Vekalet g\u00f6revi hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz g\u00fcven ili\u015fkisine dayanmaktad\u0131r. Ancak uygulamada bu hassas ili\u015fkinin s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015f\u0131lmakta, vekalet ili\u015fkisinin vekile bah\u015fetti\u011fi irade yetkisi k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmakta ve neticeten vekalet g\u00f6revinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 sebebiyle \u00e7e\u015fitli hukuki uyu\u015fmazl\u0131klar meydana gelmektedir. \u0130\u015fbu yaz\u0131m\u0131z; Yarg\u0131tay i\u00e7tihatlar\u0131na dayal\u0131 bir inceleme ile \u00a0vekalet ili\u015fkisi, vekalet g\u00f6revinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 kavramlar\u0131 ve \u00f6zellikle tapu iptali ve tescili davalar\u0131na yans\u0131malar\u0131 hususlar\u0131nda toplanmaktad\u0131r.<\/p>\n
1) Vekilin G\u00f6revi Ve G\u00f6revin K\u00f6t\u00fcye Kullan\u0131lmas\u0131 Kavramlar\u0131<\/p>\n
Vekalet ili\u015fkisi en yal\u0131n hali ile TBK\u2019nun 502. Maddesinde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re; \u201cVek\u00e2let s\u00f6zle\u015fmesi, vekilin vek\u00e2let verenin bir i\u015fini g\u00f6rmeyi veya i\u015flemini yapmay\u0131 \u00fcstlendi\u011fi s\u00f6zle\u015fmedir\u201d tan\u0131m bu olmakla birlikte vekalet ili\u015fkisi kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u00fcvene dayan\u0131r. Vekilin vekil edene kar\u015f\u0131 bor\u00e7lar\u0131 bu g\u00fcven ili\u015fkisinden do\u011fmaktad\u0131r. Vekilin temel g\u00f6revlerinden olan; vekil edenin iradesine ve yarar\u0131na davranma g\u00f6revi de bu g\u00fcven ili\u015fkisinden do\u011fmaktad\u0131r.<\/p>\n
Vekilin vekil edenin talimatlar\u0131na uyma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc bulunmakla birlikte; vekalet verenden izin alma imk\u00e2n\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131nda, durumu bilseydi onun da izin verece\u011fi a\u00e7\u0131k olan h\u00e2llerde, vekil talimattan ayr\u0131labilir.<\/p>\n
T\u00fcm bunlar\u0131n yan\u0131nda vekilin en temel sorumluluklar\u0131 sadakat ve \u00f6zen g\u00f6sterme borcunun yerine getirilmesidir. TBK\u2019nun 506. Maddesine g\u00f6re; \u201cVekil, vek\u00e2let borcunu bizzat ifa etmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Ancak vekil yetki verildi\u011fi veya durumun zorunlu ya da team\u00fcl\u00fcn m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 h\u00e2llerde vekil, i\u015fi ba\u015fkas\u0131na yapt\u0131rabilir. Vekil \u00fcstlendi\u011fi i\u015f ve hizmetleri, vek\u00e2let verenin hakl\u0131 menfaatlerini g\u00f6zeterek, sadakat ve \u00f6zenle y\u00fcr\u00fctmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Vekilin \u00f6zen borcundan do\u011fan sorumlulu\u011funun belirlenmesinde, benzer alanda i\u015f ve hizmetleri \u00fcstlenen basiretli bir vekilin g\u00f6stermesi gereken davran\u0131\u015f esas al\u0131n\u0131r.\u201d<\/p>\n
Kanundan a\u00e7\u0131k\u00e7a anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 g\u00fcven ili\u015fkisinin do\u011furdu\u011fu zorunlu bir sonu\u00e7 olarak vekil g\u00f6revini vekil edenin menfaatlerini g\u00f6zeterek, sadakat ve \u00f6zen borcu ile yerine getirmelidir. Vekilin \u00f6zen borcunun s\u0131n\u0131rlar\u0131 basiretli bir vekilin g\u00f6stermesi gereken davran\u0131\u015flar esas al\u0131narak belirlenmektedir. Yarg\u0131tay i\u00e7tihatlar\u0131 da bu y\u00f6nde toplanmakta ve bu kurallar bir\u00e7ok kararda \u00f6zellikle dile getirilmektedir.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 1. Hukuk Dairesinin; 2021\/1744 E, 2021\/7101 K say\u0131l\u0131 ilam\u0131nda vekilin bor\u00e7lar\u0131 say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r; \u201cVekil \u00fcstlendi\u011fi i\u015f ve hizmetleri, vek\u00e2let verenin hakl\u0131 menfaatlerini g\u00f6zeterek, sadakat ve \u00f6zenle y\u00fcr\u00fctmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Vekilin \u00f6zen borcundan do\u011fan sorumlulu\u011funun belirlenmesinde, benzer alanda i\u015f ve hizmetleri \u00fcstlenen basiretli bir vekilin g\u00f6stermesi gereken davran\u0131\u015f esas al\u0131n\u0131r.” h\u00fckm\u00fcne yer verilmi\u015ftir. Bu itibarla vekil, vekil edenin yarar\u0131na ve iradesine uygun hareket etme, onu zararland\u0131r\u0131c\u0131 davran\u0131\u015flardan ka\u00e7\u0131nma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131ndad\u0131r. Vek\u00e2letin kapsam\u0131, s\u00f6zle\u015fmede a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterilmemi\u015fse, g\u00f6r\u00fclecek i\u015fin niteli\u011fine g\u00f6re belirlenir. (TBK’nin 504\/1) S\u00f6zle\u015fmede vekaletin nas\u0131l yerine getirilece\u011fi hakk\u0131nda a\u00e7\u0131k bir h\u00fck\u00fcm bulunmasa veya yap\u0131lan i\u015flem d\u0131\u015f temsil yetkisinin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde kalsa dahi vekilin bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc daima mevcuttur. Hatta malik taraf\u0131ndan vekilin bir ta\u015f\u0131nmaz\u0131n sat\u0131\u015f\u0131nda, diledi\u011fi bedelle diledi\u011fi kimseye sat\u0131\u015f yapabilece\u011fi \u015feklinde yetkili k\u0131l\u0131nmas\u0131, sataca\u011f\u0131 kimseyi dahi belirtmesi, ona d\u00fcr\u00fcstl\u00fck kural\u0131n\u0131, sadakat ve \u00f6zen borcunu g\u00f6z ard\u0131 etmek suretiyle, makul say\u0131lacak \u00f6l\u00e7\u00fcler d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karak sat\u0131\u015f yapma hakk\u0131n\u0131 vermez. Vekil edenin yarar\u0131 ile ba\u011fda\u015fmayacak bir eylem veya i\u015flem yapan vekil de\u011finilen maddenin son f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca sorumlu olur. Bu sorumluluk BK’de daha hafif olan i\u015f\u00e7inin sorumlulu\u011funa k\u0131yasen belirlenirken, TBK’de benzer alanda i\u015f ve hizmetleri \u00fcslenen basiretli bir vekilin sorumlulu\u011fu esas al\u0131narak daha da a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d[1]<\/p>\n
Vekilin vekalet g\u00f6revini k\u00f6t\u00fcye kullanmas\u0131 tan\u0131mlan\u0131rken yine belli ba\u015fl\u0131 kriterlere yer verilecektir. Yarg\u0131tay i\u00e7tihatlar\u0131na g\u00f6re belirlenen i\u015fbu kriterler\u00a0 yine vekilin g\u00fcven ve sadakat y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ihlalinden do\u011fmaktad\u0131r. \u015e\u00fcphesiz ki; vekil, vekil edenin yarar\u0131na ve iradesine uygun davranmak, vekil edenin zarar\u0131na sebep olacak davran\u0131\u015flardan ka\u00e7\u0131nma, g\u00fcven ve sadakat ili\u015fkisine uygun olarak davranma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131ndad\u0131r. Vekilin i\u015fbu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine ayk\u0131r\u0131 davranmas\u0131, vekaleti kasten vekil edenin zarar\u0131na ve kendisi veya bir ba\u015fkas\u0131 yarar\u0131na kullanmas\u0131 durumunda vekalet g\u00f6revinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan bahsedilecektir. Yarg\u0131tay i\u00e7tihatlar\u0131ndaki tan\u0131m da bu \u00e7er\u00e7evede toplanmaktad\u0131r.<\/p>\n
Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulunun 2023\/292 E, 2024\/531 K say\u0131l\u0131 ilam\u0131na g\u00f6re; \u201cYukar\u0131daki h\u00fck\u00fcmler uyar\u0131nca vekilin, vekil edenin yarar\u0131na ve iradesine uygun hareket etme, onu zararland\u0131r\u0131c\u0131 davran\u0131\u015flardan ka\u00e7\u0131nma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131nda olaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Vek\u00e2letin kapsam\u0131, s\u00f6zle\u015fmede a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterilmemi\u015fse 6098 say\u0131l\u0131 Kanun’un 504 \u00fcnc\u00fc maddesinin birinci f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca g\u00f6r\u00fclecek i\u015fin niteli\u011fine g\u00f6re belirlenir. S\u00f6zle\u015fmede vek\u00e2letin nas\u0131l yerine getirilece\u011fi hakk\u0131nda a\u00e7\u0131k bir h\u00fck\u00fcm bulunmasa veya yap\u0131lan i\u015flem d\u0131\u015f temsil yetkisinin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde kalsa dahi vekilin bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc daima mevcuttur. Vekil bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirmedi\u011fi, \u00f6zellikle vek\u00e2leti kasten vekil edenin zarar\u0131na, kendisinin veya ba\u015fka birinin yarar\u0131na kulland\u0131\u011f\u0131 takdirde vek\u00e2let g\u00f6revinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 s\u00f6z konusu olabilir. Dolay\u0131s\u0131yla b\u00f6yle bir durumda vekil eden zararland\u0131r\u0131l\u0131rken, vekil \u00e7ok zaman kendisine veya ba\u015fka bir kimseye \u00e7\u0131kar sa\u011flamaktad\u0131r. Oysa ki, sadakat ve \u00f6zen borcunun temel amac\u0131 ba\u015fkas\u0131 ad\u0131na i\u015f g\u00f6ren kimsenin yetkisini k\u00f6t\u00fcye kullanma riskini \u00f6nlemektir. Vek\u00e2let s\u00f6zle\u015fmesi, g\u00fcven esas\u0131na dayal\u0131 bir i\u015f g\u00f6rme edimi ihtiva etti\u011finden bu g\u00fcvenin korunmas\u0131 her \u015feyden \u00f6nce 6098 say\u0131l\u0131 Kanun’un 506 nc\u0131 maddesinin bir gere\u011fi oldu\u011fu gibi 4721 say\u0131l\u0131 Kanun’un 2 nci maddesinde ifadesini bulan d\u00fcr\u00fcstl\u00fck kural\u0131n\u0131n da bir gere\u011fidir.Uygulamada vek\u00e2let g\u00f6revinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 durumlar\u0131n\u0131n, \u00f6zellikle vekilin satmakla yetkili k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir ta\u015f\u0131nmaz\u0131 rayi\u00e7 de\u011ferine nazaran \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck bir bedelle satarak devretti\u011fi h\u00e2llerde yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Ancak, Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulunun 19.12.2019 tarihli ve 2017\/1-1272 Esas, 2019\/1399 Karar say\u0131l\u0131 karar\u0131nda da vurguland\u0131\u011f\u0131 gibi malik taraf\u0131ndan vekilin bir ta\u015f\u0131nmaz\u0131n sat\u0131\u015f\u0131nda, diledi\u011fi bedelle diledi\u011fi kimseye sat\u0131\u015f yapabilece\u011fi \u015feklinde yetkili k\u0131l\u0131nmas\u0131, sataca\u011f\u0131 kimseyi dahi belirtmesi, ona d\u00fcr\u00fcstl\u00fck kural\u0131n\u0131, sadakat ve \u00f6zen borcunu g\u00f6zard\u0131 etmek suretiyle, makul say\u0131lacak \u00f6l\u00e7\u00fcler d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karak sat\u0131\u015f yapma hakk\u0131n\u0131 vermez. Vekilin, vek\u00e2let s\u00f6zle\u015fmesinde belirtilen yetkilerin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmas\u0131, vekil edenin talimat\u0131na uygun hareket etmemesi ve onun yarar\u0131 ile ba\u011fda\u015fmayacak bir eylem veya i\u015flem yapmas\u0131 durumunda de\u011finilen maddeler uyar\u0131nca sorumlu olaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.\u201d [2]<\/p>\n
2) Vekalet G\u00f6revinin K\u00f6t\u00fcye Kullan\u0131lmas\u0131 Hukuki Sebebine Dayal\u0131 Tapu \u0130ptali Ve Tescili Davalar\u0131 Ve \u0130spat Y\u00fck\u00fc<\/p>\n
Vekalet g\u00f6revinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 nedeniyle tapu iptali ve tescili davalar\u0131;\u00a0 ta\u015f\u0131nmaz devrine y\u00f6nelik verilmi\u015f bir vekaletnamenin vekil taraf\u0131ndan k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 sebebiyle tapu kayd\u0131n\u0131n iptaline ve zarara u\u011frayan vekil edenler veya miras\u00e7\u0131lar\u0131 ad\u0131na tescili taleplerine ili\u015fkindir. \u00d6zetle; vekilin ta\u015f\u0131nmaz devrine y\u00f6nelik verilmi\u015f vekaletname ile vekil edenin zarar\u0131na ve kendisi veya bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n yarar\u0131na olacak \u015fekilde ve sadakat ve \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne ayk\u0131r\u0131 davranmas\u0131d\u0131r. Bu \u00f6rne\u011fin ta\u015f\u0131nmaz devrine y\u00f6nelik vekaletname ile sat\u0131\u015f yap\u0131lmas\u0131 ancak sat\u0131\u015f bedelinin vekil edene verilmemesi \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kabilir. Bu durumda tapu iptali ve tescili davas\u0131nda daval\u0131 taraf vekilden ta\u015f\u0131nmaz\u0131 devralan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fidir. Tabii ki a\u015fa\u011f\u0131da ayr\u0131ca a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015finin iyi niyetli olup olmad\u0131\u011f\u0131 hususu \u00f6nem arz etmektedir. \u015eayet iyiniyetli ki\u015filerdense tapu iptali ve tescili davas\u0131ndan sonu\u00e7 al\u0131nmayacakt\u0131r ve vekilin \u015fahsi sorumlulu\u011funa gitmek gerekecektir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015finin iyiniyetli mi k\u00f6t\u00fcniyetli mi oldu\u011funun belirlenemedi\u011fi durumlarla kar\u015f\u0131la\u015fmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ancak; i\u015fbu davalar terditli olarak a\u00e7\u0131labildi\u011finden vekil de daval\u0131 olarak g\u00f6sterilerek vekilin \u015fahsi sorumlulu\u011funa dayanmak da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.\u00a0<\/p>\n
TMK 6. maddesinde; “Kanunda aksine bir h\u00fck\u00fcm bulunmad\u0131k\u00e7a, taraflardan her biri, hakk\u0131n\u0131 dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 olgular\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispatla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr”, HMK 190\/1. maddesinde; “\u0130spat y\u00fck\u00fc, kanunda \u00f6zel bir d\u00fczenleme bulunmad\u0131k\u00e7a, iddia edilen vakaya ba\u011flanan hukuki sonu\u00e7tan kendi lehine hak \u00e7\u0131karan tarafa aittir ” d\u00fczenlemeleri yer almaktad\u0131r. Ancak bununla birlikte ispat y\u00fck\u00fcn\u00fcn tersine \u00e7evrildi\u011fi durumlar da mevcuttur. Yarg\u0131tay i\u00e7tihatlar\u0131na g\u00f6re; vekilin hesap verme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc \u00e7er\u00e7evesinde hareket etti\u011fini ispat y\u00fck\u00fc vekile aittir. Yine sat\u0131\u015f bedelinin vekil edene \u00f6dendi\u011fini ispat y\u00fck\u00fc de vekile aittir.<\/p>\n
Ta\u015f\u0131nmaz\u0131 vekilden sat\u0131n alan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc. ki\u015fi; vekilin k\u00f6t\u00fcniyetli oldu\u011funu biliyorsa ya da bilebilecek durumda ise; vekilin eylemlerinden ta\u015f\u0131nmaz\u0131 sat\u0131n alan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fi de sorumludur. \u00d6rne\u011fin; vekil ile \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fi aras\u0131nda yak\u0131n akrabal\u0131k ili\u015fkisi bulunmas\u0131 halinde, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fi vekilin k\u00f6t\u00fcniyetini bilebilecek durumda say\u0131l\u0131r ve onun eylemlerinden sorumlu tutulur. Bu durumda tapu iptali ve tescil davas\u0131; \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fiye kar\u015f\u0131 da ileri s\u00fcr\u00fclebilir. Yine bu durumda vekilin k\u00f6t\u00fcniyetli oldu\u011funu ya da \u00f6ze borcuna ayk\u0131r\u0131 hareket etti\u011fini bilebilecek durumda kabul edilen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fi; ayn\u0131 vekil gibi, \u00f6zen borcuna ayk\u0131r\u0131 hareket edilmedi\u011fini ispatlamak zorundad\u0131r ve ispat y\u00fck\u00fc 3. Ki\u015fi \u00fczerine ge\u00e7mektedir.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 1.Hukuk Dairesinin, 2021\/ 6910 E, 2023 \/ 3013 K say\u0131l\u0131 ilam\u0131na g\u00f6re; \u201dDairenin 30.11.2020 tarihli ve 2019\/3113 Esas, 2020\/6337 Karar say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile \u201c\u2026 Vekalet g\u00f6revinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 hukuksal nedenine dayal\u0131 davalarda kural olarak ispat k\u00fclfeti davac\u0131ya d\u00fc\u015fmektedir. Vekilden ta\u015f\u0131nmaz\u0131 satan alan …\u2019in vekil ile el ve … birli\u011fi i\u00e7erisinde vekil edeni zararland\u0131rma kast\u0131yla hareket etti\u011fini ve …\u2019ten sat\u0131n alan …\u2019nin de ediniminde k\u00f6t\u00fcniyetli oldu\u011funu ispat y\u00fck\u00fc davac\u0131 taraftad\u0131r. Vekilin, vekalet verene kar\u015f\u0131 sorumlulu\u011fu \u00e7er\u00e7evesinde bedeli \u00f6dedi\u011fini ispat k\u00fclfeti ise vekildedir\u201d [3]<\/p>\n
