T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130<\/p>\n
ANAYASA MAHKEMES\u0130<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
K.B. VE Y.B. BA\u015eVURUSU<\/p>\n
(Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2020\/38081)<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Karar Tarihi: 12\/6\/2024<\/p>\n
R.G. Tarih ve Say\u0131: 8\/11\/2024-32716<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
RESEN G\u0130ZL\u0130L\u0130K KARARI VER\u0130LD\u0130<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
:<\/p>\n
Basri BA\u011eCI<\/p>\n
\u00dcyeler<\/p>\n
:<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Kenan YA\u015eAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n
Raport\u00f6r<\/p>\n
:<\/p>\n
Volkan \u00c7AKMAK<\/p>\n
Ba\u015fvurucular<\/p>\n
:<\/p>\n
1. K.B.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
2. Y.B.<\/p>\n
Vekilleri<\/p>\n
:<\/p>\n
Av. \u0130brahim TOPCU<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
I. BA\u015eVURUNUN \u00d6ZET\u0130<\/p>\n
1. Ba\u015fvuru, ceza infaz kurumunda meydana gelen intihar vakas\u0131 nedeniyle ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n
2. Ba\u015fvurucular\u0131n m\u00fc\u015fterek \u00e7ocuklar\u0131 olan M.B. Ankara 5. Sulh Ceza Mahkemesi karar\u0131 uyar\u0131nca, uyu\u015fturucu madde ticareti su\u00e7lamas\u0131yla 9\/12\/2010 tarihinde tutuklanarak Sincan L Tipi Ceza \u0130nfaz Kurumunda (Kurum) C1 Blok 1 No.lu ko\u011fu\u015fa ge\u00e7ici olarak yerle\u015ftirilmi\u015ftir. M.B. hakk\u0131nda Kuruma al\u0131n\u0131rken d\u00fczenlenen 9\/12\/2010 tarihli genel adli muayene raporunda darp ve cebir izi izlenimi veren bulguya rastlanmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. M.B. Kuruma yerle\u015ftirildi\u011fi tarih itibar\u0131yla 24 ya\u015f\u0131ndad\u0131r. Ayn\u0131 tarihlerde M.B.nin bulundu\u011fu ko\u011fu\u015fa ba\u015fka mahpuslar da ge\u00e7ici olarak yerle\u015ftirilmi\u015ftir. Kuruma al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn M.B. hakk\u0131nda d\u00fczenlenen H\u00fck\u00fcml\u00fc\/Tutuklu Tan\u0131ma Formu’nda M.B.nin bek\u00e2r oldu\u011fu, daha \u00f6nce de su\u00e7 isnad\u0131yla hakk\u0131nda i\u015flem yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015f; belirgin fiziksel \u00f6zellik (bedensel engel, yara izi, d\u00f6vme vb.) olarak self mutilasyon (intihar amac\u0131 olmaks\u0131z\u0131n kendine zarar verme) durumu oldu\u011fu kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. M.B. hakk\u0131nda Kuruma al\u0131nmas\u0131n\u0131 takiben d\u00fczenlenen 10\/12\/2010 tarihli Psikososyal De\u011ferlendirme Formu’nda M.B.nin aile ili\u015fkilerinin normal oldu\u011fu, ailesinin su\u00e7u \u00fcz\u00fcnt\u00fc ile kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 ve Kurum ya\u015fam\u0131n\u0131 olumlu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Formda ayr\u0131ca M.B.nin iyimser, konu\u015fkan, d\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fck, giri\u015fken, ger\u00e7ek\u00e7i, dikkatinin yo\u011fun, belle\u011finin g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n
3. M.B. bulundu\u011fu ko\u011fu\u015fta (toplam \u00fc\u00e7 ki\u015finin kald\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan) 10\/12\/2010 tarihinde saat 14.10 civar\u0131nda -tan\u0131k ifadeleri ve olay tutanaklar\u0131ndan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131yla- yatak \u00e7ar\u015faf\u0131ndan y\u0131rtt\u0131\u011f\u0131 par\u00e7ay\u0131 pencerenin demir korkuluklar\u0131na ba\u011flayarak as\u0131 suretiyle intihar etmi\u015ftir. Kuruma yeni gelen mahpuslar\u0131n kurum kimlik kartlar\u0131n\u0131n da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 esnas\u0131nda mahpuslar\u0131n ba\u011f\u0131rarak yard\u0131m istemesi \u00fczerine Kurum personeli durumdan