ANAYASA MAHKEMES\u0130 KARARI<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Esas Say\u0131s\u0131 : 2024\/61<\/p>\n
Karar Say\u0131s\u0131 : 2024\/209<\/p>\n
Karar Tarihi : 5\/12\/2024<\/p>\n
R.G.Tarih-Say\u0131 : 13\/3\/2025-32840<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0130T\u0130RAZ YOLUNA BA\u015eVURAN: Beypazar\u0131 Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011fi<\/p>\n
\u0130T\u0130RAZIN KONUSU: 24\/3\/1950 tarihli ve 5661 say\u0131l\u0131 Y\u00fcksek \u00d6\u011frenim \u00d6\u011frenci Yurtlar\u0131 ve A\u015fevleri Hakk\u0131ndaki Kanuna Ek Kanun\u2019un 1. maddesine 1\/2\/2018 tarihli ve 7078 say\u0131l\u0131 Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Hal Kapsam\u0131nda Baz\u0131 D\u00fczenlemeler Yap\u0131lmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnamenin De\u011fi\u015ftirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun\u2019un 19. maddesiyle eklenen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kran\u0131n (b) bendinin Anayasa\u2019n\u0131n 2. ve 38. maddelerine ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclerek iptaline karar verilmesi talebidir.<\/p>\n
OLAY: \u00d6zel \u00f6\u011frenci yurdu i\u015fleten davac\u0131ya uygulanan idari para cezas\u0131n\u0131n iptali talebiyle a\u00e7\u0131lan davada itiraz konusu kural\u0131n Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu kan\u0131s\u0131na varan Mahkeme, iptali i\u00e7in ba\u015fvurmu\u015ftur.<\/p>\n
I. \u0130PTAL\u0130 \u0130STENEN KANUN H\u00dcKM\u00dc<\/p>\n
Kanun\u2019un itiraz konusu kural\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131 1. maddesinin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u00a0\u201cMadde 1 \u2013 (De\u011fi\u015fik birinci f\u0131kra:27\/6\/2019-7180\/1 md.) Ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filer taraf\u0131ndan yemekli ve yemeksiz \u00f6\u011frenci yurtlar\u0131 ve buna benzer kurumlar a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve i\u015fletilmesi ortaokul ve orta\u00f6\u011frenim d\u00fczeyinde Mill\u00ee E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, y\u00fcksek\u00f6\u011frenim d\u00fczeyinde Gen\u00e7lik ve Spor Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n iznine ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u0130lgili Bakanl\u0131klar bu yurt ve kurumlar\u0131 tespit edecekleri esaslara g\u00f6re denetler.<\/p>\n
\u2026. <\/p>\n
\u00a0(Ek f\u0131kra: 15\/8\/2017-KHK-694\/19 md.; Aynen kabul: 1\/2\/2018-7078\/19 md.) Yap\u0131lan inceleme, soru\u015fturma ve denetimlerle yurt ve benzeri kurumun;<\/p>\n
a) Bakanl\u0131k\u00e7a onayl\u0131 yerle\u015fim plan\u0131nda izinsiz de\u011fi\u015fiklik yapmas\u0131,<\/p>\n
b) Mevzuatta belirtilen say\u0131da personel \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmamas\u0131 veya mevzuata ayk\u0131r\u0131 personel \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131,<\/p>\n
c) Bar\u0131nma hizmetine ili\u015fkin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck veya taahh\u00fctlerini yerine getirmemesi,<\/p>\n
\u00e7) S\u00f6zle\u015fme veya taahh\u00fctnamelerinde usuls\u00fczl\u00fck yapmas\u0131,<\/p>\n
d) Bu Kanun ve buna dayan\u0131larak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulan y\u00f6netmelik, y\u00f6nerge ve genelge h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131 fiillerde bulunmas\u0131,<\/p>\n
e) Kurum a\u00e7ma izninde belirlenen \u00f6\u011frenim d\u00fczeyi ve cinsiyetine ayk\u0131r\u0131 \u00f6\u011frenci bar\u0131nd\u0131rmas\u0131,<\/p>\n
f) Kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 \u00f6\u011frencileri veya \u00f6\u011frenci olmayan ki\u015fileri bar\u0131nd\u0131rmas\u0131,<\/p>\n
g) Kurum a\u00e7ma \u015fartlar\u0131ndan herhangi birini kaybetmesi,<\/p>\n
\u011f) Kurum a\u00e7ma izninde belirlenen ama\u00e7 d\u0131\u015f\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131,<\/p>\n
h) Y\u00f6netmelikle d\u00fczenlenen \u015fartlar\u0131 yerine getirmeden kapat\u0131lmas\u0131,<\/p>\n
h\u00e2llerinin tespitinde; (a), (b), (c), (\u00e7) ve (d) bentlerindeki fiiller i\u00e7in br\u00fct asgari \u00fccretin iki kat\u0131; (e), (f) ve (g) bentlerindeki fiiller i\u00e7in br\u00fct asgari \u00fccretin \u00fc\u00e7 kat\u0131; (\u011f) ve (h) bentlerindeki fiiller i\u00e7in br\u00fct asgari \u00fccretin be\u015f kat\u0131 idari para cezas\u0131 uygulan\u0131r ve (\u011f) ve (h) bentlerindeki fiilleri i\u015fleyen kurumlar\u0131n kurum a\u00e7ma izni ile i\u015fyeri a\u00e7ma ve \u00e7al\u0131\u015fma ruhsatlar\u0131 iptal edilir. (\u011f) ve (h) bentlerindeki fiillerin d\u0131\u015f\u0131ndaki fiillerin tekrar\u0131 halinde idari para cezas\u0131 miktar\u0131 ilgili bentler i\u00e7in belirlenen para cezas\u0131 miktarlar\u0131n\u0131n be\u015f kat\u0131 olarak uygulan\u0131r ve bu bentlerdeki fiillerin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kez tekrarlanmas\u0131 halinde ise kurum a\u00e7ma izni ile i\u015fyeri a\u00e7ma ve \u00e7al\u0131\u015fma ruhsat\u0131 iptal edilir. Bu f\u0131kran\u0131n (\u011f) ve (h) bentlerinin d\u0131\u015f\u0131ndaki bentlerde belirtilen fiiller nedeniyle idari para cezas\u0131 verilmesi h\u00e2linde ceza tebli\u011f edilir ve idari para cezas\u0131na neden olan hususun giderilmesi i\u00e7in ilgili kuruma en fazla \u00fc\u00e7 ay s\u00fcre verilir. Bu s\u00fcre sonunda idari para cezas\u0131na neden olan hususlar\u0131n devam etti\u011finin tespiti halinde ise yeniden kanuni i\u015flem yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n
\u2026\u201d<\/p>\n
II. \u0130LK \u0130NCELEME<\/p>\n
1. Anayasa Mahkemesi \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca Hasan Tahsin G\u00d6KCAN, Kadir \u00d6ZKAYA, Engin YILDIRIM, Muammer TOPAL, R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7, Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ, Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU, Selahaddin MENTE\u015e, Basri BA\u011eCI, \u0130rfan F\u0130DAN, Kenan YA\u015eAR, Muhterem \u0130NCE ve Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L\u2019in kat\u0131l\u0131mlar\u0131yla 14\/3\/2024 tarihinde yap\u0131lan ilk inceleme toplant\u0131s\u0131nda dosyada eksiklik bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan i\u015fin esas\u0131n\u0131n incelenmesine OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
III. ESASIN \u0130NCELENMES\u0130<\/p>\n
2. Ba\u015fvuru karar\u0131 ve ekleri, Raport\u00f6r \u00d6zge ULUKAYA taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan i\u015fin esas\u0131na ili\u015fkin rapor, itiraz konusu kanun h\u00fckm\u00fc, dayan\u0131lan Anayasa kurallar\u0131 ve bunlar\u0131n gerek\u00e7eleri ile di\u011fer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gere\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcp d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:<\/p>\n
A. Anlam ve Kapsam<\/p>\n
3. 5561 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019da \u00f6\u011frenci yurtlar\u0131 ve buna benzer kurumlar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve i\u015fletilmesine ili\u015fkin usul ve esaslar d\u00fczenlenmi\u015ftir. An\u0131lan Kanun\u2019un 1. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda yurt ve benzeri kurumlar i\u00e7in yasaklanan fiil ve davran\u0131\u015flar ile bu fiil ve davran\u0131\u015flarda bulunan kurumlar i\u00e7in uygulanacak yapt\u0131r\u0131mlara yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
