K\u0130\u015e\u0130L\u0130K HAKKINI \u0130HLAL EDEN \u0130NTERNET YAYINLARI<\/p>\n
(Ki\u015filik Hakk\u0131n\u0131 \u0130hlal Etti\u011fi \u0130ddia Edilen \u0130nternet \u0130\u00e7eri\u011finin \u00c7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve\/veya Eri\u015fimin Engellenmesine Dair Kanun Teklifinin De\u011ferlendirilmesi)<\/p>\n
KONU<\/p>\n
TBMM\u2019ye sunulan ve 5651 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019da da de\u011fi\u015fiklik \u00f6ng\u00f6ren 29.05.2025 tarihli, ki\u015filik haklar\u0131n\u0131 ihlal etti\u011fi iddia edilen internet yay\u0131nlar\u0131na y\u00f6nelik kanun teklifinin i\u00e7eri\u011fi ile mevcut uygulamaya olas\u0131 yans\u0131malar\u0131.<\/p>\n
AMA\u00c7<\/p>\n
Gerek ifade (bas\u0131n yay\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc) gerekse de ki\u015filik hakk\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ile bu iki \u201colmazsa olmaz\u201d hak aras\u0131nda bulunmas\u0131 gereken dengenin sa\u011flanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli olan d\u00fczenlemeye dair i\u00e7eri\u011fin ele al\u0131nmas\u0131, mevcut uygulamaya olas\u0131 etkileri, daha h\u0131zl\u0131 ve etkin uygulama a\u00e7\u0131lar\u0131ndan de\u011ferlendirilmesi ve olas\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lmalara katk\u0131 arz etmektir.<\/p>\n
\u00d6ZET<\/p>\n
Mevcut (Anayasa Mahkemesi taraf\u0131ndan iptal edilen) d\u00fczenleme k\u0131saca belirtilmi\u015ftir. Kanun teklifinin i\u00e7eri\u011fi ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Teklifin yasala\u015fmas\u0131 halinde mevcut uygulamaya olas\u0131 yans\u0131mas\u0131 belirtilmi\u015ftir. \u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile ki\u015filik haklar\u0131 aras\u0131ndaki denge ile uygulaman\u0131n h\u0131zl\u0131 ve etkili olmas\u0131n\u0131n temini bak\u0131m\u0131ndan olas\u0131 sorun ve \u00f6neriler g\u00f6sterilmi\u015ftir.<\/p>\n
A\u00c7IKLAMA<\/p>\n
A) Ne Olmu\u015ftu?<\/p>\n
(Anayasa Mahkemesi\u2019nin \u0130ptal Karar\u0131):<\/p>\n
Anayasa Mahkemesi (AYM), 11 Ekim 2023 tarihinde internet hukuku ile ilgili son derece \u00f6nemli bir iptal karar\u0131 vermi\u015ftir.[1] Karar, 10 Ekim 2024 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir. Karar\u0131n hayata yans\u0131mas\u0131 olarak toplumu, ba\u015fka bir deyi\u015fle ki\u015fi veya \u00f6zel-resmi kurumlar\u0131, internet-sosyal medyay\u0131, internet gazetecili\u011fini ve sulh ceza hakimlikleri ba\u015fta olmak \u00fczere yarg\u0131 makamlar\u0131n\u0131 etkilemi\u015ftir. Kararla;<\/p>\n
1- \u00d6nemli baz\u0131 su\u00e7lara dair yeterli \u015f\u00fcphe sebebi olan hallerde Bilgi Teknolojileri ve \u0130leti\u015fim Kurumu (BTK) Ba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n idari koruma tedbiri olarak verebildi\u011fi internet i\u00e7eri\u011finin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve eri\u015fimin engellenmesi yetkisine ili\u015fkin madde k\u0131smen,<\/p>\n
2- Ki\u015filik haklar\u0131n\u0131 ihlal etti\u011fi iddia edilen hallerde ilgililerin talebi \u00fczerine sulh ceza h\u00e2kimliklerinin adli koruma tedbiri olarak verebildikleri i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve eri\u015fimin engellenmesi yetkisine dair maddenin tamam\u0131,<\/p>\n
iptal edilmi\u015ftir.<\/p>\n
Daha \u00e7ok kanun yolu mercilerinin hukuki denetim kapsam\u0131nda yapabilecekleri gerek\u00e7elerin g\u00f6sterildi\u011fi, ba\u015fka bir deyi\u015fle yerindelik denetiminin de \u00f6n plana \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti\u011fimiz AYM iptal karar\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fi, gerek\u00e7esi, olas\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 ile ilgili ayr\u0131nt\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klama ve de\u011ferlendirme, ilgili kitab\u0131m\u0131z ve makalemizde yer ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ayr\u0131ca tekrar etmemek ad\u0131na burada yaz\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.[2]<\/p>\n
B) Teklif Kanunla\u015f\u0131ncaya Kadar Ne Yap\u0131labilir? <\/p>\n
\u0130ptal karar\u0131 sonras\u0131nda yasal d\u00fczenleme yap\u0131lmamas\u0131 \u00fczerine olu\u015fan yasal bo\u015fluk kar\u015f\u0131s\u0131nda internet yoluyla ki\u015filik haklar\u0131 ihlal edilen ki\u015fi ya da kurumlar\u0131n, TBMM taraf\u0131ndan yeni bir yasal d\u00fczenleme yap\u0131l\u0131ncaya kadar nas\u0131l bir hukuki yol izleyebilecekleriyle ilgili hukuki de\u011ferlendirme yay\u0131nlanan makalemizde yer ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ayr\u0131ca tekrar etmemek ad\u0131na burada yaz\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.[3] Mevcut kanun teklifi yasala\u015f\u0131ncaya kadar hali haz\u0131rdaki yasal d\u00fczenlemeler dikkate al\u0131narak ba\u015fvuru yap\u0131labilece\u011fi ve kararlar verilebilece\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
C) \u0130ptal Edilen Maddeler ve Uygulama \u00d6zeti:<\/p>\n
1) \u0130smen say\u0131lan su\u00e7 unsurlar\u0131n\u0131 i\u00e7eren internet yay\u0131n\u0131 ile ilgili olarak 5651 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve eri\u015fimin engellenmesi kararlar\u0131 ile yerine getirilmesine dair 8. Maddesinin;<\/p>\n
-AYM iptal \u00f6ncesi ve sonras\u0131 4. f\u0131kras\u0131: \u0130\u00e7eri\u011fi birinci f\u0131krada belirtilen su\u00e7lar\u0131 olu\u015fturan yay\u0131nlara ili\u015fkin olarak i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve\/veya eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131 re\u2019sen Ba\u015fkan taraf\u0131ndan verilir. Bu karar, ilgili i\u00e7erik ve yer sa\u011flay\u0131c\u0131lar ile eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131na bildirilerek gere\u011finin yerine getirilmesi istenir. (\u0130ptal sonucu alt\u0131 \u00e7izili ibare f\u0131kradan \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.) <\/p>\n
-AYM iptal \u00f6ncesi ve sonras\u0131 11. f\u0131kras\u0131: \u0130dar\u00ee tedbir olarak verilen i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve\/veya eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131n\u0131n yerine getirilmemesi halinde, Ba\u015fkan taraf\u0131ndan ilgili i\u00e7erik, yer ve eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131na idar\u00ee para cezas\u0131 verilir. \u0130dar\u00ee para cezas\u0131n\u0131n verildi\u011fi andan itibaren yirmi d\u00f6rt saat i\u00e7inde eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan karar\u0131n yerine getirilmemesi halinde Kurum taraf\u0131ndan yetkilendirmenin iptaline karar verilebilir. (\u0130ptal sonucu alt\u0131 \u00e7izili ibare f\u0131kradan \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.) <\/p>\n
K\u0131smen iptale konu ilgili madde i\u00e7eri\u011fi \u00f6zetle \u015f\u00f6yle idi:<\/p>\n
i- \u0130nternet ortam\u0131nda, maddede yaz\u0131l\u0131 olan su\u00e7lar\u0131 olu\u015fturdu\u011fu hususunda yeterli \u015f\u00fcphe sebebi bulunmas\u0131 halinde adli veya idari tedbir karar\u0131yla yay\u0131n i\u00e7eri\u011finin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na ve\/veya eri\u015fimin engellenmesine karar verilebilir. Bu karar m\u00fcmk\u00fcn olduk\u00e7a internet sitesinin t\u00fcm\u00fcne y\u00f6nelik olarak verilmez. Ancak, teknik bir nedenle ilgili b\u00f6l\u00fcme engelleme yap\u0131lamad\u0131\u011f\u0131nda sitenin t\u00fcm\u00fcne y\u00f6nelik eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131 verilebilir.<\/p>\n
ii- Adli koruma tedbiri mahiyetindeki karar\u0131 kural olarak hakim veya mahkeme, gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde cumhuriyet savc\u0131s\u0131 verebilir. Cumhuriyet savc\u0131s\u0131, karar\u0131n\u0131 24 saat i\u00e7inde h\u00e2kim onay\u0131na sunar. En ge\u00e7 24 saat i\u00e7inde hakim karar\u0131 onaylamaz ise bu karar derhal kald\u0131r\u0131l\u0131r. \u0130lgili mevzuat\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde \u015fans oyunu tertip etme hak ve yetkisine sahip kurumlar ile bu hak ve yetkinin devredildi\u011fi kurum, kurulu\u015f ve \u00f6zel hukuk t\u00fczel ki\u015fileri, kendi g\u00f6rev alan\u0131na giren su\u00e7lar\u0131n internet ortam\u0131nda i\u015flendi\u011fini tespit etmeleri h\u00e2linde, bu yay\u0131nlarla ilgili olarak eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131 alabilirler. Al\u0131nan kararlar, gere\u011fi yap\u0131lmak \u00fczere BTK\u2019ya g\u00f6nderilir.<\/p>\n
iii- Belirtilen su\u00e7lara ili\u015fkin yay\u0131n nedeniyle BTK Ba\u015fkan\u0131 da do\u011frudan idari tedbir mahiyetinde karar verebilir. Yay\u0131n yapan ki\u015filerin tespiti halinde, BTK Ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan, ilgili Cumhuriyet ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na su\u00e7 duyurusunda bulunulmas\u0131 zorunlulu\u011fu getirilmi\u015ftir.<\/p>\n
iv- \u0130lgili i\u00e7erik, yer ve eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131ndan bildirimden itibaren derhal ve en ge\u00e7 4 saat i\u00e7inde verilen karar\u0131n gere\u011finin yerine getirilmesi istenir.<\/p>\n
v- Her su\u00e7 i\u00e7in de\u011fil ancak maddede yaz\u0131l\u0131 olan su\u00e7larla ilgili karar verilebilir. Bu su\u00e7lar ismen yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yorumla ba\u015fka su\u00e7lar\u0131 dahil etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Maddede yaz\u0131l\u0131 su\u00e7lar \u015funlard\u0131r: \u0130ntihara y\u00f6nlendirme, \u00e7ocuklar\u0131n cinsel istismar\u0131, uyu\u015fturucu veya uyar\u0131c\u0131 madde kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rma, sa\u011fl\u0131k i\u00e7in tehlikeli madde temini, m\u00fcstehcenlik, fuhu\u015f, kumar oynanmas\u0131 i\u00e7in yer ve imk\u00e2n sa\u011flama, Atat\u00fcrk Aleyhine \u0130\u015flenen Su\u00e7lar Hakk\u0131nda Kanunda yer alan su\u00e7lar, Futbol ve Di\u011fer Spor M\u00fcsabakalar\u0131nda Bahis ve \u015eans Oyunlar\u0131 D\u00fczenlenmesi Hakk\u0131nda Kanunda yer alan su\u00e7lar, Devlet \u0130stihbarat Hizmetleri ve Milli \u0130stihbarat Te\u015fkilat\u0131 Kanunu\u2019nun 27\/1,2. maddesinde yer alan su\u00e7lar.<\/p>\n
vi- Soru\u015fturma veya kovu\u015fturma sonucunda kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na dair karar veya beraat karar\u0131 verilmesi ya da ilgililerce yay\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 halinde karar kendili\u011finden h\u00fck\u00fcms\u00fcz kal\u0131r. Bu kararlar\u0131n bir \u00f6rne\u011fi BTK\u2019ya g\u00f6nderilir.<\/p>\n
vii- Adli koruma tedbiri karar\u0131n\u0131 yerine getirmeyen ilgili i\u00e7erik, yer veya eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n sorumlular\u0131na adli para cezas\u0131 verilir. \u0130dari tedbir karar\u0131n\u0131 yerine getirmeyen ilgili i\u00e7erik, yer ve eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131na ise BTK ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan idar\u00ee para cezas\u0131 verilir. \u0130dar\u00ee para cezas\u0131n\u0131n verildi\u011finden itibaren 24 saat i\u00e7inde eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan karar yerine getirilmezse BTK taraf\u0131ndan yetkilendirme ruhsat\u0131n\u0131n iptaline karar verilebilir.<\/p>\n
Yukar\u0131da \u00f6zetlenen 5651 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 8. maddesi, yay\u0131n i\u00e7eri\u011finin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve\/veya eri\u015fimin engellenmesine dair BTK Ba\u015fkan\u0131n\u0131n iptal edilen idari karar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fcktedir.<\/p>\n
2) Ki\u015filik hakk\u0131n\u0131 ihlal eden internet yay\u0131n\u0131 ile ilgili olarak 5651 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un i\u00e7eri\u011fin yay\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve eri\u015fimin engellenmesine dair 9. maddesi ise tamamen iptal edilmi\u015ftir. \u0130ptale konu ilgili madde i\u00e7eri\u011fi \u00f6zetle \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
i- \u0130nternet yay\u0131n\u0131 yoluyla ki\u015filik hakk\u0131n\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak ihlal edildi\u011fini iddia eden ki\u015filer ile kurum ve kurulu\u015flar, ilk \u00f6nce i\u00e7erik sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131na, buna ula\u015famamalar\u0131 h\u00e2linde yer sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131na veya sosyal a\u011f sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131na ya da do\u011frudan oturduklar\u0131-istemde bulunduklar\u0131 yer sulh ceza hakimli\u011fine ba\u015fvurarak i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na ve\/veya eri\u015fimin engellenmesine karar verilmesini isteyebilirler.<\/p>\n
ii- Maddede ba\u015fvuru s\u00fcresi d\u00fczenlenmedi\u011finden yay\u0131n durduk\u00e7a ba\u015fvuru olabilir.<\/p>\n
iii- Sulh ceza h\u00e2kimi yap\u0131lan ba\u015fvuru en ge\u00e7 24 saat i\u00e7inde duru\u015fma yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n karara ba\u011flar. Zorunlu olmad\u0131k\u00e7a internet sitesinde yap\u0131lan yay\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcne y\u00f6nelik karar verilemez ancak; bu y\u00f6ntemle ihlalin engellenemeyece\u011fine kanaat getirirse, gerek\u00e7esini de belirtmek kayd\u0131yla, internet sitesindeki t\u00fcm yay\u0131na y\u00f6nelik olarak eri\u015fimin engellenmesine de karar verebilir. Hakim karar\u0131na kar\u015f\u0131 CMK h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re genel itiraz yoluna gidebilir.<\/p>\n
