T.C.<\/p>\n
YARGITAY<\/p>\n
9. HUKUK DA\u0130RES\u0130<\/p>\n
Esas Numaras\u0131: 2024\/9537<\/p>\n
Karar Numaras\u0131: 2024\/14568<\/p>\n
Karar Tarihi: 06.11.2024<\/p>\n
ASGAR\u0130 GE\u00c7\u0130M \u0130ND\u0130R\u0130M\u0130<\/p>\n
MOBB\u0130NG<\/p>\n
HUKUK\u0130 D\u0130NLEN\u0130LME HAKKI<\/p>\n
MAHKEMEYE B\u0130LD\u0130R\u0130LEN TANI\u011eIN D\u0130NLEN\u0130LMEMES\u0130<\/p>\n
\u00d6ZET\u0130: Davac\u0131; \u00e7al\u0131\u015fma ortam\u0131nda uygulanan bask\u0131 ile \u00e7al\u0131\u015fma \u015fartlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131ndan bahisle i\u015f s\u00f6zle\u015fmesini sona erdirmesinin ve istifa etmesinin talep edildi\u011fini, sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 sebebiyle zor durumda b\u0131rak\u0131larak keyf\u00ee \u015fekilde i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin sona erdirildi\u011fini iddia ederek k\u0131dem ve ihbar tazminat\u0131 talebinde bulunmu\u015ftur. Dosyada yer alan i\u015fe giri\u015f bildirgelerinde davac\u0131n\u0131n okuma yazma bilmedi\u011fi hususu yer almaktad\u0131r. \u0130stifa dilek\u00e7esindeki yaz\u0131 \u015fekli, ifade tarz\u0131, kelime hatalar\u0131, davac\u0131ya ihbar \u00f6neli verilmesi, davac\u0131ya ait sa\u011fl\u0131k kurulu raporu ve tan\u0131k beyanlar\u0131 ile t\u00fcm dosya kapsam\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda istifa dilek\u00e7esine itibar edilemeyece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. H\u00e2l b\u00f6yle olunca davac\u0131n\u0131n i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi i\u015fverence feshedildi\u011finden k\u0131dem ve ihbar tazminat\u0131n\u0131n h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
KARAR : \u0130stinaf ba\u015fvurusunun esastan reddi<\/p>\n
\u0130LK DERECE MAHKEMES\u0130 : … 17. \u0130\u015f Mahkemesi<\/p>\n
Taraflar aras\u0131ndaki alacak davas\u0131ndan dolay\u0131 yap\u0131lan yarg\u0131lama sonunda \u0130lk Derece Mahkemesince davan\u0131n reddine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Karar\u0131n davac\u0131 vekili taraf\u0131ndan istinaf edilmesi \u00fczerine, B\u00f6lge Adliye Mahkemesince ba\u015fvurunun esastan reddine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
B\u00f6lge Adliye Mahkemesi karar\u0131 davac\u0131 vekili taraf\u0131ndan temyiz edilmekle; kesinlik, s\u00fcre, temyiz \u015fart\u0131 ve di\u011fer usul eksiklikleri y\u00f6n\u00fcnden yap\u0131lan \u00f6n inceleme sonucunda, temyiz dilek\u00e7esinin kabul\u00fcne karar verildikten ve Tetkik H\u00e2kimi taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gere\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:<\/p>\n
I. DAVA<\/p>\n
Davac\u0131 vekili dava dilek\u00e7esinde; m\u00fcvekkilinin 03.04.2013-02.03.2020 tarihleri aras\u0131nda kesintisiz \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 gerek\u00e7e g\u00f6sterilerek i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin haks\u0131z \u015fekilde feshedildi\u011fini, 20.05.2019 tarihinde alm\u0131\u015f oldu\u011fu Devlet hastanesi raporu ile zihinsel, duygusal olarak kronik rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funun belirtildi\u011fini, … … Belediyesinde \u00e7al\u0131\u015fma ortam\u0131nda uygulanan bask\u0131 neticesinde, \u00e7al\u0131\u015fma \u015fartlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131ndan bahisle i\u015f s\u00f6zle\u015fmesini sona erdirmesi ve istifa etmesinin talep edildi\u011fini, bu durumunun gerek\u00e7e g\u00f6sterilerek ve sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 sebebiyle zor durumda b\u0131rak\u0131larak, keyf\u00ee olarak i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin sona erdirildi\u011fini, a\u011f\u0131r i\u015flerde ve psikolojik bask\u0131 alt\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmaya devam ettirildi\u011fini, her g\u00fcn 05.30\u2019da i\u015fe ba\u015flay\u0131p k\u0131\u015f aylar\u0131nda ak\u015fam saat 15.00\u2019de yaz aylar\u0131nda 16.00’da i\u015fi b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu \u015fekilde haftan\u0131n alt\u0131 g\u00fcn\u00fc \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu \u00e7al\u0131\u015fma saatleri i\u00e7inde de hi\u00e7 izin kulland\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ayr\u0131ca t\u00fcm ulusal bayram ve genel tatillerde s\u00fcrekli \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrerek k\u0131dem ve ihbar tazminatlar\u0131 ile fazla \u00e7al\u0131\u015fma, ulusal bayram ve genel tatil ile asgari ge\u00e7im indirimi alacaklar\u0131n\u0131n daval\u0131dan tahsiline karar verilmesini talep etmi\u015ftir.<\/p>\n
II. CEVAP<\/p>\n
Daval\u0131 vekili cevap dilek\u00e7esinde; davac\u0131n\u0131n belirli s\u00fcreli i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi ile dava d\u0131\u015f\u0131 … Belediyesi … A\u015e b\u00fcnyesinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, belediyenin hizmet al\u0131m\u0131n\u0131n s\u00f6z konusu oldu\u011funu, davac\u0131n\u0131n 01.04.2018 tarihinde 696 say\u0131l\u0131 Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararname uyar\u0131nca … Belediye Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na ait olan Belediye \u015eirketine ge\u00e7i\u015finin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, davac\u0131n\u0131n 02.03.2019 tarihinde verdi\u011fi istifa dilek\u00e7esi ile ihbar s\u00fcresince 13.05.2019 tarihine kadar \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, istifa nedeniyle \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, davac\u0131n\u0131n i\u015ften ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihte toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak ge\u00e7i\u015f yapan personellerin mali haklar\u0131n\u0131n 375 Say\u0131l\u0131 Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnamenin Ge\u00e7ici 24. Maddesi Uyar\u0131nca \u0130\u015f\u00e7i Stat\u00fcs\u00fcne Ge\u00e7irilen \u0130\u015f\u00e7ilerin \u00dccret \u0130le Di\u011fer Mali Ve Sosyal Haklar\u0131n Belirlenmesinde Esas Al\u0131nacak Toplu \u0130\u015f S\u00f6zle\u015fmesi H\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca belirlendi\u011fini, i\u015f\u00e7ilerle ilgili t\u00fcm bilgi ve belgelerin alt i\u015fveren olarak g\u00f6revlendirilen y\u00fcklenici firmalarca tutuldu\u011funu, i\u015f\u00e7ilerin sevk ve idarelerinin giri\u015f \u00e7\u0131k\u0131\u015f saatlerinin kontrol\u00fcn\u00fcn y\u00fcklenici firmalara b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunarak davan\u0131n reddini istemi\u015ftir.<\/p>\n
III. \u0130LK DERECE MAHKEMES\u0130 KARARI<\/p>\n