4. Bu kapsamda s\u00f6z konusu f\u0131kran\u0131n itiraz konusu (b) bendinde mevzuatta belirtilen say\u0131da personel \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmama veya mevzuata ayk\u0131r\u0131 personel \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma yasak fiil ve davran\u0131\u015flar aras\u0131nda say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kuralda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen fiilin tespit edilmesi durumunda ilgili kuruma br\u00fct asgari \u00fccretin iki kat\u0131 tutar\u0131nda idari para cezas\u0131 uygulanacakt\u0131r. Fiilin tekrar\u0131 h\u00e2linde belirtilen para cezas\u0131n\u0131n be\u015f kat\u0131 idari para cezas\u0131 uygulanacak; \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kez tekrar etmesi durumunda ise kurum a\u00e7ma izni ile i\u015fyeri a\u00e7ma ve \u00e7al\u0131\u015fma ruhsat\u0131 iptal edilecektir.<\/p>\n
5. \u00d6te yandan Kanun\u2019un 1. maddesinin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda \u00f6\u011frenim d\u00fczeyine g\u00f6re bar\u0131nma hizmeti verilecek \u00f6\u011frencilerin, bu hizmetin verilebilece\u011fi yurt ve benzeri kurumlar\u0131n ve bu hizmeti sunacak ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filerin niteliklerinin ilgisine g\u00f6re Mill\u00ee E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 veya Gen\u00e7lik ve Spor Bakanl\u0131\u011f\u0131nca \u00e7\u0131kar\u0131lan y\u00f6netmelikle belirlenece\u011fi h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. An\u0131lan h\u00fckme g\u00f6re s\u00f6z konusu kurumlarda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lacak personel say\u0131s\u0131 y\u00f6netmelikle belirlenecektir.<\/p>\n
B. \u0130tiraz\u0131n Gerek\u00e7esi<\/p>\n
6. Ba\u015fvuru karar\u0131nda \u00f6zetle; itiraz konusu kuralda idari para cezas\u0131na konu eylemin kanun yerine ikincil mevzuat h\u00fck\u00fcmleriyle belirlenmesinin \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, kural\u0131n uygulanmas\u0131nda idareye geni\u015f bir takdir yetkisinin tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131, bu durumun s\u00fcbjektif de\u011ferlendirmelere dayanan yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n uygulanmas\u0131na sebebiyet verece\u011fi belirtilerek kural\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 2. ve 38. maddelerine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
C. Anayasa\u2019ya Ayk\u0131r\u0131l\u0131k Sorunu<\/p>\n
7. Anayasa\u2019n\u0131n 38. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda \u201cKimse, i\u015flendi\u011fi zaman y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan kanunun su\u00e7 saymad\u0131\u011f\u0131 bir fiilden dolay\u0131 cezaland\u0131r\u0131lamaz.\u201d denilerek su\u00e7un kanunili\u011fi ilkesi; \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda da \u201cCeza ve ceza yerine ge\u00e7en g\u00fcvenlik tedbirleri ancak kanunla konulur.\u201d ifadesine yer verilerek cezan\u0131n kanunili\u011fi ilkesi getirilmi\u015ftir. Anayasa\u2019n\u0131n an\u0131lan maddesinde yer alan su\u00e7ta ve cezada kanunilik ilkesi uyar\u0131nca hangi eylemlerin yasakland\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve bu yasak eylemlere verilecek cezalar\u0131n hi\u00e7bir ku\u015fkuya yer b\u0131rakmayacak bi\u00e7imde kanunda g\u00f6sterilmesi, kural\u0131n a\u00e7\u0131k, anla\u015f\u0131l\u0131r ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n belirli olmas\u0131 gerekmektedir. Ki\u015filerin yasak eylemleri \u00f6nceden bilmeleri gerekti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesine dayanan bu ilkeyle temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ama\u00e7lanmaktad\u0131r.<\/p>\n
8. Anayasa\u2019n\u0131n s\u00f6z konusu maddesinde idari su\u00e7 ve cezalar ile adli su\u00e7 ve cezalar aras\u0131nda bir ayr\u0131m yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131ndan her ikisi de bu maddede \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ilkelere tabidir. Adli ve idari su\u00e7larda davran\u0131\u015f normlar\u0131na ayk\u0131r\u0131 ve haks\u0131zl\u0131k te\u015fkil eden bir fiille, kanun koyucunun koruma alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 bir hukuki de\u011ferin ihlali s\u00f6z konusu olup adli ve idari cezalar\u0131n her ikisi de cebir i\u00e7ermektedir (AYM, E.2015\/85, K.2016\/3, 13\/1\/2016, \u00a713).<\/p>\n
9. Korunan hukuki de\u011fer ile ihlalin neden oldu\u011fu hukuki sonu\u00e7lar\u0131n ayn\u0131 olmamas\u0131 ise idari su\u00e7 ve cezalar ile adli su\u00e7 ve cezalar aras\u0131ndaki temel farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Adli para cezalar\u0131ndan daha y\u00fcksek miktarlarda idari para cezalar\u0131n\u0131n verilebilmesine imk\u00e2n tan\u0131yan d\u00fczenlemeler de bulunmakla birlikte adli su\u00e7lar i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen cezalar\u0131n idari su\u00e7lar i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen cezalardan genellikle daha a\u011f\u0131r olmas\u0131, h\u00fcrriyeti ba\u011flay\u0131c\u0131 cezalar\u0131n kural olarak adli su\u00e7lar y\u00f6n\u00fcnden ge\u00e7erli olmas\u0131, idari su\u00e7larda kanun koyucunun daha az \u00f6nem atfetti\u011fi bir hukuki de\u011ferin ihlal edilmesi ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclen yapt\u0131r\u0131m\u0131n da genellikle idari bir makam taraf\u0131ndan idari usuller izlenerek uygulanmas\u0131 nedeniyle Anayasa\u2019n\u0131n 38. maddesindeki ilkelerin ayn\u0131 boyut ve kapsam\u0131yla idari su\u00e7lara da uygulanmas\u0131, i\u015fin mahiyetine uygun d\u00fc\u015fmemektedir. Yasama organ\u0131n\u0131n a\u011f\u0131r i\u015fleyen yap\u0131s\u0131 ile ekonomik ve teknik hayat\u0131n h\u0131zla de\u011fi\u015fen ve geli\u015fen \u015fartlar\u0131 g\u00f6zetilerek, su\u00e7 ve cezalarda kanunilik ilkesinin idari su\u00e7lar y\u00f6n\u00fcnden daha esnek uygulanmas\u0131 gerekmektedir (AYM, E.2015\/85, K.2016\/3, 13\/1\/2016, \u00a714).<\/p>\n
10. Kuralla yapt\u0131r\u0131ma ba\u011flanan fiil yurt ve benzeri kurumlarda mevzuatta belirtilen say\u0131da personel \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamas\u0131 veya mevzuata ayk\u0131r\u0131 personel \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Kuralda \u201c\u2026mevzuat\u2026\u201d ibaresine yer verildi\u011finden kurala g\u00f6re kanunda veya ikincil mevzuatta belirtilen nitelikte veya say\u0131da personel \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamas\u0131 durumunda s\u00f6z konusu kurumlara yapt\u0131r\u0131m uygulanabilecektir.<\/p>\n
11. 5661 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019da s\u00f6z konusu kurumlarda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lacak personelin nitelik ve \u00f6zellikleri ya da \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gereken personel say\u0131s\u0131na ili\u015fkin olarak herhangi bir belirlemenin yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla, belirtilen hususlar\u0131n y\u00f6netmelikle d\u00fczenlenmesinin \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. B\u00f6ylece \u00f6\u011frenci yurtlar\u0131nda ve benzeri kurumlarda y\u00f6netmelikte belirtilen nitelikte ve say\u0131da personel \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespit edilmesi durumunda ilgili kurum hakk\u0131nda an\u0131lan Kanun\u2019da belirtilen idari yapt\u0131r\u0131mlar uygulanabilecektir.<\/p>\n
