T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130<\/p>\n
ANAYASA MAHKEMES\u0130<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
AL\u0130 A\u015eICI BA\u015eVURUSU<\/p>\n
(Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2021\/20839)<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Karar Tarihi: 19\/11\/2024<\/p>\n
B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
:<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN<\/p>\n
\u00dcyeler<\/p>\n
:<\/p>\n
Recai AKYEL<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0130rfan F\u0130DAN<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L<\/p>\n
Raport\u00f6r<\/p>\n
:<\/p>\n
Ferhat YILDIZ<\/p>\n
Ba\u015fvurucu<\/p>\n
:<\/p>\n
Ali A\u015eICI<\/p>\n
Vekili<\/p>\n
:<\/p>\n
Av. Osman Turan DURAN<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
I. BA\u015eVURUNUN \u00d6ZET\u0130<\/p>\n
1. Ba\u015fvuru, mahkeme kararlar\u0131na ra\u011fmen ki\u015fisel ili\u015fki tesis edilememesi ve bu hususta cayd\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6nlemler al\u0131nmamas\u0131 nedenleriyle aile hayat\u0131na sayg\u0131 hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n
2. Ba\u015fvuru formu ve ekleri ile Ulusal Yarg\u0131 A\u011f\u0131 Bili\u015fim Sistemi (UYAP) \u00fczerinden temin edilen belgelere g\u00f6re olaylar \u00f6zetle \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
3. Ba\u015fvurucu ile M.A. 21\/3\/2015 tarihinde evlenmi\u015ftir. Bu evlilikten 12\/2\/2017 do\u011fumlu m\u00fc\u015fterek bir \u00e7ocuklar\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
A. Ba\u015fvurucu Aleyhine Verilen Tedbir Kararlar\u0131<\/p>\n
4. M.A. 1\/12\/2019 tarihinde ba\u015fvurucunun kendisini darp ve tehdit etti\u011finden bahisle \u015fik\u00e2yet\u00e7i olmu\u015f ve ba\u015fvurucu aleyhine 8\/3\/2012 tarihli ve 6284 say\u0131l\u0131 Ailenin Korunmas\u0131 ve Kad\u0131na Kar\u015f\u0131 \u015eiddetin \u00d6nlenmesine Dair Kanun kapsam\u0131nda tedbir uygulanmas\u0131n\u0131 talep etmi\u015ftir. Bunun \u00fczerine Ankara Bat\u0131 1. Aile Mahkemesi 2\/12\/2019 tarihinde koruma talebinin iki ay s\u00fcre ile kabul\u00fcne, \u015fiddet ma\u011fduruna y\u00f6nelik belirli s\u00f6z ve davran\u0131\u015flarda bulunulmamas\u0131na, ikametg\u00e2h\u0131n \u015fiddet ma\u011fduruna tahsisine ve ba\u015fvurucunun evden derh\u00e2l uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na, ba\u015fvurucunun ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131na ili\u015fkin h\u00e2ller sakl\u0131 kalmak \u00fczere \u00e7ocuklar\u0131na yakla\u015fmamas\u0131na karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
5. M.A.n\u0131n an\u0131lan tedbir karar\u0131n\u0131n alt\u0131 ay s\u00fcre ile uzat\u0131lmas\u0131 talebi Ankara Bat\u0131 1. Aile Mahkemesi taraf\u0131ndan k\u0131smen kabul edilmi\u015f ve 6\/2\/2020 tarihinde koruma tedbirinin \u00fc\u00e7 ay s\u00fcreyle uzat\u0131lmas\u0131na; son olarak M.A.n\u0131n 8\/6\/2020 tarihli benzer koruma tedbirlerine ek olarak i\u015fyerinin de\u011fi\u015ftirilmesi talebi, Konya 1. Aile Mahkemesi taraf\u0131ndan ayn\u0131 tarihte kabul edilmi\u015f ve ayn\u0131 koruma tedbirlerinin alt\u0131 ay s\u00fcreyle ge\u00e7erli olmas\u0131na ve ba\u015fvurucunun i\u015fyerinin de\u011fi\u015ftirilmesine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
B. Bo\u015fanma Davas\u0131 ve Ba\u015fvurucu ile \u00c7ocuk Aras\u0131ndaki Ki\u015fisel \u0130li\u015fki Tesisine \u0130li\u015fkin Kararlar<\/p>\n
1. Bireysel Ba\u015fvuru Tarihi \u00d6ncesi S\u00fcre\u00e7<\/p>\n
