T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019ndaki haks\u0131z rekabet ile ilgili h\u00fck\u00fcmlere genel olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00f6rnek olarak say\u0131lan haks\u0131z rekabet hallerinden olan aldat\u0131c\u0131 reklamlar, k\u00f6t\u00fcleme, kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011fa neden olma gibi haller elektronik ortamda da ger\u00e7ekle\u015febilmektedir.[1] Ayr\u0131ca elektronik ortamda ger\u00e7ek ortamda yer almayan ve haks\u0131z rekabet olu\u015fturan uygulamalar da s\u00f6z konusu olmaktad\u0131r.<\/p>\n
Elektronik ortamda haks\u0131z rekabet olu\u015fturan davran\u0131\u015flar hakk\u0131nda \u00f6zel bir d\u00fczenleme yoktur. Bu nedenle bu durumun T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nda, T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nda, S\u0131nai M\u00fclkiyet Kanunu\u2019nda ve Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu\u2019nda yer alan genel haks\u0131z rekabet h\u00fck\u00fcmleri i\u00e7erisinde de\u011ferlendirilmesi gerekmektedir.<\/p>\n
Elektronik i\u015flemlerde haks\u0131z rekabete neden olacak haller teknolojinin geli\u015fmesiyle \u00e7e\u015fitlilik arz etse de g\u00fcncel haks\u0131z rekabete sebep olan durumlar a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir.<\/p>\n
1- \u0130stenmeyen Elektronik Posta (Spam) G\u00f6ndermek Sureti \u0130le Haks\u0131z Rekabette Bulunma<\/p>\n
\u201cSpam\u201d kelimesi, ABD k\u00f6kenli bir kelimedir. \u00d6nceleri bilgisayarlar i\u00e7in hi\u00e7 kullan\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Sonralar\u0131 e-mail yolu ile kitlelere reklam yap\u0131lmas\u0131 ile birlikte kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130stenmeyen e-posta \u201cSpam\u201d ki\u015finin e-posta kutusuna iste\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda gelen e-postalar\u0131 ifade etmektedir. [2]<\/p>\n
\u201cSpam\u201d niteli\u011findeki e-postalar\u0131n elektronik posta kutular\u0131n\u0131 doldurmas\u0131na yol a\u00e7an ki\u015filere \u201cspammer\u201d denmektedir. Bu ki\u015filer e-posta adreslerini bir \u015fekilde[3] toplayarak bunlardan bir veri taban\u0131 olu\u015fturmakta ve bunlar\u0131 yine \u00fccret kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda satmaktad\u0131rlar. Spammerdan e-posta adreslerini sat\u0131n alan ki\u015filer genellikle ticari ama\u00e7larla hareket eden i\u015fletmelerdir.[4]<\/p>\n
Spam yoluyla g\u00f6nderilen reklamlar gerek t\u00fcketicilerin karar vermelerini gerekse rakipler a\u00e7\u0131s\u0131ndan ticari hayat\u0131n ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 olumsuz etkilemektedir. Spam ile haks\u0131z rekabet h\u00fck\u00fcmlerinin farkl\u0131 \u015fekillerde ihlali s\u00f6z konusu olabilir. Bunlardan birisi Spam g\u00f6ndererek reklam yapma durumunda reklamda aldat\u0131c\u0131 unsurlar\u0131n bulunmas\u0131 ve reklam yapan\u0131n da tacir olmas\u0131 halinde T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nun haks\u0131z rekabete ili\u015fkin TTK\u2019n\u0131n md. 55\/1-a,2 h\u00fckm\u00fc \u201cKendisi, ticari i\u015fletmesi, i\u015fletme i\u015faretleri, mallar\u0131, i\u015f \u00fcr\u00fcnleri, faaliyetleri, fiyatlar\u0131, stoklar\u0131, sat\u0131\u015f kampanyalar\u0131n\u0131n bi\u00e7imi ve i\u015f ili\u015fkileri hakk\u0131nda ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 veya yan\u0131lt\u0131c\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda bulunmak veya ayn\u0131 yollarla \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fiyi rekabette \u00f6ne ge\u00e7irmek,\u201d ve 55\/1-a,5 h\u00fckm\u00fc \u201cKendisini, mallar\u0131n\u0131, i\u015f \u00fcr\u00fcnlerini, faaliyetlerini, fiyatlar\u0131n\u0131, ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131, yan\u0131lt\u0131c\u0131, rakibini gereksiz yere k\u00f6t\u00fcleyici veya gereksiz yere onun tan\u0131nm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan yararlanacak \u015fekilde; ba\u015fkalar\u0131, mallar\u0131, i\u015f \u00fcr\u00fcnleri veya fiyatlar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak ya da \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fiyi benzer yollardan \u00f6ne ge\u00e7irmek,\u201d uygulama alan\u0131 bulacakt\u0131r.[5]<\/p>\n
\u015eartlar\u0131n olu\u015fmas\u0131 halinde spam al\u0131c\u0131s\u0131 olan ki\u015fi reklam\u0131 yapan aleyhine dava a\u00e7abilir. Ya da Spam\u2019in g\u00f6nderme teknikleri, rakiplere ve t\u00fcketicilere kar\u015f\u0131 \u201c\u00f6zellikle sald\u0131rgan\u201d haks\u0131z bir ticari y\u00f6ntem olu\u015fturuyorsa, bu durumda da Spam al\u0131c\u0131lar\u0131 TTK\u2019n\u0131n md. 55\/1-a,8 \u201cM\u00fc\u015fterinin karar verme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00f6zellikle sald\u0131rgan sat\u0131\u015f y\u00f6ntemleri ile s\u0131n\u0131rlamak,\u201d h\u00fckm\u00fcne dayanarak dava a\u00e7abilecektir. Madde gerek\u00e7esinde \u201c\u00f6zellikle sald\u0131rgan\u201d ibaresi \u201c\u00f6nemli olan sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n \u00f6zellik ta\u015f\u0131mas\u0131 ve muhatab\u0131n\u0131 adeta k\u00f6\u015feye s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131d\u0131r\u201d \u015feklinde a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Spam ile g\u00f6nderilen reklam\u0131n sald\u0131rgan reklam olarak de\u011ferlendirilmesi halinde ise, bu reklamlar d\u00fcr\u00fcstl\u00fck kural\u0131na uygun g\u00f6r\u00fclmeyece\u011fi i\u00e7in TTK\u2019n\u0131n 54. maddesinde yer alan genel h\u00fck\u00fcmlere dayanarak hukuki yollara ba\u015fvurulabilecektir. Ayr\u0131ca belirtmek gerekir ki, TTK madde 56\/3 h\u00fckm\u00fc uyar\u0131nca hukuki yollara ba\u015fvurma hakk\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan Spam al\u0131c\u0131s\u0131 dava a\u00e7abilece\u011fi gibi, t\u00fcketici \u00f6rg\u00fctleri de bu davalar\u0131 a\u00e7abilecektir.[6]<\/p>\n
2- Alan Adlar\u0131yla \u0130lgili Haks\u0131z Rekabet<\/p>\n
Alan ad\u0131, internet sitesinin ad\u0131 ve adresi olan teknolojik bir sembold\u00fcr. Alan ad\u0131 olmadan internet sitesine sadece IP (132.141.23.17 gibi) adresiyle ula\u015f\u0131labilir. Yani asl\u0131nda say\u0131lardan olu\u015fan IP adresleri alan ad\u0131 (domain name) ile simgesel olarak isimlendirilmi\u015ftir.[7]<\/p>\n
Ticari te\u015febb\u00fcsler, reklam amac\u0131yla markas\u0131n\u0131 ya da i\u015fletme ad\u0131n\u0131 alan ad\u0131 olarak se\u00e7ti\u011fi i\u00e7in, alan adlar\u0131n\u0131n reklam fonksiyonu oldu\u011funu s\u00f6ylemek de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.[8] Alan adlar\u0131n\u0131n reklam fonksiyonunun bulunmas\u0131 ticari te\u015febb\u00fcsler aras\u0131nda uyu\u015fmazl\u0131klara neden olmaktad\u0131r. Alan adlar\u0131yla ilgili sorunlar, marka hakk\u0131 ihlalleri ya da herhangi bir ad veya ticari ad\u0131n ihlali \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kabilmektedir. Bu durum da haks\u0131z rekabetin olu\u015fmas\u0131na sebebiyet verecektir.<\/p>\n
Bir alan ad\u0131, TTK md. 55\/1-a,4\u2019de yer alan; \u201cBa\u015fkas\u0131n\u0131n mallar\u0131, i\u015f \u00fcr\u00fcnleri, faaliyetleri veya i\u015fleri ile kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaya yol a\u00e7an \u00f6nlemler almak\u201d h\u00fckm\u00fc kapsam\u0131nda iltibasa neden oluyorsa haks\u0131z rekabete konu olabilecektir. Zira bir alan ad\u0131n\u0131n ba\u015fkas\u0131na ait marka, ticaret unvan\u0131 gibi ticari isimlerin kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7mas\u0131 veya kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 halinde, bu alan ad\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131 da haks\u0131z rekabet olu\u015fumuna sebebiyet verecektir.[9]<\/p>\n
