T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130<\/p>\n
ANAYASA MAHKEMES\u0130<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
YOLDA\u015e AYDIN BA\u015eVURUSU<\/p>\n
(Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2020\/13452)<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Karar Tarihi: 24\/10\/2024<\/p>\n
\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
:<\/p>\n
Basri BA\u011eCI<\/p>\n
\u00dcyeler<\/p>\n
:<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Kenan YA\u015eAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n
Raport\u00f6r<\/p>\n
:<\/p>\n
Ayd\u0131n AYG\u00dcN<\/p>\n
Ba\u015fvurucu<\/p>\n
:<\/p>\n
Yolda\u015f AYDIN<\/p>\n
Vekili<\/p>\n
:<\/p>\n
Av. \u0130lahi \u00d6Z<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
I. BA\u015eVURUNUN KONUSU<\/p>\n
1. Ba\u015fvuru, ceza infaz kurumuna nakli s\u0131ras\u0131nda yan\u0131nda bulundurdu\u011fu s\u00fcreli yay\u0131n nedeniyle infaz kurumuna yasak e\u015fya sokma su\u00e7undan mahk\u00fbm edilen ba\u015fvurucunun ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n
II. BA\u015eVURU S\u00dcREC\u0130<\/p>\n
2. Ba\u015fvuru 9\/4\/2020 tarihinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Komisyon, ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
3. Ba\u015fvuru belgelerinin bir \u00f6rne\u011fi bilgi i\u00e7in Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na (Bakanl\u0131k) g\u00f6nderilmi\u015ftir. Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc bildirmi\u015ftir.<\/p>\n
4. Ba\u015fvurucu, Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 s\u00fcresinde beyanda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
III. OLAY VE OLGULAR <\/p>\n
5. Ba\u015fvuru formu ve eklerinde ifade edildi\u011fi \u015fekliyle ilgili olaylar \u00f6zetle \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
6. Ba\u015fvurucu 1990 do\u011fumlu olup olaylar\u0131n meydana geldi\u011fi tarihte \u0130zmir 3 No.lu T Tipi Kapal\u0131 Ceza \u0130nfaz Kurumunda (Ceza \u0130nfaz Kurumu) silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olma su\u00e7undan tutuklu olarak bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
7. Ba\u015fvurucunun Ceza \u0130nfaz Kurumuna sevki s\u0131ras\u0131nda yan\u0131nda getirdi\u011fi s\u00fcreli yay\u0131n, Ceza \u0130nfaz Kurumu E\u011fitim Kurulu taraf\u0131ndan incelenmi\u015ftir. Yap\u0131lan inceleme sonucunda bas\u0131m tarihi Eyl\u00fcl 2016 olan ESP Sosyalist Kad\u0131n Meclisleri B\u00fclteni isimli derginin Mersin 3. Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011finin (Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011fi) 21\/9\/2016 tarih ve 2016\/4685 D.i\u015f say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 veya sat\u0131\u015fa sunulmas\u0131n\u0131n yasaklanm\u0131\u015f oldu\u011fu tespit edilmi\u015ftir.<\/p>\n
8. S\u00f6z konusu Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011finin karar\u0131n\u0131n gerek\u00e7esinde ba\u015fvurucudan ba\u015fka biri olan \u015f\u00fcpheli T.G. den ele ge\u00e7irilen yay\u0131nlara el konulmas\u0131n\u0131n onaylanmas\u0131ndan ibaret oldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
9. Ceza \u0130nfaz Kurumuna sevki s\u0131ras\u0131nda yan\u0131nda getirdi\u011fi s\u00fcreli yay\u0131n\u0131n da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131n veya sat\u0131\u015fa sunulmas\u0131n\u0131n yasaklanm\u0131\u015f oldu\u011funun tespit edilmesi \u00fczerine ba\u015fvurucu hakk\u0131nda infaz kurumuna yasak e\u015fya sokma su\u00e7undan soru\u015fturma ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
10. \u0130zmir Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131, ba\u015fvurucu hakk\u0131nda 27\/5\/2019 tarihli bir iddianame ile infaz kurumuna yasak e\u015fya sokma su\u00e7undan bir kamu davas\u0131 a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Dava, \u0130zmir 14. Asliye Ceza Mahkemesinde g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
