Olaylar<\/p>\n
Bek\u00e7ilik s\u0131nav\u0131n\u0131 kazanan ba\u015fvurucu hakk\u0131nda yap\u0131lan g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131n\u0131n olumsuz neticelenmesi nedeniyle ba\u015fvurucunun an\u0131lan g\u00f6reve atamas\u0131 yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvurucu, s\u00f6z konusu i\u015flemin iptali talebiyle dava a\u00e7m\u0131\u015f; mahkeme, ba\u015fvurucunun karde\u015finin bina i\u00e7inde muhafaza alt\u0131na al\u0131nan e\u015fya hakk\u0131nda h\u0131rs\u0131zl\u0131k su\u00e7undan ald\u0131\u011f\u0131 hapis cezas\u0131n\u0131n ertelendi\u011finin, \u00e7ocu\u011fun cinsel istismar\u0131, nitelikli ya\u011fma ve konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ihlal su\u00e7lar\u0131ndan ayr\u0131 ayr\u0131 hapis cezalar\u0131na mahk\u00fbm edildi\u011finin tespit edildi\u011fini ifade ederek davay\u0131 reddetmi\u015ftir. Ba\u015fvurucunun istinaf ve temyiz talepleri reddedilmi\u015ftir.<\/p>\n
\u0130ddialar<\/p>\n
Ba\u015fvurucu, g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131 ve ar\u015fiv ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n olumsuz sonu\u00e7land\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle bek\u00e7ilik mesle\u011fine ba\u015flat\u0131lmama i\u015flemine kar\u015f\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 iptal davas\u0131nda davan\u0131n sonucuna etkili iddian\u0131n kararda kar\u015f\u0131lanmamas\u0131 nedeniyle gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
Mahkemenin De\u011ferlendirmesi <\/p>\n
G\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131n\u0131n olumsuz sonu\u00e7lanmas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak atanmamaya dair tesis edilen i\u015fleme kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lan bir davada ba\u015fvurucunun hangi sebeple g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131n\u0131n olumsuz olarak sonu\u00e7land\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131 neticesinde elde edilen verinin ki\u015finin yapaca\u011f\u0131 g\u00f6revi neden olumsuz olarak etkiledi\u011finin a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya konulmas\u0131 \u00f6nemlidir. Bu kapsamda yarg\u0131 mercilerinden beklenen, g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131 sonucunda elde edilen bilgilerin neler oldu\u011funu karar\u0131nda belirtmek ve s\u00f6z konusu bilgiyi, ba\u015fvurucunun yerle\u015ftirildi\u011fi kurumu ve alaca\u011f\u0131 g\u00f6revi g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurarak de\u011ferlendirme yapmakt\u0131r. Burada \u00f6nemli olan husus g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131n\u0131n olumsuz sonu\u00e7lanmas\u0131n\u0131 do\u011furan tespitlerin ba\u015fvurucunun \u015fahs\u0131ndan kaynaklanmas\u0131 ya da onun \u015fahs\u0131yla g\u00fcncel ve ki\u015fisel bir ba\u011flant\u0131y\u0131 ortaya koyabilecek nitelikte olmas\u0131d\u0131r. Yine bu noktada mahkemelerce s\u00f6z konusu ba\u011flant\u0131n\u0131n nas\u0131l kuruldu\u011funun yeterli \u015fekilde gerek\u00e7elendirilmesi keyf\u00eeli\u011fin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilebilmesi ad\u0131na \u00f6nemlidir<\/p>\n
\u00d6te yandan bir ki\u015finin akrabalar\u0131n\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131ndan sorumlu tutulamayaca\u011f\u0131 hususu hukuk devleti ilkesinin evrensel prensiplerindendir. Hukuk devletinde bir kimsenin ba\u015fkalar\u0131n\u0131n fiillerinden sorumlu tutulmas\u0131 kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen istisnai h\u00e2ller d\u0131\u015f\u0131nda kabul edilemez. Bir kimsenin hukuken ve fiilen davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 kontrol etme g\u00fcc\u00fc ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc olmayan ba\u015fka bir bireyin fiillerinden dolay\u0131 kamu otoritelerinin yapt\u0131r\u0131m\u0131na maruz kalmas\u0131 hukuk devleti ilkesiyle ba\u011fda\u015fmamaktad\u0131r.<\/p>\n
Somut olayda ba\u015fvurucunun bek\u00e7ilik g\u00f6revine atanmamas\u0131na dair i\u015fleme kar\u015f\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 dava reddedilirken mahkemenin ba\u015fvurucunun karde\u015fi hakk\u0131ndaki mahk\u00fbmiyet kararlar\u0131na dayand\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ancak mahkeme sadece bu bilgiyi aktarmakla yetinmi\u015ftir. Mahkemenin ba\u015fvurucunun karde\u015finin eylemlerinin ba\u015fvurucunun yerine getirece\u011fi bek\u00e7ilik g\u00f6revine olumsuz etkisine ili\u015fkin bir de\u011ferlendirme yapmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Kural olarak mahkemelerin kararlar\u0131nda esasa ili\u015fkin hususlarda yeterli gerek\u00e7e bulunmas\u0131 h\u00e2linde kanun yolu merciince bu karara at\u0131fta bulunularak de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131 makul g\u00f6r\u00fclebilir. Mahkeme kararlar\u0131nda gerek\u00e7e bulunmad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2llerde ise ki\u015filerin ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc esasl\u0131 itirazlar kanun yolu mercii taraf\u0131ndan gerek\u00e7eli \u015fekilde kar\u015f\u0131lanmal\u0131d\u0131r. Somut olayda mahkeme karar\u0131n\u0131n yukar\u0131da belirtilen ba\u011flamda bir gerek\u00e7e i\u00e7ermedi\u011fi, yarg\u0131 mercilerince de bu karara at\u0131fta bulunularak herhangi bir de\u011ferlendirme yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yarg\u0131lama s\u00fcreci bir b\u00fct\u00fcn olarak de\u011ferlendirildi\u011finde ba\u015fvurucunun gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Anayasa Mahkemesi a\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
————<\/p>\n