Yarg\u0131tay 1.Hukuk Dairesinin, 2021\/ 2088 E, 2021 \/ 4358 K say\u0131l\u0131 ilam\u0131na g\u00f6re; \u201cSomut olaya gelince, davac\u0131n\u0131n soru\u015fturma dosyas\u0131ndaki beyanlar\u0131 ve t\u00fcm dosya kapsam\u0131na g\u00f6re vekaletin daval\u0131 …’a sat\u0131\u015f iradesiyle verildi\u011fi ve bu iradeye uygun olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, ba\u015fka bir ifadeyle vekilin ta\u015f\u0131nmazlar\u0131 vekil edenin iradesine uygun olarak satt\u0131\u011f\u0131, ne var ki ta\u015f\u0131nmazlar\u0131n sat\u0131\u015f bedellerinin vekil edene \u00f6dendi\u011finin ispat edilemedi\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yukar\u0131da a\u00e7\u0131klanan ilkelerle birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde vekilin, vekil edeni zararland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, ta\u015f\u0131nmaz bedelinden sorumlu tutulmas\u0131 do\u011frudur. Bu nedenle daval\u0131 … vekilinin t\u00fcm, davac\u0131 vekilinin a\u015fa\u011f\u0131daki bendin kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan di\u011fer temyiz itirazlar\u0131 yerinde g\u00f6r\u00fclmedi\u011finden reddine.\u201d [4]<\/p>\n
Yarg\u0131tay 3.Hukuk Dairesinin 2021\/ 1739 E, 2021 \/ 11572 K say\u0131l\u0131 ilam\u0131na g\u00f6re; \u201cYukar\u0131daki bilgiler do\u011frultusunda somut olay de\u011ferlendirildi\u011finde; tapuda, davac\u0131n\u0131n hissesine d\u00fc\u015fen bedel toplam\u0131 812.500 TL olup, bu bedelden 503.600 TL \u00f6deme yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bakiye 308.900 TL kald\u0131\u011f\u0131 davac\u0131n\u0131n kabul\u00fcndedir. Vekilin hesap verme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc bulundu\u011fundan, bu bedeli \u00f6dedi\u011fini ispat y\u00fck\u00fc, vekil olan daval\u0131dad\u0131r.\u201d [5]<\/p>\n
3) Vekalet G\u00f6revinin K\u00f6t\u00fcye Kullan\u0131lmas\u0131 Ve \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Ki\u015finin Durumu <\/p>\n
Vekaletname ile kazan\u0131lan yetkilerin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015ftirilen i\u015flemlerin vekil edeni ba\u011flay\u0131p ba\u011flamayaca\u011f\u0131 hususu \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc Ki\u015finin durumuna g\u00f6re de\u011ferlendirilmektedir. \u015eayet vekil ile s\u00f6zle\u015fme yapan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fi TMK\u2019nun 2. 3. Ve 1023. Maddesine g\u00f6re iyiniyetli ise bu ki\u015finin kazan\u0131m\u0131 korunur. Yani \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fi vekilin vekalet g\u00f6revini k\u00f6t\u00fcye kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyor veya kendisinden beklenen \u00f6zeni g\u00f6stermesine ra\u011fmen bilmesine olanak yoksa, vekil ile yapt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zle\u015fme ge\u00e7erlidir ve vekil edeni ba\u011flar. Bu durumda art\u0131k vekalet g\u00f6revinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 sebebiyle vekil edenin zararlar\u0131 vekalet ili\u015fkisine dayan\u0131larak tazmin edilebilir. Bunun yan\u0131nda \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fi vekil ile \u00e7\u0131kar ve i\u015fbirli\u011fi i\u00e7erisinde ise; k\u00f6t\u00fc niyetli ise ve vekilin vekalet g\u00f6revini k\u00f6t\u00fcye kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyor veya bilmesi gerekiyor ise yap\u0131lan s\u00f6zle\u015fme vekil edeni ba\u011flamaz. Ayr\u0131ca vekaletname ile kazan\u0131lan yetkinin k\u00f6t\u00fc niyetle kullan\u0131lmas\u0131 ve bu niyetle \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filere y\u00f6nelik tasarrufta bulunulmas\u0131 mahkemenin resen g\u00f6zetece\u011fi hususlardand\u0131r. Yarg\u0131tay kararlar\u0131 da bu \u00e7er\u00e7evede toplanmakta vekalet g\u00f6revinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 suretiyle yap\u0131lan i\u015flemlerin vekil edeni ba\u011flay\u0131p ba\u011flamad\u0131\u011f\u0131 hususu \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015finin k\u00f6t\u00fc niyetli veyahut vekilin k\u00f6t\u00fcniyetli oldu\u011funu biliyor ya da bilebilecek durumda olup olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re belirlenmektedir.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 1. Hukuk Dairesinin; 2019\/4508 E, 2020\/6780 K; \u201d\u00d6te yandan, vekil ile s\u00f6zle\u015fme yapan ki\u015fi 4721 s. T\u00fcrk Medeni Kanunu’nun (TMK) 3. maddesi anlam\u0131nda iyi niyetli ise yani vekilin vekalet g\u00f6revini k\u00f6t\u00fcye kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyor veya kendisinden beklenen \u00f6zeni g\u00f6stermesine ra\u011fmen bilmesine olanak yoksa, vekil ile yapt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zle\u015fme ge\u00e7erlidir ve vekil edeni ba\u011flar. Vekil vekalet g\u00f6revini k\u00f6t\u00fcye kullansa dahi bu husus vekil ile vekalet eden aras\u0131nda bir i\u00e7 sorun olarak kal\u0131r, vekil ile s\u00f6zle\u015fme yapan ki\u015finin kazand\u0131\u011f\u0131 haklara etkili olamaz. Ne var ki, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fi vekil ile \u00e7\u0131kar ve i\u015fbirli\u011fi i\u00e7erisinde ise veya k\u00f6t\u00fc niyetli olup vekilin vekalet g\u00f6revini k\u00f6t\u00fcye kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyor veya bilmesi gerekiyorsa vekil edenin s\u00f6zle\u015fme ile ba\u011fl\u0131 say\u0131lmamas\u0131, TMK’nin 2. maddesinde yaz\u0131l\u0131 d\u00fcr\u00fcstl\u00fck kural\u0131n\u0131n do\u011fal bir sonucu olarak kabul edilmelidir. S\u00f6z konusu yasa maddesi buyurucu nitelik ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131ndan hakim taraf\u0131ndan kendili\u011finden (resen) g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutulmas\u0131 zorunludur. Aksine d\u00fc\u015f\u00fcnce k\u00f6t\u00fc niyeti te\u015fvik etmek en az\u0131ndan ona g\u00f6z yummak olur. Oysa b\u00fct\u00fcn \u00e7a\u011fda\u015f hukuk sistemlerinde k\u00f6t\u00fc niyet korunmam\u0131\u015f daima mahkum edilmi\u015ftir. Nitekim uygulama ve bilimsel g\u00f6r\u00fc\u015fler bu y\u00f6nde geli\u015fmi\u015f ve kararl\u0131l\u0131k kazanm\u0131\u015ft\u0131\u201d[6]<\/p>\n
4) Vekalet G\u00f6revinin K\u00f6t\u00fcye Kullan\u0131lmas\u0131 Hukuki Sebebine Dayal\u0131 Tapu \u0130ptali Ve Tescili Davalar\u0131nda Hak D\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc S\u00fcre Ve Zamana\u015f\u0131m\u0131<\/p>\n