\u0130lk Derece Mahkemesinin yukar\u0131da tarih ve say\u0131s\u0131 belirtilen karar\u0131 ile; davac\u0131n\u0131n k\u0131deme esas s\u00fcresinin 03.04.2013-13.05.2019 tarihleri aras\u0131nda toplam 6 y\u0131l 24 g\u00fcn oldu\u011fu, davac\u0131 i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin sa\u011fl\u0131k raporu gerek\u00e7e g\u00f6sterilerek i\u015fveren taraf\u0131ndan feshedildi\u011fini iddia etmi\u015fse de dosyada i\u015fveren feshini ispata yarar bilgi\/belge ya da beyan bulunmad\u0131\u011f\u0131, davac\u0131 taraf\u0131n istifas\u0131n\u0131n irade fesad\u0131 ya da bask\u0131 alt\u0131nda al\u0131nd\u0131\u011f\u0131na dair iddias\u0131 da bulunmad\u0131\u011f\u0131, di\u011fer taraftan istifa dilek\u00e7esinde istifas\u0131n\u0131n \u00f6zel ve ailesel nedenlerden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015f olup Yarg\u0131tay 9. Hukuk Dairesinin kararlar\u0131 uyar\u0131nca \u00f6zel nedenlerle istifan\u0131n hakl\u0131 nedenle feshe tahvil edilemeyece\u011fi, b\u00f6ylece davac\u0131n\u0131n i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin istifa nedeniyle sona erdi\u011fi, sunulan 2018-2019 y\u0131l\u0131 bordrolar\u0131na g\u00f6re bekar \u00e7ocuksuz olarak asgari ge\u00e7im indirimi alaca\u011f\u0131n\u0131n \u00f6dendi\u011fi, fazla \u00e7al\u0131\u015fma ile ulusal bayram ve genel tatil alaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnden i\u015fverence i\u015fe giri\u015f \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 g\u00f6steren \u00e7al\u0131\u015fma \u00e7izelgeleri sunulmad\u0131\u011f\u0131, ispat y\u00fck\u00fc \u00fczerinde olan i\u015f\u00e7i taraf\u0131ndan dinlenen tan\u0131klar\u0131n i\u015fyeri \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fma d\u00fczenini bilemeyece\u011finden iddian\u0131n ispat edilemedi\u011fi gerek\u00e7esiyle davan\u0131n reddine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
IV. \u0130ST\u0130NAF<\/p>\n
A. \u0130stinaf Yoluna Ba\u015fvuranlar<\/p>\n
\u0130lk Derece Mahkemesinin yukar\u0131da belirtilen karar\u0131na kar\u015f\u0131 davac\u0131 vekili istinaf ba\u015fvurusunda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
B. \u0130stinaf Sebepleri<\/p>\n
Davac\u0131 vekili; davac\u0131n\u0131n i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 bahane edilerek ve istifa dilek\u00e7esi vermesi istenerek i\u015fverence sona erdirildi\u011fini, i\u015fyerinde bask\u0131 yap\u0131larak zor i\u015flere verildi\u011finin tan\u0131k beyanlar\u0131yla ispat edildi\u011fini, tan\u0131klar\u0131ndan …’n\u0131n dinlenilmedi\u011fini, fazla \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n, ulusal bayram ve genel tatillerde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131n sabit oldu\u011funu, y\u0131ll\u0131k \u00fccretli izin kullanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, uzun y\u0131llar \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, k\u0131dem tazminat\u0131n\u0131 alamayacak durumda i\u015ften ayr\u0131lmas\u0131n\u0131n hayat\u0131n ola\u011fan ak\u0131\u015f\u0131na ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu, tan\u0131klar dinlenmeden ve deliller toplanmadan karar verildi\u011fini belirterek \u0130lk Derece Mahkemesi karar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve davan\u0131n kabul\u00fcne karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna ba\u015fvurmu\u015ftur<\/p>\n