T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130<\/p>\n
ANAYASA MAHKEMES\u0130<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
GENEL KURUL<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
B. A. BA\u015eVURUSU<\/p>\n
(Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2021\/32528)<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Karar Tarihi: 29\/5\/2024<\/p>\n
R.G. Tarih ve Say\u0131: 3\/12\/2024 – 32741<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
GENEL KURUL<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
:<\/p>\n
Kadir \u00d6ZKAYA<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
:<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN<\/p>\n
\u00dcyeler<\/p>\n
:<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Recai AKYEL<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Selahaddin MENTE\u015e<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0130rfan F\u0130DAN<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Kenan YA\u015eAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Muhterem \u0130NCE<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n
Raport\u00f6r<\/p>\n
:<\/p>\n
Eren Can BENAKAY<\/p>\n
Ba\u015fvurucu<\/p>\n
:<\/p>\n
B. A.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
I. BA\u015eVURUNUN KONUSU<\/p>\n
1. Ba\u015fvuru, g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131 ve ar\u015fiv ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n olumsuz sonu\u00e7land\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle bek\u00e7ilik mesle\u011fine ba\u015flat\u0131lmama i\u015flemine kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lan iptal davas\u0131nda davan\u0131n sonucuna etkili iddian\u0131n kararda kar\u015f\u0131lanmamas\u0131 nedeniyle gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n
II. BA\u015eVURU S\u00dcREC\u0130<\/p>\n
2. Ba\u015fvuru 9\/7\/2020 tarihinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
3. Komisyonca ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
4. Ba\u015fvuru belgelerinin bir \u00f6rne\u011fi bilgi i\u00e7in Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na (Bakanl\u0131k) g\u00f6nderilmi\u015ftir. Bakanl\u0131k, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc bildirmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 beyanda bulunmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
5. \u0130kinci B\u00f6l\u00fcm, ba\u015fvurunun Genel Kurul taraf\u0131ndan incelenmesine karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
III. OLAY VE OLGULAR<\/p>\n
6. Ba\u015fvuru formu ve eklerinde ifade edildi\u011fi \u015fekliyle ilgili olaylar \u00f6zetle \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
7. 1\/11\/1990 do\u011fumlu olan ba\u015fvurucu, 2\/12\/2018 tarihinde Emniyet Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Polis Akademisi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n koordinesinde yap\u0131lan 2018 y\u0131l\u0131 1. D\u00f6nem \u00c7ar\u015f\u0131 ve Mahalle Bek\u00e7ili\u011fi S\u0131nav\u0131’n\u0131 asil olarak kazanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
8. 3\/10\/2016 tarihli ve 676 say\u0131l\u0131 Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Hal Kapsam\u0131nda Baz\u0131 D\u00fczenlemeler Yap\u0131lmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararname’nin (676 say\u0131l\u0131 KHK) 74. maddesiyle 14\/7\/1965 tarihli ve 657 say\u0131l\u0131 Devlet Memurlar\u0131 Kanunu\u2019nun 48. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (A) bendine eklenen (8) numaral\u0131 alt bent uyar\u0131nca ba\u015fvurucu hakk\u0131nda g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131 ve ar\u015fiv ara\u015ft\u0131rmas\u0131 yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131 ve ar\u015fiv ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n olumsuz sonu\u00e7lanmas\u0131 nedeniyle ba\u015fvurucunun atanmamas\u0131na dair i\u015flem tesis edilmi\u015ftir.<\/p>\n
9. Ba\u015fvurucu, s\u00f6z konusu i\u015flemin iptali talebiyle 29\/1\/2019 tarihinde dava a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
10. Denizli \u0130dare Mahkemesi (Mahkeme) 7\/5\/2019 tarihinde davay\u0131 reddetmi\u015f; kararda, ba\u015fvurucunun karde\u015finin bina i\u00e7inde muhafaza alt\u0131na al\u0131nan e\u015fya hakk\u0131nda h\u0131rs\u0131zl\u0131k su\u00e7undan ald\u0131\u011f\u0131 hapis cezas\u0131n\u0131n ertelendi\u011finin, \u00e7ocu\u011fun cinsel istismar\u0131, nitelikli ya\u011fma ve konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ihlal su\u00e7lar\u0131ndan ayr\u0131 ayr\u0131 hapis cezalar\u0131na mahk\u00fbm edildi\u011finin tespit edildi\u011fini ifade etmi\u015ftir. Bek\u00e7ilik mesle\u011finin niteli\u011fi gere\u011fi bu mesle\u011fe girmek isteyenler hakk\u0131nda daha geni\u015f bir g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131 yap\u0131labilece\u011fine ve bu kapsamda aile bireylerinin eylemlerinin de de\u011ferlendirmeye al\u0131nabilece\u011fine dikkati \u00e7eken Mahkeme, s\u00f6z konusu mesle\u011fin ba\u015fvurucunun karde\u015finin mahk\u00fbm oldu\u011fu su\u00e7larla m\u00fccadelede \u00f6nemli bir rol\u00fc oldu\u011fu g\u00f6zetildi\u011finde dava konusu i\u015flemde hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir. Karar\u0131n gerek\u00e7esinin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“Dosya i\u00e7erisinde bulunan ve daval\u0131 idare taraf\u0131ndan sunulan davac\u0131ya ait g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131 ve ar\u015fiv ara\u015ft\u0131rmas\u0131 neticesinde elde edilen bilgi ve belgeler incelendi\u011finde; davac\u0131n\u0131n karde\u015fi M.A. hakk\u0131nda Denizli 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 12\/12\/2013 tarih ve E:2013\/142, K:2013\/523 say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile ‘bina i\u00e7inde muhafaza alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f olan e\u015fya hakk\u0131nda h\u0131rs\u0131zl\u0131k’ su\u00e7undan dolay\u0131 1 y\u0131l 8 ay hapis cezas\u0131 verildi\u011fi ve hapis cezas\u0131n\u0131n T\u00fcrk Ceza Kanunu’nun 51\/1. maddesi uyar\u0131nca ertelenmesine karar verildi\u011fi, bu karar\u0131n temyiz edilmeksizin 27\/02\/2014 tarihinde kesinle\u015fti\u011fi, yine davac\u0131n\u0131n karde\u015fi M.A. hakk\u0131nda Denizli 1. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesinin 13\/09\/2011 tarih ve E:2010\/11, K:2011\/286 say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile ‘\u00e7ocu\u011fun cinsel istismar\u0131 su\u00e7undan’ 8 y\u0131l 4 ay hapis cezas\u0131, ‘nitelikli ya\u011fma su\u00e7undan’ neticeten 1 y\u0131l 8 ay hapis cezas\u0131, ‘konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ihlal su\u00e7undan’ 3 ay 10 g\u00fcn hapis cezas\u0131 verildi\u011fi, bu karara kar\u015f\u0131 yap\u0131lan temyiz ba\u015fvurusunun Yarg\u0131tay 14. Ceza Dairesinin 27\/11\/2014 tarih ve E:2013\/4020, K:2014\/13404 say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile reddine karar verilerek an\u0131lan mahkeme karar\u0131n\u0131n onanmas\u0131na karar verildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
Olayda, davac\u0131n\u0131n karde\u015fi M.A.’n\u0131n h\u0131rs\u0131zl\u0131k, \u00e7ocu\u011fun cinsel istismar\u0131, konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ihlal ve h\u0131rs\u0131zl\u0131k su\u00e7lar\u0131n\u0131 i\u015fledi\u011finden bahisle hapis cezalar\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 ve bu kararlar\u0131n da kesinle\u015fti\u011fi, davac\u0131n\u0131n yak\u0131n \u00e7evresinin i\u015fledi\u011fi fiillerden dolay\u0131 sorumlu tutulmamas\u0131 gerekti\u011fini ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc, ancak davac\u0131n\u0131n bu tip su\u00e7larla m\u00fccadele noktas\u0131nda \u00f6nemli bir g\u00f6rev tevdi edilen bek\u00e7ilik mesle\u011fine girmek istedi\u011fi, bu meslek y\u00f6n\u00fcnden birtak\u0131m \u00f6zel ko\u015fullar\u0131n aranmas\u0131 ve geni\u015f bir g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131 ve ar\u015fiv ara\u015ft\u0131rmas\u0131 yap\u0131lmas\u0131n\u0131n do\u011fal ve gerekli oldu\u011fu, davac\u0131n\u0131n girmek istedi\u011fi bek\u00e7ilik mesle\u011finin niteli\u011fi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda aile bireylerinin eylemlerinin davac\u0131n\u0131n kamu hizmetine girmesine engel olacak \u015fekilde daval\u0131 idarece de\u011ferlendirmeye al\u0131nmas\u0131 noktas\u0131nda hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k bulunmad\u0131\u011f\u0131, ayr\u0131ca davac\u0131n\u0131n g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131 ve ar\u015fiv ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n olumsuz oldu\u011funa karar verilerek atanmamas\u0131na dair daval\u0131 idare i\u015fleminin ceza hukuku ba\u011flam\u0131nda bir ceza olmad\u0131\u011f\u0131, davac\u0131ya herhangi bir su\u00e7 isnad\u0131 yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 ve isnat edilen bu eylem kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda da ceza hukuku anlam\u0131nda herhangi bir ceza verilmedi\u011fi gibi davac\u0131n\u0131n hukuk d\u00fczenine ayk\u0131r\u0131 kabul edilen bir eylemi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bek\u00e7ilik mesle\u011fine al\u0131nmamas\u0131 gibi bir durum s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131, dava konusu i\u015flemin idare hukuku anlam\u0131nda da bir ceza olarak kabul\u00fcne olanak bulunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan davac\u0131n\u0131n g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131 ve ar\u015fiv ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n olumsuz oldu\u011funa karar verilerek atanmamas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde tesis edilen dava konusu i\u015flemde hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k bulunmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Nitekim Anayasa Mahkemesinin D.M.\u00c7. Ba\u015fvurusu, Ba\u015fvuru Numaras\u0131:2014\/16941, 24\/01\/2018 tarihli karar\u0131 da bu y\u00f6ndedir.”<\/p>\n
11. Ba\u015fvurucu, mahkeme karar\u0131na kar\u015f\u0131 31\/5\/2019 tarihinde istinaf kanun yoluna ba\u015fvurmu\u015ftur.<\/p>\n
12. \u0130zmir B\u00f6lge \u0130dare Mahkemesi 1. \u0130dari Dava Dairesi (B\u00f6lge \u0130dare Mahkemesi) 22\/10\/2019 tarihinde istinaf talebini reddetmi\u015ftir. Karar, temyiz yolu a\u00e7\u0131k olarak verilmi\u015ftir.<\/p>\n
13. Ba\u015fvurucu, karara kar\u015f\u0131 6\/11\/2019 tarihinde temyiz kanun yoluna ba\u015fvurmu\u015ftur.<\/p>\n
14. Ba\u015fvurucunun temyiz talebi Dan\u0131\u015ftay Onikinci Dairesinin 16\/1\/2020 tarihli karar\u0131yla, istinaf incelemesinden ge\u00e7tikten sonra temyiz incelemesine tabi tutulacak davalar aras\u0131nda say\u0131lmayan ve istinaf incelemesi \u00fczerine kesinle\u015fen karar hakk\u0131nda temyiz isteminde bulunulmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle reddedilmi\u015ftir.<\/p>\n
15. Nihai karar ba\u015fvurucuya 17\/6\/2020 tarihinde tebli\u011f edilmi\u015f olup ba\u015fvurucu 9\/7\/2020 tarihinde bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
IV. \u0130LG\u0130L\u0130 HUKUK<\/p>\n
16. 657 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 6. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“Devlet memurlar\u0131, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Anayasas\u0131na ve kanunlar\u0131na sadakatla ba\u011fl\u0131 kalmak ve milletin hizmetinde T\u00fcrkiye Cumhuriyeti kanunlar\u0131n\u0131 sadakatla uygulamak zorundad\u0131rlar”<\/p>\n