Vekalet s\u00f6zle\u015fmesinden kaynakl\u0131 alacak davalar\u0131 5 y\u0131ll\u0131k zamana\u015f\u0131m\u0131na tabi ise de; vekalet g\u00f6revinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 nedeniyle a\u00e7\u0131lan davalar herhangi bir zamana\u015f\u0131m\u0131 yada hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcreye tabi de\u011fildir. Keza; Anayasal m\u00fclkiyet hakk\u0131nda kaynakl\u0131 bu davalarda zamana\u015f\u0131m\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 Yarg\u0131tay’\u0131n yerle\u015fik i\u00e7tihatlar\u0131yla sabittir. O halde; vekalet g\u00f6revinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 sebebiyle a\u00e7\u0131lan tapu iptali ve tescili davalar\u0131nda zamana\u015f\u0131m\u0131 ve hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcre bulunmamaktad\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde; vekalet g\u00f6revinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 sebebiyle vekilin \u015fahsi sorumlulu\u011funa gidilmesi durumunda da herhangi bir hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcre ve zamana\u015f\u0131m\u0131 bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 1. Hukuk Dairesinin; 2021\/6752 E, 2021\/5259 K; \u201cKabule g\u00f6re de; vekalet g\u00f6revinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 hukuksal nedenine dayal\u0131 tazminat istekleri herhangi bir hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc ve zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresine tabi olmamas\u0131na ra\u011fmen, tazminat iste\u011fi y\u00f6n\u00fcnden zamana\u015f\u0131m\u0131na u\u011frad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle ret karar\u0131 verilmesi de hatal\u0131d\u0131r\u201d[7]<\/p>\n
Yarg\u0131tay 1. Hukuk Dairesinin, 2016\/ 18465 E, 2020 \/ 1954 K; \u201cH\u00e2l b\u00f6yle olunca; vek\u00e2let g\u00f6revinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 hukuksal nedenine dayanan davalar\u0131n herhangi bir zamana\u015f\u0131m\u0131 veya hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcreye ba\u011fl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetilerek, yukar\u0131da belirtilen ilkeler de g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmak sureti ile gerekli ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n yap\u0131lmas\u0131, delillerin toplanmas\u0131, i\u015fin esas\u0131n\u0131n incelenmesi ve has\u0131l olacak sonuca g\u00f6re bir karar verilmesi gerekirken yan\u0131lg\u0131l\u0131 de\u011ferlendirme ve gerek\u00e7eyle yaz\u0131l\u0131 bi\u00e7imde h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131 do\u011fru de\u011fildir\u201d [8]<\/p>\n
Sonu\u00e7 ve De\u011ferlendirme; vekil, vekalet g\u00f6revinin gerektirdi\u011fi g\u00fcven ve sadakat ili\u015fkisine uygun davranmak, vekil edilenin zarar\u0131na olacak i\u015flemlerden ka\u00e7\u0131nmak zorundad\u0131r. Ancak vekilin i\u015fbu g\u00f6revlerine ayk\u0131r\u0131 davranmas\u0131, vekaletin verdi\u011fi yetkiyi kasten vekil edenin zarar\u0131na ve kendisi veya bir ba\u015fkas\u0131 yarar\u0131na olacak \u015fekilde kullanmas\u0131 durumunda vekalet g\u00f6revinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131ndan bahsedilecektir. Vekalet yetkisine dayan\u0131larak \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fiye yap\u0131lan ta\u015f\u0131nmaz devrinin vekil edeni ba\u011flamamas\u0131 i\u00e7in \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015finin k\u00f6t\u00fcniyetli olmas\u0131 gerekmektedir. \u015eayet \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fi iyiniyetli ki\u015filerdense vekil eden zararlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in vekilin \u015fahsi sorumlulu\u011funa gidilebilecektir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015finin k\u00f6t\u00fc niyetli veyahut vekilin k\u00f6t\u00fcniyetli oldu\u011funu biliyor ya da bilebilecek durumda olmas\u0131 halinde; vekilin neden oldu\u011fu zararlardan onunla birlikte sorumlu oldu\u011fu ve tapu iptali davas\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fiye de y\u00f6neltilebilece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Sonu\u00e7 itibariyle; vekil vekillik g\u00f6revinin getirdi\u011fi \u00f6zen, sadakat ve g\u00fcven ili\u015fkisine uygun davranmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Vekil; g\u00f6revlerine ayk\u0131r\u0131 davranarak ve kasten vekil edeni zarara soktu\u011fu takdirde sorumluluktan ka\u00e7amayacakt\u0131r. Zira; vekaletnameye dayal\u0131 ta\u015f\u0131nmaz devri ger\u00e7ekle\u015fen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015finin iyiniyetli olmas\u0131 durumunda dahi vekil eden vekalet ili\u015fkisine dayanarak zararlar\u0131n\u0131n tazminini vekilden talep edebilecektir. \u00dcstelik i\u015fbu talepler ve vekalet g\u00f6revinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 sebebine dayal\u0131 tapu iptali ve tescili davalar\u0131 herhangi bir zaman a\u015f\u0131m\u0131 ve hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcreye de tabi de\u011fildir.<\/p>\n
Av. Rabiya\u00a0TA\u00c7YILDIZ<\/p>\n
Av. Musa TA\u00c7YILDIZ<\/p>\n
————-<\/p>\n
[1] Yarg\u0131tay 1. Hukuk Dairesi,23\/11\/2021 T, \u00a02021\/1744 E, 2021\/7101 K (https:\/\/www.hukukihaber.net\/yargitay-1-hukuk-dairesinin-20211744-e-20217101-k-sayili-karari) s.e.t:08\/04\/2025<\/p>\n
[2] Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu, 23\/10\/2024 T, \u00a02023\/292 E, 2024\/531 K (https:\/\/www.hukukihaber.net\/yargitay-hukuk-genel-kurulunun-2023292-e-2024531-k-sayili-karari) s.e.t:09\/04\/2025<\/p>\n
[3] Yarg\u0131tay 1.Hukuk Dairesi, 30\/05\/2023 T, 2021\/ 6910 E, 2023 \/ 3013 K\u00a0 (https:\/\/www.hukukihaber.net\/yargitay-1-hukuk-dairesinin-20216910-e-20233013-k-sayili-karari) s.e.t:09\/04\/2025<\/p>\n
[4] Yarg\u0131tay 1.Hukuk Dairesi, 20\/09\/2021 T, 2021\/ 2088 E, 2021 \/ 4358 K (https:\/\/www.hukukihaber.net\/yargitay-1-hukuk-dairesinin-20212088-e-20214358-k-sayili-karari) s.e.t:09\/04\/2025<\/p>\n
[5] Yarg\u0131tay 3.Hukuk Dairesi, \u00a017\/11\/2021 T, 2021\/ 1739 E, 2021 \/ 11572 K (https:\/\/www.hukukihaber.net\/yargitay-3-hukuk-dairesinin-20211739-e-202111572-k-sayili-karari) s.e.t:09\/04\/2025<\/p>\n
[6] Yarg\u0131tay 1. Hukuk Dairesi, 16\/12\/2020 T, 2019\/4508 E, 2020\/6780 K, (https:\/\/www.hukukihaber.net\/yargitay-1-hukuk-dairesinin-20194508-e-20206780-k-sayili-karari) s.e.t:12\/04\/2025<\/p>\n
[7] Yarg\u0131tay 1. Hukuk Dairesi, 07\/10\/2021 T, 2021\/6752 E, 2021\/5259 K, (https:\/\/www.hukukihaber.net\/yargitay-1-hukuk-dairesinin-20216752-e-20215259-k-sayili-karari) s.e.t:12\/04\/2025<\/p>\n
[8] Yarg\u0131tay 1. Hukuk Dairesi, 01\/06\/2020 T, \u00a02016\/ 18465 E, 2020 \/ 1954 K, (https:\/\/www.hukukihaber.net\/yargitay-1-hukuk-dairesinin-201618465-e-20201954-k-sayili-karari) s.e.t:12\/04\/2025<\/p>\n
\u200bVekalet g\u00f6revi hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz g\u00fcven ili\u015fkisine dayanmaktad\u0131r. Ancak uygulamada bu hassas ili\u015fkinin s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015f\u0131lmakta, vekalet ili\u015fkisinin vekile bah\u015fetti\u011fi irade yetkisi k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmakta ve neticeten vekalet g\u00f6revinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 sebebiyle \u00e7e\u015fitli hukuki uyu\u015fmazl\u0131klar meydana gelmektedir. \u0130\u015fbu yaz\u0131m\u0131z; Yarg\u0131tay i\u00e7tihatlar\u0131na dayal\u0131 bir inceleme ile \u00a0vekalet ili\u015fkisi, vekalet g\u00f6revinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 kavramlar\u0131 ve \u00f6zellikle tapu iptali ve tescili davalar\u0131na yans\u0131malar\u0131 hususlar\u0131nda toplanmaktad\u0131r.<\/p>\n
1) Vekilin G\u00f6revi Ve G\u00f6revin K\u00f6t\u00fcye Kullan\u0131lmas\u0131 Kavramlar\u0131<\/p>\n
Vekalet ili\u015fkisi en yal\u0131n hali ile TBK\u2019nun 502. Maddesinde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re; \u201cVek\u00e2let s\u00f6zle\u015fmesi, vekilin vek\u00e2let verenin bir i\u015fini g\u00f6rmeyi veya i\u015flemini yapmay\u0131 \u00fcstlendi\u011fi s\u00f6zle\u015fmedir\u201d tan\u0131m bu olmakla birlikte vekalet ili\u015fkisi kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u00fcvene dayan\u0131r. Vekilin vekil edene kar\u015f\u0131 bor\u00e7lar\u0131 bu g\u00fcven ili\u015fkisinden do\u011fmaktad\u0131r. Vekilin temel g\u00f6revlerinden olan; vekil edenin iradesine ve yarar\u0131na davranma g\u00f6revi de bu g\u00fcven ili\u015fkisinden do\u011fmaktad\u0131r.<\/p>\n