iv- H\u00e2kim, daha h\u0131zl\u0131 ve etkili bir infaz\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in do\u011frudan Eri\u015fim Sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131 Birli\u011fi\u2019ne karar\u0131n\u0131 g\u00f6nderir. Karar\u0131n gere\u011fi derhal, en ge\u00e7 d\u00f6rt saat i\u00e7inde ilgili i\u00e7erik ve yer sa\u011flay\u0131c\u0131lar ile eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan yerine getirilir. Eri\u015fimin engellenmesine konu i\u00e7eri\u011fin yay\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 durumunda h\u00e2kim karar\u0131 kendili\u011finden h\u00fck\u00fcms\u00fcz kal\u0131r.<\/p>\n
v- H\u00e2kim karar\u0131na konu ki\u015filik hakk\u0131n\u0131n ihlaline ili\u015fkin yay\u0131n\u0131n ba\u015fka internet adreslerinde yay\u0131nlanmas\u0131 durumunda, ilgililerin m\u00fcracaat etmesi h\u00e2linde mevcut karar bu adresler i\u00e7in de uygulan\u0131r.<\/p>\n
vi- H\u00e2kim karar\u0131n\u0131n gere\u011fini maddede belirtilen \u015fartlara uygun olarak ve s\u00fcresinde yerine getirmeyen i\u00e7erik, yer ve eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n sorumlular\u0131 adli para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Yukar\u0131da \u00f6zetlenen 5651 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un i\u00e7eri\u011fin yay\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve eri\u015fimin engellenmesine dair 9. maddesi, AYM\u2019nin iptal karar\u0131 sonucunda y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
D) Meclise Sunulan Kanun Teklifi \u0130\u00e7eri\u011fi:<\/p>\n
Sunulan kanun teklifiyle 5651 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un \u00fc\u00e7 maddesinde de\u011fi\u015fiklik \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
a) 5651 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un tan\u0131mlar\u0131 d\u00fczenleyen 2. maddesinde yer alan iki tan\u0131m yeniden d\u00fczenlenmi\u015ftir. Buna g\u00f6re;<\/p>\n
1- \u0130\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131: \u0130\u00e7eri\u011fin internet ortam\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131 ifade eder. Madde gerek\u00e7esinde bu tedbir uyguland\u0131\u011f\u0131nda s\u00f6z konusu i\u00e7eriklerin, gerekti\u011fi durumda geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclebilir \u015fekilde internet ortam\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131n sa\u011flanaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
2- Uyar\u0131 y\u00f6ntemi: \u0130nternet ortam\u0131nda yap\u0131lan yay\u0131n i\u00e7eri\u011fi nedeniyle Kurum veya haklar\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini iddia eden ki\u015filer taraf\u0131ndan yap\u0131lan bildirimi ifade eder. Madde gerek\u00e7esinde uyar\u0131 y\u00f6nteminin kapsam\u0131n\u0131n netle\u015ftirildi\u011fi, buna g\u00f6re uyan y\u00f6nteminin, ilk bak\u0131\u015fta ihlalin anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 durumlar bak\u0131m\u0131ndan BTK veya haklar\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini iddia eden ki\u015filer taraf\u0131ndan do\u011frudan ilgili i\u00e7erik ve\/veya yer sa\u011flay\u0131c\u0131y\u0131 haberdar etmeye y\u00f6nelik olarak yap\u0131lan bildirim oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
b) 5651 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve eri\u015fimin engellenmesi kararlar\u0131 ile yerine getirilmesine dair 8. maddesinin \u00fc\u00e7 ayr\u0131 f\u0131kras\u0131nda bir k\u0131s\u0131m ibareler getirilerek yeni bir c\u00fcmle eklenmi\u015ftir. Buna g\u00f6re;<\/p>\n
1- Maddenin 4. f\u0131kras\u0131: \u0130\u00e7eri\u011fi birinci f\u0131krada belirtilen su\u00e7lar\u0131 olu\u015fturan yay\u0131nlara ili\u015fkin olarak i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve\/veya eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131 re\u2019sen Ba\u015fkan taraf\u0131ndan verilir. Bu karar, eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lar ile ilgili i\u00e7erik ve yer sa\u011flay\u0131c\u0131lara bildirilerek gere\u011finin yerine getirilmesi istenir. (Teklifle alt\u0131 \u00e7izili ibareler eklenmi\u015ftir.) Bu durum iptal edilen f\u0131kran\u0131n neredeyse ayn\u0131 halidir. Sadece \u201ceri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131na\u201d ibareleri \u201ceri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u201d ibarelerine d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
2- Maddenin 9. f\u0131kras\u0131: Konusu birinci f\u0131krada say\u0131lan su\u00e7lar\u0131 olu\u015fturan i\u00e7eri\u011fin yay\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 halinde; eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131, soru\u015fturma evresinde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131, kovu\u015fturma evresinde mahkeme taraf\u0131ndan kald\u0131r\u0131l\u0131r. (Teklifle sadece alt\u0131 \u00e7izili ibare \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.) <\/p>\n
3- Maddenin 11. f\u0131kras\u0131: \u0130dar\u00ee tedbir olarak verilen i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve\/veya eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131n\u0131n yerine getirilmemesi halinde, Ba\u015fkan taraf\u0131ndan eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lar ile ilgili i\u00e7erik ve yer sa\u011flay\u0131c\u0131lara idar\u00ee para cezas\u0131 verilir. \u0130dar\u00ee para cezas\u0131n\u0131n verildi\u011fi andan itibaren yirmi d\u00f6rt saat i\u00e7inde eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan karar\u0131n yerine getirilmemesi halinde Kurum taraf\u0131ndan yetkilendirmenin iptaline karar verilebilir. ((Teklifle alt\u0131 \u00e7izili ibareler eklenmi\u015ftir.) Bu durum iptal edilen f\u0131kran\u0131n neredeyse ayn\u0131 halidir. Sadece \u201cilgili i\u00e7erik, yer ve eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131na\u201d ibaresi \u201ceri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lar ile ilgili i\u00e7erik ve yer sa\u011flay\u0131c\u0131lara\u201d ibaresine d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
c) \u0130nternet yay\u0131nlar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden kanun teklifinin en \u00f6nemli ve temel de\u011fi\u015fikli\u011fi, tamam\u0131yla iptal edilen 5651 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un i\u00e7eri\u011fin yay\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve eri\u015fimin engellenmesi hakk\u0131ndaki 9. maddesinin ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 de dahil yeni hali oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Buna g\u00f6re;<\/p>\n
1-Maddenin \u201ci\u00e7eri\u011fin yay\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve eri\u015fimin engellenmesi\u201d \u015feklindeki ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 “Ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n ihlal edilmesi\u201d olarak de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir.<\/p>\n
2-Her iki halde de madde onbir f\u0131kradan olu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n
3-Maddenin ilk f\u0131kras\u0131nda kimin, hangi nedenle ve nereye ba\u015fvuraca\u011f\u0131 d\u00fczenlenmi\u015ftir: Yay\u0131n i\u00e7eri\u011fi nedeniyle ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini iddia eden ki\u015filer taraf\u0131ndan i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve\/veya eri\u015fimin engellenmesi amac\u0131yla sulh ceza h\u00e2kimli\u011fine ba\u015fvurulabilir. Maddede g\u00f6revin sulh ceza hakimli\u011finde oldu\u011fu belirtilmi\u015f ancak yetkili yer hakimli\u011fine yer verilmemi\u015ftir. (\u0130ptal edilen f\u0131krada, \u201cki\u015filer\u201d yerine \u201cger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filer ile kurum ve kurulu\u015flar\u201d ibaresi yer al\u0131yordu. \u0130lgililerin i\u00e7erik sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131na, buna ula\u015famamas\u0131 h\u00e2linde yer sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131na ba\u015fvurarak uyar\u0131 y\u00f6ntemi ile i\u00e7eri\u011fin yay\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131 isteyebilece\u011fine yer verilmemi\u015ftir. Bu hususlara, Kanunun Ek-4\/3. maddesinde yer verildi\u011fi i\u00e7in burada tekrar edilmemi\u015ftir)<\/p>\n
4-Maddenin ikinci f\u0131kras\u0131nda ba\u015fvurunun hangi halde ve ne zaman kabul edilece\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir: Hakimlik\u00e7e, ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir inceleme yap\u0131lmas\u0131na gerek olmaks\u0131z\u0131n ihlalin ilk bak\u0131\u015fta anla\u015f\u0131labildi\u011fi h\u00e2llerde yirmi d\u00f6rt saat i\u00e7inde i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve\/veya eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131 verilir. (Maddede yeni bir kavram olarak \u201cayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir inceleme yap\u0131lmas\u0131na gerek olmaks\u0131z\u0131n ihlalin ilk bak\u0131\u015fta anla\u015f\u0131labildi\u011fi h\u00e2ller\u201d getirilmi\u015ftir. \u0130ptal edilen maddede bu kavram olmamakla birlikte Yarg\u0131tay kararlar\u0131 itibariyle bu y\u00f6ndeki uygulama yerle\u015fmi\u015fti.[4]<\/p>\n
5-Maddenin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda ba\u015fvuran\u0131n ad\u0131n\u0131n ihlale konu internet adresleriyle ili\u015fkilendirilmemesi karar\u0131 d\u00fczenlenmi\u015ftir: Yay\u0131n i\u00e7eri\u011fi nedeniyle ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini iddia eden ki\u015filerin talep etmesi durumunda hakimlik\u00e7e, ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir inceleme yap\u0131lmas\u0131na gerek olmaks\u0131z\u0131n ihlalin ilk bak\u0131\u015fta anla\u015f\u0131labildi\u011fi h\u00e2llerde ba\u015fvuran\u0131n ad\u0131n\u0131n ihlale konu internet adresleriyle ili\u015fkilendirilmemesine karar verilir. Kararda bildirim yap\u0131lacak arama motorlar\u0131na yer verilir.<\/p>\n
6-Maddenin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda ba\u015fvurunun hangi halde ret edilece\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir: Ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir inceleme yap\u0131lmas\u0131na gerek olmaks\u0131z\u0131n ihlalin ilk bak\u0131\u015fta anla\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2llerde ba\u015fvuru reddedilir. (Ba\u015fvurunun kabul halinde karar\u0131n yirmi d\u00f6rt saat i\u00e7inde verilece\u011fi belirtilmesine ra\u011fmen burada bir s\u00fcre belirlenmemi\u015ftir. Bu durumda ret karar\u0131 yirmi d\u00f6rt saat sonras\u0131nda da verilebilece\u011fi gibi bir anlam \u00e7\u0131kar\u0131labilir)<\/p>\n
7-Maddenin be\u015finci f\u0131kras\u0131nda karar\u0131n kapsam\u0131 ve s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u00fczenlenmi\u015ftir: H\u00e2kim, bu madde kapsam\u0131nda yaln\u0131zca ihlalin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi yay\u0131n ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak karar verir. \u0130nternet sitesinde yap\u0131lan yay\u0131n t\u00fcm\u00fcne y\u00f6nelik eri\u015fimin engellenmesine karar verilemez. Ancak, URL adresi belirtilerek i\u00e7eri\u011fe eri\u015fimin engellenmesi y\u00f6ntemiyle ihlalin engellenemeyece\u011fine dair kanaat olu\u015fmas\u0131 veya i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 karar\u0131n\u0131n gere\u011finin yerine getirilmemi\u015f olmas\u0131 h\u00e2linde, gerek\u00e7esi a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmek kayd\u0131yla internet sitesinde yap\u0131lan yay\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcne y\u00f6nelik eri\u015fimin engellenmesine karar verilebilir.<\/p>\n
8-Maddenin alt\u0131nc\u0131 f\u0131kras\u0131nda karar\u0131n infaz\u0131 ve y\u00f6ntemi d\u00fczenlenmi\u015ftir: H\u00e2kim taraf\u0131ndan verilen karar, eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lar ile ilgili i\u00e7erik ve yer sa\u011flay\u0131c\u0131lara bildirilmek \u00fczere do\u011frudan Birli\u011fe g\u00f6nderilir. Bu karar. Birlik taraf\u0131ndan eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lar ile ilgili i\u00e7erik ve yer sa\u011flay\u0131c\u0131lara bildirilir. Bildirim \u00fczerine karar\u0131n gere\u011fi derh\u00e2l ve en ge\u00e7 d\u00f6rt saat i\u00e7inde yerine getirilir.<\/p>\n
9-Maddenin yedinci f\u0131kras\u0131nda ayn\u0131 i\u00e7eri\u011fin ba\u015fka internet adreslerinde yay\u0131nlanmas\u0131 halinde ne yap\u0131labilece\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir: Bu madde kapsam\u0131nda verilen karara konu ki\u015filik hakk\u0131n\u0131n ihlaline ili\u015fkin yay\u0131n\u0131n ba\u015fka internet adreslerinde de yay\u0131nlanmas\u0131 durumunda ilgili ki\u015fi taraf\u0131ndan Birli\u011fe m\u00fcracaat edilerek, karar\u0131n bu adresler i\u00e7in de uygulanmas\u0131 talep edilebilir. Talebin Birlik taraf\u0131ndan kabul edilmesi halinde mevcut karar bu adresler i\u00e7in de uygulan\u0131r. Talebin Birlik taraf\u0131ndan kabul\u00fcne kar\u015f\u0131 karar\u0131 veren h\u00e2kimli\u011fe itiraz edilebilir. \u0130nternet sitesindeki yay\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcne y\u00f6nelik eri\u015fimin engellenmesi kararlar\u0131nda bu f\u0131kra h\u00fckm\u00fc uygulanmaz.<\/p>\n