17. 657 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 48. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“Devlet memurlu\u011funa al\u0131nacaklarda a\u015fa\u011f\u0131daki genel ve \u00f6zel \u015fartlar aran\u0131r.<\/p>\n
A) Genel \u015fartlar:<\/p>\n
1. T\u00fcrk Vatanda\u015f\u0131 olmak,<\/p>\n
2. Bu Kanunun 40 nc\u0131 maddesindeki ya\u015f \u015fartlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mak,<\/p>\n
3. Bu Kanunun 41 nci maddesindeki \u00f6\u011frenim \u015fartlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mak,<\/p>\n
4. Kamu haklar\u0131ndan mahrum bulunmamak,<\/p>\n
5. T\u00fcrk Ceza Kanununun 53 \u00fcnc\u00fc maddesinde belirtilen s\u00fcreler ge\u00e7mi\u015f olsa bile; kasten i\u015flenen bir su\u00e7tan dolay\u0131 bir y\u0131l veya daha fazla s\u00fcreyle hapis cezas\u0131na ya da affa u\u011fram\u0131\u015f olsa bile devletin g\u00fcvenli\u011fine kar\u015f\u0131 su\u00e7lar, Anayasal d\u00fczene ve bu d\u00fczenin i\u015fleyi\u015fine kar\u015f\u0131 su\u00e7lar, \u2026 zimmet, irtik\u00e2p, r\u00fc\u015fvet, h\u0131rs\u0131zl\u0131k, doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k, sahtecilik, g\u00fcveni k\u00f6t\u00fcye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat kar\u0131\u015ft\u0131rma, edimin ifas\u0131na fesat kar\u0131\u015ft\u0131rma, su\u00e7tan kaynaklanan malvarl\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlerini aklama veya ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131k su\u00e7lar\u0131ndan mahk\u00fbm olmamak.<\/p>\n
6. Askerlik durumu itibariyle;<\/p>\n
a) Askerlikle ilgisi bulunmamak,<\/p>\n
b) Askerlik \u00e7a\u011f\u0131na gelmemi\u015f bulunmak,<\/p>\n
c) Askerlik \u00e7a\u011f\u0131na gelmi\u015f ise muvazzaf askerlik hizmetini yapm\u0131\u015f yahut ertelenmi\u015f veya<\/p>\n
yedek s\u0131n\u0131fa ge\u00e7irilmi\u015f olmak,<\/p>\n
7. 53 \u00fcnc\u00fc madde h\u00fck\u00fcmleri sakl\u0131 kalmak kayd\u0131 ile g\u00f6revini devaml\u0131 yapmas\u0131na engel<\/p>\n
olabilecek \u2026 ak\u0131l hastal\u0131\u011f\u0131 \u2026 bulunmamak.<\/p>\n
8. [Anayasa Mahkemesinin 24\/7\/2019 tarihli ve E.2018\/73; K.2019\/65 say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile iptal edilmi\u015ftir.]<\/p>\n
B) \u00d6zel \u015fartlar:<\/p>\n
1. Hizmet g\u00f6rece\u011fi s\u0131n\u0131f i\u00e7in 36 ve 41 nci maddelerde belirtilen \u00f6\u011fretim ve e\u011fitim kurumlar\u0131n\u0131n birinden diploma alm\u0131\u015f olmak,<\/p>\n
2. Kurumlar\u0131n \u00f6zel kanun veya di\u011fer mevzuat\u0131nda aranan \u015fartlar\u0131 ta\u015f\u0131mak.”<\/p>\n
18. 676 say\u0131l\u0131 KHK’n\u0131n 74. maddesiyle 657 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 48. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (A) bendine eklenen ve Anayasa Mahkemesinin 24\/7\/2019 tarihli ve E.2018\/73, K.2019\/65 say\u0131l\u0131 karar\u0131yla iptal edilen (8) numaral\u0131 alt bent \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“G\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131 ve\/veya ar\u015fiv ara\u015ft\u0131rmas\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f olmak.”<\/p>\n
V. \u0130NCELEME VE GEREK\u00c7E<\/p>\n
19. Anayasa Mahkemesinin 29\/5\/2024 tarihinde yapm\u0131\u015f oldu\u011fu toplant\u0131da ba\u015fvuru incelenip gere\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:<\/p>\n
A. Adli Yard\u0131m Talebi Y\u00f6n\u00fcnden<\/p>\n
20. Ba\u015fvurucu, bireysel ba\u015fvuru har\u00e7 ve giderlerini \u00f6deme g\u00fcc\u00fcnden yoksun oldu\u011funu belirterek adli yard\u0131m talebinde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
21. Anayasa Mahkemesinin Mehmet \u015eerif Ay (B. No: 2012\/1181, 17\/9\/2013) karar\u0131nda belirtilen ilkeler dikkate al\u0131narak ge\u00e7imini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00fc\u00e7le\u015ftirmeksizin yarg\u0131lama giderlerini \u00f6deme g\u00fcc\u00fcnden yoksun oldu\u011fu anla\u015f\u0131lan ba\u015fvurucunun a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmayan adli yard\u0131m talebinin kabul\u00fcne karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
B. Gerek\u00e7eli Karar Hakk\u0131n\u0131n \u0130hlal Edildi\u011fine \u0130li\u015fkin \u0130ddia<\/p>\n
1. Ba\u015fvurucunun \u0130ddialar\u0131 ve Bakanl\u0131k G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc<\/p>\n
22. Ba\u015fvurucu; karde\u015fi hakk\u0131ndaki tespitten dolay\u0131 bek\u00e7ilik g\u00f6revine ba\u015flayamamas\u0131 nedeniyle adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n, ceza sorumlulu\u011funun \u015fahsili\u011fi ilkesinin, \u00e7al\u0131\u015fma hakk\u0131n\u0131n, kamu hizmetine girme hakk\u0131n\u0131n ve e\u015fitlik ilkesinin, gerekli temyiz incelemesi yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n, ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc t\u00fcm hususlar\u0131n yeterince cevapland\u0131r\u0131lmamas\u0131 nedeniyle de gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini iddia etmi\u015ftir.<\/p>\n
23. Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde; ba\u015fvurucunun yap\u0131lan g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131 ve ar\u015fiv ara\u015ft\u0131rmas\u0131na konu iddialardan ve \u00fczerine at\u0131l\u0131 eylemlerden haberdar oldu\u011fu, i\u015fleme kar\u015f\u0131 iptal davas\u0131 a\u00e7arak an\u0131lan i\u015fleme y\u00f6nelik delillerini, iddia ve savunmalar\u0131n\u0131 yarg\u0131 mercilerine sunma f\u0131rsat\u0131 elde etti\u011fi, silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ve \u00e7eli\u015fmeli yarg\u0131lama ilkelerine ayk\u0131r\u0131 bir uygulamaya maruz kalmad\u0131\u011f\u0131, yarg\u0131lama makamlar\u0131n\u0131n g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131 ve ar\u015fiv ara\u015ft\u0131rmas\u0131 kapsam\u0131nda elde edilen delilleri ilgili mevzuat \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirmek suretiyle sonuca ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
