T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130<\/p>\n
ANAYASA MAHKEMES\u0130<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
ET\u0130LER MADENC\u0130L\u0130K SANAY\u0130 VE T\u0130CARET A.\u015e. BA\u015eVURUSU<\/p>\n
(Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2021\/49245)<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Karar Tarihi: 15\/1\/2025<\/p>\n
B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
:<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN<\/p>\n
\u00dcyeler<\/p>\n
:<\/p>\n
Recai AKYEL<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Selahaddin MENTE\u015e<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Muhterem \u0130NCE<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L<\/p>\n
Raport\u00f6r<\/p>\n
:<\/p>\n
Murat BA\u015ePINAR<\/p>\n
Ba\u015fvurucu<\/p>\n
:<\/p>\n
ET\u0130LER MADENC\u0130L\u0130K SANAY\u0130 VE T\u0130CARET A.\u015e.<\/p>\n
Vekilleri<\/p>\n
:<\/p>\n
1. Av. \u015euayip \u0130\u00c7L\u0130<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
2. Av. Hamza AKSU<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
I. BA\u015eVURUNUN KONUSU<\/p>\n
1. Ba\u015fvuru, karar sonucunu de\u011fi\u015ftirebilecek nitelikteki esasl\u0131 iddian\u0131n kar\u015f\u0131lanmamas\u0131 nedeniyle gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n
II. BA\u015eVURU S\u00dcREC\u0130<\/p>\n
2. Ba\u015fvuru 4\/11\/2021 tarihinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
3. Komisyon; ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap\u0131lmas\u0131n\u0131n gerekmesi nedeniyle kabul edilebilirlik hususu karara ba\u011flanmadan, \u015fik\u00e2yetlerin kabul edilebilirlik incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
4. 2022\/36163 numaral\u0131 ba\u015fvurunun konu ve ki\u015fi y\u00f6n\u00fcnden hukuki irtibat\u0131 bulunan 2021\/49245 numaral\u0131 ba\u015fvuru ile birle\u015ftirilmesine B\u00f6l\u00fcmce karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
5. Ba\u015fvuru belgelerinin bir \u00f6rne\u011fi bilgi i\u00e7in Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na (Bakanl\u0131k) g\u00f6nderilmi\u015ftir. Bakanl\u0131k, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc bildirmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu vekili, Bakanl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 beyanda bulunmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
III. OLAY VE OLGULAR<\/p>\n
6. Ba\u015fvuru formu ve eklerinde ifade edildi\u011fi \u015fekliyle olaylar \u00f6zetle \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
A. As\u0131l Dosyaya \u0130li\u015fkin S\u00fcre\u00e7<\/p>\n
7. \u0130stanbul Vergi Dairesi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 \u00dcmraniye Vergi Dairesi M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnce ba\u015fvurucu firma hakk\u0131nda, 10\/10\/2019 tarihli g\u00fcmr\u00fck beyannamesi kapsam\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen ihracata ili\u015fkin bedellerin (480.000 euro) tamam\u0131n\u0131n tahsil s\u00fcresi i\u00e7erisinde yurda getirilmedi\u011fi belirtilerek \u0130stanbul Anadolu Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na (Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k) ihbarda bulunulmu\u015ftur.<\/p>\n
8. Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k, yap\u0131lan ihbar \u00fczerine ba\u015fvurucu firman\u0131n 28\/5\/2021 tarihinde genel ve d\u00fczenleyici i\u015flemlerdeki y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklere ayk\u0131r\u0131 hareket etme eyleminden dolay\u0131 20\/2\/1930 tarihli ve 1567 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Paras\u0131n\u0131n K\u0131ymetini Koruma Hakk\u0131nda Kanun’un 3. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 gere\u011fince 175.953,20 TL idari para cezas\u0131yla cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