Vekilin vekil edenin talimatlar\u0131na uyma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc bulunmakla birlikte; vekalet verenden izin alma imk\u00e2n\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131nda, durumu bilseydi onun da izin verece\u011fi a\u00e7\u0131k olan h\u00e2llerde, vekil talimattan ayr\u0131labilir.<\/p>\n
T\u00fcm bunlar\u0131n yan\u0131nda vekilin en temel sorumluluklar\u0131 sadakat ve \u00f6zen g\u00f6sterme borcunun yerine getirilmesidir. TBK\u2019nun 506. Maddesine g\u00f6re; \u201cVekil, vek\u00e2let borcunu bizzat ifa etmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Ancak vekil yetki verildi\u011fi veya durumun zorunlu ya da team\u00fcl\u00fcn m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 h\u00e2llerde vekil, i\u015fi ba\u015fkas\u0131na yapt\u0131rabilir. Vekil \u00fcstlendi\u011fi i\u015f ve hizmetleri, vek\u00e2let verenin hakl\u0131 menfaatlerini g\u00f6zeterek, sadakat ve \u00f6zenle y\u00fcr\u00fctmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Vekilin \u00f6zen borcundan do\u011fan sorumlulu\u011funun belirlenmesinde, benzer alanda i\u015f ve hizmetleri \u00fcstlenen basiretli bir vekilin g\u00f6stermesi gereken davran\u0131\u015f esas al\u0131n\u0131r.\u201d<\/p>\n
Kanundan a\u00e7\u0131k\u00e7a anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 g\u00fcven ili\u015fkisinin do\u011furdu\u011fu zorunlu bir sonu\u00e7 olarak vekil g\u00f6revini vekil edenin menfaatlerini g\u00f6zeterek, sadakat ve \u00f6zen borcu ile yerine getirmelidir. Vekilin \u00f6zen borcunun s\u0131n\u0131rlar\u0131 basiretli bir vekilin g\u00f6stermesi gereken davran\u0131\u015flar esas al\u0131narak belirlenmektedir. Yarg\u0131tay i\u00e7tihatlar\u0131 da bu y\u00f6nde toplanmakta ve bu kurallar bir\u00e7ok kararda \u00f6zellikle dile getirilmektedir.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 1. Hukuk Dairesinin; 2021\/1744 E, 2021\/7101 K say\u0131l\u0131 ilam\u0131nda vekilin bor\u00e7lar\u0131 say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r; \u201cVekil \u00fcstlendi\u011fi i\u015f ve hizmetleri, vek\u00e2let verenin hakl\u0131 menfaatlerini g\u00f6zeterek, sadakat ve \u00f6zenle y\u00fcr\u00fctmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Vekilin \u00f6zen borcundan do\u011fan sorumlulu\u011funun belirlenmesinde, benzer alanda i\u015f ve hizmetleri \u00fcstlenen basiretli bir vekilin g\u00f6stermesi gereken davran\u0131\u015f esas al\u0131n\u0131r.” h\u00fckm\u00fcne yer verilmi\u015ftir. Bu itibarla vekil, vekil edenin yarar\u0131na ve iradesine uygun hareket etme, onu zararland\u0131r\u0131c\u0131 davran\u0131\u015flardan ka\u00e7\u0131nma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131ndad\u0131r. Vek\u00e2letin kapsam\u0131, s\u00f6zle\u015fmede a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterilmemi\u015fse, g\u00f6r\u00fclecek i\u015fin niteli\u011fine g\u00f6re belirlenir. (TBK’nin 504\/1) S\u00f6zle\u015fmede vekaletin nas\u0131l yerine getirilece\u011fi hakk\u0131nda a\u00e7\u0131k bir h\u00fck\u00fcm bulunmasa veya yap\u0131lan i\u015flem d\u0131\u015f temsil yetkisinin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde kalsa dahi vekilin bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc daima mevcuttur. Hatta malik taraf\u0131ndan vekilin bir ta\u015f\u0131nmaz\u0131n sat\u0131\u015f\u0131nda, diledi\u011fi bedelle diledi\u011fi kimseye sat\u0131\u015f yapabilece\u011fi \u015feklinde yetkili k\u0131l\u0131nmas\u0131, sataca\u011f\u0131 kimseyi dahi belirtmesi, ona d\u00fcr\u00fcstl\u00fck kural\u0131n\u0131, sadakat ve \u00f6zen borcunu g\u00f6z ard\u0131 etmek suretiyle, makul say\u0131lacak \u00f6l\u00e7\u00fcler d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karak sat\u0131\u015f yapma hakk\u0131n\u0131 vermez. Vekil edenin yarar\u0131 ile ba\u011fda\u015fmayacak bir eylem veya i\u015flem yapan vekil de\u011finilen maddenin son f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca sorumlu olur. Bu sorumluluk BK’de daha hafif olan i\u015f\u00e7inin sorumlulu\u011funa k\u0131yasen belirlenirken, TBK’de benzer alanda i\u015f ve hizmetleri \u00fcslenen basiretli bir vekilin sorumlulu\u011fu esas al\u0131narak daha da a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d[1]<\/p>\n
Vekilin vekalet g\u00f6revini k\u00f6t\u00fcye kullanmas\u0131 tan\u0131mlan\u0131rken yine belli ba\u015fl\u0131 kriterlere yer verilecektir. Yarg\u0131tay i\u00e7tihatlar\u0131na g\u00f6re belirlenen i\u015fbu kriterler\u00a0 yine vekilin g\u00fcven ve sadakat y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ihlalinden do\u011fmaktad\u0131r. \u015e\u00fcphesiz ki; vekil, vekil edenin yarar\u0131na ve iradesine uygun davranmak, vekil edenin zarar\u0131na sebep olacak davran\u0131\u015flardan ka\u00e7\u0131nma, g\u00fcven ve sadakat ili\u015fkisine uygun olarak davranma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131ndad\u0131r. Vekilin i\u015fbu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine ayk\u0131r\u0131 davranmas\u0131, vekaleti kasten vekil edenin zarar\u0131na ve kendisi veya bir ba\u015fkas\u0131 yarar\u0131na kullanmas\u0131 durumunda vekalet g\u00f6revinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan bahsedilecektir. Yarg\u0131tay i\u00e7tihatlar\u0131ndaki tan\u0131m da bu \u00e7er\u00e7evede toplanmaktad\u0131r.<\/p>\n
Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulunun 2023\/292 E, 2024\/531 K say\u0131l\u0131 ilam\u0131na g\u00f6re; \u201cYukar\u0131daki h\u00fck\u00fcmler uyar\u0131nca vekilin, vekil edenin yarar\u0131na ve iradesine uygun hareket etme, onu zararland\u0131r\u0131c\u0131 davran\u0131\u015flardan ka\u00e7\u0131nma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131nda olaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Vek\u00e2letin kapsam\u0131, s\u00f6zle\u015fmede a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterilmemi\u015fse 6098 say\u0131l\u0131 Kanun’un 504 \u00fcnc\u00fc maddesinin birinci f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca g\u00f6r\u00fclecek i\u015fin niteli\u011fine g\u00f6re belirlenir. S\u00f6zle\u015fmede vek\u00e2letin nas\u0131l yerine getirilece\u011fi hakk\u0131nda a\u00e7\u0131k bir h\u00fck\u00fcm bulunmasa veya yap\u0131lan i\u015flem d\u0131\u015f temsil yetkisinin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde kalsa dahi vekilin bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc daima mevcuttur. Vekil bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirmedi\u011fi, \u00f6zellikle vek\u00e2leti kasten vekil edenin zarar\u0131na, kendisinin veya ba\u015fka birinin yarar\u0131na kulland\u0131\u011f\u0131 takdirde vek\u00e2let g\u00f6revinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 s\u00f6z konusu olabilir. Dolay\u0131s\u0131yla b\u00f6yle bir durumda vekil eden zararland\u0131r\u0131l\u0131rken, vekil \u00e7ok zaman kendisine veya ba\u015fka bir kimseye \u00e7\u0131kar sa\u011flamaktad\u0131r. Oysa ki, sadakat ve \u00f6zen borcunun temel amac\u0131 ba\u015fkas\u0131 ad\u0131na i\u015f g\u00f6ren kimsenin yetkisini k\u00f6t\u00fcye kullanma riskini \u00f6nlemektir. Vek\u00e2let s\u00f6zle\u015fmesi, g\u00fcven esas\u0131na dayal\u0131 bir i\u015f g\u00f6rme edimi ihtiva etti\u011finden bu g\u00fcvenin korunmas\u0131 her \u015feyden \u00f6nce 6098 