Yaz aylar\u0131n\u0131n gelmesiyle beraber T\u00fcrkiye\u2019de kene vakalar\u0131nda art\u0131\u015flar ya\u015fanmaya ba\u015flad\u0131. \u00d6zellikle k\u0131rsal ve ye\u015fillik alanlarda bulunan kene, e\u011fer gerekli \u00f6nlemler al\u0131nmazsa \u00f6l\u00fcmlere neden olabilecek derece tehlikeli bir hayvan. Doktor Ufuk Tamga\u00e7 ise sosyal medya \u00fczerinden kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir programda kene ile alakal\u0131 \u00e7ok \u00e7arp\u0131c\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda bulundu.<\/p>\n
KENE \u0130LK OLARAK NE ZAMAN ORTAYA \u00c7IKTI?<\/p>\n
Tamga\u00e7, Can Y\u00fccel’in Gidenadam adl\u0131 youtube kanal\u0131nda kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 programda kene \u0131s\u0131rmas\u0131 olarak bilinen K\u0131r\u0131m Kongo Kanamal\u0131 Ate\u015f hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n 1944 y\u0131l\u0131nda Kongo\u2019da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131klad\u0131. Sovyet Birli\u011fi zaman\u0131nda askerlerin tar\u0131msal \u00fcretime yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in tarlaya gitti\u011fini ve b\u00f6ylece ilk vakalar\u0131n g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131na de\u011findi.<\/p>\n
KENE T\u00dcRK\u0130YE\u2019DE EN \u00c7OK NEREDE G\u00d6R\u00dcL\u00dcYOR?<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de Hastal\u0131\u011f\u0131n en \u00e7ok g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc il ve b\u00f6lgeleri a\u00e7\u0131klayan Tamga\u00e7, \u201cT\u00fcrkiye\u2019de ilk vaka 2002 y\u0131l\u0131nda g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Daha \u00f6nce bu vir\u00fcs\u00fcn g\u00f6r\u00fclememe nedenini ekosistemdeki de\u011fi\u015fimler oldu\u011fu ifade ediliyor. Yani iklim yap\u0131s\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesinden kaynakland\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Kene \u0131s\u0131rmas\u0131, co\u011frafyam\u0131zda belli b\u00f6lgelerde can yak\u0131c\u0131 dramatik sonu\u00e7lara yol a\u00e7\u0131yor. Tokat \u00c7ank\u0131r\u0131, Amasya, \u00c7orum, Yozgat ve Do\u011fu Anadolu gibi yerelde tehlike olu\u015fturuyor. Hatta Kuzey\u2019de Samsun\u2019un merkezi de\u011fil de k\u00f6ylerinden bile bildirilmi\u015f vakalar oluyor. Hatta ba\u015fkent Ankara\u2019da bile tespit edilen vakalar var\u201d dedi.<\/p>\n
KENE ISIRMASI GR\u0130P \u0130LE KARI\u015eTIRILIYOR<\/p>\n
Hastal\u0131\u011f\u0131n ilk ba\u015fta halsizlik gibi grip belirtilerine neden oldu\u011fu ama zaman ilerledik\u00e7e v\u00fccudun \u00e7e\u015fitli yerlerinden kan gelmesi gibi ciddi semptomlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden, \u201cBu hastal\u0131k \u00f6nce ate\u015fle ba\u015fl\u0131yor. Kanama ile ba\u015flam\u0131yor. Hasta, sa\u011fl\u0131k kurulu\u015funa gidip, \u2018Ate\u015fim var, k\u0131rg\u0131nl\u0131\u011f\u0131m var\u2019 demesi halinde kene \u0131s\u0131rmas\u0131 \u00fcst solunum yollar\u0131 hastal\u0131klar\u0131 ile kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131labiliyor. Kan\u0131n p\u0131ht\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131 bozan bir etkisi var bu vir\u00fcs\u00fcn. ‘Hemoraji’ dedi\u011fimiz burun ve a\u011f\u0131z i\u00e7inde kanamlar oluyor. Bazen kan g\u00f6zlerden bile gelebiliyor. Bunlar hastal\u0131\u011f\u0131n son evreleri. \u0130nsanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcren nedenlerden biri kan kayb\u0131 olurken, \u00e7oklu organ yetmezli\u011fi en ba\u015fta geliyor. B\u00f6brek gibi hayati organlar kan\u0131n kalitesiz oldu\u011fu ortamda beslenemez. Bunun sonucunda \u00f6l\u00fcm ka\u00e7\u0131lmaz oluyor\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
KENE \u0130NSANLARI EN \u00c7OK HANG\u0130 B\u00d6LGELER\u0130NDEN ISIRIYOR?<\/p>\n