11. Asliye Ceza Mahkemesince yap\u0131lan yarg\u0131lama sonucunda ba\u015fvurucunun s\u00fcreli yay\u0131n\u0131, Ceza \u0130nfaz Kurumuna sevk edilirken yan\u0131nda getirdi\u011fi tespit edilmi\u015ftir. Bununla birlikte Asliye Ceza Mahkemesi ba\u015fvurucunun Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011finin karar\u0131 ile da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 veya sat\u0131\u015fa sunulmas\u0131 yasaklanan ESP Sosyalist Kad\u0131n Meclisleri B\u00fclteni isimli dergiyi e\u015fyalar\u0131yla Ceza \u0130nfaz Kurumuna soktu\u011funu ve derginin \u00fczerinde Ceza \u0130nfaz Kurumu idaresinin g\u00f6r\u00fcld\u00fcs\u00fcnden ge\u00e7ti\u011fine dair bir ibarenin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirlemi\u015ftir. Sonu\u00e7 olarak ba\u015fvurucunun infaz kurumuna yasak e\u015fya sokma su\u00e7undan neticeten erteli olmak \u00fczere 10 ay hapis cezas\u0131yla cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
12. Ba\u015fvurucu Asliye Ceza Mahkemesinin karar\u0131na kar\u015f\u0131 \u0130zmir B\u00f6lge Adliye Mahkemesine istinaf ba\u015fvurusunda bulunmu\u015ftur. \u0130zmir B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesi, Asliye Ceza Mahkemesinin karar\u0131nda esasa ili\u015fkin herhangi bir hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, delillerde ve i\u015flemlerde herhangi bir eksiklik olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ispat bak\u0131m\u0131ndan de\u011ferlendirmenin yerinde oldu\u011funu, eylemin do\u011fru olarak nitelendirildi\u011fini ve kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen su\u00e7 tipine uydu\u011funu belirterek istinaf ba\u015fvurusunun kesin olarak esastan reddine karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
13. Ba\u015fvurucu vekili, \u0130zmir B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesinin nihai karar\u0131n\u0131 13\/3\/2020 tarihinde tebli\u011f alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
IV. \u0130LG\u0130L\u0130 HUKUK<\/p>\n
14. 26\/9\/2004 tarihli ve 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu’nun “\u0130nfaz kurumuna veya tutukevine yasak e\u015fya sokmak” kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 297. maddesinin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
” …<\/p>\n
(2) Birinci f\u0131kra kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan;<\/p>\n
…<\/p>\n
f) Kurum idaresince incelenmek \u00fczere al\u0131nanlar hari\u00e7, mahkemelerce yasaklanm\u0131\u015f veya su\u00e7 \u00f6rg\u00fctlerini temsil eden yay\u0131n, afi\u015f, pankart, resim, sembol, i\u015faret, dok\u00fcman ve benzeri malzemeler ile \u00f6rg\u00fctsel haberle\u015fme ara\u00e7lar\u0131n\u0131,<\/p>\n
…<\/p>\n
ceza infaz kurumuna veya tutukevine sokan, buralarda bulunduran veya kullanan ki\u015fi bir y\u0131ldan \u00fc\u00e7 y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n
…<\/p>\n
(4) Bir ve ikinci f\u0131kralarda tan\u0131mlanan su\u00e7lar\u0131n konusunu olu\u015fturan e\u015fyay\u0131 yan\u0131nda bulunduran veya kullanan h\u00fck\u00fcml\u00fc veya tutuklu, bunu kimden ve ne suretle elde etti\u011fi hususunda bilgi verirse, verilecek ceza yar\u0131 oran\u0131nda indirilir.”<\/p>\n
V. \u0130NCELEME VE GEREK\u00c7E<\/p>\n
15. Anayasa Mahkemesinin 24\/10\/2024 tarihinde yapm\u0131\u015f oldu\u011fu toplant\u0131da ba\u015fvuru incelenip gere\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:<\/p>\n
A. \u0130fade \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u0130hlal Edildi\u011fine \u0130li\u015fkin \u0130ddia<\/p>\n
1. Ba\u015fvurucunun \u0130ddialar\u0131 ve Bakanl\u0131k G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc<\/p>\n
16. Ba\u015fvurucu; s\u00f6z konusu derginin mahkeme karar\u0131 ile sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n veya da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131n yasaklanm\u0131\u015f oldu\u011funu oysa dergiyi bulundurman\u0131n yasak olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, yasal bir partinin \u00e7\u0131karm\u0131\u015f oldu\u011fu derginin bulundurulmas\u0131 nedeniyle cezaland\u0131r\u0131lman\u0131n hukuk devleti ile su\u00e7ta ve cezada kanunilik ilkeleriyle ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir. Ayr\u0131ca yasaklanma karar\u0131ndan \u00f6nce ceza infaz kurumu idareleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla s\u00f6z konusu dergiyi temin etti\u011fini verilen hapis cezas\u0131n\u0131n adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131 ve ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ihlal etti\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
17. Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde, Anayasa Mahkemesinin somut olayla benzer olaylarda verdi\u011fi baz\u0131 kararlara yer verilmi\u015ftir. Daha sonra Bakanl\u0131k, ba\u015fvurucunun ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlal edilip edilmedi\u011fi noktas\u0131nda inceleme yap\u0131l\u0131rken g\u00f6r\u00fc\u015fte de\u011finilen Anayasa ve ilgili mevzuat h\u00fck\u00fcmleri, Anayasa Mahkemesi i\u00e7tihad\u0131 ve somut olay\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc ko\u015fullar\u0131n\u0131n dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini ifade etmi\u015ftir.<\/p>\n
18. Ba\u015fvurucu, Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 beyanlar\u0131nda; su\u00e7lamaya konu edilen dergi hakk\u0131ndaki sat\u0131\u015f yasa\u011f\u0131 ve toplatma karar\u0131n\u0131n kendisinde bulundurma tarihinden sonra ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini, bu dergiyi bulundurman\u0131n cezaland\u0131r\u0131lmaya konu edilmesinin ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn a\u00e7\u0131k ihlali oldu\u011funu belirtmi\u015ftir.<\/p>\n
2. De\u011ferlendirme <\/p>\n
19. Anayasa Mahkemesi, olaylar\u0131n ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan yap\u0131lan hukuki nitelendirmesi ile ba\u011fl\u0131 olmay\u0131p olay ve olgular\u0131n hukuki tavsifini kendisi takdir eder.Ba\u015fvurucu hakk\u0131nda verilen mahk\u00fbmiyet karar\u0131n\u0131n m\u00fcnhas\u0131ran ba\u015fvurucuda ele ge\u00e7en s\u00fcreli yay\u0131na dayand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu nedenle ba\u015fvurucunun iddialar\u0131n\u0131n ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kapsam\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve incelemenin bu kapsamda yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi de\u011ferlendirilmi\u015ftir (Ayhan \u00d6lmez ve di\u011ferleri, B. No: 2015\/15090, 11\/2\/2021, \u00a7 29). Anayasa’n\u0131n iddian\u0131n de\u011ferlendirilmesinde esas al\u0131nacak \u201cD\u00fc\u015f\u00fcnceyi a\u00e7\u0131klama ve yayma h\u00fcrriyeti\u201d kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 26. maddesinin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u00a0\u201cHerkes, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerini s\u00f6z, yaz\u0131, resim veya ba\u015fka yollarla tek ba\u015f\u0131na veya toplu olarak a\u00e7\u0131klama ve yayma hakk\u0131na sahiptir. Bu h\u00fcrriyet resmi makamlar\u0131n m\u00fcdahalesi olmaks\u0131z\u0131n haber veya fikir almak ya da vermek serbestli\u011fini de kapsar…<\/p>\n
Bu h\u00fcrriyetlerin kullan\u0131lmas\u0131, …kamu d\u00fczeni[nin], …korunmas\u0131 …ama\u00e7lar\u0131yla s\u0131n\u0131rlanabilir\u2026\u201d<\/p>\n
a. Kabul Edilebilirlik Y\u00f6n\u00fcnden<\/p>\n
20. A\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmad\u0131\u011f\u0131 ve kabul edilemezli\u011fine karar verilmesini gerektirecek ba\u015fka bir neden de bulunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan ba\u015fvurunun kabul edilebilir oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
b. Esas Y\u00f6n\u00fcnden<\/p>\n
i. M\u00fcdahalenin Varl\u0131\u011f\u0131<\/p>\n
21. Somut olayda ilk derece mahkemesi, Ceza \u0130nfaz Kurumunda bulunan ba\u015fvurucuda Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011finin karar\u0131 ile sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n veya da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131na karar verilen derginin ele ge\u00e7irilmesi sonucunda infaz kurumuna veya tutukevine yasak e\u015fya sokma su\u00e7unun olu\u015ftu\u011funu kabul etmi\u015f ve ba\u015fvurucunun cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na karar vermi\u015ftir. Bu sebeple Anayasa Mahkemesi, mevcut ba\u015fvuruda ba\u015fvurucunun ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne bir m\u00fcdahalede bulunuldu\u011fu sonucuna ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