10-Maddenin sekizinci f\u0131kras\u0131nda yay\u0131n yapan ilgililerce i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n verilen karara etkisi d\u00fczenlenmi\u015ftir: Eri\u015fimin engellenmesine konu i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 durumunda h\u00e2kim karar\u0131 kendili\u011finden h\u00fck\u00fcms\u00fcz kal\u0131r. \u0130nternet sitesinin t\u00fcm\u00fcne y\u00f6nelik verilen eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131na konu i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 durumunda ise ilgilinin talebi \u00fczerine karar\u0131 veren sulh ceza h\u00e2kimli\u011fi taraf\u0131ndan karar kald\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n
11-Maddenin dokuzuncu f\u0131kras\u0131nda karar\u0131n kanun yolu (itiraz ve s\u00fcresi) d\u00fczenlenmi\u015ftir: Bu madde uyar\u0131nca verilen kararlara kar\u015f\u0131 5271 say\u0131l\u0131 Kanun b\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re itiraz yoluna gidilebilir. Karar\u0131na itiraz edilen h\u00e2kim veya itiraz\u0131 incelemeye yetkili merci gerekli g\u00f6rmesi halinde taraflar\u0131 dinleyebilir.<\/p>\n
12-Maddenin on ve onbirinci f\u0131kralar\u0131nda ise usul\u00fcne uygun hakim karar\u0131na ve bu karar\u0131n bildirimine ra\u011fmen gere\u011finin yap\u0131lmamas\u0131n\u0131n yapt\u0131r\u0131m\u0131 d\u00fczenlenmi\u015ftir: Onuncu f\u0131krada yurt i\u00e7i yapt\u0131r\u0131m olarak, bu madde uyar\u0131nca verilen kararlar\u0131n gere\u011fini yerine getirmeyen eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lar ile ilgili i\u00e7erik ve yer sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n sorumlular\u0131 bin g\u00fcnden be\u015f bin g\u00fcne kadar adli para cezas\u0131 (100.000,00 \u2013 2.500.000,00 TL) ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r. Onbirinci f\u0131krada yurt d\u0131\u015f\u0131 yapt\u0131r\u0131m olarak a\u015famal\u0131 bir uygulama d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bu madde uyar\u0131nca verilen i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 karar\u0131n\u0131n gere\u011finin T\u00fcrkiye’den g\u00fcnl\u00fck eri\u015fimi on milyondan fazla (yani en az on milyon bir ki\u015fi) olan yurt d\u0131\u015f\u0131 kaynakl\u0131 sosyal a\u011f sa\u011flay\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan yerine getirilmemesi durumunda ilgili ki\u015fi taraf\u0131ndan yap\u0131lan m\u00fcracaat \u00fczerine Birlik, karar\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in sosyal a\u011f sa\u011flay\u0131c\u0131ya yeniden bildirimde bulunur. Bildirime ra\u011fmen karar\u0131n gere\u011finin yirmid\u00f6rt saat i\u00e7inde yerine getirilmemesi durumunda ilgili ki\u015fi taraf\u0131ndan sosyal a\u011f sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n internet trafi\u011fi bant geni\u015fli\u011finin y\u00fczde elli oran\u0131nda daralt\u0131lmas\u0131 i\u00e7in karar\u0131 veren sulh ceza h\u00e2kimli\u011fine ba\u015fvurulabilir. Ba\u015fvurunun kabul\u00fcne ili\u015fkin<\/p>\n
h\u00e2kim karar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131ndan itibaren otuz g\u00fcn i\u00e7inde i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmamas\u0131 halinde ilgili<\/p>\n
ki\u015fi taraf\u0131ndan sosyal a\u011f sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n internet trafi\u011fi bant geni\u015fli\u011finin y\u00fczde doksan oran\u0131na kadar daralt\u0131lmas\u0131 i\u00e7in karar\u0131 veren sulh ceza h\u00e2kimli\u011fine ba\u015fvurulabilir. H\u00e2kim ikinci ba\u015fvuru<\/p>\n
\u00fczerine verece\u011fi karar\u0131nda, y\u00fczde elliden d\u00fc\u015f\u00fck olmamak kayd\u0131yla, sunulan hizmetin niteli\u011fini de dikkate alarak daha d\u00fc\u015f\u00fck bir oran belirleyebilir. H\u00e2kim taraf\u0131ndan verilen kararlar eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lara bildirilmek \u00fczere Birli\u011fe g\u00f6nderilir. Kararlar\u0131n gere\u011fi, bildirimden itibaren derh\u00e2l ve en ge\u00e7 d\u00f6rt saat i\u00e7inde eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan yerine getirilir. \u0130\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 karar\u0131n\u0131n gere\u011finin yerine getirilmesi halinde ilgilinin talebi \u00fczerine karan veren sulh ceza h\u00e2kimli\u011fi taraf\u0131ndan internet trafi\u011fi bant geni\u015fli\u011finin daralt\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin karar kald\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Kanun teklifine g\u00f6re ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n ihlal edilmesi nedeniyle internet i\u00e7eri\u011fin \u00c7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve\/veya eri\u015fimin engellenmesi inceleme tablosu<\/p>\n
\u0130hlale
\n Konu Yay\u0131n
\n \u0130\u00e7eri\u011fi<\/p>\n
Yap\u0131labilen
\n Ba\u015fvuru
\n Y\u00f6ntemi<\/p>\n
Ba\u015fvuru
\n Hakk\u0131
\n Sahibi<\/p>\n
Ba\u015fvurunun
\n Yap\u0131labilece\u011fi
\n S\u00fcre<\/p>\n
Ba\u015fvurunun
\n Yap\u0131labilece\u011fi
\n Makam<\/p>\n
Karara
\n Kar\u015f\u0131
\n Yasa yolu<\/p>\n
Karara
\n Uymaman\u0131n
\n Yapt\u0131r\u0131m\u0131<\/p>\n
Yay\u0131n<\/p>\n
i\u00e7eri\u011fi nedeniyle ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n ihlal<\/p>\n
edilmesi<\/p>\n
\u0130\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve\/veya eri\u015fimin engellen-mesi,<\/p>\n
5651-9;<\/p>\n
4721-24. Md<\/p>\n
Yay\u0131n<\/p>\n
i\u00e7eri\u011fi nedeniyle ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini iddia<\/p>\n
eden<\/p>\n
ki\u015filer<\/p>\n
Belli bir<\/p>\n
s\u00fcre<\/p>\n
yoktur.<\/p>\n
Yay\u0131n<\/p>\n
i\u00e7eri\u011fi<\/p>\n
durduk\u00e7a<\/p>\n
ba\u015fvuru yap\u0131labilir.<\/p>\n
Yer,<\/p>\n
sosyal a\u011f<\/p>\n
sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131na<\/p>\n
veya<\/p>\n
do\u011frudan<\/p>\n
oturulan yer<\/p>\n
sulh ceza<\/p>\n
h\u00e2kimli\u011fine<\/p>\n
5651-9, Ek-4\/3.<\/p>\n
Md<\/p>\n
Hakimlik karar\u0131na<\/p>\n
kar\u015f\u0131<\/p>\n
ola\u011fan<\/p>\n
itiraz.<\/p>\n
CMK-267. Vd. Md<\/p>\n
Adli-idari para,bant geni\u015fli\u011fi daralt\u0131lmas\u0131,<\/p>\n
yay\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcne y\u00f6nelik eri\u015fimin engellenmesi<\/p>\n
5651-9\/5,10,11,<\/p>\n
Ek-4,<\/p>\n
TCK, 75.Md<\/p>\n
SONU\u00c7 ve \u00d6NER\u0130LER<\/p>\n
Kanun teklifinin hukuk uygulamalar\u0131m\u0131za, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc temelinde bas\u0131n yay\u0131n mensuplar\u0131m\u0131za, yay\u0131nlara konu edilen ki\u015fi veya kurumlara hay\u0131rl\u0131 olsun. \u0130lgili mevzuat ile \u00f6zellikle 5651 say\u0131l\u0131 Kanun h\u00fck\u00fcmleri, mesleki uygulamada g\u00f6r\u00fclen vaziyetler ile bu alanda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 birlikte dikkate ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda teklife ili\u015fkin a\u015fa\u011f\u0131daki hususlar\u0131n tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 yararl\u0131 olabilecektir.<\/p>\n
1) AYM, daha \u00e7ok yerindelik denetimini and\u0131ran gerek\u00e7elerle 9.maddesinin ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne getirdi\u011fi m\u00fcdahalenin hukuki g\u00fcvenlik ve belirlilik \u00f6l\u00e7\u00fctleri ba\u011flam\u0131nda birtak\u0131m teredd\u00fctlere yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kapsam\u0131 ile s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n belirli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015fti. Madde, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00f6nceki d\u00fczenlemeye yak\u0131n ama daha sade ve anla\u015f\u0131labilir olarak de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir. Maddede, kimin, hangi nedenle ve hangi makama ba\u015fvurabilece\u011fi, hakimin hangi halde ba\u015fvuruyu 24 saat i\u00e7inde kabul edece\u011fi ve hangi halde ba\u015fvuruyu ret edece\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir. Uygulamada \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde dikkate al\u0131nan \u201cayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir inceleme yap\u0131lmas\u0131na gerek olmaks\u0131z\u0131n ihlalin ilk bak\u0131\u015fta anla\u015f\u0131labildi\u011fi h\u00e2ller\u201d ilkesi maddeye i\u015flenerek kademeli bir inceleme getirilmi\u015ftir. Ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir inceleme yap\u0131lmas\u0131na gerek olmaks\u0131z\u0131n ihlalin ilk bak\u0131\u015fta anla\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2llerde ise ba\u015fvurunun reddedece\u011fi getirilerek bas\u0131n yay\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc lehine bir d\u00fczenleme getirilmi\u015ftir. \u0130tiraz a\u015famas\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 inceleme yap\u0131lmas\u0131 imkan\u0131 getirilmi\u015ftir. Hakim karar\u0131n\u0131n etkinli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in ba\u015fvuran\u0131n ad\u0131n\u0131n ihlale konu internet adresleriyle ili\u015fkilendirilmemesi karar\u0131yla konu peki\u015ftirilmi\u015ftir. Karar\u0131n infaz\u0131n\u0131n ne \u015fekilde yap\u0131laca\u011f\u0131, taraflar\u0131n karara kar\u015f\u0131 itiraz haklar\u0131 d\u00fczenlenmi\u015ftir. Ayn\u0131 yay\u0131n\u0131n ba\u015fka internet adreslerinde yay\u0131nlanmas\u0131 halinde her internet sitesi i\u00e7in ayr\u0131 ayr\u0131 ba\u015fvurmaya gerek olmad\u0131\u011f\u0131, al\u0131nan bir karar\u0131n t\u00fcm siteler i\u00e7in de uygulanabilece\u011fi tekrarlanarak birden fazla ve gereksiz ba\u015fvurular \u00f6nlenmek istenmi\u015ftir. Hakim karar\u0131na uyulmamas\u0131 halinde yurt i\u00e7i (adli para cezas\u0131) ve yurt d\u0131\u015f\u0131 (ikaz, kademeli olarak internet trafi\u011fi bant geni\u015fli\u011finin daralt\u0131lmas\u0131) olmak \u00fczere iki yapt\u0131r\u0131m getirilmi\u015ftir.<\/p>\n
2) \u201cSulh ceza hakimi\u201d ibaresi gerekmedi\u011fi halde madde i\u00e7inde 9 kez tekrarlanm\u0131\u015ft\u0131r. Maddenin ilk f\u0131kras\u0131nda a\u00e7\u0131k\u00e7a sulh ceza hakiminin g\u00f6revli oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Sonraki f\u0131kralarda ise belli bir gereklilik olmad\u0131\u011f\u0131 halde kimi yerde \u201chakim\u201d tabiri kullan\u0131lm\u0131\u015f iken kimi yerde de \u201csulh ceza hakimi\u201d denilmi\u015ftir. Anlam daralmas\u0131 ve farkl\u0131 bir hukuki yoruma neden olmayaca\u011f\u0131ndan ilk f\u0131kradan sonrakilerde sadece \u201chakim\u201d denilmesi yeterlidir.<\/p>\n
3) Hakim karar\u0131na nas\u0131lsa ve \u00e7o\u011funlukla itiraz olaca\u011f\u0131ndan itiraz makamlar\u0131nda dosya birikimine neden olabilecektir. Bas\u0131n yay\u0131n lehine bir takdir hakk\u0131 kullan\u0131lmas\u0131 isabetli olmakla beraber, bu durum, dosya birikimine ve s\u00fcre\u00e7te ilgililerin ma\u011fduriyetine de neden olabilir. Maddenin ikinci f\u0131kras\u0131nda ba\u015fvurunun hangi halde ve ne zaman kabul edilece\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir: Hakimlik\u00e7e, ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir inceleme yap\u0131lmas\u0131na gerek olmaks\u0131z\u0131n ihlalin ilk bak\u0131\u015fta anla\u015f\u0131labildi\u011fi h\u00e2llerde yirmi d\u00f6rt saat i\u00e7inde i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve\/veya eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131 verilir. Maddenin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda ba\u015fvurunun hangi halde ret edilece\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir: Ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir inceleme yap\u0131lmas\u0131na gerek olmaks\u0131z\u0131n ihlalin ilk bak\u0131\u015fta anla\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2llerde ba\u015fvuru reddedilir. Ba\u015fvurunun kabul\u00fc halinde karar\u0131n yirmi d\u00f6rt saat i\u00e7inde verilece\u011fi belirtilmesine ra\u011fmen burada bir s\u00fcre belirlenmemi\u015ftir. Bu durumda ret karar\u0131n yirmi d\u00f6rt saat sonras\u0131nda da verilebilece\u011fi gibi bir anlam \u00e7\u0131kar\u0131labilir. Sadece itiraz a\u015famas\u0131nda karar\u0131na itiraz edilen h\u00e2kim veya itiraz\u0131 incelemeye yetkili merci gerekli g\u00f6rmesi halinde taraflar\u0131 dinleyebilir. \u015e\u00f6yle de olabilir: Ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir inceleme yap\u0131lmas\u0131na gerek olmaks\u0131z\u0131n ihlalin ilk bak\u0131\u015fta anla\u015f\u0131labildi\u011fi h\u00e2llerde yirmi d\u00f6rt saat i\u00e7inde kabul karar\u0131n\u0131n verilmesi, buna kar\u015f\u0131l\u0131k ihlalin ilk bak\u0131\u015fta anla\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2llerde ise 3. madde kapsam\u0131nda sistem \u00fczerinden yay\u0131n yapan ilgililere yap\u0131lacak bildirimden sonra belli bir s\u00fcreyle (24-48 saat i\u00e7inde) cevap vermelerinden sonra yay\u0131n\u0131n ger\u00e7eklik, g\u00fcncellik, kamu yararl\u0131\u011f\u0131, \u015fekil ve \u00f6z aras\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnsel ba\u011f olup olmad\u0131\u011f\u0131 hususlar\u0131 da g\u00f6zetilerek \u00fc\u00e7-yedi g\u00fcn i\u00e7inde karar verilmesi d\u00fczenlenebilir. Bunun itiraz a\u015famas\u0131nda de\u011fil, konuya ilk ba\u015fta vak\u0131f olan hakim taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131, itiraz makam\u0131n\u0131n ise daha sonra bunlar\u0131 denetlemesi, haklar aras\u0131ndaki denge ad\u0131na daha h\u0131zl\u0131 ve etkili olabilir.<\/p>\n
