahtecilik su\u00e7unu d\u00fczenleyen TCK m.204\/2 h\u00fckm\u00fc uygulanacak ve ceza sorumlulu\u011fu bu h\u00fck\u00fcm \u00fczerinden tayin edilecektir.<\/p>\n
Yarg\u0131tay\u2019\u0131n da verdi\u011fi kararlarda; kamu hastanelerinde \u00e7al\u0131\u015fan doktorlar\u0131n d\u00fczenledikleri sahte raporlar bak\u0131m\u0131ndan TCK m.210\/2\u2019nin de\u011fil, m.204\/2\u2019nin uygulanmas\u0131 gerekti\u011fini kabul etti\u011fi, TCK m.210\/2 kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilen dosyalar\u0131n da bozulmas\u0131na h\u00fckmetti\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 11. Ceza Dairesi\u2019nin 29.04.2024 tarihli, 2021\/11570 E. ve 2024\/5704 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131na g\u00f6re; \u201cSu\u00e7 tarihinde \u2026 Devlet Hastanesinde Psikiyatri Uzman\u0131 olarak san\u0131\u011f\u0131n, \u2026 ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 24.07.2012 tarihli ve \u2026 say\u0131l\u0131 rapor d\u00fczenledi\u011fi, \u2026 san\u0131\u011f\u0131n bahse konu eyleminin, g\u00f6revin kamu d\u00fczenine ili\u015fkin oldu\u011fu da g\u00f6zetilerek 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 204\u2019nc\u00fc maddesinin 2. f\u0131kras\u0131nda d\u00fczenlenen kamu g\u00f6revlisinin resmi belgede sahtecili\u011fi su\u00e7unu olu\u015fturup olu\u015fturmayaca\u011f\u0131na ili\u015fkin deliller de\u011ferlendirme g\u00f6revinin \u00fcst dereceli A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesine ait oldu\u011fu g\u00f6zetilip g\u00f6revsizlik karar\u0131 verilmesi gerekirken, yarg\u0131lamaya devamla beraat h\u00fckm\u00fc kurulmas\u0131, hukuka ayk\u0131r\u0131 bulunmu\u015ftur\u201d.<\/p>\n
Yarg\u0131tay\u2019\u0131n bu konudaki kararlar\u0131 yerle\u015fik hale gelmekle beraber, TCK m.210\/2 kapsam\u0131nda yer verdi\u011fimiz bu tart\u0131\u015fma konusunun, ilgili h\u00fckm\u00fcn kanunla\u015fmadan \u00f6nceki g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinden bu tarafa devam etti\u011fini belirtmek gerekir. Kanun g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri s\u0131ras\u0131nda Sabahattin Eczao\u011flu failin kamu g\u00f6revlisi olup olmamas\u0131 gerekti\u011fine dair \u015fu a\u00e7\u0131klamalara yer vermi\u015ftir; \u201cSay\u0131n Ba\u015fkan\u0131m, say\u0131n Bakan\u0131m; maddenin ikinci f\u0131kras\u0131ndaki d\u00fczenlemede, sa\u011fl\u0131k g\u00f6revlileri say\u0131lmakla birlikte, bu sa\u011fl\u0131k g\u00f6revlilerinin serbest meslek mensubu veya kamu g\u00f6revlisi olmalar\u0131 ay\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz. Bunun uygulamada s\u0131k\u0131nt\u0131lara yol a\u00e7aca\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir. Yani uygulamac\u0131lar; bunu, kamu g\u00f6revlisi veya \u00f6zel mensup ay\u0131r\u0131m\u0131 yapmadan b\u00fct\u00fcn doktorlara veya sa\u011fl\u0131k g\u00f6revlilerine uygulayabilir.\u201d[4]<\/p>\n