ii. M\u00fcdahalenin \u0130hlal Olu\u015fturup Olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131<\/p>\n
22. Yukar\u0131da an\u0131lan m\u00fcdahale, Anayasa\u2019n\u0131n 13. maddesinde belirtilen ko\u015fullara uygun olmad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcddet\u00e7e Anayasa\u2019n\u0131n 26. maddesinin ihlalini te\u015fkil edecektir. Anayasa\u2019n\u0131n 13. maddesinin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u00a0\u201cTemel hak ve h\u00fcrriyetler, … yaln\u0131zca Anayasan\u0131n ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere ba\u011fl\u0131 olarak ve ancak kanunla s\u0131n\u0131rlanabilir. Bu s\u0131n\u0131rlamalar, … demokratik toplum d\u00fczeninin … gereklerine ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesine ayk\u0131r\u0131 olamaz.\u201d<\/p>\n
23. M\u00fcdahalenin Anayasa\u2019n\u0131n 13. maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ve somut ba\u015fvuruya uygun d\u00fc\u015fen, kanun taraf\u0131ndan \u00f6ng\u00f6r\u00fclme, Anayasa\u2019n\u0131n 26. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda belirtilen hakl\u0131 sebeplerden bir veya daha fazlas\u0131na dayanma, demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesine ayk\u0131r\u0131 olmama ko\u015fullar\u0131na uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi gerekir.<\/p>\n
\u00a0(1) Kanunilik <\/p>\n
24. M\u00fcdahaleye dayanak olan 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 297. maddesinin kanunla s\u0131n\u0131rlama \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcn\u00fc kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u00a0(2) Me\u015fru Ama\u00e7<\/p>\n
25. Ba\u015fvuruya konu m\u00fcdahalenin Anayasa\u2019n\u0131n 26. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda yer alan kamu d\u00fczeninin korunmas\u0131 ve su\u00e7lar\u0131n \u00f6nlenmesi me\u015fru ama\u00e7lar\u0131 kapsam\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u00a0(3) Demokratik Toplum D\u00fczeninin Gereklerine Uygunluk <\/p>\n
26. Temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere y\u00f6nelik bir m\u00fcdahalenin demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine uygun kabul edilebilmesi i\u00e7in zorunlu bir toplumsal ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lamas\u0131 ve orant\u0131l\u0131 bir m\u00fcdahale olmas\u0131 gerekir (Bekir Co\u015fkun [GK], B. No: 2014\/12151, 4\/6\/2015, \u00a7\u00a7 53-55; Mehmet Ali Ayd\u0131n [GK], B. No: 2013\/9343, 4\/6\/2015, \u00a7\u00a7 70-72; AYM, E.2007\/4, K.2007\/81, 18\/10\/2007; Z\u00fcbeyde F\u00fcsun \u00dcstel ve di\u011ferleri [GK], B. No: 2018\/17635, 26\/7\/2019, \u00a7 73; Ferhat \u00dcst\u00fcnda\u011f, B. No: 2014\/15428, 17\/7\/2018, \u00a7 45).<\/p>\n
27. M\u00fcdahaleyi olu\u015fturan tedbirin zorunlu bir toplumsal ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131n kabul edilebilmesi i\u00e7in amaca ula\u015fmaya elveri\u015fli olmas\u0131, ba\u015fvurulabilecek en son \u00e7are ve al\u0131nabilecek en hafif \u00f6nlem olarak kendisini g\u00f6stermesi gerekmektedir (S\u0131rr\u0131 S\u00fcreyya \u00d6nder [GK], B. No: 2018\/38143, 3\/10\/2019, \u00a7 58; Ferhat \u00dcst\u00fcnda\u011f, \u00a7 46; baz\u0131 farkl\u0131l\u0131klarla birlikte ayr\u0131ca bkz. Bekir Co\u015fkun, \u00a7 51; Tansel \u00c7\u00f6la\u015fan, B. No: 2014\/6128, 7\/7\/2015, \u00a7 51). Orant\u0131l\u0131l\u0131k ise bireyin hakk\u0131 ile kamunun menfaatleri veya m\u00fcdahalenin amac\u0131 ba\u015fkalar\u0131n\u0131n haklar\u0131n\u0131 korumak ise di\u011fer bireylerin hak ve menfaatleri aras\u0131nda adil bir dengenin kurulmas\u0131na i\u015faret etmektedir (Ferhat \u00dcst\u00fcnda\u011f, \u00a7 