9. Ba\u015fvurucu, idari yapt\u0131r\u0131m karar\u0131n\u0131n tebli\u011fi \u00fczerine an\u0131lan karara itiraz etmi\u015ftir. \u0130tiraz\u0131nda \u00f6zetle, \u0130talya teslimli ihracat kapsam\u0131nda ham kil sat\u0131\u015f\u0131 \u00fczerinden 480.000,00 euro bedelle 8\/10\/2019 tarihinde sat\u0131\u015f ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini, faturaya konu edilen bedellerin euro cinsinden banka hesab\u0131na transferlerinin 10\/10\/2019 ve 20\/12\/2019 tarihlerinde iki par\u00e7a h\u00e2linde ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini ve hatta gelen bedellerin TL’ye de \u00e7evrildi\u011fini, vergi dairesinin ihbar\u0131 \u00fczerine Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n bilgi ve belge toplamaks\u0131z\u0131n idari para cezas\u0131 vermi\u015f olmas\u0131n\u0131n kabul edilemez oldu\u011funu belirtmi\u015ftir. Dilek\u00e7e ekinde itiraz\u0131nda belirtti\u011fi iki adet banka dekontunu ibraz etmi\u015ftir.<\/p>\n
10. \u0130tiraz, \u0130stanbul Anadolu 8. Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011fince dosya \u00fczerinden yap\u0131lan inceleme neticesinde 10\/9\/2021 tarihli kararla reddedilmi\u015ftir. Kararda, ba\u015fvurucunun itiraz\u0131 ve yap\u0131lan ihbar dilek\u00e7e i\u00e7erikleri yaz\u0131larak, “idarece kabahat konusu eylemin belirlenmesi ve ortaya konulmas\u0131n\u0131n do\u011fru olarak yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, cezaya konu eylemin sabit oldu\u011fu, buna ili\u015fkin uygulanan ceza maddesi ile ceza miktar\u0131n\u0131n usul ve yasaya uygun oldu\u011fu, kabahat konusu eyleme ceza veren ki\u015fi ve kurumun kanunen buna g\u00f6revli ve yetkili oldu\u011fu, de\u011ferlendirme ve taktirin yerince ve usul\u00fcne uygun olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, ba\u015fvuran\u0131n iddialar\u0131n\u0131 ve cezan\u0131n usuls\u00fcz oldu\u011funu ispatlay\u0131p-orta yere koyamad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmekle” \u015feklindeki gerek\u00e7eyle itiraz reddedilmi\u015ftir.<\/p>\n
11. Ba\u015fvurucu, bu kez \u0130stanbul Anadolu 8. Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011fin an\u0131lan karar\u0131na itiraz etmi\u015ftir. \u0130stanbul Anadolu 9. Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011finin 30\/9\/2021 tarihli karar\u0131yla “verilen kararda usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131l\u0131k bulunmad\u0131\u011f\u0131” belirtilerek yap\u0131lan itiraz kesin olarak reddedilmi\u015ftir.<\/p>\n
12. Ba\u015fvurucu, nihai h\u00fckm\u00fc 4\/10\/2021 tarihinde \u00f6\u011frendikten sonra 3\/11\/2021 tarihinde bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
B. Birle\u015fen Dosyaya \u0130li\u015fkin S\u00fcre\u00e7<\/p>\n
13. \u0130stanbul Vergi Dairesi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 \u00dcmraniye Vergi Dairesi M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnce ba\u015fvurucu firma hakk\u0131nda 2\/10\/2018 tarihli g\u00fcmr\u00fck beyannamesi kapsam\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen ihracata ili\u015fkin bedellerin (491.400 euro) tamam\u0131n\u0131n tahsil s\u00fcresi i\u00e7erisinde yurda getirilmedi\u011fi belirtilerek \u0130stanbul Anadolu Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na (Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k) ihbarda bulunulmu\u015ftur.<\/p>\n
14. Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k, yap\u0131lan ihbar \u00fczerine ba\u015fvurucu firman\u0131n 31\/5\/2021 tarihinde genel ve d\u00fczenleyici i\u015flemlerdeki y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklere ayk\u0131r\u0131 hareket etme eyleminden dolay\u0131 20\/2\/1930 tarihli ve 1567 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Paras\u0131n\u0131n K\u0131ymetini Koruma Hakk\u0131nda Kanun’un 3. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 gere\u011fince 170.470,20 TL idari para cezas\u0131yla cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