haberdar olarak M.B.yi revire g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00d6ncelikle, olay yerine mahpuslar\u0131n haberdar etmesi \u00fczerine gelen ve Kurumda mahpus olarak bulunan hekimin ard\u0131ndan Kurumun sa\u011fl\u0131k ekibi M.B.ye m\u00fcdahale etmi\u015f, CPR (ya\u015fam deste\u011fi) uygulanm\u0131\u015f ancak M.B. hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir. Olay\u0131 takiben Sincan Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 (Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k) inceleme ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kapsamda olay yeri krokisi \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f, Olay Yeri \u0130nceleme Tutana\u011f\u0131 d\u00fczenlenmi\u015ftir. Olay yeri krokisine g\u00f6re ko\u011fu\u015fta iki ki\u015filik iki ranza ve bir metal dolap bulunmaktad\u0131r. 10\/12\/2010 tarihli olay yeri inceleme raporunda; ko\u011fu\u015fta sa\u011f tarafta duran ilk ranzan\u0131n \u00fcst k\u0131sm\u0131nda yata\u011f\u0131n da\u011f\u0131n\u0131k, \u00e7ar\u015faf\u0131n y\u0131rt\u0131k oldu\u011fu, \u00e7ar\u015faf\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n pencere demirlerine as\u0131l\u0131 durdu\u011fu, \u00e7ar\u015faf\u0131n d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc ile zemin aras\u0131nda 215 cm, d\u00fc\u011f\u00fcm ile tavan aras\u0131nda 80 cm mesafe oldu\u011fu, revirde M.B.nin sedye \u00fczerinde yatar vaziyette oldu\u011fu ifade edilmi\u015ftir. Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k taraf\u0131ndan yap\u0131lan yaz\u0131\u015fmalardan Kurum i\u00e7inde kamera bulunmakla beraber ko\u011fu\u015flar\u0131n i\u00e7inde kamera kayd\u0131 yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
4. Adli T\u0131p Kurumu Ankara Grup Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen 11\/12\/2010 tarihli otopsi raporunda, kesin \u00f6l\u00fcm nedeninin v\u00fccuttan al\u0131nan kan ve doku \u00f6rneklerinin histopatolojik inceleme sonucu tespit edilebilece\u011fi belirtilmi\u015ftir. Kimya \u0130htisas Dairesinin 29\/12\/2010 tarihli incelemesi sonras\u0131 d\u00fczenlenen 19\/4\/2011 tarihli otopsi raporunda, \u00f6l\u00fcm\u00fcn as\u0131ya ba\u011fl\u0131 olarak meydana geldi\u011fi tespit edilmi\u015f ve ayr\u0131ca M.B.nin v\u00fccudunda telem (boyunda as\u0131 nedeniyle olu\u015fan iz) d\u0131\u015f\u0131nda lezyon, travmatik bulgunun s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 ancak kanda ve idrarda esrar\u0131n etken maddesi olan THC (kenevir bitkisinde bilinen 113 kannabinoidden biri) bulundu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n talimat\u0131 ile d\u00fczenlenen ve esrar\u0131n etken maddesinin M.B.nin v\u00fccuduna intihar eyleminden ne kadar s\u00fcre \u00f6nce girmi\u015f olabilece\u011fini belirten 5\/9\/2011 tarihli Adli T\u0131p Kurumu raporunda; kandaki etken maddenin tespit edilebilme s\u00fcresinin ortalama 3 ile 14 g\u00fcn oldu\u011fu, idrar i\u00e7in ise bu s\u00fcrenin \u00fc\u00e7 hafta oldu\u011fu ifade edilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucular\u0131n vekilinin talebi \u00fczerine Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k taraf\u0131ndan,olay yerinde acil t\u0131bbi m\u00fcdahalenin yap\u0131labilmesi ad\u0131na gereken ekipman olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n saptanmas\u0131 i\u00e7in 9\/3\/2011 tarihinde ke\u015fif yap\u0131lm\u0131\u015f ve akabinde ayn\u0131 tarihli rapor d\u00fczenlenmi\u015ftir. Hekim taraf\u0131ndan d\u00fczenlendi\u011fi anla\u015f\u0131lan raporda, Kurum revirinde acil t\u0131bbi m\u00fcdahale i\u00e7in gereken ila\u00e7 ve t\u0131bbi ekipman\u0131n bulundu\u011fu ve yeterli oldu\u011fu, ayr\u0131ca Kuruma y\u00fcr\u00fcme mesafesinde bir sa\u011fl\u0131k kurumunun yer ald\u0131\u011f\u0131, bu kurumun da gereken donan\u0131m\u0131n\u0131n oldu\u011fu ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n
5. Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k, Kurumdaki mahpuslar\u0131n ve Kurum personelinin ifadesini alm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130fadeler olay\u0131n ard\u0131ndan yakla\u015f\u0131k bir ile \u00fc\u00e7 ay aras\u0131nda al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 zamanda hekim olan mahpus K.A. tan\u0131k s\u0131fat\u0131yla al\u0131nan ifadesinde; olay g\u00fcn\u00fc mahpuslar\u0131n haber vermesi \u00fczerine revire gidip yeniden canland\u0131rma i\u015flemi yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, ard\u0131ndan yakla\u015f\u0131k iki dakika i\u00e7inde Kurumun sa\u011fl\u0131k ekibinin gelip i\u015fleme devam etti\u011fini ancak \u015fahs\u0131n \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, olaya ili\u015fkin ba\u015fka bilgisi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, di\u011fer mahpuslar M.U. ve \u00dc.\u015e. ifadelerinde, ko\u011fu\u015fa girdiklerinde M.B.yi as\u0131l\u0131 h\u00e2lde bulduklar\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir. Kurumun ifadesi al\u0131nan on bir personeli olay ak\u0131\u015f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan birbiriyle \u00f6rt\u00fc\u015fen beyanlar\u0131nda \u00f6zetle M.B.yi ko\u011fu\u015funda pencere demirlerine yatak \u00e7ar\u015faf\u0131 ile as\u0131l\u0131 olarak buldu\u011funu, yatakhanede ba\u015fka kimsenin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, revire g\u00f6t\u00fcrerek ilk m\u00fcdahalenin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, revirde gereken t\u0131bbi ara\u00e7lar\u0131n bulundu\u011funu, Kuruma yeni gelen M.B. ad\u0131na \u015f\u00fcpheli bir durum olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, M.B.ye intihar\u0131 sonras\u0131nda m\u00fcdahale edildi\u011fini belirtmi\u015ftir.<\/p>\n
6. Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k 21\/11\/2011 tarihinde kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na karar vermi\u015ftir. Karar\u0131n gerek\u00e7esinde \u00f6ncelikle delilleri ve olay silsilesini aktaran Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k, Kuruma girmeden esrar ald\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan M.B.nin intihar\u0131nda herhangi bir \u015f\u00fcpheli durum olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00f6l\u00fcm\u00fcn as\u0131ya ba\u011fl\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini, m\u00fcdahalenin zaman\u0131nda yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve revirde t\u0131bbi te\u00e7hizat\u0131n yeterli oldu\u011funu, bu ba\u011flamda g\u00f6revi ihmal veya k\u00f6t\u00fcye kullanma eyleminin olayda ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fini ifade etmi\u015ftir. S\u00f6z konusu karara y\u00f6nelik itiraz 18\/4\/2012 tarihinde reddedilmi\u015ftir.<\/p>\n
7. Ba\u015fvurucular, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc nedeniyle Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 (Bakanl\u0131k) aleyhine20\/9\/2011 tarihinde \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n korunmad\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131yla hizmet kusuruna dayal\u0131 olarak tam yarg\u0131 davas\u0131 a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Ankara 4. \u0130dare Mahkemesi 21\/12\/2012 tarihli karar\u0131 ile davay\u0131 reddetmi\u015f; gerek\u00e7ede \u00f6zetle M.B.nin intihar etmesi olay\u0131nda idareye y\u00fcklenebilecek herhangi bir hizmet kusuru bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k taraf\u0131ndan yap\u0131lan soru\u015fturma kapsam\u0131nda Adli T\u0131p Kurumundan al\u0131nan bilirki\u015fi raporu ve tan\u0131k beyanlar\u0131yla sabit oldu\u011funu, bu nedenle tazminat talebinin hukuka uygun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir. Dan\u0131\u015ftay Onuncu Dairesi ret h\u00fckm\u00fcn\u00fc 15\/4\/2016 tarihinde onam\u0131\u015f, karar d\u00fczeltme talebini de29\/9\/2020 tarihinde reddetmi\u015ftir.<\/p>\n
