T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130<\/p>\n
ANAYASA MAHKEMES\u0130<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
AHMET KASIM \u00d6ZKAN BA\u015eVURUSU<\/p>\n
(Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2022\/73511)<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Karar Tarihi: 28\/11\/2024<\/p>\n
B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
:<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN<\/p>\n
\u00dcyeler<\/p>\n
:<\/p>\n
Recai AKYEL<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0130rfan F\u0130DAN<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L<\/p>\n
Raport\u00f6r<\/p>\n
:<\/p>\n
Yusuf Enes KAYA<\/p>\n
Ba\u015fvurucu<\/p>\n
:<\/p>\n
Ahmet Kas\u0131m \u00d6ZKAN<\/p>\n
Vekili<\/p>\n
:<\/p>\n
Av. Bekir Latif GEREZ<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
I. BA\u015eVURUNUN KONUSU<\/p>\n
1. Ba\u015fvuru; haks\u0131z tutuklama nedeniyle a\u00e7\u0131lan tazminat davas\u0131nda h\u00fckmedilen tazminat\u0131n yetersiz olmas\u0131 nedeniyle ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n, tazminat davas\u0131n\u0131n uzun s\u00fcrmesi nedeniyle de makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddialar\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n
II. BA\u015eVURU S\u00dcREC\u0130<\/p>\n
2. Ba\u015fvuru 5\/7\/2022 tarihinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Komisyon, ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
3. Ba\u015fvuru belgelerinin bir \u00f6rne\u011fi bilgi i\u00e7in Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na (Bakanl\u0131k) g\u00f6nderilmi\u015ftir. Bakanl\u0131k, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc bildirmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, Bakanl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 beyanda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
III. OLAY VE OLGULAR<\/p>\n
4. Ba\u015fvuru formu ve ekleri ile Ulusal Yarg\u0131 A\u011f\u0131 Bili\u015fim Sistemi (UYAP) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla eri\u015filen bilgi ve belgelere g\u00f6re ilgili olaylar \u00f6zetle \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
5. Bak\u0131rk\u00f6y 15. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesinin 2\/12\/2015 tarihli karar\u0131yla ba\u015fvurucu, doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7undan 2 y\u0131l 6 ay hapisve 40.840 TL adli para cezas\u0131yla cezaland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu karar temyiz edilmeksizin kesinle\u015fmi\u015ftir. \u0130lam\u0131n infaz\u0131 devam ederken ba\u015fvurucu eski h\u00e2le getirme talep etmi\u015f ve dosya Yarg\u0131taya g\u00f6nderilmi\u015ftir.<\/p>\n
6. Akyurt Asliye Ceza Mahkemesi hizmet nedeniyle g\u00fcveni k\u00f6t\u00fcye kullanma su\u00e7undan ba\u015fvurucunun 10 ay hapis ve 80 TL adli para cezas\u0131yla cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na karar vermi\u015ftir. Bu h\u00fck\u00fcm 16\/9\/2015 tarihinde Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan onanarak kesinle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n
7. Ba\u015fvurucu, hakk\u0131nda verilen 40.840 TL adli para cezas\u0131n\u0131 kanuni s\u00fcresi i\u00e7inde \u00f6demedi\u011finden adli para cezas\u0131n\u0131n 1.095 g\u00fcn hapis cezas\u0131na \u00e7evrilmesine, iki saat \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 bir g\u00fcn olmak \u00fczere ba\u015fvurucunun toplam 2.190 saat kamuya yararl\u0131 bir i\u015fte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
8. Ayn\u0131 \u015fekilde ba\u015fvurucu 80 TL adli para cezas\u0131n\u0131 kanuni s\u00fcresi i\u00e7inde \u00f6demedi\u011finden adli para cezas\u0131n\u0131n 4 g\u00fcn hapis cezas\u0131na \u00e7evrilmesine, iki saat \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 bir g\u00fcn olmak \u00fczere ba\u015fvurucunun toplam 8 saat kamuya yararl\u0131 bir i\u015fte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