C. Gerek\u00e7e ve Sonu\u00e7<\/p>\n
B\u00f6lge Adliye Mahkemesinin yukar\u0131da tarih ve say\u0131s\u0131 belirtilen karar\u0131 ile; \u0130lk Derece Mahkemesinin vak\u0131a ve hukuki de\u011ferlendirmesinde, usul ve esas y\u00f6n\u00fcnden kanuna ayk\u0131r\u0131l\u0131k bulunmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle davac\u0131 vekilinin yerinde g\u00f6r\u00fclmeyen istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
V. TEMY\u0130Z<\/p>\n
A. Temyiz Yoluna Ba\u015fvuranlar<\/p>\n
B\u00f6lge Adliye Mahkemesinin yukar\u0131da belirtilen karar\u0131na kar\u015f\u0131 s\u00fcresi i\u00e7inde davac\u0131 vekili temyiz isteminde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
B. Temyiz Sebepleri<\/p>\n
Davac\u0131 vekili; istinaf dilek\u00e7esinde ileri s\u00fcr\u00fclen gerek\u00e7eler ve resen dikkate al\u0131nacak nedenlerle B\u00f6lge Adliye Mahkemesi karar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve davan\u0131n kabul\u00fcne karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna ba\u015fvurmu\u015ftur.<\/p>\n
C. Gerek\u00e7e<\/p>\n
1. Uyu\u015fmazl\u0131k ve Hukuki Nitelendirme<\/p>\n
Uyu\u015fmazl\u0131k davada hukuki dinlenilme hakk\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tlan\u0131p k\u0131s\u0131tlanmad\u0131\u011f\u0131 ile davac\u0131n\u0131n i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin k\u0131dem ve ihbar tazminatlar\u0131 \u00f6denmesini gerektirecek \u015fekilde son bulup bulmad\u0131\u011f\u0131na ve dava konusu alacaklar\u0131n ispat\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n
2. \u0130lgili Hukuk<\/p>\n
1. 2709 say\u0131l\u0131 T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Anayasas\u0131’n\u0131n (Anayasa) “Hak arama h\u00fcrriyeti” ba\u015fl\u0131kl\u0131 36 nc\u0131 maddesinin birinci f\u0131kras\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“Herkes, me\u015fru vas\u0131ta ve yollardan faydalanmak suretiyle yarg\u0131 mercileri \u00f6n\u00fcnde davac\u0131 veya daval\u0131 olarak iddia ve savunma ile adil yarg\u0131lanma hakk\u0131na sahiptir.”<\/p>\n
2. 6100 say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 say\u0131l\u0131 Kanun) “Hukuki dinlenilme hakk\u0131” kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 27 nci maddesinin birinci f\u0131kras\u0131 “Davan\u0131n taraflar\u0131, m\u00fcdahiller ve yarg\u0131laman\u0131n di\u011fer ilgilileri, kendi haklar\u0131 ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak hukuki dinlenilme hakk\u0131na sahiptirler.” d\u00fczenlemesini i\u00e7ermektedir.<\/p>\n
3. 4857 say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Kanunu’nun (4857 say\u0131l\u0131 Kanun) 17, 32, 41, 47 nci maddeleri ile ayn\u0131 Kanun’un 120 nci maddesi atf\u0131yla h\u00e2len uygulanmas\u0131na devam olunan m\u00fclga 1475 say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Kanunu’nun 14 \u00fcnc\u00fc maddesi.<\/p>\n
4. Anayasa Mahkemesinin 17.04.2024 tarihli Resm\u00ee Gazete’de yay\u0131mlanan 27.12.2023 tarihli ve 2018\/96 Esas, 2023\/222 Karar say\u0131l\u0131 iptal karar\u0131n\u0131n ilgili k\u0131s\u0131mlar\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“…<\/p>\n