Yarg\u0131tay karar\u0131na konu olan bir olayda davac\u0131 vekili, \u201c\u2026m\u00fcvekkilinin AKBANK hizmet markas\u0131 ile bankac\u0131l\u0131k hizmeti verdi\u011fini, internet alan\u0131nda da ODT\u00dc DNS y\u00f6netiminden ald\u0131\u011f\u0131 \u201cakbank.com.tr.\u201d domain ismi ile hizmetlerini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, daval\u0131n\u0131n da Atlas Online \u0130leti\u015fim Sistemleri A.\u015e.\u2019den ald\u0131\u011f\u0131 \u201cakbank. net\u201d domain ismi alt\u0131nda web sayfas\u0131 olu\u015fturdu\u011funu ve bu sayfan\u0131n bir y\u0131ll\u0131\u011f\u0131na kiraya verilece\u011fini ilan etti\u011fini, bu kullan\u0131m\u0131n m\u00fcvekkilinin ticari itibar\u0131n\u0131 zedeleyece\u011fini, yine kullan\u0131c\u0131 \u015fifrelerinin ele ge\u00e7irilebilece\u011fini, daval\u0131n\u0131n eyleminin TTK ve 556 say\u0131l\u0131 Markalar hakk\u0131ndaki KHK neye ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu\u2026\u201d ileri s\u00fcrerek haks\u0131z rekabet iddias\u0131nda bulunmu\u015ftur.[10] Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesi dava konusu talebi hakl\u0131 bulmakla birlikte gerek\u00e7eli karar\u0131nda alan ad\u0131n\u0131n kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaya yol a\u00e7mas\u0131 veya kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bulunmas\u0131ndan bahsetmemi\u015ftir. Ancak \u201cakbank.net\u201d alan ad\u0131n\u0131n iyi niyetli olarak kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u201cAkbank\u201d isminin tan\u0131nm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan yararlanmak d\u00fc\u015f\u00fcncesi ile hareket edildi\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
Bu durumda yine S\u0131nai M\u00fclkiyet Kanunu madde 7\/3-d kapsam\u0131nda tescilli bir markan\u0131n ayn\u0131s\u0131n\u0131 veya benzerini internet ortam\u0131nda ticari etki yaratacak bi\u00e7imde, alan ad\u0131, y\u00f6nlendirici kod, anahtar s\u00f6zc\u00fck veya benzeri bi\u00e7imlerde kullanan ki\u015finin fiilinin \u00f6nlenebilece\u011fi h\u00fckm\u00fc g\u00fcndeme gelebilir.<\/p>\n
Yine bu konu ile ilgili; cins (www.tulumpeyniri.com gibi) ve meslek (www.avukat.com.tr gibi) isimlerinin veya tan\u0131nm\u0131\u015f di\u011fer isimlerin alan ad\u0131 olarak kullan\u0131lmas\u0131 da haks\u0131z rekabet olu\u015fturmaktad\u0131r.[11]<\/p>\n
Son olarak; e\u011fer alan ad\u0131n\u0131 olu\u015fturan i\u015faret ya da s\u00f6zc\u00fckler genel kural niteli\u011findeki d\u00fcr\u00fcstl\u00fck kural\u0131na ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde kullan\u0131l\u0131yorsa, bu durumda TTK\u2019n\u0131n md. 55\/1 h\u00fckm\u00fcne dayanarak haks\u0131z rekabet iddias\u0131nda bulunmak da m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin; bir markay\u0131 karalay\u0131c\u0131 alan isminin al\u0131nmas\u0131 halinde de (\u201cbeko\u201d markas\u0131na ilave yaparak \u201cberbatbeko.com\u201d alan isminin kullan\u0131lmas\u0131) d\u00fcr\u00fcstl\u00fck kurallar\u0131na ayk\u0131r\u0131 olaca\u011f\u0131ndan haks\u0131z rekabet s\u00f6z konusu olmaktad\u0131r.<\/p>\n
3- Reklam Bantlar\u0131 (Banner) ve Pop-Up Reklamlar Yoluyla Haks\u0131z Rekabet<\/p>\n
Ba\u015fkalar\u0131na ait internet sitelerinde yer alan ve bu sitelerde genellikle bir bar ya da buton kullan\u0131larak yap\u0131lan reklam t\u00fcr\u00fcne reklam bantlar\u0131 \u201cBanner\u201d denir. Reklam bantlar\u0131 a\u00e7\u0131lan web penceresinin i\u00e7inde yer al\u0131r, pop-up gibi ayr\u0131 bir pencerede g\u00f6r\u00fcnmezler.[12] Pop-up reklamlar ya da k\u0131saca pop-up ise, genellikle zararl\u0131 i\u00e7eri\u011fe sahip olan ve ilanlara dikkat \u00e7ekmek amac\u0131yla olu\u015fturulan \u00e7evrimi\u00e7i reklamlar\u0131n bir t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Pop-up\u2019lar genellikle arama motoruna yap\u0131lan aramalardan internet kullan\u0131c\u0131s\u0131 hakk\u0131nda elde edilen bilgiler do\u011frultusunda harekete ge\u00e7er. Bu reklamlar genellikle reklam\u0131 g\u00f6stermek i\u00e7in aktif pencerenin alt\u0131na a\u00e7\u0131lan yeni pencerelerdir.<\/p>\n
Gerek pop-up\u2019larda gerekse de Banner \u015feklinde yap\u0131lan reklamlarda ba\u015fkas\u0131na ait bir markan\u0131n haklar\u0131n\u0131n ihlal edilip edilmedi\u011fi konusu da g\u00fcndeme gelmektedir. Bu durumda S\u0131nai M\u00fclkiyet Kanunu madde 7\/3-d kapsam\u0131nda tescilli bir markan\u0131n ayn\u0131s\u0131n\u0131 veya benzerini internet ortam\u0131nda ticari etki yaratacak bi\u00e7imde, alan ad\u0131, y\u00f6nlendirici kod, anahtar s\u00f6zc\u00fck veya benzeri bi\u00e7imlerde kullanan ki\u015finin fiilinin \u00f6nlenebilece\u011fi h\u00fckm\u00fc g\u00fcndeme gelmektedir.<\/p>\n
Ayr\u0131ca, T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nda yer alan haks\u0131z rekabete ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler ve T\u00fcketicinin Korunmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun\u2019un aldat\u0131c\u0131 reklamlara ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerinin de uygulama alan\u0131 bulmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.[13]<\/p>\n
Son olarak, s\u0131k bir \u015fekilde bu reklamlara maruz b\u0131rak\u0131lma halinin sald\u0131rgan reklam olarak de\u011ferlendirilmesi durumunda ise, bu reklamlar\u0131n d\u00fcr\u00fcstl\u00fck kural\u0131na ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle TTK\u2019n\u0131n 54. maddesine dayanarak hukuki yollara ba\u015fvurulabilir.<\/p>\n
4- \u0130li\u015fim (Link) ve \u00c7er\u00e7eveleme (Framing) Yoluyla Haks\u0131z Rekabet<\/p>\n
Bir te\u015febb\u00fcs, internet sitesinde reklam vermek amac\u0131yla ba\u015fka sitelere ba\u011flant\u0131lar verebilir. \u201cLink\u201d, ba\u015fka bir internet sitesini a\u00e7mak i\u00e7in kullan\u0131c\u0131n\u0131n taray\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 tan\u0131mlayan web sayfas\u0131n\u0131n program\u0131nda yer alan komuttur. \u201cFraming\u201d ise bir veya daha fazla farkl\u0131 adresleri i\u00e7eren unsurlar\u0131n bir web sayfas\u0131nda g\u00f6r\u00fcnmesine olanak sa\u011flar.<\/p>\n
Her ne kadar bu t\u00fcr linklerin ve framelerin teknik olarak \u00f6nlenme imk\u00e2n\u0131 bulunmakta ise de web sayfas\u0131 sahibinin bu \u00f6nlemleri almam\u0131\u015f olmas\u0131, yap\u0131lan link ve framelere izin verdi\u011fi anlam\u0131na da gelmemelidir. Zira kimse herhangi bir hakk\u0131n\u0131 kullanmaya zorlanamaz.<\/p>\n
Link ve frame kullan\u0131larak akla gelen iki farkl\u0131 haks\u0131z rekabet hali s\u00f6z konusu olabilir. Bunlardan ilki; bir internet sitesinde yer alan link ho\u015f olmayan kullan\u0131mlarla birlikte yer al\u0131yorsa marka veya te\u015febb\u00fcs i\u00e7in k\u00f6t\u00fc bir imaj do\u011furacakt\u0131r ki bu durum, d\u00fcr\u00fcst olmayan, haks\u0131z ve hukuka ayk\u0131r\u0131 bir davran\u0131\u015f olu\u015fturaca\u011f\u0131ndan ilgilinin ticari itibar\u0131 zarar g\u00f6recektir. Zarar g\u00f6ren taraf, TTK\u2019n\u0131n md. 55\/1-a,1 \u201cBa\u015fkalar\u0131n\u0131 veya onlar\u0131n mallar\u0131n\u0131, i\u015f \u00fcr\u00fcnlerini, fiyatlar\u0131n\u0131, faaliyetlerini veya ticari i\u015flerini yanl\u0131\u015f, yan\u0131lt\u0131c\u0131 veya gereksiz yere incitici a\u00e7\u0131klamalarla k\u00f6t\u00fclemek,\u201d h\u00fckm\u00fcne dayanarak haks\u0131z rekabete ili\u015fkin hukuki yollara ba\u015fvurabilecektir.[14] \u0130kincisi ise; bir te\u015febb\u00fcs, kendi internet sitesinde, do\u011frudan rakibi olan bir di\u011fer i\u015fletmenin fiyatlar\u0131ndan s\u00f6z ederek kendi mal ve hizmetleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131rsa (\u00f6rne\u011fin; n11.com sitesi Puma marka ayakkab\u0131y\u0131 kendi sitesinden ald\u0131\u011f\u0131 link ile fiyat\u0131n\u0131 da g\u00f6stererek bizde daha ucuz mesaj\u0131 veriyorsa), TTK\u2019n\u0131n md. 55\/1-a,5 h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re; \u201ckendisini, mallar\u0131n\u0131, i\u015f \u00fcr\u00fcnlerini, faaliyetlerini, fiyatlar\u0131n\u0131, ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131, yan\u0131lt\u0131c\u0131, rakibini gereksiz yere k\u00f6t\u00fcleyici veya gereksiz yere onun tan\u0131nm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan yararlanacak \u015fekilde; ba\u015fkalar\u0131, mallar\u0131, i\u015f \u00fcr\u00fcnleri veya fiyatlar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak ya da \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fiyi benzer yollardan \u00f6ne ge\u00e7irmek\u201d haks\u0131z rekabetin olu\u015fmas\u0131na sebebiyet verecektir.[15]<\/p>\n
5- Y\u00f6nlendirici Kod (Meta-tag) Yoluyla Haks\u0131z Rekabet<\/p>\n
\u201cMeta-tag\u201d, bir web sitesinin HTML kodunu, web sitesinin kapsam\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131fland\u0131rmak i\u00e7in internet arama motoruna yerle\u015ftirilen anahtar kelimedir. Meta-tag, web sitesi i\u00e7inde kendili\u011finden g\u00f6r\u00fcnmemektedir. Ancak belli bir anahtar kelimeyi i\u00e7eren t\u00fcm web sitelerini tarayan Google, yandex vb. arama motorlar\u0131 meta-tag ile o siteyi bulmakta ve listelemektedir.[16]<\/p>\n
