anayasa mahkemesi karar\u0131<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Esas Say\u0131s\u0131 : 2024\/14<\/p>\n
Karar Say\u0131s\u0131 : 2024\/145<\/p>\n
Karar Tarihi : 23\/7\/2024<\/p>\n
R.G.Tarih-Say\u0131 : 10\/12\/2024-32748<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0130T\u0130RAZ YOLUNA BA\u015eVURAN: Ankara 4. \u0130dare Mahkemesi<\/p>\n
\u0130T\u0130RAZIN KONUSU: 27\/6\/1989 tarihli ve 375 say\u0131l\u0131 Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararname\u2019ye 1\/7\/2022 tarihli ve 7417 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 59. maddesiyle eklenen ek 37. maddenin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda yer alan \u201c\u2026\u0130\u015f Kurumu \u0130l M\u00fcd\u00fcr\u00fc\u2026\u201d ibaresinin Anayasa\u2019n\u0131n 2., 10., 49. ve 70. maddelerine ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclerek iptaline karar verilmesi talebidir.<\/p>\n
OLAY: \u00c7al\u0131\u015fma ve \u0130\u015f Kurumu \u0130l M\u00fcd\u00fcr\u00fc olarak g\u00f6rev yapmakta iken g\u00f6revden al\u0131nan ki\u015finin istihdam uzman\u0131 kadrosuna atanmas\u0131na ili\u015fkin i\u015flemin iptali talebiyle a\u00e7\u0131lan davada itiraz konusu kural\u0131n Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu kan\u0131s\u0131na varan Mahkeme, iptali i\u00e7in ba\u015fvurmu\u015ftur.<\/p>\n
I. \u0130PTAL\u0130 \u0130STENEN VE \u0130LG\u0130L\u0130 G\u00d6R\u00dcLEN KANUN H\u00dcKM\u00dcNDE KARARNAME KURALLARI <\/p>\n
A. \u0130ptali \u0130stenen Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararname Kural\u0131<\/p>\n
Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararname\u2019nin (KHK) itiraz konusu kural\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131 ek 37. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u00a0\u201cEk Madde 37 \u2013 (Ek: 1\/7\/2022-7417\/59 md.)<\/p>\n
M\u00fclga ek 18 inci maddenin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (c) bendinde yer alan \u201cEk g\u00f6stergeleri 3600 (d\u00e2hil) ila 6400 (hari\u00e7) olarak\u201d ibaresi ile \u201cek g\u00f6stergesi 3600 (d\u00e2hil) ila 6400 (hari\u00e7) olarak\u201d ibaresi \u201cEk g\u00f6stergeleri bakanl\u0131k b\u00f6lge m\u00fcd\u00fcr\u00fc (d\u00e2hil) ila bakanl\u0131k genel m\u00fcd\u00fcr\u00fc dengi (hari\u00e7) aras\u0131nda\u201d \u015feklinde, ayn\u0131 f\u0131kran\u0131n (\u00e7) bendinde yer alan \u201cEk g\u00f6stergesi 3600\u2019den daha d\u00fc\u015f\u00fck\u201d ibaresi ise \u201cEk g\u00f6stergesi bakanl\u0131k b\u00f6lge m\u00fcd\u00fcr\u00fcnden daha d\u00fc\u015f\u00fck\u201d \u015feklinde uygulanmak suretiyle; 22\/5\/2003 tarihli ve 4857 say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Kanunu ile 27\/7\/1967 tarihli ve 926 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri Personel Kanunu hari\u00e7 olmak \u00fczere, tabi olduklar\u0131 personel kanununa bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Merkez Te\u015fkilat\u0131, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131, ilgili ve ili\u015fkili kurulu\u015flar, bakanl\u0131klar ve ba\u011fl\u0131, ilgili ve ili\u015fkili kurulu\u015flar\u0131, Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim Kurulu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ile 10\/12\/2003 tarihli ve 5018 say\u0131l\u0131 Kamu Mal\u00ee Y\u00f6netimi ve Kontrol Kanununa ekli (III) say\u0131l\u0131 Cetvelde say\u0131lan d\u00fczenleyici ve denetleyici kurumlar ve Tasarruf Mevduat\u0131 Sigorta Fonunda, m\u00fclga ek 18 inci maddenin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (c) bendinde belirtilen y\u00f6netici kadrolar\u0131 ile bakanl\u0131klar\u0131n ba\u011fl\u0131, ilgili ve ili\u015fkili kurulu\u015flar\u0131n\u0131n il m\u00fcd\u00fcr\u00fc kadrolar\u0131ndan ek 35 inci madde kapsam\u0131na girmeyen kadrolarda bulunup g\u00f6revden al\u0131nan veya g\u00f6revleri sona erenler hakk\u0131nda m\u00fclga ek 18 inci madde h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r.<\/p>\n
Bu madde h\u00fck\u00fcmleri h\u00e2kim ve savc\u0131lar, D\u0131\u015fi\u015fleri meslek memurlar\u0131, m\u00fclki idare amirli\u011fi hizmetleri s\u0131n\u0131f\u0131, milli istihbarat hizmetleri s\u0131n\u0131f\u0131, emniyet hizmetleri s\u0131n\u0131f\u0131, jandarma hizmetleri s\u0131n\u0131f\u0131 ve sahil g\u00fcvenlik hizmetleri s\u0131n\u0131f\u0131 kapsam\u0131na giren ve y\u00f6netici kadrolar\u0131nda bulunanlar ile mevzuat\u0131 uyar\u0131nca g\u00f6revde y\u00fckselme s\u0131nav\u0131yla atan\u0131labilecek kadro veya pozisyonlarda bulunanlar hakk\u0131nda uygulanmaz.<\/p>\n
Bu madde ve ek 35 inci madde h\u00fck\u00fcmleri kapsam\u0131nda 657 say\u0131l\u0131 Kanunun 36 nc\u0131 maddesinin \u201cOrtak H\u00fck\u00fcmler\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn (A) f\u0131kras\u0131n\u0131n (11) numaral\u0131 bendinde say\u0131lan merkez te\u015fkilat\u0131na ait kadrolar ile mesle\u011fe al\u0131nmalar\u0131, yeti\u015ftirilmeleri ve yeterlikleri ayn\u0131 veya benzer nitelik arz eden merkez te\u015fkilat\u0131na ait kadro veya pozisyonlara atanma hakk\u0131 kazananlar, g\u00f6revden al\u0131nd\u0131klar\u0131 veya g\u00f6revlerinin sona erdi\u011fi kurumlar\u0131n y\u00f6netici kadro veya pozisyonlar\u0131nda toplam en az \u00fc\u00e7 y\u0131l g\u00f6rev yapm\u0131\u015f olmalar\u0131 kayd\u0131yla talepleri halinde g\u00f6revden al\u0131nd\u0131klar\u0131 veya g\u00f6revlerinin sona erdi\u011fi kurumlar\u0131n bu kapsamdaki kadro veya pozisyonlar\u0131na da atanabilir. Bu madde kapsam\u0131na girenlerden, g\u00f6revden al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 veya g\u00f6revinin sona erdi\u011fi kurumda mezk\u00fbr nitelikte kadro bulunmayanlar\u0131n atanaca\u011f\u0131 kurum, kariyeri, \u00f6\u011frenim durumu ve ilgilinin tercihi dikkate al\u0131narak Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nca tespit edilir.<\/p>\n
Sosyal G\u00fcvenlik \u0130l M\u00fcd\u00fcr\u00fc ile \u00c7al\u0131\u015fma ve \u0130\u015f Kurumu \u0130l M\u00fcd\u00fcr\u00fc kadrosunda bulunanlardan g\u00f6revden al\u0131nan veya g\u00f6revleri sona erenler hakk\u0131nda da m\u00fclga ek 18 inci maddenin (c) bendi ve bu bende ba\u011fl\u0131 h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r.<\/p>\n
\u00a0(Ek f\u0131kra:27\/12\/2023-7491\/78 md.) 5018 say\u0131l\u0131 Kanuna ekli (III) say\u0131l\u0131 Cetvelde say\u0131lan d\u00fczenleyici ve denetleyici kurumlar ve Tasarruf Mevduat\u0131 Sigorta Fonunda, ek g\u00f6stergesi bakanl\u0131k genel m\u00fcd\u00fcr\u00fc dengi ve \u00fczeri olup ek 35 inci madde kapsam\u0131na girmeyen y\u00f6netici kadro veya pozisyonlar\u0131nda bulunanlar hakk\u0131nda da m\u00fclga ek 18 inci maddenin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (b) bendi ve bu bende ba\u011fl\u0131 h\u00fck\u00fcmleri, bunlar\u0131n atamalar\u0131n\u0131n kurumlar\u0131n\u0131n ili\u015fkili oldu\u011fu bakanl\u0131k kadrolar\u0131na yap\u0131lmas\u0131 suretiyle uygulan\u0131r.<\/p>\n
\u00a0(Ek f\u0131kra:27\/12\/2023-7491\/78 md.) M\u00fclga ek 18 inci maddenin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (c) bendinin (2) numaral\u0131 alt bendi ile d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kra kapsam\u0131na girenler hakk\u0131nda an\u0131lan alt bent h\u00fck\u00fcmleri, bunlar\u0131n kurumlar\u0131n idari uzman unvanl\u0131 kadro veya pozisyonlar\u0131na atanmas\u0131 suretiyle uygulan\u0131r.<\/p>\n
\u00a0(Ek f\u0131kra:27\/12\/2023-7491\/78 md.) Bu madde ile ek 35 inci madde kapsam\u0131nda atama yap\u0131lan idari uzman unvanl\u0131 kadro ve pozisyonlar mali ve sosyal hak ve yard\u0131mlar ile di\u011fer \u00f6zl\u00fck haklar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ek 10 uncu madde kapsam\u0131na dahil idarelerin merkez te\u015fkilatlar\u0131na ait mali hizmetler uzman\u0131 unvanl\u0131 kadroya denktir.<\/p>\n
Bu maddenin uygulanmas\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kabilecek teredd\u00fctleri gidermeye Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yetkilidir.\u201d<\/p>\n
B. \u0130lgili G\u00f6r\u00fclen Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararname Kural\u0131 <\/p>\n
KHK\u2019n\u0131n m\u00fclga ek 18. maddesinin birinci, ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kralar\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u201c22\/5\/2003 tarihli ve 4857 say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Kanunu ile 27\/7\/1967 tarihli ve 926 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Sil\u00e2hl\u0131 Kuvvetleri Personel Kanunu hari\u00e7 olmak \u00fczere, tabi olduklar\u0131 personel kanununa bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n Ba\u015fbakanl\u0131k, bakanl\u0131klar, ba\u011fl\u0131 ve ilgili kurulu\u015flar ile ba\u015fkan ve \u00fcyeleri hari\u00e7 olmak \u00fczere 10\/12\/2003 tarihli ve 5018 say\u0131l\u0131 Kamu Mal\u00ee Y\u00f6netimi ve Kontrol Kanununa ekli (III) say\u0131l\u0131 Cetvelde say\u0131lan d\u00fczenleyici ve denetleyici kurumlar ve Tasarruf Mevduat\u0131 Sigorta Fonunda;<\/p>\n
a) G\u00f6revden al\u0131nan veya g\u00f6rev s\u00fcreleri sona eren m\u00fcste\u015farlar ile ek g\u00f6stergesi 7600 ve daha y\u00fcksek tespit edilen y\u00f6netici kadrolar\u0131nda bulunanlar Ba\u015fbakanl\u0131k merkez m\u00fc\u015faviri kadrolar\u0131na, ek g\u00f6stergesi 7000 olan y\u00f6netici kadrolar\u0131nda bulunanlar Ba\u015fbakanl\u0131k m\u00fc\u015faviri kadrolar\u0131na,<\/p>\n
b) (a) bendinde belirtilenler hari\u00e7 olmak \u00fczere ek g\u00f6stergesi 6400 ve daha y\u00fcksek tespit edilen y\u00f6netici kadrolar\u0131nda veya pozisyonlar\u0131nda bulunanlardan Ba\u015fbakanl\u0131k Merkez Te\u015fkilat\u0131 ile ba\u011fl\u0131 ve ilgili kurulu\u015flar\u0131nda olanlar g\u00f6revden al\u0131nd\u0131klar\u0131nda veya g\u00f6rev s\u00fcreleri sona erdi\u011finde Ba\u015fbakanl\u0131k m\u00fc\u015faviri, bakanl\u0131k merkez te\u015fkilatlar\u0131 ile ba\u011fl\u0131 ve ilgili kurulu\u015flar\u0131nda olanlar bakanl\u0131\u011f\u0131n m\u00fc\u015favir kadrolar\u0131na, d\u00fczenleyici ve denetleyici kurumlar ile Tasarruf Mevduat\u0131 Sigorta Fonunda olanlar kurumlar\u0131n\u0131n m\u00fc\u015favir veya dan\u0131\u015fman kadro veya pozisyonlar\u0131na,<\/p>\n