9. Bak\u0131rk\u00f6y 15. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi 31\/7\/2017 tarihinde ba\u015fvurucu hakk\u0131nda verilen hapis cezalar\u0131n\u0131n toplam 2 y\u0131l 16 ay olarak i\u00e7tima edilmesine, ilgili kanun gere\u011fi adli para cezas\u0131ndan \u00e7evrilen hapis cezalar\u0131 do\u011frudan verilen hapis cezalar\u0131yla i\u00e7tima ettirilemeyece\u011finden adli para cezalar\u0131n\u0131n i\u00e7timaya d\u00e2hil edilmemesine karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
10. 3\/7\/2017 tarihinde kapal\u0131 ceza infaz kurumuna al\u0131nan ba\u015fvurucu 11\/8\/2017 tarihinde a\u00e7\u0131k ceza infaz kurumuna ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
11. Ankara 1. \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011fi 18\/8\/2017 tarihinde ba\u015fvurucunun denetimli serbestlikle tahliye talebinin reddine karar vermi\u015ftir. H\u00e2kimlik, adli para cezas\u0131n\u0131n \u00f6denmemesi nedeniyle cezas\u0131 hapse \u00e7evrilenlerin denetimli serbestlikten yararlanamayaca\u011f\u0131n\u0131, adli para cezas\u0131n\u0131n infaz edilmemesi nedeniyle hapis cezas\u0131na denetimli serbestlik uygulanamad\u0131\u011f\u0131ndan ilk para cezas\u0131 infaza al\u0131narak para cezas\u0131n\u0131n infaz\u0131ndan sonra s\u0131radaki hapis cezas\u0131na denetimli serbestlik tedbiri uygulan\u0131p uygulanmayaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde karar verilebilece\u011fini belirtmi\u015ftir. H\u00e2kimlik bu nedenle ba\u015fvurucunun adli para cezas\u0131n\u0131n infaz\u0131na kadar a\u00e7\u0131k ceza infaz kurumunda kalaca\u011f\u0131n\u0131 ve bu cezas\u0131 infaz edilene kadar denetimli serbestlik tedbirinin uygulanamayaca\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015ftir.<\/p>\n
12. Ba\u015fvurucu 18\/9\/2017 tarihinde adli para cezalar\u0131n\u0131 \u00f6demi\u015ftir. Ancak 2 y\u0131l 16 ay hapis cezas\u0131 bulundu\u011fundan tahliye edilmemi\u015ftir.<\/p>\n
13. Ankara \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011fi 20\/9\/2017 tarihinde \u015fartlar\u0131 olu\u015ftu\u011fundan ba\u015fvurucunun denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak tahliyesine karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
14. Bak\u0131rk\u00f6y 15. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesince verilen mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fc Yarg\u0131tay 15. Ceza Dairesince 12\/12\/2017 tarihinde bozulmu\u015ftur. Yarg\u0131tay; m\u00fcdafii yerine gerek\u00e7eli karar\u0131n ba\u015fvurucuya tebli\u011f edildi\u011fini, ba\u015fvurucuya yap\u0131lan tebligat\u0131n usul\u00fcne uygun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek temyiz talebini kabul etmi\u015ftir.<\/p>\n
15. Bozma karar\u0131 \u00fczerine 16\/3\/2018 tarihinde ba\u015fvurucunun beraatine ve adli para cezas\u0131n\u0131n iadesine karar verilmi\u015ftir. Bu h\u00fck\u00fcm 24\/4\/2018 tarihinde kesinle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n
16. Ba\u015fvurucu 31\/7\/2018 tarihinde haks\u0131z yere tutuklu kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcre i\u00e7in tazminat davas\u0131 a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Dilek\u00e7esinde ba\u015fvurucu, hakk\u0131nda verilen hapis cezalar\u0131n\u0131n i\u00e7tima edilerek infaz edildi\u011fini, Akyurt Asliye Ceza Mahkemesince verilen ceza nedeniyle a\u00e7\u0131k ceza infaz kurumuna g\u00f6nderilmesi ve 3-4 g\u00fcn i\u00e7inde denetimli serbestlikten yararland\u0131r\u0131lmas\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011fu h\u00e2lde 41 g\u00fcn kapal\u0131 ceza infaz kurumunda, 37 g\u00fcn a\u00e7\u0131k ceza infaz kurumunda olmak \u00fczere toplam 78 g\u00fcn tutuldu\u011funu, bu kadar s\u00fcre ceza infaz kurumunda tutulmas\u0131n\u0131n nedeninin sonradan beraat karar\u0131 verilen dava oldu\u011funu belirterek 10.000 TL maddi, 50.000 TL manevi tazminat\u0131n faiziyle birlikte \u00f6denmesini talep etmi\u015ftir.<\/p>\n