12. Anayasa Mahkemesinin kararlar\u0131nda da belirtildi\u011fi \u00fczere idari nitelikteki su\u00e7lar\u0131n kanunda belirlenerek kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda cezas\u0131n\u0131n g\u00f6sterilmi\u015f olmas\u0131 yeterli olup su\u00e7 say\u0131lan eylemler ve cezas\u0131, bireylerin hangi somut fiil ve olguya hangi hukuksal yapt\u0131r\u0131m\u0131n veya sonucun ba\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirli bir a\u00e7\u0131kl\u0131k ve kesinlikte \u00f6ng\u00f6rebilmelerine imk\u00e2n verecek \u015fekilde kanunda g\u00f6sterildikten sonra yasama organ\u0131n\u0131n uzmanl\u0131k ve idare tekni\u011fine ili\u015fkin konularda al\u0131nacak \u00f6nlemlerin kamu hizmetlerinin ve toplumsal ihtiya\u00e7lar\u0131n de\u011fi\u015fkenli\u011fi \u00e7er\u00e7evesinde duyulan gereksinmelere uygunlu\u011funu sa\u011flamak amac\u0131yla y\u00fcr\u00fctme organ\u0131na yetki vermesi idari kararlarla su\u00e7 ihdas\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla kanunilik ve belirlilik ilkesinin ihlali anlam\u0131na gelmemektedir (AYM, E.2019\/110, K.2021\/85, 11\/11\/2021, \u00a7 21). Ayr\u0131ca Anayasa Mahkemesinin 31\/5\/2017 tarihli ve E.2017\/103, K.2017\/108 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda da ifade edildi\u011fi gibi d\u00fczenleyici idari yapt\u0131r\u0131mlarda, yapt\u0131r\u0131m belirli ve \u00f6zel bir alana ili\u015fkin olarak uyguland\u0131\u011f\u0131ndan kanunla \u00e7izilen \u00e7er\u00e7evenin genel olmas\u0131 belirlilik ilkesine ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturmaz (AYM, E.2017\/103, K.2017\/108, 31\/5\/2017, \u00a719).<\/p>\n
13. \u00d6\u011frenci yurdu ve benzeri kurumlarda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lacak personelin say\u0131s\u0131, \u00f6zellik ve niteliklerinin \u00f6\u011frenim d\u00fczeyine ve \u00f6\u011frenci kapasitesine g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterebilece\u011fi ve s\u00f6z konusu kurumlarda verilecek hizmetlerin \u00e7e\u015fitlili\u011fi ile bu hizmetleri yerine getirmekle g\u00f6revli \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n sahip olmas\u0131 gereken \u00f6zellik ve niteliklerin yerine getirilen hizmete g\u00f6re farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterebilece\u011fi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda belirtilen hususlar\u0131n kanun metninde tek tek belirlenmesi zorunlulu\u011fundan s\u00f6z edilemez. Bu durum kanun yapma tekni\u011finin do\u011fas\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. Zira kanun h\u00fck\u00fcmlerinin genel olmas\u0131, somut olay\u0131n \u00f6zelli\u011fine g\u00f6re de\u011fi\u015fen durumlara kar\u015f\u0131 t\u00fcm \u00e7\u00f6z\u00fcmlerini b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131rmas\u0131n\u0131 sa\u011flama, bir ba\u015fka ifadeyle h\u00fckm\u00fcn amac\u0131na uygun bir \u015fekilde sonuca ula\u015ft\u0131rabilecek herhangi bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc d\u0131\u015flamas\u0131n\u0131 \u00f6nleme ihtiyac\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. Bu itibarla Kanun\u2019un, hangi eylemin su\u00e7 veya kabahat te\u015fkil etti\u011finin ve bu eyleme ba\u011flanan yapt\u0131r\u0131m\u0131n ne oldu\u011funun, belli bir a\u00e7\u0131kl\u0131k ve kesinlikte \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilmesine imk\u00e2n verecek \u015fekilde kaleme al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131, kanunilik ilkesinin sa\u011flanmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan yeterlidir.<\/p>\n
14. Kurala g\u00f6re, \u00f6\u011frenci yurdu ve benzeri kurumlarda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lacak personelin say\u0131s\u0131, nitelik ve \u00f6zellikleri somut olarak hizmet verilen kurumun kapasitesi ile hizmetten yararlananlar\u0131n \u00f6\u011frenim durumu dikkate al\u0131narak y\u00f6netmelikle tespit edilecek ve kural bu suretle uygulanacakt\u0131r. Kuralda \u00e7er\u00e7evesi kanunla belirlenen ve ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131r\u0131ma ba\u011flanan eylemin icra hareketlerinin genel ve d\u00fczenleyici i\u015flemlerle belirleme yetkisi idareye verilmektedir. Bu itibarla kural\u0131n, belirlilik ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik \u00f6l\u00e7\u00fctlerini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131ndan su\u00e7ta ve cezada kanunilik ilkesini ihlal etmedi\u011fi sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
15. A\u00e7\u0131klanan nedenlerle kural, Anayasa\u2019n\u0131n 38. maddesine ayk\u0131r\u0131 de\u011fildir. \u0130tiraz\u0131n reddi gerekir.<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN, Engin YILDIRIM, Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ ve Selahaddin MENTE\u015e kuralda yer alan \u201c\u2026veya mevzuata ayk\u0131r\u0131 personel \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131,\u201d ibaresi y\u00f6n\u00fcnden bu g\u00f6r\u00fc\u015fe kat\u0131lmam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n
Kural\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 2. maddesine de ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ise de bu ba\u011flamda belirtilen hususlar\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 38. maddesi y\u00f6n\u00fcnden yap\u0131lan de\u011ferlendirmeler kapsam\u0131nda ele al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131 nedeniyle Anayasa\u2019n\u0131n 2. maddesi y\u00f6n\u00fcnden ayr\u0131ca bir inceleme yap\u0131lmas\u0131na gerek g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n
IV. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
24\/3\/1950 tarihli ve 5661 say\u0131l\u0131 Y\u00fcksek \u00d6\u011frenim \u00d6\u011frenci Yurtlar\u0131 ve A\u015fevleri Hakk\u0131ndaki Kanuna Ek Kanun\u2019un 1. maddesine 1\/2\/2018 tarihli ve 7078 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 19. maddesiyle eklenen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kran\u0131n;<\/p>\n
A. (b) bendinde yer alan \u201cMevzuatta belirtilen say\u0131da personel \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmamas\u0131…\u201d ibaresinin Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na ve itiraz\u0131n REDD\u0130NE OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE,<\/p>\n
B. (b) bendinin kalan k\u0131sm\u0131n\u0131n Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na ve itiraz\u0131n REDD\u0130NE, Hasan Tahsin G\u00d6KCAN, Engin YILDIRIM, Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ ile Selahaddin MENTE\u015e\u2019in kar\u015f\u0131oylar\u0131 ve OY\u00c7OKLU\u011eUYLA<\/p>\n
5\/12\/2024 tarihinde karar verildi.<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
Kadir \u00d6ZKAYA<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
Basri BA\u011eCI<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Recai AKYEL<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Selahaddin MENTE\u015e<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
\u0130rfan F\u0130DAN<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Kenan YA\u015eAR<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Muhterem \u0130NCE<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Metin KIRATLI<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KAR\u015eIOY GEREK\u00c7ES\u0130<\/p>\n