Bu konu ile ilgili en \u00f6nemli sorun; marka sahiplerinin, internet ortam\u0131nda markalar\u0131n\u0131n meta-tag olarak izinsiz bir \u015fekilde kullan\u0131m\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015fabilmeleridir ki bu durum da s\u00f6z konusu markalar aleyhine haks\u0131z rekabet olu\u015fturacakt\u0131r.[17]<\/p>\n
Bu konu yurtd\u0131\u015f\u0131ndaki mahkemeler taraf\u0131ndan da de\u011fi\u015fik olaylarda irdelenmi\u015ftir. Mesela Danimarka\u2019da verilmi\u015f bir karara konu olan olayda; Melitta Grubu\u2019nu arayan internet kullan\u0131c\u0131lar\u0131, meta-taging usul\u00fcyle bir kahve filtre torbalar\u0131 imal eden firma taraf\u0131ndan \u201cMelitta\u201d ismi ile kendi sitelerine \u00e7ekilmektedir. Burada d\u00fcr\u00fcstl\u00fck kural\u0131na ayk\u0131r\u0131 bir \u015fekilde bu grubu arayan kimselerin firman\u0131n sayfas\u0131na \u00e7ekildi\u011fine karar verilmi\u015ftir. Bir ba\u015fka olayda ise Mannheim\u2019da oturan ve tescilli markas\u0131n\u0131 arama motorlar\u0131na veren davac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na 10 adet web sayfas\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Davac\u0131 ile ayn\u0131 i\u015fi yapan ve davac\u0131ya ait tescilli markay\u0131 kullanan daval\u0131n\u0131n Markalar Kanunu ve Haks\u0131z Rekabet Kanunu\u2019na ayk\u0131r\u0131 hareket etti\u011fine karar verilmi\u015ftir.[18]<\/p>\n
6- Adwords Reklamlar Yoluyla Haks\u0131z Rekabet<\/p>\n
Google gibi arama motorlar\u0131, \u201cSponsore Edilmi\u015f Ba\u011flant\u0131lar\u201d \u015feklinde haz\u0131rlanm\u0131\u015f \u201cAdwords\u201d ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi ve reklam verenlerin reklamlar\u0131n\u0131, aramada kullan\u0131lan kavramlarla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak kullan\u0131c\u0131lara g\u00f6steren bir sistem kullanmaktad\u0131r. \u201cAdwords\u201d, internet arama motorlar\u0131n\u0131n temel gelir kayna\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.[19]<\/p>\n
Adwords reklamlar ile ba\u015fkas\u0131n\u0131n tescilli olan\/olmayan markas\u0131, i\u015faretleri ve ticaret unvan\u0131 kullan\u0131larak onun tan\u0131nm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan yararlanma veya ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 veya yan\u0131lt\u0131c\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda bulunma s\u00f6z konusu ise, bu reklamlar haks\u0131z rekabete sebep olabilecektir. Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesi bir karar\u0131nda; \u201cGoogle arama motorunda Google AdWords isimli sistemdeki daval\u0131n\u0131n www.i…com olan ad\u0131 t\u0131kland\u0131\u011f\u0131nda ve p… s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc arand\u0131\u011f\u0131nda daval\u0131n\u0131n reklam sitesine ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131, p… ibaresinin davac\u0131 ad\u0131na tescilli marka ibaresi oldu\u011fu ve bilgisayar kullan\u0131c\u0131lar\u0131 olan t\u00fcketicilerin davac\u0131 ve daval\u0131n\u0131n ayn\u0131 alanda i\u015ftigal etmeleri sebebiyle davac\u0131n\u0131n markas\u0131 ile daval\u0131n\u0131n sitesine ve reklamlar\u0131na ula\u015fmas\u0131 sebebiyle kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n ve dolay\u0131s\u0131yla iltibas\u0131n olaca\u011f\u0131, bu halde de davac\u0131 markas\u0131n\u0131n daval\u0131 taraf\u00e7a haks\u0131z olarak kullan\u0131lmak suretiyle markaya tecav\u00fczde bulundu\u011fu\u201d sonucuna varm\u0131\u015ft\u0131r.[20]<\/p>\n
Belirtmek gerekir ki, bu t\u00fcr haks\u0131z rekabet eylemlerinde reklamlar\u0131n kullan\u0131c\u0131da olu\u015fturdu\u011fu izlenime bak\u0131lmal\u0131d\u0131r. Kullan\u0131c\u0131, arama sonucu \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kan sayfada hangi linkin hangi firmaya ait oldu\u011funu anlayabiliyorsa, TTK\u2019n\u0131n md. 55\/1-a,2 h\u00fckm\u00fcne dayanarak adwords reklamlarda ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 veya yan\u0131lt\u0131c\u0131 a\u00e7\u0131klamalar\u0131n bulundu\u011fu veya TTK\u2019n\u0131n md. 55\/1-a,5 h\u00fckm\u00fcne dayanarak ba\u015fkas\u0131n\u0131n tescilli olmayan markas\u0131, i\u015faretleri ve ticaret unvan\u0131 kullan\u0131larak onun tan\u0131nm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan yararlanman\u0131n s\u00f6z konusu oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde olas\u0131 bir iddia yerinde say\u0131lmayacakt\u0131r.[21]<\/p>\n
7- Sosyal Payla\u015f\u0131m Siteleri Yoluyla Haks\u0131z Rekabet <\/p>\n
Sosyal payla\u015f\u0131m siteleri (Twitter, Youtube, Instagram ve Facebook vb.) \u00f6z\u00fcnde reklam yapan ticaret \u015firketleridir. \u0130nternet ve bili\u015fim teknolojisinin verdi\u011fi imk\u00e2nlar\u0131 kullanarak, kullan\u0131c\u0131lar\u0131na ticari te\u015febb\u00fcslerin reklamlar\u0131n\u0131 yapmaktad\u0131r.[22] Ancak bu reklamlar\u0131 yaparken, bir reklam \u015firketinin uymas\u0131 gereken kurallara uymadan bunu ger\u00e7ekle\u015ftirmektedir. \u00d6rne\u011fin, internette reklam yapan reklam \u015firketleri, 5651 say\u0131l\u0131 \u0130nternet Ortam\u0131nda Yap\u0131lan Yay\u0131nlar\u0131n D\u00fczenlenmesi ve Bu Yay\u0131nlar Yoluyla \u0130\u015flenen Su\u00e7larla M\u00fccadele Edilmesi Hakk\u0131nda Kanun h\u00fck\u00fcmlerine tabi oldu\u011fu h\u00e2lde, an\u0131lan sosyal payla\u015f\u0131m siteleri bu kanun h\u00fck\u00fcmlerini dolanarak i\u015f yapmaktad\u0131r. Bu durum ise reklam \u015firketleri bak\u0131m\u0131ndan haks\u0131z rekabet te\u015fkil etmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrk Ticaret Kanunu madde 55\/1-e h\u00fckm\u00fcnde yer alan; \u201c\u0130\u015f \u015fartlar\u0131na uymamak; \u00f6zellikle kanun veya s\u00f6zle\u015fmeyle, rakiplere de y\u00fcklenmi\u015f olan veya bir meslek dal\u0131nda veya \u00e7evrede ola\u011fan olan i\u015f \u015fartlar\u0131na uymayanlar d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011fe ayk\u0131r\u0131 davranm\u0131\u015f olur.\u201d d\u00fczenlemesi bu durumu haks\u0131z rekabet hali olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131karmaktad\u0131r.[23]<\/p>\n
Sosyal payla\u015f\u0131m sitelerinin kendilerinin haks\u0131z rekabet te\u015fkil etmesinin yan\u0131nda i\u00e7eriklerinin de kontrol edilememesi haks\u0131z rekabete neden olmaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda bir ticari te\u015febb\u00fcs \u00f6rne\u011fin sosyal payla\u015f\u0131m sitelerinde viral reklamlarla rakiplerini k\u00f6t\u00fclemesi veya \u00fcr\u00fcn incelemesi ad\u0131 alt\u0131nda yap\u0131lan videolarla haks\u0131z olarak rakiplerinin k\u00f6t\u00fclemesi hali de haks\u0131z rekabete \u00f6rnek verilebilir. Yine sosyal payla\u015f\u0131m sitelerinde \u00e7ok takip\u00e7ili hesaplara verilen benzer i\u00e7erikler de haks\u0131z rekabet te\u015fkil edecektir.<\/p>\n
8- Cep Telefonlar\u0131na Gelen Reklam Mesajlar\u0131n\u0131n (SMS) Haks\u0131z Rekabet Olu\u015fturmas\u0131<\/p>\n
7 Nisan 2016 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 6698 say\u0131l\u0131 Ki\u015fisel Verilerin Korunmas\u0131 Kanunu\u2019nun (KVKK) uyum s\u00fcrecinin sona ermesinden itibaren (07.04.2018) cep telefonlar\u0131na s\u00fcrekli gelen reklam ve kampanya mesajlar\u0131 azalm\u0131\u015fsa da hukuk davalar\u0131nda hala g\u00fcncelli\u011fini korumaktad\u0131r. S\u00f6z konusu olan 7 Nisan 2018 tarihinden \u00f6nce TTK madde 55\/1-a-8 bendi \u201cM\u00fc\u015fterinin karar verme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00f6zellikle sald\u0131rgan sat\u0131\u015f y\u00f6ntemleri ile s\u0131n\u0131rlamak,\u201d kapsam\u0131na girecek derecede ticari te\u015febb\u00fcsler taraf\u0131ndan s\u00fcrekli olarak g\u00f6nderilen reklam ve kampanya mesajlar\u0131 da haks\u0131z rekabet te\u015fkil etmektedir.<\/p>\n