8. Ba\u015fvurucular 11\/11\/2020 tarihinde karar d\u00fczeltme talebinin reddine dair karar\u0131 \u00f6\u011frendikten sonra 11\/12\/2020 tarihinde bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
9. Ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
II. DE\u011eERLEND\u0130RME <\/p>\n
10. \u00d6deme g\u00fcc\u00fcnden yoksun oldu\u011fu anla\u015f\u0131lan ba\u015fvurucular\u0131n adli yard\u0131m talebinin kabul\u00fcne karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
11. Ba\u015fvurucular; \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n Kuruma yerle\u015ftirilirken yap\u0131lmas\u0131 gereken tetkikin \u00f6zenli bi\u00e7imde yerine getirilmedi\u011fini, risk ta\u015f\u0131yan biri olmas\u0131na ra\u011fmen kendisine zarar vermemesi i\u00e7in gereken \u00f6nlemlerin al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Kurum personelinin \u00f6zensiz davrand\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek ya\u015fam hakk\u0131 ba\u011flam\u0131nda koruma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015flerdir. Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde \u00f6ncelikle olaya ili\u015fkin s\u00fcre\u00e7, mevzuat ve i\u00e7tihat detaylar\u0131yla aktar\u0131ld\u0131ktan sonra devletin koruma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlalinden sorumlu tutulabilmesi i\u00e7in bilinen ya da bilinmesi gereken riskin ger\u00e7ekle\u015fmesini \u00f6nlemek i\u00e7in makul ad\u0131mlar at\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fi belirtilerek olay\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc ko\u015fullar\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00f6n\u00fcne al\u0131nmas\u0131n\u0131n \u015fart oldu\u011fu ifade edilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucular, Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 beyanda bulunmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
12. Ba\u015fvuru formundaki iddialar ve olay\u0131n niteli\u011fi dikkate al\u0131narak inceleme, ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n maddi boyutu kapsam\u0131nda koruma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc y\u00f6n\u00fcnden yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvurucular\u0131n intihar riskine ili\u015fkin koruma tedbiri y\u00f6n\u00fcnden \u015fik\u00e2yetleri s\u00f6z konusu olup risk ger\u00e7ekle\u015ftikten sonraki a\u015famaya dair sa\u011fl\u0131k hizmetinin sunumu y\u00f6n\u00fcnden bir iddialar\u0131 yoktur.<\/p>\n
13. Ya\u015fam hakk\u0131 kapsam\u0131nda devletin pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan benimsenen temel yakla\u015f\u0131ma g\u00f6re devletin sorumlulu\u011funu gerektirebilecek \u015fartlar alt\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen \u00f6l\u00fcm olaylar\u0131nda Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesi devlete, elindeki t\u00fcm imk\u00e2nlar\u0131 kullanarak bu konuda ihdas edilmi\u015f yasal ve idari \u00e7er\u00e7eveyi ya\u015fam\u0131 tehlikede olan ki\u015fileri korumak i\u00e7in gere\u011fi gibi uygulamas\u0131, etkili idari ve yarg\u0131sal tedbirleri almas\u0131 g\u00f6revi y\u00fcklemektedir. Bu kapsamda baz\u0131 \u00f6zel ko\u015fullarda devletin ki\u015finin kendi eylemlerinden kaynaklanabilecek risklere kar\u015f\u0131 ya\u015fam\u0131 korumak amac\u0131yla gerekli tedbirleri alma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc de bulunmaktad\u0131r. Ceza infaz kurumlar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen \u00f6l\u00fcm olaylar\u0131 