4. Ge\u00e7ici 23. Maddenin Birinci F\u0131kras\u0131n\u0131n (c) ve (\u00e7) Bentleri<\/p>\n
a. Anlam ve Kapsam<\/p>\n
360. Dava konusu kurallarla s\u00fcrekli i\u015f\u00e7i kadrosunda istihdam i\u00e7in ba\u015fvuruda bulunacak i\u015f\u00e7ilerden iki ayr\u0131 yaz\u0131l\u0131 beyan istenmektedir. Bu beyanlardan ilki i\u015f\u00e7ilerin bu kapsamda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmalar\u0131na ili\u015fkin olarak a\u00e7t\u0131klar\u0131 davalardan ve\/veya icra takiplerinden feragat edeceklerine dairdir. Di\u011fer beyan ise i\u015f\u00e7ilerin en son \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 idare ile daha \u00f6nce kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131nda alt i\u015fveren i\u015f\u00e7isi olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u015f s\u00f6zle\u015fmelerinden dolay\u0131 bu madde ile tan\u0131nan haklar kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmayaca\u011f\u0131n\u0131 ve bu haklar\u0131ndan feragat etti\u011fine dair yaz\u0131l\u0131 bir sulh s\u00f6zle\u015fmesi yapmay\u0131 kabul ettiklerine dairdir.<\/p>\n
361. S\u00f6z konusu yaz\u0131l\u0131 beyanlara konu dava ve\/veya icra takiplerinden feragat edildi\u011fine dair tevsik edici belgeler ile imzalanacak sulh s\u00f6zle\u015fmesi ise yaz\u0131l\u0131 s\u0131navda ba\u015far\u0131l\u0131 olunmas\u0131ndan sonra s\u00fcrekli i\u015f\u00e7i kadrolar\u0131na ge\u00e7i\u015f a\u015famas\u0131nda ibraz edilecektir.<\/p>\n
362. Ayr\u0131ca (c) bendinde yer verilen feragat \u015fart\u0131n\u0131n taraf\u0131 idare olan dava ve\/veya icra takiplerine ili\u015fkin oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Nitekim 375 say\u0131l\u0131 KHK\u2019n\u0131n ge\u00e7ici 25. maddesine dayan\u0131larak haz\u0131rlanan Kamu Kurum ve Kurulu\u015flar\u0131nda … \u00c7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na Dayal\u0131 Hizmet Al\u0131m\u0131 S\u00f6zle\u015fmeleri Kapsam\u0131nda \u00c7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmakta Olan \u0130\u015f\u00e7ilerin S\u00fcrekli \u0130\u015f\u00e7i Kadrolar\u0131na veya Mahalli \u0130dare \u015eirketlerinde \u0130\u015f\u00e7i Stat\u00fcs\u00fcne Ge\u00e7irilmesine \u0130li\u015fkin 375 Say\u0131l\u0131 Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnamenin Ge\u00e7ici 23 ve Ge\u00e7ici 24 \u00fcnc\u00fc Maddelerinin Uygulanmas\u0131na Dair Usul ve Esaslar\u2019a ili\u015fkin tebli\u011fin 16. maddesinde de s\u0131navda ba\u015far\u0131l\u0131 olanlar\u0131n \u201c4734 say\u0131l\u0131 Kanun ve di\u011fer mevzuattaki h\u00fck\u00fcmler uyar\u0131nca … \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na dayal\u0131 hizmet al\u0131m s\u00f6zle\u015fmeleri kapsam\u0131nda y\u00fckleniciler taraf\u0131ndan \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmalar\u0131na ili\u015fkin olarak idarelere kar\u015f\u0131 a\u00e7t\u0131klar\u0131 davalardan feragat ettiklerine\u2026\u201d dair ilgili evraklar\u0131n\u0131 sunmas\u0131 gerekti\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade edilmektedir.<\/p>\n