17. Mahkeme 11\/12\/2018 tarihinde tazminat miktar\u0131n\u0131n tayin ve tespiti hususunda raportanzimi i\u00e7in dosyan\u0131n bilirki\u015fiye tevdiine karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
18. Bilirki\u015fi, ba\u015fvurucunun \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131na dair bir delil bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan asgari \u00fccret \u00fczerinden hesaplama yaparak 78 g\u00fcn i\u00e7in ba\u015fvurucunun (evli ve bir \u00e7ocuklu olmas\u0131n\u0131 nazara alarak) 3.772 TL maddi kayb\u0131n\u0131n oldu\u011funu belirtmi\u015ftir.<\/p>\n
19. Ankara 6. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi 23\/1\/2020 tarihinde ba\u015fvurucuya 1.000 TL maddi, 1.500 TL manevi tazminat \u00f6denmesine karar vermi\u015ftir. Karar\u0131n gerek\u00e7esinin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“Davac\u0131n\u0131n, Bak\u0131rk\u00f6y 15.A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesinin 2012\/19 esas say\u0131l\u0131 dosyas\u0131 ile verilen mahkumiyet ilam\u0131n\u0131n infaz\u0131na ba\u015flanmas\u0131yla 3\/7\/2017 tarihinden 12\/8\/2017 tarihine kadar kapal\u0131 ceza infaz kurumunda kald\u0131\u011f\u0131, 12\/8\/2017 tarihinde A\u00e7\u0131k Cezaevine nakledildi\u011fi, A\u00e7\u0131k cezaevinden 18\/09\/2017 tarihinde adli para cezas\u0131n\u0131n infaz\u0131 \u00fczerine sal\u0131verildi\u011fi, bu \u015fekilde beraat etti\u011fi karardan dolay\u0131 cezaevinde kald\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n 2\/8\/2019 tarihli cevabi yaz\u0131s\u0131ndan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere davac\u0131n\u0131n, kapal\u0131 cezaevinde ge\u00e7irdi\u011fi 3\/7\/2017-11\/8\/2017 tarihleri aras\u0131ndaki s\u00fcrenin ba\u015fka bir cezadan mahsup edildi\u011fi, yine davac\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k cezaevinde ge\u00e7irdi\u011fi 11\/8\/2017-18\/9\/2017 tarihleri aras\u0131ndaki s\u00fcrenin de adli para cezas\u0131ndan mahsup edildi\u011fi bu \u015fekilde davac\u0131n\u0131n haks\u0131z yere tutuklulukta ge\u00e7irdi\u011fi s\u00fcrelerin ba\u015fka bir cezas\u0131ndan mahsup edildi\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Davac\u0131n\u0131n maddi tazminat talebine y\u00f6nelik olarak ald\u0131r\u0131lan \u2026 bilirki\u015fi raporundan davac\u0131n\u0131n asgari \u00fccret \u00fczerinden kayb\u0131n\u0131n 3.772.08 TL oldu\u011fu belirtilmi\u015f ise de Ankara B\u00f6lge Adliyesi Mahkemesinin 12.Ceza Dairesinin 2018\/3075 esas say\u0131l\u0131 ilam\u0131nda belirtildi\u011fi \u00fczere davac\u0131 hakk\u0131ndaki mahsup durumunun tazminata engel olu\u015fturmayaca\u011f\u0131, haklar\u0131nda mahsup i\u015flemi yap\u0131lmayanlar ile tutuklulu\u011fu ba\u015fka mahkumiyetinden mahsup edilenler aras\u0131ndaki dengenin, hak ve nasafetin sa\u011flanmas\u0131 gerekti\u011fi de g\u00f6z\u00f6n\u00fcne al\u0131narak, davac\u0131 yarar\u0131na mahsup edilen s\u00fcre de g\u00f6zetilip tutuklu kald\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nem i\u00e7in makul bir oranda maddi ve manevi tazminata h\u00fckmolunmas\u0131n\u0131n gerekti\u011fi bu haliyle dosyam\u0131z davac\u0131s\u0131 yarar\u0131na mahsup i\u015flemi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sabit oldu\u011fundan hak ve nesafet kurallar\u0131na g\u00f6re davac\u0131ya 1.000 TL maddi tazminat \u00f6denmesine karar verilmi\u015ftir. Davac\u0131n\u0131n manevi tazminat talebine y\u00f6nelik olarak yap\u0131lan de\u011ferlendirmede \u2026 Yarg\u0131tay’\u0131n manevi tazminat miktar\u0131n\u0131n belirlenmesinde g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutulmas\u0131n\u0131 istedi\u011fi kriterler birlikte ele al\u0131narak, 1.500 TL manevi tazminata h\u00fckmedilmi\u015ftir.”<\/p>\n