c) Ek g\u00f6stergeleri 3600 (d\u00e2hil) ila 6400 (hari\u00e7) olarak tespit edilen y\u00f6netici kadro veya pozisyonlar\u0131nda bulunanlar g\u00f6revden al\u0131nd\u0131klar\u0131nda veya g\u00f6rev s\u00fcreleri sona erdi\u011finde;<\/p>\n
1) Daha \u00f6nce 657 say\u0131l\u0131 Kanunun 36 nc\u0131 maddesinin \u201cOrtak H\u00fck\u00fcmler\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn (A) f\u0131kras\u0131n\u0131n (11) numaral\u0131 bendinde say\u0131lan merkez te\u015fkilat\u0131na ait kadrolar ile mesle\u011fe al\u0131nmalar\u0131, yeti\u015ftirilmeleri ve yeterlilikleri ayn\u0131 veya benzer nitelik arz eden merkez te\u015fkilat\u0131na ait kadro veya pozisyonlarda bulunanlar daha \u00f6nceki bu kadro veya pozisyonlar\u0131na,<\/p>\n
2) Daha \u00f6nce (1) numaral\u0131 alt bentte belirtilen kadrolarda bulunmayanlardan ek g\u00f6stergesi 3600 (d\u00e2hil) ila 6400 (hari\u00e7) olarak tespit edilen y\u00f6netici kadro veya pozisyonlar\u0131nda toplam en az \u00fc\u00e7 y\u0131l g\u00f6rev yapm\u0131\u015f olanlar ilgili kuruma ait (1) numaral\u0131 alt bentte yer alan kadro veya pozisyonlardan kurumlar\u0131nca tespit edilmi\u015f olan kadro veya pozisyonlar\u0131na,<\/p>\n
3) (2) numaral\u0131 alt bentte belirtilenlerden \u00fc\u00e7 y\u0131ldan az g\u00f6rev yapm\u0131\u015f olanlar, bu maddeye g\u00f6re ihdas edilmi\u015f say\u0131lan merkez veya ta\u015fra te\u015fkilat\u0131na ait ara\u015ft\u0131rmac\u0131 kadro veya pozisyonlar\u0131na,<\/p>\n
\u00e7) Ek g\u00f6stergesi 3600\u2019den daha d\u00fc\u015f\u00fck tespit edilen y\u00f6netici kadro veya pozisyonlar\u0131nda bulunanlar g\u00f6revden al\u0131nd\u0131klar\u0131nda veya g\u00f6rev s\u00fcreleri sona erdi\u011finde;<\/p>\n
1) Daha \u00f6nce 657 say\u0131l\u0131 Kanunun 36 nc\u0131 maddesinin \u201cOrtak H\u00fck\u00fcmler\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn (A) f\u0131kras\u0131n\u0131n (11) numaral\u0131 bendinde say\u0131lan kadrolar ile mesle\u011fe al\u0131nmalar\u0131, yeti\u015ftirilmeleri ve yeterlilikleri ayn\u0131 veya benzer nitelik arz eden kadro veya pozisyonlarda bulunanlar daha \u00f6nceki bu kadro veya pozisyonlar\u0131na,<\/p>\n
2) Di\u011ferleri, bu maddeye g\u00f6re ihdas edilmi\u015f say\u0131lan merkez veya ta\u015fra te\u015fkilat\u0131na ait ara\u015ft\u0131rmac\u0131 kadro veya pozisyonlar\u0131na,<\/p>\n
atan\u0131rlar. Bu \u015fekilde atananlardan bir ay i\u00e7inde talepte bulunanlar, atamaya yetkili amirler taraf\u0131ndan bu f\u0131kra kapsam\u0131nda yer alan y\u00f6netici kadro veya pozisyonlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki daha \u00f6nce bulunduklar\u0131 veya \u00f6\u011frenim durumlar\u0131 itibar\u0131yla ihraz etmi\u015f olduklar\u0131 unvanlara ili\u015fkin kadro veya pozisyonlara bir ay i\u00e7inde atan\u0131rlar.<\/p>\n
Birinci f\u0131kra kapsam\u0131nda atananlar ile an\u0131lan f\u0131kran\u0131n son c\u00fcmlesi uyar\u0131nca talep \u00fczerine yap\u0131lacak atamalar i\u00e7in uygun bo\u015f kadro veya pozisyon bulunmamas\u0131 h\u00e2linde, bunlar i\u00e7in ba\u015fka bir i\u015fleme gerek kalmaks\u0131z\u0131n, s\u00f6z konusu kadro veya pozisyonlar ihdas edilmi\u015f ve kurumlar\u0131n kadro veya pozisyon cetvellerinin ilgili b\u00f6l\u00fcmlerine eklenmi\u015f say\u0131l\u0131r. Bu \u015fekilde ihdas edilmi\u015f say\u0131lan kadro ve pozisyonlar bo\u015falmas\u0131 h\u00e2linde, herhangi bir i\u015fleme gerek kalmaks\u0131z\u0131n iptal edilmi\u015f say\u0131l\u0131r. An\u0131lan kadro ve pozisyonlara atananlar, atamaya yetkili amirleri taraf\u0131ndan belirlenen birimlerde istihdam edilir.<\/p>\n
Birinci f\u0131kra h\u00fckm\u00fc kapsam\u0131nda atananlardan birinci f\u0131kra kapsam\u0131nda yer alan y\u00f6netici kadro veya pozisyonlar\u0131nda kesintisiz olarak en az iki y\u0131l fiilen g\u00f6rev yapm\u0131\u015f olanlar\u0131n mali haklar\u0131, atand\u0131klar\u0131 s\u00f6z konusu kadro veya pozisyonlarda bulunmalar\u0131 kayd\u0131yla, atand\u0131klar\u0131 tarihi takip eden ay ba\u015f\u0131ndan itibaren ikinci y\u0131l\u0131n sonuna kadar fiili \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u011fl\u0131 \u00f6demeler hari\u00e7, \u00f6nceki g\u00f6revine ait \u00f6deme unsurlar\u0131 esas al\u0131narak verilmeye devam edilir.\u201d<\/p>\n
II. \u0130LK \u0130NCELEME<\/p>\n
1. Anayasa Mahkemesi \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca Z\u00fcht\u00fc ARSLAN, Hasan Tahsin G\u00d6KCAN, Kadir \u00d6ZKAYA, Engin YILDIRIM, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7, Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ, Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU, Selahaddin MENTE\u015e, Basri BA\u011eCI, \u0130rfan F\u0130DAN ve Kenan YA\u015eAR\u2019\u0131n kat\u0131l\u0131mlar\u0131yla 18\/1\/2024 tarihinde yap\u0131lan ilk inceleme toplant\u0131s\u0131nda dosyada eksiklik bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan i\u015fin esas\u0131n\u0131n incelenmesine OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
III. ESASIN \u0130NCELENMES\u0130<\/p>\n
2. Ba\u015fvuru karar\u0131 ve ekleri, Raport\u00f6r Derya ATAKUL taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan i\u015fin esas\u0131na ili\u015fkin rapor, itiraz konusu ve ilgili g\u00f6r\u00fclen KHK kurallar\u0131, dayan\u0131lan Anayasa kurallar\u0131 ve bunlar\u0131n gerek\u00e7eleri ile di\u011fer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gere\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcp d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:<\/p>\n
A. S\u0131n\u0131rlama Sorunu<\/p>\n
3. Anayasa\u2019n\u0131n 152. ile 30\/3\/2011 tarihli ve 6216 say\u0131l\u0131 Anayasa Mahkemesinin Kurulu\u015fu ve Yarg\u0131lama Usulleri Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 40. maddelerine g\u00f6re bir davaya bakmakta olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kararnamesinin h\u00fck\u00fcmlerini Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 g\u00f6rmesi h\u00e2linde veya taraflardan birinin ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ayk\u0131r\u0131l\u0131k iddias\u0131n\u0131n ciddi oldu\u011fu kan\u0131s\u0131na varmas\u0131 durumunda bu h\u00fck\u00fcmlerin iptali i\u00e7in Anayasa Mahkemesine ba\u015fvurmaya yetkilidir. Ancak an\u0131lan maddeler uyar\u0131nca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine ba\u015fvurabilmesi i\u00e7in elinde y\u00f6ntemince a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ve mahkemenin g\u00f6revine giren bir davan\u0131n bulunmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, iptali talep edilen kural\u0131n da o davada uygulanacak olmas\u0131 gerekir. Uygulanacak kural ise bak\u0131lmakta olan davan\u0131n de\u011fi\u015fik evrelerinde ortaya \u00e7\u0131kan sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde veya davay\u0131 sonu\u00e7land\u0131rmada olumlu ya da olumsuz y\u00f6nde etki yapacak nitelikte bulunan kurallard\u0131r.<\/p>\n
4. 375 say\u0131l\u0131 KHK\u2019n\u0131n ek 37. maddesinin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda Sosyal G\u00fcvenlik \u0130l M\u00fcd\u00fcr\u00fc ile \u00c7al\u0131\u015fma ve \u0130\u015f Kurumu \u0130l M\u00fcd\u00fcr\u00fc kadrosunda bulunanlardan g\u00f6revden al\u0131nan veya g\u00f6revleri sona erenler hakk\u0131nda ayn\u0131 KHK\u2019n\u0131n m\u00fclga ek 18. maddesinin (c) bendi ve bu bende ba\u011fl\u0131 h\u00fck\u00fcmlerin uygulanaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. \u0130tiraz konusu kural, an\u0131lan f\u0131krada yer alan \u201c\u2026\u0130\u015f Kurumu \u0130l M\u00fcd\u00fcr\u00fc\u2026\u201d ibaresidir. Buna g\u00f6re \u00c7al\u0131\u015fma ve \u0130\u015f Kurumu \u0130l M\u00fcd\u00fcr\u00fc kadrosuna atanan kamu g\u00f6revlisi g\u00f6revden al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda veya g\u00f6rev s\u00fcresi sona erdi\u011finde 375 say\u0131l\u0131 KHK\u2019n\u0131n m\u00fclga ek 18. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (c) bendinin (1) numaral\u0131 alt bendi uyar\u0131nca; bir kariyer meslek mensubu ise tekrar kariyer meslek kadrosuna atanacak, daha \u00f6nce herhangi bir kariyer meslek grubuna d\u00e2hil olmayan kamu g\u00f6revlilerinden ise ayn\u0131 bendin (2) numaral\u0131 alt bendine g\u00f6re y\u00f6netici pozisyonunda en az \u00fc\u00e7 y\u0131l g\u00f6rev yapm\u0131\u015f olmak \u015fart\u0131yla kurumlar\u0131nca belirlenen bir kariyer meslek kadrosuna atanabilecektir.<\/p>\n
5. \u0130tiraz yoluna ba\u015fvuran Mahkemede g\u00f6r\u00fclmekte olan davan\u0131n konusu \u00c7al\u0131\u015fma ve \u0130\u015f Kurumu \u0130l M\u00fcd\u00fcr\u00fc pozisyonunda en az \u00fc\u00e7 y\u0131l g\u00f6rev yapm\u0131\u015f, daha \u00f6nce kariyer meslek mensubiyeti olmayan kamu g\u00f6revlisinin g\u00f6revden al\u0131nd\u0131ktan sonra, \u00f6zel yar\u0131\u015fma s\u0131nav\u0131yla girilen ve bir kariyer uzmanl\u0131\u011f\u0131 olan istihdam uzmanl\u0131\u011f\u0131 kadrosuna atanmas\u0131na ili\u015fkin i\u015flemin iptali talebine ili\u015fkindir. Bu durumda bak\u0131lmakta olan davan\u0131n konusu g\u00f6zetildi\u011finde kural\u0131n esas\u0131na ili\u015fkin incelemenin an\u0131lan KHK\u2019n\u0131n m\u00fclga ek 18. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (c) bendinin (2) numaral\u0131 alt bendi y\u00f6n\u00fcnden yap\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
B. Anlam ve Kapsam<\/p>\n