6. Ba\u015fvurucuya kar\u015f\u0131 2\/3\/2020 tarihinde Konya 3. Aile Mahkemesinde (Mahkeme) ba\u015fvurucunun e\u015fi (kar\u015f\u0131 taraf) taraf\u0131ndan bo\u015fanma davas\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvurucu 27\/4\/2020 tarihli davaya cevap ve kar\u015f\u0131 dava dilek\u00e7esinde m\u00fc\u015fterek \u00e7ocu\u011fu g\u00f6rmesinin engellendi\u011fini ifade ederek ki\u015fisel ili\u015fki tesisi talebinde bulunmu\u015ftur. Mahkemece 8\/5\/2020 tarihinde ba\u015fvurucunun talebinin kabul\u00fc ile COVID-19 salg\u0131n\u0131 da dikkate al\u0131narak m\u00fc\u015fterek \u00e7ocukla ba\u015fvurucu aras\u0131nda haftan\u0131n her pazar g\u00fcn\u00fc saat 14.00 ile 15.00 saatleri aras\u0131nda telefon uygulamalar\u0131 \u00fczerinden g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc konu\u015fma \u015feklinde \u015fahsi ili\u015fki tesisine karar verilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, an\u0131lan karara kar\u015f\u0131 vatani g\u00f6revi nedeniyle yurt d\u0131\u015f\u0131na gidece\u011fini, uzun s\u00fcre \u00e7ocu\u011fundan ayr\u0131 kalaca\u011f\u0131n\u0131 belirterek itirazda bulunmu\u015ftur. Mahkeme taraf\u0131ndan 23\/6\/2020 tarihinde talebin kabul\u00fc ile ba\u015fvurucu ile m\u00fc\u015fterek \u00e7ocuk aras\u0131nda her ay\u0131n 1. ve 3. cumartesi g\u00fcn\u00fc ile din\u00ee bayramlar\u0131n ikinci g\u00fcn\u00fc \u015fahsi ili\u015fki tesisine dair ara karar\u0131 verilmi\u015ftir.<\/p>\n
7. \u00d6te yandan ba\u015fvurucu 24\/6\/2020 tarihinde vatani g\u00f6revi i\u00e7in iki hafta sonra yurt d\u0131\u015f\u0131nda olaca\u011f\u0131ndan \u015fahsi ili\u015fki g\u00fcn\u00fcn\u00fcn bir hafta erkene al\u0131nmas\u0131n\u0131 talep etmi\u015ftir. Mahkemece 25\/6\/2020 tarihinde talebini kabul\u00fc ile bir defaya mahsus olmak \u00fczere talep edilen tarihlerde \u015fahsi ili\u015fki tesisine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
2. Bireysel Ba\u015fvuru Tarihi Sonras\u0131 S\u00fcre\u00e7<\/p>\n
8. Bireysel ba\u015fvuru tarihinden sonra ba\u015fvurucunun m\u00fc\u015fterek \u00e7ocukla g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015fme say\u0131s\u0131n\u0131n haftada iki g\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ile din\u00ee ve resm\u00ee bayramlarda da g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015fme talebi, Mahkemece 28\/4\/2021 tarihinde kabul edilmi\u015ftir. Bununla birlikte kar\u015f\u0131 taraf\u0131n 21\/5\/2021 ve 27\/5\/2021 tarihli \u015fahsi ili\u015fkinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 talepleri Mahkemece 31\/5\/2021 tarihinde reddedilmi\u015ftir. An\u0131lan karar\u0131n gerek\u00e7esinde ba\u015fvurucunun g\u00f6revi nedeniyle yurt d\u0131\u015f\u0131na gitti\u011fi, k\u0131z\u0131 ile y\u00fcz y\u00fcze g\u00f6r\u00fc\u015fme imk\u00e2n\u0131 bulamad\u0131\u011f\u0131, \u00e7ocu\u011fun \u00fcst\u00fcn yarar\u0131 ve \u00e7ocu\u011fun babas\u0131 ile kurdu\u011fu ba\u011f\u0131n ilerideki hayat\u0131nda \u00f6nem arz etti\u011fi ifadelerine yer verilmi\u015ftir. Son olarak kar\u015f\u0131 taraf\u0131n benzer y\u00f6ndeki 27\/10\/2021 tarihli talebi de Mahkemece ayn\u0131 gerek\u00e7elerle 28\/10\/2021 tarihinde reddedilmi\u015ftir.<\/p>\n
9. Mahkeme taraf\u0131ndan 16\/2\/2022 tarihinde ba\u015fvurucu ile kar\u015f\u0131 taraf\u0131n davalar\u0131n\u0131n k\u0131smen kabul\u00fc ile taraflar\u0131n bo\u015fanmalar\u0131na, m\u00fc\u015fterek \u00e7ocu\u011fun velayetinin kar\u015f\u0131 tarafa verilmesine, ba\u015fvurucu ile \u00e7ocuk aras\u0131nda \u015fahsi ili\u015fki tesisine, i\u015ftirak nafakas\u0131na, kar\u015f\u0131 taraf\u0131n maddi ve manevi tazminat taleplerinin k\u0131smen kabul\u00fcne karar verilmi\u015ftir. Karar\u0131n gerek\u00e7esinde kar\u015f\u0131 taraf\u0131n ba\u015fvurucunun ailesiyle ve arkada\u015flar\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015fmesini istemedi\u011fi ve k\u0131s\u0131tlad\u0131\u011f\u0131, ortak konuta misafir kabul etmedi\u011fi ifadelerine yer verilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucunun ise evlilik birli\u011fi i\u00e7erisinde ailesinin etkisi alt\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131n, e\u015fine hakaret etti\u011finin, e\u015fine ilgi ve sevgi g\u00f6stermedi\u011finin belirtildi\u011fi kararda evlilik birli\u011finin temelinden sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131 vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