20. Ba\u015fvurucu, karara kar\u015f\u0131 istinaf kanun yoluna ba\u015fvurmu\u015ftur. Ankara B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 26. Ceza Dairesi 26\/5\/2022 tarihinde istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine kesin olarak karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
21. Bu karar 6\/6\/2022 tarihinde ba\u015fvurucuya tebli\u011f edilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu 5\/7\/2022 tarihinde bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
IV. \u0130NCELEME VE GEREK\u00c7E <\/p>\n
22. Anayasa Mahkemesinin 28\/11\/2024 tarihinde yapm\u0131\u015f oldu\u011fu toplant\u0131da ba\u015fvuru incelenip gere\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:<\/p>\n
A. Ki\u015fi H\u00fcrriyeti ve G\u00fcvenli\u011fi Hakk\u0131n\u0131n \u0130hlal Edildi\u011fine \u0130li\u015fkin \u0130ddia<\/p>\n
1. Ba\u015fvurucunun \u0130ddialar\u0131 ve Bakanl\u0131k G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc<\/p>\n
23. Ba\u015fvurucu; hakk\u0131nda verilen 2 y\u0131l 6 ay hapis cezas\u0131na ili\u015fkin karar\u0131n usuls\u00fcz tebli\u011f edildi\u011fini, usuls\u00fcz tebligat nedeniyle h\u00fckm\u00fcn kesinle\u015fti\u011fini ve infaza ba\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131, mahk\u00fbmiyet karar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a hatal\u0131 bir \u015fekilde kesinle\u015ftirilmesi nedeniyle i\u015flemedi\u011fi bir su\u00e7tan 78 g\u00fcn ceza infaz kurumunda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131, daha sonra temyiz talebi kabul edilerek beraat etti\u011fini, haks\u0131z tutuklama nedeniyle a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 davan\u0131n k\u0131smen kabul edildi\u011fini, bilirki\u015fi raporunda belirlenenden bile az miktarda maddi tazminata h\u00fckmedildi\u011fini, h\u00fckmedilen manevi tazminat\u0131n da ma\u011fduriyetini kar\u015f\u0131lamaktan uzak oldu\u011funu belirterek adil yarg\u0131lanma, m\u00fclkiyet ile ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi haklar\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
24. Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde, Anayasa Mahkemesinin verdi\u011fi baz\u0131 kararlara ve derece mahkemelerinin gerek\u00e7elerine yer verilmi\u015f; inceleme yap\u0131l\u0131rken Anayasa’n\u0131n ve mevzuat\u0131n ilgili h\u00fck\u00fcmlerinin, Anayasa Mahkemesi i\u00e7tihad\u0131n\u0131n ve somut olay\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc \u015fartlar\u0131n\u0131n dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n
25. Ba\u015fvurucu, Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 beyan\u0131nda ba\u015fvuru dilek\u00e7esindeki iddialar\u0131n\u0131 yinelemi\u015ftir.<\/p>\n
2. De\u011ferlendirme<\/p>\n
26. Anayasa Mahkemesi, olaylar\u0131n ba\u015fvurucular taraf\u0131ndan yap\u0131lan hukuki nitelendirmesi ile ba\u011fl\u0131 olmay\u0131p olay ve olgular\u0131n hukuki tavsifini kendisi takdir eder. Ba\u015fvurucunun \u015fik\u00e2yetinin \u00f6z\u00fc, haks\u0131z tutuklama nedeniyle a\u00e7\u0131lan tazminat davas\u0131n\u0131n k\u0131smen kabul edilmesi oldu\u011fundan iddian\u0131n Anayasa’n\u0131n 19. maddesinin dokuzuncu f\u0131kras\u0131 kapsam\u0131nda ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131 y\u00f6n\u00fcnden incelenmesi gerekir.<\/p>\n
a. Kabul Edilebilirlik Y\u00f6n\u00fcnden<\/p>\n
27. A\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmad\u0131\u011f\u0131 ve kabul edilemezli\u011fine karar verilmesini gerektirecek ba\u015fka bir neden de bulunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n kabul edilebilir oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
b. Esas Y\u00f6n\u00fcnden<\/p>\n
