Uygulamada; bir\u00e7ok su\u00e7un soru\u015fturulmas\u0131nda \u015f\u00fcphelinin telefonuna el koyulmakta ve delil elde edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bir\u00e7ok defa kar\u015f\u0131la\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, \u015f\u00fcphelinin g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nmas\u0131 sonras\u0131nda, hen\u00fcz ifade a\u015famas\u0131na ge\u00e7ilmeden, zorunlu veya \u00f6zel m\u00fcdafii emniyete intikal etmeden kolluk, ki\u015filere herhangi bir hak hat\u0131rlatmadan telefonlar\u0131n\u0131n \u015fifresini sormakta ve bu yolla delillere eri\u015fmektedir.<\/p>\n
\u00d6ncelikle belirtelim ki, telefon \u00fczerinde arama, CMK m. 134 h\u00fckm\u00fcne tabi olup somut delillere dayanan kuvvetli \u015f\u00fcphe sebeplerinin varl\u0131\u011f\u0131 ve ba\u015fka surette delil elde etme imk\u00e2n\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131 halinde, soru\u015fturma yarg\u0131c\u0131 veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n karar\u0131 \u00fczerine ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir. B\u00f6yle bir karar yoksa, arama hukuka ayk\u0131r\u0131 olup elde edilen deliller yarg\u0131lamada kullan\u0131lamaz.<\/p>\n
B\u00f6yle bir karar olsa dahi, telefonlar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 i\u00e7in genellikle kullan\u0131c\u0131lar \u015fifre belirlemekte olup bu \u015fifre \u00e7\u00f6z\u00fclemedi\u011finde i\u00e7eriklere eri\u015fim sa\u011flanamamaktad\u0131r. Buradaki soru, telefonuna el koyulan ki\u015finin, \u015fifreyi s\u00f6ylememe hakk\u0131n\u0131n olup olmad\u0131\u011f\u0131 ve e\u011fer s\u00f6ylemezse, durumun aleyhine de\u011ferlendirip de\u011ferlendirilemeyece\u011fidir.<\/p>\n
Bu konu, susma hakk\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Susma hakk\u0131, Latince \u201cnemo tenetur se ipsum accusare\u201d olarak bilinen, \u201ckimsenin kendisini su\u00e7lamak zorunda olmad\u0131\u011f\u0131\u201d y\u00f6n\u00fcndeki ilkeye dayanmaktad\u0131r. Bu ilke, modern ceza yarg\u0131lamas\u0131n\u0131n temelini olu\u015fturan kurallar biridir.<\/p>\n
Konunun pozitif dayana\u011f\u0131, Anayasa ve yarg\u0131lama yasam\u0131zda yer almaktad\u0131r. Anayasam\u0131z\u0131n 38\/5. maddesi uyar\u0131nca, hi\u00e7 kimse kendisini su\u00e7layan bir beyanda bulunmaya veya bu yolda delil g\u00f6stermeye zorlanamaz. Yarg\u0131lama yasam\u0131zda (m. 147 ve 191\/3-c), \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n ifade veya sorgusundan \u00f6nce, mutlaka susma hakk\u0131n\u0131n bulundu\u011funun hat\u0131rlat\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
Susma hakk\u0131, bir hak oldu\u011funa g\u00f6re, bunun kullan\u0131lmas\u0131 aleyhe yorumlanamaz. Aksi halde, ki\u015fiye b\u00f6yle bir hak tan\u0131man\u0131n bir anlam\u0131 kalmaz.<\/p>\n
\u015e\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n susma hakk\u0131n\u0131 kullanmas\u0131yla \u201csu\u00e7u i\u015flemedim\u201d demesi tamamen ayn\u0131d\u0131r[1]. San\u0131\u011f\u0131n susmas\u0131ndan de\u011fil, ancak o zamana kadarki davran\u0131\u015f ve s\u00f6ylemlerinden sonu\u00e7 \u00e7\u0131kar\u0131labilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr[2].<\/p>\n
Bu a\u00e7\u0131klamalar \u00e7er\u00e7evesinde, telefonuna el koyulan bir ki\u015fiye \u015fifresi soruldu\u011funda, cevap verme zorunlulu\u011fu yoktur ve cevap verilmemesi aleyhe de\u011ferlendirilemez. <\/p>\n
Bu soru, bir delil elde etme \u00e7abas\u0131 olup ancak ifade veya sorgu s\u0131ras\u0131nda ki\u015fiye y\u00f6neltilebilir. \u0130fade ve sorgudan \u00f6nce ise susma hakk\u0131 mutlaka hat\u0131rlat\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Buna g\u00f6re, kollu\u011fun hi\u00e7bir hak hat\u0131rlatmadan delil elde etmek i\u00e7in \u015f\u00fcpheliye \u015fifresini sormas\u0131 ve ele ge\u00e7irmesi a\u00e7\u0131k\u00e7a hukuka ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Bunun hukuka ayk\u0131r\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in kollu\u011fun cebir veya hileye ba\u015fvurmas\u0131 da zorunlu de\u011fildir. Bu ara\u00e7lara ba\u015fvurmasa dahi, durum ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na hukuka ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu y\u00f6ntem hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fundan bu \u015fekilde ele ge\u00e7irilen deliller de hukuka ayk\u0131r\u0131 delil niteli\u011findedir ve yarg\u0131lamada kullan\u0131lamaz. <\/p>\n