363. 4857 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 2. maddesinin alt\u0131nc\u0131 f\u0131kras\u0131nda as\u0131l i\u015fveren-alt i\u015fveren ili\u015fkisi tan\u0131mland\u0131ktan sonra bu ili\u015fkide as\u0131l i\u015fverenin, alt i\u015fverenin i\u015f\u00e7ilerine kar\u015f\u0131 o i\u015fyeri ile ilgili olarak bu Kanun\u2019dan, i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinden veya alt i\u015fverenin taraf oldu\u011fu toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinden do\u011fan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinden alt i\u015fveren ile birlikte sorumlu olaca\u011f\u0131 d\u00fczenlenmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla dava konusu kurallarla idarelerin bu sorumlulu\u011fun taraf\u0131 olmalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmi\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n
…<\/p>\n
377. Dava konusu kurallar\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 maddenin i\u015f\u00e7ilere yasal haklar\u0131n\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7en bir avantaj sundu\u011funa teredd\u00fct bulunmamaktad\u0131r. \u0130\u015f\u00e7ilerin bu imk\u00e2n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda vazge\u00e7mesi \u00f6ng\u00f6r\u00fclen alacak ve haklar ise alt i\u015fveren i\u015f\u00e7isi olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 d\u00f6nemlere ili\u015fkindir. As\u0131l i\u015fveren olan idarenin bu hak ve alacaklardan kaynakl\u0131 r\u00fccu imk\u00e2n\u0131 da de\u011ferlendirildi\u011finde i\u015f\u00e7ilere sunulan imk\u00e2n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bu hak ve alacaklar\u0131ndan feragat etmelerinin istenmesi \u015feklinde m\u00fclkiyet hakk\u0131na getirilen s\u0131n\u0131rlaman\u0131n orant\u0131l\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenemez.<\/p>\n
378. \u00d6te yandan i\u015f\u00e7ilerden dava a\u00e7m\u0131\u015f olanlar\u0131n davalardan feragat etmeleri ko\u015fulunun konulmas\u0131, hak arama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kullanarak dava a\u00e7m\u0131\u015f olanlar\u0131n davalar\u0131ndan vazge\u00e7memelerine ba\u011flanan sonu\u00e7lar nedeniyle kural\u0131n yarg\u0131 yoluna ba\u015fvurmay\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde cayd\u0131r\u0131c\u0131 nitelik ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle kural\u0131n hak arama h\u00fcrriyetine getirdi\u011fi s\u0131n\u0131rlaman\u0131n da orant\u0131l\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
379. A\u00e7\u0131klanan nedenlerle kurallar, Anayasa\u2019n\u0131n 13., 35. ve 36. maddelerine ayk\u0131r\u0131d\u0131r. \u0130ptalleri gerekir.<\/p>\n
…<\/p>\n
9. Ge\u00e7ici 24. Maddenin Birinci F\u0131kras\u0131n\u0131n (c) ve (\u00e7) Bentleri<\/p>\n
a. \u0130ptal Talebinin Gerek\u00e7esi<\/p>\n
427. Dava dilek\u00e7esinde \u00f6zetle; dava konusu kurallar\u0131n getirdi\u011fi \u015fartlar\u0131n i\u015fveren kar\u015f\u0131s\u0131nda daha g\u00fc\u00e7s\u00fcz durumda olan i\u015f\u00e7ileri g\u00fcvenceli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc i\u015f\u00e7i kadrosuna ge\u00e7me hakk\u0131n\u0131 kaybetme endi\u015fesiyle haklar\u0131ndan vazge\u00e7meye zorlayaca\u011f\u0131 ve e\u015fit g\u00fcce sahip olmayan taraflar aras\u0131nda adaletsizli\u011fi artt\u0131raca\u011f\u0131, i\u015f\u00e7ilerin \u00e7al\u0131\u015fma edimini yerine getirmesine ra\u011fmen hukuken elde etmeleri gereken haklar\u0131 yarg\u0131 yoluyla alma hakk\u0131ndan zorunlu olarak vazge\u00e7melerine zorland\u0131\u011f\u0131, hukuk devleti ve sosyal devlet ilkelerine ayk\u0131r\u0131 hareket edildi\u011fi, ayr\u0131ca i\u015f\u00e7ilerin hak arama \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine ve bu kapsamda mahkemeye eri\u015fim haklar\u0131na do\u011frudan m\u00fcdahale edildi\u011fi, d\u00fczenlemenin Anayasa\u2019n\u0131n 2. ve 36. maddelerine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