4) Yetkili sulh ceza hakimli\u011finin belirtilmesi yararl\u0131 olabilecektir. Bunun belirsizli\u011fi nedeniyle ayn\u0131 konuda farkl\u0131 yerlere ve farkl\u0131 ba\u015fvurulara, birbiriyle \u00e7eli\u015fkili kararlar\u0131n verilmesine, yetki tart\u0131\u015fmalar\u0131na neden olunabiliyor. Bir ba\u015fvurunun reddinden sonra, zaman zaman ayn\u0131 ba\u015fvurunun farkl\u0131 yer hakimliklerine yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 da g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Kararlar De\u011fi\u015fik i\u015f \u00fczerinden verildi\u011fi, yay\u0131n yetkilisine karar \u00f6ncesi bildirim yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 ve ret karar\u0131 BTK\u2019ya veya Birli\u011fe g\u00f6nderilmedi\u011fi i\u00e7in \u00f6nceki ba\u015fvurular\u0131n bilinmesi zor olabiliyor. Bu nedenle ayn\u0131 yay\u0131na kar\u015f\u0131 bir biriyle \u00e7eli\u015fkili hakim karar\u0131na denk gelmek m\u00fcmk\u00fcn olabiliyor. Kanaatimizce bu y\u00f6nden ba\u015fvurulabilecek yetkili sulh ceza hakimli\u011finin g\u00f6sterilmesi yararl\u0131 olabilecektir. Ayn\u0131 yay\u0131na kar\u015f\u0131, ayn\u0131 ki\u015finin ayn\u0131 nedenlerle pe\u015f pe\u015fe a\u00e7\u0131labilecek ba\u015fvurular sonucunda, \u00f6rne\u011fin \u00fc\u00e7 ba\u015fvurunun farkl\u0131 yer hakimi taraf\u0131ndan reddinden sonra farkl\u0131 yerdeki bir ba\u015fka hakim taraf\u0131ndan d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fcn\u00fcn kabul\u00fcn\u00fcn gerek ilgilileri gerekse de kamu oyunda izah\u0131n\u0131n zor olaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ayn\u0131 eylemin farkl\u0131 gerek\u00e7e ile bir yerde kabul\u00fc \u00f6b\u00fcr yerde ise reddi tam z\u0131t iki uygulama sonucunu do\u011furacakt\u0131r. Benzer hukuki yarar\u0131 koruyan 5187 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 14, 6112 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 18. maddelerindeki d\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131nda yetkili sulh ceza hakimi d\u00fczenlenmi\u015ftir. Burada da benzer y\u00f6ntem uygulanabilir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, internet i\u00e7eri\u011finin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na ve\/veya eri\u015fiminin engellenmesine dair taleplerinin yap\u0131labilece\u011fi hakim belirlenebilir veya bu y\u00f6ndeki talep say\u0131lar\u0131 farkl\u0131 yere yap\u0131labilse de s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131labilir. Hatta daha ideali olarak, hem bu t\u00fcr sonu\u00e7lar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilmek hem de ilgili yay\u0131ndan savunma alabilmek i\u00e7in, ba\u015fvurunun, 5651 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 3. maddesinin i\u00e7ine eklenecek d\u00fczenleme ile en seri ve elektronik ortamda tebli\u011f edilip saat olarak ifade edilebilecek bir s\u00fcreyle e\u011fer verilirse al\u0131nacak savunmadan sonra karar vereme y\u00f6ntemi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Bu durumda m\u00fckerrer ba\u015fvuru olmu\u015fsa ilgili yay\u0131n yetkilisi bunu ifade edecektir. Bunun yan\u0131nda, yap\u0131lan ba\u015fvuru sonucunda verilen karar\u0131n her halde BTK veya ESB\u2019ye bildirilmesi halinde de ilgililerce seri ba\u015fvurular oldu\u011fu dile getirilebilir.<\/p>\n
5) Miras\u00e7\u0131lar\u0131n ve ba\u015fka \u00fclke vatanda\u015flar\u0131n ba\u015fvurular\u0131n\u0131n da i\u015flenmesi yaral\u0131 olabilecektir. Her ne kadar ba\u015fvuru yapmalar\u0131nda engel bir durum yok ise de benzer hukuki yarar\u0131 koruyan di\u011fer mevzuatla paralellik ad\u0131na maddeye i\u015flenebilir. T\u00fczel ki\u015filerin temsile yetkili ki\u015fi veya organlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ba\u015fvuru yapmalar\u0131 genel kabul g\u00f6ren bir husus oldu\u011fu i\u00e7in mahsurlu g\u00f6r\u00fclmezse de d\u00fczenleme olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in miras\u00e7\u0131lar\u0131n talebi, tart\u0131\u015fmal\u0131 olabilece\u011fi gibi ret de olunabilir.<\/p>\n
6) Bu madde kapsamda yap\u0131lacak tebligatlar\u0131n 3. maddedeki usullerle yap\u0131laca\u011f\u0131 ve ilgililerin cevap verece\u011fi azami s\u00fcrenin belirtilmesi yararl\u0131 olabilir.<\/p>\n
7) Ba\u015fvuran\u0131n ad\u0131n\u0131n ihlale konu internet adresleriyle ili\u015fkilendirilmemesi karar\u0131n\u0131n gerekti\u011finde hakim taraf\u0131ndan re\u2019sen de verilebilmesine imkan tan\u0131nabilir. Buradaki temel hukuki meselenin, internet ortam\u0131nda yap\u0131lan yay\u0131n i\u00e7eri\u011fi nedeniyle ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011finin o anki hal ve \u015fartlara g\u00f6re tespit ve koruma tedbiri verilmesi gerekti\u011fine g\u00f6re, ba\u015fka bir anlat\u0131mla temel meselenin ortamda ki\u015filik hakk\u0131n\u0131n ihlali oldu\u011fundan, bunu \u00f6nlemek i\u00e7in verilen karar\u0131n daha etkili sonu\u00e7 do\u011furmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnden bu karar\u0131n talep \u00fczerine de\u011fil de hakim taraf\u0131ndan yap\u0131lan genel nitelikteki ba\u015fvuruya istinaden resen de verebilmesi daha yararl\u0131 olabilecektir. Zaten bir ba\u015fvuru yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla ba\u015fvuru i\u00e7inde bu \u00f6zel talep olmadan da ba\u015fvuru kapsam\u0131nda ismin internet adresiyle ili\u015fkilendirilmemesine karar\u0131 verilebilmesinin koruma tedbiri amac\u0131na daha uygun oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. B\u00f6yle bir durum 4721 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Medeni Kanunu\u2019nun hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak ki\u015filik haklar\u0131na sald\u0131r\u0131ya kar\u015f\u0131 ilkeyi d\u00fczenleyen 24. madde ile de daha uyumlu olabilecektir.<\/p>\n
8) Pratikte s\u0131kl\u0131kla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan ayn\u0131 i\u00e7eri\u011fin ba\u015fka internet adreslerinde yay\u0131nlanmas\u0131 halinde olas\u0131 tart\u0131\u015fmalar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilmek ad\u0131na, ba\u015fvuru dilek\u00e7esinde bu hususun belirtilmesine istinaden hakimin kararda \u201ci\u015f bu karara konu ki\u015filik hakk\u0131n\u0131n ihlaline ili\u015fkin yay\u0131n\u0131n ba\u015fka internet adreslerinde de yay\u0131nlanmas\u0131 durumunda ilgili ki\u015fi taraf\u0131ndan Eri\u015fim Sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131 Birli\u011fi\u2019ne ba\u015fvurmas\u0131 \u00fczerine mevcut karar\u0131n bu adresler i\u00e7in de uygulanmas\u0131na\u201d \u015feklinde yer vermesi kolayl\u0131k sa\u011flayabilecektir.<\/p>\n
9) Yasa maddesinde konunun yer almamas\u0131 ile istisnai bir uygulama olmas\u0131 nedeniyle bir yay\u0131nla (haberle) birden fazla ki\u015finin haklar\u0131n\u0131n ihlali halinde bu ki\u015filerin ayr\u0131 ayr\u0131 m\u0131 yoksa birlikte mi i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve\/veya eri\u015fimin engellenmesi talebinde bulunmalar\u0131 veya taleplerinin birlikte mi yoksa ayr\u0131 ayr\u0131 m\u0131 de\u011ferlendirilmesinin gerekip gerekmedi\u011fi, karara uyulmamas\u0131 halinde ise karar say\u0131s\u0131nca m\u0131 yoksa zincirleme su\u00e7 h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131n\u0131n m\u0131 gerekti\u011fi hususunun tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 yararl\u0131 olabilecektir.<\/p>\n
10) \u00c7ok say\u0131daki internet adresi i\u00e7in ayr\u0131 ayr\u0131 karar verilmesi gerekebilen hallerde, en ge\u00e7 24 saatlik zaman sorunu, hakimin gerek\u00e7e de g\u00f6stermesi suretiyle esnetilmesinde yarar olabilir. \u00d6rne\u011fin, talep edilen ve ayr\u0131 ayr\u0131 karar verilmesi gereken internet adresi say\u0131s\u0131n\u0131n fazlal\u0131\u011f\u0131, kapsamlar\u0131 ve de\u011ferlendirmenin 24 saat i\u00e7inde bitmeyece\u011finin anla\u015f\u0131lmas\u0131 halinde bu s\u00fcre, her seferinde 24 saati ge\u00e7memek \u00fczere, 48 saat daha uzat\u0131labilece\u011fine ili\u015fkin d\u00fczenleme \u00e7\u00f6z\u00fcm olabilecektir. <\/p>\n
11) Yay\u0131n yapan ilgililerce i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 durumunda talep \u00fczerine veya hakim taraf\u0131ndan res\u2019en ya da bu y\u00f6nden kararda h\u00fck\u00fcm olmas\u0131 sa\u011flanarak bas\u0131n yay\u0131n lehine etkisi azalt\u0131labilir.<\/p>\n
12) Uygulamam\u0131zda ve A\u0130HM\u2019de benimsenen ama yasada yer almayan 5651 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 9 ve\/veya 9\/A maddelerinden biri kapsam\u0131ndaki ba\u015fvurulara konu edilen ve gittik\u00e7e uygulamas\u0131 artan internet haber sitesi-sosyal medya yay\u0131nlar\u0131na kar\u015f\u0131 unutulma hakk\u0131 dahil edilebilir.<\/p>\n
13) 5651 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un baz\u0131 maddelerinde ge\u00e7mi\u015ftin kalan \u201csulh ceza mahkemesi\u201d yerine \u201csulh ceza hakimli\u011fi\u201d ile \u201cH\u00e2kimler ve Savc\u0131lar Y\u00fcksek Kurulu\u201d ibaresi yerine \u201cH\u00e2kimler ve Savc\u0131lar Kurulu\u201d olarak de\u011fi\u015ftirilmesi uyumluluk ad\u0131na yararl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
As\u0131m EKREN<\/p>\n
Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131<\/p>\n
Kaynak\u00e7a:<\/p>\n
1. Hukuka Ayk\u0131r\u0131 Yay\u0131nlara Kar\u015f\u0131 Ba\u015fvuru Usul ve Esaslar\u0131, Adalet Yay\u0131nevi, 2024<\/p>\n
2. Haberlere Kar\u015f\u0131 Yasal Haklar, 3.Bask\u0131, Aristo Yay\u0131nevi, 2020,<\/p>\n
3. T\u00fcrkiye’de \u0130nternet-Sosyal Medya Hukuku, Filiz Kitabevi, 2021<\/p>\n
4. Bas\u0131l\u0131, G\u00f6rsel, \u0130\u015fitsel ve Sosyal Medyada D\u00fczeltme ve Cevap, Se\u00e7kin Yay\u0131nevi, 2021<\/p>\n
5. Spor Bas\u0131n Yay\u0131n \u0130nternet, Karar-Talep-Yaz\u0131\u015fma \u00d6rnekleri, Filiz Kitabevi, 2021<\/p>\n
6. Yalan Haber Dezenformasyon-Sans\u00fcr Yasas\u0131, \u0130fade-Bas\u0131n \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, Filiz.K, 2023<\/p>\n
———-<\/p>\n
[1] AYM, 11.10.2023, 2020\/76 esas, 2023\/172 karar<\/p>\n
[2] Ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi: \u0130nternet, Gazete, Televizyondaki Hukuka Ayk\u0131r\u0131 Yay\u0131nlara Kar\u015f\u0131 Ba\u015fvuru Usul ve Esaslar\u0131, Adalet Yay\u0131nevi, Ankara, 2024, s.341 vd; https:\/\/www.hukukihaber.net Ki\u015fi, Kurum, Yarg\u0131 ve Gazetecileri Etkileyen \u0130nternet Yay\u0131nlar\u0131na Y\u00f6nelik Anayasa Mahkemesi Karar\u0131<\/p>\n
[3] Ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi: https:\/\/www.hukukihaber.net Ne Yapmal\u0131 Anayasa Mahkemesi Karar\u0131na Kar\u015f\u0131<\/p>\n
[4] \u00d6rne\u011fin, 19.CD, 17.02.2021, E.2020\/6868, K.2021\/1703:\u2026 Ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n ihlal edilip edilmedi\u011fine dair 5651 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 9. maddesinde d\u00fczenlenen \u00e7eki\u015fmesiz yarg\u0131ya ba\u015fvuru a\u015famas\u0131nda, Sulh Ceza H\u00e2kimliklerince ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gereken hususlar; s\u0131rf ba\u015fvuruya konu ifadeden hareketle, ilk bak\u0131\u015fta ki\u015filik haklar\u0131n\u0131 ihlal eden ifadelerin kullan\u0131l\u0131p kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 ve ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi kabul edilebilirse, bu kez de ihlalde ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u201cifade ve bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u201d gibi bir hukuka uygunluk sebebinin bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ortaya konulmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
>> Ceza ve G\u00fcvenlik Tedbirlerinin \u0130nfaz\u0131 Hakk\u0131nda Kanun ile Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun Teklifi TAM MET\u0130N \u0130\u00c7\u0130N TIKLAYINIZ<\/p>\n
\u200bK\u0130\u015e\u0130L\u0130K HAKKINI \u0130HLAL EDEN \u0130NTERNET YAYINLARI<\/p>\n
(Ki\u015filik Hakk\u0131n\u0131 \u0130hlal Etti\u011fi \u0130ddia Edilen \u0130nternet \u0130\u00e7eri\u011finin \u00c7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve\/veya Eri\u015fimin Engellenmesine Dair Kanun Teklifinin De\u011ferlendirilmesi)<\/p>\n
KONU<\/p>\n
TBMM\u2019ye sunulan ve 5651 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019da da de\u011fi\u015fiklik \u00f6ng\u00f6ren 29.05.2025 tarihli, ki\u015filik haklar\u0131n\u0131 ihlal etti\u011fi iddia edilen internet yay\u0131nlar\u0131na y\u00f6nelik kanun teklifinin i\u00e7eri\u011fi ile mevcut uygulamaya olas\u0131 yans\u0131malar\u0131.<\/p>\n
AMA\u00c7<\/p>\n
Gerek ifade (bas\u0131n yay\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc) gerekse de ki\u015filik hakk\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ile bu iki \u201colmazsa olmaz\u201d hak aras\u0131nda bulunmas\u0131 gereken dengenin sa\u011flanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli olan d\u00fczenlemeye dair i\u00e7eri\u011fin ele al\u0131nmas\u0131, mevcut uygulamaya olas\u0131 etkileri, daha h\u0131zl\u0131 ve etkin uygulama a\u00e7\u0131lar\u0131ndan de\u011ferlendirilmesi ve olas\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lmalara katk\u0131 arz etmektir.<\/p>\n