Buna kar\u015f\u0131l\u0131k; gerek TCK m.210\u2019un ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u201cResmi belge h\u00fckm\u00fcnde belgeler\u201d olmas\u0131, gerek d\u00fczenlendi\u011fi yer ve gerekse madde i\u00e7erisinde resmi belgede sahtecilik su\u00e7lar\u0131na at\u0131fta bulunulmas\u0131 nedenlerine dayan\u0131larak, ilgili d\u00fczenlemenin konusunun \u00f6zel belge oldu\u011fu, bu belgenin de ancak kamu g\u00f6revlisi olmayan bir sa\u011fl\u0131k mensubu taraf\u0131ndan d\u00fczenlenebilece\u011fi ifade edilmektedir[5]. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fe ise; hem \u201ckanunilik\u201d prensibi \u00e7er\u00e7evesinde h\u00fckm\u00fcn yorumlanmas\u0131 gerekti\u011finden, hem TCK m.210\/2\u2019nin metninden su\u00e7un konusunun \u00f6zel mi yoksa resmi belge mi olmas\u0131 gerekti\u011fi anla\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131ndan ve hem de ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n ba\u011flay\u0131c\u0131 niteli\u011fi olmamas\u0131 nedeniyle kat\u0131lmak m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckmemektedir. Ger\u00e7ekten de TCK m.210\/2\u2019de ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 belgeden bahsedilmi\u015f, fakat \u00f6zel veya resmi belge ay\u0131r\u0131m\u0131 yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r[6]. Dolay\u0131s\u0131yla; TCK m.210\/2\u2019nin \u00f6zg\u00fc su\u00e7 oldu\u011funun kabul\u00fc gerekmekle birlikte, failin -kamu hastanesinde \u00e7al\u0131\u015fs\u0131n veya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n- sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensubu olmas\u0131n\u0131n yeterli ve gerekli oldu\u011fu, icra etti\u011fi mesle\u011fin gere\u011fi olarak d\u00fczenlemeye yetkili olunan bir belgenin bulunmas\u0131 gerekti\u011fi, bu belgenin niteli\u011finin \u00f6zel veya resmi belge olmas\u0131n\u0131n ise su\u00e7un tan\u0131mlanmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan bir fark olu\u015fturmayaca\u011f\u0131, madde metninde de bu \u015fekilde bir ay\u0131r\u0131ma gidilmedi\u011fi, TCK m.210\/2\u2019de \u00f6zel bir ceza sorumlulu\u011fu halinin bulundu\u011fu kanaatindeyiz.<\/p>\n
Bu hususlara ek olarak; kamu hastanesinde \u00e7al\u0131\u015fan bir tabip, kamu g\u00f6revi d\u0131\u015f\u0131nda da mesle\u011fini serbest olarak icra ediyorsa, \u00f6rne\u011fin hafta sonlar\u0131 da \u00f6zel muayenehanesinde \u00e7al\u0131\u015fmakta ve burada icra etti\u011fi mesleki faaliyeti nedeniyle ayr\u0131ca belge d\u00fczenlemekte ise, yukar\u0131da yer verdi\u011fimiz her iki g\u00f6r\u00fc\u015f bak\u0131m\u0131ndan da, kamu g\u00f6revinin kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda d\u00fczenlenen bu belgenin TCK m.210\/2 kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmesi gerekecektir[7].<\/p>\n
II.\u00a0TCK m.210\/2 \u00c7er\u00e7evesinde Maddi ve Fikri Sahtecilik<\/p>\n
Su\u00e7a konu sahtecilik fiilinin niteli\u011fini tespit ederken, sahtecilik su\u00e7lar\u0131n\u0131n i\u015fleni\u015fi bak\u0131m\u0131ndan Kanunda say\u0131lan se\u00e7imlik hareketler \u00fczerinden bir de\u011ferlendirme yapmak gerekmektedir. Bu bak\u0131mdan daha genel nitelikte olan TCK m.204\u2019de yer alan se\u00e7imlik hareketlere g\u00f6re sahtecilik su\u00e7u, bir belgenin sahte olarak d\u00fczenlenmesi veya ger\u00e7ek bir belgenin sonradan de\u011fi\u015ftirilmesi suretiyle veya ta\u015f\u0131mas\u0131 gereken unsurlar bak\u0131m\u0131ndan sahih olmakla beraber ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 olarak d\u00fczenlenmesi suretiyle i\u015flenebilir.<\/p>\n