Uyum s\u00fcrecinin bitiminden \u00f6nceki d\u00f6nemde s\u00f6z konusu bu mesajlar\u0131n sonuna b\u0131rak\u0131lan BTK taraf\u0131ndan belirlenen kodlar (B102 gibi) vas\u0131tas\u0131yla mesaj al\u0131m\u0131 durdurabiliyorken 6698 say\u0131l\u0131 KVKK ile art\u0131k t\u00fcketicilerden yasal izinleri alabilmek i\u00e7in mesaj (SMS) ile onay linkleri g\u00f6nderiliyor. Linklerde yeni \u00fcyelik s\u00f6zle\u015fmeleri ve bunun “kabul” edilebildi\u011fi onay se\u00e7enekleri yer al\u0131yor. E\u011fer m\u00fc\u015fteri bu s\u00f6zle\u015fmeyi onaylamazsa, i\u015fletmenin m\u00fc\u015fterisine ait verileri silmesi ve \u00fcyeli\u011fini\/aboneli\u011fini sonland\u0131rmas\u0131 gerekiyor. S\u00f6zle\u015fmenin onaylanmas\u0131 halinde ise t\u00fcketicileri yine taciz edecek derecede \u201csald\u0131rgan\u201d bir \u015fekilde reklam ve kampanya mesajlar\u0131n\u0131n gelme riski olacak ki bu durumda yukar\u0131da da bahsetti\u011fimiz gibi TTK madde 55\/1-a-8 kapsam\u0131nda haks\u0131z rekabet olu\u015fabilsin. Zira burada s\u00f6zle\u015fme h\u00fcrriyetini a\u015fan ve bask\u0131 arac\u0131 haline gelen bir durum s\u00f6z konusudur.<\/p>\n
9- Sonu\u00e7<\/p>\n
Bu \u00e7al\u0131\u015fma, elektronik ortamda ortaya \u00e7\u0131kan haks\u0131z rekabet t\u00fcrlerini \u00f6zet mahiyetinde ele almakta ve dijital mecralarda uygulanan \u00e7e\u015fitli rekabet ihlallerini T\u00fcrk hukuk sisteminde yer alan d\u00fczenlemeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda incelemektedir. Banner, pop-up, meta-tag, adwords, framing, sosyal medya platformlar\u0131 ve k\u0131sa mesaj yoluyla ger\u00e7ekle\u015ftirilen uygulamalar, klasik haks\u0131z rekabet kavramlar\u0131n\u0131n dijital boyutunu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir.<\/p>\n
Dijitalle\u015fmenin etkisiyle, pazarlama ve reklamc\u0131l\u0131k alan\u0131ndaki tekniklerin geli\u015fmesi, rekabet hukukunun da ayn\u0131 h\u0131zda d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ge\u00e7irmesini zorunlu k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle arama motorlar\u0131nda ba\u015fkas\u0131na ait markalar\u0131n anahtar kelime olarak kullan\u0131lmas\u0131, yan\u0131lt\u0131c\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 reklamlar, izinsiz veri kullan\u0131m\u0131 ve sald\u0131rgan dijital pazarlama teknikleri gibi uygulamalar, pazarda yapay avantajlar do\u011furarak adil rekabeti zedelemektedir.<\/p>\n
Ayr\u0131ca sosyal medya platformlar\u0131n\u0131n klasik reklam d\u00fczenlemelerinin d\u0131\u015f\u0131nda kalma \u00e7abas\u0131, sekt\u00f6rde ciddi e\u015fitsizlikler yaratmakta ve \u00f6zellikle yerel reklam akt\u00f6rleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan dezavantaj olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu durum, TTK m. 55\/1-e h\u00fckm\u00fc kapsam\u0131nda, i\u015f \u015fartlar\u0131na ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil ederek haks\u0131z rekabetin bir ba\u015fka boyutunu ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak, elektronik ortamdaki haks\u0131z rekabet eylemlerinin tespiti ve \u00f6nlenmesi yaln\u0131zca mevcut hukuki d\u00fczenlemelerin etkin \u015fekilde uygulanmas\u0131na de\u011fil, ayn\u0131 zamanda yeni teknolojilere uygun normatif \u00e7er\u00e7evelerin geli\u015ftirilmesine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu kapsamda, \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z uygulay\u0131c\u0131lar i\u00e7in bilgi notu mahiyetinde genel bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 sunmay\u0131 hedeflemektedir.<\/p>\n
Sayg\u0131 ile,<\/p>\n
Av. Abdullah Gevher \u2013 Av. B\u00fc\u015fra Gevher<\/p>\n
————–<\/p>\n
[1]OKAN, Neval; \u201cA\u011f Reklamlar\u0131 ve Haks\u0131z Rekabet\u201d, Se\u00e7kin Yay., Ankara 2011, s. 39.<\/p>\n
[2] BOZKURT Y\u00dcKSEL, Arma\u011fan Ebru; \u201cElektronik Ortamda Haks\u0131z Rekabet\u201d, TAAD, Y\u0131l:5, Say\u0131:18 (Temmuz 2014), s. 95.<\/p>\n
[3] \u201cSpammer, e-posta adreslerini de\u011fi\u015fik yollarla \u00f6\u011frenmektedir. Bunlar, forum siteleri, posta listeleri, haber gruplar\u0131, forward e-postalar, web siteleri, a\u00e7\u0131k listelemeler, sohbet odalar\u0131, android oyunlar ve spammerlar\u0131n posta listelerine \u00fcye olmalar\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n
[4] \u00d6ZD\u0130LEK Ali Osman, \u201c\u0130nternet ve Hukuk\u201d, Papatya Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, \u0130stanbul 2002, s. 153.<\/p>\n
[5] MEM\u0130\u015e Tekin, \u201cHukuki A\u00e7\u0131dan Kitlelere E-Posta G\u00f6nderilmesi\u201d, Atat\u00fcrk \u00dcniversitesi Erzincan Hukuk Fak\u00fcltesi<\/p>\n
Dergisi, C.V, S.1-4, Y. 2001, s. 441.<\/p>\n
[6] BOSNALI, \u00d6zge- \u00d6Z\u00c7EL\u0130K, B\u00fc\u015fra; \u201c\u0130nternet Ortam\u0131nda Haks\u0131z Rekabet\u201d, s. 53.<\/p>\n
[7] BOZBEL Sava\u015f, \u201c\u0130nternet Alan Ad\u0131 (Domain Name) M\u00fcracaat ve Tescil Uygulamalar\u0131-D\u00fcnyadaki Uygulamalar E\u015fli\u011finde T\u00fcrkiye Uygulamas\u0131n\u0131n De\u011ferlendirilmesi\u201d, Mevzuat Dergisi, Y\u0131l 8, S.92, A\u011fustos 2005, s. 1. http:\/\/www.mevzuatdergisi.com\/2005\/08a\/01.htm<\/p>\n
[8] OKAN, Neval; \u201cA\u011f Reklamlar\u0131 ve Haks\u0131z Rekabet\u201d, s. 92.<\/p>\n
[9]OKAN, Neval; \u201cA\u011f Reklamlar\u0131 ve Haks\u0131z Rekabet\u201d, s. 98.<\/p>\n
[10]Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesi E. 2004\/4412 K. 2005\/769 T. 7.2.2005 karar\u0131.<\/p>\n
[11]CAN, Mustafa- MEM\u0130\u015e, Tekin; \u201cElektronik Ortamda Haks\u0131z Rekabet Halleri\u201d, https:\/\/www.mevzuatdergisi.com\/2004\/09a\/04.htm#_ftn123 (Eri\u015fim Tarihi:14.05.2018)<\/p>\n
[12] OKAN, Neval; \u201cA\u011f Reklamlar\u0131 ve Haks\u0131z Rekabet\u201d, s. 134.<\/p>\n
[13] OKAN, Neval; \u201cA\u011f Reklamlar\u0131 ve Haks\u0131z Rekabet\u201d, s. 137.<\/p>\n
[14] BOSNALI, \u00d6zge- \u00d6Z\u00c7EL\u0130K, B\u00fc\u015fra; \u201c\u0130nternet Ortam\u0131nda Haks\u0131z Rekabet\u201d, s. 57.<\/p>\n
[15] \u00d6ZD\u0130LEK, Ali Osman; \u201cWeb Sitelerinde \u00c7er\u00e7eveleme (Framing) Teknolojisi ve Getirdi\u011fi Yasal Problemlere<\/p>\n
K\u0131sa Bir Bak\u0131\u015f\u201d, Montreal 2002, http:\/\/teknolojihukuku.blogspot.com.tr\/2007\/01\/web-sitelerinde-ereveleme-framing.html<\/p>\n
[16] OKAN, Neval; \u201cA\u011f Reklamlar\u0131 ve Haks\u0131z Rekabet\u201d, s. 137.<\/p>\n
[17] \u00d6ZD\u0130LEK Ali Osman, \u201c\u0130nternet ve Hukuk\u201d, Papatya Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, \u0130stanbul 2002, s. 204-205.<\/p>\n
[18] CAN, Mustafa- MEM\u0130\u015e, Tekin; \u201cElektronik Ortamda Haks\u0131z Rekabet Halleri\u201d, https:\/\/www.mevzuatdergisi.com\/2004\/09a\/04.htm#_ftn218<\/p>\n
[19] MEM\u0130\u015e Tekin \/ BOZBEL, Sava\u015f, \u201cMarka ve Haks\u0131z Rekabet Hukuku Bak\u0131m\u0131ndan Adwords Reklamlar\u201d, e-akademi Hukuk, Ekonomi ve Siyasal Bilimler Ayl\u0131k \u0130nternet Dergisi, Kas\u0131m 2008, s. 81. http:\/\/www.e-akademi.org\/incele.asp?konu=MARKA%20VE%20HAKSIZ%20REKABET%20HUKUKU%20BAKIMINDAN%20ADWORDS%20REKLAMLAR&kimlik=1227080164&url=makaleler\/tmemis-sbozbel-1.htm<\/p>\n
[20] Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesi E. 2012\/12304 K. 2013\/14141 T. 3.7.2013 karar\u0131.<\/p>\n
[21] ERD\u0130L, Engin; \u201cHaks\u0131z Rekabet Hukuku\u201d, \u0130stanbul, Vedat Yay., 2012, s. 309.<\/p>\n
[22] SEVEN, Vural; \u201cSosyal Payla\u015f\u0131m Sitelerinin Haks\u0131z Rekabet Kar\u015f\u0131s\u0131ndaki Durumu\u201d, Dokuz Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Dergisi, C. 16, \u00d6zel Say\u0131 2014, s. 3343-3350 (Bas\u0131m Y\u0131l\u0131: 2015), s. 3347.<\/p>\n
[23] SEVEN, Vural; s. 3347.<\/p>\n
\u200bT\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019ndaki haks\u0131z rekabet ile ilgili h\u00fck\u00fcmlere genel olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00f6rnek olarak say\u0131lan haks\u0131z rekabet hallerinden olan aldat\u0131c\u0131 reklamlar, k\u00f6t\u00fcleme, kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011fa neden olma gibi haller elektronik ortamda da ger\u00e7ekle\u015febilmektedir.[1] Ayr\u0131ca elektronik ortamda ger\u00e7ek ortamda yer almayan ve haks\u0131z rekabet olu\u015fturan uygulamalar da s\u00f6z konusu olmaktad\u0131r.<\/p>\n
Elektronik ortamda haks\u0131z rekabet olu\u015fturan davran\u0131\u015flar hakk\u0131nda \u00f6zel bir d\u00fczenleme yoktur. Bu nedenle bu durumun T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nda, T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nda, S\u0131nai M\u00fclkiyet Kanunu\u2019nda ve Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu\u2019nda yer alan genel haks\u0131z rekabet h\u00fck\u00fcmleri i\u00e7erisinde de\u011ferlendirilmesi gerekmektedir.<\/p>\n
Elektronik i\u015flemlerde haks\u0131z rekabete neden olacak haller teknolojinin geli\u015fmesiyle \u00e7e\u015fitlilik arz etse de g\u00fcncel haks\u0131z rekabete sebep olan durumlar a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir.<\/p>\n