1. Kanunun birinci maddesinin ilk f\u0131kras\u0131n\u0131n b bendinde, ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filer taraf\u0131ndan i\u015fletilecek \u00f6\u011frenci yurtlar\u0131 veya benzer kurumlarda \u201cMevzuatta belirtilen say\u0131da personel \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmamas\u0131 veya mevzuata ayk\u0131r\u0131 personel \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131\u201d idari para cezas\u0131n\u0131 gerektiren kabahat olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. Maddenin ikinci f\u0131kras\u0131nda yapt\u0131r\u0131m d\u00fczenlenmi\u015ftir. Yapt\u0131r\u0131m kanunda belirtildi\u011fi i\u00e7in kanunilik kriterini kar\u015f\u0131lamaktad\u0131r. Yine kuralda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen \u201cmevzuatta belirtilen say\u0131da personel \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmama\u201d eylemi bak\u0131m\u0131ndan, mevzuata ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n hangi konuyla s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011fu g\u00f6sterilmi\u015f, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle \u00e7o\u011funlu\u011fun bu ibareye y\u00f6nelik iptal isteminin reddine ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131ld\u0131m. Buna kar\u015f\u0131n \u201cmevzuata ayk\u0131r\u0131 personel \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131\u201d ibaresi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ayn\u0131 \u015feyin s\u00f6ylenmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmekteyim. Nitekim benzer d\u00fc\u015f\u00fcnceleri Mahkememizin 2019\/110 E., 2021\/85 K. say\u0131l\u0131 dosyas\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131m kar\u015f\u0131oyumda da a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n
2. Anayasan\u0131n 38\/1. maddesindeki su\u00e7lar\u0131n ve cezalar\u0131n kanunili\u011fi ilkesi mahiyetine uydu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde idari cezalar bak\u0131m\u0131ndan da ge\u00e7erlidir. Anayasan\u0131n 38. maddesindeki su\u00e7 ve cezalara ili\u015fkin kanunilik ilkesinin kapsaml\u0131 bir g\u00fcvence sa\u011flamas\u0131na yard\u0131m eden baz\u0131 alt ilkeler bulunmaktad\u0131r. Bunlar; kanunun tekelli\u011fi, belirlilik, eri\u015filebilirlik, ge\u00e7mi\u015fe y\u00fcr\u00fcmezlik ve lehe kurallar\u0131n ge\u00e7mi\u015fe y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi ilkeleridir. Tekellik alt ilkesi uyar\u0131nca su\u00e7 ve cezalar\u0131n d\u00fczenlenmesinde tek kaynak kanundur. Bu alt ilkenin bir sonucu olarak; 1- \u00f6rf ve adet kurallar\u0131 ile su\u00e7 yarat\u0131lamaz, 2- k\u0131yas yasakt\u0131r, k\u0131yas yoluyla su\u00e7 ve\/veya ceza ihdas edilemez. 3- \u0130darenin d\u00fczenleyici i\u015flemleri ile su\u00e7 ve ceza kural\u0131 konulamaz. Belirlilik ilkesi ise ceza normlar\u0131ndaki yasa\u011f\u0131n (kurala ayk\u0131r\u0131 fiilin) ve yapt\u0131r\u0131m\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a belli olmas\u0131n\u0131, su\u00e7 unsurlar\u0131n\u0131n belirsiz ve keyfi uygulamalara izin vermeyecek bi\u00e7imde d\u00fczenlenmesi gereklili\u011fini ifade etmektedir. Belirlilik ilkesi uyar\u0131nca su\u00e7 tan\u0131m\u0131ndaki t\u00fcm unsurlar kanunda a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterilmeli, ki\u015filer g\u00fcncel eylemleri dolay\u0131s\u0131yla \u00f6ng\u00f6remedikleri bir su\u00e7lamaya maruz b\u0131rak\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Eri\u015filebilirlik ilkesi, su\u00e7 ve cezalara ili\u015fkin kanun h\u00fck\u00fcmlerinin herkes taraf\u0131ndan bilinebilir ve eri\u015filebilir olmas\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na almaktad\u0131r.<\/p>\n
3. Anayasa Mahkemesi Anayasan\u0131n 38. maddesindeki kanunilik ilkesinin kabahatlerde de uygulanmas\u0131 gerekti\u011fini \u00e7e\u015fitli kararlar\u0131nda ifade etmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin; \u201cAnayasa\u2019n\u0131n 38. maddesinde idari su\u00e7 ve cezalar ile adli su\u00e7 ve cezalar aras\u0131nda bir ayr\u0131m yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131ndan, her ikisi de bu maddede \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ilkelere tabidir. Adli ve idari su\u00e7larda davran\u0131\u015f normlar\u0131na ayk\u0131r\u0131 ve haks\u0131zl\u0131k te\u015fkil eden bir fiille, kanun koyucunun koruma alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 bir hukuki de\u011ferin ihlali s\u00f6z konusu olup adli ve idari cezalar\u0131n her ikisi de cebir i\u00e7ermektedir. \u2026 Korunan hukuki de\u011fer ile ihlalin neden oldu\u011fu hukuki sonu\u00e7lar\u0131n ayn\u0131 olmamas\u0131 ise idari su\u00e7 ve cezalar ile adli su\u00e7 ve cezalar aras\u0131ndaki temel farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. \u2026 idari su\u00e7larda kanun koyucunun daha az \u00f6nem atfetti\u011fi bir hukuki de\u011ferin ihlal edilmesi ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclen yapt\u0131r\u0131m\u0131n da genellikle idari bir makam taraf\u0131ndan idari usuller izlenerek uygulanmas\u0131 nedeniyle Anayasa\u2019n\u0131n 38. maddesindeki ilkelerin ayn\u0131 boyut ve kapsam\u0131yla idari su\u00e7lara da uygulanmas\u0131, i\u015fin mahiyetine uygun d\u00fc\u015fmemektedir. Bu ba\u011flamda, yasama organ\u0131n\u0131n a\u011f\u0131r i\u015fleyen yap\u0131s\u0131 ile ekonomik ve teknik hayat\u0131n h\u0131zla de\u011fi\u015fen ve geli\u015fen \u015fartlar\u0131 g\u00f6zetilerek, su\u00e7 ve cezalarda kanunilik ilkesinin idari su\u00e7lar y\u00f6n\u00fcnden daha esnek uygulanmas\u0131 gerekmektedir.\u201d (AYM, E.2017\/103, K.2017\/108, 31\/05\/2017, par. 12, 13; ayr\u0131ca bkz AYM, 22.4.2015, 35\/40). Mahkeme ayn\u0131 kararda kanunilik ilkesinin esnek uygulanmas\u0131na ili\u015fkin olarak 5326 say\u0131l\u0131 Kabahatler Kanununun 4\/1. maddesinde yer alan; \u201cHangi fiillerin kabahat olu\u015fturdu\u011fu, kanunda a\u00e7\u0131k\u00e7a tan\u0131mlanabilece\u011fi gibi; kanunun kapsam ve ko\u015fullar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan belirledi\u011fi \u00e7er\u00e7eve h\u00fckm\u00fcn i\u00e7eri\u011fi, idarenin genel ve d\u00fczenleyici i\u015flemleriyle de doldurulabilir.\u201d kural\u0131n\u0131 \u00f6rnek g\u00f6stermektedir. \u015eu halde kabahatlere ili\u015fkin d\u00fczenlemeler bak\u0131m\u0131ndan da Anayasan\u0131n 38. maddesinin yukar\u0131da kapsam\u0131 belirtilen g\u00fcvenceleri ge\u00e7erlidir. Hatta idari su\u00e7lara ili\u015fkin ceza kurallar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan belirlilik ilkesi mutlak \u015fekilde ge\u00e7erlidir. Ba\u015fka deyi\u015fle kabahat fiillerine uygulanacak cezalar\u0131n t\u00fcr ve miktarlar\u0131 da mutlaka kanunda a\u00e7\u0131k\u00e7a belirlenmelidir, bunlar idari kural i\u015flemlerle d\u00fczenlenemez. Fakat idari cezalar\u0131n kanunda nisbi para cezas\u0131 veya alt ve \u00fcst s\u0131n\u0131rlar i\u00e7erisinde bir takdir marj\u0131yla \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesi de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