\u00d6ZET<\/p>\n
Mevcut (Anayasa Mahkemesi taraf\u0131ndan iptal edilen) d\u00fczenleme k\u0131saca belirtilmi\u015ftir. Kanun teklifinin i\u00e7eri\u011fi ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Teklifin yasala\u015fmas\u0131 halinde mevcut uygulamaya olas\u0131 yans\u0131mas\u0131 belirtilmi\u015ftir. \u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile ki\u015filik haklar\u0131 aras\u0131ndaki denge ile uygulaman\u0131n h\u0131zl\u0131 ve etkili olmas\u0131n\u0131n temini bak\u0131m\u0131ndan olas\u0131 sorun ve \u00f6neriler g\u00f6sterilmi\u015ftir.<\/p>\n
A\u00c7IKLAMA<\/p>\n
A) Ne Olmu\u015ftu?<\/p>\n
(Anayasa Mahkemesi\u2019nin \u0130ptal Karar\u0131):<\/p>\n
Anayasa Mahkemesi (AYM), 11 Ekim 2023 tarihinde internet hukuku ile ilgili son derece \u00f6nemli bir iptal karar\u0131 vermi\u015ftir.[1] Karar, 10 Ekim 2024 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir. Karar\u0131n hayata yans\u0131mas\u0131 olarak toplumu, ba\u015fka bir deyi\u015fle ki\u015fi veya \u00f6zel-resmi kurumlar\u0131, internet-sosyal medyay\u0131, internet gazetecili\u011fini ve sulh ceza hakimlikleri ba\u015fta olmak \u00fczere yarg\u0131 makamlar\u0131n\u0131 etkilemi\u015ftir. Kararla;<\/p>\n
1- \u00d6nemli baz\u0131 su\u00e7lara dair yeterli \u015f\u00fcphe sebebi olan hallerde Bilgi Teknolojileri ve \u0130leti\u015fim Kurumu (BTK) Ba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n idari koruma tedbiri olarak verebildi\u011fi internet i\u00e7eri\u011finin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve eri\u015fimin engellenmesi yetkisine ili\u015fkin madde k\u0131smen,<\/p>\n
2- Ki\u015filik haklar\u0131n\u0131 ihlal etti\u011fi iddia edilen hallerde ilgililerin talebi \u00fczerine sulh ceza h\u00e2kimliklerinin adli koruma tedbiri olarak verebildikleri i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve eri\u015fimin engellenmesi yetkisine dair maddenin tamam\u0131,<\/p>\n
iptal edilmi\u015ftir.<\/p>\n
Daha \u00e7ok kanun yolu mercilerinin hukuki denetim kapsam\u0131nda yapabilecekleri gerek\u00e7elerin g\u00f6sterildi\u011fi, ba\u015fka bir deyi\u015fle yerindelik denetiminin de \u00f6n plana \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti\u011fimiz AYM iptal karar\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fi, gerek\u00e7esi, olas\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 ile ilgili ayr\u0131nt\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klama ve de\u011ferlendirme, ilgili kitab\u0131m\u0131z ve makalemizde yer ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ayr\u0131ca tekrar etmemek ad\u0131na burada yaz\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.[2]<\/p>\n
B) Teklif Kanunla\u015f\u0131ncaya Kadar Ne Yap\u0131labilir? <\/p>\n
\u0130ptal karar\u0131 sonras\u0131nda yasal d\u00fczenleme yap\u0131lmamas\u0131 \u00fczerine olu\u015fan yasal bo\u015fluk kar\u015f\u0131s\u0131nda internet yoluyla ki\u015filik haklar\u0131 ihlal edilen ki\u015fi ya da kurumlar\u0131n, TBMM taraf\u0131ndan yeni bir yasal d\u00fczenleme yap\u0131l\u0131ncaya kadar nas\u0131l bir hukuki yol izleyebilecekleriyle ilgili hukuki de\u011ferlendirme yay\u0131nlanan makalemizde yer ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ayr\u0131ca tekrar etmemek ad\u0131na burada yaz\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.[3] Mevcut kanun teklifi yasala\u015f\u0131ncaya kadar hali haz\u0131rdaki yasal d\u00fczenlemeler dikkate al\u0131narak ba\u015fvuru yap\u0131labilece\u011fi ve kararlar verilebilece\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
C) \u0130ptal Edilen Maddeler ve Uygulama \u00d6zeti:<\/p>\n
1) \u0130smen say\u0131lan su\u00e7 unsurlar\u0131n\u0131 i\u00e7eren internet yay\u0131n\u0131 ile ilgili olarak 5651 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve eri\u015fimin engellenmesi kararlar\u0131 ile yerine getirilmesine dair 8. Maddesinin;<\/p>\n
-AYM iptal \u00f6ncesi ve sonras\u0131 4. f\u0131kras\u0131: \u0130\u00e7eri\u011fi birinci f\u0131krada belirtilen su\u00e7lar\u0131 olu\u015fturan yay\u0131nlara ili\u015fkin olarak i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve\/veya eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131 re\u2019sen Ba\u015fkan taraf\u0131ndan verilir. Bu karar, ilgili i\u00e7erik ve yer sa\u011flay\u0131c\u0131lar ile eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131na bildirilerek gere\u011finin yerine getirilmesi istenir. (\u0130ptal sonucu alt\u0131 \u00e7izili ibare f\u0131kradan \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.) <\/p>\n
-AYM iptal \u00f6ncesi ve sonras\u0131 11. f\u0131kras\u0131: \u0130dar\u00ee tedbir olarak verilen i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve\/veya eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131n\u0131n yerine getirilmemesi halinde, Ba\u015fkan taraf\u0131ndan ilgili i\u00e7erik, yer ve eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131na idar\u00ee para cezas\u0131 verilir. \u0130dar\u00ee para cezas\u0131n\u0131n verildi\u011fi andan itibaren yirmi d\u00f6rt saat i\u00e7inde eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan karar\u0131n yerine getirilmemesi halinde Kurum taraf\u0131ndan yetkilendirmenin iptaline karar verilebilir. (\u0130ptal sonucu alt\u0131 \u00e7izili ibare f\u0131kradan \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.) <\/p>\n
K\u0131smen iptale konu ilgili madde i\u00e7eri\u011fi \u00f6zetle \u015f\u00f6yle idi:<\/p>\n
i- \u0130nternet ortam\u0131nda, maddede yaz\u0131l\u0131 olan su\u00e7lar\u0131 olu\u015fturdu\u011fu hususunda yeterli \u015f\u00fcphe sebebi bulunmas\u0131 halinde adli veya idari tedbir karar\u0131yla yay\u0131n i\u00e7eri\u011finin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na ve\/veya eri\u015fimin engellenmesine karar verilebilir. Bu karar m\u00fcmk\u00fcn olduk\u00e7a internet sitesinin t\u00fcm\u00fcne y\u00f6nelik olarak verilmez. Ancak, teknik bir nedenle ilgili b\u00f6l\u00fcme engelleme yap\u0131lamad\u0131\u011f\u0131nda sitenin t\u00fcm\u00fcne y\u00f6nelik eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131 verilebilir.<\/p>\n
ii- Adli koruma tedbiri mahiyetindeki karar\u0131 kural olarak hakim veya mahkeme, gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde cumhuriyet savc\u0131s\u0131 verebilir. Cumhuriyet savc\u0131s\u0131, karar\u0131n\u0131 24 saat i\u00e7inde h\u00e2kim onay\u0131na sunar. En ge\u00e7 24 saat i\u00e7inde hakim karar\u0131 onaylamaz ise bu karar derhal kald\u0131r\u0131l\u0131r. \u0130lgili mevzuat\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde \u015fans oyunu tertip etme hak ve yetkisine sahip kurumlar ile bu hak ve yetkinin devredildi\u011fi kurum, kurulu\u015f ve \u00f6zel hukuk t\u00fczel ki\u015fileri, kendi g\u00f6rev alan\u0131na giren su\u00e7lar\u0131n internet ortam\u0131nda i\u015flendi\u011fini tespit etmeleri h\u00e2linde, bu yay\u0131nlarla ilgili olarak eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131 alabilirler. Al\u0131nan kararlar, gere\u011fi yap\u0131lmak \u00fczere BTK\u2019ya g\u00f6nderilir.<\/p>\n
iii- Belirtilen su\u00e7lara ili\u015fkin yay\u0131n nedeniyle BTK Ba\u015fkan\u0131 da do\u011frudan idari tedbir mahiyetinde karar verebilir. Yay\u0131n yapan ki\u015filerin tespiti halinde, BTK Ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan, ilgili Cumhuriyet ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na su\u00e7 duyurusunda bulunulmas\u0131 zorunlulu\u011fu getirilmi\u015ftir.<\/p>\n
iv- \u0130lgili i\u00e7erik, yer ve eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131ndan bildirimden itibaren derhal ve en ge\u00e7 4 saat i\u00e7inde verilen karar\u0131n gere\u011finin yerine getirilmesi istenir.<\/p>\n
v- Her su\u00e7 i\u00e7in de\u011fil ancak maddede yaz\u0131l\u0131 olan su\u00e7larla ilgili karar verilebilir. Bu su\u00e7lar ismen yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yorumla ba\u015fka su\u00e7lar\u0131 dahil etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Maddede yaz\u0131l\u0131 su\u00e7lar \u015funlard\u0131r: \u0130ntihara y\u00f6nlendirme, \u00e7ocuklar\u0131n cinsel istismar\u0131, uyu\u015fturucu veya uyar\u0131c\u0131 madde kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rma, sa\u011fl\u0131k i\u00e7in tehlikeli madde temini, m\u00fcstehcenlik, fuhu\u015f, kumar oynanmas\u0131 i\u00e7in yer ve imk\u00e2n sa\u011flama, Atat\u00fcrk Aleyhine \u0130\u015flenen Su\u00e7lar Hakk\u0131nda Kanunda yer alan su\u00e7lar, Futbol ve Di\u011fer Spor M\u00fcsabakalar\u0131nda Bahis ve \u015eans Oyunlar\u0131 D\u00fczenlenmesi Hakk\u0131nda Kanunda yer alan su\u00e7lar, Devlet \u0130stihbarat Hizmetleri ve Milli \u0130stihbarat Te\u015fkilat\u0131 Kanunu\u2019nun 27\/1,2. maddesinde yer alan su\u00e7lar.<\/p>\n
vi- Soru\u015fturma veya kovu\u015fturma sonucunda kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na dair karar veya beraat karar\u0131 verilmesi ya da ilgililerce yay\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 halinde karar kendili\u011finden h\u00fck\u00fcms\u00fcz kal\u0131r. Bu kararlar\u0131n bir \u00f6rne\u011fi BTK\u2019ya g\u00f6nderilir.<\/p>\n
vii- Adli koruma tedbiri karar\u0131n\u0131 yerine getirmeyen ilgili i\u00e7erik, yer veya eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n sorumlular\u0131na adli para cezas\u0131 verilir. \u0130dari tedbir karar\u0131n\u0131 yerine getirmeyen ilgili i\u00e7erik, yer ve eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131na ise BTK ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan idar\u00ee para cezas\u0131 verilir. \u0130dar\u00ee para cezas\u0131n\u0131n verildi\u011finden itibaren 24 saat i\u00e7inde eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan karar yerine getirilmezse BTK taraf\u0131ndan yetkilendirme ruhsat\u0131n\u0131n iptaline karar verilebilir.<\/p>\n
Yukar\u0131da \u00f6zetlenen 5651 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 8. maddesi, yay\u0131n i\u00e7eri\u011finin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve\/veya eri\u015fimin engellenmesine dair BTK Ba\u015fkan\u0131n\u0131n iptal edilen idari karar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fcktedir.<\/p>\n
2) Ki\u015filik hakk\u0131n\u0131 ihlal eden internet yay\u0131n\u0131 ile ilgili olarak 5651 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un i\u00e7eri\u011fin yay\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve eri\u015fimin engellenmesine dair 9. maddesi ise tamamen iptal edilmi\u015ftir. \u0130ptale konu ilgili madde i\u00e7eri\u011fi \u00f6zetle \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
i- \u0130nternet yay\u0131n\u0131 yoluyla ki\u015filik hakk\u0131n\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak ihlal edildi\u011fini iddia eden ki\u015filer ile kurum ve kurulu\u015flar, ilk \u00f6nce i\u00e7erik sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131na, buna ula\u015famamalar\u0131 h\u00e2linde yer sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131na veya sosyal a\u011f sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131na ya da do\u011frudan oturduklar\u0131-istemde bulunduklar\u0131 yer sulh ceza hakimli\u011fine ba\u015fvurarak i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na ve\/veya eri\u015fimin engellenmesine karar verilmesini isteyebilirler.<\/p>\n
ii- Maddede ba\u015fvuru s\u00fcresi d\u00fczenlenmedi\u011finden yay\u0131n durduk\u00e7a ba\u015fvuru olabilir.<\/p>\n
iii- Sulh ceza h\u00e2kimi yap\u0131lan ba\u015fvuru en ge\u00e7 24 saat i\u00e7inde duru\u015fma yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n karara ba\u011flar. Zorunlu olmad\u0131k\u00e7a internet sitesinde yap\u0131lan yay\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcne y\u00f6nelik karar verilemez ancak; bu y\u00f6ntemle ihlalin engellenemeyece\u011fine kanaat getirirse, gerek\u00e7esini de belirtmek kayd\u0131yla, internet sitesindeki t\u00fcm yay\u0131na y\u00f6nelik olarak eri\u015fimin engellenmesine de karar verebilir. Hakim karar\u0131na kar\u015f\u0131 CMK h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re genel itiraz yoluna gidebilir.<\/p>\n
iv- H\u00e2kim, daha h\u0131zl\u0131 ve etkili bir infaz\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in do\u011frudan Eri\u015fim Sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131 Birli\u011fi\u2019ne karar\u0131n\u0131 g\u00f6nderir. Karar\u0131n gere\u011fi derhal, en ge\u00e7 d\u00f6rt saat i\u00e7inde ilgili i\u00e7erik ve yer sa\u011flay\u0131c\u0131lar ile eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan yerine getirilir. Eri\u015fimin engellenmesine konu i\u00e7eri\u011fin yay\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 durumunda h\u00e2kim karar\u0131 kendili\u011finden h\u00fck\u00fcms\u00fcz kal\u0131r.<\/p>\n
v- H\u00e2kim karar\u0131na konu ki\u015filik hakk\u0131n\u0131n ihlaline ili\u015fkin yay\u0131n\u0131n ba\u015fka internet adreslerinde yay\u0131nlanmas\u0131 durumunda, ilgililerin m\u00fcracaat etmesi h\u00e2linde mevcut karar bu adresler i\u00e7in de uygulan\u0131r.<\/p>\n