28. Somut olayda ba\u015fvurucunun ceza infaz kurumunda ge\u00e7irdi\u011fi tutma h\u00e2li Anayasa’n\u0131n 19. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131 ba\u011flam\u0131nda mahk\u00fbmiyete ba\u011fl\u0131 tutma niteli\u011findedir. Anayasa’n\u0131n 19. maddesinin dokuzuncu f\u0131kras\u0131nda g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan tazminat hakk\u0131, ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131 y\u00f6n\u00fcnden ilk sekiz f\u0131krada yer alan g\u00fcvenceleri tamamlayan ve onlara riayet edilmemesi sonucunda ilgililere tazminat \u00f6denmesini zorunlu k\u0131lan bir i\u015fleve sahiptir. Dolay\u0131s\u0131yla mahk\u00fbmiyete ba\u011fl\u0131 tutuklamalar y\u00f6n\u00fcnden de tazminat hakk\u0131n\u0131n bulundu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Anayasa’n\u0131n 19. maddesinin dokuzuncu f\u0131kras\u0131ndaki tazminat hakk\u0131n\u0131n uygulanabilmesi i\u00e7in ki\u015finin an\u0131lan maddenin di\u011fer f\u0131kralar\u0131nda belirtilen esaslar d\u0131\u015f\u0131nda bir i\u015fleme tabi tutuldu\u011funun derece mahkemelerince ya da Anayasa Mahkemesince tespit edilmesi gerekir. Mahk\u00fbmiyete ba\u011fl\u0131 tutuklama kapsam\u0131nda h\u00fcrriyetten yoksun b\u0131rak\u0131lman\u0131n mahkemece verilen h\u00fcrriyeti k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 cezan\u0131n kapsam\u0131n\u0131 ve s\u00fcresini a\u015fmamas\u0131 gerekir (Ercan Bucak (2), B. No: 2014\/11651, 16\/2\/2017, \u00a7 40). \u00d6te yandan ki\u015finin Anayasa’n\u0131n 19. maddesinin ilk sekiz f\u0131kras\u0131nda belirtilen esaslara ayk\u0131r\u0131 bir i\u015fleme tabi tutuldu\u011fu derece mahkemeleri taraf\u0131ndan tespit edilmi\u015fse Anayasa Mahkemesinin yapaca\u011f\u0131 inceleme tazminat miktar\u0131n\u0131n yeterli olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirlemekle s\u0131n\u0131rl\u0131 olacakt\u0131r (M.E., B. No: 2018\/696, 9\/5\/2019, \u00a7\u00a7 46, 47).<\/p>\n
29. Somut olayda derece mahkemesi esas\u0131nda ba\u015fvurucunun ceza infaz kurumunda bulunmas\u0131 gereken s\u00fcreden kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmi\u015ftir. Mahkeme ba\u015fvurucunun ceza infaz kurumunda ge\u00e7irdi\u011fi s\u00fcrenin 10 ayl\u0131k hapis cezas\u0131ndan ve adli para cezas\u0131ndan mahsup edildi\u011fini dikkate alarak bir tazminata h\u00fckmetmi\u015ftir. Bu nedenle Anayasa\u2019n\u0131n 19. maddesinin dokuzuncu f\u0131kras\u0131 somut olayda uygulanabilir niteliktedir.<\/p>\n
30. Bu tespitten sonra geriye h\u00fckmedilen tazminat\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 19. maddesinin dokuzuncu f\u0131kras\u0131 kapsam\u0131nda yeterli olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi kalmaktad\u0131r.<\/p>\n
31. Somut olayda derece mahkemesi tazminata h\u00fckmederken ba\u015fvurucunun ceza infaz kurumunda ge\u00e7irdi\u011fi s\u00fcrenin 10 ayl\u0131k hapis cezas\u0131ndan ve adli para cezas\u0131ndan mahsup edilmesini g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurmu\u015ftur.<\/p>\n
32. Anayasa\u2019n\u0131n 19. maddesinin dokuzuncu f\u0131kras\u0131 kapsam\u0131nda yeterli tazminin mutlaka parasal tazminat anlam\u0131na gelmeyece\u011fi, bunun ba\u015fka \u015fekillerde de m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fi ve bu tazminin yeterlili\u011finin her davan\u0131n \u00f6zel ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re de\u011ferlendirilece\u011fi ihtimalinin g\u00f6zard\u0131 edilmemesi gerekir. Anayasa’n\u0131n 19. maddesinin dokuzuncu f\u0131kras\u0131na g\u00f6re ki\u015filerin u\u011frad\u0131klar\u0131 zararlar tazminat hukukunun genel prensiplerine g\u00f6re devlet taraf\u0131ndan \u00f6denecektir. Bu \u00e7er\u00e7evede mahsup kurumunun tazminat hukukunun genel prensipleri i\u00e7inde de\u011ferlendirilip de\u011ferlendirilmeyece\u011finin belirlenmesi gerekir.<\/p>\n