say\u0131l\u0131 Kanun’un 506 nc\u0131 maddesinin bir gere\u011fi oldu\u011fu gibi 4721 say\u0131l\u0131 Kanun’un 2 nci maddesinde ifadesini bulan d\u00fcr\u00fcstl\u00fck kural\u0131n\u0131n da bir gere\u011fidir.Uygulamada vek\u00e2let g\u00f6revinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 durumlar\u0131n\u0131n, \u00f6zellikle vekilin satmakla yetkili k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir ta\u015f\u0131nmaz\u0131 rayi\u00e7 de\u011ferine nazaran \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck bir bedelle satarak devretti\u011fi h\u00e2llerde yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Ancak, Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulunun 19.12.2019 tarihli ve 2017\/1-1272 Esas, 2019\/1399 Karar say\u0131l\u0131 karar\u0131nda da vurguland\u0131\u011f\u0131 gibi malik taraf\u0131ndan vekilin bir ta\u015f\u0131nmaz\u0131n sat\u0131\u015f\u0131nda, diledi\u011fi bedelle diledi\u011fi kimseye sat\u0131\u015f yapabilece\u011fi \u015feklinde yetkili k\u0131l\u0131nmas\u0131, sataca\u011f\u0131 kimseyi dahi belirtmesi, ona d\u00fcr\u00fcstl\u00fck kural\u0131n\u0131, sadakat ve \u00f6zen borcunu g\u00f6zard\u0131 etmek suretiyle, makul say\u0131lacak \u00f6l\u00e7\u00fcler d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karak sat\u0131\u015f yapma hakk\u0131n\u0131 vermez. Vekilin, vek\u00e2let s\u00f6zle\u015fmesinde belirtilen yetkilerin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmas\u0131, vekil edenin talimat\u0131na uygun hareket etmemesi ve onun yarar\u0131 ile ba\u011fda\u015fmayacak bir eylem veya i\u015flem yapmas\u0131 durumunda de\u011finilen maddeler uyar\u0131nca sorumlu olaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.\u201d [2]<\/p>\n
2) Vekalet G\u00f6revinin K\u00f6t\u00fcye Kullan\u0131lmas\u0131 Hukuki Sebebine Dayal\u0131 Tapu \u0130ptali Ve Tescili Davalar\u0131 Ve \u0130spat Y\u00fck\u00fc<\/p>\n
Vekalet g\u00f6revinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 nedeniyle tapu iptali ve tescili davalar\u0131;\u00a0 ta\u015f\u0131nmaz devrine y\u00f6nelik verilmi\u015f bir vekaletnamenin vekil taraf\u0131ndan k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 sebebiyle tapu kayd\u0131n\u0131n iptaline ve zarara u\u011frayan vekil edenler veya miras\u00e7\u0131lar\u0131 ad\u0131na tescili taleplerine ili\u015fkindir. \u00d6zetle; vekilin ta\u015f\u0131nmaz devrine y\u00f6nelik verilmi\u015f vekaletname ile vekil edenin zarar\u0131na ve kendisi veya bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n yarar\u0131na olacak \u015fekilde ve sadakat ve \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne ayk\u0131r\u0131 davranmas\u0131d\u0131r. Bu \u00f6rne\u011fin ta\u015f\u0131nmaz devrine y\u00f6nelik vekaletname ile sat\u0131\u015f yap\u0131lmas\u0131 ancak sat\u0131\u015f bedelinin vekil edene verilmemesi \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kabilir. Bu durumda tapu iptali ve tescili davas\u0131nda daval\u0131 taraf vekilden ta\u015f\u0131nmaz\u0131 devralan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fidir. Tabii ki a\u015fa\u011f\u0131da ayr\u0131ca a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015finin iyi niyetli olup olmad\u0131\u011f\u0131 hususu \u00f6nem arz etmektedir. \u015eayet iyiniyetli ki\u015filerdense tapu iptali ve tescili davas\u0131ndan sonu\u00e7 al\u0131nmayacakt\u0131r ve vekilin \u015fahsi sorumlulu\u011funa gitmek gerekecektir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015finin iyiniyetli mi k\u00f6t\u00fcniyetli mi oldu\u011funun belirlenemedi\u011fi durumlarla kar\u015f\u0131la\u015fmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ancak; i\u015fbu davalar terditli olarak a\u00e7\u0131labildi\u011finden vekil de daval\u0131 olarak g\u00f6sterilerek vekilin \u015fahsi sorumlulu\u011funa dayanmak da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.\u00a0<\/p>\n
TMK 6. maddesinde; “Kanunda aksine bir h\u00fck\u00fcm bulunmad\u0131k\u00e7a, taraflardan her biri, hakk\u0131n\u0131 dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 olgular\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispatla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr”, HMK 190\/1. maddesinde; “\u0130spat y\u00fck\u00fc, kanunda \u00f6zel bir d\u00fczenleme bulunmad\u0131k\u00e7a, iddia edilen vakaya ba\u011flanan hukuki sonu\u00e7tan kendi lehine hak \u00e7\u0131karan tarafa aittir ” d\u00fczenlemeleri yer almaktad\u0131r. Ancak bununla birlikte ispat y\u00fck\u00fcn\u00fcn tersine \u00e7evrildi\u011fi durumlar da mevcuttur. Yarg\u0131tay i\u00e7tihatlar\u0131na g\u00f6re; vekilin hesap verme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc \u00e7er\u00e7evesinde hareket etti\u011fini ispat y\u00fck\u00fc vekile aittir. Yine sat\u0131\u015f bedelinin vekil edene \u00f6dendi\u011fini ispat y\u00fck\u00fc de vekile aittir.<\/p>\n
Ta\u015f\u0131nmaz\u0131 vekilden sat\u0131n alan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc. ki\u015fi; vekilin k\u00f6t\u00fcniyetli oldu\u011funu biliyorsa ya da bilebilecek durumda ise; vekilin eylemlerinden ta\u015f\u0131nmaz\u0131 sat\u0131n alan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fi de sorumludur. \u00d6rne\u011fin; vekil ile \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fi aras\u0131nda yak\u0131n akrabal\u0131k ili\u015fkisi bulunmas\u0131 halinde, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fi vekilin k\u00f6t\u00fcniyetini bilebilecek durumda say\u0131l\u0131r ve onun eylemlerinden sorumlu tutulur. Bu durumda tapu iptali ve tescil davas\u0131; \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fiye kar\u015f\u0131 da ileri s\u00fcr\u00fclebilir. Yine bu durumda vekilin k\u00f6t\u00fcniyetli oldu\u011funu ya da \u00f6ze borcuna ayk\u0131r\u0131 hareket etti\u011fini bilebilecek durumda kabul edilen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fi; ayn\u0131 vekil gibi, \u00f6zen borcuna ayk\u0131r\u0131 hareket edilmedi\u011fini ispatlamak zorundad\u0131r ve ispat y\u00fck\u00fc 3. Ki\u015fi \u00fczerine ge\u00e7mektedir.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 1.Hukuk Dairesinin, 2021\/ 6910 E, 2023 \/ 3013 K say\u0131l\u0131 ilam\u0131na g\u00f6re; \u201dDairenin 30.11.2020 tarihli ve 2019\/3113 Esas, 2020\/6337 Karar say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile \u201c\u2026 Vekalet g\u00f6revinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 hukuksal nedenine dayal\u0131 davalarda kural olarak ispat k\u00fclfeti davac\u0131ya d\u00fc\u015fmektedir. Vekilden ta\u015f\u0131nmaz\u0131 satan alan …\u2019in vekil ile el ve … birli\u011fi i\u00e7erisinde vekil edeni zararland\u0131rma kast\u0131yla hareket etti\u011fini ve …\u2019ten sat\u0131n alan …\u2019nin de ediniminde k\u00f6t\u00fcniyetli oldu\u011funu ispat y\u00fck\u00fc davac\u0131 taraftad\u0131r. Vekilin, vekalet verene kar\u015f\u0131 sorumlulu\u011fu \u00e7er\u00e7evesinde bedeli \u00f6dedi\u011fini ispat k\u00fclfeti ise vekildedir\u201d [3]<\/p>\n
Yarg\u0131tay 1.Hukuk Dairesinin, 2021\/ 2088 E, 2021 \/ 4358 K say\u0131l\u0131 ilam\u0131na g\u00f6re; \u201cSomut olaya gelince, davac\u0131n\u0131n soru\u015fturma dosyas\u0131ndaki beyanlar\u0131 ve t\u00fcm dosya kapsam\u0131na g\u00f6re vekaletin daval\u0131 …’a sat\u0131\u015f iradesiyle verildi\u011fi ve bu iradeye uygun olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, ba\u015fka bir ifadeyle vekilin ta\u015f\u0131nmazlar\u0131 vekil edenin iradesine uygun olarak satt\u0131\u011f\u0131, ne var ki ta\u015f\u0131nmazlar\u0131n sat\u0131\u015f bedellerinin vekil edene \u00f6dendi\u011finin ispat edilemedi\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yukar\u0131da a\u00e7\u0131klanan ilkelerle birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde vekilin, vekil edeni zararland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, ta\u015f\u0131nmaz bedelinden sorumlu tutulmas\u0131 do\u011frudur. Bu nedenle daval\u0131 … vekilinin t\u00fcm, davac\u0131 vekilinin a\u015fa\u011f\u0131daki bendin kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan di\u011fer temyiz itirazlar\u0131 yerinde g\u00f6r\u00fclmedi\u011finden reddine.\u201d [4]<\/p>\n