C. Ki\u015fisel \u0130li\u015fki Tesisine Dair Ara Kararlar\u0131n \u0130nfaz\u0131na \u0130li\u015fkin S\u00fcre\u00e7<\/p>\n
10. Ba\u015fvurucu, m\u00fc\u015fterek \u00e7ocukla \u015fahsi ili\u015fki tesisine dair ara karar\u0131n\u0131n icras\u0131 amac\u0131yla Konya 2. \u0130cra M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne (\u0130cra M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc) ba\u015fvurmu\u015f ve \u00e7ocu\u011fun teslimi amac\u0131yla 4\/7\/2020 tarihinde \u00e7ocu\u011fun ve kar\u015f\u0131 taraf\u0131n adresine gidildi\u011finde evde bulunmad\u0131klar\u0131 anla\u015f\u0131larak bu hususu belirten tutanak tutulmu\u015ftur. Bunun \u00fczerine ba\u015fvurucu 7\/7\/2020 tarihinde Konya 5. \u0130cra Ceza Mahkemesine (Ceza Mahkemesi) \u015fik\u00e2yet ba\u015fvurusunda bulunmu\u015ftur. Ceza Mahkemesi 8\/2\/2021 tarihinde kar\u015f\u0131 taraf\u0131n beraat\u0131na karar vermi\u015ftir. Karar\u0131n gerek\u00e7esinde ba\u015fvuru aleyhine tedbir karar\u0131 bulundu\u011fu, kar\u015f\u0131 taraf\u0131n \u00e7ocu\u011fu teslim etmeme kast\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 ifadelerine yer verilmi\u015ftir. An\u0131lan karara kar\u015f\u0131 yap\u0131lan itiraz Konya 6. \u0130cra Ceza Mahkemesi taraf\u0131ndan 1\/3\/2021 tarihinde reddedilmi\u015ftir.<\/p>\n
11. Ba\u015fvurucunun \u00e7ocu\u011fun teslimine y\u00f6nelik \u0130cra M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne ba\u015fvurusu kapsam\u0131nda \u00e7ocu\u011fun teslimi amac\u0131yla bu defa 5\/9\/2020 tarihinde kar\u015f\u0131 taraf\u0131n adresine gidildi\u011finde evde bulunmad\u0131klar\u0131 anla\u015f\u0131larak bu hususu belirten tutanak tutulmu\u015ftur. Bunun \u00fczerine ba\u015fvurucu 8\/9\/2020 tarihinde Ceza Mahkemesine \u015fik\u00e2yet ba\u015fvurusunda bulunmu\u015ftur. Ceza Mahkemesi 8\/2\/2021 tarihinde kar\u015f\u0131 taraf\u0131n beraatine karar vermi\u015ftir. Karar\u0131n gerek\u00e7esinde ba\u015fvuru aleyhine tedbir karar\u0131 bulundu\u011fu, kar\u015f\u0131 taraf\u0131n \u00e7ocu\u011fu teslim etmeme kast\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 ifadelerine yer verilmi\u015ftir. An\u0131lan karara kar\u015f\u0131 yap\u0131lan itiraz Konya 6. \u0130cra Ceza Mahkemesi taraf\u0131ndan 1\/3\/2021 tarihinde reddedilmi\u015ftir.<\/p>\n
12. Konya 6. \u0130cra Ceza Mahkemesinin nihai karar\u0131 2\/3\/2021 tarihinde ba\u015fvurucu vekiline tebli\u011f edilmi\u015f ve ba\u015fvurucu 29\/3\/2021 tarihinde bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
13. Komisyonca, ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
II. DE\u011eERLEND\u0130RME<\/p>\n
14. Ba\u015fvurucu; Ceza Mahkemesi karar\u0131n\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu, aleyhine olan tedbir karar\u0131nda ki\u015fisel ili\u015fki tesisine dair h\u00e2llerin sakl\u0131 tutulmak kayd\u0131yla \u00e7ocu\u011fa yakla\u015fmama \u015feklinde h\u00fck\u00fcm tesis edildi\u011fini, bu nedenle \u00e7ocukla g\u00f6r\u00fc\u015fmesine yasal bir engel bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ceza Mahkemesince delillerinin ve iddialar\u0131n\u0131n dikkate al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten ba\u015fvurucu; \u00e7ocu\u011funun kendisinden ka\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, yakla\u015f\u0131k iki y\u0131ld\u0131r \u00e7ocu\u011funa hasret oldu\u011funu, \u00e7ocu\u011fuyla \u015fahsi ili\u015fki kurmas\u0131n\u0131n engellendi\u011fini, Mahkeme karar\u0131na ra\u011fmen \u00e7ocu\u011fuyla telefonla g\u00f6r\u00fc\u015fmesine dahi engel olundu\u011funu iddia etmi\u015ftir. Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 (Bakanl\u0131k) g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde, ba\u015fvurucunun aile hayat\u0131na sayg\u0131 hakk\u0131n\u0131n ihlal edilip edilmedi\u011fi konusunda Anayasa Mahkemesi taraf\u0131ndan yap\u0131lacak incelemede Anayasa ve mevzuat h\u00fck\u00fcmleri do\u011frultusunda somut olay\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc ko\u015fullar\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00f6n\u00fcne al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi bildirmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, Bakanl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 beyanda bulunmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
15. Anayasa Mahkemesi, olaylar\u0131n ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan yap\u0131lan hukuki nitelendirmesi ile ba\u011fl\u0131 olmay\u0131p olay ve olgular\u0131n hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012\/969, 18\/9\/2013, \u00a716). \u0130ddialar\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn, aile mahkemelerinin ara kararlar\u0131na ra\u011fmen ba\u015fvurucunun \u00e7ocu\u011funu g\u00f6rememesine ve kararlar\u0131n infaz\u0131 konusunda cayd\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6nlemler al\u0131nmamas\u0131na y\u00f6nelik oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmakla ba\u015fvurunun Anayasan\u0131n 20. ve 41. maddelerinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan aile hayat\u0131na sayg\u0131 hakk\u0131 kapsam\u0131nda incelenmesi gerekti\u011fi de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n
16. A\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmad\u0131\u011f\u0131 ve kabul edilemezli\u011fine karar verilmesini gerektirecek ba\u015fka bir neden de bulunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan ba\u015fvurunun kabul edilebilir oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
17. Devletin pozitif tedbirler alma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc konusunda Anayasa\u2019n\u0131n 20. ve 41. maddeleri, ebeveynin \u00e7ocu\u011fuyla b\u00fct\u00fcnle\u015fmesinin sa\u011flanmas\u0131 amac\u0131yla tedbirler al\u0131nmas\u0131n\u0131 isteme hakk\u0131n\u0131 ve kamusal makamlar\u0131n bu t\u00fcr tedbirleri alma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc i\u00e7ermektedir. 41. maddede her \u00e7ocu\u011fun \u00fcst\u00fcn yarar\u0131na ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131k\u00e7a anne ve babas\u0131yla ki\u015fisel ve do\u011frudan ili\u015fki kurma ve s\u00fcrd\u00fcrme hakk\u0131na sahip oldu\u011fu a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmektedir (Bahad\u0131r \u00dcney ve di\u011ferleri [GK], B. No: 2018\/4453, 10\/3\/2022, \u00a751). Ebeveyn ile \u00e7ocuklar\u0131n birlikte ya\u015fama istekleri aile hayat\u0131n\u0131n vazge\u00e7ilmez bir unsuru olup, bo\u015fanma veya ayr\u0131l\u0131k davalar\u0131 kapsam\u0131nda aile ili\u015fkisine m\u00fcdahalede bulunulmu\u015f olmas\u0131, aile hayat\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmaz. Ebeveyn ve \u00e7ocuk aras\u0131ndaki aile hayat\u0131 anne ve baban\u0131n bo\u015fanma s\u00fcrecinde ve bo\u015fanma karar\u0131 verildikten sonra da devam eder (benzer y\u00f6nde de\u011ferlendirmeler i\u00e7in bkz. Murat Alt\u0131lgan, B. No: 2013\/9047, 7\/5\/2015, \u00a7 25). Bu kapsamda derece mahkemelerinin, kendisine velayet hakk\u0131 tan\u0131nmayan anne veya baba ile \u00e7ocuk aras\u0131nda ki\u015fisel ili\u015fki tesis etti\u011fi durumlarda, kurulmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ili\u015fkinin uygulanabilir ve etkili olmas\u0131n\u0131 temin edecek \u015fekilde hareket etmesi zaruridir (Murat Alt\u0131lgan , \u00a7 46).<\/p>\n