33. Mahsup, bir h\u00fck\u00fcm kesinle\u015fmeden \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015fen ve ki\u015fi h\u00fcrriyetini s\u0131n\u0131rlama sonucu do\u011furan h\u00e2ller sebebiyle ge\u00e7irilmi\u015f s\u00fcrelerin hapis cezas\u0131ndan indirilmesidir. Bir su\u00e7 nedeniyle de olsa hen\u00fcz hakk\u0131nda mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fc bulunmayan bir kimsenin h\u00fcrriyetinden mahrum edilmek suretiyle ortaya \u00e7\u0131kan haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 telafi etmek amac\u0131yla mahsup m\u00fcessesesine ba\u015fvurulmaktad\u0131r. \u00d6zg\u00fcrl\u00fckten yoksun kal\u0131nan s\u00fcrelerin mahk\u00fbmiyetten indirilmesiyle bu haks\u0131zl\u0131k giderilmektedir. Mahsup kurumu, adalet ve hakkaniyet duygusunun gere\u011fi olarak \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc k\u0131s\u0131tlanm\u0131\u015f bir ki\u015fi bak\u0131m\u0131ndan denkle\u015ftirme g\u00f6revi g\u00f6rmektedir (Burhan Yaz (3) [GK], B. No: 2021\/7919, 29\/5\/2024, \u00a7 41).<\/p>\n
34. Mahsup kurumunun bu denkle\u015ftirici i\u015flevi g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda ki\u015finin daha \u00f6nce tutuklulukta ge\u00e7irdi\u011fi s\u00fcrelerin hapis cezas\u0131ndan indirilmesi tazminat hukukunun genel prensipleri \u00e7er\u00e7evesinde bir tazmin olarak g\u00f6r\u00fclebilir. Nitekim Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi de mahsup karar\u0131 ile a\u00e7\u0131k\u00e7a ki\u015fi h\u00fcrriyeti hakk\u0131n\u0131n ihlali i\u00e7in tazmin sa\u011flamak ama\u00e7lanm\u0131\u015fsa ve bunun ilgili ki\u015finin \u00e7ekti\u011fi ceza \u00fczerinde \u00f6l\u00e7\u00fclebilir bir etkisi olmu\u015fsa mahsubun Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi’nin 5. maddesi anlam\u0131nda tazmin te\u015fkil edebilece\u011fine karar vermi\u015ftir (Porchet\/\u0130svi\u00e7re, B. No: 36391\/16, 8\/10\/2019, \u00a7\u00a7 18-25). Bu kapsamda mahsup i\u015flemiyle a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6z konusu ihlal i\u00e7in tazmin sa\u011flamak ama\u00e7lanm\u0131\u015fsa ve bunun ilgili ki\u015finin \u00e7ekti\u011fi ceza \u00fczerinde \u00f6l\u00e7\u00fclebilir ve orant\u0131l\u0131 bir etkisi olmu\u015fsa mahsubun Anayasa\u2019n\u0131n 19. maddesinin dokuzuncu f\u0131kras\u0131 kapsam\u0131nda tazmin te\u015fkil edebilece\u011fi sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
35. Somut olayda A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi mahsup yap\u0131lmas\u0131n\u0131 ba\u015fvurucunun zarar\u0131n\u0131n tazminini sa\u011flamak amac\u0131yla g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurmu\u015ftur. Bu kapsamda ba\u015fvurucunun kapal\u0131 ceza infaz kurumunda 3\/7\/2017-11\/8\/2017 tarihleri aras\u0131nda ge\u00e7irdi\u011fi s\u00fcrenin ba\u015fka bir cezadan (10 ay hapis cezas\u0131) mahsup edildi\u011fini, yine ba\u015fvurucunun a\u00e7\u0131k ceza infaz kurumunda 11\/8\/2017-18\/9\/2017 tarihleri aras\u0131nda ge\u00e7irdi\u011fi s\u00fcrenin de adli para cezas\u0131ndan mahsup edildi\u011fini belirtmi\u015ftir. Ancak kapal\u0131 ceza infaz kurumunda kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrelerin d\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc belirtilen 10 ay hapis cezas\u0131 kapsam\u0131nda ba\u015fvurucunun ne kadar ceza infaz kurumunda kald\u0131\u011f\u0131, bu hapis cezas\u0131n\u0131n 3\/7\/2017-11\/8\/2017 aras\u0131ndaki s\u00fcreleri ger\u00e7ekten kar\u015f\u0131lay\u0131p kar\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde ba\u015fvurucunun a\u00e7\u0131k ceza infaz kurumunda 11\/8\/2017-18\/9\/2017 tarihleri aras\u0131nda ge\u00e7irdi\u011fi s\u00fcrenin hangi adli para cezas\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, bu para cezas\u0131n\u0131n 11\/8\/2017-18\/9\/2017 tarihleri aras\u0131ndaki s\u00fcreyi kar\u015f\u0131lay\u0131p kar\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca mahsup edilen s\u00fcre g\u00f6zetildikten sonra h\u00fckmedilen tazminat\u0131n nas\u0131l belirlendi\u011fi de ortaya konulamam\u0131\u015ft\u0131r. Bu durumda somut olay\u0131n \u015fartlar\u0131nda ceza infaz kurumunda kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcre i\u00e7in ba\u015fvurucu lehine h\u00fckmedilen tazminat\u0131n yeterli oldu\u011fu sonucuna var\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
36. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 19. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak dokuzuncu f\u0131kras\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
B. Makul S\u00fcrede Yarg\u0131lanma Hakk\u0131n\u0131n \u0130hlal Edildi\u011fine \u0130li\u015fkin \u0130ddia<\/p>\n
1. Ba\u015fvurucunun \u0130ddialar\u0131<\/p>\n
37. Ba\u015fvurucu, a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 tazminat davas\u0131n\u0131n uzun s\u00fcrmesi nedeniyle makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
2. De\u011ferlendirme<\/p>\n
38. 9\/1\/2013 tarihli ve 6384 say\u0131l\u0131 Tazminat Komisyonunun G\u00f6revleri ile \u00c7al\u0131\u015fma Usul ve Esaslar\u0131 Hakk\u0131nda Kanun\u2019da de\u011fi\u015fiklik yapan 2\/3\/2024 tarihli ve 7499 say\u0131l\u0131 Kanun uyar\u0131nca \u00fc\u00e7 ay i\u00e7inde yap\u0131lacak m\u00fcracaat \u00fczerine makul s\u00fcre \u015fik\u00e2yetlerinin Tazminat Komisyonu taraf\u0131ndan incelenece\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir. Nitekim Anayasa Mahkemesi Ahmet Kartalku\u015f (B. No: 2019\/39635, 19\/3\/2024) karar\u0131nda ilk bak\u0131\u015fta ula\u015f\u0131labilir olan ve ihlal iddialar\u0131yla ilgili ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 sunma ve yeterli giderim sa\u011flama kapasitesi oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclen Tazminat Komisyonuna ba\u015fvuru yolu t\u00fcketilmeden yap\u0131lan ba\u015fvurunun incelenmesinin bireysel ba\u015fvurunun ikincil niteli\u011fi ile ba\u011fda\u015fmayaca\u011f\u0131 sonucuna ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Somut ba\u015fvuruda, an\u0131lan kararlarda a\u00e7\u0131klanan ilkelerden ve var\u0131lan sonu\u00e7tan ayr\u0131lmay\u0131 gerektiren bir durum bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
39. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle ba\u015fvurunun bu k\u0131sm\u0131n\u0131n di\u011fer kabul edilebilirlik ko\u015fullar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden incelenmeksizin ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
V. G\u0130DER\u0130M<\/p>\n
40. Ba\u015fvurucu; yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131na, bu talebin kabul g\u00f6rmemesi h\u00e2linde 100.000 TL maddi, 200.000 TL manevi tazminat\u0131n tutukland\u0131\u011f\u0131 tarihten itibaren i\u015fleyecek yasal faiziyle \u00f6denmesine karar verilmesi talebinde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
41. Ba\u015fvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131nda hukuki yarar bulunmaktad\u0131r. Bu kapsamda karar\u0131n g\u00f6nderildi\u011fi yarg\u0131 mercilerince yap\u0131lmas\u0131 gereken i\u015f, yeniden yarg\u0131lama i\u015flemlerini ba\u015flatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula\u015ft\u0131ran nedenleri gideren, ihlal karar\u0131nda belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (Mehmet Do\u011fan [GK], B. No: 2014\/8875, 7\/6\/2018, \u00a7\u00a7 54-60; Alig\u00fcl Alkaya ve di\u011ferleri (2), B. No: 2016\/12506, 7\/11\/2019, \u00a7\u00a7 53-60, 66; Kadri Enis Berbero\u011flu (3) [GK], B. No: 2020\/32949, 21\/1\/2021, \u00a7\u00a7 93-100).<\/p>\n
42. \u0130hlalin ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131n\u0131n yeterli bir giderim sa\u011flayaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
VI. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle;<\/p>\n
A. 1. Ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n KABUL ED\u0130LEB\u0130L\u0130R OLDU\u011eUNA,<\/p>\n
2. Makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmemesi nedeniyle KABUL ED\u0130LEMEZ OLDU\u011eUNA,<\/p>\n