4. Belirlilik ilkesi bak\u0131m\u0131ndan AYM\u2019nin yukar\u0131da i\u015faret edilen karar\u0131nda dikkate ald\u0131\u011f\u0131 kriterin Kabahatler Kanununun 4\/1. maddesi ile uyumlu oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Belirtilen \u00f6l\u00e7\u00fcte g\u00f6re kanunda hangi fiillerin kabahat olu\u015fturdu\u011funa ili\u015fkin olarak, yasaklanan fiilin kapsam ve ko\u015fullar\u0131n\u0131n bir \u00e7er\u00e7eve yasal d\u00fczenlemeyle belirlenmesi durumunda idarenin genel d\u00fczenleyici i\u015flemleriyle ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 d\u00fczenleyebilece\u011fi kabul edilmi\u015ftir. AYM\u2019nin kanuni \u00e7er\u00e7eveye at\u0131f yapan bu yakla\u015f\u0131m\u0131 doktrinle de uyumlu ise de sorun kanuni \u00e7er\u00e7eveyi dar veya geni\u015f yorumlayan g\u00f6r\u00fc\u015f farkl\u0131l\u0131klar\u0131yla ilgilidir. Nitekim 5307 say\u0131l\u0131 Kanunun 16. maddesiyle ilgili olarak yapt\u0131\u011f\u0131 incelemede AYM taraf\u0131ndan yasaklara ayk\u0131r\u0131 idari para cezalar\u0131n\u0131n belirsizli\u011fi nedeniyle iptal karar\u0131 verilmi\u015ftir (AYM 2017\/129 \u2013 2018\/6, 18.1.2018). Di\u011fer taraftan ayr\u0131nt\u0131y\u0131 d\u00fczenleyen tali d\u00fczenleyici i\u015flemler y\u00f6n\u00fcnden de belirlilik ilkesi ge\u00e7erli olup, bunlar\u0131n yarg\u0131sal (idari yarg\u0131) denetiminde bu husus g\u00f6zetilecektir. Hatta kanunda idari fiilin \u00e7er\u00e7evesi bir \u00f6l\u00e7\u00fcde genel ifadelerle \u00e7izilse dahi tali d\u00fczenlemede hangi fiile-fiillere yapt\u0131r\u0131m\u0131n uygulanaca\u011f\u0131n\u0131n belirlilik ilkesine uygun d\u00fczenlenmesi hukuk devleti ve hukuk g\u00fcvenli\u011fi ilkeleri y\u00f6n\u00fcnden b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Kabahate ili\u015fkin fiilin tipikli\u011fine ili\u015fkin \u00f6nemli unsurlar\u0131n tali d\u00fczenleyici i\u015flemlere b\u0131rak\u0131lmas\u0131 halinde ki\u015fi \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin yasama organ\u0131 yerine y\u00fcr\u00fctme organ\u0131 taraf\u0131ndan s\u0131n\u0131rlanabilece\u011fi y\u00f6ntemi benimsenmi\u015f olur. Bu durumun hukuk devleti ve hukuki g\u00fcvenlik ilkeleriyle ba\u011fda\u015fmayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
5. AYM\u2019nin s\u00f6z\u00fc edilen kararlar\u0131nda yer alan tespitlerin hukuk devleti ve hukuk g\u00fcvenli\u011fi ilkeleri bak\u0131m\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenmelidir. Bu ba\u011flamda su\u00e7larda ve cezalarda kanunilik ilkesi idareyi s\u0131n\u0131rlama ve temel haklar\u0131 g\u00fcvenceye alma bak\u0131m\u0131ndan demokratik hukuk devletinde vazge\u00e7ilmez bir fonksiyon g\u00f6rmektedir. Nitekim AYM bir karar\u0131nda; \u201cTemel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere ili\u015fkin bir alanda kanunun emrine dayanarak y\u00fcr\u00fctme organ\u0131nca al\u0131nacak \u00f6nlemler objektif nitelik ta\u015f\u0131mal\u0131 ve keyf\u00ee uygulamalara sebep olacak geni\u015f bir takdir yetkisini idareye vermemelidir\u201d (AYM, E. 1984\/14, K. 1985\/7, 13\/6\/1985) ifadeleriyle keyfili\u011fe kar\u015f\u0131 g\u00fcvence i\u015flevine vurgu yapm\u0131\u015ft\u0131r. Di\u011fer bir davada ise \u201ckanun, t\u00fcz\u00fck ve y\u00f6netmeliklere ve umumi emirlere ayk\u0131r\u0131 hareketi veya ayk\u0131r\u0131 harekette \u0131srar\u0131\u201d tespit edilen \u00f6zel e\u011fitim kurumunun kapat\u0131lmas\u0131 yapt\u0131r\u0131m\u0131 y\u00f6n\u00fcnden iptal karar\u0131 verilmi\u015ftir; AYM 2002\/40 – 2006\/20, 15.2.2006. Anayasa Mahkemesi bireysel ba\u015fvuru \u00fczerine verdi\u011fi bir kararda ise \u201ckanun h\u00fckm\u00fcnde kararname ile dahi d\u00fczenlenemeyecek temel hak ve h\u00fcrriyetlerin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin bir d\u00fczenlemenin ilk elden idari d\u00fczenleyici i\u015flemlerle yap\u0131lmas\u0131 Anayasa kar\u015f\u0131s\u0131nda m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir\u201d (Tu\u011fba Arslan, B. No: 2014\/256, 25\/6\/2014, par. 8) ifadesiyle benzer bir yakla\u015f\u0131m\u0131 ortaya koymu\u015ftur. Bireysel ba\u015fvuruya ili\u015fkin Karlis A.\u015e. karar\u0131 ise bu konuda \u00e7ok \u00f6nemli bir \u00f6rnek te\u015fkil etmektedir. Bu ba\u015fvuruda 2918 say\u0131l\u0131 Kanunun 31. maddesi uyar\u0131nca tako\u011fraf takma muafiyetine ili\u015fkin uygulama \u015fartlar\u0131n\u0131n genelgeyle belirlenmesi nedeniyle su\u00e7 ve cezalar\u0131n kanunili\u011fi ilkesine ayk\u0131r\u0131l\u0131k iddias\u0131 adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 boyutuyla incelenmi\u015ftir. AYM karar\u0131nda genelgeyle kabahat eyleminin istisnas\u0131n\u0131n d\u00fczenlenmesinin ayn\u0131 zamanda kabahat ihdas edilmesi anlam\u0131na geldi\u011fi belirtilerek su\u00e7 ve cezalar\u0131n kanunili\u011fi ilkesinin ihlal edildi\u011fine karar verilmi\u015ftir. Karardaki temel gerek\u00e7e; \u201cGenelge, Kanunla tan\u0131nan ve herhangi bir \u015fekle ba\u011flanmam\u0131\u015f olan takograf muafiyetini, bildirim ve tescil belgesine \u015ferh verilmesi \u015fekline ba\u011flayarak istisnai d\u00fczenlemenin uygulama alan\u0131n\u0131, herhangi bir kanuni dayana\u011f\u0131 olmaks\u0131z\u0131n daraltm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130dari para cezas\u0131n\u0131 gerektiren bir eyleme ili\u015fkin istisnai d\u00fczenlemenin uygulama alan\u0131n\u0131n, idari i\u015flemle daralt\u0131lmas\u0131, somut olayda kabahat ihdas edilmesi sonucunu do\u011furmu\u015ftur. Ortaya \u00e7\u0131kan bu sonu\u00e7, Anayasa\u2019n\u0131n 38. maddesinin birinci f\u0131rkas\u0131nda d\u00fczenlenen \u201csu\u00e7 ve cezada kanunilik\u201d ilkesi ile ba\u011fda\u015fmamaktad\u0131r.\u201d (Karlis A.\u015e., B. No: 2013\/849, 15\/4\/2014, par. 43) bi\u00e7iminde ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n
6. \u0130ncelenen kurala gelince, Kanunda belirlilik ilkesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan yaln\u0131zca \u201cmevzuata ayk\u0131r\u0131 personel \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131\u201d ibaresi yer almaktad\u0131r. Mevzuat terimi hem ilgili t\u00fcm kanunlar\u0131, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kararnamelerini, hem de bu kanunlar\u0131n uygulanmas\u0131na ili\u015fkin ikincil kurallar\u0131-kural i\u015flemleri (y\u00f6netmelik, genelge, tebli\u011f, vb.) kapsamaktad\u0131r. Bu geni\u015f kapsam i\u00e7erisinde idarenin hangi konular ve eylem t\u00fcr\u00fc i\u00e7in, ne gibi \u015fartlarda idari su\u00e7 ihdas edece\u011fine dair hi\u00e7bir s\u0131n\u0131rlama ve belirleme yer almamaktad\u0131r. Bu belirlemenin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc de yerinde de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Y\u00f6netmelik ile personele ili\u015fkin d\u00fczenlemelerin; personelin niteli\u011fine, sa\u011fl\u0131k g\u00fcvencelerine vb. hususlara dair oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. \u015eu halde ayn\u0131 \u015fekilde yasaklanan eylemin hangi t\u00fcr konulara ili\u015fkin oldu\u011funun Kanunda ana hatt\u0131yla belirlenmesi belirlili\u011fi sa\u011flayabilecektir.<\/p>\n
7. Mevcut \u015fekliyle kuraldaki geni\u015f yetki kar\u015f\u0131s\u0131nda personel \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131yla ilgili olarak zaman i\u00e7erisinde farkl\u0131 hususlarda da d\u00fczenlemeler yap\u0131larak idari cezaya temel olu\u015fturulmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde bir engel bulunmamaktad\u0131r. Kar\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan amac\u0131n bu oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclebilir. Ancak her t\u00fcrl\u00fc mevzuata ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n yapt\u0131r\u0131m\u0131 gerektirdi\u011fine ili\u015fkin genel bir yetki, kanundaki belirsizli\u011fi art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 gibi anayasal kanunilik g\u00fcvencesini de ortadan kald\u0131rmaktad\u0131r. Hangi t\u00fcr eyleme yapt\u0131r\u0131m uygulanaca\u011f\u0131n\u0131n yasa koyucu taraf\u0131ndan belirlenmesi hukuk devleti ilkesinin ve yapt\u0131r\u0131m hukukuna ili\u015fkin g\u00fcvencenin bir gere\u011fidir. B\u00f6ylece incelenen kuralla idareye ikincil d\u00fczenlemeler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ki\u015filere her konuda ve unsur ve \u015fartlar\u0131n\u0131 da i\u00e7erir bi\u00e7imde yasaklar, y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcp bunlara ayk\u0131r\u0131l\u0131k halinde ayn\u0131 maddede \u00f6ng\u00f6r\u00fclen idari cezalar\u0131n uygulanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde neredeyse s\u0131n\u0131rs\u0131z bir yetki verilmi\u015ftir. Ba\u015fka deyi\u015fle incelenen kuralda idari cezalar\u0131n d\u00fczenlenmesi i\u00e7in herhangi bir \u00e7er\u00e7eve h\u00fckm\u00fcn bulundu\u011fu s\u00f6ylenemez. Bu nedenle kural\u0131n iptali gerekir.<\/p>\n