2. De\u011ferlendirme<\/p>\n
24. Anayasa’n\u0131n “Hak arama h\u00fcrriyeti” kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 36. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“Herkes, me\u015fru vas\u0131ta ve yollardan faydalanmak suretiyle yarg\u0131 mercileri \u00f6n\u00fcnde davac\u0131 veya daval\u0131 olarak iddia ve savunma ile adil yarg\u0131lanma hakk\u0131na sahiptir.”<\/p>\n
25. Anayasa Mahkemesi, olaylar\u0131n ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan yap\u0131lan hukuki nitelendirmesi ile ba\u011fl\u0131 olmay\u0131p olay ve olgular\u0131n hukuki tavsifini kendisi takdir eder. Ba\u015fvurucunun ihlal iddialar\u0131 mahiyeti gere\u011fi adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n g\u00fcvencelerinden biri olan gerek\u00e7eli karar hakk\u0131 kapsam\u0131nda incelenmi\u015ftir.<\/p>\n
a. Kabul Edilebilirlik Y\u00f6n\u00fcnden<\/p>\n
26. A\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmad\u0131\u011f\u0131 ve kabul edilemezli\u011fine karar verilmesini gerektirecek ba\u015fka bir neden de bulunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n kabul edilebilir oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
b. Esas Y\u00f6n\u00fcnden<\/p>\n
i. Genel \u0130lkeler<\/p>\n
27. Anayasa’n\u0131n 36. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 maddi adaleti de\u011fil \u015fekl\u00ee adaleti temin etmeye y\u00f6nelik g\u00fcvenceler i\u00e7ermektedir. Bu bak\u0131mdan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 davan\u0131n taraflardan biri lehine sonu\u00e7lanmas\u0131n\u0131 garanti etmemektedir. Adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 temel olarak yarg\u0131lama s\u00fcrecinin ve usul\u00fcn\u00fcn hakkaniyete uygun olarak y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini teminat alt\u0131na almaktad\u0131r (M.B. [GK], B. No: 2018\/37392, 23\/7\/2020, \u00a7 80).<\/p>\n
28. Anayasa’n\u0131n 36. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda herkesin adil yarg\u0131lanma hakk\u0131na sahip oldu\u011fu belirtilmi\u015f ancak gerek\u00e7eli karar hakk\u0131ndan a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6z edilmemi\u015ftir. Bununla birlikte Anayasa’n\u0131n 36. maddesine adil yarg\u0131lanma ibaresinin eklenmesine ili\u015fkin gerek\u00e7ede, T\u00fcrkiye’nin taraf oldu\u011fu uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerce de g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n madde metnine d\u00e2hil edildi\u011fi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi’nin 6. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131ndaki hakkaniyete uygun yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n kapsam\u0131na gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n da d\u00e2hil oldu\u011fu Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesinin bir\u00e7ok karar\u0131nda vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla Anayasa\u2019n\u0131n 36. maddesinde d\u00fczenlenen adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n gerek\u00e7eli karar hakk\u0131 g\u00fcvencesini de kapsad\u0131\u011f\u0131n\u0131n kabul edilmesi gerekir (Abdullah Top\u00e7u, B. No: 2014\/8868, 19\/4\/2017, \u00a7 75).<\/p>\n
29. Anayasa’n\u0131n 141. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda da \u201cB\u00fct\u00fcn mahkemelerin her t\u00fcrl\u00fc kararlar\u0131 gerek\u00e7eli olarak yaz\u0131l\u0131r.\u201d denilerek mahkemelere kararlar\u0131n\u0131 gerek\u00e7eli yazma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc y\u00fcklenmi\u015ftir. Anayasa\u2019n\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ilkesi gere\u011fi an\u0131lan Anayasa kural\u0131 da gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesinde g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131d\u0131r (Abdullah Top\u00e7u, \u00a7 76).<\/p>\n
30. Gerek\u00e7eli karar hakk\u0131, ki\u015filerin adil bir \u015fekilde yarg\u0131lanmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamay\u0131 ve denetlemeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r. Bu hak, taraflar\u0131n muhakeme s\u0131ras\u0131nda ileri s\u00fcrd\u00fckleri iddialar\u0131n\u0131n kurallara uygun bi\u00e7imde incelenip incelenmedi\u011fini bilmeleri ve demokratik bir toplumda kendi adlar\u0131na verilen yarg\u0131 kararlar\u0131n\u0131n sebeplerini toplumun \u00f6\u011frenmesinin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in de gereklidir (Sencer Ba\u015fat ve di\u011ferleri [GK], B. No: 2013\/7800, 18\/6\/2014, \u00a7\u00a7 31, 34).<\/p>\n
31. Mahkemelerin an\u0131lan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, yarg\u0131lamada ileri s\u00fcr\u00fclen her t\u00fcrl\u00fc iddia ve savunmaya karar gerek\u00e7esinde ayr\u0131nt\u0131l\u0131 \u015fekilde yan\u0131t verilmesi gerekti\u011fi \u015feklinde anla\u015f\u0131lamaz (Yasemin Ek\u015fi, B. No: 2013\/5486, 4\/12\/2013, \u00a7 56). Bir kararda tam olarak hangi unsurlar\u0131n bulunmas\u0131 gerekti\u011fi davan\u0131n niteli\u011fine ve ko\u015fullar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Yarg\u0131lama s\u0131ras\u0131nda a\u00e7\u0131k ve somut bir bi\u00e7imde \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen iddia ve savunmalar\u0131n davan\u0131n sonucuna etkili, ba\u015fka bir deyi\u015fle davan\u0131n sonucunu de\u011fi\u015ftirebilecek nitelikte olmas\u0131 h\u00e2linde davayla do\u011frudan ilgili olan bu hususlara mahkemelerce yeterli bir gerek\u00e7e ile yan\u0131t verilmelidir. Aksi bir tutumla mahkemenin davan\u0131n sonucuna etkili oldu\u011funu kabul etti\u011fi bir husus hakk\u0131nda yeterli bir yan\u0131t vermemesi hak ihlaline neden olabilecektir (baz\u0131 farkl\u0131l\u0131klarla birlikte bkz. Sencer Ba\u015fat ve di\u011ferleri, \u00a7\u00a7 35, 39).<\/p>\n