1- \u0130stenmeyen Elektronik Posta (Spam) G\u00f6ndermek Sureti \u0130le Haks\u0131z Rekabette Bulunma<\/p>\n
\u201cSpam\u201d kelimesi, ABD k\u00f6kenli bir kelimedir. \u00d6nceleri bilgisayarlar i\u00e7in hi\u00e7 kullan\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Sonralar\u0131 e-mail yolu ile kitlelere reklam yap\u0131lmas\u0131 ile birlikte kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130stenmeyen e-posta \u201cSpam\u201d ki\u015finin e-posta kutusuna iste\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda gelen e-postalar\u0131 ifade etmektedir. [2]<\/p>\n
\u201cSpam\u201d niteli\u011findeki e-postalar\u0131n elektronik posta kutular\u0131n\u0131 doldurmas\u0131na yol a\u00e7an ki\u015filere \u201cspammer\u201d denmektedir. Bu ki\u015filer e-posta adreslerini bir \u015fekilde[3] toplayarak bunlardan bir veri taban\u0131 olu\u015fturmakta ve bunlar\u0131 yine \u00fccret kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda satmaktad\u0131rlar. Spammerdan e-posta adreslerini sat\u0131n alan ki\u015filer genellikle ticari ama\u00e7larla hareket eden i\u015fletmelerdir.[4]<\/p>\n
Spam yoluyla g\u00f6nderilen reklamlar gerek t\u00fcketicilerin karar vermelerini gerekse rakipler a\u00e7\u0131s\u0131ndan ticari hayat\u0131n ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 olumsuz etkilemektedir. Spam ile haks\u0131z rekabet h\u00fck\u00fcmlerinin farkl\u0131 \u015fekillerde ihlali s\u00f6z konusu olabilir. Bunlardan birisi Spam g\u00f6ndererek reklam yapma durumunda reklamda aldat\u0131c\u0131 unsurlar\u0131n bulunmas\u0131 ve reklam yapan\u0131n da tacir olmas\u0131 halinde T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nun haks\u0131z rekabete ili\u015fkin TTK\u2019n\u0131n md. 55\/1-a,2 h\u00fckm\u00fc \u201cKendisi, ticari i\u015fletmesi, i\u015fletme i\u015faretleri, mallar\u0131, i\u015f \u00fcr\u00fcnleri, faaliyetleri, fiyatlar\u0131, stoklar\u0131, sat\u0131\u015f kampanyalar\u0131n\u0131n bi\u00e7imi ve i\u015f ili\u015fkileri hakk\u0131nda ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 veya yan\u0131lt\u0131c\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda bulunmak veya ayn\u0131 yollarla \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fiyi rekabette \u00f6ne ge\u00e7irmek,\u201d ve 55\/1-a,5 h\u00fckm\u00fc \u201cKendisini, mallar\u0131n\u0131, i\u015f \u00fcr\u00fcnlerini, faaliyetlerini, fiyatlar\u0131n\u0131, ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131, yan\u0131lt\u0131c\u0131, rakibini gereksiz yere k\u00f6t\u00fcleyici veya gereksiz yere onun tan\u0131nm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan yararlanacak \u015fekilde; ba\u015fkalar\u0131, mallar\u0131, i\u015f \u00fcr\u00fcnleri veya fiyatlar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak ya da \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fiyi benzer yollardan \u00f6ne ge\u00e7irmek,\u201d uygulama alan\u0131 bulacakt\u0131r.[5]<\/p>\n
\u015eartlar\u0131n olu\u015fmas\u0131 halinde spam al\u0131c\u0131s\u0131 olan ki\u015fi reklam\u0131 yapan aleyhine dava a\u00e7abilir. Ya da Spam\u2019in g\u00f6nderme teknikleri, rakiplere ve t\u00fcketicilere kar\u015f\u0131 \u201c\u00f6zellikle sald\u0131rgan\u201d haks\u0131z bir ticari y\u00f6ntem olu\u015fturuyorsa, bu durumda da Spam al\u0131c\u0131lar\u0131 TTK\u2019n\u0131n md. 55\/1-a,8 \u201cM\u00fc\u015fterinin karar verme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00f6zellikle sald\u0131rgan sat\u0131\u015f y\u00f6ntemleri ile s\u0131n\u0131rlamak,\u201d h\u00fckm\u00fcne dayanarak dava a\u00e7abilecektir. Madde gerek\u00e7esinde \u201c\u00f6zellikle sald\u0131rgan\u201d ibaresi \u201c\u00f6nemli olan sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n \u00f6zellik ta\u015f\u0131mas\u0131 ve muhatab\u0131n\u0131 adeta k\u00f6\u015feye s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131d\u0131r\u201d \u015feklinde a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Spam ile g\u00f6nderilen reklam\u0131n sald\u0131rgan reklam olarak de\u011ferlendirilmesi halinde ise, bu reklamlar d\u00fcr\u00fcstl\u00fck kural\u0131na uygun g\u00f6r\u00fclmeyece\u011fi i\u00e7in TTK\u2019n\u0131n 54. maddesinde yer alan genel h\u00fck\u00fcmlere dayanarak hukuki yollara ba\u015fvurulabilecektir. Ayr\u0131ca belirtmek gerekir ki, TTK madde 56\/3 h\u00fckm\u00fc uyar\u0131nca hukuki yollara ba\u015fvurma hakk\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan Spam al\u0131c\u0131s\u0131 dava a\u00e7abilece\u011fi gibi, t\u00fcketici \u00f6rg\u00fctleri de bu davalar\u0131 a\u00e7abilecektir.[6]<\/p>\n
2- Alan Adlar\u0131yla \u0130lgili Haks\u0131z Rekabet<\/p>\n
Alan ad\u0131, internet sitesinin ad\u0131 ve adresi olan teknolojik bir sembold\u00fcr. Alan ad\u0131 olmadan internet sitesine sadece IP (132.141.23.17 gibi) adresiyle ula\u015f\u0131labilir. Yani asl\u0131nda say\u0131lardan olu\u015fan IP adresleri alan ad\u0131 (domain name) ile simgesel olarak isimlendirilmi\u015ftir.[7]<\/p>\n
Ticari te\u015febb\u00fcsler, reklam amac\u0131yla markas\u0131n\u0131 ya da i\u015fletme ad\u0131n\u0131 alan ad\u0131 olarak se\u00e7ti\u011fi i\u00e7in, alan adlar\u0131n\u0131n reklam fonksiyonu oldu\u011funu s\u00f6ylemek de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.[8] Alan adlar\u0131n\u0131n reklam fonksiyonunun bulunmas\u0131 ticari te\u015febb\u00fcsler aras\u0131nda uyu\u015fmazl\u0131klara neden olmaktad\u0131r. Alan adlar\u0131yla ilgili sorunlar, marka hakk\u0131 ihlalleri ya da herhangi bir ad veya ticari ad\u0131n ihlali \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kabilmektedir. Bu durum da haks\u0131z rekabetin olu\u015fmas\u0131na sebebiyet verecektir.<\/p>\n
Bir alan ad\u0131, TTK md. 55\/1-a,4\u2019de yer alan; \u201cBa\u015fkas\u0131n\u0131n mallar\u0131, i\u015f \u00fcr\u00fcnleri, faaliyetleri veya i\u015fleri ile kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaya yol a\u00e7an \u00f6nlemler almak\u201d h\u00fckm\u00fc kapsam\u0131nda iltibasa neden oluyorsa haks\u0131z rekabete konu olabilecektir. Zira bir alan ad\u0131n\u0131n ba\u015fkas\u0131na ait marka, ticaret unvan\u0131 gibi ticari isimlerin kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7mas\u0131 veya kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 halinde, bu alan ad\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131 da haks\u0131z rekabet olu\u015fumuna sebebiyet verecektir.[9]<\/p>\n
Yarg\u0131tay karar\u0131na konu olan bir olayda davac\u0131 vekili, \u201c\u2026m\u00fcvekkilinin AKBANK hizmet markas\u0131 ile bankac\u0131l\u0131k hizmeti verdi\u011fini, internet alan\u0131nda da ODT\u00dc DNS y\u00f6netiminden ald\u0131\u011f\u0131 \u201cakbank.com.tr.\u201d domain ismi ile hizmetlerini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, daval\u0131n\u0131n da Atlas Online \u0130leti\u015fim Sistemleri A.\u015e.\u2019den ald\u0131\u011f\u0131 \u201cakbank. net\u201d domain ismi alt\u0131nda web sayfas\u0131 olu\u015fturdu\u011funu ve bu sayfan\u0131n bir y\u0131ll\u0131\u011f\u0131na kiraya verilece\u011fini ilan etti\u011fini, bu kullan\u0131m\u0131n m\u00fcvekkilinin ticari itibar\u0131n\u0131 zedeleyece\u011fini, yine kullan\u0131c\u0131 \u015fifrelerinin ele ge\u00e7irilebilece\u011fini, daval\u0131n\u0131n eyleminin TTK ve 556 say\u0131l\u0131 Markalar hakk\u0131ndaki KHK neye ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu\u2026\u201d ileri s\u00fcrerek haks\u0131z rekabet iddias\u0131nda bulunmu\u015ftur.[10] Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesi dava konusu talebi hakl\u0131 bulmakla birlikte gerek\u00e7eli karar\u0131nda alan ad\u0131n\u0131n kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaya yol a\u00e7mas\u0131 veya kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bulunmas\u0131ndan bahsetmemi\u015ftir. Ancak \u201cakbank.net\u201d alan ad\u0131n\u0131n iyi niyetli olarak kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u201cAkbank\u201d isminin tan\u0131nm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan yararlanmak d\u00fc\u015f\u00fcncesi ile hareket edildi\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
Bu durumda yine S\u0131nai M\u00fclkiyet Kanunu madde 7\/3-d kapsam\u0131nda tescilli bir markan\u0131n ayn\u0131s\u0131n\u0131 veya benzerini internet ortam\u0131nda ticari etki yaratacak bi\u00e7imde, alan ad\u0131, y\u00f6nlendirici kod, anahtar s\u00f6zc\u00fck veya benzeri bi\u00e7imlerde kullanan ki\u015finin fiilinin \u00f6nlenebilece\u011fi h\u00fckm\u00fc g\u00fcndeme gelebilir.<\/p>\n