vi- H\u00e2kim karar\u0131n\u0131n gere\u011fini maddede belirtilen \u015fartlara uygun olarak ve s\u00fcresinde yerine getirmeyen i\u00e7erik, yer ve eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n sorumlular\u0131 adli para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Yukar\u0131da \u00f6zetlenen 5651 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un i\u00e7eri\u011fin yay\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve eri\u015fimin engellenmesine dair 9. maddesi, AYM\u2019nin iptal karar\u0131 sonucunda y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
D) Meclise Sunulan Kanun Teklifi \u0130\u00e7eri\u011fi:<\/p>\n
Sunulan kanun teklifiyle 5651 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un \u00fc\u00e7 maddesinde de\u011fi\u015fiklik \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
a) 5651 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un tan\u0131mlar\u0131 d\u00fczenleyen 2. maddesinde yer alan iki tan\u0131m yeniden d\u00fczenlenmi\u015ftir. Buna g\u00f6re;<\/p>\n
1- \u0130\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131: \u0130\u00e7eri\u011fin internet ortam\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131 ifade eder. Madde gerek\u00e7esinde bu tedbir uyguland\u0131\u011f\u0131nda s\u00f6z konusu i\u00e7eriklerin, gerekti\u011fi durumda geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclebilir \u015fekilde internet ortam\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131n sa\u011flanaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
2- Uyar\u0131 y\u00f6ntemi: \u0130nternet ortam\u0131nda yap\u0131lan yay\u0131n i\u00e7eri\u011fi nedeniyle Kurum veya haklar\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini iddia eden ki\u015filer taraf\u0131ndan yap\u0131lan bildirimi ifade eder. Madde gerek\u00e7esinde uyar\u0131 y\u00f6nteminin kapsam\u0131n\u0131n netle\u015ftirildi\u011fi, buna g\u00f6re uyan y\u00f6nteminin, ilk bak\u0131\u015fta ihlalin anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 durumlar bak\u0131m\u0131ndan BTK veya haklar\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini iddia eden ki\u015filer taraf\u0131ndan do\u011frudan ilgili i\u00e7erik ve\/veya yer sa\u011flay\u0131c\u0131y\u0131 haberdar etmeye y\u00f6nelik olarak yap\u0131lan bildirim oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
b) 5651 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve eri\u015fimin engellenmesi kararlar\u0131 ile yerine getirilmesine dair 8. maddesinin \u00fc\u00e7 ayr\u0131 f\u0131kras\u0131nda bir k\u0131s\u0131m ibareler getirilerek yeni bir c\u00fcmle eklenmi\u015ftir. Buna g\u00f6re;<\/p>\n
1- Maddenin 4. f\u0131kras\u0131: \u0130\u00e7eri\u011fi birinci f\u0131krada belirtilen su\u00e7lar\u0131 olu\u015fturan yay\u0131nlara ili\u015fkin olarak i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve\/veya eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131 re\u2019sen Ba\u015fkan taraf\u0131ndan verilir. Bu karar, eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lar ile ilgili i\u00e7erik ve yer sa\u011flay\u0131c\u0131lara bildirilerek gere\u011finin yerine getirilmesi istenir. (Teklifle alt\u0131 \u00e7izili ibareler eklenmi\u015ftir.) Bu durum iptal edilen f\u0131kran\u0131n neredeyse ayn\u0131 halidir. Sadece \u201ceri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131na\u201d ibareleri \u201ceri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u201d ibarelerine d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
2- Maddenin 9. f\u0131kras\u0131: Konusu birinci f\u0131krada say\u0131lan su\u00e7lar\u0131 olu\u015fturan i\u00e7eri\u011fin yay\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 halinde; eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131, soru\u015fturma evresinde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131, kovu\u015fturma evresinde mahkeme taraf\u0131ndan kald\u0131r\u0131l\u0131r. (Teklifle sadece alt\u0131 \u00e7izili ibare \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.) <\/p>\n
3- Maddenin 11. f\u0131kras\u0131: \u0130dar\u00ee tedbir olarak verilen i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve\/veya eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131n\u0131n yerine getirilmemesi halinde, Ba\u015fkan taraf\u0131ndan eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lar ile ilgili i\u00e7erik ve yer sa\u011flay\u0131c\u0131lara idar\u00ee para cezas\u0131 verilir. \u0130dar\u00ee para cezas\u0131n\u0131n verildi\u011fi andan itibaren yirmi d\u00f6rt saat i\u00e7inde eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan karar\u0131n yerine getirilmemesi halinde Kurum taraf\u0131ndan yetkilendirmenin iptaline karar verilebilir. ((Teklifle alt\u0131 \u00e7izili ibareler eklenmi\u015ftir.) Bu durum iptal edilen f\u0131kran\u0131n neredeyse ayn\u0131 halidir. Sadece \u201cilgili i\u00e7erik, yer ve eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131na\u201d ibaresi \u201ceri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lar ile ilgili i\u00e7erik ve yer sa\u011flay\u0131c\u0131lara\u201d ibaresine d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
c) \u0130nternet yay\u0131nlar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden kanun teklifinin en \u00f6nemli ve temel de\u011fi\u015fikli\u011fi, tamam\u0131yla iptal edilen 5651 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un i\u00e7eri\u011fin yay\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve eri\u015fimin engellenmesi hakk\u0131ndaki 9. maddesinin ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 de dahil yeni hali oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Buna g\u00f6re;<\/p>\n
1-Maddenin \u201ci\u00e7eri\u011fin yay\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve eri\u015fimin engellenmesi\u201d \u015feklindeki ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 “Ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n ihlal edilmesi\u201d olarak de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir.<\/p>\n
2-Her iki halde de madde onbir f\u0131kradan olu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n
3-Maddenin ilk f\u0131kras\u0131nda kimin, hangi nedenle ve nereye ba\u015fvuraca\u011f\u0131 d\u00fczenlenmi\u015ftir: Yay\u0131n i\u00e7eri\u011fi nedeniyle ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini iddia eden ki\u015filer taraf\u0131ndan i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve\/veya eri\u015fimin engellenmesi amac\u0131yla sulh ceza h\u00e2kimli\u011fine ba\u015fvurulabilir. Maddede g\u00f6revin sulh ceza hakimli\u011finde oldu\u011fu belirtilmi\u015f ancak yetkili yer hakimli\u011fine yer verilmemi\u015ftir. (\u0130ptal edilen f\u0131krada, \u201cki\u015filer\u201d yerine \u201cger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filer ile kurum ve kurulu\u015flar\u201d ibaresi yer al\u0131yordu. \u0130lgililerin i\u00e7erik sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131na, buna ula\u015famamas\u0131 h\u00e2linde yer sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131na ba\u015fvurarak uyar\u0131 y\u00f6ntemi ile i\u00e7eri\u011fin yay\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131 isteyebilece\u011fine yer verilmemi\u015ftir. Bu hususlara, Kanunun Ek-4\/3. maddesinde yer verildi\u011fi i\u00e7in burada tekrar edilmemi\u015ftir)<\/p>\n
4-Maddenin ikinci f\u0131kras\u0131nda ba\u015fvurunun hangi halde ve ne zaman kabul edilece\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir: Hakimlik\u00e7e, ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir inceleme yap\u0131lmas\u0131na gerek olmaks\u0131z\u0131n ihlalin ilk bak\u0131\u015fta anla\u015f\u0131labildi\u011fi h\u00e2llerde yirmi d\u00f6rt saat i\u00e7inde i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve\/veya eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131 verilir. (Maddede yeni bir kavram olarak \u201cayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir inceleme yap\u0131lmas\u0131na gerek olmaks\u0131z\u0131n ihlalin ilk bak\u0131\u015fta anla\u015f\u0131labildi\u011fi h\u00e2ller\u201d getirilmi\u015ftir. \u0130ptal edilen maddede bu kavram olmamakla birlikte Yarg\u0131tay kararlar\u0131 itibariyle bu y\u00f6ndeki uygulama yerle\u015fmi\u015fti.[4]<\/p>\n
5-Maddenin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda ba\u015fvuran\u0131n ad\u0131n\u0131n ihlale konu internet adresleriyle ili\u015fkilendirilmemesi karar\u0131 d\u00fczenlenmi\u015ftir: Yay\u0131n i\u00e7eri\u011fi nedeniyle ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini iddia eden ki\u015filerin talep etmesi durumunda hakimlik\u00e7e, ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir inceleme yap\u0131lmas\u0131na gerek olmaks\u0131z\u0131n ihlalin ilk bak\u0131\u015fta anla\u015f\u0131labildi\u011fi h\u00e2llerde ba\u015fvuran\u0131n ad\u0131n\u0131n ihlale konu internet adresleriyle ili\u015fkilendirilmemesine karar verilir. Kararda bildirim yap\u0131lacak arama motorlar\u0131na yer verilir.<\/p>\n
6-Maddenin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda ba\u015fvurunun hangi halde ret edilece\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir: Ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir inceleme yap\u0131lmas\u0131na gerek olmaks\u0131z\u0131n ihlalin ilk bak\u0131\u015fta anla\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2llerde ba\u015fvuru reddedilir. (Ba\u015fvurunun kabul halinde karar\u0131n yirmi d\u00f6rt saat i\u00e7inde verilece\u011fi belirtilmesine ra\u011fmen burada bir s\u00fcre belirlenmemi\u015ftir. Bu durumda ret karar\u0131 yirmi d\u00f6rt saat sonras\u0131nda da verilebilece\u011fi gibi bir anlam \u00e7\u0131kar\u0131labilir)<\/p>\n
7-Maddenin be\u015finci f\u0131kras\u0131nda karar\u0131n kapsam\u0131 ve s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u00fczenlenmi\u015ftir: H\u00e2kim, bu madde kapsam\u0131nda yaln\u0131zca ihlalin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi yay\u0131n ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak karar verir. \u0130nternet sitesinde yap\u0131lan yay\u0131n t\u00fcm\u00fcne y\u00f6nelik eri\u015fimin engellenmesine karar verilemez. Ancak, URL adresi belirtilerek i\u00e7eri\u011fe eri\u015fimin engellenmesi y\u00f6ntemiyle ihlalin engellenemeyece\u011fine dair kanaat olu\u015fmas\u0131 veya i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 karar\u0131n\u0131n gere\u011finin yerine getirilmemi\u015f olmas\u0131 h\u00e2linde, gerek\u00e7esi a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmek kayd\u0131yla internet sitesinde yap\u0131lan yay\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcne y\u00f6nelik eri\u015fimin engellenmesine karar verilebilir.<\/p>\n
8-Maddenin alt\u0131nc\u0131 f\u0131kras\u0131nda karar\u0131n infaz\u0131 ve y\u00f6ntemi d\u00fczenlenmi\u015ftir: H\u00e2kim taraf\u0131ndan verilen karar, eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lar ile ilgili i\u00e7erik ve yer sa\u011flay\u0131c\u0131lara bildirilmek \u00fczere do\u011frudan Birli\u011fe g\u00f6nderilir. Bu karar. Birlik taraf\u0131ndan eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lar ile ilgili i\u00e7erik ve yer sa\u011flay\u0131c\u0131lara bildirilir. Bildirim \u00fczerine karar\u0131n gere\u011fi derh\u00e2l ve en ge\u00e7 d\u00f6rt saat i\u00e7inde yerine getirilir.<\/p>\n
9-Maddenin yedinci f\u0131kras\u0131nda ayn\u0131 i\u00e7eri\u011fin ba\u015fka internet adreslerinde yay\u0131nlanmas\u0131 halinde ne yap\u0131labilece\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir: Bu madde kapsam\u0131nda verilen karara konu ki\u015filik hakk\u0131n\u0131n ihlaline ili\u015fkin yay\u0131n\u0131n ba\u015fka internet adreslerinde de yay\u0131nlanmas\u0131 durumunda ilgili ki\u015fi taraf\u0131ndan Birli\u011fe m\u00fcracaat edilerek, karar\u0131n bu adresler i\u00e7in de uygulanmas\u0131 talep edilebilir. Talebin Birlik taraf\u0131ndan kabul edilmesi halinde mevcut karar bu adresler i\u00e7in de uygulan\u0131r. Talebin Birlik taraf\u0131ndan kabul\u00fcne kar\u015f\u0131 karar\u0131 veren h\u00e2kimli\u011fe itiraz edilebilir. \u0130nternet sitesindeki yay\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcne y\u00f6nelik eri\u015fimin engellenmesi kararlar\u0131nda bu f\u0131kra h\u00fckm\u00fc uygulanmaz.<\/p>\n
10-Maddenin sekizinci f\u0131kras\u0131nda yay\u0131n yapan ilgililerce i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n verilen karara etkisi d\u00fczenlenmi\u015ftir: Eri\u015fimin engellenmesine konu i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 durumunda h\u00e2kim karar\u0131 kendili\u011finden h\u00fck\u00fcms\u00fcz kal\u0131r. \u0130nternet sitesinin t\u00fcm\u00fcne y\u00f6nelik verilen eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131na konu i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 durumunda ise ilgilinin talebi \u00fczerine karar\u0131 veren sulh ceza h\u00e2kimli\u011fi taraf\u0131ndan karar kald\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n
11-Maddenin dokuzuncu f\u0131kras\u0131nda karar\u0131n kanun yolu (itiraz ve s\u00fcresi) d\u00fczenlenmi\u015ftir: Bu madde uyar\u0131nca verilen kararlara kar\u015f\u0131 5271 say\u0131l\u0131 Kanun b\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re itiraz yoluna gidilebilir. Karar\u0131na itiraz edilen h\u00e2kim veya itiraz\u0131 incelemeye yetkili merci gerekli g\u00f6rmesi halinde taraflar\u0131 dinleyebilir.<\/p>\n