ii. \u0130lkelerin Olaya Uygulanmas\u0131<\/p>\n
32. Somut olayda bek\u00e7ilik s\u0131nav\u0131n\u0131 kazanan ba\u015fvurucu hakk\u0131nda yap\u0131lan g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131n\u0131n olumsuz neticelenmesi nedeniyle ba\u015fvurucunun an\u0131lan g\u00f6reve atamas\u0131 yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Mahkeme, ba\u015fvurucunun karde\u015fi hakk\u0131ndaki tespitlere yer vererek tesis edilen i\u015flemi hukuka uygun bulmu\u015ftur.<\/p>\n
33. 657 say\u0131l\u0131 Kanun’un 48. maddesine eklenen “G\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131 ve\/veya ar\u015fiv ara\u015ft\u0131rmas\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f olmak” bi\u00e7imindeki alt bendin t\u00fcm devlet memurlu\u011fu kadrolar\u0131na atanabilmek i\u00e7in g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131 ve\/veya ar\u015fiv ara\u015ft\u0131rmas\u0131 yap\u0131lmas\u0131 \u015fart\u0131 getirdi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. G\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131nda ara\u015ft\u0131r\u0131lacak hususlar hakk\u0131nda ara\u015ft\u0131rma yapt\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra elde edilen veriler de\u011ferlendirilecek ve g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131n\u0131n sonucunun olumlu olmas\u0131 \u015fart\u0131 aranacakt\u0131r.<\/p>\n
34. Bireysel ba\u015fvuruya konu karar\u0131n gerek\u00e7esinden de mahkemelerin 657 say\u0131l\u0131 Kanun’un 48. maddesini g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131 ve\/veya ar\u015fiv ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n olumlu sonu\u00e7lanmas\u0131 bi\u00e7iminde yorumlad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
35. Uyu\u015fmazl\u0131kta uygulanacak hukuk kurallar\u0131n\u0131n yorumlanmas\u0131nda \u00f6ncelikli yetkinin uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u00f6zen ve kanun yolu denetimi yapan mahkemelere ait oldu\u011funun alt\u0131 bir kez daha \u00e7izilmelidir. Anayasa Mahkemesinin kendi yorumunu bu mahkemelerin yorumunun yerine koymas\u0131 s\u00f6z konusu olamaz. Bununla birlikte s\u00f6z konusu mahkemelerin yorumlar\u0131n\u0131n etkilerinin adil yarg\u0131lanma hakk\u0131yla \u00e7eli\u015fip \u00e7eli\u015fmedi\u011fini incelemek Anayasa Mahkemesinin g\u00f6revidir. Bu bak\u0131mdan bireysel ba\u015fvuru kapsam\u0131nda yap\u0131lacak de\u011ferlendirmede yarg\u0131 makamlar\u0131n\u0131n s\u00f6z konusu f\u0131kran\u0131n g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131n\u0131n olumlu sonu\u00e7lanmas\u0131n\u0131 gerektirdi\u011fi bi\u00e7imindeki yorumu veri kabul edilecektir (baz\u0131 farkl\u0131l\u0131klarla birlikte bkz. Sebiha Kaya [GK], B. No: 2018\/34124, 20\/5\/2021, \u00a7 48).<\/p>\n
36. G\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131 ve ar\u015fiv ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n olumlu sonu\u00e7lanmas\u0131 \u015fart\u0131n\u0131n aranmas\u0131n\u0131n kural\u0131 belli \u00f6l\u00e7\u00fcde mu\u011flakla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir. Zira g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131n\u0131n olumlu neticelenip neticelenmedi\u011fi konusunda ula\u015f\u0131lacak sonucun atamaya yetkili konumda bulunan ki\u015fi veya ki\u015filere ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fmesi riski bulunmaktad\u0131r. Bu da keyf\u00ee ve ayr\u0131mc\u0131 uygulamalar\u0131n geli\u015fmesine, dolay\u0131s\u0131yla bireylerin devlete olan g\u00fcvenlerinin zedelenmesine sebep olabilecektir (Sebiha Kaya, \u00a7 49).<\/p>\n
37. Ki\u015filerin hukuki g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7layan hukuki g\u00fcvenlik ilkesi hukuk normlar\u0131n\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir olmas\u0131n\u0131, bireylerin t\u00fcm eylem ve i\u015flemlerinde devlete g\u00fcven duyabilmesini, devletin de yasal d\u00fczenlemelerinde bu g\u00fcven duygusunu zedeleyici y\u00f6ntemlerden ka\u00e7\u0131nmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131lar. Belirlilik ilkesi ise yasal d\u00fczenlemelerin hem ki\u015filer hem de idare y\u00f6n\u00fcnden herhangi bir duraksamaya ve ku\u015fkuya yer vermeyecek \u015fekilde a\u00e7\u0131k, net, anla\u015f\u0131l\u0131r ve uygulanabilir olmas\u0131n\u0131, ayr\u0131ca kamu otoritelerinin keyf\u00ee uygulamalar\u0131na kar\u015f\u0131 koruyucu \u00f6nlem i\u00e7ermesini ifade etmektedir (AYM, E.2013\/39, K.2013\/65, 22\/5\/2013). Bu noktada gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n hukuki g\u00fcvenlik ve belirlilik ilkelerinin tesisinde \u00f6nemli bir ara\u00e7 olarak i\u015flev g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r. Zira ki\u015filer ancak gerek\u00e7eli karar vas\u0131tas\u0131yla somut olay\u0131n hukuk kurallar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda nas\u0131l konumland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenebilmekte ve buna kar\u015f\u0131 etkili bir savunma geli\u015ftirme imk\u00e2n\u0131 bulabilmektedir (Eren Tur\u011fut, B. No: 2018\/36716, 2\/5\/2023, \u00a7 34).<\/p>\n