48; baz\u0131 farkl\u0131l\u0131klarla birlikte ayr\u0131ca bkz. Tansel \u00c7\u00f6la\u015fan, \u00a7\u00a7 46, 49, 50; Hakan Yi\u011fit, B. No: 2015\/3378, 5\/7\/2017, \u00a7\u00a7 59, 68). Bir olayda me\u015fru ama\u00e7lar\u0131n bulunmas\u0131n\u0131n, hakk\u0131 ortadan kald\u0131rmad\u0131\u011f\u0131 vurgulanmal\u0131d\u0131r. \u00d6nemli olan, bu me\u015fru ama\u00e7la hak aras\u0131nda olay\u0131n \u015fartlar\u0131 i\u00e7inde bir denge kurmakt\u0131r (Z\u00fcbeyde F\u00fcsun \u00dcstel ve di\u011ferleri, \u00a7 74; Bekir Co\u015fkun, \u00a7\u00a7 44, 47, 48; Hakan Yi\u011fit, \u00a7\u00a7 58, 61, 66).<\/p>\n
28. Yarg\u0131 mercileri, s\u00f6z konusu dengelemeyi yaparken ve ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne yap\u0131lan m\u00fcdahalenin zorunlu bir toplumsal ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lay\u0131p kar\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendirirken belirli bir takdir yetkisine sahiptir. \u015e\u00fcphesiz somut olayda oldu\u011fu gibi mahkemece ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn propagandas\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kabul edilen yay\u0131nlar\u0131n bireylere, bir kamu g\u00f6revlisine ya da toplumun bir kesimine kar\u015f\u0131 \u015fiddete te\u015fvik mahiyetinde olmas\u0131 durumunda kamu otoritelerinin ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne m\u00fcdahale konusunda takdir marjlar\u0131 \u00e7ok daha geni\u015ftir. Ancak bu takdir pay\u0131, Anayasa Mahkemesinin denetimindedir. Dolay\u0131s\u0131yla Anayasa Mahkemesi, bir m\u00fcdahalenin ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile ba\u011fda\u015f\u0131p ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131na karar vermede yetki sahibi olan (i\u00e7 hukuktaki) son mercidir (di\u011fer \u00e7ok say\u0131daki karar aras\u0131ndan bkz. Ali K\u0131d\u0131k, B. No: 2014\/5552, 26\/10\/2017, \u00a7 41; Kemal K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu, B. No: 2014\/1577, 25\/10\/2017, \u00a7 57; Ay\u015fe \u00c7elik, B. No: 2017\/36722, 9\/5\/2019, \u00a7 39; Cahit Baybariz ve Edep Tekin, \u00a7 34).<\/p>\n
29. Anayasa Mahkemesinin g\u00f6revi, bu denetimi yerine getirirken yarg\u0131 mercilerinin yerini almak de\u011fil onlar\u0131n takdir yetkilerini kullanarak verdikleri kararlar\u0131n Anayasa’n\u0131n 26. maddesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan uygunlu\u011funu denetlemektir. Anayasa Mahkemesi bunu yaparken eldeki ba\u015fvurunun ko\u015fullar\u0131 ile beraber \u00f6zellikle ter\u00f6rle m\u00fccadeleye ba\u011fl\u0131 zorluklar\u0131 da g\u00f6z\u00f6n\u00fcne almaktad\u0131r (Ay\u015fe \u00c7elik, \u00a7 41; Z\u00fcbeyde F\u00fcsun \u00dcstel ve di\u011ferleri, \u00a7 76; S\u0131rr\u0131 S\u00fcreyya \u00d6nder, \u00a7 57).<\/p>\n
30. Bununla birlikte Anayasa Mahkemesi, \u00e7ok say\u0131da karar\u0131nda ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne gerek\u00e7esiz olarak veya Anayasa Mahkemesince ortaya konulan kriterleri kar\u015f\u0131lamayan bir gerek\u00e7e ile yap\u0131lan m\u00fcdahalelerin Anayasa’n\u0131n 26. maddesini ihlal edece\u011fini de ifade etmi\u015ftir. \u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne yap\u0131lan bir m\u00fcdahalenin demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine uygun kabul edilebilmesi i\u00e7in kamu makamlar\u0131 taraf\u0131ndan ortaya konulan gerek\u00e7elerin ilgili ve yeterli olmas\u0131 gerekir (di\u011ferleri aras\u0131ndan bkz. Kemal K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu, \u00a7 58; Bekir Co\u015fkun, \u00a7 56; Tansel \u00c7\u00f6la\u015fan, \u00a7 56; Z\u00fcbeyde F\u00fcsun \u00dcstel ve di\u011ferleri, \u00a7 120).<\/p>\n
\u00a0(4) Somut Olay\u0131n De\u011ferlendirilmesi<\/p>\n