12-Maddenin on ve onbirinci f\u0131kralar\u0131nda ise usul\u00fcne uygun hakim karar\u0131na ve bu karar\u0131n bildirimine ra\u011fmen gere\u011finin yap\u0131lmamas\u0131n\u0131n yapt\u0131r\u0131m\u0131 d\u00fczenlenmi\u015ftir: Onuncu f\u0131krada yurt i\u00e7i yapt\u0131r\u0131m olarak, bu madde uyar\u0131nca verilen kararlar\u0131n gere\u011fini yerine getirmeyen eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lar ile ilgili i\u00e7erik ve yer sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n sorumlular\u0131 bin g\u00fcnden be\u015f bin g\u00fcne kadar adli para cezas\u0131 (100.000,00 \u2013 2.500.000,00 TL) ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r. Onbirinci f\u0131krada yurt d\u0131\u015f\u0131 yapt\u0131r\u0131m olarak a\u015famal\u0131 bir uygulama d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bu madde uyar\u0131nca verilen i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 karar\u0131n\u0131n gere\u011finin T\u00fcrkiye’den g\u00fcnl\u00fck eri\u015fimi on milyondan fazla (yani en az on milyon bir ki\u015fi) olan yurt d\u0131\u015f\u0131 kaynakl\u0131 sosyal a\u011f sa\u011flay\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan yerine getirilmemesi durumunda ilgili ki\u015fi taraf\u0131ndan yap\u0131lan m\u00fcracaat \u00fczerine Birlik, karar\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in sosyal a\u011f sa\u011flay\u0131c\u0131ya yeniden bildirimde bulunur. Bildirime ra\u011fmen karar\u0131n gere\u011finin yirmid\u00f6rt saat i\u00e7inde yerine getirilmemesi durumunda ilgili ki\u015fi taraf\u0131ndan sosyal a\u011f sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n internet trafi\u011fi bant geni\u015fli\u011finin y\u00fczde elli oran\u0131nda daralt\u0131lmas\u0131 i\u00e7in karar\u0131 veren sulh ceza h\u00e2kimli\u011fine ba\u015fvurulabilir. Ba\u015fvurunun kabul\u00fcne ili\u015fkin<\/p>\n
h\u00e2kim karar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131ndan itibaren otuz g\u00fcn i\u00e7inde i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmamas\u0131 halinde ilgili<\/p>\n
ki\u015fi taraf\u0131ndan sosyal a\u011f sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n internet trafi\u011fi bant geni\u015fli\u011finin y\u00fczde doksan oran\u0131na kadar daralt\u0131lmas\u0131 i\u00e7in karar\u0131 veren sulh ceza h\u00e2kimli\u011fine ba\u015fvurulabilir. H\u00e2kim ikinci ba\u015fvuru<\/p>\n
\u00fczerine verece\u011fi karar\u0131nda, y\u00fczde elliden d\u00fc\u015f\u00fck olmamak kayd\u0131yla, sunulan hizmetin niteli\u011fini de dikkate alarak daha d\u00fc\u015f\u00fck bir oran belirleyebilir. H\u00e2kim taraf\u0131ndan verilen kararlar eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lara bildirilmek \u00fczere Birli\u011fe g\u00f6nderilir. Kararlar\u0131n gere\u011fi, bildirimden itibaren derh\u00e2l ve en ge\u00e7 d\u00f6rt saat i\u00e7inde eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan yerine getirilir. \u0130\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 karar\u0131n\u0131n gere\u011finin yerine getirilmesi halinde ilgilinin talebi \u00fczerine karan veren sulh ceza h\u00e2kimli\u011fi taraf\u0131ndan internet trafi\u011fi bant geni\u015fli\u011finin daralt\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin karar kald\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Kanun teklifine g\u00f6re ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n ihlal edilmesi nedeniyle internet i\u00e7eri\u011fin \u00c7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve\/veya eri\u015fimin engellenmesi inceleme tablosu<\/p>\n
\u0130hlale
\n Konu Yay\u0131n
\n \u0130\u00e7eri\u011fi<\/p>\n
Yap\u0131labilen
\n Ba\u015fvuru
\n Y\u00f6ntemi<\/p>\n
Ba\u015fvuru
\n Hakk\u0131
\n Sahibi<\/p>\n
Ba\u015fvurunun
\n Yap\u0131labilece\u011fi
\n S\u00fcre<\/p>\n
Ba\u015fvurunun
\n Yap\u0131labilece\u011fi
\n Makam<\/p>\n
Karara
\n Kar\u015f\u0131
\n Yasa yolu<\/p>\n
Karara
\n Uymaman\u0131n
\n Yapt\u0131r\u0131m\u0131<\/p>\n
Yay\u0131n<\/p>\n
i\u00e7eri\u011fi nedeniyle ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n ihlal<\/p>\n
edilmesi<\/p>\n
\u0130\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve\/veya eri\u015fimin engellen-mesi,<\/p>\n
5651-9;<\/p>\n
4721-24. Md<\/p>\n
Yay\u0131n<\/p>\n
i\u00e7eri\u011fi nedeniyle ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini iddia<\/p>\n
eden<\/p>\n
ki\u015filer<\/p>\n
Belli bir<\/p>\n
s\u00fcre<\/p>\n
yoktur.<\/p>\n
Yay\u0131n<\/p>\n
i\u00e7eri\u011fi<\/p>\n
durduk\u00e7a<\/p>\n
ba\u015fvuru yap\u0131labilir.<\/p>\n
Yer,<\/p>\n
sosyal a\u011f<\/p>\n
sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131na<\/p>\n
veya<\/p>\n
do\u011frudan<\/p>\n
oturulan yer<\/p>\n
sulh ceza<\/p>\n
h\u00e2kimli\u011fine<\/p>\n
5651-9, Ek-4\/3.<\/p>\n
Md<\/p>\n
Hakimlik karar\u0131na<\/p>\n
kar\u015f\u0131<\/p>\n
ola\u011fan<\/p>\n
itiraz.<\/p>\n
CMK-267. Vd. Md<\/p>\n
Adli-idari para,bant geni\u015fli\u011fi daralt\u0131lmas\u0131,<\/p>\n
yay\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcne y\u00f6nelik eri\u015fimin engellenmesi<\/p>\n
5651-9\/5,10,11,<\/p>\n
Ek-4,<\/p>\n
TCK, 75.Md<\/p>\n
SONU\u00c7 ve \u00d6NER\u0130LER<\/p>\n
Kanun teklifinin hukuk uygulamalar\u0131m\u0131za, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc temelinde bas\u0131n yay\u0131n mensuplar\u0131m\u0131za, yay\u0131nlara konu edilen ki\u015fi veya kurumlara hay\u0131rl\u0131 olsun. \u0130lgili mevzuat ile \u00f6zellikle 5651 say\u0131l\u0131 Kanun h\u00fck\u00fcmleri, mesleki uygulamada g\u00f6r\u00fclen vaziyetler ile bu alanda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 birlikte dikkate ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda teklife ili\u015fkin a\u015fa\u011f\u0131daki hususlar\u0131n tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 yararl\u0131 olabilecektir.<\/p>\n
1) AYM, daha \u00e7ok yerindelik denetimini and\u0131ran gerek\u00e7elerle 9.maddesinin ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne getirdi\u011fi m\u00fcdahalenin hukuki g\u00fcvenlik ve belirlilik \u00f6l\u00e7\u00fctleri ba\u011flam\u0131nda birtak\u0131m teredd\u00fctlere yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kapsam\u0131 ile s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n belirli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015fti. Madde, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00f6nceki d\u00fczenlemeye yak\u0131n ama daha sade ve anla\u015f\u0131labilir olarak de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir. Maddede, kimin, hangi nedenle ve hangi makama ba\u015fvurabilece\u011fi, hakimin hangi halde ba\u015fvuruyu 24 saat i\u00e7inde kabul edece\u011fi ve hangi halde ba\u015fvuruyu ret edece\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir. Uygulamada \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde dikkate al\u0131nan \u201cayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir inceleme yap\u0131lmas\u0131na gerek olmaks\u0131z\u0131n ihlalin ilk bak\u0131\u015fta anla\u015f\u0131labildi\u011fi h\u00e2ller\u201d ilkesi maddeye i\u015flenerek kademeli bir inceleme getirilmi\u015ftir. Ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir inceleme yap\u0131lmas\u0131na gerek olmaks\u0131z\u0131n ihlalin ilk bak\u0131\u015fta anla\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2llerde ise ba\u015fvurunun reddedece\u011fi getirilerek bas\u0131n yay\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc lehine bir d\u00fczenleme getirilmi\u015ftir. \u0130tiraz a\u015famas\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 inceleme yap\u0131lmas\u0131 imkan\u0131 getirilmi\u015ftir. Hakim karar\u0131n\u0131n etkinli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in ba\u015fvuran\u0131n ad\u0131n\u0131n ihlale konu internet adresleriyle ili\u015fkilendirilmemesi karar\u0131yla konu peki\u015ftirilmi\u015ftir. Karar\u0131n infaz\u0131n\u0131n ne \u015fekilde yap\u0131laca\u011f\u0131, taraflar\u0131n karara kar\u015f\u0131 itiraz haklar\u0131 d\u00fczenlenmi\u015ftir. Ayn\u0131 yay\u0131n\u0131n ba\u015fka internet adreslerinde yay\u0131nlanmas\u0131 halinde her internet sitesi i\u00e7in ayr\u0131 ayr\u0131 ba\u015fvurmaya gerek olmad\u0131\u011f\u0131, al\u0131nan bir karar\u0131n t\u00fcm siteler i\u00e7in de uygulanabilece\u011fi tekrarlanarak birden fazla ve gereksiz ba\u015fvurular \u00f6nlenmek istenmi\u015ftir. Hakim karar\u0131na uyulmamas\u0131 halinde yurt i\u00e7i (adli para cezas\u0131) ve yurt d\u0131\u015f\u0131 (ikaz, kademeli olarak internet trafi\u011fi bant geni\u015fli\u011finin daralt\u0131lmas\u0131) olmak \u00fczere iki yapt\u0131r\u0131m getirilmi\u015ftir.<\/p>\n
2) \u201cSulh ceza hakimi\u201d ibaresi gerekmedi\u011fi halde madde i\u00e7inde 9 kez tekrarlanm\u0131\u015ft\u0131r. Maddenin ilk f\u0131kras\u0131nda a\u00e7\u0131k\u00e7a sulh ceza hakiminin g\u00f6revli oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Sonraki f\u0131kralarda ise belli bir gereklilik olmad\u0131\u011f\u0131 halde kimi yerde \u201chakim\u201d tabiri kullan\u0131lm\u0131\u015f iken kimi yerde de \u201csulh ceza hakimi\u201d denilmi\u015ftir. Anlam daralmas\u0131 ve farkl\u0131 bir hukuki yoruma neden olmayaca\u011f\u0131ndan ilk f\u0131kradan sonrakilerde sadece \u201chakim\u201d denilmesi yeterlidir.<\/p>\n
3) Hakim karar\u0131na nas\u0131lsa ve \u00e7o\u011funlukla itiraz olaca\u011f\u0131ndan itiraz makamlar\u0131nda dosya birikimine neden olabilecektir. Bas\u0131n yay\u0131n lehine bir takdir hakk\u0131 kullan\u0131lmas\u0131 isabetli olmakla beraber, bu durum, dosya birikimine ve s\u00fcre\u00e7te ilgililerin ma\u011fduriyetine de neden olabilir. Maddenin ikinci f\u0131kras\u0131nda ba\u015fvurunun hangi halde ve ne zaman kabul edilece\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir: Hakimlik\u00e7e, ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir inceleme yap\u0131lmas\u0131na gerek olmaks\u0131z\u0131n ihlalin ilk bak\u0131\u015fta anla\u015f\u0131labildi\u011fi h\u00e2llerde yirmi d\u00f6rt saat i\u00e7inde i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve\/veya eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131 verilir. Maddenin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda ba\u015fvurunun hangi halde ret edilece\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir: Ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir inceleme yap\u0131lmas\u0131na gerek olmaks\u0131z\u0131n ihlalin ilk bak\u0131\u015fta anla\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2llerde ba\u015fvuru reddedilir. Ba\u015fvurunun kabul\u00fc halinde karar\u0131n yirmi d\u00f6rt saat i\u00e7inde verilece\u011fi belirtilmesine ra\u011fmen burada bir s\u00fcre belirlenmemi\u015ftir. Bu durumda ret karar\u0131n yirmi d\u00f6rt saat sonras\u0131nda da verilebilece\u011fi gibi bir anlam \u00e7\u0131kar\u0131labilir. Sadece itiraz a\u015famas\u0131nda karar\u0131na itiraz edilen h\u00e2kim veya itiraz\u0131 incelemeye yetkili merci gerekli g\u00f6rmesi halinde taraflar\u0131 dinleyebilir. \u015e\u00f6yle de olabilir: Ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir inceleme yap\u0131lmas\u0131na gerek olmaks\u0131z\u0131n ihlalin ilk bak\u0131\u015fta anla\u015f\u0131labildi\u011fi h\u00e2llerde yirmi d\u00f6rt saat i\u00e7inde kabul karar\u0131n\u0131n verilmesi, buna kar\u015f\u0131l\u0131k ihlalin ilk bak\u0131\u015fta anla\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2llerde ise 3. madde kapsam\u0131nda sistem \u00fczerinden yay\u0131n yapan ilgililere yap\u0131lacak bildirimden sonra belli bir s\u00fcreyle (24-48 saat i\u00e7inde) cevap vermelerinden sonra yay\u0131n\u0131n ger\u00e7eklik, g\u00fcncellik, kamu yararl\u0131\u011f\u0131, \u015fekil ve \u00f6z aras\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnsel ba\u011f olup olmad\u0131\u011f\u0131 hususlar\u0131 da g\u00f6zetilerek \u00fc\u00e7-yedi g\u00fcn i\u00e7inde karar verilmesi d\u00fczenlenebilir. Bunun itiraz a\u015famas\u0131nda de\u011fil, konuya ilk ba\u015fta vak\u0131f olan hakim taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131, itiraz makam\u0131n\u0131n ise daha sonra bunlar\u0131 denetlemesi, haklar aras\u0131ndaki denge ad\u0131na daha h\u0131zl\u0131 ve etkili olabilir.<\/p>\n