\u00a0 <\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KAR\u015eIOY GEREK\u00c7ES\u0130<\/p>\n
1. Dava konusu kuralla yapt\u0131r\u0131ma ba\u011flanan fiil \u201cyurt ve benzeri kurumlarda mevzuatta belirtilen say\u0131da personel \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamas\u0131 veya mevzuata ayk\u0131r\u0131 personel \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131\u201dd\u0131r. Kuralda \u201cmevzuat\u201d ibaresine yer verildi\u011finden kurala g\u00f6re Kanun\u2019da veya y\u00f6netmelik gibi ikinci mevzuatta belirtilen nitelikte veya say\u0131da personel \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamas\u0131 durumunda s\u00f6z konusu kurumlara yapt\u0131r\u0131m uygulanabilecektir.<\/p>\n
2. Kural\u0131n \u201c\u2026mevzuata ayk\u0131r\u0131 personel \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131\u201d k\u0131sm\u0131 Anayasa\u2019n\u0131n 2. ve 38. maddelerine ayk\u0131r\u0131 d\u00fc\u015fmektedir. Kuralda ge\u00e7en \u201cmevzuat\u201d kelimesi ilgili t\u00fcm kanunlar\u0131, bunlar\u0131n uygulanmas\u0131na ili\u015fkin ikincil d\u00fczenlemeler i\u00e7ermektedir.<\/p>\n
3. Kural\u0131n ilk k\u0131sm\u0131nda yer alan \u201cbelirtilen say\u0131da personel \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamas\u0131\u201d eylemi somut bir nitelik ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131ndan bu hususta \u201cmevzuat\u201d kavram\u0131na at\u0131f yap\u0131lmas\u0131 anayasal olarak bir sorun te\u015fkil etmemektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu hususta somut bir kriter \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden idarenin takdir hakk\u0131 nesnel bir temelle s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Halbuki, kural\u0131n ikinci k\u0131sm\u0131nda bulunan \u201cpersonel \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamas\u0131\u201d d\u00fczenlemesi, ilk k\u0131sm\u0131n aksine soyut, esnek ve keyfi yorumlara a\u00e7\u0131k kap\u0131 b\u0131rakmaktad\u0131r. Bu durum idareye \u201cmevzuat\u201d terimi \u00fczerinden geni\u015f bir alanda \u00f6znel de\u011ferlendirmelere dayanan yapt\u0131r\u0131mlarda bulunma imk\u00e2n\u0131 tan\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n
4. Belirtilen gerek\u00e7eyle, kural\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 2. ve 38. maddelerine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle \u00e7o\u011funluk karar\u0131na kat\u0131lmad\u0131m.<\/p>\n
\u00a0 <\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KAR\u015eIOY GEREK\u00c7ES\u0130<\/p>\n
1. Mahkememiz \u00e7o\u011funlu\u011funun 24\/3\/1950 tarihli ve 5661 say\u0131l\u0131 Y\u00fcksek \u00d6\u011frenim \u00d6\u011frenci Yurtlar\u0131 ve A\u015fevleri Hakk\u0131ndaki Kanuna Ek Kanun\u2019un 1. maddesine 1\/2\/2018 tarihli ve 7078 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 19. maddesiyle eklenen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kran\u0131n (b) bendinde yer alan \u201cmevzuata ayk\u0131r\u0131 personel \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131\u201d ibaresinin Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin karar\u0131na kat\u0131lmamaktay\u0131m.<\/p>\n
2. Dava konusu ibarenin i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 f\u0131krada yurt ve benzeri kurumlar i\u00e7in yasaklanan fiil ve davran\u0131\u015flar ile bu fiil ve davran\u0131\u015flarda bulunan kurumlar i\u00e7in uygulanacak yapt\u0131r\u0131mlara yer verilmekte olup, dava konusu ibare gere\u011fi mevzuata ayk\u0131r\u0131 personel \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 durumunda ilgili kuruma br\u00fct asgari \u00fccretin iki kat\u0131 tutar\u0131nda, fiilin tekrar\u0131 h\u00e2linde ise belirtilen para cezas\u0131n\u0131n be\u015f kat\u0131 idari para cezas\u0131 uygulanaca\u011f\u0131 ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kez tekrar etmesi durumunda kurum a\u00e7ma izni ile i\u015fyeri a\u00e7ma ve \u00e7al\u0131\u015fma ruhsat\u0131n\u0131n iptal edilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
3. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere dava konusu kuralla idari para cezas\u0131na konu bir fiil d\u00fczenlenmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla kural\u0131n bu y\u00f6n\u00fc ile bir kabahat oldu\u011fu konusunda bir ku\u015fku bulunmamaktad\u0131r. Ancak kural\u0131n belirlili\u011fi ile ilgili sorun oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
4. Kural, mevzuata ayk\u0131r\u0131 personel \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131 cezaland\u0131rmay\u0131 \u00f6ng\u00f6rmekle birlikte \u201cmevzuata ayk\u0131r\u0131 personel\u201d ile ilgili asgari hi\u00e7bir niteli\u011fi \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015f veya bunu sa\u011flayan herhangi bir kanuni d\u00fczenlemeye at\u0131f yapm\u0131\u015f de\u011fildir. Dolay\u0131s\u0131yla Kanun\u2019da cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclen eylemle ilgili hi\u00e7bir belirlemenin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenemez.<\/p>\n
5. Anayasa Mahkemesi i\u00e7tihad\u0131nda Anayasa\u2019n\u0131n 38. maddesi ba\u011flam\u0131nda su\u00e7ta ve cezada kanunilik ilkesi sadece su\u00e7larla ilgili d\u00fczenlemelerde de\u011fil kabahatlerde de aranmakta olup kabahatlere ili\u015fkin olarak da su\u00e7ta ve cezada kanunilik ilkesindeki g\u00fcvencelerin ge\u00e7erli oldu\u011fu kabul edilmektedir.<\/p>\n
6. Anayasa Mahkemesine g\u00f6re Anayasa\u2019n\u0131n 38. maddesinde yer alan su\u00e7ta ve cezada kanunilik ilkesi uyar\u0131nca hangi eylemlerin yasakland\u0131\u011f\u0131 ve bu yasak eylemlere verilecek cezalar\u0131n hi\u00e7bir ku\u015fkuya yer b\u0131rakmayacak bi\u00e7imde kanunda g\u00f6sterilmesi, kural\u0131n a\u00e7\u0131k, anla\u015f\u0131l\u0131r ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n belli olmas\u0131 gerekmektedir. Su\u00e7lar kadar kat\u0131 de\u011ferlendirilmemekle birlikte bu ilke ana hatlar\u0131yla kabahatler i\u00e7in de ge\u00e7erli kabul edilmektedir. Ki\u015filerin yasak eylemleri \u00f6nceden bilmeleri gerekti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesine dayanan bu ilkeyle temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ama\u00e7lanmaktad\u0131r (AYM, E.2017\/103, K.2017\/108, 31\/5\/2017, \u00a7 11).<\/p>\n
7. Yine Anayasa Mahkemesinin yakla\u015f\u0131m\u0131na g\u00f6re su\u00e7 ve cezalara ili\u015fkin kanuni d\u00fczenlemelerin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n yasama organ\u0131 taraf\u0131ndan belirgin bir \u015fekilde \u00e7izilmesi, y\u00fcr\u00fctme organ\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 kanunla belirlenmi\u015f bir yetkiye dayanmaks\u0131z\u0131n d\u00fczenleyici i\u015flemler ile su\u00e7 ve ceza ihdas etmemesi ve ceza hukukunu uygulamakla g\u00f6revli yarg\u0131 organ\u0131n\u0131n da kanunlarda belirlenen su\u00e7 ve cezalar\u0131n kapsam\u0131n\u0131 yorum yoluyla geni\u015fletmemesi gerekmektedir (Karlis A.\u015e., B. No: 2013\/849, 15\/4\/2014, \u00a7 33).<\/p>\n