6. \u0130tiraz konusu ibarenin yer ald\u0131\u011f\u0131 ek 37. maddenin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda, Sosyal G\u00fcvenlik \u0130l M\u00fcd\u00fcr\u00fc ile \u00c7al\u0131\u015fma ve \u0130\u015f Kurumu \u0130l M\u00fcd\u00fcr\u00fc kadrosunda g\u00f6rev yapmakta iken g\u00f6revden al\u0131nan veya g\u00f6rev s\u00fcresi sona eren kamu g\u00f6revlilerinin, g\u00f6revden al\u0131nd\u0131ktan sonra atanabilecekleri kadrolar\u0131n belirlenmesinde 375 say\u0131l\u0131 KHK\u2019n\u0131n m\u00fclga ek 18. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (c) bendi ve bu bende ba\u011fl\u0131 h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanaca\u011f\u0131 d\u00fczenlenmektedir.<\/p>\n
7. Kural\u0131n at\u0131fta bulundu\u011fu m\u00fclga ek 18. maddenin birinci f\u0131kras\u0131nda ba\u015fbakanl\u0131k, bakanl\u0131klar, ba\u011fl\u0131 ve ilgili kurulu\u015flar ile -ba\u015fkan ve \u00fcyeleri hari\u00e7 olmak \u00fczere- 10\/12\/2003 tarihli ve 5018 say\u0131l\u0131 Kamu Mal\u00ee Y\u00f6netimi ve Kontrol Kanunu\u2019na ekli (III) say\u0131l\u0131 Cetvel\u2019de say\u0131lan d\u00fczenleyici ve denetleyici kurumlar ve Tasarruf Mevduat\u0131 Sigorta Fonunda y\u00f6netici pozisyonunda g\u00f6rev yapan kamu g\u00f6revlilerinin, g\u00f6revlerinden al\u0131nmas\u0131 veya g\u00f6rev s\u00fcrelerinin sona ermesi durumunda bu madde kapsam\u0131nda atanacaklar\u0131 kadrolara yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
8. An\u0131lan f\u0131krada atama yap\u0131labilecek kadrolara \u00e7ok \u00e7e\u015fitli ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131 \u015fekilde yer verilmi\u015f olmakla birlikte itiraz konusu kuralla at\u0131fta bulunulan birinci f\u0131kran\u0131n (c) bendinde, ek g\u00f6stergeleri 3600 (d\u00e2hil) il\u00e2 6400 (hari\u00e7) olarak tespit edilen y\u00f6netici kadro veya pozisyonlar\u0131nda bulunanlar\u0131n g\u00f6revden al\u0131nd\u0131klar\u0131nda veya g\u00f6rev s\u00fcreleri sona erdi\u011finde atanacaklar\u0131 kadrolar d\u00fczenlenmi\u015ftir. Buna g\u00f6re;<\/p>\n
– Daha \u00f6nce 14\/7\/1965 tarihli ve 657 say\u0131l\u0131 Devlet Memurlar\u0131 Kanunu\u2019nun 36. maddesinin \u201cOrtak H\u00fck\u00fcmler\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn (A) f\u0131kras\u0131n\u0131n (11) numaral\u0131 bendinde say\u0131lan ve kariyer meslek olarak da adland\u0131r\u0131lan merkez te\u015fkilat\u0131na ait kadrolar ile mesle\u011fe al\u0131nmalar\u0131, yeti\u015ftirilmeleri ve yeterlilikleri ayn\u0131 veya benzer nitelik ta\u015f\u0131yan merkez te\u015fkilat\u0131na ait kadro veya pozisyonlarda bulunanlar, daha \u00f6nceki bu kadro veya pozisyonlar\u0131na atanacakt\u0131r. B\u00f6ylece 3600 (d\u00e2hil) il\u00e2 6400 (hari\u00e7) ek g\u00f6stergeli y\u00f6netici kadrosuna atanan bir denetim eleman\u0131 veya uzman, g\u00f6revden al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda veya g\u00f6rev s\u00fcresi sona erdi\u011finde tekrar denetim eleman\u0131 veya uzman kadrosuna atanabilecektir.<\/p>\n
– Daha \u00f6nce (1) numaral\u0131 alt bentte belirtilen kadrolarda bulunmayanlardan ek g\u00f6stergesi 3600 (d\u00e2hil) il\u00e2 6400 (hari\u00e7) olarak tespit edilen y\u00f6netici kadro veya pozisyonlar\u0131nda toplam en az \u00fc\u00e7 y\u0131l g\u00f6rev yapm\u0131\u015f olanlar da ilgili kuruma ait (1) numaral\u0131 alt bentte yer alan kariyer meslek kadro veya pozisyonlar\u0131ndan kurumlar\u0131nca tespit edilmi\u015f olan kadro veya pozisyonlara atanacakt\u0131r. Ba\u015fka bir ifadeyle daha \u00f6nce herhangi bir kariyer meslek grubuna d\u00e2hil olmaks\u0131z\u0131n ek g\u00f6stergesi 3600 il\u00e2 6400 aras\u0131nda olan y\u00f6netici pozisyonundaki bir kadroya atanan kamu g\u00f6revlisi, g\u00f6revden al\u0131nmas\u0131 veya g\u00f6rev s\u00fcresinin sona ermesi durumunda, y\u00f6netici pozisyonunda en az \u00fc\u00e7 y\u0131l g\u00f6rev yapm\u0131\u015f olmas\u0131 \u015fart\u0131yla kurumunca belirlenen bir kariyer meslek kadrosuna atanabilecektir.<\/p>\n
– Y\u00f6netici pozisyonunda \u00fc\u00e7 y\u0131ldan az s\u00fcreyle g\u00f6rev yapm\u0131\u015f olanlar ise merkez veya ta\u015fra te\u015fkilat\u0131na ait ara\u015ft\u0131rmac\u0131 kadro veya pozisyonlar\u0131na atanacakt\u0131r.<\/p>\n
9. 375 say\u0131l\u0131 KHK\u2019n\u0131n ek 18. maddesi 2\/7\/2018 tarihli ve 703 say\u0131l\u0131 KHK\u2019n\u0131n 177. maddesiyle y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bununla birlikte 375 say\u0131l\u0131 KHK\u2019ya 1\/7\/2022 tarihinde eklenen ek 37. madde uyar\u0131nca, m\u00fclga ek 18. madde h\u00fck\u00fcmlerine yeniden uygulama alan\u0131 a\u00e7\u0131larak bakanl\u0131klar ve di\u011fer kamu kurulu\u015flar\u0131ndaki \u00fcnvans\u0131z daire ba\u015fkan\u0131 ve muadili kadrolarda yer al\u0131p g\u00f6revden al\u0131nan personel hakk\u0131nda m\u00fclga ek 18. maddeye g\u00f6re i\u015flem tesis edilmesi sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
10. \u0130tiraz konusu kuralla \u00c7al\u0131\u015fma ve \u0130\u015f Kurumu il m\u00fcd\u00fcrleri hakk\u0131nda da m\u00fclga ek 18. maddenin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (c) bendi ve bu bende ba\u011fl\u0131 h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanaca\u011f\u0131 h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kapsamda daha \u00f6nce herhangi bir kariyer meslek grubuna d\u00e2hil olmayan \u00c7al\u0131\u015fma ve \u0130\u015f Kurumu il m\u00fcd\u00fcrlerinin y\u00f6netici pozisyonunda en az \u00fc\u00e7 y\u0131l g\u00f6rev yapm\u0131\u015f olmak kayd\u0131yla kurumlar\u0131nca belirlenecek bir kariyer meslek kadrosuna atanmas\u0131na imk\u00e2n tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
C. \u0130tiraz\u0131n Gerek\u00e7esi<\/p>\n
11. Ba\u015fvuru karar\u0131nda \u00f6zetle; daha \u00f6nce kariyer meslek s\u0131n\u0131f\u0131nda g\u00f6rev yapmayan \u0130\u015f Kurumu \u0130l M\u00fcd\u00fcr\u00fc pozisyonundaki kamu g\u00f6revlilerinin, g\u00f6revden al\u0131nd\u0131ktan sonra, \u00f6zel yar\u0131\u015fma s\u0131nav\u0131yla girilen kariyer uzmanl\u0131k kadrolar\u0131na atanmalar\u0131na imk\u00e2n sa\u011flayan kural\u0131n mesle\u011fe \u00f6zel yar\u0131\u015fma s\u0131nav\u0131yla girenler bak\u0131m\u0131ndan e\u015fitsizli\u011fe sebebiyet verdi\u011fi, kariyer ve liyakat ilkeleriyle ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131, bu durumun \u00e7al\u0131\u015fma bar\u0131\u015f\u0131n\u0131 bozdu\u011fu belirtilerek kural\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 2., 10., 49. ve 70. maddelerine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
\u00c7. Anayasa\u2019ya Ayk\u0131r\u0131l\u0131k Sorunu<\/p>\n
12. Anayasa\u2019n\u0131n \u0130kinci K\u0131sm\u0131\u2019n\u0131n D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nde \u201cIV. Kamu hizmetlerine girme hakk\u0131\u201d kenar ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda 70. maddesinde kamu hizmetlerine girme hakk\u0131na yer verilmi\u015ftir. \u201cHizmete girme\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 maddenin birinci f\u0131kras\u0131nda \u201cHer T\u00fcrk, kamu hizmetlerine girme hakk\u0131na sahiptir\u201d denilmek suretiyle hakk\u0131n tan\u0131m\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f, ikinci f\u0131kras\u0131nda ise \u201cHizmete al\u0131nmada, g\u00f6revin gerektirdi\u011fi niteliklerden ba\u015fka hi\u00e7bir ay\u0131r\u0131m g\u00f6zetilemez\u201d denilmek suretiyle g\u00f6revin gerektirdi\u011fi niteliklerin atamada temel \u00f6l\u00e7\u00fct olarak d\u00fczenlenece\u011fi ifade edilmi\u015ftir. G\u00f6revin gerektirdi\u011fi nitelik kamu hizmetlerinin genel bir ilkesi olan liyakat esas\u0131 \u00fczerinde belirginle\u015fmektedir<\/p>\n
13. Anayasa Mahkemesi; bug\u00fcne kadar verdi\u011fi kararlarla kamu hizmetine girme hakk\u0131n\u0131n sadece bu hizmetlere girmeyi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda kamu hizmetlerinde bulunmay\u0131 ve kalmay\u0131 da g\u00fcvence alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmi\u015ftir (AYM, E.2021\/104, K.2021\/87, 11\/11\/2021, \u00a7\u00a7 42-48).<\/p>\n
14. \u00d6te yandan Anayasa\u2019n\u0131n an\u0131lan maddesinin lafz\u0131 ve ruhunun bir b\u00fct\u00fcn olarak yorumlanmas\u0131ndan hizmete al\u0131nmada esas olan liyakat ilkesinin kadro ve stat\u00fcler aras\u0131ndaki ge\u00e7i\u015fleri de kapsad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulamak gerekir. Buna g\u00f6re kamu g\u00f6revlilerinin g\u00f6revde ilerlemesi ile kadro ve stat\u00fcler aras\u0131ndaki ge\u00e7i\u015fleri de Anayasa\u2019n\u0131n 70. maddesi kapsam\u0131nda kalmaktad\u0131r.<\/p>\n
15. Bununla birlikte kamu hizmetine girme hakk\u0131, var olan kariyer mesle\u011fe, kadroya veya stat\u00fcye ilerlemeyi veya atanabilmeyi g\u00fcvence alt\u0131na almakta olup belli bir kariyer mesle\u011fin, kadronun veya stat\u00fcn\u00fcn olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 garanti etmemektedir. Kariyer mesleklerin, kadrolar\u0131n veya stat\u00fclerin olu\u015fturulmas\u0131 kanun koyucunun takdirindedir. Ancak bir kariyer meslek, kadro veya stat\u00fc olu\u015fturulduktan sonra bunlara atanabilme veya ilerleyebilme \u015fartlar\u0131 kanun koyucu taraf\u0131ndan anayasal g\u00fcvencelere uygun olarak d\u00fczenlenmek zorundad\u0131r.<\/p>\n
16. Anayasa\u2019n\u0131n 70. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda hizmete al\u0131nmada, g\u00f6revin gerektirdi\u011fi niteliklerden ba\u015fka hi\u00e7bir ay\u0131r\u0131m g\u00f6zetilemeyece\u011fi belirtilmek suretiyle atanma ve ilerleme \u00f6l\u00e7\u00fctlerinin g\u00f6revin gerektirdi\u011fi niteliklere uygun olarak d\u00fczenlenmesi zorunlulu\u011funa i\u015faret edilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re atanma ve ilerleme \u00f6l\u00e7\u00fctlerinin g\u00f6revin gerektirdi\u011fi niteliklere uygun d\u00fczenlenmemesi Anayasa\u2019n\u0131n 70. maddesinin ihlal edilmesine neden olabilecektir. Hizmete al\u0131mda ge\u00e7erli olan liyakat ilkesine uygunluk, kamu hizmetinde ilerleme ve y\u00fckselmede de dikkate al\u0131nacak temel anayasal g\u00fcvencelerdendir.<\/p>\n