15. Ba\u015fvurucu idari yapt\u0131r\u0131m karar\u0131n\u0131n tebli\u011fi \u00fczerine an\u0131lan karara itiraz etmi\u015ftir. \u0130tiraz\u0131nda \u00f6zetle, \u0130talya teslimli ihracat kapsam\u0131nda ham kil sat\u0131\u015f\u0131 \u00fczerinden 480.000,00 euro bedelle sat\u0131\u015f ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini, faturaya konu edilen bedellerin 491.400,00 euro olarak banka hesab\u0131na transferlerinin 5\/10\/2018 ve 26\/11\/2018 tarihlerinde iki par\u00e7a h\u00e2linde ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini ve hatta gelen bedellerin TL’ye de \u00e7evrildi\u011fini, vergi dairesinin ihbar\u0131 \u00fczerine Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n bilgi ve belge toplamaks\u0131z\u0131n idari para cezas\u0131 vermi\u015f olmas\u0131n\u0131n kabul edilemez oldu\u011funu belirtmi\u015ftir.<\/p>\n
16. \u0130tiraz, \u0130stanbul Anadolu 2. Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011fince incelenmi\u015ftir. H\u00e2kimlik dosyay\u0131 \u00f6ncelikle bilirki\u015fiye tevdi etmi\u015ftir. Bilirki\u015fi sundu\u011fu raporda sonu\u00e7 olarak, “ihracat hesab\u0131n\u0131n kapat\u0131labilmesi i\u00e7in GB \u00f6rne\u011fi\/GB bilgileri, ilgili \u0130BKB\/DAB, sat\u0131\u015f faturas\u0131 ile indirim ve mahsup konusu belgelerin arac\u0131 bankaya ibraz\u0131n\u0131n zorunlu oldu\u011fu, ihracat bedellerinin ve ne kadar\u0131n\u0131n yurda getirildi\u011fi tevsiki zorunlu belgelerle teyit edilebilece\u011finden itiraz dilek\u00e7esi ekinde yer almamakla birlikte banka dekontlar\u0131 ibraz edilecek belgeler aras\u0131nda yer almad\u0131\u011f\u0131ndan d\u00fczenlenen idari para cezas\u0131n\u0131n yerinde oldu\u011fu” kanaatini bildirmi\u015ftir.<\/p>\n
17. H\u00e2kimlik, dosya \u00fczerinden yap\u0131lan inceleme neticesinde 11\/1\/2022 tarihli kararla, “bilirki\u015finin 10\/1\/2022 tarihli raporunda ihracat bedellerinin ne kadar\u0131n\u0131n yurda getirildi\u011fi zorunlu belgelerle teyit edilebilece\u011finden itiraz dilek\u00e7esi ekinde yer almamakla birlikte banka dekontlar\u0131 ibraz edilecek belgeler aras\u0131nda yer almad\u0131\u011f\u0131ndan d\u00fczenlenen idari yapt\u0131r\u0131m\u0131n yasa ve usule uygun oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmakla” \u015feklindeki gerek\u00e7eyle itiraz\u0131 reddedilmi\u015ftir.<\/p>\n
18. Ba\u015fvurucu, bu kez ilgili banka dekontlar\u0131n\u0131 da ekleyerek \u0130stanbul Anadolu 2. Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011finin karar\u0131na itiraz etmi\u015ftir. \u0130stanbul Anadolu 3. Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011fi 22\/2\/2021 tarihli karar\u0131yla “kararda usule, yasaya ve olu\u015fa ayk\u0131r\u0131 bir yan bulunmad\u0131\u011f\u0131” gerek\u00e7esiyle yap\u0131lan itiraz\u0131 kesin olarak reddetmi\u015ftir.<\/p>\n
19. Ba\u015fvurucu, nihai h\u00fckm\u00fc 28\/2\/2028 tarihinde tebli\u011f ald\u0131ktan sonra 25\/3\/2022 tarihinde bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
IV. \u0130LG\u0130L\u0130 HUKUK<\/p>\n
20. \u0130lgili hukuk i\u00e7in bkz. Farmconuts G\u0131da \u0130hracat \u0130thalat Ticaret Limited \u015eirketi, B. No: 2022\/68858, 6\/3\/2024, \u00a7\u00a7 12-18.<\/p>\n
V. \u0130NCELEME VE GEREK\u00c7E<\/p>\n
A. Ba\u015fvurucunun \u0130ddialar\u0131 ve Bakanl\u0131k G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc<\/p>\n
21. Ba\u015fvurucu; yap\u0131lan ihbar \u00fczerine hi\u00e7bir ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmadan para cezalar\u0131 uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131, idari para cezas\u0131 uygulanmas\u0131na dayanak olan ihracatlar kapsam\u0131ndaki sat\u0131\u015f bedelinin her ikisinin de iki par\u00e7a halinde banka hesab\u0131na geldi\u011fini ve hatta hesab\u0131na gelen d\u00f6vizlerin TL’ye de \u00e7evrildi\u011fini, bu durumu yapt\u0131\u011f\u0131 itirazlarda dile getirmesine ra\u011fmen bir ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmadan ve iddias\u0131 kararda tart\u0131\u015f\u0131larak de\u011ferlendirilmeden karar verilmesi, ayr\u0131ca benzer durumlarda lehine olacak \u015fekilde kararlar\u0131 ibraz etmesine kar\u015f\u0131n emsal kararlar\u0131n de\u011ferlendirilmemesi nedeniyle adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
22. Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde; \u00f6ncelikle ba\u015fvuruda kabul edilebilirlik \u015fartlar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lan\u0131p kar\u015f\u0131lanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n incelenmesi gerekti\u011fi, kabul edilebilirlik \u015fartlar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi h\u00e2linde Anayasa Mahkemesince daha \u00f6nce verilen kararlarda da belirtildi\u011fi \u00fczere ba\u015fvurucunun gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edilip edilmedi\u011fi konusunda yap\u0131lacak incelemede Anayasa ve mevzuat h\u00fck\u00fcmleri do\u011frultusunda somut olay\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc ko\u015fullar\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00f6n\u00fcne al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n
23. Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ba\u015fvurucu vekiline tebli\u011f edilmi\u015f olup, bu g\u00f6r\u00fc\u015fe kar\u015f\u0131 herhangi bir beyanda bulunulmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
B. De\u011ferlendirme<\/p>\n
24. Anayasa’n\u0131n 36. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“Herkes, me\u015fru vas\u0131ta ve yollardan faydalanmak suretiyle yarg\u0131 mercileri \u00f6n\u00fcnde davac\u0131 veya daval\u0131 olarak iddia ve savunma ile adil yarg\u0131lanma hakk\u0131na sahiptir.”<\/p>\n
25. Anayasa Mahkemesi, olaylar\u0131n ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan yap\u0131lan hukuki nitelendirmesi ile ba\u011fl\u0131 olmay\u0131p olay ve olgular\u0131n hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012\/969, 18\/9\/2013, \u00a7 16). Ba\u015fvuru karar sonucunu etkileyecek esasl\u0131 bir iddian\u0131n gerek\u00e7eli kararda kar\u015f\u0131lanmamas\u0131na ili\u015fkin oldu\u011fundan ba\u015fvurucunun iddias\u0131n\u0131n gerek\u00e7eli karar hakk\u0131 kapsam\u0131nda incelenmesi gerekti\u011fi de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n
1. Kabul Edilebilirlik Y\u00f6n\u00fcnden<\/p>\n
26. A\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmad\u0131\u011f\u0131 ve kabul edilemezli\u011fine karar verilmesini gerektirecek ba\u015fka bir neden de bulunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddialar\u0131n kabul edilebilir oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
2. Esas Y\u00f6n\u00fcnden<\/p>\n
27. Anayasa’n\u0131n 36. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki gerek\u00e7eli karar hakk\u0131, ki\u015filerin hakkaniyete uygun bir \u015fekilde yarg\u0131lanmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamay\u0131 ve bu amaca uygunluk y\u00f6n\u00fcnden yarg\u0131laman\u0131n denetlenmesini ama\u00e7lamaktad\u0131r. Mahkeme kararlar\u0131n\u0131n, davan\u0131n temel maddi ve hukuki sorunlar\u0131 ile taraflarca ileri s\u00fcr\u00fclen ve davan\u0131n sonucunu etkileyen iddia ve itirazlar hakk\u0131nda delillerle ba\u011f kurulmak suretiyle yeterli gerek\u00e7e i\u00e7ermesi zorunludur. Uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n hukuki ve maddi sorunlar\u0131yla ilgisiz de\u011ferlendirmelere kararda yer verilmesi de gerek\u00e7eli karar hakk\u0131yla ba\u011fda\u015fmamaktad\u0131r. Karar gerek\u00e7esinin belirtilen unsurlar\u0131 ta\u015f\u0131mas\u0131, yarg\u0131laman\u0131n adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 g\u00fcvencelerine uygun \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcp y\u00fcr\u00fct\u00fclmedi\u011finin taraflarca \u00f6\u011frenilmesini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 gibi ayr\u0131ca demokratik bir toplumda kendi adlar\u0131na verilen yarg\u0131 kararlar\u0131n\u0131n sebeplerini toplumun \u00f6\u011frenmesinin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in de gereklidir (baz\u0131 ekleme ve farkl\u0131l\u0131klarla birlikte bkz. Sencer Ba\u015fat ve di\u011ferleri [GK], B. No: 2013\/7800, 18\/6\/2014, \u00a7\u00a7 31, 34).<\/p>\n