———-<\/p>\n
[1] Yener \u00dcnver\/Hakan Hakeri, Ceza Muhakemesi Hukuku, 21. Bask\u0131, Ankara, Adalet, 2023, s. 238.<\/p>\n
[2] Cumhur \u015eahin\/ Neslihan G\u00f6kt\u00fcrk, Ceza Muhakemesi Hukuku, 13. Bask\u0131, Ankara, Se\u00e7kin, 2022, s. 172.<\/p>\n
\u200bUygulamada; bir\u00e7ok su\u00e7un soru\u015fturulmas\u0131nda \u015f\u00fcphelinin telefonuna el koyulmakta ve delil elde edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bir\u00e7ok defa kar\u015f\u0131la\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, \u015f\u00fcphelinin g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nmas\u0131 sonras\u0131nda, hen\u00fcz ifade a\u015famas\u0131na ge\u00e7ilmeden, zorunlu veya \u00f6zel m\u00fcdafii emniyete intikal etmeden kolluk, ki\u015filere herhangi bir hak hat\u0131rlatmadan telefonlar\u0131n\u0131n \u015fifresini sormakta ve bu yolla delillere eri\u015fmektedir.<\/p>\n
\u00d6ncelikle belirtelim ki, telefon \u00fczerinde arama, CMK m. 134 h\u00fckm\u00fcne tabi olup somut delillere dayanan kuvvetli \u015f\u00fcphe sebeplerinin varl\u0131\u011f\u0131 ve ba\u015fka surette delil elde etme imk\u00e2n\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131 halinde, soru\u015fturma yarg\u0131c\u0131 veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n karar\u0131 \u00fczerine ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir. B\u00f6yle bir karar yoksa, arama hukuka ayk\u0131r\u0131 olup elde edilen deliller yarg\u0131lamada kullan\u0131lamaz.<\/p>\n
B\u00f6yle bir karar olsa dahi, telefonlar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 i\u00e7in genellikle kullan\u0131c\u0131lar \u015fifre belirlemekte olup bu \u015fifre \u00e7\u00f6z\u00fclemedi\u011finde i\u00e7eriklere eri\u015fim sa\u011flanamamaktad\u0131r. Buradaki soru, telefonuna el koyulan ki\u015finin, \u015fifreyi s\u00f6ylememe hakk\u0131n\u0131n olup olmad\u0131\u011f\u0131 ve e\u011fer s\u00f6ylemezse, durumun aleyhine de\u011ferlendirip de\u011ferlendirilemeyece\u011fidir.<\/p>\n
Bu konu, susma hakk\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Susma hakk\u0131, Latince \u201cnemo tenetur se ipsum accusare\u201d olarak bilinen, \u201ckimsenin kendisini su\u00e7lamak zorunda olmad\u0131\u011f\u0131\u201d y\u00f6n\u00fcndeki ilkeye dayanmaktad\u0131r. Bu ilke, modern ceza yarg\u0131lamas\u0131n\u0131n temelini olu\u015fturan kurallar biridir.<\/p>\n
Konunun pozitif dayana\u011f\u0131, Anayasa ve yarg\u0131lama yasam\u0131zda yer almaktad\u0131r. Anayasam\u0131z\u0131n 38\/5. maddesi uyar\u0131nca, hi\u00e7 kimse kendisini su\u00e7layan bir beyanda bulunmaya veya bu yolda delil g\u00f6stermeye zorlanamaz. Yarg\u0131lama yasam\u0131zda (m. 147 ve 191\/3-c), \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n ifade veya sorgusundan \u00f6nce, mutlaka susma hakk\u0131n\u0131n bulundu\u011funun hat\u0131rlat\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
Susma hakk\u0131, bir hak oldu\u011funa g\u00f6re, bunun kullan\u0131lmas\u0131 aleyhe yorumlanamaz. Aksi halde, ki\u015fiye b\u00f6yle bir hak tan\u0131man\u0131n bir anlam\u0131 kalmaz.<\/p>\n
\u015e\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n susma hakk\u0131n\u0131 kullanmas\u0131yla \u201csu\u00e7u i\u015flemedim\u201d demesi tamamen ayn\u0131d\u0131r[1]. San\u0131\u011f\u0131n susmas\u0131ndan de\u011fil, ancak o zamana kadarki davran\u0131\u015f ve s\u00f6ylemlerinden sonu\u00e7 \u00e7\u0131kar\u0131labilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr[2].<\/p>\n