17. Liyakat, ilgili meslek, kadro veya stat\u00fcye verilen g\u00f6rev ve yetkilerin gere\u011fi gibi ifa ve icra edilebilmesi i\u00e7in ta\u015f\u0131nmas\u0131 gereken niteliklere sahip olunmas\u0131n\u0131 ifade etmektedir. Bu ba\u011flamda bir meslek, kadro veya stat\u00fcye atanmada veya y\u00fckselmede liyakat ilkesinin esas al\u0131n\u0131p al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 belirlenirken s\u00f6z konusu meslek, kadro veya stat\u00fcye ba\u011flanan g\u00f6rev ve yetkilerin neler oldu\u011fu dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
18. 657 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019da devlet memurlar\u0131 i\u00e7in uzmanl\u0131k ve ihtisasa dayal\u0131 kariyer yollar\u0131 olu\u015fturulmu\u015ftur. Bu kapsamda an\u0131lan Kanun\u2019un \u201cUzman istihdam\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 ek 41. maddesinin ikinci, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ve be\u015finci f\u0131kralar\u0131nda uzmanl\u0131\u011fa atanmak i\u00e7in devlet memurlu\u011funa atanmada aranan \u015fartlar\u0131n yan\u0131nda ihtisasla\u015fmaya y\u00f6nelik birtak\u0131m \u015fartlar getirilerek devlet memurlu\u011fu genel stat\u00fcs\u00fc i\u00e7erisinde daha \u00f6zel bir hukuki stat\u00fc olan kariyer meslek gruplar\u0131 olu\u015fturulmu\u015ftur. An\u0131lan f\u0131kralar uyar\u0131nca kariyer uzmanl\u0131k mesle\u011fi;<\/p>\n
– En az d\u00f6rt y\u0131ll\u0131k lisans e\u011fitimi veren hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, i\u015fletme, iktisadi ve idari bilimler fak\u00fcltelerinden veya bakanl\u0131klar ve kamu kurumlar\u0131nca y\u00fcr\u00fct\u00fclen kurumsal hizmet gerekleri \u00e7er\u00e7evesinde en az d\u00f6rt y\u0131ll\u0131k lisans e\u011fitimi veren ve y\u00f6netmelikle belirlenen y\u00fcksek\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131ndan ya da bunlara denkli\u011fi Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim Kurulu taraf\u0131ndan kabul edilen yurt i\u00e7indeki veya yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131ndan mezun olunduktan sonra atan\u0131labilen,<\/p>\n
– Mesle\u011fe uzman yard\u0131mc\u0131s\u0131 olarak \u00f6zel yar\u0131\u015fma s\u0131nav\u0131 ile al\u0131nan,<\/p>\n
– En az \u00fc\u00e7 y\u0131l \u00e7al\u0131\u015fmak ve istihdam edildikleri birimlerce belirlenecek konularda haz\u0131rlayacaklar\u0131 uzmanl\u0131k tezinin, olu\u015fturulacak tez j\u00fcrisi taraf\u0131ndan kabul edilmesi gerekli bulunan,<\/p>\n
– Uzmanl\u0131k yeterlik s\u0131nav\u0131nda ba\u015far\u0131l\u0131 olunmas\u0131 gereken,<\/p>\n
– Yeterlik s\u0131nav\u0131nda ba\u015far\u0131l\u0131 olanlar\u0131n uzman kadrolar\u0131na atanabilmeleri i\u00e7in yabanc\u0131 dil s\u0131nav\u0131ndan asgari (C), d\u0131\u015fi\u015fleri uzmanl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in asgari (B) d\u00fczeyinde veya dil yeterli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan bunlara denkli\u011fi kabul edilen ve uluslararas\u0131 ge\u00e7erlili\u011fi bulunan ba\u015fka bir belgeye yeterlik s\u0131nav\u0131ndan itibaren en ge\u00e7 iki y\u0131l i\u00e7inde sahip olunmas\u0131 gereken,<\/p>\n
bir meslek grubudur.<\/p>\n
19. Dolay\u0131s\u0131yla an\u0131lan maddeye g\u00f6re kamu kurumlar\u0131n\u0131n merkez te\u015fkilatlar\u0131nda kariyer meslek mensubu olarak istihdam edilebilmek i\u00e7in bu mensubiyetin gerektirdi\u011fi; \u201c\u00fcniversitelerin belirli b\u00f6l\u00fcmlerinde lisans e\u011fitimini tamamlam\u0131\u015f olmak\u201d, \u201cmesle\u011fe \u00f6zel yar\u0131\u015fma s\u0131nav\u0131 ile uzman yard\u0131mc\u0131s\u0131 olarak al\u0131nm\u0131\u015f olmak\u201d, \u201cuzman yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131nda en az \u00fc\u00e7 y\u0131l \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f olmak\u201d, \u201cuzmanl\u0131k tezi haz\u0131rlamak ve bunun tez j\u00fcrisi taraf\u0131ndan kabul edilmesi\u201d, \u201cuzmanl\u0131k yeterlilik s\u0131nav\u0131nda ba\u015far\u0131l\u0131 olmak\u201d, \u201cyabanc\u0131 dil s\u0131nav\u0131ndan asgari (c) d\u00fczeyinde puan alm\u0131\u015f olmak\u201d \u015feklinde say\u0131labilecek asgari \u015fartlar\u0131 sa\u011flamak gerekmektedir.<\/p>\n
20. 657 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 36. maddesinin \u201cOrtak H\u00fck\u00fcmler\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn (A) f\u0131kras\u0131n\u0131n (11) numaral\u0131 bendinde kamu kurumlar\u0131ndaki kariyer uzmanl\u0131k kadrolar\u0131 tek tek say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. An\u0131lan bent incelendi\u011finde kariyer meslek olarak da adland\u0131r\u0131lan ve mesle\u011fe \u00f6zel yar\u0131\u015fma s\u0131nav\u0131na tabi tutulmak suretiyle hak kazan\u0131lan kadrolar\u0131n kariyer uzmanl\u0131k kadrolar\u0131ndan ibaret olmad\u0131\u011f\u0131 da a\u00e7\u0131kt\u0131r. S\u00f6z konusu maddenin (A) f\u0131kras\u0131n\u0131n (11) numaral\u0131 bendine g\u00f6re bakanl\u0131klar ile di\u011fer kamu kurumlar\u0131nda istihdam edilen denetim elemanlar\u0131 da kariyer meslek mensubu olup bunlar\u0131n mesle\u011fe al\u0131nmalar\u0131nda \u00f6zel yar\u0131\u015fma s\u0131nav\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda aranan \u015fartlar genellikle ilgili kurumlar\u0131n mevzuat\u0131nda \u00f6zel olarak belirlenmi\u015ftir.<\/p>\n
21. \u0130tiraz konusu kuralla 375 say\u0131l\u0131 KHK\u2019n\u0131n m\u00fclga ek 18. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (c) bendinin (2) numaral\u0131 alt bendine at\u0131fla daha \u00f6nce herhangi bir kariyer meslek grubuna d\u00e2hil olmayan \u00c7al\u0131\u015fma ve \u0130\u015f Kurumu il m\u00fcd\u00fcrlerinin y\u00f6netici pozisyonunda en az \u00fc\u00e7 y\u0131l g\u00f6rev yapm\u0131\u015f olmak kayd\u0131yla kurumlar\u0131n\u0131n merkez te\u015fkilat\u0131na ait bir kariyer meslek kadrosuna atanmas\u0131na imk\u00e2n tan\u0131nmaktad\u0131r. M\u00fclga ek 18. maddenin an\u0131lan alt bendi s\u00f6z konusu ataman\u0131n uzman veya denetim eleman\u0131 kadrolar\u0131ndan kurumlar\u0131nca belirlenecek herhangi birine yap\u0131labilmesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmakla birlikte 657 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 36. maddesinin \u201cOrtak H\u00fck\u00fcmler\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn (A) f\u0131kras\u0131n\u0131n (11) numaral\u0131 bendinde T\u00fcrkiye \u0130\u015f Kurumunun (Kurum) merkez te\u015fkilat\u0131na ait denetim eleman\u0131 kadrosu bulunmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetildi\u011finde ataman\u0131n Kurumun merkez te\u015fkilat\u0131ndaki kariyer uzman kadrolar\u0131na yap\u0131labilece\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
22. 657 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 36. maddesinin \u201cOrtak H\u00fck\u00fcmler\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn (A) f\u0131kras\u0131n\u0131n (11) numaral\u0131 bendi, ek 41. maddesi ve an\u0131lan Kanun\u2019a ekli (1) say\u0131l\u0131 Cetvel g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda kanun koyucunun bakanl\u0131klar ile di\u011fer kamu kurumlar\u0131n\u0131n merkez te\u015fkilat\u0131 kadrolar\u0131nda g\u00f6revlendirilmek \u00fczere istihdam edece\u011fi kariyer meslek mensuplar\u0131na \u00f6zel \u00f6nem atfetti\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Nitekim merkez te\u015fkilat\u0131 kadrosunda kariyer uzman olarak atanmaya hak kazanabilmek i\u00e7in \u00fcniversitelerin belirli b\u00f6l\u00fcmlerinden mezun olma \u015fart\u0131na ilave olarak i\u00e7inde pek \u00e7ok s\u0131nav ve yeterlilik unsuru ta\u015f\u0131yan \u015fartlar getirilmi\u015ftir. Bu ba\u011flamda merkez te\u015fkilat\u0131 kadrosunda istihdam edilecek t\u00fcm uzmanlar i\u00e7in mesleki yeterlili\u011fin yan\u0131nda asgari (c) d\u00fczeyinde yabanc\u0131 dil bilgisi yeterlili\u011fi aranm\u0131\u015ft\u0131r. 657 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un ek 41. maddesinin be\u015finci f\u0131kras\u0131nda; tez, yeterlilik s\u0131nav\u0131 veya yabanc\u0131 dil bilgisi \u015fartlar\u0131nda ba\u015far\u0131 sa\u011flayamayanlar\u0131n uzman yard\u0131mc\u0131s\u0131 \u00fcnvan\u0131n\u0131 kaybedece\u011fi ve kurumlar\u0131nda durumlar\u0131na uygun memur \u00fcnvanl\u0131 kadrolara atanacaklar\u0131 d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
23. Uzman yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131na atanm\u0131\u015f olsalar dahi say\u0131lan \u015fartlar\u0131 yerine getiremeyen kamu g\u00f6revlilerinin uzmanl\u0131k yerine memur kadrosuna atanmas\u0131, bu \u015fartlar\u0131n, bakanl\u0131klar ile di\u011fer kamu kurumlar\u0131n\u0131n merkez te\u015fkilatlar\u0131nda g\u00f6revlendirilen ve belirli bir alanda teknik bilgi ve beceri gerektiren kariyer uzmanl\u0131k mesle\u011finin temel unsurlar\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Kanun\u2019a ekli (1) say\u0131l\u0131 Cetvel ile kanun koyucunun, bakanl\u0131klar ile di\u011fer kamu kurumlar\u0131n\u0131n merkez te\u015fkilatlar\u0131 ile ta\u015fra te\u015fkilatlar\u0131n\u0131n kariyer meslek kadrolar\u0131nda g\u00f6revli uzman ve denetim elemanlar\u0131n\u0131n ayl\u0131k ve \u00f6denekleri ile di\u011fer \u00f6zl\u00fck haklar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da bir farkl\u0131la\u015ft\u0131rmaya gitmi\u015f olmas\u0131 bu tespiti do\u011frulamaktad\u0131r.<\/p>\n
24. Memurlar\u0131n y\u00f6netici kadrolar\u0131na atanmalar\u0131 veya bu g\u00f6revlerden al\u0131narak ba\u015fka bir kadroya atanmalar\u0131 stat\u00fc hukukuna ili\u015fkindir. Stat\u00fc hukukuna g\u00f6re y\u00fcr\u00fct\u00fclen g\u00f6revlere atanman\u0131n usulleri, g\u00f6revin kapsam\u0131 ve s\u00fcresi ile ilgili konularda d\u00fczenleme yapmak anayasal ilkelere ayk\u0131r\u0131 olmamak kayd\u0131yla kanun koyucunun takdirindedir. Bu ba\u011flamda, kanun koyucu, y\u00f6netici kadrosunda g\u00f6rev yapan kamu g\u00f6revlilerinin g\u00f6revden al\u0131nmas\u0131 veya g\u00f6rev s\u00fcresinin dolmas\u0131 durumunda atanacaklar\u0131 kadrolar\u0131 stat\u00fc hukuku \u00e7er\u00e7evesinde belirleyebilir.<\/p>\n