31. Somut olayda Asliye Ceza Mahkemesi, Ceza \u0130nfaz Kurumunun g\u00f6r\u00fcld\u00fcs\u00fcnden ge\u00e7ti\u011fine ili\u015fkin bir ibare bulunmayan ve Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011finin karar\u0131 ile da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 veya sat\u0131\u015f\u0131 yasaklanan derginin ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan Ceza \u0130nfaz Kurumuna sokuldu\u011funu kabul etmi\u015ftir. Asliye Ceza Mahkemesinin karar\u0131n\u0131n temelini olu\u015fturan husus ba\u015fvurucuda bulunan s\u00fcreli yay\u0131n\u0131n Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011fince yasaklanmas\u0131d\u0131r. Bununla birlikte m\u00fcdahaleye dayanak olu\u015fturan Kanun h\u00fckm\u00fc de infaz kurumuna mahkemelerce yasaklanm\u0131\u015f yay\u0131nlar\u0131n sokulmas\u0131n\u0131 cezaland\u0131rmay\u0131 gerektirir tipik fiil olarak tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r. Mevcut olayda \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi gereken mesele, yarg\u0131 mercilerinin ba\u015fvurucunun s\u00f6z konusu dergiyi infaz kurumuna sokmas\u0131 nedeniyle infaz kurumuna yasak e\u015fya sokma su\u00e7undan cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n zorunlu bir toplumsal ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ikna edici bir bi\u00e7imde ortaya koyup koymad\u0131\u011f\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n
32. Ba\u015fvuruya konu derginin ba\u015fvurucudan ele ge\u00e7irilmeden \u00f6nce 21\/9\/2016 tarihinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen ba\u015fka bir soru\u015fturma kapsam\u0131nda Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011fi taraf\u0131ndan bir tedbir karar\u0131 ile da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n ve sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n yasakland\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. \u0130lk derece mahkemesinin mahk\u00fbmiyet karar\u0131nda, ba\u015fvurucudan ele ge\u00e7irilen derginin infaz kurumuna yasak e\u015fya sokma su\u00e7una konu olmas\u0131n\u0131n esas dayana\u011f\u0131 derginin da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n ve sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131na ili\u015fkin olarak verilen karard\u0131r. Di\u011fer bir ifadeyle bahse konu yasaklama karar\u0131n\u0131n ba\u015fvurucuyla ilgisi olmayan ba\u015fka bir soru\u015fturmada al\u0131nan bir koruma tedbiri karar\u0131 oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r (bkz. \u00a7 8).<\/p>\n
33. Koruma tedbirlerinin uyguland\u0131\u011f\u0131 an itibar\u0131yla hen\u00fcz hakk\u0131nda h\u00fck\u00fcm verilmemi\u015f ki\u015filerin temel haklar\u0131na m\u00fcdahalede bulunulmaktad\u0131r. Ba\u015fvuruya konu olayda oldu\u011fu gibi bir soru\u015fturmada koruma tedbirleri uyguland\u0131\u011f\u0131 anda, su\u00e7 isnat edilen fiilin i\u015flenip i\u015flenmedi\u011fi, i\u015flenmi\u015f ise hakk\u0131nda tedbir uygulanan \u015f\u00fcpheli veya san\u0131k taraf\u0131ndan i\u015flenip i\u015flenmedi\u011fi hukuki kesinlikten yoksundur. Bu kesinlik ancak esasa ili\u015fkin yarg\u0131lamada h\u00fckm\u00fcn kesinle\u015fmesi ile ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Buradan \u00e7\u0131kan sonuca g\u00f6re koruma tedbirinin tatbik edildi\u011fi anda hukuki kesinlik \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde bir hakl\u0131l\u0131k de\u011fil g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte bir hakl\u0131l\u0131k i\u00e7erdi\u011fi kabul edilmelidir (H\u00fclya Kar [GK], B. No: 2015\/20360, 7\/2\/2019, \u00a7 24; prima facie kararlar hakk\u0131ndaki a\u00e7\u0131klamalar i\u00e7in bkz. Ali K\u0131d\u0131k, \u00a7\u00a7 57, 62, 63). Mahkemelerin esasa ili\u015fkin \u00e7eli\u015fmeli bir yarg\u0131lama yapmadan koruma tedbiri talepleri hakk\u0131nda ilk bak\u0131\u015fta bir karar vermesi uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n t\u00fcm\u00fcyle \u00e7\u00f6z\u00fcmlendi\u011fi anlam\u0131na gelmez. Zira prima facie verilmi\u015f kararlar, hi\u00e7bir zaman normal bir dava i\u00e7in maddi anlamda kesin h\u00fck\u00fcm te\u015fkil etmez (Ali K\u0131d\u0131k, \u00a7 67; Cahit Baybariz ve Edep Tekin, \u00a7 39; Ayhan \u00d6lmez ve di\u011ferleri, \u00a7 43; \u015e.K., B. No: 2017\/32720, 30\/6\/2021, \u00a7 50 ).<\/p>\n