i\u00e7in de ge\u00e7erli olabilecek bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in ceza infaz kurumu yetkililerinin kendi kontrolleri alt\u0131ndaki bir ki\u015finin kendini \u00f6ld\u00fcrmesi konusunda ger\u00e7ek bir risk oldu\u011funu bilip bilmediklerini ya da bilmeleri gerekip gerekmedi\u011fini tespit etmek, b\u00f6yle bir durum s\u00f6z konusu ise bu riski ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in makul \u00f6l\u00e7\u00fcler \u00e7er\u00e7evesinde ve sahip olduklar\u0131 yetkiler kapsam\u0131nda kendilerinden beklenen her \u015feyi yap\u0131p yapmad\u0131klar\u0131n\u0131 incelemek gerekir. Ancak \u00f6zellikle insan davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fclemezli\u011fi, \u00f6ncelikler ve kaynaklar de\u011ferlendirilerek yap\u0131lacak i\u015flemin veya y\u00fcr\u00fct\u00fclecek faaliyetin tercihi dikkate al\u0131narak pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck yetkililer \u00fczerine a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fck olu\u015fturacak \u015fekilde yorumlanmamal\u0131d\u0131r (al\u0131nt\u0131lanan ilkeler i\u00e7in bkz. T.A. [GK], B. No: 2017\/32974, 29\/9\/2021; Sad\u0131k Ko\u00e7ak ve di\u011ferleri, B. No: 2013\/841, 23\/1\/2014; Mehmet Kaya ve di\u011ferleri, B. No: 2013\/6979, 20\/5\/2015).<\/p>\n
14. Ba\u015fvuruya konu s\u00fcrece bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda 24 ya\u015f\u0131nda olan, daha \u00f6nce de su\u00e7 isnad\u0131yla hakk\u0131nda i\u015flem yap\u0131lan M.B.nin 9\/12\/2010 tarihinde uyu\u015fturucu ticareti su\u00e7lamas\u0131yla tutuklanarak ceza infaz kurumuna yerle\u015ftirildi\u011fi ve ertesi g\u00fcn \u00f6\u011flen saatlerinde intihar ederek hayat\u0131na son verdi\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
15. Ya\u015fam hakk\u0131 kapsam\u0131nda devletin ya\u015fam\u0131 tehlikeye girebilecek ki\u015filerin ya\u015fam\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in \u00f6ncelikle yeterli yasal ve idari bir \u00e7er\u00e7eve olu\u015fturmas\u0131 gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck ceza infaz kurumlar\u0131nda bulunan ki\u015filerin ya\u015fam ve sa\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Bu kapsamda ceza infaz kurumu yetkililerince yerine getirilecek kontrol ve denetim i\u015flemleri ile bu konuda al\u0131nacak di\u011fer tedbirlerin mevzuatta ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak d\u00fczenlendi\u011fi daha \u00f6nce Anayasa Mahkemesince tespit edilmi\u015ftir (Nejla \u00d6zer ve M\u00fcslim \u00d6zer, B. No: 2013\/3782, 21\/4\/2016, \u00a7\u00a7 74-89; Hilmi Moray, B. No: 2013\/3053, 21\/4\/2016, \u00a7\u00a7 25-36).<\/p>\n
16. Ya\u015fam hakk\u0131na ili\u015fkin koruma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn de\u011ferlendirilmesinde ilk etapta ele al\u0131nmas\u0131 gereken husus; somut olay\u0131n ger\u00e7ekle\u015fme bi\u00e7imi, olay\u0131 \u00e7evreleyen ko\u015fullar ve ba\u015fvurucular\u0131n ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc hususlar ba\u011flam\u0131nda Kurum yetkililerinin M.B.nin intihar riskini bilip bilmediklerinin veya bilmelerinin gerekip gerekmedi\u011finin (\u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik) saptanmas\u0131d\u0131r. Ard\u0131ndan riski bildikleri veya bilmeleri gerekti\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131lmas\u0131 h\u00e2linde de M.B.nin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve kendisine zarar vermemesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan makul olarak beklenebilecek etkin ve pratik tedbirleri al\u0131p almad\u0131klar\u0131 tespit edilmelidir.<\/p>\n