25. Dolay\u0131s\u0131yla farkl\u0131 uygulamalara sebebiyet vermemek, uygulamada farkl\u0131 yorumlardan kaynaklanan sorunlar\u0131 gidermek amac\u0131yla y\u00f6netici kadrosunda g\u00f6rev yapmakta iken g\u00f6revden al\u0131nan veya g\u00f6rev s\u00fcresi sona eren kamu g\u00f6revlilerinin atanabilece\u011fi kadrolar\u0131 belirleyen d\u00fczenlemeler yapmak kanun koyucunun takdirindedir. Bununla birlikte y\u00f6netici kadrosunda bulunanlar\u0131n bu g\u00f6revleri sona erdikten sonra atanacaklar\u0131 kadrolar\u0131n belirlenmesinde de liyakat ilkesi g\u00f6zetilmelidir. An\u0131lan mevzuat h\u00fck\u00fcmleri de g\u00f6zetildi\u011finde kariyer uzmanl\u0131klar\u0131 belli bir alanda teknik bilgi ve beceri sahibi olmay\u0131 gerektirmekte olup y\u00f6neticilik g\u00f6revi icra etmek bu vas\u0131flar\u0131 kendili\u011finden ki\u015fiye kazand\u0131rmamaktad\u0131r.<\/p>\n
26. 15\/7\/2018 tarihli ve 30479 say\u0131l\u0131 Resm\u00ee Gazete\u2019de yay\u0131mlanan (4) numaral\u0131 Bakanl\u0131klara Ba\u011fl\u0131, \u0130lgili, \u0130li\u015fkili Kurum ve Kurulu\u015flar ile Di\u011fer Kurum ve Kurulu\u015flar\u0131n Te\u015fkilat\u0131 Hakk\u0131nda Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Kararnamesi\u2019nin 615. maddesi uyar\u0131nca Kurum, \u00c7al\u0131\u015fma ve Sosyal G\u00fcvenlik Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilgili kurulu\u015fudur. \u00c7al\u0131\u015fma ve \u0130\u015f Kurumu il m\u00fcd\u00fcrlerinin ise 10\/7\/2018 tarihli ve 30474 say\u0131l\u0131 Resm\u00ee Gazete\u2019de yay\u0131mlanan (3) numaral\u0131 \u00dcst Kademe Kamu Y\u00f6neticileri ile Kamu Kurum ve Kurulu\u015flar\u0131nda Atama Usullerine Dair Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Kararnamesi\u2019ne ekli (I) ve (II) say\u0131l\u0131 Cetveller\u2019de yer almamalar\u0131 nedeniyle \u00fcst kademe kamu y\u00f6neticisi olmad\u0131klar\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu itibarla Kurumun il m\u00fcd\u00fcr\u00fc kadrosuna atama 657 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 68. maddesinin (B) f\u0131kras\u0131 ile 76. maddesi kapsam\u0131nda yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
27. An\u0131lan Kanun\u2019un 68. maddesinin (B) f\u0131kras\u0131na g\u00f6re tamam\u0131n\u0131n kamu hizmetinde ge\u00e7irilmesi gerekmeyen belirli hizmet s\u00fcrelerinin varl\u0131\u011f\u0131 ile y\u00fcksek \u00f6\u011frenim g\u00f6rm\u00fc\u015f olmak il m\u00fcd\u00fcr\u00fc kadrosuna atanabilmek i\u00e7in yeterli olmaktad\u0131r. \u0130l m\u00fcd\u00fcr\u00fc olarak atananlardan da Kurumun merkez te\u015fkilat\u0131nda yer alan istihdam uzman\u0131 kadrosuna atanmaya hak kazanabilmek i\u00e7in kural uyar\u0131nca y\u00f6netici pozisyonunda en az \u00fc\u00e7 y\u0131l g\u00f6rev yapm\u0131\u015f olma \u015fart\u0131 aranmaktad\u0131r. B\u00f6ylece bu ki\u015filerden Kurumun merkez te\u015fkilat\u0131n\u0131n kariyer uzman kadrosu i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen an\u0131lan asgari \u015fartlar\u0131 ta\u015f\u0131mas\u0131 beklenmemekte, il m\u00fcd\u00fcr\u00fc kadrosunda \u00fc\u00e7 y\u0131l s\u00fcreyle g\u00f6rev yapm\u0131\u015f olmak istihdam uzman\u0131 kadrosuna atanmak i\u00e7in yeterli g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
28. Anayasa\u2019n\u0131n 70. maddesinde kamu hizmetine al\u0131mlarda bu hizmeti yerine getirecek ki\u015finin g\u00f6revin gerektirdi\u011fi niteliklere sahip olmas\u0131 gerekti\u011fi belirtilerek g\u00f6rev ile nitelik aras\u0131ndaki \u00f6neme vurgu yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla \u00fcstlenilen kamu g\u00f6revi ve bu g\u00f6revin gerektirdi\u011fi nitelik birbirinden ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Buna g\u00f6re, o nitelikler g\u00f6revlilerde bulunmad\u0131k\u00e7a o g\u00f6rev yerine getirilemeyecek ya da iyi bir bi\u00e7imde yerine getirilemeyecekse buna ili\u015fkin niteli\u011fin g\u00f6revin gerektirdi\u011fi nitelik olarak kabul\u00fc m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr (benzer de\u011ferlendirmeler i\u00e7in bkz. AYM, E.1979\/19, K.1979\/39, 9\/10\/1979).<\/p>\n
29. 657 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un ek 41. maddesiyle kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131n\u0131n merkez te\u015fkilat\u0131nda yer alan kariyer uzmanl\u0131klar\u0131 i\u00e7in getirilen atama \u015fartlar\u0131n\u0131n, istihdam uzmanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revinin gerektirdi\u011fi asgari nitelikler oldu\u011funda \u015f\u00fcphe bulunmamaktad\u0131r. Kuralda ise Kurumun ta\u015fra te\u015fkilat\u0131 olan \u00c7al\u0131\u015fma ve \u0130\u015f Kurumu il m\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerinde g\u00f6rev yapan il m\u00fcd\u00fcrlerinin s\u00f6z konusu kadroda \u00fc\u00e7 y\u0131l s\u00fcreyle g\u00f6rev yapm\u0131\u015f olmak kayd\u0131yla an\u0131lan maddede yer alan \u015fartlar\u0131 ta\u015f\u0131madan istihdam uzman\u0131 kadrosuna atanmas\u0131na imk\u00e2n tan\u0131nmaktad\u0131r.<\/p>\n
30. \u0130stihdam uzmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Kurumun merkez te\u015fkilat\u0131nda yer alan bir kadro oldu\u011fu g\u00f6zetildi\u011finde, kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131n\u0131n merkez te\u015fkilat\u0131nda yer alan kariyer meslek kadrolar\u0131na atanmak i\u00e7in 657 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un ek 41. maddesinde d\u00fczenlenen asgari \u015fartlar aranmaks\u0131z\u0131n Kurumun ta\u015fra te\u015fkilat\u0131nda \u00fc\u00e7 y\u0131l s\u00fcreyle il m\u00fcd\u00fcr\u00fc olarak g\u00f6rev yapanlar\u0131n da an\u0131lan kariyer meslek kadrolar\u0131na atanmalar\u0131na imk\u00e2n tan\u0131yan kural\u0131n g\u00f6revin gerektirdi\u011fi niteliklere sahip olma \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcn\u00fc kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenemez. Bu itibarla kural Anayasa\u2019n\u0131n 70. maddesiyle g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan kamu hizmetine al\u0131mda ve hizmetin devam\u0131nda aranan liyakat ilkesiyle ba\u011fda\u015fmamaktad\u0131r.<\/p>\n
31. A\u00e7\u0131klanan nedenlerle kural, Anayasa\u2019n\u0131n 70. maddesine ayk\u0131r\u0131d\u0131r. \u0130ptali gerekir.<\/p>\n
Kadir \u00d6ZKAYA, Recai AKYEL, \u0130rfan F\u0130DAN, Muhterem \u0130NCE, Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L ile \u00d6mer \u00c7INAR bu g\u00f6r\u00fc\u015fe kat\u0131lmam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n
Kural, Anayasa\u2019n\u0131n 70. maddesine ayk\u0131r\u0131 g\u00f6r\u00fclerek iptal edildi\u011finden ayr\u0131ca Anayasa\u2019n\u0131n 2., 10. ve 49. maddeleri y\u00f6n\u00fcnden incelenmemi\u015ftir.<\/p>\n
IV. \u0130PTAL\u0130N D\u0130\u011eER KURALLARA ETK\u0130S\u0130<\/p>\n
32. 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 43. maddesinin (4) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda kanunun, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kararnamesinin veya T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn belirli kurallar\u0131n\u0131n iptali, di\u011fer baz\u0131 h\u00fck\u00fcmlerinin veya tamam\u0131n\u0131n uygulanmamas\u0131 sonucunu do\u011furuyorsa bunlar\u0131n da Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilebilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
33. 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 43. maddesinin (4) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n \u00f6nceki h\u00e2linde KHK\u2019lara da yer verilmi\u015f iken 2\/7\/2018 tarihli ve 703 say\u0131l\u0131 Anayasada Yap\u0131lan De\u011fi\u015fikliklere Uyum Sa\u011flanmas\u0131 Amac\u0131yla Baz\u0131 Kanun ve Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnamelerde De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararname\u2019nin 209. maddesiyle s\u00f6z konusu f\u0131krada yer alan \u201c\u2026kanun h\u00fckm\u00fcnde kararnamenin\u2026\u201d ibareleri \u201c\u2026Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kararnamesinin\u2026\u201d \u015feklinde de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir.<\/p>\n
34. An\u0131lan de\u011fi\u015fikli\u011fin \u201cAnayasada yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklere uyum sa\u011flanmas\u0131 amac\u0131yla 30\/3\/2011 tarihli ve 6216 say\u0131l\u0131 Anayasa Mahkemesinin Kurulu\u015fu ve Yarg\u0131lama Usulleri Hakk\u0131nda Kanunda ibare de\u011fi\u015fiklikleri yap\u0131lmas\u0131 ama\u00e7lanmaktad\u0131r\u201d bi\u00e7imindeki gerek\u00e7esi, Anayasa\u2019da 6771 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019la yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikler kapsam\u0131nda KHK \u00e7\u0131kar\u0131labilme imk\u00e2n\u0131na anayasal olarak son verildi\u011fi ve Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kararnamelerinin Anayasa\u2019da geni\u015f bi\u00e7imde yeniden d\u00fczenlendi\u011fi g\u00f6zetildi\u011finde 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 43. maddesinin (4) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikle ula\u015f\u0131lmak istenen amac\u0131n Anayasa Mahkemesinin KHK\u2019lara ili\u015fkin an\u0131lan f\u0131kra kapsam\u0131ndaki g\u00f6rev ve yetkisinde herhangi bir de\u011fi\u015fiklik yapmak olmay\u0131p KHK \u00e7\u0131kar\u0131labilme imk\u00e2n\u0131na son veren ve Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kararnamesinin yarg\u0131sal denetiminin Anayasa Mahkemesince yap\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fine uyum sa\u011flamak oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Nitekim Anayasa\u2019ya 6771 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019la eklenen ge\u00e7ici 21. maddenin (F) f\u0131kras\u0131n\u0131n \u201cY\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan kanun h\u00fckm\u00fcnde kararnameler hakk\u0131nda 152 nci ve 153 \u00fcnc\u00fc maddelerin uygulanmas\u0131na devam olunur\u201d h\u00fckm\u00fcn\u00fc i\u00e7eren ikinci c\u00fcmlesinde \u201c\u2026devam olunur\u201d ibaresine yer verilmesi de KHK\u2019lara ili\u015fkin yarg\u0131sal denetim g\u00f6rev ve yetkisinin s\u00f6z konusu Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi \u00f6ncesinde mevcut oldu\u011fu \u015fekliyle devam\u0131n\u0131n ama\u00e7land\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir (AYM, E.2018\/115, K.2020\/81, 30\/12\/2020, \u00a7 59).<\/p>\n