Yine bu konu ile ilgili; cins (www.tulumpeyniri.com gibi) ve meslek (www.avukat.com.tr gibi) isimlerinin veya tan\u0131nm\u0131\u015f di\u011fer isimlerin alan ad\u0131 olarak kullan\u0131lmas\u0131 da haks\u0131z rekabet olu\u015fturmaktad\u0131r.[11]<\/p>\n
Son olarak; e\u011fer alan ad\u0131n\u0131 olu\u015fturan i\u015faret ya da s\u00f6zc\u00fckler genel kural niteli\u011findeki d\u00fcr\u00fcstl\u00fck kural\u0131na ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde kullan\u0131l\u0131yorsa, bu durumda TTK\u2019n\u0131n md. 55\/1 h\u00fckm\u00fcne dayanarak haks\u0131z rekabet iddias\u0131nda bulunmak da m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin; bir markay\u0131 karalay\u0131c\u0131 alan isminin al\u0131nmas\u0131 halinde de (\u201cbeko\u201d markas\u0131na ilave yaparak \u201cberbatbeko.com\u201d alan isminin kullan\u0131lmas\u0131) d\u00fcr\u00fcstl\u00fck kurallar\u0131na ayk\u0131r\u0131 olaca\u011f\u0131ndan haks\u0131z rekabet s\u00f6z konusu olmaktad\u0131r.<\/p>\n
3- Reklam Bantlar\u0131 (Banner) ve Pop-Up Reklamlar Yoluyla Haks\u0131z Rekabet<\/p>\n
Ba\u015fkalar\u0131na ait internet sitelerinde yer alan ve bu sitelerde genellikle bir bar ya da buton kullan\u0131larak yap\u0131lan reklam t\u00fcr\u00fcne reklam bantlar\u0131 \u201cBanner\u201d denir. Reklam bantlar\u0131 a\u00e7\u0131lan web penceresinin i\u00e7inde yer al\u0131r, pop-up gibi ayr\u0131 bir pencerede g\u00f6r\u00fcnmezler.[12] Pop-up reklamlar ya da k\u0131saca pop-up ise, genellikle zararl\u0131 i\u00e7eri\u011fe sahip olan ve ilanlara dikkat \u00e7ekmek amac\u0131yla olu\u015fturulan \u00e7evrimi\u00e7i reklamlar\u0131n bir t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Pop-up\u2019lar genellikle arama motoruna yap\u0131lan aramalardan internet kullan\u0131c\u0131s\u0131 hakk\u0131nda elde edilen bilgiler do\u011frultusunda harekete ge\u00e7er. Bu reklamlar genellikle reklam\u0131 g\u00f6stermek i\u00e7in aktif pencerenin alt\u0131na a\u00e7\u0131lan yeni pencerelerdir.<\/p>\n
Gerek pop-up\u2019larda gerekse de Banner \u015feklinde yap\u0131lan reklamlarda ba\u015fkas\u0131na ait bir markan\u0131n haklar\u0131n\u0131n ihlal edilip edilmedi\u011fi konusu da g\u00fcndeme gelmektedir. Bu durumda S\u0131nai M\u00fclkiyet Kanunu madde 7\/3-d kapsam\u0131nda tescilli bir markan\u0131n ayn\u0131s\u0131n\u0131 veya benzerini internet ortam\u0131nda ticari etki yaratacak bi\u00e7imde, alan ad\u0131, y\u00f6nlendirici kod, anahtar s\u00f6zc\u00fck veya benzeri bi\u00e7imlerde kullanan ki\u015finin fiilinin \u00f6nlenebilece\u011fi h\u00fckm\u00fc g\u00fcndeme gelmektedir.<\/p>\n
Ayr\u0131ca, T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nda yer alan haks\u0131z rekabete ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler ve T\u00fcketicinin Korunmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun\u2019un aldat\u0131c\u0131 reklamlara ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerinin de uygulama alan\u0131 bulmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.[13]<\/p>\n
Son olarak, s\u0131k bir \u015fekilde bu reklamlara maruz b\u0131rak\u0131lma halinin sald\u0131rgan reklam olarak de\u011ferlendirilmesi durumunda ise, bu reklamlar\u0131n d\u00fcr\u00fcstl\u00fck kural\u0131na ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle TTK\u2019n\u0131n 54. maddesine dayanarak hukuki yollara ba\u015fvurulabilir.<\/p>\n
4- \u0130li\u015fim (Link) ve \u00c7er\u00e7eveleme (Framing) Yoluyla Haks\u0131z Rekabet<\/p>\n
Bir te\u015febb\u00fcs, internet sitesinde reklam vermek amac\u0131yla ba\u015fka sitelere ba\u011flant\u0131lar verebilir. \u201cLink\u201d, ba\u015fka bir internet sitesini a\u00e7mak i\u00e7in kullan\u0131c\u0131n\u0131n taray\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 tan\u0131mlayan web sayfas\u0131n\u0131n program\u0131nda yer alan komuttur. \u201cFraming\u201d ise bir veya daha fazla farkl\u0131 adresleri i\u00e7eren unsurlar\u0131n bir web sayfas\u0131nda g\u00f6r\u00fcnmesine olanak sa\u011flar.<\/p>\n
Her ne kadar bu t\u00fcr linklerin ve framelerin teknik olarak \u00f6nlenme imk\u00e2n\u0131 bulunmakta ise de web sayfas\u0131 sahibinin bu \u00f6nlemleri almam\u0131\u015f olmas\u0131, yap\u0131lan link ve framelere izin verdi\u011fi anlam\u0131na da gelmemelidir. Zira kimse herhangi bir hakk\u0131n\u0131 kullanmaya zorlanamaz.<\/p>\n
Link ve frame kullan\u0131larak akla gelen iki farkl\u0131 haks\u0131z rekabet hali s\u00f6z konusu olabilir. Bunlardan ilki; bir internet sitesinde yer alan link ho\u015f olmayan kullan\u0131mlarla birlikte yer al\u0131yorsa marka veya te\u015febb\u00fcs i\u00e7in k\u00f6t\u00fc bir imaj do\u011furacakt\u0131r ki bu durum, d\u00fcr\u00fcst olmayan, haks\u0131z ve hukuka ayk\u0131r\u0131 bir davran\u0131\u015f olu\u015fturaca\u011f\u0131ndan ilgilinin ticari itibar\u0131 zarar g\u00f6recektir. Zarar g\u00f6ren taraf, TTK\u2019n\u0131n md. 55\/1-a,1 \u201cBa\u015fkalar\u0131n\u0131 veya onlar\u0131n mallar\u0131n\u0131, i\u015f \u00fcr\u00fcnlerini, fiyatlar\u0131n\u0131, faaliyetlerini veya ticari i\u015flerini yanl\u0131\u015f, yan\u0131lt\u0131c\u0131 veya gereksiz yere incitici a\u00e7\u0131klamalarla k\u00f6t\u00fclemek,\u201d h\u00fckm\u00fcne dayanarak haks\u0131z rekabete ili\u015fkin hukuki yollara ba\u015fvurabilecektir.[14] \u0130kincisi ise; bir te\u015febb\u00fcs, kendi internet sitesinde, do\u011frudan rakibi olan bir di\u011fer i\u015fletmenin fiyatlar\u0131ndan s\u00f6z ederek kendi mal ve hizmetleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131rsa (\u00f6rne\u011fin; n11.com sitesi Puma marka ayakkab\u0131y\u0131 kendi sitesinden ald\u0131\u011f\u0131 link ile fiyat\u0131n\u0131 da g\u00f6stererek bizde daha ucuz mesaj\u0131 veriyorsa), TTK\u2019n\u0131n md. 55\/1-a,5 h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re; \u201ckendisini, mallar\u0131n\u0131, i\u015f \u00fcr\u00fcnlerini, faaliyetlerini, fiyatlar\u0131n\u0131, ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131, yan\u0131lt\u0131c\u0131, rakibini gereksiz yere k\u00f6t\u00fcleyici veya gereksiz yere onun tan\u0131nm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan yararlanacak \u015fekilde; ba\u015fkalar\u0131, mallar\u0131, i\u015f \u00fcr\u00fcnleri veya fiyatlar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak ya da \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fiyi benzer yollardan \u00f6ne ge\u00e7irmek\u201d haks\u0131z rekabetin olu\u015fmas\u0131na sebebiyet verecektir.[15]<\/p>\n
5- Y\u00f6nlendirici Kod (Meta-tag) Yoluyla Haks\u0131z Rekabet<\/p>\n
\u201cMeta-tag\u201d, bir web sitesinin HTML kodunu, web sitesinin kapsam\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131fland\u0131rmak i\u00e7in internet arama motoruna yerle\u015ftirilen anahtar kelimedir. Meta-tag, web sitesi i\u00e7inde kendili\u011finden g\u00f6r\u00fcnmemektedir. Ancak belli bir anahtar kelimeyi i\u00e7eren t\u00fcm web sitelerini tarayan Google, yandex vb. arama motorlar\u0131 meta-tag ile o siteyi bulmakta ve listelemektedir.[16]<\/p>\n
Bu konu ile ilgili en \u00f6nemli sorun; marka sahiplerinin, internet ortam\u0131nda markalar\u0131n\u0131n meta-tag olarak izinsiz bir \u015fekilde kullan\u0131m\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015fabilmeleridir ki bu durum da s\u00f6z konusu markalar aleyhine haks\u0131z rekabet olu\u015fturacakt\u0131r.[17]<\/p>\n
Bu konu yurtd\u0131\u015f\u0131ndaki mahkemeler taraf\u0131ndan da de\u011fi\u015fik olaylarda irdelenmi\u015ftir. Mesela Danimarka\u2019da verilmi\u015f bir karara konu olan olayda; Melitta Grubu\u2019nu arayan internet kullan\u0131c\u0131lar\u0131, meta-taging usul\u00fcyle bir kahve filtre torbalar\u0131 imal eden firma taraf\u0131ndan \u201cMelitta\u201d ismi ile kendi sitelerine \u00e7ekilmektedir. Burada d\u00fcr\u00fcstl\u00fck kural\u0131na ayk\u0131r\u0131 bir \u015fekilde bu grubu arayan kimselerin firman\u0131n sayfas\u0131na \u00e7ekildi\u011fine karar verilmi\u015ftir. Bir ba\u015fka olayda ise Mannheim\u2019da oturan ve tescilli markas\u0131n\u0131 arama motorlar\u0131na veren davac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na 10 adet web sayfas\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Davac\u0131 ile ayn\u0131 i\u015fi yapan ve davac\u0131ya ait tescilli markay\u0131 kullanan daval\u0131n\u0131n Markalar Kanunu ve Haks\u0131z Rekabet Kanunu\u2019na ayk\u0131r\u0131 hareket etti\u011fine karar verilmi\u015ftir.[18]<\/p>\n