38. Mahkemelerce yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rma ve incelemeler neticesinde tespit edilen hususlar, hukuki g\u00fcvenlik ve belirlilik ilkelerini temin edecek, keyf\u00ee uygulamalar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ecek \u015fekilde somut olay\u0131n \u00f6zelli\u011fi dikkate al\u0131narak gerek\u00e7eli kararda ortaya konulmal\u0131d\u0131r (Eren Tur\u011fut, \u00a7 35).<\/p>\n
39. Bu nedenle g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131n\u0131n olumsuz sonu\u00e7lanmas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak atanmamaya dair tesis edilen i\u015fleme kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lan bir davada ba\u015fvurucunun hangi sebeple g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131n\u0131n olumsuz olarak sonu\u00e7land\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131 neticesinde elde edilen verinin ki\u015finin yapaca\u011f\u0131 g\u00f6revi neden olumsuz olarak etkiledi\u011finin a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya konulmas\u0131 \u00f6nemlidir. Bu kapsamda yarg\u0131 mercilerinden beklenen, g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131 sonucunda elde edilen bilgilerin neler oldu\u011funu karar\u0131nda belirtmek ve s\u00f6z konusu bilgiyi, ba\u015fvurucunun yerle\u015ftirildi\u011fi kurumu ve alaca\u011f\u0131 g\u00f6revi g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurarak de\u011ferlendirme yapmakt\u0131r. Burada \u00f6nemli olan husus g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131n\u0131n olumsuz sonu\u00e7lanmas\u0131n\u0131 do\u011furan tespitlerin ba\u015fvurucunun \u015fahs\u0131ndan kaynaklanmas\u0131 ya da onun \u015fahs\u0131yla g\u00fcncel ve ki\u015fisel bir ba\u011flant\u0131y\u0131 ortaya koyabilecek nitelikte olmas\u0131d\u0131r. Yine bu noktada mahkemelerce s\u00f6z konusu ba\u011flant\u0131n\u0131n nas\u0131l kuruldu\u011funun yeterli \u015fekilde gerek\u00e7elendirilmesi keyf\u00eeli\u011fin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilebilmesi ad\u0131na \u00f6nemlidir (Eren Tur\u011fut, \u00a7 36).<\/p>\n
40. Di\u011fer taraftan bir ki\u015finin akrabalar\u0131n\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131ndan sorumlu tutulamayaca\u011f\u0131 hususu hukuk devleti ilkesinin evrensel prensiplerindendir. Ba\u015fkas\u0131n\u0131n yapt\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131 sorumlu tutulmak, insan\u0131 h\u00fcr ve irade sahibi bir varl\u0131k olarak kabul etmemek demektir. Hukuk devletinde bir kimsenin ba\u015fkalar\u0131n\u0131n fiillerinden sorumlu tutulmas\u0131 -kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen- \u00e7ok istisnai h\u00e2ller d\u0131\u015f\u0131nda kabul edilemez. \u00c7a\u011fda\u015f hukuk sistemleri bireyin \u00f6zerkli\u011fini esas alarak ona haklar bah\u015fetmekte ve sorumluluklar y\u00fcklemektedir. Bir kimsenin hukuken ve fiilen davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 kontrol etme g\u00fcc\u00fc ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc olmayan ba\u015fka bir bireyin fiillerden dolay\u0131 kamu otoritelerinin yapt\u0131r\u0131m\u0131na maruz kalmas\u0131 bireysel \u00f6zerklik d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle ba\u011fda\u015fmamaktad\u0131r (Sebiha Kaya, \u00a7 54).<\/p>\n
41. Ba\u015fka bir anlat\u0131mla salt yak\u0131nlar\u0131n\u0131n eylemlerine olgusal olarak at\u0131f yap\u0131lmas\u0131 gerek\u00e7eli karar hakk\u0131 g\u00fcvencesinin sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez. Aksi h\u00e2lde olgusal olarak ki\u015finin yak\u0131nlar\u0131n\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 eylemlerde bulunmalar\u0131n\u0131n kategorik olarak ki\u015finin kamu g\u00f6revine al\u0131nmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan olumsuz sonu\u00e7 do\u011furmas\u0131 gibi hakkaniyetsiz bir durum ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r.<\/p>\n
42. Somut olayda ba\u015fvurucunun bek\u00e7ilik g\u00f6revine atanmamas\u0131na dair i\u015fleme kar\u015f\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 dava reddedilirken Mahkemenin ba\u015fvurucunun karde\u015fi hakk\u0131ndaki mahk\u00fbmiyet kararlar\u0131na dayand\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ancak Mahkeme, sadece bu bilgiyi aktarmakla yetinmi\u015f, de\u011ferlendirmemi\u015ftir. Mahkemenin ba\u015fvurucunun karde\u015finin eylemlerinin ba\u015fvurucunun yerine getirece\u011fi bek\u00e7ilik g\u00f6revine olumsuz etkisine ili\u015fkin bir de\u011ferlendirme yapmas\u0131 gerekti\u011fi h\u00e2lde bunu yapmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
43. Kural olarak mahkemelerin kararlar\u0131nda esasa ili\u015fkin hususlarda yeterli gerek\u00e7e bulunmas\u0131 h\u00e2linde kanun yolu merciince bu karara at\u0131f yap\u0131larak de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131 makul g\u00f6r\u00fclebilir. Mahkeme kararlar\u0131nda gerek\u00e7e bulunmad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2llerde ise ki\u015filerin ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc esasl\u0131 itirazlar kanun yolu mercii taraf\u0131ndan gerek\u00e7eli \u015fekilde kar\u015f\u0131lanmal\u0131d\u0131r. Somut olayda mahkeme karar\u0131n\u0131n yukar\u0131da belirtilen ba\u011flamda bir gerek\u00e7e i\u00e7ermedi\u011fi, B\u00f6lge \u0130dare Mahkemesi taraf\u0131ndan da bu karara at\u0131f yap\u0131larak herhangi bir de\u011ferlendirme yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu itibarla yarg\u0131lama s\u00fcreci bir b\u00fct\u00fcn olarak de\u011ferlendirildi\u011finde ba\u015fvurucunun gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
44. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle Anayasa’n\u0131n 36. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