b. Anayasa\u2019ya Ayk\u0131r\u0131l\u0131k Sorunu<\/p>\n
428. 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 43. maddesi uyar\u0131nca ilgisi nedeniyle kural, Anayasa\u2019n\u0131n 13. ve 35. maddeleri y\u00f6n\u00fcnden de incelenmi\u015ftir.<\/p>\n
429. 375 say\u0131l\u0131 KHK\u2019n\u0131n ge\u00e7ici 23. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (c) ve (\u00e7) bentlerine ili\u015fkin Anayasa\u2019n\u0131n 13., 35. ve 36. maddelerine y\u00f6nelik gerek\u00e7eler uygun oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde dava konusu kurallar y\u00f6n\u00fcnden de ge\u00e7erlidir.<\/p>\n
430. A\u00e7\u0131klanan nedenlerle kurallar, Anayasa\u2019n\u0131n 13., 35. ve 36. maddelerine ayk\u0131r\u0131d\u0131r. \u0130ptalleri gerekir.<\/p>\n
….<\/p>\n
5. Anayasa’n\u0131n 153 \u00fcnc\u00fc maddesi \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n
\u201cAnayasa Mahkemesinin kararlar\u0131 kesindir. \u0130ptal kararlar\u0131 gerek\u00e7esi yaz\u0131lmadan a\u00e7\u0131klanamaz.<\/p>\n
Anayasa Mahkemesi bir kanun veya Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kararnamesinin tamam\u0131n\u0131 veya bir h\u00fckm\u00fcn\u00fc iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni bir uygulamaya yol a\u00e7acak bi\u00e7imde h\u00fck\u00fcm tesis edemez.<\/p>\n
Kanun, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kararnamesi veya T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc ya da bunlar\u0131n h\u00fck\u00fcmleri, iptal kararlar\u0131n\u0131n Resm\u00ee Gazetede yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 tarihte y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal h\u00fckm\u00fcn\u00fcn y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girece\u011fi tarihi ayr\u0131ca kararla\u015ft\u0131rabilir. Bu tarih, karar\u0131n Resm\u00ee Gazetede yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden ba\u015flayarak bir y\u0131l\u0131 ge\u00e7emez.<\/p>\n
\u0130ptal karar\u0131n\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giri\u015finin ertelendi\u011fi durumlarda, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi, iptal karar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 hukuki bo\u015flu\u011fu dolduracak kanun (\u2026) teklifini \u00f6ncelikle g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcp karara ba\u011flar.<\/p>\n
\u0130ptal kararlar\u0131 geriye y\u00fcr\u00fcmez.<\/p>\n
Anayasa Mahkemesi kararlar\u0131 Resm\u00ee Gazetede hemen yay\u0131mlan\u0131r ve yasama, y\u00fcr\u00fctme ve yarg\u0131 organlar\u0131n\u0131, idare makamlar\u0131n\u0131, ger\u00e7ek ve t\u00fczelki\u015fileri ba\u011flar.\u201d<\/p>\n
6. Anayasa Mahkemesinin 12.12.1989 tarihli ve 1989\/11 Esas, 1989\/48 Karar say\u0131l\u0131 karar\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“…<\/p>\n