Do\u011fada 800\u2019den fazla kene oldu\u011funu ve bu hayvanlar\u0131n insanlar\u0131n daha \u00e7ok kas\u0131k, diz alt\u0131 ve koltuk alt\u0131 gibi k\u0131vr\u0131ml\u0131 yerleri tercih etti\u011fine dikkat \u00e7eken Tamga\u00e7,\u201d800\u2019den faza kene var. Hepsi hastal\u0131\u011fa neden olmuyor. Bu hastal\u0131\u011fa da kenenin kendisi arac\u0131l\u0131k yap\u0131yor. Hasta eden kene de\u011fil, kenenin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 vir\u00fcs. Kene insanlar\u0131n daha \u00e7ok k\u0131vr\u0131m yerlerini \u0131s\u0131r\u0131r. Kas\u0131k, diz alt\u0131, boyun, ense, koltuk, kulak arkas\u0131 gibi yerleri \u0131s\u0131r\u0131r. Buralar ince deri oldu\u011fu i\u00e7in kene, kan\u0131 rahat emer. Bu hastal\u0131kta en \u00f6nemli \u015fey hasta bilgisi. Piknik yapt\u0131ktan sonra hastan\u0131n v\u00fccudunu kontrol etmesini istiyoruz. \u00c7o\u011fu zaman vatanda\u015flar kene \u0131s\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131nda olmuyor. Kene enzimlerini enjekte ediyor. Enjekte ettikten sonra da oray\u0131 uyu\u015fturuyor. O da sivrisinek gibi ka\u015f\u0131nt\u0131 ve yanmaya neden olmuyor. Epey sinsi. Keneyi p\u00fcsk\u00fcrten spreyler var. Birka\u00e7 g\u00fcn boyunca etkisi s\u00fcr\u00fcyor ve o kokuya gelmiyor. Bunlar kullan\u0131labilir” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
EVC\u0130L HAYVANLARA ZARAR VERM\u0130YOR<\/p>\n
Kenenin evcil hayvanlar\u0131 da \u0131s\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ama onlara zarar vermeyip, insanlara zarar verdi\u011fine de\u011finen Tamga\u00e7, \u201cK\u0131\u015f\u0131n bunlar uyurlar, nisanda uyumaya ba\u015flarlar. Nisan\u2019da uyand\u0131\u011f\u0131 zaman k\u00fc\u00e7\u00fckba\u015f hayvanlara keneler yap\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 zaman geli\u015fmesini orada devam ettirir ama k\u00fc\u00e7\u00fckba\u015f hayvanlara ve evcil hayvanlara zarar vermiyor. K\u0131r\u0131m Kongo Kanamal\u0131 Ate\u015fi i\u00e7in may\u0131s ay\u0131 fark\u0131ndal\u0131k iyi gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc may\u0131s ay\u0131 bu hastal\u0131\u011f\u0131n alevlendi\u011fi ay. Kene \u0131s\u0131rd\u0131\u011f\u0131 zaman p\u0131ht\u0131la\u015fmay\u0131 bozdu\u011fu i\u00e7in damar\u0131n i\u00e7indeki zar olan endotel hayvanlar tutmuyor ama insanlarda tutuyor\u201d s\u00f6zlerini kaydetti\u011fi.<\/p>\n
KENEDEN NASIL KORUNMAK GEREK\u0130YOR?<\/p>\n
Kenenin \u0131s\u0131r\u0131\u011f\u0131ndan korunmak i\u00e7in al\u0131nmas\u0131 gereken \u00f6nemlerin a\u00e7\u0131klayan Tamga\u00e7, \u201cKoyu renk giysiler giyilirse kar\u015f\u0131daki ki\u015fi, kenenin yap\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6remez. Bu y\u00fczden a\u00e7\u0131k renkli giysiler giyilirse kenenin fark edilme ihtimali daha da artar. Uzun kollu giyilmesi laz\u0131m. \u0130nternette kene \u00e7\u0131kartma aparatlar\u0131 var. 500 TL\u2019ye sat\u0131l\u0131yor. Fakat bunlar uzman olmayan ki\u015filer taraf\u0131ndan kullan\u0131lmamas\u0131 tavsiye ediliyor. Keneyi tespit ettikten sonra hi\u00e7 hareket ettirmeden hemen hastaneye gitmek gerekiyor. Hayvan, sigara ate\u015fine falan maruz kald\u0131\u011f\u0131 zaman kusma denilen sekresyonunu daha fazla salg\u0131l\u0131yor. B\u00f6ylece v\u00fccuda olan zarar\u0131 daha da artm\u0131\u015f oluyor\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
KENEN\u0130N \u00d6LD\u00dcR\u00dcC\u00dcL\u00dc\u011e\u00dc Y\u00dcZDE 5<\/p>\n
Kene her ne kadar \u00f6l\u00fcmlere neden olsa da do\u011fru m\u00fcdahale ve bilin\u00e7li davran\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131n\u0131n y\u00fczde 5\u2019e kadar d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade eden Ufuk Tamga\u00e7, \u201c\u0130lk temas i\u00e7in 8 saat s\u00fcre veriliyor. Bunun bir kulu\u00e7ka s\u00fcresi var. Daha sonra hastal\u0131k bula\u015ft\u0131, kene \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gecikti vir\u00fcs v\u00fccuda yay\u0131ld\u0131. \u00c7\u0131plak elle kenenin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 kesinlikle yasak. Eldiven kullan\u0131lmas\u0131 gerekiyor. K\u0131r\u0131m Kongo Kanamal\u0131 Ate\u015fi\u2019ne yakaland\u0131 hemen destek tedavisi uygulan\u0131yor. \u00d6l\u00fcm y\u00fczde 100 de\u011fil y\u00fczde 5. Kene bula\u015ft\u0131 \u00e7\u0131kart\u0131lamad\u0131, vir\u00fcs yay\u0131ld\u0131, \u2018Kendi haline b\u0131rakal\u0131m\u2019 denmiyor hemen m\u00fcdahaleler yap\u0131l\u0131yor. Her kene \u0131s\u0131r\u0131\u011f\u0131 hastal\u0131\u011fa yol a\u00e7maz. Yol a\u00e7\u0131p, hastal\u0131k geli\u015fse bile \u00f6l\u00fcm y\u00fczde 5. \u00d6len ki\u015fileri, haberleri olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in hayat\u0131n\u0131 kaybediyor\u201d dedi.<\/p>\n