35. Bu ba\u011flamda kanun koyucu da Anayasa Mahkemesinin KHK\u2019lara ili\u015fkin g\u00f6rev ve yetkisinin kapsam\u0131n\u0131n var oldu\u011fu \u015fekliyle aynen devam\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019a 703 say\u0131l\u0131 KHK ile eklenen ge\u00e7ici 2. maddenin (4) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda \u201cMahkemenin kanun h\u00fckm\u00fcnde kararnamelere ili\u015fkin g\u00f6rev ve yetkileri devam eder\u201d h\u00fckm\u00fcne yer vermi\u015ftir. Mahkemenin KHK\u2019lara ili\u015fkin g\u00f6rev ve yetkisinin KHK kurallar\u0131n\u0131n iptalinin di\u011fer baz\u0131 KHK h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmamas\u0131 sonucunu do\u011furmas\u0131 durumunda onlar\u0131n iptalini de i\u00e7erdi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 43. maddesinin (4) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131, ge\u00e7ici 2. maddenin (4) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131yla birlikte yorumland\u0131\u011f\u0131nda Anayasa Mahkemesinin, KHK\u2019n\u0131n belirli kurallar\u0131n\u0131n iptali sonucunda uygulanma imk\u00e2n\u0131 kalmayan di\u011fer baz\u0131 h\u00fck\u00fcmlerinin veya t\u00fcm\u00fcn\u00fcn iptaline karar verme g\u00f6rev ve yetkisinin de aynen devam etti\u011finin kabul\u00fc gerekir (AYM, E.2018\/122, K.2020\/14, 19\/2\/2020, \u00a7 47; E.2018\/115, K.2020\/81, 30\/12\/2020, \u00a7 60).<\/p>\n
36. 375 say\u0131l\u0131 KHK\u2019n\u0131n ek 37. maddesinin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda yer alan \u201c\u2026\u0130\u015f Kurumu \u0130l M\u00fcd\u00fcr\u00fc\u2026\u201d ibaresinin iptali nedeniyle uygulanma imk\u00e2n\u0131 kalmayan an\u0131lan c\u00fcmlede yer alan \u201c…\u00c7al\u0131\u015fma ve…\u201d ibaresinin 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 43. maddesinin (4) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 gere\u011fince iptali gerekir.<\/p>\n
V. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
27\/6\/1989 tarihli ve 375 say\u0131l\u0131 Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararname\u2019ye 1\/7\/2022 tarihli ve 7417 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 59. maddesiyle eklenen ek 37. maddenin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda yer alan;<\/p>\n
A. \u201c…\u0130\u015f Kurumu \u0130l M\u00fcd\u00fcr\u00fc…\u201d ibaresinin esas\u0131na ili\u015fkin incelemenin \u201can\u0131lan Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararname\u2019nin m\u00fclga ek 18. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (c) bendinin (2) numaral\u0131 alt bendi\u201d y\u00f6n\u00fcnden yap\u0131lmas\u0131na OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE,<\/p>\n
B. \u201c…\u0130\u015f Kurumu \u0130l M\u00fcd\u00fcr\u00fc…\u201d ibaresinin \u201can\u0131lan Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararname\u2019nin m\u00fclga ek 18. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (c) bendinin (2) numaral\u0131 alt bendi\u201d y\u00f6n\u00fcnden Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funa ve \u0130PTAL\u0130NE, Kadir \u00d6ZKAYA, Recai AKYEL, \u0130rfan F\u0130DAN, Muhterem \u0130NCE, Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L ile \u00d6mer \u00c7INAR\u2019\u0131n kar\u015f\u0131oylar\u0131 ve OY\u00c7OKLU\u011eUYLA,<\/p>\n
C. \u201c…\u00c7al\u0131\u015fma ve…\u201d ibaresinin 30\/3\/2011 tarihli ve 6216 say\u0131l\u0131 Anayasa Mahkemesinin Kurulu\u015fu ve Yarg\u0131lama Usulleri Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 43. maddesinin (4) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 gere\u011fince \u0130PTAL\u0130NE OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE,<\/p>\n
23\/7\/2024 tarihinde karar verildi.<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
Kadir \u00d6ZKAYA<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
Basri BA\u011eCI<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Recai AKYEL<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Selahaddin MENTE\u015e<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
\u0130rfan F\u0130DAN<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Kenan YA\u015eAR<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Muhterem \u0130NCE<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KAR\u015eI OY<\/p>\n
1. \u00c7al\u0131\u015fma ve \u0130\u015f Kurumu \u0130l M\u00fcd\u00fcr\u00fc olarak g\u00f6rev yapmakta iken g\u00f6revden al\u0131nan ki\u015finin istihdam uzman\u0131 kadrosuna atanmas\u0131na ili\u015fkin i\u015flemin iptali istemiyle \u0130stihdam Uzmanlar\u0131 Derne\u011fi taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131lan davada, 27\/6\/1989 tarihli ve 375 say\u0131l\u0131 Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararname\u2019ye 1\/7\/2022 tarihli ve 7417 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 59. maddesiyle eklenen ek 37. maddenin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda yer alan \u201c\u2026\u0130\u015f Kurumu \u0130l M\u00fcd\u00fcr\u00fc\u2026\u201d ibaresinin Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu kan\u0131s\u0131na varan \u0130dare Mahkemesi iptali i\u00e7in ba\u015fvurmu\u015ftur.<\/p>\n
2. 375 say\u0131l\u0131 KHK\u2019n\u0131n ek 37. maddesinin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda Sosyal G\u00fcvenlik \u0130l M\u00fcd\u00fcr\u00fc ile \u00c7al\u0131\u015fma ve \u0130\u015f Kurumu \u0130l M\u00fcd\u00fcr\u00fc kadrosunda bulunanlardan g\u00f6revden al\u0131nan veya g\u00f6revleri sona erenler hakk\u0131nda ayn\u0131 KHK\u2019n\u0131n m\u00fclga ek 18. maddesinin (c) bendi ve bu bende ba\u011fl\u0131 h\u00fck\u00fcmlerin uygulanaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
3. Buna g\u00f6re \u00c7al\u0131\u015fma ve \u0130\u015f Kurumu \u0130l M\u00fcd\u00fcr\u00fc kadrosuna atanan kamu g\u00f6revlisi g\u00f6revden al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda veya g\u00f6rev s\u00fcresi sona erdi\u011finde 375 say\u0131l\u0131 KHK\u2019n\u0131n m\u00fclga ek 18. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (c) bendinin (1) numaral\u0131 alt bendi uyar\u0131nca; bir kariyer meslek mensubu ise tekrar kariyer meslek kadrosuna atanacak, daha \u00f6nce herhangi bir kariyer meslek grubuna d\u00e2hil olmayan kamu g\u00f6revlilerinden ise ayn\u0131 bendin (2) numaral\u0131 alt bendine g\u00f6re y\u00f6netici pozisyonunda en az \u00fc\u00e7 y\u0131l g\u00f6rev yapm\u0131\u015f olmak \u015fart\u0131yla kurumlar\u0131nca belirlenen bir kariyer meslek kadrosuna atanabilecektir.<\/p>\n
4. Mahkememiz \u00e7o\u011funlu\u011fu taraf\u0131ndan, daha \u00f6nce herhangi bir kariyer meslek grubuna d\u00e2hil olmayan \u00c7al\u0131\u015fma ve \u0130\u015f Kurumu il m\u00fcd\u00fcrlerinin y\u00f6netici pozisyonunda en az \u00fc\u00e7 y\u0131l g\u00f6rev yapm\u0131\u015f olmalar\u0131 kayd\u0131yla kurumlar\u0131nca belirlenecek bir kariyer meslek kadrosuna atanmalar\u0131na imk\u00e2n tan\u0131yan kural\u0131n, iptaline karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
5. \u00c7o\u011funlu\u011fun gerek\u00e7esinde, kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131n\u0131n merkez te\u015fkilat\u0131nda yer alan kariyer meslek kadrolar\u0131na atanmak i\u00e7in 657 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un ek 41. maddesinde d\u00fczenlenen asgari \u015fartlar aranmaks\u0131z\u0131n Kurumun ta\u015fra te\u015fkilat\u0131nda \u00fc\u00e7 y\u0131l s\u00fcreyle il m\u00fcd\u00fcr\u00fc olarak g\u00f6rev yapanlar\u0131n an\u0131lan kariyer meslek kadrolar\u0131na atanmalar\u0131na imk\u00e2n tan\u0131yan kural\u0131n g\u00f6revin gerektirdi\u011fi niteliklere sahip olma \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcn\u00fc ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131 ve Anayasan\u0131n 70. maddesine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu sonuca ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
6. A\u015fa\u011f\u0131da a\u00e7\u0131klanan nedenlerle taraf\u0131m\u0131zca bu sonuca i\u015ftirak etmek m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
7. Anayasa Mahkemesi bug\u00fcne kadar, Anayasa\u2019n\u0131n 70. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan kamu hizmetine girme hakk\u0131n\u0131n, kamu g\u00f6revine zaten girmi\u015f\/al\u0131nm\u0131\u015f olan ki\u015filerin kadro ve stat\u00fcler aras\u0131ndaki ge\u00e7i\u015flerini de kapsad\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u00e7tihat etmemi\u015ftir. \u00c7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde de bu y\u00f6nde bir at\u0131f bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
8. \u00c7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde, an\u0131lan hususun s\u00f6z konusu 70. maddenin kapsam\u0131na dahil edilmesinin gerek\u00e7esi \u201c14. \u2026 Anayasa\u2019n\u0131n an\u0131lan maddesinin lafz\u0131 ve ruhunun bir b\u00fct\u00fcn olarak yorumlanmas\u0131ndan hizmete al\u0131nmada esas olan liyakat ilkesinin kadro ve stat\u00fcler aras\u0131ndaki ge\u00e7i\u015fleri de kapsad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulamak gerekir. Buna g\u00f6re kamu g\u00f6revlilerinin g\u00f6revde ilerlemesi ile kadro ve stat\u00fcler aras\u0131ndaki ge\u00e7i\u015fleri de Anayasa\u2019n\u0131n 70. maddesi kapsam\u0131nda kalmaktad\u0131r.\u201d \u015feklinde ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n
9. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere \u00c7o\u011funluk\u00e7a konu 70. maddenin kapsam\u0131na al\u0131n\u0131rken, Anayasa\u2019n\u0131n 70. maddesinin \u201clafz\u0131na\u201d ve \u201cruhuna\u201d dayan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Gerek\u00e7e olarak s\u00f6z konusu maddenin lafz\u0131 ve ruhu g\u00f6sterilmi\u015ftir. Ancak kararda maddenin lafz\u0131n\u0131n ve ruhunun ne \u015fekilde bu yorumu gerektirdi\u011fine dair hi\u00e7bir a\u00e7\u0131klama yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Maddenin lafz\u0131 \u201cHer T\u00fcrk, kamu hizmetlerine girme hakk\u0131na sahiptir. \/ Hizmete al\u0131nmada, g\u00f6revin gerektirdi\u011fi niteliklerden ba\u015fka hi\u00e7bir ay\u0131r\u0131m g\u00f6zetilemez.\u201d \u015feklindedir. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi laf\u0131zda sadece \u201chizmete girme\u201d ve \u201chizmete al\u0131m\u201ddan s\u00f6z edilmekte olup, kamu hizmetine zaten girmi\u015f\/al\u0131nm\u0131\u015f ki\u015filerin \u201ckadro ve stat\u00fcler aras\u0131ndaki ge\u00e7i\u015fleri\u201d ile ilgili olan ya da bunu herhangi bir \u015fekilde ima eden herhangi bir ibare bulunmamaktad\u0131r. Maddenin ruhundan kastedilenin ne oldu\u011fuysa anla\u015f\u0131lamamaktad\u0131r.<\/p>\n
10. Anayasa\u2019n\u0131n 70. maddesinin lafz\u0131n\u0131n yukar\u0131da belirtilen \u015fekilde yorum yapmaya elveri\u015fli olmad\u0131\u011f\u0131 bir durumda ise tarihsel yorum, sistematik yorum ve uluslararas\u0131 belgeleri de dikkate alan ama\u00e7sal yorum y\u00f6ntemleri uygulanarak bir sonuca var\u0131lmas\u0131 gerekir. Nitekim Anayasa Mahkemesi bu y\u00f6ntemleri uygulayarak Anayasa\u2019n\u0131n 70. maddesinin kapsam\u0131na ili\u015fkin i\u00e7tihad\u0131n\u0131 geli\u015ftirmi\u015f ve ilk defa yak\u0131n tarihli bir karar\u0131nda kamu hizmetine girme hakk\u0131n\u0131n sadece bu hizmetlere girmeyi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda kamu hizmetlerinde bulunmay\u0131 ve kalmay\u0131 da g\u00fcvence alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmi\u015ftir (AYM, E.2021\/104, K.2021\/87, 11\/11\/2021, \u00a7\u00a7 42-48). An\u0131lan kararda Mahkeme, kamu hizmetine girme hakk\u0131n\u0131n 1924 ve 1961 Anayasalar\u0131ndaki d\u00fczenleni\u015f bi\u00e7imini, 70. maddenin 1982 Anayasas\u0131 i\u00e7inde sistematik olarak d\u00fczenlendi\u011fi yeri ve ayn\u0131 ana ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda yer alan 71. maddede kullan\u0131lan lafz\u0131, ayn\u0131 hakk\u0131n uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler ve belgelerdeki d\u00fczenleni\u015f bi\u00e7imini dikkate al\u0131p, ayr\u0131nt\u0131l\u0131 de\u011ferlendirmeler yaparak belirtilen sonuca varabilmi\u015ftir.<\/p>\n
11. Ancak eldeki itiraz ba\u015fvurusunda \u00e7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde hi\u00e7bir a\u00e7\u0131klama yap\u0131lmadan -\u00f6nceki karara konu hususa k\u0131yasla maddenin kapsam\u0131na girmesi daha g\u00fc\u00e7 olan bir husus olan- kamu hizmetine zaten girmi\u015f\/al\u0131nm\u0131\u015f ki\u015filerin, \u201ckadro ve stat\u00fcler aras\u0131ndaki ge\u00e7i\u015fleri\u201d madde kapsam\u0131na dahil edilmi\u015ftir. Temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere ili\u015fkin Anayasa maddelerinin lafz\u0131ndan anla\u015f\u0131lmayan bir hususun tutarl\u0131 ve ikna edici \u015fekilde dayanaklar\u0131 g\u00f6sterilmeden ilgili Anayasa h\u00fckm\u00fc kapsam\u0131na dahil edilmesi ve b\u00f6ylelikle daha y\u00fcksek bir standard\u0131 ifade eden temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck d\u00fczeyinde anayasal koruma sa\u011flanmas\u0131 Anayasa Mahkemesinin Anayasa h\u00fck\u00fcmlerini yorumlama g\u00f6revi ile Anayasa koyucu gibi hareket etme aras\u0131nda asla a\u015f\u0131lmamas\u0131 gereken s\u0131n\u0131r\u0131 belirsizle\u015ftirebilir.<\/p>\n
12. Hal b\u00f6yle olunca somut ba\u015fvuruda, itiraz konusu kural\u0131n, \u00f6nceki i\u00e7tihattan farkl\u0131la\u015ft\u0131r\u0131larak Anayasa\u2019n\u0131n 70. maddesi kapsam\u0131nda incelenmesi \u015feklindeki \u00e7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131lmamakta ve \u00f6nceki i\u00e7tihad\u0131n devam ettirilmesi gerekti\u011fini de\u011ferlendirmekteyim.<\/p>\n
13. Anayasa Mahkemesinin yerle\u015fik i\u00e7tihad\u0131nda ise benzer meseleler Anayasa\u2019n\u0131n 70. maddesiyle ilgili g\u00f6r\u00fclmeyip, 2 ve 10. maddesi kapsam\u0131nda incelenmi\u015f ve Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 bulunmam\u0131\u015ft\u0131r (AYM, E.2014\/177, K.2015\/49, 14\/05\/2015; AYM, E.2014\/87, K.2015\/112, 08\/12\/2015). Daha da \u00f6nemlisi eldeki itiraz ba\u015fvurusunda dava konusu ibarelerin bulundu\u011fu kuralda \u0130\u015f Kurumu \u0130l M\u00fcd\u00fcr\u00fc kadrosunda bulunanlardan g\u00f6revden al\u0131nan veya g\u00f6revleri sona erenler hakk\u0131nda m\u00fclga ek 18 inci maddenin (c) bendi ve bu bende ba\u011fl\u0131 h\u00fck\u00fcmlerin uygulanaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015f ve dava konusu ibareler 375 say\u0131l\u0131 KHK\u2019n\u0131n m\u00fclga ek 18. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (c) bendinin (2) numaral\u0131 alt bendi y\u00f6n\u00fcnden incelenmi\u015ftir. An\u0131lan alt bent ise daha \u00f6nce Anayasa Mahkemesi taraf\u0131ndan incelenmi\u015f ve Anayasa\u2019n\u0131n 2. ve 10. maddelerine ayk\u0131r\u0131 bulunmam\u0131\u015ft\u0131r (AYM, E.2015\/61, K.2016\/172, 02\/11\/2016, \u00a7\u00a7 128-132). Bu durumda Mahkeme ayn\u0131 konuyu daha \u00f6nce incelemi\u015f ve Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 bulmam\u0131\u015fken, \u00e7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde bu kez Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 bulunmu\u015ftur. Ancak \u00e7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde ayn\u0131 konuya ili\u015fkin karardan neden ayr\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ise a\u00e7\u0131klanmam\u0131\u015ft\u0131r. \u00dcstelik \u00e7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde dava konusu kural ba\u015fka kanun h\u00fck\u00fcmleriyle k\u0131yaslamas\u0131 yap\u0131larak sonuca var\u0131lm\u0131\u015f anayasall\u0131k denetiminin \u00f6tesinde bir denetim yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
14. Hal b\u00f6yle olunca, Mahkememizin yerle\u015fik i\u00e7tihad\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde ve an\u0131lan i\u00e7tihat da belirtilen gerek\u00e7elerle dava konusu ibarelerin Anayasa\u2019n\u0131n 2. ve 10. maddelerine ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Anayasa\u2019n\u0131n 49. ve 70. maddeleriyle ise ilgisinin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor ve \u00e7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131lm\u0131yorum.<\/p>\n
\u00a0 <\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
Kadir \u00d6ZKAYA<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KAR\u015eIOY GEREK\u00c7ES\u0130<\/p>\n
1. Mahkememiz \u00e7o\u011funlu\u011fu taraf\u0131ndan, daha \u00f6nce herhangi bir kariyer meslek grubuna d\u00e2hil olmayan \u00c7al\u0131\u015fma ve \u0130\u015f Kurumu il m\u00fcd\u00fcrlerinin y\u00f6netici pozisyonunda en az \u00fc\u00e7 y\u0131l g\u00f6rev yapm\u0131\u015f olmalar\u0131 kayd\u0131yla kurumlar\u0131nca belirlenecek bir kariyer meslek kadrosuna atanmalar\u0131na imk\u00e2n tan\u0131yan kural\u0131n, iptaline karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
2. \u00c7o\u011funlu\u011fun gerek\u00e7esinde, kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131n\u0131n merkez te\u015fkilat\u0131nda yer alan kariyer meslek kadrolar\u0131na atanmak i\u00e7in 657 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un ek 41. maddesinde d\u00fczenlenen asgari \u015fartlar aranmaks\u0131z\u0131n Kurumun ta\u015fra te\u015fkilat\u0131nda \u00fc\u00e7 y\u0131l s\u00fcreyle il m\u00fcd\u00fcr\u00fc olarak g\u00f6rev yapanlar\u0131n an\u0131lan kariyer meslek kadrolar\u0131na atanmalar\u0131na imk\u00e2n tan\u0131yan kural\u0131n g\u00f6revin gerektirdi\u011fi niteliklere sahip olma \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcn\u00fc ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131 ve Anayasan\u0131n 70. maddesine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu sonuca ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
3. Kamu g\u00f6revlileri ile kamu y\u00f6netimleri aras\u0131ndaki hizmet ili\u015fkileri kural tasarruflarla d\u00fczenlenen stat\u00fc hukukuna tabidir. Kamu personeli, belirli bir stat\u00fcde, nesnel kurallara g\u00f6re hizmet y\u00fcr\u00fctmekte, o stat\u00fcn\u00fcn sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 ayl\u0131k, \u00fccret, atanma, y\u00fckselme, nakil gibi kimi \u00f6znel haklara sahip olmaktad\u0131r. Bu kapsamda memurlar\u0131n y\u00f6netici kadrolar\u0131na atanmalar\u0131 veya bu g\u00f6revlerden al\u0131narak ba\u015fka bir kadroya atanmalar\u0131 da stat\u00fc hukukuna ili\u015fkindir. Stat\u00fc hukukuna g\u00f6re y\u00fcr\u00fct\u00fclen g\u00f6revlere atanman\u0131n usulleri, g\u00f6revin kapsam\u0131 ve s\u00fcresi ile ilgili konularda anayasal ilkelere ayk\u0131r\u0131 olmamak kayd\u0131yla d\u00fczenleme yapmak kanun koyucunun takdirindedir.<\/p>\n
4. \u0130tiraz konusu kuralla, y\u00f6netici kadrosunda g\u00f6rev yapmakta iken g\u00f6revden al\u0131nan veya g\u00f6rev s\u00fcresi sona eren kamu g\u00f6revlilerinin g\u00f6revden al\u0131nd\u0131ktan sonra atanabilece\u011fi kadrolar\u0131 belirleyerek uygulamada farkl\u0131 yorumlardan kaynaklanan sorunlar\u0131 gidermek amac\u0131yla d\u00fczenleme yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu amac\u0131n kamu yarar\u0131na y\u00f6nelik olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenemez. \u0130ptali istenilen kural ile ama\u00e7lanan kamu yarar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fip ger\u00e7ekle\u015fmeyece\u011fi ise anayasall\u0131k denetiminin kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n