28. Di\u011fer taraftan kanun yolu incelemesi yapan merciin, yarg\u0131lamay\u0131 yapan mahkemeyle ayn\u0131 sonuca ula\u015fmas\u0131 ve bunu ayn\u0131 gerek\u00e7eyi kullanarak veya ayn\u0131 at\u0131fla karar\u0131na yans\u0131tmas\u0131, karar\u0131n gerek\u00e7elendirilmi\u015f olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan yeterli g\u00f6r\u00fclebilir. Bununla birlikte ilk derece mahkemesince kar\u015f\u0131lanmayan veya ancak ilk defa kanun yolu merciine ileri s\u00fcr\u00fclebilecek nitelikteki esasl\u0131 iddia ve itirazlar\u0131n kanun yolu merciince de de\u011ferlendirilmemesi gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlaline yol a\u00e7abilir (baz\u0131 ekleme ve farkl\u0131l\u0131klarla birlikte bkz. Mehmet Yavuz, B. No: 2013\/2995, 20\/2\/2014, \u00a7 51).<\/p>\n
29. Somut olayda ba\u015fvurucu \u015firket hakk\u0131nda Vergi Dairesi M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnce yap\u0131lan ihbarlar \u00fczerine Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k\u00e7a 10\/10\/2019 ve 2\/10\/2018 tarihli g\u00fcmr\u00fck beyannameleri kapsam\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen ihracatlara ili\u015fkin bedellerin tamam\u0131n\u0131n tahsil s\u00fcresi i\u00e7erisinde yurda getirilmedi\u011fi belirtilerek T\u00fcrk Paras\u0131n\u0131n K\u0131ymetini Koruma Hakk\u0131ndaki Kanun’un 3. maddesi uyar\u0131nca idari para cezas\u0131 yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 uygulanm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k, yap\u0131lan ihbar dosyalar\u0131ndaki bilgileri de\u011ferlendirerek bu sonuca ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
30. \u0130dari yapt\u0131r\u0131m kararlar\u0131na ba\u015fvurucu itiraz etmi\u015ftir. Yap\u0131lan itirazda ihracata ili\u015fkin bedellerin mevzuatta \u00f6ng\u00f6r\u00fclen yasal s\u00fcresi i\u00e7erisinde iki par\u00e7a h\u00e2linde d\u00f6viz cinsinden banka hesab\u0131na girdi\u011fini ve hatta TL’ye de \u00e7evrildi\u011fini belirtmi\u015f, banka dekontlar\u0131n\u0131 sunmu\u015ftur. \u0130tiraz\u0131 inceleyen H\u00e2kimlikler; ihbar dosyas\u0131n\u0131 ve ba\u015fvurucunun itiraz dilek\u00e7e i\u00e7eri\u011fini \u00f6zetleyerek ba\u015fvurucunun eyleminin sabit oldu\u011funu, uygulanan ceza maddesi ile ceza miktar\u0131n\u0131n usul ve kanuna uygun oldu\u011funu, ba\u015fvuran\u0131n iddialar\u0131n\u0131 ve cezan\u0131n usuls\u00fcz oldu\u011funu ispatlayamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek itirazlar\u0131 reddetmi\u015ftir. An\u0131lan ret kararlar\u0131na yap\u0131lan itirazlar da inceleme mercileri taraf\u0131ndan itiraz karar\u0131na at\u0131f yap\u0131larak kararda usule ve kanuna ayk\u0131r\u0131l\u0131k bulunmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmek suretiyle kesin olarak reddedilmi\u015ftir.<\/p>\n
31. Ba\u015fvurucu, hakk\u0131nda uygulanan idari yapt\u0131r\u0131m kararlar\u0131na itiraz ederken yapt\u0131r\u0131ma konu olan mevzuat h\u00fck\u00fcmlerine uygun olarak ihracat bedeli olan paralar\u0131n hesab\u0131na geldi\u011fini belirtmi\u015f ve buna ili\u015fkin dekontlar\u0131 itiraz dosyas\u0131na eklemi\u015ftir (bkz. \u00a7\u00a7 9,18). H\u00e2kimliklerin itiraz\u0131 de\u011ferlendirme kararlar\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda 28\/5\/2021 tarihli ana dosyadaki idari para cezas\u0131nda dosyaya sunulan dekontlara ili\u015fkin bir a\u00e7\u0131klamada bulunulmad\u0131\u011f\u0131, itirazda dile getirilen bu hususla ilgili karar ve de\u011ferlendirme yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, 31\/5\/2021 tarihli birle\u015fen dosyadaki idari para cezas\u0131na ili\u015fkin ise bilirki\u015fi raporuna at\u0131f yap\u0131lmakla birlikte dilek\u00e7eye eklenmeyen dekontlar\u0131n istenmedi\u011fi, an\u0131lan dekontlar\u0131n i\u00e7eri\u011fine y\u00f6nelik bir de\u011ferlendirme yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 ve itiraz\u0131n reddi karar\u0131 sonras\u0131nda eklenen dekontlara ili\u015fkin inceleme merci taraf\u0131ndan da bir de\u011ferlendirme yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. S\u00f6z konusu iddialar\u0131n kararlar\u0131n sonucunu de\u011fi\u015ftirebilme ihtimali olan iddialar oldu\u011fu ve bu konuda H\u00e2kimliklerce ana dosya bak\u0131m\u0131ndan hi\u00e7bir de\u011ferlendirme yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, birle\u015fen dosya y\u00f6n\u00fcnden ise bilirki\u015fi raporuna ili\u015fkin yap\u0131lan de\u011ferlendirmenin yeterli olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r (bkz. \u00a7\u00a7 10-11, 17-18). Buna g\u00f6re ba\u015fvurucunun savunmalar\u0131nda ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ve sonuca etkili olabilecek temel iddialar ayr\u0131 ve a\u00e7\u0131k olarak tart\u0131\u015f\u0131lmam\u0131\u015f, ba\u015fvurucunun iddialar\u0131na cevap verilmemi\u015ftir.<\/p>\n
32. \u00d6te yandan yarg\u0131 mercinin ayn\u0131 maddi veya hukuki olguyla ilgili olarak ba\u015fka bir yarg\u0131sal karardan farkl\u0131 bir sonuca ula\u015fmas\u0131 h\u00e2linde bunun dayanaklar\u0131n\u0131 gerek\u00e7eli karar\u0131nda g\u00f6stermesi kendisinden beklenir. Anayasa’da g\u00fcvenceye ba\u011flanan t\u00fcm temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin yorumunda g\u00f6zetilmesi gereken temel bir ilke olarak d\u00fczenlenen hukuk devleti ilkesi, yarg\u0131 organlar\u0131n\u0131n ayn\u0131 maddi veya hukuki olgularla ilgili olarak \u00e7eli\u015fkili kararlar vermekten m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca ka\u00e7\u0131nmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131lar. Ayn\u0131 maddi veya hukuki vak\u0131alarla ilgili olarak farkl\u0131 kararlar verilmesi hukuk devleti ilkesini zedeleyebilece\u011fi gibi ki\u015filerin hukuka olan inanc\u0131n\u0131 da zay\u0131flatabilir. Bu nedenle bir maddi veya hukuki vak\u0131a ile ilgili olarak yarg\u0131sal nitelikte bir kimse lehine karar verildi\u011fi ancak yarg\u0131 merciinin ayn\u0131 olgu hakk\u0131nda bu karardan farkl\u0131 bir sonuca ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 durumlarda bunun gerek\u00e7esinin belirtilmesi gerekir. Yarg\u0131 merciinin bu gibi durumlarda gerek\u00e7e g\u00f6sterme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, ki\u015filerin hukuka olan g\u00fcvenlerinin sars\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in hayati \u00f6neme sahiptir (baz\u0131 de\u011fi\u015fikliklerle birlikte bkz. Mehmet Okyar, B. No: 2017\/38342, 13\/2\/2020, \u00a7 29 ve ayr\u0131ca bkz. Mehmet K\u00f6z, B. No: 2018\/23430, 27\/1\/2021, \u00a7 27). Ba\u015fvurucu her iki dosyada ayn\u0131 yer ba\u015fka sulh ceza H\u00e2kimliklerince verilen ve ayn\u0131 maddi olaylara ili\u015fkin lehine olan emsal kararlar\u0131 sunmu\u015f olmas\u0131na kar\u015f\u0131n an\u0131lan kararlardan hangi nedenlerle ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin bir a\u00e7\u0131klama da yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
33. Bu noktada belirtmek gerekir ki Anayasa Mahkemesinin do\u011frudan ilgili soru\u015fturma ve yarg\u0131lama makamlar\u0131n\u0131n yerine ge\u00e7erek delil de\u011ferlendirmesi yapmas\u0131 s\u00f6z konusu olamaz. Bu konuda as\u0131l sorumlu ve yetkili olanlar ilk elden olaylar\u0131 inceleyen yetkili adli ve idari mercilerdir (Cemil Dan\u0131\u015fman, B. No: 2013\/6319, 16\/7\/2014, \u00a7 58). Ancak ba\u015fvurucunun itiraz\u0131nda belirti\u011fi iddias\u0131n\u0131n karar\u0131n sonucunu de\u011fi\u015ftirebilme ihtimali olan bir iddia oldu\u011fu ve bildirilen bu durum hakk\u0131nda herhangi bir de\u011ferlendirmede bulunulmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