8. Dava konusu kuraldaki \u201cmevzuat\u201d ibaresi olduk\u00e7a geni\u015f kapsama sahiptir. Mevzuat kavram\u0131n\u0131n \u00fclkede y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan yaz\u0131l\u0131 t\u00fcm hukuk kurallar\u0131n\u0131 kapsad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutuldu\u011funda Anayasa, kanun, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Kararnamesi, y\u00f6netmelik, genelge ve benzeri cari t\u00fcm kurallar\u0131n bu kapsama girdi\u011fi s\u00f6ylenebilir. Bu derece kapsam\u0131 geni\u015f bir kavrama dayal\u0131 bi\u00e7imde kabahat ihdas edilerek uymayanlara buna dayal\u0131 bi\u00e7imde idari para cezas\u0131 kesilmesi Anayasa\u2019n\u0131n 38. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan su\u00e7 ve cezalar\u0131n kanunili\u011fi ilkesinin dava konusu kural ba\u011flam\u0131nda g\u00fcvencesiz kalmas\u0131 sonucunu do\u011furmaktad\u0131r.<\/p>\n
9. Dava konusu ibaredeki \u201cmevzuat\u201d kavram\u0131n\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 geni\u015f kapsam\u0131 kural\u0131n belirsizli\u011fini daha fazla \u00f6n plana \u00e7\u0131kararak kural\u0131n ayn\u0131 zamanda ki\u015filerin aleyhine ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclemez bi\u00e7imde uygulanmas\u0131na sebebiyet verebilecektir.<\/p>\n
10. Bu gerek\u00e7elerle 24\/3\/1950 tarihli ve 5661 say\u0131l\u0131 Y\u00fcksek \u00d6\u011frenim \u00d6\u011frenci Yurtlar\u0131 ve A\u015fevleri Hakk\u0131ndaki Kanuna Ek Kanun\u2019un 1. maddesine 1\/2\/2018 tarihli ve 7078 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 19. maddesiyle eklenen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kran\u0131n (b) bendinde yer alan \u201cmevzuata ayk\u0131r\u0131 personel \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131\u201d ibaresinin Anayasa\u2019n\u0131n 2. ve 38. maddelerine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in iptali gerekti\u011fi kanaatiyle \u00e7o\u011funlu\u011fun aksi y\u00f6ndeki karar\u0131na kat\u0131lmamaktay\u0131m.<\/p>\n
\u00a0 <\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KAR\u015eI OY<\/p>\n
1. 24\/3\/1950 tarihli ve 5661 say\u0131l\u0131 Y\u00fcksek \u00d6\u011frenim \u00d6\u011frenci Yurtlar\u0131 ve A\u015fevleri Hakk\u0131ndaki Kanuna Ek Kanun\u2019un 1. maddesine 1\/2\/2018 tarihli ve 7078 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 19. maddesiyle eklenen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kran\u0131n; (b) bendinin kalan k\u0131sm\u0131n\u0131n Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na ve itiraz\u0131n reddine Anayasa mahkemesinin say\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funca karar verilmi\u015ftir. A\u015fa\u011f\u0131da belirtece\u011fim gerek\u00e7elerle say\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fun g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131lmad\u0131m.<\/p>\n
2. \u0130tiraz konusu kural, \u00f6\u011frenci yurtlar\u0131 ve benzeri kurumlarda \u00e7al\u0131\u015facak personelin niteli\u011fine ili\u015fkin herhangi bir belirleme yap\u0131lmadan ortaokul ve \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 \u00f6zel bar\u0131nma hizmetleri y\u00f6netmeli\u011fine at\u0131f yapmaktad\u0131r.<\/p>\n
3. Anayasa\u2019n\u0131n 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti; eylem ve i\u015flemleri hukuka uygun, insan haklar\u0131na sayg\u0131l\u0131, bu hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri koruyup g\u00fc\u00e7lendiren, her alanda adil bir hukuk d\u00fczeni kurup bunu geli\u015ftirerek s\u00fcrd\u00fcren, Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 durum ve tutumlardan ka\u00e7\u0131nan, hukuki g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flayan, hukuk kurallar\u0131yla kendini ba\u011fl\u0131 sayan ve yarg\u0131 denetimine a\u00e7\u0131k olan devlettir.<\/p>\n
4. Hukuk devletinin temel unsurlar\u0131ndan biri de belirlilik ilkesidir. Bu ilkeye g\u00f6re yasal d\u00fczenlemelerin hem ki\u015filer hem de idare y\u00f6n\u00fcnden herhangi bir duraksamaya ve ku\u015fkuya yer vermeyecek \u015fekilde a\u00e7\u0131k, net, anla\u015f\u0131l\u0131r, uygulanabilir ve nesnel olmas\u0131, ayr\u0131ca kamu otoritelerinin keyf\u00ee uygulamalar\u0131na kar\u015f\u0131 koruyucu \u00f6nlem i\u00e7ermesi gerekir. Belirlilik ilkesi, hukuksal g\u00fcvenlikle ba\u011flant\u0131l\u0131 olup ki\u015finin kanundan belirli bir kesinlik i\u00e7inde hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yapt\u0131r\u0131m\u0131n veya sonucun ba\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunlar\u0131n idareye hangi m\u00fcdahale yetkisini verdi\u011fini bilmesini zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r. Ki\u015fi ancak bu durumda kendisine d\u00fc\u015fen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri \u00f6ng\u00f6rebilir ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ayarlayabilir. Hukuki g\u00fcvenlik ilkesi bireylerin t\u00fcm eylem ve i\u015flemlerinde devlete g\u00fcven duyabilmesini, devletin de yasal d\u00fczenlemelerinde bu g\u00fcven duygusunu zedeleyici y\u00f6ntemlerden ka\u00e7\u0131nmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131lar (AYM, E.2020\/80, K.2021\/34, 29\/4\/2021, \u00a7 25).<\/p>\n
5. Anayasa’n\u0131n 7. maddesinde \u201cYasama yetkisi T\u00fcrk Milleti ad\u0131na T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez.\u201d denilmektedir. Yasama yetkisinin T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisine (TBMM) ait olmas\u0131 ve bu yetkinin devredilememesi, kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 ilkesinin bir gere\u011fidir. Bu h\u00fckme yer veren Anayasa’n\u0131n 7. maddesinin gerek\u00e7esinde yasama yetkisinin parlamentoya ait olmas\u0131 “demokrasi rejimini benimseyen siyasi rejimlerde ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir durum” olarak nitelendirilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca, gerek\u00e7ede “Millet ad\u0131na kanun koyma yetkisini yasama meclisi yerine getirir. Bu yetki devredilemez. Ancak, Anayasan\u0131n 99 ve 129 uncu maddeleri h\u00fck\u00fcmleri sakl\u0131d\u0131r” denilmek suretiyle bu ilkenin anlam\u0131 ve istisnalar\u0131 belirtilmi\u015ftir. Madde gerek\u00e7esinden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere, yasama yetkisinin devredilemezli\u011fi, esasen kanun koyma yetkisinin TBMM d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir organca kullan\u0131lamamas\u0131 anlam\u0131na gelmektedir. Anayasa’n\u0131n 7. maddesi ile yasaklanan, kanun yapma yetkisinin devredilmesidir. (AYM, E.2011\/42, K.2013\/60, 9\/5\/2013; AYM, E.2021\/73, K.2022\/51, 21\/4\/2022, \u00a7 15).<\/p>\n
6. T\u00fcrevsel nitelikteki d\u00fczenleyici i\u015flemler bak\u0131m\u0131ndan y\u00fcr\u00fctmenin d\u00fczenleme yetkisi, s\u0131n\u0131rl\u0131, tamamlay\u0131c\u0131 ve ba\u011f\u0131ml\u0131 bir yetkidir. Bu nedenle temel ilkeleri belirlenmeksizin ve \u00e7er\u00e7evesi \u00e7izilmeksizin, y\u00fcr\u00fctme organ\u0131na d\u00fczenleme yetkisi veren bir kanun kural\u0131 ile s\u0131n\u0131rs\u0131z, belirsiz, geni\u015f bir alan\u0131n y\u00fcr\u00fctmenin d\u00fczenlemesine b\u0131rak\u0131lmas\u0131, Anayasa’n\u0131n belirtilen maddesine ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturur. Bununla birlikte yasama organ\u0131n\u0131n temel ilkeleri ve \u00e7er\u00e7eveyi kanunla belirlendikten sonra uzmanl\u0131k ve idare tekni\u011fine ili\u015fkin hususlar\u0131 y\u00fcr\u00fctmeye b\u0131rakmas\u0131, yasama yetkisinin devri olarak yorumlanamaz (AYM, E.2011\/42, K.2013\/60, 9\/5\/2013; E.2019\/36, K.2021\/15, 4\/3\/2021, \u00a7 57).<\/p>\n