Bu a\u00e7\u0131klamalar \u00e7er\u00e7evesinde, telefonuna el koyulan bir ki\u015fiye \u015fifresi soruldu\u011funda, cevap verme zorunlulu\u011fu yoktur ve cevap verilmemesi aleyhe de\u011ferlendirilemez. <\/p>\n
Bu soru, bir delil elde etme \u00e7abas\u0131 olup ancak ifade veya sorgu s\u0131ras\u0131nda ki\u015fiye y\u00f6neltilebilir. \u0130fade ve sorgudan \u00f6nce ise susma hakk\u0131 mutlaka hat\u0131rlat\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Buna g\u00f6re, kollu\u011fun hi\u00e7bir hak hat\u0131rlatmadan delil elde etmek i\u00e7in \u015f\u00fcpheliye \u015fifresini sormas\u0131 ve ele ge\u00e7irmesi a\u00e7\u0131k\u00e7a hukuka ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Bunun hukuka ayk\u0131r\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in kollu\u011fun cebir veya hileye ba\u015fvurmas\u0131 da zorunlu de\u011fildir. Bu ara\u00e7lara ba\u015fvurmasa dahi, durum ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na hukuka ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu y\u00f6ntem hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fundan bu \u015fekilde ele ge\u00e7irilen deliller de hukuka ayk\u0131r\u0131 delil niteli\u011findedir ve yarg\u0131lamada kullan\u0131lamaz. <\/p>\n
———-<\/p>\n
[1] Yener \u00dcnver\/Hakan Hakeri, Ceza Muhakemesi Hukuku, 21. Bask\u0131, Ankara, Adalet, 2023, s. 238.<\/p>\n
[2] Cumhur \u015eahin\/ Neslihan G\u00f6kt\u00fcrk, Ceza Muhakemesi Hukuku, 13. Bask\u0131, Ankara, Se\u00e7kin, 2022, s. 172.\u00a0Hukuki Haber<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Uygulamada; bir\u00e7ok su\u00e7un soru\u015fturulmas\u0131nda \u015f\u00fcphelinin telefonuna el koyulmakta ve delil elde edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bir\u00e7ok defa kar\u015f\u0131la\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, \u015f\u00fcphelinin g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nmas\u0131 sonras\u0131nda, hen\u00fcz ifade a\u015famas\u0131na ge\u00e7ilmeden, zorunlu veya \u00f6zel m\u00fcdafii emniyete intikal etmeden kolluk, ki\u015filere herhangi bir hak hat\u0131rlatmadan telefonlar\u0131n\u0131n \u015fifresini sormakta ve bu yolla delillere eri\u015fmektedir. \u00d6ncelikle belirtelim ki, telefon \u00fczerinde arama, CMK m. 134 h\u00fckm\u00fcne tabi olup somut delillere dayanan kuvvetli \u015f\u00fcphe sebeplerinin varl\u0131\u011f\u0131 ve ba\u015fka surette delil elde etme imk\u00e2n\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131 halinde, soru\u015fturma yarg\u0131c\u0131 veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n karar\u0131 \u00fczerine ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir. B\u00f6yle bir karar yoksa, arama hukuka ayk\u0131r\u0131 olup elde edilen deliller yarg\u0131lamada kullan\u0131lamaz. B\u00f6yle bir karar olsa dahi, telefonlar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 i\u00e7in genellikle kullan\u0131c\u0131lar \u015fifre belirlemekte olup bu \u015fifre \u00e7\u00f6z\u00fclemedi\u011finde i\u00e7eriklere eri\u015fim sa\u011flanamamaktad\u0131r. Buradaki soru, telefonuna el koyulan ki\u015finin, \u015fifreyi s\u00f6ylememe hakk\u0131n\u0131n olup olmad\u0131\u011f\u0131 ve e\u011fer s\u00f6ylemezse, durumun aleyhine de\u011ferlendirip de\u011ferlendirilemeyece\u011fidir. Bu konu, susma hakk\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Susma hakk\u0131, Latince \u201cnemo tenetur se ipsum accusare\u201d olarak bilinen, \u201ckimsenin kendisini su\u00e7lamak zorunda olmad\u0131\u011f\u0131\u201d y\u00f6n\u00fcndeki ilkeye dayanmaktad\u0131r. Bu ilke, modern ceza yarg\u0131lamas\u0131n\u0131n temelini olu\u015fturan kurallar biridir. Konunun pozitif dayana\u011f\u0131, Anayasa ve yarg\u0131lama yasam\u0131zda yer almaktad\u0131r. Anayasam\u0131z\u0131n 38\/5. maddesi uyar\u0131nca, hi\u00e7 kimse kendisini su\u00e7layan bir beyanda bulunmaya veya bu yolda delil g\u00f6stermeye zorlanamaz. Yarg\u0131lama yasam\u0131zda (m. 147 ve 191\/3-c), …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-43360","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n