\u0130lgili se\u00e7imlik hareketlerden ilk ikisinde sahih bir belgenin varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilemeyece\u011finden maddi sahtecilik, yaln\u0131zca i\u00e7erik itibariyle ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 olmakla birlikte d\u00fczenleyenin g\u00f6revi kapsam\u0131nda \u015fekli unsurlar\u0131n t\u00fcm\u00fcne haiz olan belge bak\u0131m\u0131ndansa fikri sahtecilik g\u00fcndeme gelmektedir[8].<\/p>\n
TCK m.210\/2 h\u00fckm\u00fc se\u00e7imlik hareketler \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirildi\u011finde, maddede fikri sahtecilikten bahsedildi\u011fi, h\u00fckm\u00fcn ba\u015f\u0131nda \u201cger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 belge d\u00fczenleyen tabip\u201d ibaresine yer verildi\u011fi, bu bak\u0131mdan kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re belgenin \u00f6zel veya resmi olmas\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z, bu \u00f6zg\u00fc su\u00e7un faili olabilecek ki\u015filerce d\u00fczenlenmi\u015f belgenin fikri sahtecilik bak\u0131m\u0131ndan tipiklik unsurunu kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Aksi g\u00f6r\u00fc\u015f ise, kanun koyucunun baz\u0131 \u00f6zel belgeler bak\u0131m\u0131ndan fikri sahtecili\u011fi de yapt\u0131r\u0131ma ba\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmektedir[9].<\/p>\n
Bu do\u011frultuda, sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensubunun g\u00f6reviyle ilgili olmayan bir belgeyi d\u00fczenlemesi halinde ikili bir ay\u0131r\u0131m yapmak gerekmektedir. Sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensubu fail; kamu g\u00f6revlisi s\u0131fat\u0131n\u0131 haiz ve sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi haricinde bir g\u00f6revi kapsam\u0131nda i\u00e7erik itibariyle ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 belge d\u00fczenlerse, cezai sorumlulu\u011fu TCK m.204\/2 uyar\u0131nca tayin edilecektir. \u0130lgili sa\u011fl\u0131k mensubu g\u00f6revi ile ilgili olmayan bir belge d\u00fczenledi\u011fi halde ise; TCK m.204\/2\u2019de \u00f6ng\u00f6r\u00fclen su\u00e7 olu\u015fmayacak, bununla beraber fail kamu g\u00f6revlisi s\u0131fat\u0131n\u0131 haiz olsun veya olmas\u0131n, sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensubu olmas\u0131ndan kaynakl\u0131 g\u00f6revi d\u0131\u015f\u0131nda kalacak \u015fekilde ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 belge d\u00fczenlemesi halinde tipikli\u011fi kar\u015f\u0131layan bir hareket olmayaca\u011f\u0131ndan, cezaland\u0131r\u0131labilir bir fiilin de olmayaca\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r[10].<\/p>\n
Yine burada belirtmekte fayda var ki, kanun koyucu TCK m.210\/2 bak\u0131m\u0131ndan -\u00f6zel belgede sahtecilik h\u00fck\u00fcmlerinin aksine- d\u00fczenlenen sahte belgenin kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 aramam\u0131\u015f ve salt d\u00fczenlenmi\u015f olmas\u0131n\u0131 -ayn\u0131 resmi belgede sahtecilik su\u00e7unda oldu\u011fu gibi- su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 bak\u0131m\u0131nda yeterli kabul etmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla; TCK m.210\/2 sadece belgenin d\u00fczenlemesini kapsamakta olup, ayr\u0131ca bir se\u00e7imlik hareket i\u00e7ermemekte, bu bak\u0131mdan da ilk c\u00fcmlede d\u00fczenlenen su\u00e7un temel \u015fekli soyut tehlike su\u00e7u olarak nitelendirilmektedir.<\/p>\n