VI. G\u0130DER\u0130M<\/p>\n
45. Ba\u015fvurucu; ihlalin tespitine, yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131na ve 500.000 TL manevi tazminata karar verilmesini talep etmi\u015ftir.<\/p>\n
46. Ba\u015fvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131nda hukuki yarar bulunmaktad\u0131r. Bu kapsamda karar\u0131n g\u00f6nderildi\u011fi yarg\u0131 mercilerince yap\u0131lmas\u0131 gereken i\u015f, yeniden yarg\u0131lama i\u015flemlerini ba\u015flatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula\u015ft\u0131ran nedenleri gideren, ihlal karar\u0131nda belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (30\/3\/2011 tarihli ve 6216 say\u0131l\u0131 Anayasa Mahkemesinin Kurulu\u015fu ve Yarg\u0131lama Usulleri Hakk\u0131nda Kanun’un 50. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda d\u00fczenlenen bireysel ba\u015fvuruya \u00f6zg\u00fc yeniden yarg\u0131lama kurumunun \u00f6zelliklerine ili\u015fkin kapsaml\u0131 a\u00e7\u0131klamalar i\u00e7in bkz. Mehmet Do\u011fan [GK], B. No: 2014\/8875, 7\/6\/2018, \u00a7\u00a7 54-60; Alig\u00fcl Alkaya ve di\u011ferleri (2), B. No: 2016\/12506, 7\/11\/2019, \u00a7\u00a7 53-60, 66; Kadri Enis Berbero\u011flu (3) [GK], B. No: 2020\/32949, 21\/1\/2021, \u00a7\u00a7 93-100).<\/p>\n
47. \u0130hlalin ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131n\u0131n yeterli giderim sa\u011flayaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
VII. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle;<\/p>\n
A. Adli yard\u0131m talebinin KABUL\u00dcNE,<\/p>\n
B. Gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n KABUL ED\u0130LEB\u0130L\u0130R OLDU\u011eUNA,<\/p>\n
C. Anayasa\u2019n\u0131n 36. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n \u0130HLAL ED\u0130LD\u0130\u011e\u0130NE,<\/p>\n
D. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlalinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmak \u00fczere Denizli \u0130dare Mahkemesine (E.2019\/106, K.2019\/579) G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE,<\/p>\n
E. Ba\u015fvurucunun tazminat talebinin REDD\u0130NE,<\/p>\n
F. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE 29\/5\/2024 tarihinde OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verildi.<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi Genel Kurulu 29\/5\/2024 tarihinde, B. A. (B. No: 2021\/32528) ba\u015fvurusunda Anayasa\u2019n\u0131n 36. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine karar vermi\u015ftir.\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Olaylar Bek\u00e7ilik s\u0131nav\u0131n\u0131 kazanan ba\u015fvurucu hakk\u0131nda yap\u0131lan g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131n\u0131n olumsuz neticelenmesi nedeniyle ba\u015fvurucunun an\u0131lan g\u00f6reve atamas\u0131 yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvurucu, s\u00f6z konusu i\u015flemin iptali talebiyle dava a\u00e7m\u0131\u015f; mahkeme, ba\u015fvurucunun karde\u015finin bina i\u00e7inde muhafaza alt\u0131na al\u0131nan e\u015fya hakk\u0131nda h\u0131rs\u0131zl\u0131k su\u00e7undan ald\u0131\u011f\u0131 hapis cezas\u0131n\u0131n ertelendi\u011finin, \u00e7ocu\u011fun cinsel istismar\u0131, nitelikli ya\u011fma ve konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ihlal su\u00e7lar\u0131ndan ayr\u0131 ayr\u0131 hapis cezalar\u0131na mahk\u00fbm edildi\u011finin tespit edildi\u011fini ifade ederek davay\u0131 reddetmi\u015ftir. Ba\u015fvurucunun istinaf ve temyiz talepleri reddedilmi\u015ftir. \u0130ddialar Ba\u015fvurucu, g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131 ve ar\u015fiv ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n olumsuz sonu\u00e7land\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle bek\u00e7ilik mesle\u011fine ba\u015flat\u0131lmama i\u015flemine kar\u015f\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 iptal davas\u0131nda davan\u0131n sonucuna etkili iddian\u0131n kararda kar\u015f\u0131lanmamas\u0131 nedeniyle gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Mahkemenin De\u011ferlendirmesi G\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131n\u0131n olumsuz sonu\u00e7lanmas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak atanmamaya dair tesis edilen i\u015fleme kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lan bir davada ba\u015fvurucunun hangi sebeple g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131n\u0131n olumsuz olarak sonu\u00e7land\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131 neticesinde elde edilen verinin ki\u015finin yapaca\u011f\u0131 g\u00f6revi neden olumsuz olarak etkiledi\u011finin a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya konulmas\u0131 \u00f6nemlidir. Bu kapsamda yarg\u0131 mercilerinden beklenen, g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131 sonucunda elde edilen bilgilerin neler oldu\u011funu karar\u0131nda belirtmek ve s\u00f6z konusu bilgiyi, ba\u015fvurucunun yerle\u015ftirildi\u011fi kurumu ve alaca\u011f\u0131 g\u00f6revi g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurarak de\u011ferlendirme yapmakt\u0131r. Burada \u00f6nemli olan husus g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131n\u0131n olumsuz sonu\u00e7lanmas\u0131n\u0131 do\u011furan tespitlerin ba\u015fvurucunun \u015fahs\u0131ndan kaynaklanmas\u0131 ya da onun \u015fahs\u0131yla g\u00fcncel ve ki\u015fisel bir ba\u011flant\u0131y\u0131 ortaya koyabilecek nitelikte olmas\u0131d\u0131r. Yine …<\/p>","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27,535],"tags":[],"class_list":["post-18882","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber","category-uncategorized-tr"],"acf":[],"yoast_head":"\n