34. Buna kar\u015f\u0131n ba\u015fvuruya konu olayda Asliye Ceza Mahkemesi gerek\u00e7eli karar\u0131nda s\u00f6z konusu derginin i\u00e7eri\u011fi hakk\u0131nda herhangi bir de\u011ferlendirme yapmam\u0131\u015f, dergi i\u00e7eri\u011finde yer alan a\u00e7\u0131klamalar\u0131n ve yaz\u0131lar\u0131n hangi sebeplerle yasakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamam\u0131\u015ft\u0131r. Bunun yerine Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011finin uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesinde \u00e7eli\u015fmeli bir yarg\u0131lama sonucu al\u0131nmam\u0131\u015f olan ge\u00e7ici bir koruma tedbiri karar\u0131na dayanarak h\u00fckme ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Sonu\u00e7 olarak ilk derece mahkemesi, ba\u015fvurucunun ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine yap\u0131lan m\u00fcdahalenin hangi toplumsal ihtiya\u00e7 bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini ve ula\u015f\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan me\u015fru ama\u00e7larla ba\u015fvurucunun haklar\u0131 aras\u0131ndaki adil dengeyi ne \u015fekilde kurdu\u011funu ikna edici bi\u00e7imde g\u00f6stermemi\u015ftir.<\/p>\n
35. Yukar\u0131daki bilgiler dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ilk derece mahkemesinin ba\u015fvurucunun mahk\u00fbmiyetinin zorunlu toplumsal bir ihtiyaca kar\u015f\u0131l\u0131k geldi\u011fini ilgili ve yeterli bir gerek\u00e7e ile ortaya koydu\u011funun kabul edilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
36. Ba\u015fvurucunun ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne yap\u0131lan m\u00fcdahalenin demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine uygun olmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan Anayasa’n\u0131n 26. maddesinin ihlal edildi\u011fine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
VI. G\u0130DER\u0130M<\/p>\n
37. Ba\u015fvurucu; ihlalin tespiti ile yeniden yarg\u0131lamaya h\u00fckmedilmesi, maddi ve manevi olmak \u00fczere ayr\u0131 ayr\u0131 20.000 TL tazminat \u00f6denmesi talebinde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
38. Ba\u015fvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131nda hukuki yarar bulunmaktad\u0131r. Bu kapsamda karar\u0131n g\u00f6nderildi\u011fi yarg\u0131 mercilerince yap\u0131lmas\u0131 gereken i\u015f yeniden yarg\u0131lama i\u015flemlerini ba\u015flatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula\u015ft\u0131ran nedenleri gideren, ihlal karar\u0131nda belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (6216 say\u0131l\u0131 Kanun’un 50. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda d\u00fczenlenen bireysel ba\u015fvuruya \u00f6zg\u00fc yeniden yarg\u0131lama kurumunun \u00f6zelliklerine ili\u015fkin kapsaml\u0131 a\u00e7\u0131klamalar i\u00e7in bkz. Mehmet Do\u011fan ([GK], B. No: 2014\/8875, 7\/6\/2018, \u00a7\u00a7 54-60; Alig\u00fcl Alkaya ve di\u011ferleri (2), B. No: 2016\/12506, 7\/11\/2019, \u00a7\u00a7 53-60, 66; Kadri Enis Berbero\u011flu (3) [GK], B. No: 2020\/32949, 21\/1\/2021, \u00a7\u00a7 93-100).<\/p>\n
39. \u00d6te yandan somut olayda ihlalin tespit edilmesinin ba\u015fvurucunun u\u011frad\u0131\u011f\u0131 zararlar\u0131n giderilmesi bak\u0131m\u0131ndan yetersiz kalaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla eski h\u00e2le getirme kural\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde ihlalin b\u00fct\u00fcn sonu\u00e7lar\u0131yla ortadan kald\u0131r\u0131labilmesi i\u00e7in ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlali nedeniyle yaln\u0131zca ihlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlar\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ba\u015fvurucuya net 20.000 TL manevi tazminat \u00f6denmesine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
40. Anayasa Mahkemesinin maddi tazminata h\u00fckmedebilmesi i\u00e7in ba\u015fvurucunun u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti\u011fi maddi zarar ile tespit edilen ihlal aras\u0131nda illiyet ba\u011f\u0131 bulunmal\u0131d\u0131r. Ba\u015fvurucunun bu konuda herhangi bir belge sunmam\u0131\u015f olmas\u0131 nedeniyle maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