TCK m.210\/2\u2019nin 2. c\u00fcmlesinde yer alan, \u201cD\u00fczenlenen belgenin ki\u015fiye haks\u0131z bir menfaat sa\u011flamas\u0131 ya da kamunun veya ki\u015filerin zarar\u0131na bir sonu\u00e7 do\u011furucu nitelik ta\u015f\u0131mas\u0131 halinde, resmi belgede sahtecilik h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re cezaya h\u00fckmolunur.\u201d d\u00fczenlemesi ise, su\u00e7un nitelikli halini te\u015fkil etmekte olup, ancak burada belgenin menfaat temini veya ba\u015fkaca bir ki\u015finin ya da kamunun zarar\u0131na sonu\u00e7 do\u011furmas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getirmekte ve bu bak\u0131mdan da somut tehlike su\u00e7u olarak anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
III.\u00a0Manevi Unsur<\/p>\n
TCK m.210\/2\u2019de d\u00fczenlenen su\u00e7 kasten i\u015flenebilen bir su\u00e7tur. Su\u00e7un taksirli hali d\u00fczenlenmedi\u011finden, dikkat ve \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne ayk\u0131r\u0131 davran\u0131larak bu su\u00e7un i\u015flenmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n
Sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensubunun, d\u00fczenledi\u011fi belgenin ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu bilmesi, yani bu bilin\u00e7 ve irade ile hareket etmesi, su\u00e7un manevi unsuru bak\u0131m\u0131ndan yeterlidir. Su\u00e7un olas\u0131 kastla da i\u015flenebilece\u011fi kabul edilmektedir[11].<\/p>\n
TCK m.210\/2\u2019nin 2. c\u00fcmlesinde d\u00fczenlenen nitelikli hal bak\u0131m\u0131ndan da, failin d\u00fczenledi\u011fi sahte belgenin neden oldu\u011fu veya olabilece\u011fi neticelere ili\u015fkin de kast\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 gerekmekte olup, bu nitelikli hal bak\u0131m\u0131nda da \u00f6zel bir saik \u00f6ng\u00f6r\u00fclmedi\u011finden, genel kast\u0131n yeterli oldu\u011fu ifade edilmelidir[12].<\/p>\n
Bununla beraber, failin yanl\u0131\u015f te\u015fhis ve tedavisi sonucunda hatal\u0131 bir rapor d\u00fczenlemesi veya kendi mesleki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn di\u011fer sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensuplar\u0131ndan farkl\u0131 olmas\u0131 halinde, failin kast\u0131ndan bahsedilemeyece\u011finden bu su\u00e7 olu\u015fmayacakt\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde, ilgili sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensubu, \u00f6rne\u011fin tabip, g\u00f6revi gere\u011fi d\u00fczenleyece\u011fi raporun i\u00e7eri\u011fi bak\u0131m\u0131ndan yan\u0131lm\u0131\u015fsa, su\u00e7un maddi unsurlar\u0131nda hataya d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fse, TCK m.30\/1\u2019de d\u00fczenlenen hata h\u00fck\u00fcmlerinden yararlanacakt\u0131r[13].<\/p>\n
IV.\u00a0Su\u00e7un \u00d6zel G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f Bi\u00e7imleri<\/p>\n