B. Anayasa’n\u0131n 19. maddesinin -ikinci f\u0131kras\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak- dokuzuncu f\u0131kras\u0131nda g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n \u0130HLAL ED\u0130LD\u0130\u011e\u0130NE,<\/p>\n
C. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n ihlalinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmak \u00fczere Ankara 6. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesine (E.2018\/425, K.2020\/32) G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE,<\/p>\n
D. Ba\u015fvurucunun tazminat talebinin REDD\u0130NE,<\/p>\n
E. 664,10 TL har\u00e7 ve 30.000 TL vek\u00e2let \u00fccretinden olu\u015fan toplam 30.664,10 TL yarg\u0131lama giderinin ba\u015fvurucuya \u00d6DENMES\u0130NE,<\/p>\n
F. \u00d6demenin karar\u0131n tebli\u011fini takiben ba\u015fvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvuru tarihinden itibaren d\u00f6rt ay i\u00e7inde yap\u0131lmas\u0131na, \u00f6demede gecikme olmas\u0131 h\u00e2linde bu s\u00fcrenin sona erdi\u011fi tarihten \u00f6deme tarihine kadar ge\u00e7en s\u00fcre i\u00e7in yasal FA\u0130Z UYGULANMASINA,<\/p>\n
G. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE 28\/11\/2024 tarihinde OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verildi.<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi’nin 28\/11\/2024 tarihli ve 2022\/73511 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130 ANAYASA MAHKEMES\u0130 \u00a0 \u00a0 B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR \u00a0 AHMET KASIM \u00d6ZKAN BA\u015eVURUSU (Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2022\/73511) \u00a0 Karar Tarihi: 28\/11\/2024 B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR \u00a0 Ba\u015fkan : Hasan Tahsin G\u00d6KCAN \u00dcyeler : Recai AKYEL \u00a0 \u00a0 Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ \u00a0 \u00a0 \u0130rfan F\u0130DAN \u00a0 \u00a0 Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L Raport\u00f6r : Yusuf Enes KAYA Ba\u015fvurucu : Ahmet Kas\u0131m \u00d6ZKAN Vekili : Av. Bekir Latif GEREZ \u00a0 I. BA\u015eVURUNUN KONUSU 1. Ba\u015fvuru; haks\u0131z tutuklama nedeniyle a\u00e7\u0131lan tazminat davas\u0131nda h\u00fckmedilen tazminat\u0131n yetersiz olmas\u0131 nedeniyle ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n, tazminat davas\u0131n\u0131n uzun s\u00fcrmesi nedeniyle de makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddialar\u0131na ili\u015fkindir. II. BA\u015eVURU S\u00dcREC\u0130 2. Ba\u015fvuru 5\/7\/2022 tarihinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Komisyon, ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar vermi\u015ftir. 3. Ba\u015fvuru belgelerinin bir \u00f6rne\u011fi bilgi i\u00e7in Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na (Bakanl\u0131k) g\u00f6nderilmi\u015ftir. Bakanl\u0131k, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc bildirmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, Bakanl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 beyanda bulunmu\u015ftur. III. OLAY VE OLGULAR 4. Ba\u015fvuru formu ve ekleri ile Ulusal Yarg\u0131 A\u011f\u0131 Bili\u015fim Sistemi (UYAP) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla eri\u015filen bilgi ve belgelere g\u00f6re ilgili olaylar \u00f6zetle \u015f\u00f6yledir: 5. Bak\u0131rk\u00f6y 15. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesinin 2\/12\/2015 tarihli karar\u0131yla ba\u015fvurucu, doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7undan 2 y\u0131l 6 ay hapisve 40.840 TL adli para cezas\u0131yla cezaland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu karar temyiz edilmeksizin kesinle\u015fmi\u015ftir. \u0130lam\u0131n infaz\u0131 devam ederken ba\u015fvurucu eski h\u00e2le …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-36781","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n