Yarg\u0131tay 3.Hukuk Dairesinin 2021\/ 1739 E, 2021 \/ 11572 K say\u0131l\u0131 ilam\u0131na g\u00f6re; \u201cYukar\u0131daki bilgiler do\u011frultusunda somut olay de\u011ferlendirildi\u011finde; tapuda, davac\u0131n\u0131n hissesine d\u00fc\u015fen bedel toplam\u0131 812.500 TL olup, bu bedelden 503.600 TL \u00f6deme yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bakiye 308.900 TL kald\u0131\u011f\u0131 davac\u0131n\u0131n kabul\u00fcndedir. Vekilin hesap verme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc bulundu\u011fundan, bu bedeli \u00f6dedi\u011fini ispat y\u00fck\u00fc, vekil olan daval\u0131dad\u0131r.\u201d [5]<\/p>\n
3) Vekalet G\u00f6revinin K\u00f6t\u00fcye Kullan\u0131lmas\u0131 Ve \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Ki\u015finin Durumu <\/p>\n
Vekaletname ile kazan\u0131lan yetkilerin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015ftirilen i\u015flemlerin vekil edeni ba\u011flay\u0131p ba\u011flamayaca\u011f\u0131 hususu \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc Ki\u015finin durumuna g\u00f6re de\u011ferlendirilmektedir. \u015eayet vekil ile s\u00f6zle\u015fme yapan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fi TMK\u2019nun 2. 3. Ve 1023. Maddesine g\u00f6re iyiniyetli ise bu ki\u015finin kazan\u0131m\u0131 korunur. Yani \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fi vekilin vekalet g\u00f6revini k\u00f6t\u00fcye kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyor veya kendisinden beklenen \u00f6zeni g\u00f6stermesine ra\u011fmen bilmesine olanak yoksa, vekil ile yapt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zle\u015fme ge\u00e7erlidir ve vekil edeni ba\u011flar. Bu durumda art\u0131k vekalet g\u00f6revinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 sebebiyle vekil edenin zararlar\u0131 vekalet ili\u015fkisine dayan\u0131larak tazmin edilebilir. Bunun yan\u0131nda \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fi vekil ile \u00e7\u0131kar ve i\u015fbirli\u011fi i\u00e7erisinde ise; k\u00f6t\u00fc niyetli ise ve vekilin vekalet g\u00f6revini k\u00f6t\u00fcye kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyor veya bilmesi gerekiyor ise yap\u0131lan s\u00f6zle\u015fme vekil edeni ba\u011flamaz. Ayr\u0131ca vekaletname ile kazan\u0131lan yetkinin k\u00f6t\u00fc niyetle kullan\u0131lmas\u0131 ve bu niyetle \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filere y\u00f6nelik tasarrufta bulunulmas\u0131 mahkemenin resen g\u00f6zetece\u011fi hususlardand\u0131r. Yarg\u0131tay kararlar\u0131 da bu \u00e7er\u00e7evede toplanmakta vekalet g\u00f6revinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 suretiyle yap\u0131lan i\u015flemlerin vekil edeni ba\u011flay\u0131p ba\u011flamad\u0131\u011f\u0131 hususu \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015finin k\u00f6t\u00fc niyetli veyahut vekilin k\u00f6t\u00fcniyetli oldu\u011funu biliyor ya da bilebilecek durumda olup olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re belirlenmektedir.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 1. Hukuk Dairesinin; 2019\/4508 E, 2020\/6780 K; \u201d\u00d6te yandan, vekil ile s\u00f6zle\u015fme yapan ki\u015fi 4721 s. T\u00fcrk Medeni Kanunu’nun (TMK) 3. maddesi anlam\u0131nda iyi niyetli ise yani vekilin vekalet g\u00f6revini k\u00f6t\u00fcye kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyor veya kendisinden beklenen \u00f6zeni g\u00f6stermesine ra\u011fmen bilmesine olanak yoksa, vekil ile yapt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zle\u015fme ge\u00e7erlidir ve vekil edeni ba\u011flar. Vekil vekalet g\u00f6revini k\u00f6t\u00fcye kullansa dahi bu husus vekil ile vekalet eden aras\u0131nda bir i\u00e7 sorun olarak kal\u0131r, vekil ile s\u00f6zle\u015fme yapan ki\u015finin kazand\u0131\u011f\u0131 haklara etkili olamaz. Ne var ki, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fi vekil ile \u00e7\u0131kar ve i\u015fbirli\u011fi i\u00e7erisinde ise veya k\u00f6t\u00fc niyetli olup vekilin vekalet g\u00f6revini k\u00f6t\u00fcye kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyor veya bilmesi gerekiyorsa vekil edenin s\u00f6zle\u015fme ile ba\u011fl\u0131 say\u0131lmamas\u0131, TMK’nin 2. maddesinde yaz\u0131l\u0131 d\u00fcr\u00fcstl\u00fck kural\u0131n\u0131n do\u011fal bir sonucu olarak kabul edilmelidir. S\u00f6z konusu yasa maddesi buyurucu nitelik ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131ndan hakim taraf\u0131ndan kendili\u011finden (resen) g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutulmas\u0131 zorunludur. Aksine d\u00fc\u015f\u00fcnce k\u00f6t\u00fc niyeti te\u015fvik etmek en az\u0131ndan ona g\u00f6z yummak olur. Oysa b\u00fct\u00fcn \u00e7a\u011fda\u015f hukuk sistemlerinde k\u00f6t\u00fc niyet korunmam\u0131\u015f daima mahkum edilmi\u015ftir. Nitekim uygulama ve bilimsel g\u00f6r\u00fc\u015fler bu y\u00f6nde geli\u015fmi\u015f ve kararl\u0131l\u0131k kazanm\u0131\u015ft\u0131\u201d[6]<\/p>\n
4) Vekalet G\u00f6revinin K\u00f6t\u00fcye Kullan\u0131lmas\u0131 Hukuki Sebebine Dayal\u0131 Tapu \u0130ptali Ve Tescili Davalar\u0131nda Hak D\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc S\u00fcre Ve Zamana\u015f\u0131m\u0131<\/p>\n
Vekalet s\u00f6zle\u015fmesinden kaynakl\u0131 alacak davalar\u0131 5 y\u0131ll\u0131k zamana\u015f\u0131m\u0131na tabi ise de; vekalet g\u00f6revinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 nedeniyle a\u00e7\u0131lan davalar herhangi bir zamana\u015f\u0131m\u0131 yada hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcreye tabi de\u011fildir. Keza; Anayasal m\u00fclkiyet hakk\u0131nda kaynakl\u0131 bu davalarda zamana\u015f\u0131m\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 Yarg\u0131tay’\u0131n yerle\u015fik i\u00e7tihatlar\u0131yla sabittir. O halde; vekalet g\u00f6revinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 sebebiyle a\u00e7\u0131lan tapu iptali ve tescili davalar\u0131nda zamana\u015f\u0131m\u0131 ve hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcre bulunmamaktad\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde; vekalet g\u00f6revinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 sebebiyle vekilin \u015fahsi sorumlulu\u011funa gidilmesi durumunda da herhangi bir hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcre ve zamana\u015f\u0131m\u0131 bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 1. Hukuk Dairesinin; 2021\/6752 E, 2021\/5259 K; \u201cKabule g\u00f6re de; vekalet g\u00f6revinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 hukuksal nedenine dayal\u0131 tazminat istekleri herhangi bir hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc ve zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresine tabi olmamas\u0131na ra\u011fmen, tazminat iste\u011fi y\u00f6n\u00fcnden zamana\u015f\u0131m\u0131na u\u011frad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle ret karar\u0131 verilmesi de hatal\u0131d\u0131r\u201d[7]<\/p>\n