Te\u015febb\u00fcs bak\u0131m\u0131ndan bir de\u011ferlendirme yap\u0131l\u0131rken; sahte belgenin d\u00fczenlenmesi ile birlikte su\u00e7un tamamland\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131nmal\u0131, bu a\u015famadan \u00f6nce icrai hareketlerin b\u00f6l\u00fcnebildi\u011fi takdirde, \u00f6rne\u011fin hekimin ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 belgeyi d\u00fczenlemeye ba\u015flay\u0131p elinde olmayan sebeplerden dolay\u0131 tamamlayamamas\u0131 halinde te\u015febb\u00fcsten sorumlulu\u011fun g\u00fcndeme gelebilece\u011fi s\u00f6ylenebilir[14]. Ancak belgede sahtecilik su\u00e7lar\u0131n\u0131n olu\u015fabilmesi i\u00e7in; belgenin gerekli t\u00fcm unsurlar\u0131 ta\u015f\u0131mas\u0131 gerekti\u011finden, bizim de kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re, hen\u00fcz su\u00e7a konu edilebilecek bir belgenin olmad\u0131\u011f\u0131 a\u015famada su\u00e7a te\u015febb\u00fcs m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131ndan ve belgenin t\u00fcm unsurlara sahip olmas\u0131 ile beraber ani su\u00e7 i\u015flenmi\u015f olaca\u011f\u0131ndan, TCK m.210\/2\u2019nin 1. c\u00fcmlesinde yer verilen su\u00e7a te\u015febb\u00fcs m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckmemektedir[15].<\/p>\n
TCK m.210\/2\u2019nin 2. c\u00fcmlesinde yer alan tipik hareket bak\u0131m\u0131ndan cezaland\u0131r\u0131labilme \u015fart\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden, yani belgenin ki\u015fiye haks\u0131z bir menfaat sa\u011flamas\u0131 ya da kamunun veya ki\u015filerin zarar\u0131na bir sonu\u00e7 do\u011furucu nitelik ta\u015f\u0131mas\u0131 gerekti\u011finden, ikili bir de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Ki\u015fiye haks\u0131z bir menfaat sa\u011flanmas\u0131 hali bak\u0131m\u0131ndan, menfaatin elde edilemedi\u011fi durumlarda su\u00e7un te\u015febb\u00fcs a\u015famas\u0131nda kalabilece\u011fi kabul edilmelidir. Bununla birlikte; c\u00fcmlenin ikinci k\u0131sm\u0131 bak\u0131m\u0131ndan, belgenin belirli bir \u201cnitelik ta\u015f\u0131mas\u0131\u201d hususundan bahsedildi\u011finden, belgenin d\u00fczenledi\u011fi anda bu niteli\u011fi sahip olmas\u0131 halinde ilgili nitelikli hal ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olacakt\u0131r. Yaln\u0131zca niteli\u011fin yeterli oldu\u011fu durumda, ayn\u0131 h\u00fckm\u00fcn 1. c\u00fcmlesinde oldu\u011fu gibi, cezaland\u0131r\u0131labilme \u015fart\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fi s\u00fcrece nitelikli hal g\u00fcndeme gelmeyece\u011finden, bu nitelikli hale te\u015febb\u00fcs de m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir[16].<\/p>\n
\u0130\u015ftirak a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir de\u011ferlendirme yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda; Kanunda bu h\u00fck\u00fcm bak\u0131m\u0131ndan \u00f6zel bir d\u00fczenlemenin \u00f6ng\u00f6r\u00fclmedi\u011fi, ilgili d\u00fczenleme \u00f6zg\u00fc su\u00e7 oldu\u011fundan, sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensubu olmayanlar\u0131n bu su\u00e7a m\u00fc\u015fterek fail olarak kat\u0131lamayaca\u011f\u0131, ancak azmettiren veya yard\u0131m eden olarak su\u00e7a i\u015ftirak edebilecekleri a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