4) Yetkili sulh ceza hakimli\u011finin belirtilmesi yararl\u0131 olabilecektir. Bunun belirsizli\u011fi nedeniyle ayn\u0131 konuda farkl\u0131 yerlere ve farkl\u0131 ba\u015fvurulara, birbiriyle \u00e7eli\u015fkili kararlar\u0131n verilmesine, yetki tart\u0131\u015fmalar\u0131na neden olunabiliyor. Bir ba\u015fvurunun reddinden sonra, zaman zaman ayn\u0131 ba\u015fvurunun farkl\u0131 yer hakimliklerine yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 da g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Kararlar De\u011fi\u015fik i\u015f \u00fczerinden verildi\u011fi, yay\u0131n yetkilisine karar \u00f6ncesi bildirim yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 ve ret karar\u0131 BTK\u2019ya veya Birli\u011fe g\u00f6nderilmedi\u011fi i\u00e7in \u00f6nceki ba\u015fvurular\u0131n bilinmesi zor olabiliyor. Bu nedenle ayn\u0131 yay\u0131na kar\u015f\u0131 bir biriyle \u00e7eli\u015fkili hakim karar\u0131na denk gelmek m\u00fcmk\u00fcn olabiliyor. Kanaatimizce bu y\u00f6nden ba\u015fvurulabilecek yetkili sulh ceza hakimli\u011finin g\u00f6sterilmesi yararl\u0131 olabilecektir. Ayn\u0131 yay\u0131na kar\u015f\u0131, ayn\u0131 ki\u015finin ayn\u0131 nedenlerle pe\u015f pe\u015fe a\u00e7\u0131labilecek ba\u015fvurular sonucunda, \u00f6rne\u011fin \u00fc\u00e7 ba\u015fvurunun farkl\u0131 yer hakimi taraf\u0131ndan reddinden sonra farkl\u0131 yerdeki bir ba\u015fka hakim taraf\u0131ndan d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fcn\u00fcn kabul\u00fcn\u00fcn gerek ilgilileri gerekse de kamu oyunda izah\u0131n\u0131n zor olaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ayn\u0131 eylemin farkl\u0131 gerek\u00e7e ile bir yerde kabul\u00fc \u00f6b\u00fcr yerde ise reddi tam z\u0131t iki uygulama sonucunu do\u011furacakt\u0131r. Benzer hukuki yarar\u0131 koruyan 5187 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 14, 6112 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 18. maddelerindeki d\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131nda yetkili sulh ceza hakimi d\u00fczenlenmi\u015ftir. Burada da benzer y\u00f6ntem uygulanabilir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, internet i\u00e7eri\u011finin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na ve\/veya eri\u015fiminin engellenmesine dair taleplerinin yap\u0131labilece\u011fi hakim belirlenebilir veya bu y\u00f6ndeki talep say\u0131lar\u0131 farkl\u0131 yere yap\u0131labilse de s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131labilir. Hatta daha ideali olarak, hem bu t\u00fcr sonu\u00e7lar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilmek hem de ilgili yay\u0131ndan savunma alabilmek i\u00e7in, ba\u015fvurunun, 5651 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 3. maddesinin i\u00e7ine eklenecek d\u00fczenleme ile en seri ve elektronik ortamda tebli\u011f edilip saat olarak ifade edilebilecek bir s\u00fcreyle e\u011fer verilirse al\u0131nacak savunmadan sonra karar vereme y\u00f6ntemi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Bu durumda m\u00fckerrer ba\u015fvuru olmu\u015fsa ilgili yay\u0131n yetkilisi bunu ifade edecektir. Bunun yan\u0131nda, yap\u0131lan ba\u015fvuru sonucunda verilen karar\u0131n her halde BTK veya ESB\u2019ye bildirilmesi halinde de ilgililerce seri ba\u015fvurular oldu\u011fu dile getirilebilir.<\/p>\n
5) Miras\u00e7\u0131lar\u0131n ve ba\u015fka \u00fclke vatanda\u015flar\u0131n ba\u015fvurular\u0131n\u0131n da i\u015flenmesi yaral\u0131 olabilecektir. Her ne kadar ba\u015fvuru yapmalar\u0131nda engel bir durum yok ise de benzer hukuki yarar\u0131 koruyan di\u011fer mevzuatla paralellik ad\u0131na maddeye i\u015flenebilir. T\u00fczel ki\u015filerin temsile yetkili ki\u015fi veya organlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ba\u015fvuru yapmalar\u0131 genel kabul g\u00f6ren bir husus oldu\u011fu i\u00e7in mahsurlu g\u00f6r\u00fclmezse de d\u00fczenleme olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in miras\u00e7\u0131lar\u0131n talebi, tart\u0131\u015fmal\u0131 olabilece\u011fi gibi ret de olunabilir.<\/p>\n
6) Bu madde kapsamda yap\u0131lacak tebligatlar\u0131n 3. maddedeki usullerle yap\u0131laca\u011f\u0131 ve ilgililerin cevap verece\u011fi azami s\u00fcrenin belirtilmesi yararl\u0131 olabilir.<\/p>\n
7) Ba\u015fvuran\u0131n ad\u0131n\u0131n ihlale konu internet adresleriyle ili\u015fkilendirilmemesi karar\u0131n\u0131n gerekti\u011finde hakim taraf\u0131ndan re\u2019sen de verilebilmesine imkan tan\u0131nabilir. Buradaki temel hukuki meselenin, internet ortam\u0131nda yap\u0131lan yay\u0131n i\u00e7eri\u011fi nedeniyle ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011finin o anki hal ve \u015fartlara g\u00f6re tespit ve koruma tedbiri verilmesi gerekti\u011fine g\u00f6re, ba\u015fka bir anlat\u0131mla temel meselenin ortamda ki\u015filik hakk\u0131n\u0131n ihlali oldu\u011fundan, bunu \u00f6nlemek i\u00e7in verilen karar\u0131n daha etkili sonu\u00e7 do\u011furmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnden bu karar\u0131n talep \u00fczerine de\u011fil de hakim taraf\u0131ndan yap\u0131lan genel nitelikteki ba\u015fvuruya istinaden resen de verebilmesi daha yararl\u0131 olabilecektir. Zaten bir ba\u015fvuru yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla ba\u015fvuru i\u00e7inde bu \u00f6zel talep olmadan da ba\u015fvuru kapsam\u0131nda ismin internet adresiyle ili\u015fkilendirilmemesine karar\u0131 verilebilmesinin koruma tedbiri amac\u0131na daha uygun oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. B\u00f6yle bir durum 4721 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Medeni Kanunu\u2019nun hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak ki\u015filik haklar\u0131na sald\u0131r\u0131ya kar\u015f\u0131 ilkeyi d\u00fczenleyen 24. madde ile de daha uyumlu olabilecektir.<\/p>\n
8) Pratikte s\u0131kl\u0131kla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan ayn\u0131 i\u00e7eri\u011fin ba\u015fka internet adreslerinde yay\u0131nlanmas\u0131 halinde olas\u0131 tart\u0131\u015fmalar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilmek ad\u0131na, ba\u015fvuru dilek\u00e7esinde bu hususun belirtilmesine istinaden hakimin kararda \u201ci\u015f bu karara konu ki\u015filik hakk\u0131n\u0131n ihlaline ili\u015fkin yay\u0131n\u0131n ba\u015fka internet adreslerinde de yay\u0131nlanmas\u0131 durumunda ilgili ki\u015fi taraf\u0131ndan Eri\u015fim Sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131 Birli\u011fi\u2019ne ba\u015fvurmas\u0131 \u00fczerine mevcut karar\u0131n bu adresler i\u00e7in de uygulanmas\u0131na\u201d \u015feklinde yer vermesi kolayl\u0131k sa\u011flayabilecektir.<\/p>\n
9) Yasa maddesinde konunun yer almamas\u0131 ile istisnai bir uygulama olmas\u0131 nedeniyle bir yay\u0131nla (haberle) birden fazla ki\u015finin haklar\u0131n\u0131n ihlali halinde bu ki\u015filerin ayr\u0131 ayr\u0131 m\u0131 yoksa birlikte mi i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve\/veya eri\u015fimin engellenmesi talebinde bulunmalar\u0131 veya taleplerinin birlikte mi yoksa ayr\u0131 ayr\u0131 m\u0131 de\u011ferlendirilmesinin gerekip gerekmedi\u011fi, karara uyulmamas\u0131 halinde ise karar say\u0131s\u0131nca m\u0131 yoksa zincirleme su\u00e7 h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131n\u0131n m\u0131 gerekti\u011fi hususunun tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 yararl\u0131 olabilecektir.<\/p>\n
10) \u00c7ok say\u0131daki internet adresi i\u00e7in ayr\u0131 ayr\u0131 karar verilmesi gerekebilen hallerde, en ge\u00e7 24 saatlik zaman sorunu, hakimin gerek\u00e7e de g\u00f6stermesi suretiyle esnetilmesinde yarar olabilir. \u00d6rne\u011fin, talep edilen ve ayr\u0131 ayr\u0131 karar verilmesi gereken internet adresi say\u0131s\u0131n\u0131n fazlal\u0131\u011f\u0131, kapsamlar\u0131 ve de\u011ferlendirmenin 24 saat i\u00e7inde bitmeyece\u011finin anla\u015f\u0131lmas\u0131 halinde bu s\u00fcre, her seferinde 24 saati ge\u00e7memek \u00fczere, 48 saat daha uzat\u0131labilece\u011fine ili\u015fkin d\u00fczenleme \u00e7\u00f6z\u00fcm olabilecektir. <\/p>\n
11) Yay\u0131n yapan ilgililerce i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 durumunda talep \u00fczerine veya hakim taraf\u0131ndan res\u2019en ya da bu y\u00f6nden kararda h\u00fck\u00fcm olmas\u0131 sa\u011flanarak bas\u0131n yay\u0131n lehine etkisi azalt\u0131labilir.<\/p>\n
12) Uygulamam\u0131zda ve A\u0130HM\u2019de benimsenen ama yasada yer almayan 5651 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 9 ve\/veya 9\/A maddelerinden biri kapsam\u0131ndaki ba\u015fvurulara konu edilen ve gittik\u00e7e uygulamas\u0131 artan internet haber sitesi-sosyal medya yay\u0131nlar\u0131na kar\u015f\u0131 unutulma hakk\u0131 dahil edilebilir.<\/p>\n
13) 5651 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un baz\u0131 maddelerinde ge\u00e7mi\u015ftin kalan \u201csulh ceza mahkemesi\u201d yerine \u201csulh ceza hakimli\u011fi\u201d ile \u201cH\u00e2kimler ve Savc\u0131lar Y\u00fcksek Kurulu\u201d ibaresi yerine \u201cH\u00e2kimler ve Savc\u0131lar Kurulu\u201d olarak de\u011fi\u015ftirilmesi uyumluluk ad\u0131na yararl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
As\u0131m EKREN<\/p>\n
Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131<\/p>\n
Kaynak\u00e7a:<\/p>\n
1. Hukuka Ayk\u0131r\u0131 Yay\u0131nlara Kar\u015f\u0131 Ba\u015fvuru Usul ve Esaslar\u0131, Adalet Yay\u0131nevi, 2024<\/p>\n
2. Haberlere Kar\u015f\u0131 Yasal Haklar, 3.Bask\u0131, Aristo Yay\u0131nevi, 2020,<\/p>\n
3. T\u00fcrkiye’de \u0130nternet-Sosyal Medya Hukuku, Filiz Kitabevi, 2021<\/p>\n
4. Bas\u0131l\u0131, G\u00f6rsel, \u0130\u015fitsel ve Sosyal Medyada D\u00fczeltme ve Cevap, Se\u00e7kin Yay\u0131nevi, 2021<\/p>\n
5. Spor Bas\u0131n Yay\u0131n \u0130nternet, Karar-Talep-Yaz\u0131\u015fma \u00d6rnekleri, Filiz Kitabevi, 2021<\/p>\n
6. Yalan Haber Dezenformasyon-Sans\u00fcr Yasas\u0131, \u0130fade-Bas\u0131n \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, Filiz.K, 2023<\/p>\n
———-<\/p>\n
[1] AYM, 11.10.2023, 2020\/76 esas, 2023\/172 karar<\/p>\n
[2] Ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi: \u0130nternet, Gazete, Televizyondaki Hukuka Ayk\u0131r\u0131 Yay\u0131nlara Kar\u015f\u0131 Ba\u015fvuru Usul ve Esaslar\u0131, Adalet Yay\u0131nevi, Ankara, 2024, s.341 vd; https:\/\/www.hukukihaber.net Ki\u015fi, Kurum, Yarg\u0131 ve Gazetecileri Etkileyen \u0130nternet Yay\u0131nlar\u0131na Y\u00f6nelik Anayasa Mahkemesi Karar\u0131<\/p>\n
[3] Ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi: https:\/\/www.hukukihaber.net Ne Yapmal\u0131 Anayasa Mahkemesi Karar\u0131na Kar\u015f\u0131<\/p>\n
[4] \u00d6rne\u011fin, 19.CD, 17.02.2021, E.2020\/6868, K.2021\/1703:\u2026 Ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n ihlal edilip edilmedi\u011fine dair 5651 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 9. maddesinde d\u00fczenlenen \u00e7eki\u015fmesiz yarg\u0131ya ba\u015fvuru a\u015famas\u0131nda, Sulh Ceza H\u00e2kimliklerince ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gereken hususlar; s\u0131rf ba\u015fvuruya konu ifadeden hareketle, ilk bak\u0131\u015fta ki\u015filik haklar\u0131n\u0131 ihlal eden ifadelerin kullan\u0131l\u0131p kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 ve ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi kabul edilebilirse, bu kez de ihlalde ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u201cifade ve bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u201d gibi bir hukuka uygunluk sebebinin bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ortaya konulmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
>> Ceza ve G\u00fcvenlik Tedbirlerinin \u0130nfaz\u0131 Hakk\u0131nda Kanun ile Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun Teklifi TAM MET\u0130N \u0130\u00c7\u0130N TIKLAYINIZ\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
K\u0130\u015e\u0130L\u0130K HAKKINI \u0130HLAL EDEN \u0130NTERNET YAYINLARI (Ki\u015filik Hakk\u0131n\u0131 \u0130hlal Etti\u011fi \u0130ddia Edilen \u0130nternet \u0130\u00e7eri\u011finin \u00c7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve\/veya Eri\u015fimin Engellenmesine Dair Kanun Teklifinin De\u011ferlendirilmesi) KONU TBMM\u2019ye sunulan ve 5651 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019da da de\u011fi\u015fiklik \u00f6ng\u00f6ren 29.05.2025 tarihli, ki\u015filik haklar\u0131n\u0131 ihlal etti\u011fi iddia edilen internet yay\u0131nlar\u0131na y\u00f6nelik kanun teklifinin i\u00e7eri\u011fi ile mevcut uygulamaya olas\u0131 yans\u0131malar\u0131. AMA\u00c7 Gerek ifade (bas\u0131n yay\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc) gerekse de ki\u015filik hakk\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ile bu iki \u201colmazsa olmaz\u201d hak aras\u0131nda bulunmas\u0131 gereken dengenin sa\u011flanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli olan d\u00fczenlemeye dair i\u00e7eri\u011fin ele al\u0131nmas\u0131, mevcut uygulamaya olas\u0131 etkileri, daha h\u0131zl\u0131 ve etkin uygulama a\u00e7\u0131lar\u0131ndan de\u011ferlendirilmesi ve olas\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lmalara katk\u0131 arz etmektir. \u00d6ZET Mevcut (Anayasa Mahkemesi taraf\u0131ndan iptal edilen) d\u00fczenleme k\u0131saca belirtilmi\u015ftir. Kanun teklifinin i\u00e7eri\u011fi ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Teklifin yasala\u015fmas\u0131 halinde mevcut uygulamaya olas\u0131 yans\u0131mas\u0131 belirtilmi\u015ftir. \u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile ki\u015filik haklar\u0131 aras\u0131ndaki denge ile uygulaman\u0131n h\u0131zl\u0131 ve etkili olmas\u0131n\u0131n temini bak\u0131m\u0131ndan olas\u0131 sorun ve \u00f6neriler g\u00f6sterilmi\u015ftir. A\u00c7IKLAMA A) Ne Olmu\u015ftu? (Anayasa Mahkemesi\u2019nin \u0130ptal Karar\u0131): Anayasa Mahkemesi (AYM), 11 Ekim 2023 tarihinde internet hukuku ile ilgili son derece \u00f6nemli bir iptal karar\u0131 vermi\u015ftir.[1] Karar, 10 Ekim 2024 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir. Karar\u0131n hayata yans\u0131mas\u0131 olarak toplumu, ba\u015fka bir deyi\u015fle ki\u015fi veya \u00f6zel-resmi kurumlar\u0131, internet-sosyal medyay\u0131, internet gazetecili\u011fini ve sulh ceza hakimlikleri ba\u015fta olmak \u00fczere yarg\u0131 makamlar\u0131n\u0131 etkilemi\u015ftir. …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-105437","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n