7. Anayasa\u2019n\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a kanunla d\u00fczenlenmesini \u00f6ng\u00f6rmedi\u011fi konularda kanunda genel ifadelerle d\u00fczenleme yap\u0131larak ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n d\u00fczenlenmesinin y\u00fcr\u00fctmenin t\u00fcrevsel nitelikteki d\u00fczenleyici i\u015flemlerine b\u0131rak\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Anayasa\u2019da m\u00fcnhas\u0131ran kanunla d\u00fczenleme yap\u0131lmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmeyen konularda yasaman\u0131n aslili\u011fi ve Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kararnameleri haricinde ge\u00e7erli olan y\u00fcr\u00fctmenin t\u00fcrevselli\u011fi ilkeleri gere\u011fi idari i\u015flemlerin kanuna dayanmas\u0131 zorunlulu\u011fu vard\u0131r. Ancak bu durumda kanunda belirlenmesi gereken \u00e7er\u00e7eve, Anayasa\u2019n\u0131n kanunla d\u00fczenlenmesini \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc durumdakinden \u00e7ok daha geni\u015f olabilecektir (AYM, E.2018\/91, K.2020\/10, 19\/2\/2020, \u00a7 110; E.2019\/36, K.2021\/15, 4\/3\/2021, \u00a7 56).<\/p>\n
8. Bu ba\u011flamda Anayasa\u2019n\u0131n 38. maddesinin gerek\u00e7esinde de belirtildi\u011fi \u00fczere su\u00e7ta ve cezada kanunilik ilkesi, kanun koyucunun a\u00e7\u0131k su\u00e7 h\u00fckm\u00fc koymas\u0131na engel de\u011filse de bir idari su\u00e7 ve cezan\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n an\u0131lan maddesine uygun kabul edilebilmesi i\u00e7in su\u00e7 konusunun ve yapt\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n teredd\u00fcde yer b\u0131rakmayacak \u015fekilde kanunda a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmesi ve ki\u015filerin belirlenen somut su\u00e7 fiilini \u00f6nceden bilmelerini sa\u011flayacak kanuni g\u00fcvencenin sa\u011flanmas\u0131 gerekir. Nitekim Anayasa Mahkemesi kararlar\u0131nda da belirtildi\u011fi \u00fczere idari nitelikteki su\u00e7lar\u0131n kanunda belirlenerek kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda cezas\u0131n\u0131n g\u00f6sterilmi\u015f olmas\u0131 yeterli olup su\u00e7 say\u0131lan eylemler ve cezas\u0131, bireylerin hangi somut fiil ve olguya hangi hukuksal yapt\u0131r\u0131m\u0131n veya sonucun ba\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirli bir a\u00e7\u0131kl\u0131k ve kesinlikte \u00f6ng\u00f6rebilmelerine imk\u00e2n verecek \u015fekilde kanunda g\u00f6sterildikten sonra yasama organ\u0131n\u0131n uzmanl\u0131k ve idare tekni\u011fine ili\u015fkin konularda al\u0131nacak \u00f6nlemlerin kamu hizmetlerinin ve toplumsal ihtiya\u00e7lar\u0131n de\u011fi\u015fkenli\u011fi \u00e7er\u00e7evesinde duyulan gereksinmelere uygunlu\u011funu sa\u011flamak amac\u0131yla y\u00fcr\u00fctme organ\u0131na yetki vermesi idari kararlarla su\u00e7 ihdas\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla kanunilik ve belirlilik ilkesinin ihlali anlam\u0131na gelmemektedir (AYM, E.2018\/30, K.2018\/94, 25\/9\/2018, \u00a715; E.2019\/110, K.2021\/85, 11\/11\/2021, \u00a7 21).<\/p>\n
9. 5661 say\u0131l\u0131 Kanunda \u00f6\u011frenci yurtlar\u0131 ve benzeri kurumlarda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lacak personelin niteli\u011fine ili\u015fkin herhangi bir belirleme yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu kanunda genel bir \u00e7er\u00e7eve \u00e7izilmemi\u015ftir. Genel bir \u00e7er\u00e7eve \u00e7izilmeden kural ile y\u00f6netmeli\u011fe alan b\u0131rak\u0131larak idari para cezas\u0131 ile yapt\u0131r\u0131m d\u00fczenlenmi\u015ftir. Kuralla, temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere ili\u015fkin bir alanda, do\u011frudan ikincil d\u00fczenlemeler vas\u0131tas\u0131yla, idare taraf\u0131ndan kurallar konulmas\u0131na imk\u00e2n tan\u0131nmaktad\u0131r. Ba\u015fka bir anlat\u0131mla, kuralla idari cezalar\u0131n d\u00fczenlenmesi bak\u0131m\u0131ndan idarenin keyf\u00ee uygulamalar\u0131n\u0131 \u00f6nleyici, objektif nitelikte herhangi bir \u00e7er\u00e7eve h\u00fck\u00fcm getirilmemektedir.<\/p>\n
10. \u00a0A\u00e7\u0131klanan nedenlerle kural, Anayasa\u2019n\u0131n 2., 7. ve 38. maddelerine ayk\u0131r\u0131d\u0131r. \u0130ptali gerekir.<\/p>\n
\u00a0\u00a0<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Selahaddin MENTE\u015e<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi’nin 5\/12\/2024 tarihli, 2024\/61 esas – 2024\/209 karar say\u0131l\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
ANAYASA MAHKEMES\u0130 KARARI \u00a0 Esas Say\u0131s\u0131 : 2024\/61 Karar Say\u0131s\u0131 : 2024\/209 Karar Tarihi : 5\/12\/2024 R.G.Tarih-Say\u0131 : 13\/3\/2025-32840 \u00a0 \u0130T\u0130RAZ YOLUNA BA\u015eVURAN: Beypazar\u0131 Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011fi \u0130T\u0130RAZIN KONUSU: 24\/3\/1950 tarihli ve 5661 say\u0131l\u0131 Y\u00fcksek \u00d6\u011frenim \u00d6\u011frenci Yurtlar\u0131 ve A\u015fevleri Hakk\u0131ndaki Kanuna Ek Kanun\u2019un 1. maddesine 1\/2\/2018 tarihli ve 7078 say\u0131l\u0131 Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Hal Kapsam\u0131nda Baz\u0131 D\u00fczenlemeler Yap\u0131lmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnamenin De\u011fi\u015ftirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun\u2019un 19. maddesiyle eklenen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kran\u0131n (b) bendinin Anayasa\u2019n\u0131n 2. ve 38. maddelerine ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclerek iptaline karar verilmesi talebidir. OLAY: \u00d6zel \u00f6\u011frenci yurdu i\u015fleten davac\u0131ya uygulanan idari para cezas\u0131n\u0131n iptali talebiyle a\u00e7\u0131lan davada itiraz konusu kural\u0131n Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu kan\u0131s\u0131na varan Mahkeme, iptali i\u00e7in ba\u015fvurmu\u015ftur. I. \u0130PTAL\u0130 \u0130STENEN KANUN H\u00dcKM\u00dc Kanun\u2019un itiraz konusu kural\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131 1. maddesinin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir: \u00a0\u201cMadde 1 \u2013 (De\u011fi\u015fik birinci f\u0131kra:27\/6\/2019-7180\/1 md.) Ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filer taraf\u0131ndan yemekli ve yemeksiz \u00f6\u011frenci yurtlar\u0131 ve buna benzer kurumlar a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve i\u015fletilmesi ortaokul ve orta\u00f6\u011frenim d\u00fczeyinde Mill\u00ee E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, y\u00fcksek\u00f6\u011frenim d\u00fczeyinde Gen\u00e7lik ve Spor Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n iznine ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u0130lgili Bakanl\u0131klar bu yurt ve kurumlar\u0131 tespit edecekleri esaslara g\u00f6re denetler. \u2026. \u00a0(Ek f\u0131kra: 15\/8\/2017-KHK-694\/19 md.; Aynen kabul: 1\/2\/2018-7078\/19 md.) Yap\u0131lan inceleme, soru\u015fturma ve denetimlerle yurt ve benzeri kurumun; a) Bakanl\u0131k\u00e7a onayl\u0131 yerle\u015fim …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-35622","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n