Son olarak i\u00e7tima konusu ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda; TCK m.212\u2019de belirtilen i\u00e7tima kural\u0131n\u0131n burada da ge\u00e7erli oldu\u011fu, d\u00fczenlenen sahte belgenin ba\u015fkaca bir su\u00e7un i\u015flenmesi s\u0131ras\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131 halinde, failin her iki su\u00e7tan da ayr\u0131 ayr\u0131 cezaland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Somut olayda ko\u015fullar\u0131 bulunmas\u0131 halinde zincirleme su\u00e7 h\u00fck\u00fcmleri de uygulama alan\u0131 bulabilir.<\/p>\n
Burada de\u011finmek gerekir ki; TCK m.210\/2\u2019nin 2. c\u00fcmlesinde yer alan nitelikli halin g\u00fcndeme geldi\u011fi hallerde, TCK m.42\u2019de d\u00fczenlenen bile\u015fik su\u00e7 h\u00fck\u00fcmleri gere\u011fince ba\u015fkaca bir su\u00e7tan dolay\u0131 faile ceza verilemeyecek, dolay\u0131s\u0131yla bu nitelikli hal bak\u0131m\u0131ndan ki\u015fiye haks\u0131z bir menfaat sa\u011flanmas\u0131 veya kamunun veya ki\u015filerin zarar\u0131na bir sonucun ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 durumda fail sadece TCK m.210\/2-2. c\u00fcmleden sorumlu olacakt\u0131r[17]. Esas\u0131nda bu nitelikli halin varl\u0131\u011f\u0131 halinde; ki\u015filer maddi zarara u\u011fram\u0131\u015f olsa dahi, fail ayr\u0131ca ba\u015fka bir su\u00e7tan sorumlu olmayacak, \u00f6rne\u011fin doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7undan ceza almayacakt\u0131r[18]. Kanaatimizce de \u201c\u0130\u00e7tima\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 TCK m.212\u2019de \u00f6ng\u00f6r\u00fclen d\u00fczenleme, TCK m.210\/2-2. c\u00fcmlede yer alan haks\u0131z menfaat sa\u011flanmas\u0131n\u0131n veya kamunun veya ki\u015filerin zarar\u0131na yol a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n nitelikli unsur olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fclmedi\u011fi sahtecilik su\u00e7lar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ge\u00e7erli olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Ancak Yarg\u0131tay; TCK m.210\/2-2. c\u00fcmlesinde TCK m.204\/1\u2019e yap\u0131lan at\u0131f nedeniyle, her ne kadar bu at\u0131f yaln\u0131zca fail hakk\u0131nda h\u00fckmolunacak cezan\u0131n belirlenmesi i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015fsa da bu t\u00fcr vakalarda, hem resmi belgede sahtecilik ve hem de nitelikli doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7unun g\u00fcndeme gelece\u011fini kabul etmi\u015ftir[19]. Oysa bu durum; gerek m.204\/1\u2019in tipik hareket bak\u0131m\u0131ndan fikri sahtecili\u011fi kapsamamas\u0131ndan ve gerekse de failin TCK m.210\/2-2. c\u00fcmlesinden cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n akabinde, su\u00e7a konu belge nedeniyle u\u011fran\u0131lan zarar dikkate al\u0131narak tekrardan, yani non bis in idem ilkesine ayk\u0131r\u0131 olarak su\u00e7un nitelikli halinden (doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7u nedeniyle u\u011fran\u0131lan zarar\u0131n, TCK m.210\/2-2. c\u00fcmlesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen zarar olarak kabul edilmesi daha uygun olacak iken) ikinci kez cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na sebebiyet verilmesi bak\u0131m\u0131ndan hatal\u0131d\u0131r[20].<\/p>\n
Prof. Dr. Ersan \u015een<\/p>\n
Av. Mehmet Vedat Ervan<\/p>\n