18. \u00d6te yandan anne, baba ve \u00e7ocuklar\u0131n birlikte ya\u015fama hakk\u0131 aile hayat\u0131n\u0131n esasl\u0131 bir unsuru olup anne ve baba taraf\u0131ndan di\u011fer e\u015fe tan\u0131nan velayet ve ki\u015fisel ili\u015fki haklar\u0131n\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde engellenmesi durumunda da devletin bireylerin haklar\u0131n\u0131 koruyan d\u00fczenleyici yarg\u0131sal bir \u00e7er\u00e7eve olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 ve fiilen hayata ge\u00e7irilecek uygun tedbirlerin al\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flama y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, aile hayat\u0131na sayg\u0131 hakk\u0131 ba\u011flam\u0131ndaki pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinin bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturmaktad\u0131r (M.\u015e.N. (2), B. No: 2018\/27095, 4\/7\/2022, \u00a7 106). Bu ba\u011flamda velayet ve ki\u015fisel ili\u015fki tesisine dair kararlar\u0131n icras\u0131na ili\u015fkin problemler, aile hayat\u0131na sayg\u0131 hakk\u0131 ba\u011flam\u0131nda de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektiren \u00f6nemli bir dava grubudur (Marcus Frank Cerny [GK], B. No: 2013\/5126, 2\/7\/2015 \u00a7 44).<\/p>\n
19. Bu kapsamda \u00e7ocu\u011fun \u00fcst\u00fcn yarar\u0131 g\u00f6zetilmek suretiyle devletin yasal bir altyap\u0131 kurma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc bulundu\u011funu ve \u00e7ocu\u011fun geli\u015fimini olumsuz y\u00f6nde etkileyebilecek hususlar\u0131 en aza indiren y\u00f6ntemlerle ki\u015fisel ili\u015fki sa\u011flanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde tedbirler al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini belirtmek gerekir (M.\u015e.N. (2), \u00a7 107).<\/p>\n
20. Bununla birlikte mevzuat\u0131n yorumlanmas\u0131yla ilgili sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmek \u00f6ncelikle derece mahkemelerinin yetkisi ve sorumluluk alan\u0131ndad\u0131r. \u00c7ocu\u011fun \u00fcst\u00fcn yarar\u0131 ba\u015fvuru konusu dava a\u00e7\u0131s\u0131ndan en \u00f6nemli unsur olup olay\u0131n t\u00fcm taraflar\u0131 ile do\u011frudan temas h\u00e2linde bulunan derece mahkemelerinin olay\u0131n ko\u015fullar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha avantajl\u0131 konumda bulundu\u011fu da tart\u0131\u015fmas\u0131zd\u0131r. Anayasa Mahkemesinin rol\u00fc ise bu kurallar\u0131n yorumunun Anayasa\u2019ya uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirlemekle s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi, derece mahkemeleri taraf\u0131ndan izlenen usul\u00fc denetlemekte ve \u00f6zellikle mahkemelerin ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131na ve velayete ili\u015fkin mevzuat h\u00fck\u00fcmlerini yorumlay\u0131p uygularken Anayasa\u2019n\u0131n 20. ve 41. maddelerindeki g\u00fcvenceleri g\u00f6zetip g\u00f6zetmedi\u011fini incelemektedir (Benzer y\u00f6nde de\u011ferlendirmeler i\u00e7in bkz. M.\u015e.N. (2), \u00a7 108; M.M.E. ve T.E., B. No: 2013\/2910, 5\/11\/2015, \u00a7 135).<\/p>\n
21. Ba\u015fvurucu, \u00e7ocu\u011fu ile ki\u015fisel ili\u015fki kurma hakk\u0131n\u0131n m\u00fc\u015fterek \u00e7ocu\u011fun annesince engellendi\u011fini, bu engellemelerin kamusal makamlarca cezaland\u0131r\u0131lmamas\u0131 ve gerekli tedbirlerin al\u0131nmamas\u0131 nedeniyle ara kararlar\u0131n icras\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmedi\u011fini iddia etmi\u015ftir. Bu iddia kar\u015f\u0131s\u0131nda s\u00f6z konusu icra s\u00fcrecindeki takip i\u015flemleri, ilgili mahkemenin ve icra dairesinin tutumu, anne hakk\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen ceza yarg\u0131lama s\u00fcreci gibi bir dizi kamusal i\u015flem ve eylemin bir b\u00fct\u00fcn h\u00e2linde de\u011ferlendirilmesi gerekir. Bu \u015fekilde yap\u0131lacak de\u011ferlendirme, ki\u015fisel ili\u015fki tesisinde kamusal makamlarca \u00fcstlenilmesi gereken pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin yerine getirilip getirilmedi\u011fini sa\u011fl\u0131kl\u0131 bi\u00e7imde ortaya koyabilir.<\/p>\n