17. Kuruma al\u0131n\u0131rken M.B.nin v\u00fccudunda herhangi bir darp ve cebir bulgusu saptanmad\u0131\u011f\u0131 9\/12\/2010 tarihli genel adli muayene raporu ile sabittir. H\u00fck\u00fcml\u00fc\/Tutuklu Tan\u0131ma Formu’nda M.B.nin bek\u00e2r oldu\u011fu, daha \u00f6nce de su\u00e7 isnad\u0131yla hakk\u0131nda i\u015flem yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tespit edilmi\u015f ve fiziksel \u00f6zellik (bedensel engel, yara izi, d\u00f6vme vb.) olarak self mutilasyon (kendine zarar verme) durumu oldu\u011fu kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bununla birlikte Psikososyal De\u011ferlendirme Formu’nda M.B.nin aile ili\u015fkilerinin normal oldu\u011fu, Kurum ya\u015fam\u0131n\u0131 olumlu olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc, m\u00fczik, spor ve a\u011fa\u00e7 i\u015fleri ile ilgilendi\u011fi belirlenmi\u015ftir. Formda bu hususlara ek olarak M.B.nin iyimser, konu\u015fkan, d\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fck, giri\u015fken ve ger\u00e7ek\u00e7i dikkatinin yo\u011fun, belle\u011finin g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n
18. Kuruma yerle\u015ftirilme s\u0131ras\u0131nda yap\u0131lan tespit ile sosyal \u00e7al\u0131\u015fmac\u0131lar taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen formlardan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere M.B.nin psikolojik bir rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131, ba\u011f\u0131ml\u0131 oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde bir tespitin yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, ayr\u0131ca Kurumda olmas\u0131 nedeniyle a\u011f\u0131r bir huzursuzluk\/rahats\u0131zl\u0131k duyarak yard\u0131m talebinde\/yak\u0131nmada bulunmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Hatta M.B.nin Kurum ya\u015fam\u0131n\u0131 olumsuz olarak de\u011ferlendirmedi\u011fi, ilgi alanlar\u0131n\u0131 belirtti\u011fi, d\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fck, iyimser, giri\u015fken bir yap\u0131da oldu\u011fu izlenimi verdi\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Tan\u0131ma formunda self mutilasyon durumu tespit edilmekle birlikte bu duruma ili\u015fkin bir mental\/ruhsal rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu destekleyen ba\u015fkaca veri, tespit yer almad\u0131\u011f\u0131 gibi Genel Adli Muayene Formu’nda da v\u00fccudunda darp ve cebir izlenimi edinilmesine neden olacak bir bulgu tespit edilmedi\u011fi g\u00f6zlenmi\u015ftir.<\/p>\n
19. Otopsi raporuna g\u00f6re M.B.nin kan ve idrar \u00f6rneklerinde esrar etken maddesi tespit edilmi\u015ftir. Al\u0131nan ek bilirki\u015fi raporuna g\u00f6re esrar\u0131n Kuruma yerle\u015ftirilmeden \u00f6nce v\u00fccuda d\u00e2hil oldu\u011fu yorumunu getirmek m\u00fcmk\u00fcn olup Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k da bu y\u00f6nde bir de\u011ferlendirme yapm\u0131\u015ft\u0131r. Zira etken maddenin tespiti, uyu\u015fturucu al\u0131nd\u0131ktan sonra -yine bilirki\u015fi raporuna g\u00f6re- kan \u00f6rne\u011finde 3 ile 14 g\u00fcn, idrar \u00f6rne\u011finde ise 3 hafta gibi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bir ba\u015fka ifadeyle Kuruma yerle\u015ftirilirken M.B.nin uyu\u015fturucu kullan\u0131p kullanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespitinin-al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 tarihe g\u00f6re de\u011fi\u015fecek olmakla birlikte- kan \u00f6rne\u011fi al\u0131nsa dahi net \u015fekilde yap\u0131labilece\u011fi yorumunu getirmek \u00e7ok m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ayr\u0131ca Kuruma al\u0131nan herhangi bir mahpusun uyu\u015fturucu kulland\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde emare bulunmamas\u0131na kar\u015f\u0131n su\u00e7laman\u0131n niteli\u011fine ba\u011fl\u0131 olarak bu gibi testlerden ge\u00e7irilmesi gerekti\u011fi yorumunu getirmek, bunu ya\u015fam\u0131 koruma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc d\u00e2hilinde bir edim olarak g\u00f6rmek kamu makamlar\u0131na a\u015f\u0131r\u0131 bir k\u00fclfet y\u00fcklemek anlam\u0131na gelecektir. Kald\u0131 ki M.B.nin uyu\u015fturucu, a\u015f\u0131r\u0131 doz vb. nedenle \u00f6lmedi\u011fi a\u00e7\u0131k oldu\u011fu gibi uyu\u015fturucu etkisiyle intihar karar\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 tespitinde bulunmak da somut olay\u0131n ko\u015fullar\u0131nda m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n