VII. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle;<\/p>\n
A. \u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n KABUL ED\u0130LEB\u0130L\u0130R OLDU\u011eUNA,<\/p>\n
B. Anayasa\u2019n\u0131n 26. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u0130HLAL ED\u0130LD\u0130\u011e\u0130NE,<\/p>\n
C. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlalinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmak \u00fczere dosyan\u0131n devredildi\u011fi \u0130zmir 14. Asliye Ceza Mahkemesine (E.2019\/438 K. 2019\/877) G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE,<\/p>\n
D. Ba\u015fvurucuya net 20.000 TL manevi tazminat \u00d6DENMES\u0130NE, tazminata ili\u015fkin di\u011fer taleplerin REDD\u0130NE,<\/p>\n
E. 446,90 TL har\u00e7 ve 30.000 TL vek\u00e2let \u00fccretinden olu\u015fan toplam 30.446,90 TL yarg\u0131lama giderinin ba\u015fvurucuya \u00d6DENMES\u0130NE,<\/p>\n
F. \u00d6demelerin, karar\u0131n tebli\u011fini takiben ba\u015fvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvuru tarihinden itibaren d\u00f6rt ay i\u00e7inde yap\u0131lmas\u0131na, \u00f6demede gecikme olmas\u0131 h\u00e2linde bu s\u00fcrenin sona erdi\u011fi tarihten \u00f6deme tarihine kadar ge\u00e7en s\u00fcre i\u00e7in yasal FA\u0130Z UYGULANMASINA,<\/p>\n
G. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE 24\/10\/2024 tarihinde OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verildi.<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi’nin 24\/10\/2024 tarihli ve 2020\/13452 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130 ANAYASA MAHKEMES\u0130 \u00a0 \u00a0 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR \u00a0 YOLDA\u015e AYDIN BA\u015eVURUSU (Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2020\/13452) \u00a0 Karar Tarihi: 24\/10\/2024 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR \u00a0 \u00a0 Ba\u015fkan : Basri BA\u011eCI \u00dcyeler : Engin YILDIRIM \u00a0 \u00a0 R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7 \u00a0 \u00a0 Kenan YA\u015eAR \u00a0 \u00a0 \u00d6mer \u00c7INAR Raport\u00f6r : Ayd\u0131n AYG\u00dcN Ba\u015fvurucu : Yolda\u015f AYDIN Vekili : Av. \u0130lahi \u00d6Z \u00a0 I. BA\u015eVURUNUN KONUSU 1. Ba\u015fvuru, ceza infaz kurumuna nakli s\u0131ras\u0131nda yan\u0131nda bulundurdu\u011fu s\u00fcreli yay\u0131n nedeniyle infaz kurumuna yasak e\u015fya sokma su\u00e7undan mahk\u00fbm edilen ba\u015fvurucunun ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir. II. BA\u015eVURU S\u00dcREC\u0130 2. Ba\u015fvuru 9\/4\/2020 tarihinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Komisyon, ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar vermi\u015ftir. 3. Ba\u015fvuru belgelerinin bir \u00f6rne\u011fi bilgi i\u00e7in Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na (Bakanl\u0131k) g\u00f6nderilmi\u015ftir. Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc bildirmi\u015ftir. 4. Ba\u015fvurucu, Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 s\u00fcresinde beyanda bulunmu\u015ftur. III. OLAY VE OLGULAR 5. Ba\u015fvuru formu ve eklerinde ifade edildi\u011fi \u015fekliyle ilgili olaylar \u00f6zetle \u015f\u00f6yledir: 6. Ba\u015fvurucu 1990 do\u011fumlu olup olaylar\u0131n meydana geldi\u011fi tarihte \u0130zmir 3 No.lu T Tipi Kapal\u0131 Ceza \u0130nfaz Kurumunda (Ceza \u0130nfaz Kurumu) silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olma su\u00e7undan tutuklu olarak bulunmaktad\u0131r. 7. Ba\u015fvurucunun Ceza \u0130nfaz Kurumuna sevki s\u0131ras\u0131nda yan\u0131nda getirdi\u011fi s\u00fcreli yay\u0131n, Ceza \u0130nfaz Kurumu E\u011fitim Kurulu taraf\u0131ndan incelenmi\u015ftir. Yap\u0131lan inceleme sonucunda bas\u0131m tarihi …<\/p>","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27,535],"tags":[],"class_list":["post-24167","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber","category-uncategorized-tr"],"acf":[],"yoast_head":"\n