22. Ba\u015fvurucunun eski e\u015fi, bo\u015fanma davas\u0131ndan \u00f6nce 6284 say\u0131l\u0131 Kanun kapsam\u0131nda talepte bulunmu\u015f ve ba\u015fvurucu aleyhine koruma tedbirlerine karar verilmi\u015ftir (bkz. \u00a7\u00a7 4-5). Her ne kadar ba\u015fvurucunun eski e\u015fine ve \u00e7ocu\u011funa yakla\u015fmamas\u0131 gerekti\u011fi konusunda tedbir karar\u0131 bulunsa da ayn\u0131 kararlarda \u00e7ocukla ki\u015fisel ili\u015fki tesisine ili\u015fkin kararlar bulunmas\u0131 durumu istisna olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Dolay\u0131s\u0131yla ba\u015fvurucunun \u00e7ocu\u011fuyla ki\u015fisel ili\u015fki kurmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde hakl\u0131 ve me\u015fru bir beklentisi bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
23. S\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde bo\u015fanma davas\u0131 devam ederken de Mahkeme taraf\u0131ndan ba\u015fvurucunun \u00e7ocu\u011fuyla ki\u015fisel ili\u015fki kurmas\u0131 gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcnde ara kararlar\u0131 tesis edilmi\u015ftir. \u00d6yle ki Mahkemece ba\u015fvurucunun mesle\u011fi dikkate al\u0131narak \u00e7ocukla ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131yla g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015fmesi y\u00f6n\u00fcnde ki\u015fisel ili\u015fki tesisine de karar verilmi\u015ftir. Bu kapsamda mahkemelerin ba\u015fvurucunun \u00e7ocu\u011fuyla ki\u015fisel ili\u015fki kurmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde gereken \u00f6ncelikli ad\u0131mlar\u0131 att\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
24. Taraflar aras\u0131nda g\u00f6r\u00fclen bo\u015fanma davas\u0131n\u0131n \u00e7eki\u015fmeli olmas\u0131 nedeniyle ileti\u015fimin olduk\u00e7a azald\u0131\u011f\u0131, ba\u015fvurucu aleyhine ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131yla veya sair surette davac\u0131n\u0131n rahats\u0131z edilmemesi y\u00f6n\u00fcnde tedbir karar\u0131 verilmesinin ileti\u015fimin azalmas\u0131na etki etti\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Di\u011fer taraftan bu olaylar s\u0131ras\u0131nda ba\u015fvurucu, m\u00fc\u015fterek \u00e7ocuklar\u0131 ile g\u00f6r\u00fc\u015febilmesi i\u00e7in mevzuat gere\u011fi icra takibi yapmak zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
25. Ba\u015fvurucu, yap\u0131lan icra takipleri s\u0131ras\u0131nda kar\u015f\u0131 taraf\u0131n icra takibinden haberdar olmas\u0131na ra\u011fmen evde bulunmamas\u0131 nedeniyle belirlenen g\u00fcn ve saatte \u00e7ocu\u011fuyla ki\u015fisel ili\u015fki kuramam\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla kar\u015f\u0131 taraf\u0131n ki\u015fisel ili\u015fki tesis edilece\u011fi g\u00fcn ve saatte kendisine tahsis edilen veya fiilen bulundu\u011fu konutta kalmamay\u0131 tercih etti\u011finin, bu durumu kamu makamlar\u0131na bildirmedi\u011finin de g\u00f6z\u00f6n\u00fcne al\u0131nmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
26. S\u00f6z konusu eylemler nedeniyle ba\u015fvurucu ayn\u0131 zamanda kar\u015f\u0131 taraf hakk\u0131nda ceza yarg\u0131lamas\u0131 s\u00fcreci ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kapsamda ceza yarg\u0131lamas\u0131 s\u00fcrecinin de Anayasa’n\u0131n 20. ve 41. maddelerinin gereklerine uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 incelemek gerekir.<\/p>\n