20. Somut olay\u0131n ko\u015fullar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan M.B.nin Kuruma al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131n hemen ertesi g\u00fcn\u00fc intihar etti\u011finin de alt\u0131n\u0131n \u00e7izilmesi gerekir. Zira bu ko\u015ful ba\u011flam\u0131nda sosyal \u00e7al\u0131\u015fmac\u0131 gibi uzman ki\u015filer d\u00e2hil Kurum personelinin M.B.yi tan\u0131mak, g\u00f6zlemde bulunmak, olas\u0131 rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya \u015f\u00fcpheli h\u00e2lini irdelemek ad\u0131na f\u0131rsat bulaca\u011f\u0131 s\u00fcreye sahip oldu\u011fu de\u011ferlendirmesini yapmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bir ba\u015fka ifadeyle Kurum personeli i\u00e7in de M.B.nin intihar\u0131n\u0131n ani geli\u015fti\u011fi s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n
21. Di\u011fer taraftan k\u0131sa bir s\u00fcre de olsa Kurumda kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcre zarf\u0131nda M.B. psikolojik yard\u0131m veya herhangi bir konuda destek talebinde bulunmam\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca ba\u015fvuru formunda M.B.nin daha \u00f6nce psikolojik rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 oldu\u011funa, tedavi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcne ve\/veya daha \u00f6nce benzer \u015fekilde intihar giri\u015fiminde bulundu\u011funa dair somut veri ile desteklenen bir iddia da yer almamaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda Kuruma kabul\u00fc esnas\u0131nda yap\u0131lan self mutilasyon tespitinin de bu duruma ba\u011fl\u0131 bir rahats\u0131zl\u0131k\/risk te\u015fkil eden h\u00e2l oldu\u011funu destekleyen ba\u015fka bir tespit olmay\u0131\u015f\u0131, M.B.nin iyimser konu\u015fkan, d\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fck ki\u015filik yap\u0131s\u0131 ile tan\u0131mlanmas\u0131 ve olay\u0131 \u00e7evreleyen ko\u015fullar kar\u015f\u0131s\u0131nda riskin \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan tek ba\u015f\u0131na yeterli kabul edilmeyece\u011fi, tek ba\u015f\u0131na intihar eyleminin \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirli\u011fini sa\u011flayacak bir veri te\u015fkil etmedi\u011fi de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n
22. T\u00fcm bu hususlar birlikte ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda M.B.nin intihar ederek ya\u015fam\u0131na son vermesinin Kurum yetkilileri bak\u0131m\u0131ndan \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir olmad\u0131\u011f\u0131 ve koruma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ba\u011flam\u0131nda ya\u015fam hakk\u0131na y\u00f6nelik ihlal iddias\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun oldu\u011fu sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
23. Di\u011fer taraftan ya\u015fam hakk\u0131 \u015fik\u00e2yetler y\u00f6n\u00fcnden -yukar\u0131da belirtilen gerek\u00e7elerle a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun oldu\u011funun de\u011ferlendirilmesi nedeniyle- etkili yarg\u0131sal yolun t\u00fcketilmesi ba\u011flam\u0131nda ceza soru\u015fturmas\u0131 \u00fczerine ba\u015fvuru yap\u0131lmamas\u0131ndan ve tazminat davas\u0131 \u00fczerine ba\u015fvuruda bulunulmas\u0131ndan kaynakl\u0131 olarak ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmesi ko\u015fulunun yerine getirilip getirilmedi\u011fine veya bununla ba\u011flant\u0131l\u0131 di\u011fer kabul edilebilirlik kriterlerine ili\u015fkin bir de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131na gerek g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n
24. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle ba\u015fvurunun a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmas\u0131 nedeniyle kabul edilemez oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
III. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle;<\/p>\n
A. Ba\u015fvurunun niteli\u011fi gere\u011fi kamuya a\u00e7\u0131k belgelerde ba\u015fvurucular\u0131n kimli\u011finin RESEN G\u0130ZL\u0130 TUTULMASINA,<\/p>\n
B. Adli yard\u0131m talebinin KABUL\u00dcNE,<\/p>\n
C. Ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmas\u0131 nedeniyle KABUL ED\u0130LEMEZ OLDU\u011eUNA,<\/p>\n
D. 12\/1\/2011 tarihli ve 6100 say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 339. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca tahsil edilmesi ma\u011fduriyetine neden olaca\u011f\u0131ndan adli yard\u0131m talebi kabul edilen ba\u015fvurucular\u0131n yarg\u0131lama giderlerini \u00f6demekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA 12\/6\/2024 tarihinde OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verildi.<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi’nin 12\/6\/2024 tarihli ve 2020\/38081 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130 ANAYASA MAHKEMES\u0130 \u00a0 \u00a0 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR \u00a0 K.B. VE Y.B. BA\u015eVURUSU (Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2020\/38081) \u00a0 Karar Tarihi: 12\/6\/2024 R.G. Tarih ve Say\u0131: 8\/11\/2024-32716 \u00a0 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR RESEN G\u0130ZL\u0130L\u0130K KARARI VER\u0130LD\u0130 Ba\u015fkan : Basri BA\u011eCI \u00dcyeler : Engin YILDIRIM \u00a0 \u00a0 R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7 \u00a0 \u00a0 Kenan YA\u015eAR \u00a0 \u00a0 \u00d6mer \u00c7INAR Raport\u00f6r : Volkan \u00c7AKMAK Ba\u015fvurucular : 1. K.B. \u00a0 \u00a0 2. Y.B. Vekilleri : Av. \u0130brahim TOPCU \u00a0 I. BA\u015eVURUNUN \u00d6ZET\u0130 1. Ba\u015fvuru, ceza infaz kurumunda meydana gelen intihar vakas\u0131 nedeniyle ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir. 2. Ba\u015fvurucular\u0131n m\u00fc\u015fterek \u00e7ocuklar\u0131 olan M.B. Ankara 5. Sulh Ceza Mahkemesi karar\u0131 uyar\u0131nca, uyu\u015fturucu madde ticareti su\u00e7lamas\u0131yla 9\/12\/2010 tarihinde tutuklanarak Sincan L Tipi Ceza \u0130nfaz Kurumunda (Kurum) C1 Blok 1 No.lu ko\u011fu\u015fa ge\u00e7ici olarak yerle\u015ftirilmi\u015ftir. M.B. hakk\u0131nda Kuruma al\u0131n\u0131rken d\u00fczenlenen 9\/12\/2010 tarihli genel adli muayene raporunda darp ve cebir izi izlenimi veren bulguya rastlanmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. M.B. Kuruma yerle\u015ftirildi\u011fi tarih itibar\u0131yla 24 ya\u015f\u0131ndad\u0131r. Ayn\u0131 tarihlerde M.B.nin bulundu\u011fu ko\u011fu\u015fa ba\u015fka mahpuslar da ge\u00e7ici olarak yerle\u015ftirilmi\u015ftir. Kuruma al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn M.B. hakk\u0131nda d\u00fczenlenen H\u00fck\u00fcml\u00fc\/Tutuklu Tan\u0131ma Formu’nda M.B.nin bek\u00e2r oldu\u011fu, daha \u00f6nce de su\u00e7 isnad\u0131yla hakk\u0131nda i\u015flem yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015f; belirgin fiziksel \u00f6zellik (bedensel engel, yara izi, d\u00f6vme vb.) olarak self mutilasyon (intihar …<\/p>","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27,535],"tags":[],"class_list":["post-14474","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber","category-uncategorized-tr"],"acf":[],"yoast_head":"\n