34. Buna g\u00f6re ba\u015fvurucu \u00fczerine at\u0131l\u0131 kabahatleri i\u015flemedi\u011fine dair iddias\u0131n\u0131 destekleyebilecek mahiyette deliller sunmas\u0131na ra\u011fmen, Mahkemece bu durum gerek\u00e7eli kararda ayr\u0131 ve a\u00e7\u0131k olarak tart\u0131\u015f\u0131lmam\u0131\u015f ve ba\u015fvurucunun iddialar\u0131na cevap verilmemi\u015ftir. Sonu\u00e7 olarak yarg\u0131lamalara bir b\u00fct\u00fcn olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda -somut olay\u0131n \u00f6zel ko\u015fullar\u0131nda- h\u00e2kimlikler ve itiraz mercilerinin davan\u0131n sonucuna etkili hususlar hakk\u0131nda yeterli bir yan\u0131t vermedi\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle yarg\u0131lama s\u00fcreci bir b\u00fct\u00fcn olarak de\u011ferlendirildi\u011finde ba\u015fvurucunun gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
35. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle ba\u015fvurucunun Anayasa’n\u0131n 36. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
VI. G\u0130DER\u0130M<\/p>\n
36. Ba\u015fvurucu, hak ihlalinin tespiti ile yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131na karar verilmesi, 30.000 TL maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
37. Ba\u015fvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131nda hukuki yarar ve zorunluluk bulunmaktad\u0131r. Anayasa’n\u0131n 148. ve 153. maddeleri ile 30\/3\/2011 tarihli ve 6216 say\u0131l\u0131 Anayasa Mahkemesinin Kurulu\u015fu ve Yarg\u0131lama Usulleri Hakk\u0131nda Kanun’un 50. ve 66. maddeleri uyar\u0131nca ihlal karar\u0131n\u0131n g\u00f6nderildi\u011fi yarg\u0131 mercilerince yap\u0131lmas\u0131 gereken i\u015f, yeniden yarg\u0131lama i\u015flemlerini ba\u015flat\u0131p Anayasa Mahkemesinin ihlal karar\u0131nda belirtilen ilkelere ve gerek\u00e7elere uygun bi\u00e7imde y\u00fcr\u00fct\u00fclecek yarg\u0131lama sonunda hak ihlalinin nedenlerini gidererek yeni bir karar vermektir (yeniden yarg\u0131lama konusunda bkz. Mehmet Do\u011fan [GK], B. No: 2014\/8875, 7\/6\/2018, \u00a7\u00a7 54-60; Alig\u00fcl Alkaya ve di\u011ferleri (2), B. No: 2016\/12506, 7\/11\/2019, \u00a7\u00a7 53-60, 66; Kadri Enis Berbero\u011flu (3) [GK], B. No: 2020\/32949, 21\/1\/2021, \u00a7\u00a7 93-100).<\/p>\n
38. \u00d6te yandan hak ihlali karar\u0131ndan Anayasa Mahkemesinin davan\u0131n sonucuyla ilgili olarak bir tutum sergiledi\u011fi sonucu \u00e7\u0131kar\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Anayasa Mahkemesince verilen hak ihlali karar\u0131 uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n sonu\u00e7lar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olup davan\u0131n kabul\u00fcne, reddine ya da beraate veya mahk\u00fbmiyete karar verilmesi gerekti\u011fi anlam\u0131na gelmemektedir. Kural olarak, yarg\u0131laman\u0131n her a\u015famas\u0131nda oldu\u011fu gibi ihlalin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 gidermek \u00fczere yeniden yap\u0131lacak yarg\u0131lama sonunda da delillerin dava ile ili\u015fkisini kurma ve bunlar\u0131 de\u011ferlendirip sonu\u00e7 \u00e7\u0131karma yetkisi ilgili mahkemelere aittir.<\/p>\n
39. \u0130hlalin niteli\u011fine g\u00f6re yeniden yarg\u0131laman\u0131n yeterli bir giderim sa\u011flayaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan manevi tazminat, ba\u015fvurucu u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti\u011fi maddi zararla ilgili bilgi\/belge sunmad\u0131\u011f\u0131ndan da maddi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
VII. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle;<\/p>\n
A. Gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n KABUL ED\u0130LEB\u0130L\u0130R OLDU\u011eUNA,<\/p>\n