6- Adwords Reklamlar Yoluyla Haks\u0131z Rekabet<\/p>\n
Google gibi arama motorlar\u0131, \u201cSponsore Edilmi\u015f Ba\u011flant\u0131lar\u201d \u015feklinde haz\u0131rlanm\u0131\u015f \u201cAdwords\u201d ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi ve reklam verenlerin reklamlar\u0131n\u0131, aramada kullan\u0131lan kavramlarla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak kullan\u0131c\u0131lara g\u00f6steren bir sistem kullanmaktad\u0131r. \u201cAdwords\u201d, internet arama motorlar\u0131n\u0131n temel gelir kayna\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.[19]<\/p>\n
Adwords reklamlar ile ba\u015fkas\u0131n\u0131n tescilli olan\/olmayan markas\u0131, i\u015faretleri ve ticaret unvan\u0131 kullan\u0131larak onun tan\u0131nm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan yararlanma veya ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 veya yan\u0131lt\u0131c\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda bulunma s\u00f6z konusu ise, bu reklamlar haks\u0131z rekabete sebep olabilecektir. Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesi bir karar\u0131nda; \u201cGoogle arama motorunda Google AdWords isimli sistemdeki daval\u0131n\u0131n www.i…com olan ad\u0131 t\u0131kland\u0131\u011f\u0131nda ve p… s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc arand\u0131\u011f\u0131nda daval\u0131n\u0131n reklam sitesine ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131, p… ibaresinin davac\u0131 ad\u0131na tescilli marka ibaresi oldu\u011fu ve bilgisayar kullan\u0131c\u0131lar\u0131 olan t\u00fcketicilerin davac\u0131 ve daval\u0131n\u0131n ayn\u0131 alanda i\u015ftigal etmeleri sebebiyle davac\u0131n\u0131n markas\u0131 ile daval\u0131n\u0131n sitesine ve reklamlar\u0131na ula\u015fmas\u0131 sebebiyle kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n ve dolay\u0131s\u0131yla iltibas\u0131n olaca\u011f\u0131, bu halde de davac\u0131 markas\u0131n\u0131n daval\u0131 taraf\u00e7a haks\u0131z olarak kullan\u0131lmak suretiyle markaya tecav\u00fczde bulundu\u011fu\u201d sonucuna varm\u0131\u015ft\u0131r.[20]<\/p>\n
Belirtmek gerekir ki, bu t\u00fcr haks\u0131z rekabet eylemlerinde reklamlar\u0131n kullan\u0131c\u0131da olu\u015fturdu\u011fu izlenime bak\u0131lmal\u0131d\u0131r. Kullan\u0131c\u0131, arama sonucu \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kan sayfada hangi linkin hangi firmaya ait oldu\u011funu anlayabiliyorsa, TTK\u2019n\u0131n md. 55\/1-a,2 h\u00fckm\u00fcne dayanarak adwords reklamlarda ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 veya yan\u0131lt\u0131c\u0131 a\u00e7\u0131klamalar\u0131n bulundu\u011fu veya TTK\u2019n\u0131n md. 55\/1-a,5 h\u00fckm\u00fcne dayanarak ba\u015fkas\u0131n\u0131n tescilli olmayan markas\u0131, i\u015faretleri ve ticaret unvan\u0131 kullan\u0131larak onun tan\u0131nm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan yararlanman\u0131n s\u00f6z konusu oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde olas\u0131 bir iddia yerinde say\u0131lmayacakt\u0131r.[21]<\/p>\n
7- Sosyal Payla\u015f\u0131m Siteleri Yoluyla Haks\u0131z Rekabet <\/p>\n
Sosyal payla\u015f\u0131m siteleri (Twitter, Youtube, Instagram ve Facebook vb.) \u00f6z\u00fcnde reklam yapan ticaret \u015firketleridir. \u0130nternet ve bili\u015fim teknolojisinin verdi\u011fi imk\u00e2nlar\u0131 kullanarak, kullan\u0131c\u0131lar\u0131na ticari te\u015febb\u00fcslerin reklamlar\u0131n\u0131 yapmaktad\u0131r.[22] Ancak bu reklamlar\u0131 yaparken, bir reklam \u015firketinin uymas\u0131 gereken kurallara uymadan bunu ger\u00e7ekle\u015ftirmektedir. \u00d6rne\u011fin, internette reklam yapan reklam \u015firketleri, 5651 say\u0131l\u0131 \u0130nternet Ortam\u0131nda Yap\u0131lan Yay\u0131nlar\u0131n D\u00fczenlenmesi ve Bu Yay\u0131nlar Yoluyla \u0130\u015flenen Su\u00e7larla M\u00fccadele Edilmesi Hakk\u0131nda Kanun h\u00fck\u00fcmlerine tabi oldu\u011fu h\u00e2lde, an\u0131lan sosyal payla\u015f\u0131m siteleri bu kanun h\u00fck\u00fcmlerini dolanarak i\u015f yapmaktad\u0131r. Bu durum ise reklam \u015firketleri bak\u0131m\u0131ndan haks\u0131z rekabet te\u015fkil etmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrk Ticaret Kanunu madde 55\/1-e h\u00fckm\u00fcnde yer alan; \u201c\u0130\u015f \u015fartlar\u0131na uymamak; \u00f6zellikle kanun veya s\u00f6zle\u015fmeyle, rakiplere de y\u00fcklenmi\u015f olan veya bir meslek dal\u0131nda veya \u00e7evrede ola\u011fan olan i\u015f \u015fartlar\u0131na uymayanlar d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011fe ayk\u0131r\u0131 davranm\u0131\u015f olur.\u201d d\u00fczenlemesi bu durumu haks\u0131z rekabet hali olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131karmaktad\u0131r.[23]<\/p>\n
Sosyal payla\u015f\u0131m sitelerinin kendilerinin haks\u0131z rekabet te\u015fkil etmesinin yan\u0131nda i\u00e7eriklerinin de kontrol edilememesi haks\u0131z rekabete neden olmaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda bir ticari te\u015febb\u00fcs \u00f6rne\u011fin sosyal payla\u015f\u0131m sitelerinde viral reklamlarla rakiplerini k\u00f6t\u00fclemesi veya \u00fcr\u00fcn incelemesi ad\u0131 alt\u0131nda yap\u0131lan videolarla haks\u0131z olarak rakiplerinin k\u00f6t\u00fclemesi hali de haks\u0131z rekabete \u00f6rnek verilebilir. Yine sosyal payla\u015f\u0131m sitelerinde \u00e7ok takip\u00e7ili hesaplara verilen benzer i\u00e7erikler de haks\u0131z rekabet te\u015fkil edecektir.<\/p>\n
8- Cep Telefonlar\u0131na Gelen Reklam Mesajlar\u0131n\u0131n (SMS) Haks\u0131z Rekabet Olu\u015fturmas\u0131<\/p>\n
7 Nisan 2016 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 6698 say\u0131l\u0131 Ki\u015fisel Verilerin Korunmas\u0131 Kanunu\u2019nun (KVKK) uyum s\u00fcrecinin sona ermesinden itibaren (07.04.2018) cep telefonlar\u0131na s\u00fcrekli gelen reklam ve kampanya mesajlar\u0131 azalm\u0131\u015fsa da hukuk davalar\u0131nda hala g\u00fcncelli\u011fini korumaktad\u0131r. S\u00f6z konusu olan 7 Nisan 2018 tarihinden \u00f6nce TTK madde 55\/1-a-8 bendi \u201cM\u00fc\u015fterinin karar verme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00f6zellikle sald\u0131rgan sat\u0131\u015f y\u00f6ntemleri ile s\u0131n\u0131rlamak,\u201d kapsam\u0131na girecek derecede ticari te\u015febb\u00fcsler taraf\u0131ndan s\u00fcrekli olarak g\u00f6nderilen reklam ve kampanya mesajlar\u0131 da haks\u0131z rekabet te\u015fkil etmektedir.<\/p>\n
Uyum s\u00fcrecinin bitiminden \u00f6nceki d\u00f6nemde s\u00f6z konusu bu mesajlar\u0131n sonuna b\u0131rak\u0131lan BTK taraf\u0131ndan belirlenen kodlar (B102 gibi) vas\u0131tas\u0131yla mesaj al\u0131m\u0131 durdurabiliyorken 6698 say\u0131l\u0131 KVKK ile art\u0131k t\u00fcketicilerden yasal izinleri alabilmek i\u00e7in mesaj (SMS) ile onay linkleri g\u00f6nderiliyor. Linklerde yeni \u00fcyelik s\u00f6zle\u015fmeleri ve bunun “kabul” edilebildi\u011fi onay se\u00e7enekleri yer al\u0131yor. E\u011fer m\u00fc\u015fteri bu s\u00f6zle\u015fmeyi onaylamazsa, i\u015fletmenin m\u00fc\u015fterisine ait verileri silmesi ve \u00fcyeli\u011fini\/aboneli\u011fini sonland\u0131rmas\u0131 gerekiyor. S\u00f6zle\u015fmenin onaylanmas\u0131 halinde ise t\u00fcketicileri yine taciz edecek derecede \u201csald\u0131rgan\u201d bir \u015fekilde reklam ve kampanya mesajlar\u0131n\u0131n gelme riski olacak ki bu durumda yukar\u0131da da bahsetti\u011fimiz gibi TTK madde 55\/1-a-8 kapsam\u0131nda haks\u0131z rekabet olu\u015fabilsin. Zira burada s\u00f6zle\u015fme h\u00fcrriyetini a\u015fan ve bask\u0131 arac\u0131 haline gelen bir durum s\u00f6z konusudur.<\/p>\n
9- Sonu\u00e7<\/p>\n
Bu \u00e7al\u0131\u015fma, elektronik ortamda ortaya \u00e7\u0131kan haks\u0131z rekabet t\u00fcrlerini \u00f6zet mahiyetinde ele almakta ve dijital mecralarda uygulanan \u00e7e\u015fitli rekabet ihlallerini T\u00fcrk hukuk sisteminde yer alan d\u00fczenlemeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda incelemektedir. Banner, pop-up, meta-tag, adwords, framing, sosyal medya platformlar\u0131 ve k\u0131sa mesaj yoluyla ger\u00e7ekle\u015ftirilen uygulamalar, klasik haks\u0131z rekabet kavramlar\u0131n\u0131n dijital boyutunu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir.<\/p>\n