27. Ba\u015fvurucunun \u00e7ocukla ki\u015fisel ili\u015fkinin engellenmesi nedeniyle \u015fik\u00e2yet ba\u015fvurusunda bulundu\u011fu ve Ceza Mahkemesi taraf\u0131ndan ba\u015fvurucu aleyhine tedbir karar\u0131na h\u00fckmedildi\u011finden bahisle beraat karar\u0131 verildi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r (bkz. \u00a7\u00a7 10-11). \u00d6te yandan ba\u015fvurucu aleyhine verilen tedbir karar\u0131n\u0131n ilgili k\u0131sm\u0131nda (bkz. \u00a7 4) ba\u015fvurucunun “ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131na ili\u015fkin h\u00e2ller sakl\u0131 kalmak \u00fczere \u00e7ocuklar\u0131na yakla\u015fmamas\u0131na” ifadelerineyer verilerek, \u00e7ocukla \u015fahsi ili\u015fki tesisine ili\u015fkin kararlara \u00fcst\u00fcnl\u00fck tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Buna ra\u011fmen Ceza Mahkemesince tedbir kararlar\u0131nda \u00e7ocukla \u015fahsi ili\u015fki kurulmas\u0131na y\u00f6nelik bir mahkeme karar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 durumunun, ba\u015fvurucunun \u00e7ocu\u011fa yakla\u015fmamas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki tedbirin bir istisnas\u0131 olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesi hususu dikkate al\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131r. Sonu\u00e7 olarak Ceza Mahkemesince velayet sahibi olmayan ebeveyn ile \u00e7ocu\u011fun \u015fahsi ili\u015fki kurmas\u0131nda yer alan \u00e7ocu\u011fun \u00fcst\u00fcn yarar\u0131 ve \u00e7ocukla ba\u015fvurucu aras\u0131nda \u015fahsi ili\u015fkiyi yasaklayan bir karar\u0131n mevcut olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetilmeden h\u00fck\u00fcm kuruldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla ki\u015fisel ili\u015fki tesisine dair ara kararlara ili\u015fkin olarak Ceza Mahkemesince bir koruma sa\u011flanamad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
28. Sonu\u00e7 olarak kar\u015f\u0131 taraf\u0131n eylemleri kar\u015f\u0131s\u0131nda olaylar\u0131n oldu\u011fu zaman diliminde, fiilen hayata ge\u00e7irilecek uygun tedbirlerin al\u0131nmamas\u0131 sebebiyle \u00e7ocukla ki\u015fisel ili\u015fki kurulamam\u0131\u015ft\u0131r. A\u00e7\u0131klanan nedenlerle Anayasa’n\u0131n 20. ve 41. maddelerinde yer verilen aile hayat\u0131na sayg\u0131 hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
III. G\u0130DER\u0130M <\/p>\n
29. Ba\u015fvurucu; ihlalin tespiti, yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131 ve 500.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
30. Ba\u015fvuruya konu olayda Anayasa’n\u0131n 20. ve 41. maddelerinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan aile hayat\u0131na sayg\u0131 hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi, ihlalin 9\/6\/1932 tarihli ve 2004 say\u0131l\u0131 \u0130cra ve \u0130flas Kanunu’nun 25\/a ve 341. maddelerinden kaynakland\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bununla birlikte ba\u015fvuru tarihinden ve \u00e7ocukla ki\u015fisel ili\u015fkinin ger\u00e7ekle\u015fmesinden sonra 30\/11\/2021 tarihli ve 31675 say\u0131l\u0131 Resm\u00ee Gazete’de yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 7343 say\u0131l\u0131 Kanun’un 32. maddesi ile 2004 say\u0131l\u0131 Kanunun 25., 25\/a, 25\/b ve 341. maddeleri ilga edilmi\u015ftir. Bu nedenle tespit edilen hak ihlalinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131nda hukuki yarar bulunmamaktad\u0131r (Benzer y\u00f6nde de\u011ferlendirmeler i\u00e7in bkz . M.\u015e.N. (2), \u00a7\u00a7 120-130).<\/p>\n
31. Di\u011fer taraftan s\u00fcre\u00e7 sonucunda ya\u015fan\u0131lan elem ve \u00fcz\u00fcnt\u00fc nedeniyle ba\u015fvurucuya manevi zararlar\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda net 30.000 TL manevi tazminat \u00f6denmesine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
IV. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