Yarg\u0131tay 1. Hukuk Dairesinin, 2016\/ 18465 E, 2020 \/ 1954 K; \u201cH\u00e2l b\u00f6yle olunca; vek\u00e2let g\u00f6revinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 hukuksal nedenine dayanan davalar\u0131n herhangi bir zamana\u015f\u0131m\u0131 veya hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcreye ba\u011fl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetilerek, yukar\u0131da belirtilen ilkeler de g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmak sureti ile gerekli ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n yap\u0131lmas\u0131, delillerin toplanmas\u0131, i\u015fin esas\u0131n\u0131n incelenmesi ve has\u0131l olacak sonuca g\u00f6re bir karar verilmesi gerekirken yan\u0131lg\u0131l\u0131 de\u011ferlendirme ve gerek\u00e7eyle yaz\u0131l\u0131 bi\u00e7imde h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131 do\u011fru de\u011fildir\u201d [8]<\/p>\n
Sonu\u00e7 ve De\u011ferlendirme; vekil, vekalet g\u00f6revinin gerektirdi\u011fi g\u00fcven ve sadakat ili\u015fkisine uygun davranmak, vekil edilenin zarar\u0131na olacak i\u015flemlerden ka\u00e7\u0131nmak zorundad\u0131r. Ancak vekilin i\u015fbu g\u00f6revlerine ayk\u0131r\u0131 davranmas\u0131, vekaletin verdi\u011fi yetkiyi kasten vekil edenin zarar\u0131na ve kendisi veya bir ba\u015fkas\u0131 yarar\u0131na olacak \u015fekilde kullanmas\u0131 durumunda vekalet g\u00f6revinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131ndan bahsedilecektir. Vekalet yetkisine dayan\u0131larak \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fiye yap\u0131lan ta\u015f\u0131nmaz devrinin vekil edeni ba\u011flamamas\u0131 i\u00e7in \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015finin k\u00f6t\u00fcniyetli olmas\u0131 gerekmektedir. \u015eayet \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fi iyiniyetli ki\u015filerdense vekil eden zararlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in vekilin \u015fahsi sorumlulu\u011funa gidilebilecektir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015finin k\u00f6t\u00fc niyetli veyahut vekilin k\u00f6t\u00fcniyetli oldu\u011funu biliyor ya da bilebilecek durumda olmas\u0131 halinde; vekilin neden oldu\u011fu zararlardan onunla birlikte sorumlu oldu\u011fu ve tapu iptali davas\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fiye de y\u00f6neltilebilece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Sonu\u00e7 itibariyle; vekil vekillik g\u00f6revinin getirdi\u011fi \u00f6zen, sadakat ve g\u00fcven ili\u015fkisine uygun davranmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Vekil; g\u00f6revlerine ayk\u0131r\u0131 davranarak ve kasten vekil edeni zarara soktu\u011fu takdirde sorumluluktan ka\u00e7amayacakt\u0131r. Zira; vekaletnameye dayal\u0131 ta\u015f\u0131nmaz devri ger\u00e7ekle\u015fen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015finin iyiniyetli olmas\u0131 durumunda dahi vekil eden vekalet ili\u015fkisine dayanarak zararlar\u0131n\u0131n tazminini vekilden talep edebilecektir. \u00dcstelik i\u015fbu talepler ve vekalet g\u00f6revinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 sebebine dayal\u0131 tapu iptali ve tescili davalar\u0131 herhangi bir zaman a\u015f\u0131m\u0131 ve hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcreye de tabi de\u011fildir.<\/p>\n
Av. Rabiya\u00a0TA\u00c7YILDIZ<\/p>\n
Av. Musa TA\u00c7YILDIZ<\/p>\n
————-<\/p>\n
[1] Yarg\u0131tay 1. Hukuk Dairesi,23\/11\/2021 T, \u00a02021\/1744 E, 2021\/7101 K (https:\/\/www.hukukihaber.net\/yargitay-1-hukuk-dairesinin-20211744-e-20217101-k-sayili-karari) s.e.t:08\/04\/2025<\/p>\n
[2] Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu, 23\/10\/2024 T, \u00a02023\/292 E, 2024\/531 K (https:\/\/www.hukukihaber.net\/yargitay-hukuk-genel-kurulunun-2023292-e-2024531-k-sayili-karari) s.e.t:09\/04\/2025<\/p>\n
[3] Yarg\u0131tay 1.Hukuk Dairesi, 30\/05\/2023 T, 2021\/ 6910 E, 2023 \/ 3013 K\u00a0 (https:\/\/www.hukukihaber.net\/yargitay-1-hukuk-dairesinin-20216910-e-20233013-k-sayili-karari) s.e.t:09\/04\/2025<\/p>\n
[4] Yarg\u0131tay 1.Hukuk Dairesi, 20\/09\/2021 T, 2021\/ 2088 E, 2021 \/ 4358 K (https:\/\/www.hukukihaber.net\/yargitay-1-hukuk-dairesinin-20212088-e-20214358-k-sayili-karari) s.e.t:09\/04\/2025<\/p>\n
[5] Yarg\u0131tay 3.Hukuk Dairesi, \u00a017\/11\/2021 T, 2021\/ 1739 E, 2021 \/ 11572 K (https:\/\/www.hukukihaber.net\/yargitay-3-hukuk-dairesinin-20211739-e-202111572-k-sayili-karari) s.e.t:09\/04\/2025<\/p>\n
[6] Yarg\u0131tay 1. Hukuk Dairesi, 16\/12\/2020 T, 2019\/4508 E, 2020\/6780 K, (https:\/\/www.hukukihaber.net\/yargitay-1-hukuk-dairesinin-20194508-e-20206780-k-sayili-karari) s.e.t:12\/04\/2025<\/p>\n
[7] Yarg\u0131tay 1. Hukuk Dairesi, 07\/10\/2021 T, 2021\/6752 E, 2021\/5259 K, (https:\/\/www.hukukihaber.net\/yargitay-1-hukuk-dairesinin-20216752-e-20215259-k-sayili-karari) s.e.t:12\/04\/2025<\/p>\n
[8] Yarg\u0131tay 1. Hukuk Dairesi, 01\/06\/2020 T, \u00a02016\/ 18465 E, 2020 \/ 1954 K, (https:\/\/www.hukukihaber.net\/yargitay-1-hukuk-dairesinin-201618465-e-20201954-k-sayili-karari) s.e.t:12\/04\/2025\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Vekalet g\u00f6revi hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz g\u00fcven ili\u015fkisine dayanmaktad\u0131r. Ancak uygulamada bu hassas ili\u015fkinin s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015f\u0131lmakta, vekalet ili\u015fkisinin vekile bah\u015fetti\u011fi irade yetkisi k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmakta ve neticeten vekalet g\u00f6revinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 sebebiyle \u00e7e\u015fitli hukuki uyu\u015fmazl\u0131klar meydana gelmektedir. \u0130\u015fbu yaz\u0131m\u0131z; Yarg\u0131tay i\u00e7tihatlar\u0131na dayal\u0131 bir inceleme ile \u00a0vekalet ili\u015fkisi, vekalet g\u00f6revinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 kavramlar\u0131 ve \u00f6zellikle tapu iptali ve tescili davalar\u0131na yans\u0131malar\u0131 hususlar\u0131nda toplanmaktad\u0131r. 1) Vekilin G\u00f6revi Ve G\u00f6revin K\u00f6t\u00fcye Kullan\u0131lmas\u0131 Kavramlar\u0131 Vekalet ili\u015fkisi en yal\u0131n hali ile TBK\u2019nun 502. Maddesinde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re; \u201cVek\u00e2let s\u00f6zle\u015fmesi, vekilin vek\u00e2let verenin bir i\u015fini g\u00f6rmeyi veya i\u015flemini yapmay\u0131 \u00fcstlendi\u011fi s\u00f6zle\u015fmedir\u201d tan\u0131m bu olmakla birlikte vekalet ili\u015fkisi kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u00fcvene dayan\u0131r. Vekilin vekil edene kar\u015f\u0131 bor\u00e7lar\u0131 bu g\u00fcven ili\u015fkisinden do\u011fmaktad\u0131r. Vekilin temel g\u00f6revlerinden olan; vekil edenin iradesine ve yarar\u0131na davranma g\u00f6revi de bu g\u00fcven ili\u015fkisinden do\u011fmaktad\u0131r. Vekilin vekil edenin talimatlar\u0131na uyma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc bulunmakla birlikte; vekalet verenden izin alma imk\u00e2n\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131nda, durumu bilseydi onun da izin verece\u011fi a\u00e7\u0131k olan h\u00e2llerde, vekil talimattan ayr\u0131labilir. T\u00fcm bunlar\u0131n yan\u0131nda vekilin en temel sorumluluklar\u0131 sadakat ve \u00f6zen g\u00f6sterme borcunun yerine getirilmesidir. TBK\u2019nun 506. Maddesine g\u00f6re; \u201cVekil, vek\u00e2let borcunu bizzat ifa etmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Ancak vekil yetki verildi\u011fi veya durumun zorunlu ya da team\u00fcl\u00fcn m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 h\u00e2llerde vekil, i\u015fi ba\u015fkas\u0131na yapt\u0131rabilir. Vekil \u00fcstlendi\u011fi i\u015f ve hizmetleri, vek\u00e2let …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-58501","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n