B. Anayasa’n\u0131n 36. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n \u0130HLAL ED\u0130LD\u0130\u011e\u0130NE,<\/p>\n
C. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihl\u00e2linin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmak \u00fczere \u0130stanbul Anadolu 8. Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011fine (D.\u0130\u015f 2021\/4959) ve \u0130stanbul Anadolu 2. Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011fine (D.\u0130\u015f 2021\/4851) G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE,<\/p>\n
D. Ba\u015fvurucunun tazminat taleplerinin REDD\u0130NE,<\/p>\n
E. 1.151,70 TL ba\u015fvuru harc\u0131 ve 30.000 TL vek\u00e2let \u00fccretinden olu\u015fan toplam 31.151,70 TL yarg\u0131lama giderinin ba\u015fvurucuya \u00d6DENMES\u0130NE,<\/p>\n
F. \u00d6demelerin, karar\u0131n tebli\u011fini takiben ba\u015fvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvuru tarihinden itibaren d\u00f6rt ay i\u00e7inde yap\u0131lmas\u0131na, \u00f6demede gecikme olmas\u0131 h\u00e2linde bu s\u00fcrenin sona erdi\u011fi tarihten \u00f6deme tarihine kadar ge\u00e7en s\u00fcre i\u00e7in yasal FA\u0130Z UYGULANMASINA,<\/p>\n
G. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE 15\/1\/2025 tarihinde OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verildi.<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi’nin 15\/1\/2025 tarihli ve 2021\/49245 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130 ANAYASA MAHKEMES\u0130 \u00a0 \u00a0 B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR \u00a0 ET\u0130LER MADENC\u0130L\u0130K SANAY\u0130 VE T\u0130CARET A.\u015e. BA\u015eVURUSU (Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2021\/49245) \u00a0 Karar Tarihi: 15\/1\/2025 B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR \u00a0 \u00a0 Ba\u015fkan : Hasan Tahsin G\u00d6KCAN \u00dcyeler : Recai AKYEL \u00a0 \u00a0 Selahaddin MENTE\u015e \u00a0 \u00a0 Muhterem \u0130NCE \u00a0 \u00a0 Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L Raport\u00f6r : Murat BA\u015ePINAR Ba\u015fvurucu : ET\u0130LER MADENC\u0130L\u0130K SANAY\u0130 VE T\u0130CARET A.\u015e. Vekilleri : 1. Av. \u015euayip \u0130\u00c7L\u0130 \u00a0 \u00a0 2. Av. Hamza AKSU \u00a0 I. BA\u015eVURUNUN KONUSU 1. Ba\u015fvuru, karar sonucunu de\u011fi\u015ftirebilecek nitelikteki esasl\u0131 iddian\u0131n kar\u015f\u0131lanmamas\u0131 nedeniyle gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir. II. BA\u015eVURU S\u00dcREC\u0130 2. Ba\u015fvuru 4\/11\/2021 tarihinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 3. Komisyon; ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap\u0131lmas\u0131n\u0131n gerekmesi nedeniyle kabul edilebilirlik hususu karara ba\u011flanmadan, \u015fik\u00e2yetlerin kabul edilebilirlik incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar vermi\u015ftir. 4. 2022\/36163 numaral\u0131 ba\u015fvurunun konu ve ki\u015fi y\u00f6n\u00fcnden hukuki irtibat\u0131 bulunan 2021\/49245 numaral\u0131 ba\u015fvuru ile birle\u015ftirilmesine B\u00f6l\u00fcmce karar verilmi\u015ftir. 5. Ba\u015fvuru belgelerinin bir \u00f6rne\u011fi bilgi i\u00e7in Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na (Bakanl\u0131k) g\u00f6nderilmi\u015ftir. Bakanl\u0131k, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc bildirmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu vekili, Bakanl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 beyanda bulunmam\u0131\u015ft\u0131r. III. OLAY VE OLGULAR 6. Ba\u015fvuru formu ve eklerinde ifade edildi\u011fi \u015fekliyle olaylar \u00f6zetle \u015f\u00f6yledir: A. As\u0131l Dosyaya \u0130li\u015fkin S\u00fcre\u00e7 7. \u0130stanbul Vergi Dairesi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 \u00dcmraniye Vergi Dairesi M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnce …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-49443","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n