A. Aile hayat\u0131na sayg\u0131 hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n KABUL ED\u0130LEB\u0130L\u0130R OLDU\u011eUNA,<\/p>\n
B. Anayasa\u2019n\u0131n 20. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan aile hayat\u0131na sayg\u0131 hakk\u0131n\u0131n \u0130HLAL ED\u0130LD\u0130\u011e\u0130NE,<\/p>\n
C. Ba\u015fvurucuya net30.000 TL manevi tazminat \u00d6DENMES\u0130NE, tazminata ili\u015fkin di\u011fer taleplerin REDD\u0130NE,<\/p>\n
D. 487,60 TL har\u00e7 ve 30.000 TL vek\u00e2let \u00fccretinden olu\u015fan toplam 30.487,60 TL yarg\u0131lama giderinin ba\u015fvurucuya \u00d6DENMES\u0130NE,<\/p>\n
E. \u00d6demelerin karar\u0131n tebli\u011fini takiben ba\u015fvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvuru tarihinden itibaren d\u00f6rt ay i\u00e7inde yap\u0131lmas\u0131na, \u00f6demede gecikme olmas\u0131 h\u00e2linde bu s\u00fcrenin sona erdi\u011fi tarihten \u00f6deme tarihine kadar ge\u00e7en s\u00fcre i\u00e7in yasal FA\u0130Z UYGULANMASINA,<\/p>\n
F. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin bilgi i\u00e7in Konya 5. \u0130cra Ceza Mahkemesine (E.2020\/398, K.2021\/93) ve Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE 19\/11\/2024tarihinde OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verildi.<\/p>\n
D. 487,60 TL har\u00e7 ve 30.000 TL vek\u00e2let \u00fccretinden olu\u015fan toplam 30.487,60 TL yarg\u0131lama giderinin ba\u015fvurucuya \u00d6DENMES\u0130NE,<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi’nin 19\/11\/2024 tarihli ve 2021\/20839 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130 ANAYASA MAHKEMES\u0130 \u00a0 \u00a0 B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR \u00a0 AL\u0130 A\u015eICI BA\u015eVURUSU (Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2021\/20839) \u00a0 Karar Tarihi: 19\/11\/2024 B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR \u00a0 \u00a0 Ba\u015fkan : Hasan Tahsin G\u00d6KCAN \u00dcyeler : Recai AKYEL \u00a0 \u00a0 Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ \u00a0 \u00a0 \u0130rfan F\u0130DAN \u00a0 \u00a0 Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L Raport\u00f6r : Ferhat YILDIZ Ba\u015fvurucu : Ali A\u015eICI Vekili : Av. Osman Turan DURAN \u00a0 I. BA\u015eVURUNUN \u00d6ZET\u0130 1. Ba\u015fvuru, mahkeme kararlar\u0131na ra\u011fmen ki\u015fisel ili\u015fki tesis edilememesi ve bu hususta cayd\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6nlemler al\u0131nmamas\u0131 nedenleriyle aile hayat\u0131na sayg\u0131 hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir. 2. Ba\u015fvuru formu ve ekleri ile Ulusal Yarg\u0131 A\u011f\u0131 Bili\u015fim Sistemi (UYAP) \u00fczerinden temin edilen belgelere g\u00f6re olaylar \u00f6zetle \u015f\u00f6yledir: 3. Ba\u015fvurucu ile M.A. 21\/3\/2015 tarihinde evlenmi\u015ftir. Bu evlilikten 12\/2\/2017 do\u011fumlu m\u00fc\u015fterek bir \u00e7ocuklar\u0131 bulunmaktad\u0131r. A. Ba\u015fvurucu Aleyhine Verilen Tedbir Kararlar\u0131 4. M.A. 1\/12\/2019 tarihinde ba\u015fvurucunun kendisini darp ve tehdit etti\u011finden bahisle \u015fik\u00e2yet\u00e7i olmu\u015f ve ba\u015fvurucu aleyhine 8\/3\/2012 tarihli ve 6284 say\u0131l\u0131 Ailenin Korunmas\u0131 ve Kad\u0131na Kar\u015f\u0131 \u015eiddetin \u00d6nlenmesine Dair Kanun kapsam\u0131nda tedbir uygulanmas\u0131n\u0131 talep etmi\u015ftir. Bunun \u00fczerine Ankara Bat\u0131 1. Aile Mahkemesi 2\/12\/2019 tarihinde koruma talebinin iki ay s\u00fcre ile kabul\u00fcne, \u015fiddet ma\u011fduruna y\u00f6nelik belirli s\u00f6z ve davran\u0131\u015flarda bulunulmamas\u0131na, ikametg\u00e2h\u0131n \u015fiddet ma\u011fduruna tahsisine ve ba\u015fvurucunun evden derh\u00e2l uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na, …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-24783","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n