Dijitalle\u015fmenin etkisiyle, pazarlama ve reklamc\u0131l\u0131k alan\u0131ndaki tekniklerin geli\u015fmesi, rekabet hukukunun da ayn\u0131 h\u0131zda d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ge\u00e7irmesini zorunlu k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle arama motorlar\u0131nda ba\u015fkas\u0131na ait markalar\u0131n anahtar kelime olarak kullan\u0131lmas\u0131, yan\u0131lt\u0131c\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 reklamlar, izinsiz veri kullan\u0131m\u0131 ve sald\u0131rgan dijital pazarlama teknikleri gibi uygulamalar, pazarda yapay avantajlar do\u011furarak adil rekabeti zedelemektedir.<\/p>\n
Ayr\u0131ca sosyal medya platformlar\u0131n\u0131n klasik reklam d\u00fczenlemelerinin d\u0131\u015f\u0131nda kalma \u00e7abas\u0131, sekt\u00f6rde ciddi e\u015fitsizlikler yaratmakta ve \u00f6zellikle yerel reklam akt\u00f6rleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan dezavantaj olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu durum, TTK m. 55\/1-e h\u00fckm\u00fc kapsam\u0131nda, i\u015f \u015fartlar\u0131na ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil ederek haks\u0131z rekabetin bir ba\u015fka boyutunu ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak, elektronik ortamdaki haks\u0131z rekabet eylemlerinin tespiti ve \u00f6nlenmesi yaln\u0131zca mevcut hukuki d\u00fczenlemelerin etkin \u015fekilde uygulanmas\u0131na de\u011fil, ayn\u0131 zamanda yeni teknolojilere uygun normatif \u00e7er\u00e7evelerin geli\u015ftirilmesine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu kapsamda, \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z uygulay\u0131c\u0131lar i\u00e7in bilgi notu mahiyetinde genel bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 sunmay\u0131 hedeflemektedir.<\/p>\n
Sayg\u0131 ile,<\/p>\n
Av. Abdullah Gevher \u2013 Av. B\u00fc\u015fra Gevher<\/p>\n
————–<\/p>\n
[1]OKAN, Neval; \u201cA\u011f Reklamlar\u0131 ve Haks\u0131z Rekabet\u201d, Se\u00e7kin Yay., Ankara 2011, s. 39.<\/p>\n
[2] BOZKURT Y\u00dcKSEL, Arma\u011fan Ebru; \u201cElektronik Ortamda Haks\u0131z Rekabet\u201d, TAAD, Y\u0131l:5, Say\u0131:18 (Temmuz 2014), s. 95.<\/p>\n
[3] \u201cSpammer, e-posta adreslerini de\u011fi\u015fik yollarla \u00f6\u011frenmektedir. Bunlar, forum siteleri, posta listeleri, haber gruplar\u0131, forward e-postalar, web siteleri, a\u00e7\u0131k listelemeler, sohbet odalar\u0131, android oyunlar ve spammerlar\u0131n posta listelerine \u00fcye olmalar\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n
[4] \u00d6ZD\u0130LEK Ali Osman, \u201c\u0130nternet ve Hukuk\u201d, Papatya Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, \u0130stanbul 2002, s. 153.<\/p>\n
[5] MEM\u0130\u015e Tekin, \u201cHukuki A\u00e7\u0131dan Kitlelere E-Posta G\u00f6nderilmesi\u201d, Atat\u00fcrk \u00dcniversitesi Erzincan Hukuk Fak\u00fcltesi<\/p>\n
Dergisi, C.V, S.1-4, Y. 2001, s. 441.<\/p>\n
[6] BOSNALI, \u00d6zge- \u00d6Z\u00c7EL\u0130K, B\u00fc\u015fra; \u201c\u0130nternet Ortam\u0131nda Haks\u0131z Rekabet\u201d, s. 53.<\/p>\n
[7] BOZBEL Sava\u015f, \u201c\u0130nternet Alan Ad\u0131 (Domain Name) M\u00fcracaat ve Tescil Uygulamalar\u0131-D\u00fcnyadaki Uygulamalar E\u015fli\u011finde T\u00fcrkiye Uygulamas\u0131n\u0131n De\u011ferlendirilmesi\u201d, Mevzuat Dergisi, Y\u0131l 8, S.92, A\u011fustos 2005, s. 1. http:\/\/www.mevzuatdergisi.com\/2005\/08a\/01.htm<\/p>\n
[8] OKAN, Neval; \u201cA\u011f Reklamlar\u0131 ve Haks\u0131z Rekabet\u201d, s. 92.<\/p>\n
[9]OKAN, Neval; \u201cA\u011f Reklamlar\u0131 ve Haks\u0131z Rekabet\u201d, s. 98.<\/p>\n
[10]Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesi E. 2004\/4412 K. 2005\/769 T. 7.2.2005 karar\u0131.<\/p>\n
[11]CAN, Mustafa- MEM\u0130\u015e, Tekin; \u201cElektronik Ortamda Haks\u0131z Rekabet Halleri\u201d, https:\/\/www.mevzuatdergisi.com\/2004\/09a\/04.htm#_ftn123 (Eri\u015fim Tarihi:14.05.2018)<\/p>\n
[12] OKAN, Neval; \u201cA\u011f Reklamlar\u0131 ve Haks\u0131z Rekabet\u201d, s. 134.<\/p>\n
[13] OKAN, Neval; \u201cA\u011f Reklamlar\u0131 ve Haks\u0131z Rekabet\u201d, s. 137.<\/p>\n
[14] BOSNALI, \u00d6zge- \u00d6Z\u00c7EL\u0130K, B\u00fc\u015fra; \u201c\u0130nternet Ortam\u0131nda Haks\u0131z Rekabet\u201d, s. 57.<\/p>\n
[15] \u00d6ZD\u0130LEK, Ali Osman; \u201cWeb Sitelerinde \u00c7er\u00e7eveleme (Framing) Teknolojisi ve Getirdi\u011fi Yasal Problemlere<\/p>\n
K\u0131sa Bir Bak\u0131\u015f\u201d, Montreal 2002, http:\/\/teknolojihukuku.blogspot.com.tr\/2007\/01\/web-sitelerinde-ereveleme-framing.html<\/p>\n
[16] OKAN, Neval; \u201cA\u011f Reklamlar\u0131 ve Haks\u0131z Rekabet\u201d, s. 137.<\/p>\n
[17] \u00d6ZD\u0130LEK Ali Osman, \u201c\u0130nternet ve Hukuk\u201d, Papatya Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, \u0130stanbul 2002, s. 204-205.<\/p>\n
[18] CAN, Mustafa- MEM\u0130\u015e, Tekin; \u201cElektronik Ortamda Haks\u0131z Rekabet Halleri\u201d, https:\/\/www.mevzuatdergisi.com\/2004\/09a\/04.htm#_ftn218<\/p>\n
[19] MEM\u0130\u015e Tekin \/ BOZBEL, Sava\u015f, \u201cMarka ve Haks\u0131z Rekabet Hukuku Bak\u0131m\u0131ndan Adwords Reklamlar\u201d, e-akademi Hukuk, Ekonomi ve Siyasal Bilimler Ayl\u0131k \u0130nternet Dergisi, Kas\u0131m 2008, s. 81. http:\/\/www.e-akademi.org\/incele.asp?konu=MARKA%20VE%20HAKSIZ%20REKABET%20HUKUKU%20BAKIMINDAN%20ADWORDS%20REKLAMLAR&kimlik=1227080164&url=makaleler\/tmemis-sbozbel-1.htm<\/p>\n
[20] Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesi E. 2012\/12304 K. 2013\/14141 T. 3.7.2013 karar\u0131.<\/p>\n
[21] ERD\u0130L, Engin; \u201cHaks\u0131z Rekabet Hukuku\u201d, \u0130stanbul, Vedat Yay., 2012, s. 309.<\/p>\n
[22] SEVEN, Vural; \u201cSosyal Payla\u015f\u0131m Sitelerinin Haks\u0131z Rekabet Kar\u015f\u0131s\u0131ndaki Durumu\u201d, Dokuz Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Dergisi, C. 16, \u00d6zel Say\u0131 2014, s. 3343-3350 (Bas\u0131m Y\u0131l\u0131: 2015), s. 3347.<\/p>\n
[23] SEVEN, Vural; s. 3347.\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019ndaki haks\u0131z rekabet ile ilgili h\u00fck\u00fcmlere genel olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00f6rnek olarak say\u0131lan haks\u0131z rekabet hallerinden olan aldat\u0131c\u0131 reklamlar, k\u00f6t\u00fcleme, kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011fa neden olma gibi haller elektronik ortamda da ger\u00e7ekle\u015febilmektedir.[1] Ayr\u0131ca elektronik ortamda ger\u00e7ek ortamda yer almayan ve haks\u0131z rekabet olu\u015fturan uygulamalar da s\u00f6z konusu olmaktad\u0131r. Elektronik ortamda haks\u0131z rekabet olu\u015fturan davran\u0131\u015flar hakk\u0131nda \u00f6zel bir d\u00fczenleme yoktur. Bu nedenle bu durumun T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nda, T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nda, S\u0131nai M\u00fclkiyet Kanunu\u2019nda ve Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu\u2019nda yer alan genel haks\u0131z rekabet h\u00fck\u00fcmleri i\u00e7erisinde de\u011ferlendirilmesi gerekmektedir. Elektronik i\u015flemlerde haks\u0131z rekabete neden olacak haller teknolojinin geli\u015fmesiyle \u00e7e\u015fitlilik arz etse de g\u00fcncel haks\u0131z rekabete sebep olan durumlar a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir. 1- \u0130stenmeyen Elektronik Posta (Spam) G\u00f6ndermek Sureti \u0130le Haks\u0131z Rekabette Bulunma \u201cSpam\u201d kelimesi, ABD k\u00f6kenli bir kelimedir. \u00d6nceleri bilgisayarlar i\u00e7in hi\u00e7 kullan\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Sonralar\u0131 e-mail yolu ile kitlelere reklam yap\u0131lmas\u0131 ile birlikte kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130stenmeyen e-posta \u201cSpam\u201d ki\u015finin e-posta kutusuna iste\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda gelen e-postalar\u0131 ifade etmektedir. [2] \u201cSpam\u201d niteli\u011findeki e-postalar\u0131n elektronik posta kutular\u0131n\u0131 doldurmas\u0131na yol a\u00e7an ki\u015filere \u201cspammer\u201d denmektedir. Bu ki\u015filer e-posta adreslerini bir \u015fekilde[3] toplayarak bunlardan bir veri taban\u0131 olu\u015fturmakta ve bunlar\u0131 yine \u00fccret kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda satmaktad\u0131rlar. Spammerdan e-posta adreslerini sat\u0131n alan ki\u015filer genellikle ticari ama\u00e7larla hareket eden i\u015fletmelerdir.[4] Spam yoluyla g\u00f6nderilen reklamlar gerek t\u00fcketicilerin …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-106189","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n