(Bu makale, say\u0131n\u00a0Prof. Dr. Ersan \u015eEN\u00a0taraf\u0131ndan\u00a0www.hukukihaber.net\u00a0sitesinde yay\u0131nlanmas\u0131 i\u00e7in kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Kaynak g\u00f6sterilse dahi makalenin tamam\u0131 \u00f6zel izin al\u0131nmadan kullan\u0131lamaz. Ancak al\u0131nt\u0131lanan makalenin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, aktif link verilerek kullan\u0131labilir. Yazar\u0131 ve kayna\u011f\u0131 g\u00f6sterilmeden k\u0131smen ya da tamamen yay\u0131nlanmas\u0131 \u015fahsi haklara ve fikri haklara ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil eder.)<\/p>\n
————<\/p>\n
[1] Maddede yer verilen di\u011fer sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensubu ifadesinin kapsam\u0131 belirlenmek i\u00e7in 1219 say\u0131l\u0131 Tababet ve \u015euabat Sanatlar\u0131n\u0131n Tarz\u0131 \u0130cras\u0131na Dair Kanun ve di\u011fer mevzuat h\u00fck\u00fcmleri dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Kanun metninde belirtilenlere ek olarak \u00f6rnek vermek gerekirse, anestezi teknisyeni, r\u00f6ntgen teknisyeni, laborant ve klinik psikolog say\u0131labilir; Mustafa Atalan, Doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k, Sahtecilik ve G\u00fcveni K\u00f6t\u00fcye Kullanma Su\u00e7lar\u0131 \u015eerhi, Adalet Yay\u0131nevi, Ankara, 2020, 981; Zeynel Kangal (Bayraktar K\u00f6ksal vd.), \u201cSa\u011fl\u0131k Mesle\u011fi Mensuplar\u0131n\u0131n Ger\u00e7e\u011fe Ayk\u0131r\u0131 Belge D\u00fczenlemesi\u201d, \u00d6zel Ceza Hukuku, Cilt VI, \u0130stanbul, 2020, s.234.<\/p>\n
[2] Benzer y\u00f6nde g\u00f6r\u00fc\u015f i\u00e7in bkz. Kangal a.g.e., s.233-234.<\/p>\n
[3] G\u00f6kcan\/Artu\u00e7,\u00a0Yorumlu-Uygulamal\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu \u015eerhi, 5. Cilt, Adalet Yay\u0131nevi, Ankara, 2021, s.7181; Hakan Hakeri, T\u0131p Hukuku, Se\u00e7kin Yay\u0131nevi, Ankara, 2007, s.497; Rahime Erba\u015f, \u201cKamu G\u00f6revlisi Olmayan Sa\u011fl\u0131k Mesle\u011fi Mensuplar\u0131n\u0131n Ger\u00e7e\u011fe Ayk\u0131r\u0131 Belge D\u00fczenlemesi Su\u00e7u (TCK md.210\/2)\u201d, \u0130stanbul \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Mecmuas\u0131, 71(1), 2013, 331; Mahmut Koca\/\u0130lhan \u00dcz\u00fclmez, T\u00fcrk Ceza Hukuku \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler, Adalet Yay\u0131nevi, Ankara, 2020, s.815; Atalan, a.g.e., 981.<\/p>\n
[4] Niyazi G\u00fcney, Kenan \u00d6zdemir, Yusuf Solmaz Balo, Gerek\u00e7e ve Tutanaklarla Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 Yeni T\u00fcrk Ceza Kanunu, 1. Bask\u0131, Ankara, Adil Yay\u0131nevi, 2004, s.572; akt. Erba\u015f, a.g.e., s.341.<\/p>\n
[5] Erba\u015f, a.g.e., s.341.<\/p>\n
[6] Kangal a.g.e., s.238.<\/p>\n
[7] G\u00f6kcan\/Artu\u00e7,\u00a0a.g.e., s.7183.<\/p>\n
[8] Fikri sahtecili\u011fe ili\u015fkin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamalar\u0131m\u0131z i\u00e7in bkz. Ersan \u015een\/Mehmet Vedat Ervan, Resmi Belgede Fikri Sahtecilik (\u00c7evrimi\u00e7i eri\u015fim: https:\/\/www.hukukihaber.net\/resmi-belgede-fikri-sahtecilik)\u00a0(Son eri\u015fim tarihi: 04.04.2025).<\/p>\n
[9] G\u00f6kcan\/Artu\u00e7,\u00a0a.g.e., s.7185; Koca\/\u00dcz\u00fclmez, a.g.e., s.815; Erba\u015f, a.g.e., s.337.<\/p>\n
[10] Kangal a.g.e., s.238.<\/p>\n