\u200bDr. Ufuk Tamga\u00e7, son g\u00fcnlerde artan kene vakalar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7arp\u0131c\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda bulundu. Yaz aylar\u0131n\u0131n gelmesiyle beraber yerel b\u00f6lgeler i\u00e7in ciddi tehditler olu\u015ftu\u011funu belirten Tamga\u00e7, sivrisinek sokmas\u0131 sonucu olu\u015fan belirtilerle benzerlik g\u00f6sterdi\u011fi i\u00e7in tespit edilmesi son derece zor olan kene vakalar\u0131n\u0131n insanlar\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.\u00a0<\/p>\n
\u200bHaberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.antalyakorfez.com<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Yaz aylar\u0131n\u0131n gelmesiyle beraber T\u00fcrkiye\u2019de kene vakalar\u0131nda art\u0131\u015flar ya\u015fanmaya ba\u015flad\u0131. \u00d6zellikle k\u0131rsal ve ye\u015fillik alanlarda bulunan kene, e\u011fer gerekli \u00f6nlemler al\u0131nmazsa \u00f6l\u00fcmlere neden olabilecek derece tehlikeli bir hayvan. Doktor Ufuk Tamga\u00e7 ise sosyal medya \u00fczerinden kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir programda kene ile alakal\u0131 \u00e7ok \u00e7arp\u0131c\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda bulundu. KENE \u0130LK OLARAK NE ZAMAN ORTAYA \u00c7IKTI? Tamga\u00e7, Can Y\u00fccel’in Gidenadam adl\u0131 youtube kanal\u0131nda kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 programda kene \u0131s\u0131rmas\u0131 olarak bilinen K\u0131r\u0131m Kongo Kanamal\u0131 Ate\u015f hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n 1944 y\u0131l\u0131nda Kongo\u2019da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131klad\u0131. Sovyet Birli\u011fi zaman\u0131nda askerlerin tar\u0131msal \u00fcretime yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in tarlaya gitti\u011fini ve b\u00f6ylece ilk vakalar\u0131n g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131na de\u011findi. KENE T\u00dcRK\u0130YE\u2019DE EN \u00c7OK NEREDE G\u00d6R\u00dcL\u00dcYOR? T\u00fcrkiye\u2019de Hastal\u0131\u011f\u0131n en \u00e7ok g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc il ve b\u00f6lgeleri a\u00e7\u0131klayan Tamga\u00e7, \u201cT\u00fcrkiye\u2019de ilk vaka 2002 y\u0131l\u0131nda g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Daha \u00f6nce bu vir\u00fcs\u00fcn g\u00f6r\u00fclememe nedenini ekosistemdeki de\u011fi\u015fimler oldu\u011fu ifade ediliyor. Yani iklim yap\u0131s\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesinden kaynakland\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Kene \u0131s\u0131rmas\u0131, co\u011frafyam\u0131zda belli b\u00f6lgelerde can yak\u0131c\u0131 dramatik sonu\u00e7lara yol a\u00e7\u0131yor. Tokat \u00c7ank\u0131r\u0131, Amasya, \u00c7orum, Yozgat ve Do\u011fu Anadolu gibi yerelde tehlike olu\u015fturuyor. Hatta Kuzey\u2019de Samsun\u2019un merkezi de\u011fil de k\u00f6ylerinden bile bildirilmi\u015f vakalar oluyor. Hatta ba\u015fkent Ankara\u2019da bile tespit edilen vakalar var\u201d dedi. KENE ISIRMASI GR\u0130P \u0130LE KARI\u015eTIRILIYOR Hastal\u0131\u011f\u0131n ilk ba\u015fta halsizlik gibi grip belirtilerine neden oldu\u011fu ama zaman ilerledik\u00e7e v\u00fccudun \u00e7e\u015fitli yerlerinden kan gelmesi gibi ciddi semptomlar\u0131n …<\/p>","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[],"class_list":["post-129056","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem"],"acf":[],"yoast_head":"\n