5. Kural\u0131n d\u00fczenlenme amac\u0131 g\u00f6zetildi\u011finde, mahkememiz \u00e7o\u011funlu\u011fu taraf\u0131ndan \u00f6ncelikle Anayasa\u2019n\u0131n 70. maddesi y\u00f6n\u00fcnden yap\u0131lan incelemeye ve ula\u015f\u0131lan sonuca kat\u0131lmak m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
6. Anayasa\u2019n\u0131n 70. maddesinde kamu hizmetlerine girme hakk\u0131na yer verilmi\u015ftir. \u00d6te yandan Anayasa Mahkemesi (AYM) kamu hizmetine girme hakk\u0131n\u0131n sadece bu hizmetlere girmeyi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda kamu hizmetlerinde bulunmay\u0131 ve kalmay\u0131 da g\u00fcvence alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmi\u015ftir (AYM, E.2021\/104, K.2021\/87, 11\/11\/2021, \u00a7\u00a7 42-48).<\/p>\n
7. Bununla beraber kamu g\u00f6revlilerinin kadro ve stat\u00fcler aras\u0131ndaki ge\u00e7i\u015flerinin de Anayasa\u2019n\u0131n 70. maddesi kapsam\u0131nda oldu\u011funu s\u00f6ylemek ise g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Nitekim AYM benzer bir kural hakk\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 denetimde kural\u0131, Anayasa\u2019n\u0131n 70. maddesiyle ilgili g\u00f6rmemi\u015ftir (AYM, E.2014\/87, K.2015\/112, 08\/12\/2015, \u00a7 77). AYM, kadro ve stat\u00fcler aras\u0131ndaki ge\u00e7i\u015fleri Anayasa\u2019n\u0131n 2. ve 128 maddeleri y\u00f6n\u00fcnden incelemi\u015ftir (AYM, E.2022\/47, K.2023\/124, 13\/07\/2023, \u00a7 21).<\/p>\n
8. Bu itibarla, \u00f6ncelikle kural\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 70. maddesi y\u00f6n\u00fcnden incelenmesi y\u00f6nteminin AYM uygulamas\u0131na ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu belirtmek gerekir. \u00d6te yandan bir an i\u00e7in inceleme y\u00f6nteminin do\u011fru oldu\u011fu kabul edilse bile \u00e7o\u011funlu\u011fun gerek\u00e7esi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, stat\u00fc hukukuna ili\u015fkin d\u00fczenlemelerde geni\u015f takdir yetkisine sahip olan kanun koyucunun iradesinin yerindelik s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n a\u015f\u0131larak denetlendi\u011fi izlenimi olu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n
9. \u015eu h\u00e2lde itiraz konusu kural\u0131n \u00f6ncelikle inceleme y\u00f6nteminin do\u011fru belirlenmesi ve denetimin ona g\u00f6re yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Dava konusu kural\u0131n Anayasal denetim ba\u011flam\u0131nda iki y\u00f6n\u00fc bulunmaktad\u0131r. Bunlardan ilki, y\u00f6netici pozisyonunda g\u00f6rev yapan personelin g\u00f6revden al\u0131nmas\u0131 durumunda kariyer meslek kadrosuna atanmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren kural\u0131n, ilgili personelin bu i\u015fleme kar\u015f\u0131 dava a\u00e7ma hakk\u0131na engel olu\u015fturup olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131 hususu; di\u011feri de kural\u0131n ki\u015filerin kazan\u0131lm\u0131\u015f haklar\u0131na \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz bir m\u00fcdahalede bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n
10. Anayasa’n\u0131n 36. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda, \u201cHerkes me\u015fru vas\u0131ta ve yollardan yararlanmak suretiyle yarg\u0131 mercileri \u00f6n\u00fcnde davac\u0131 veya daval\u0131 olarak iddia ve savunma ile adil yarg\u0131lanma hakk\u0131na sahiptir\u201d denilerek yarg\u0131 organlar\u0131na davac\u0131 ve daval\u0131 olarak ba\u015fvurabilme ve bunun do\u011fal sonucu olarak da iddia, savunma ve adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Anayasa\u2019n\u0131n 125. maddesinde ise \u201c\u0130darenin her t\u00fcrl\u00fc eylem ve i\u015flemlerine kar\u015f\u0131 yarg\u0131 yolu a\u00e7\u0131kt\u0131r.\u201d denilmektedir.<\/p>\n
11. Her iki maddeyle g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan dava yoluyla hak arama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, kendisi bir temel hak niteli\u011fi ta\u015f\u0131mas\u0131n\u0131n \u00f6tesinde di\u011fer temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerden gereken \u015fekilde yararlan\u0131lmas\u0131n\u0131 ve bunlar\u0131n korunmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan en etkili g\u00fcvencelerden biridir. Ki\u015filere yarg\u0131 mercileri \u00f6n\u00fcnde dava hakk\u0131 tan\u0131nmas\u0131 adil bir yarg\u0131laman\u0131n \u00f6n ko\u015fulunu olu\u015fturur.<\/p>\n
12. Kuralda, \u00c7al\u0131\u015fma ve \u0130\u015f Kurumu il m\u00fcd\u00fcrlerinin kariyer uzman\u0131 olarak atanm\u0131\u015f say\u0131lmas\u0131na de\u011fil, bu kadrolarda \u00e7al\u0131\u015fanlardan kuralda belirtilen ko\u015fullar\u0131 ta\u015f\u0131yanlar\u0131n idare taraf\u0131ndan atanabilmesine imk\u00e2n tan\u0131nmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla dava konusu kural\u0131n do\u011frudan uygulanma kabiliyeti bulunmamakta olup kural\u0131n uygulanabilmesi i\u00e7in idarenin idari i\u015flem tesis etmesi gerekmektedir. Anayasa\u2019n\u0131n 125. maddesi uyar\u0131nca kural olarak t\u00fcm idari i\u015flemlerde oldu\u011fu gibi an\u0131lan idari i\u015flemler y\u00f6n\u00fcnden de ki\u015filerin yarg\u0131 mercilerine ba\u015fvurmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fundan kural\u0131n hak arama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc zedeleyen bir y\u00f6n\u00fc bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
13. Kazan\u0131lm\u0131\u015f haklar hususuna gelince: Anayasa’n\u0131n 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti ve bu ba\u011flamda hukuki g\u00fcvenlik ilkesi gere\u011fince, hukuki veya fiili bir zorunluluk olmas\u0131 haline ba\u011fl\u0131 olsa dahi kamu g\u00f6revlilerinin bulunduklar\u0131 g\u00f6revden al\u0131n\u0131p ba\u015fka g\u00f6revlere atanmalar\u0131 konusunda bir kanuni d\u00fczenleme yap\u0131l\u0131rken onlar\u0131n bu kapsamdaki kazan\u0131lm\u0131\u015f haklar\u0131n\u0131n ihlal edilmemesi gerekir.<\/p>\n
14. \u00c7al\u0131\u015fma ve \u0130\u015f Kurumu il m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kadrosu i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ek g\u00f6sterge ile kariyer uzmanl\u0131\u011f\u0131 kadrosunun ek g\u00f6stergesinin ayn\u0131 oldu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda kural\u0131n, ki\u015filerin bulundu\u011fu stat\u00fclerden do\u011fan, tahakkuk etmi\u015f ve kendileri y\u00f6n\u00fcnden kesinle\u015fmi\u015f ve ki\u015fisel alacak niteli\u011fine d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f haklar\u0131n\u0131 ihlal edici nitelikte bir d\u00fczenleme olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla kuralla, kazan\u0131lm\u0131\u015f haklar\u0131 ihlal edici bir m\u00fcdahale de s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n
15. A\u00e7\u0131klanan nedenlerle kural\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 2. ve 36. maddelerine ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, \u00e7o\u011funlu\u011fun g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne i\u015ftirak edilmemi\u015ftir.<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Recai AKYEL<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
\u0130rfan F\u0130DAN<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Muhterem \u0130NCE<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi’nin 23\/7\/2024 tarihli, 2024\/14 esas – 2024\/145 karar say\u0131l\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
anayasa mahkemesi karar\u0131 \u00a0 Esas Say\u0131s\u0131 : 2024\/14 Karar Say\u0131s\u0131 : 2024\/145 Karar Tarihi : 23\/7\/2024 R.G.Tarih-Say\u0131 : 10\/12\/2024-32748 \u00a0 \u0130T\u0130RAZ YOLUNA BA\u015eVURAN: Ankara 4. \u0130dare Mahkemesi \u0130T\u0130RAZIN KONUSU: 27\/6\/1989 tarihli ve 375 say\u0131l\u0131 Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararname\u2019ye 1\/7\/2022 tarihli ve 7417 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 59. maddesiyle eklenen ek 37. maddenin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda yer alan \u201c\u2026\u0130\u015f Kurumu \u0130l M\u00fcd\u00fcr\u00fc\u2026\u201d ibaresinin Anayasa\u2019n\u0131n 2., 10., 49. ve 70. maddelerine ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclerek iptaline karar verilmesi talebidir. OLAY: \u00c7al\u0131\u015fma ve \u0130\u015f Kurumu \u0130l M\u00fcd\u00fcr\u00fc olarak g\u00f6rev yapmakta iken g\u00f6revden al\u0131nan ki\u015finin istihdam uzman\u0131 kadrosuna atanmas\u0131na ili\u015fkin i\u015flemin iptali talebiyle a\u00e7\u0131lan davada itiraz konusu kural\u0131n Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu kan\u0131s\u0131na varan Mahkeme, iptali i\u00e7in ba\u015fvurmu\u015ftur. I. \u0130PTAL\u0130 \u0130STENEN VE \u0130LG\u0130L\u0130 G\u00d6R\u00dcLEN KANUN H\u00dcKM\u00dcNDE KARARNAME KURALLARI A. \u0130ptali \u0130stenen Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararname Kural\u0131 Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararname\u2019nin (KHK) itiraz konusu kural\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131 ek 37. maddesi \u015f\u00f6yledir: \u00a0\u201cEk Madde 37 \u2013 (Ek: 1\/7\/2022-7417\/59 md.) M\u00fclga ek 18 inci maddenin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (c) bendinde yer alan \u201cEk g\u00f6stergeleri 3600 (d\u00e2hil) ila 6400 (hari\u00e7) olarak\u201d ibaresi ile \u201cek g\u00f6stergesi 3600 (d\u00e2hil) ila 6400 (hari\u00e7) olarak\u201d ibaresi \u201cEk g\u00f6stergeleri bakanl\u0131k b\u00f6lge m\u00fcd\u00fcr\u00fc (d\u00e2hil) ila bakanl\u0131k genel m\u00fcd\u00fcr\u00fc dengi (hari\u00e7) aras\u0131nda\u201d \u015feklinde, ayn\u0131 f\u0131kran\u0131n (\u00e7) bendinde yer alan \u201cEk g\u00f6stergesi 3600\u2019den daha …<\/p>","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27,535],"tags":[],"class_list":["post-20048","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber","category-uncategorized-tr"],"acf":[],"yoast_head":"\n