[11] G\u00f6kcan\/Artu\u00e7,\u00a0a.g.e., s.7187; Mehmet Emin Artuk\/Ahmet G\u00f6kcen\/Emin Al\u015fahin\/Kerim \u00c7ak\u0131r, Ceza Hukuku \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler, Adalet Yay\u0131nevi, 2019, 847.<\/p>\n
[12] G\u00f6kcan\/Artu\u00e7,\u00a0a.g.e., s.7192.<\/p>\n
[13] Kangal a.g.e., s.243; Erba\u015f, a.g.e., s.343.<\/p>\n
[14] Erba\u015f, a.g.e., s.343.<\/p>\n
[15] Kangal a.g.e., s.242; G\u00f6kcan\/Artu\u00e7,\u00a0a.g.e., s.7195.<\/p>\n
[16] G\u00f6kcan\/Artu\u00e7,\u00a0a.g.e., s.7196.<\/p>\n
[17] Kangal a.g.e., s.248.<\/p>\n
[18] Ibid.<\/p>\n
[19] Yarg\u0131tay 11. Ceza Dairesi\u2019nin 03.10.2018 tarihli, 2017\/16572 E. ve 2018\/7615 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131.<\/p>\n
[20] Kangal a.g.e., s.249.\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Resmi ve \u00f6zel belgede sahtecilik su\u00e7lar\u0131; 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 204 ila 210. maddelerinde tan\u0131mlanm\u0131\u015f olup, 204 ila 206. maddelerde resmi belgelere dair h\u00fck\u00fcmler, 206 ve 207. maddelerde \u00f6zel belgelere dair h\u00fck\u00fcmler ve 210. maddede de resmi belge h\u00fckm\u00fcnde belgelere dair h\u00fck\u00fcmler d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bu yaz\u0131m\u0131z\u0131n konusunu, sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensuplar\u0131n\u0131n sahte d\u00fczenledikleri belgeler nedeniyle cezai sorumluluklar\u0131n\u0131n hangi ceza hukuku normu \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fi olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda esas olarak TCK m.210\/2 incelenecek, yeri geldik\u00e7e de TCK m.204\/2\u2019den fark\u0131na de\u011finilecek, tart\u0131\u015fmal\u0131 noktalardan sapmamak ad\u0131na sahtecilik su\u00e7lar\u0131n\u0131n genelinde var olmas\u0131 gereken unsurlar\u0131n -\u00f6rne\u011fin i\u011ffal kabiliyetinin- tek tek \u00fczerinde durulmayacakt\u0131r. I.\u00a0Failin S\u0131fat\u0131 ile D\u00fczenledi\u011fi Sahte Belgenin Niteli\u011fi Belgede sahtecilik su\u00e7lar\u0131 genel olarak incelendi\u011finde; bir k\u0131s\u0131m su\u00e7lar\u0131n herkes\u00e7e, bir k\u0131sm\u0131n\u0131n ise yaln\u0131zca belirli s\u0131fat\u0131 haiz ki\u015filerce i\u015flenebilece\u011fi, fail olabilmek i\u00e7in belirli bir s\u0131fat\u0131n mevcudiyetinin gerekti\u011fi hallerde \u00f6zg\u00fc su\u00e7un g\u00fcndeme geldi\u011fi, bunun en tipik \u00f6rne\u011finin de failin kamu g\u00f6revlisi olup g\u00f6revi gere\u011fi d\u00fczenleyebilece\u011fi belgeyi sahte olarak d\u00fczenlemesi halinde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131, yine TCK m.210\/2 bak\u0131m\u0131ndan failin sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensubu olmas\u0131 gerekti\u011fi g\u00f6zetildi\u011finde, bu su\u00e7un da \u00f6zg\u00fc su\u00e7 \u015feklinde d\u00fczenlendi\u011fi ifade edilmelidir. Kanunda \u201ctabip\u201d olarak ifade edilen hekimler i\u00e7in bir de\u011ferlendirme yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda; devlet hastanesinde \u00e7al\u0131\u015fanlar ile \u00f6zel hastanelerde \u00e7al\u0131\u015fan doktorlar\u0131n cezai sorumlulu\u011fu aras\u0131nda bir fark olup olmayaca\u011f\u0131, …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-58608","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n