Anayasan\u0131n 152. maddesine g\u00f6re, itiraz yoluna ba\u015fvuran mahkemeler, Anayasa Mahkemesi’nce verilecek kararlara uymak zorundad\u0131rlar. Bu durumda, itiraz eden mahkeme, elinde bulunan ve Anayasa Mahkemesi’nin iptal karar\u0131ndan \u00f6nce a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olan bir davay\u0131 Anayasa Mahkemesi karar\u0131na g\u00f6re \u00e7\u00f6zecek ve do\u011frudan iptal karar\u0131n\u0131n etkisini \u00f6nceye uygulayacakt\u0131r. Ayni durum, itiraz yoluna ba\u015fvurmayan mahkemeler y\u00f6n\u00fcnden de ge\u00e7erlidir. \u0130ptal davas\u0131 veya itiraz \u00fczerine bir kural\u0131n iptali sonucu, Mahkemeler bakmakta olduklar\u0131 davalar\u0131 bu karara g\u00f6re \u00e7\u00f6zmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler. Bu sonu\u00e7 Anayasa’n\u0131n, ‘Anayasa Mahkemesi kararlar\u0131 Resmi Gazete\u2019de hemen yay\u0131mlan\u0131r ve yasama, y\u00fcr\u00fctme ve yarg\u0131 organlar\u0131n\u0131, idare makamlar\u0131n\u0131, ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015fileri ba\u011flar.’ yolundaki 153. maddesinin alt\u0131nc\u0131 f\u0131kras\u0131nda yer alan kural\u0131n sonucudur.<\/p>\n
…”<\/p>\n
7. 09.05.1960 tarihli ve 1960\/21 Esas, 1960\/9 Karar say\u0131l\u0131 Yarg\u0131tay \u0130\u00e7tihad\u0131 Birle\u015ftirme Karar\u0131’n\u0131n ilgili b\u00f6l\u00fcm\u00fc ise \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n
“…<\/p>\n
Sonradan \u00e7\u0131kan i\u00e7tihatlar\u0131 birle\u015ftirme karar\u0131n\u0131n, Temyiz Mahkemesinin bozma karar\u0131na uyulmakla meydana gelen usule ait m\u00fcktesep hak esas\u0131n\u0131n istisnas\u0131 olarak hen\u00fcz mahkemede veya Temyiz Mahkemesinde bulunan i\u015flere tatbiki gereklidir. Anayasa Mahkemesi iptal kararlar\u0131nda da ayn\u0131 ilke ge\u00e7erlidir.<\/p>\n
…”<\/p>\n
8. Anayasa Mahkemesinin iptal karar\u0131n\u0131n kesinle\u015fmemi\u015f davalara da uygulanmas\u0131 gerekti\u011fine dair Dairemizin 04.02.2021 tarihli ve 2020\/5169 Esas, 2021\/3479 Karar say\u0131l\u0131 karar\u0131n\u0131n ilgili b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“…<\/p>\n
\u0130ptal karar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclmekte olan benzer nitelikteki di\u011fer davalar\u0131 etkilemeyece\u011fi kabul edilirse, iptal edilen kanuni d\u00fczenlemenin Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu sabit duruma geldi\u011finden, T.C.Anayasas\u0131\u2019n\u0131n 152 nci maddesinin birinci f\u0131kras\u0131 gere\u011fince benzer nitelikteki davalara bakmakta olan b\u00fct\u00fcn mahkemelerce Anayasa Mahkemesi\u2019ne m\u00fcracaat edilmesi gerekti\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131l\u0131r ki, bu ihtimalde de g\u00f6r\u00fclmekte olan di\u011fer davalar bak\u0131m\u0131ndan nihai olarak iptal karar\u0131n\u0131n geriye y\u00fcr\u00fcmesi neticesi ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r.<\/p>\n
Belirtmek gerekir ki, T.C. Anayasas\u0131\u2019n\u0131n ‘Anayasan\u0131n ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc’ ba\u015fl\u0131kl\u0131 11 inci maddesine g\u00f6re ‘Anayasa h\u00fck\u00fcmleri, yasama, y\u00fcr\u00fctme ve yarg\u0131 organlar\u0131n\u0131, idare makamlar\u0131n\u0131 ve di\u011fer kurulu\u015f ve ki\u015fileri ba\u011flayan temel hukuk kurallar\u0131d\u0131r. Kanunlar Anayasaya ayk\u0131r\u0131 olamaz.’ 138 inci maddeye g\u00f6re de h\u00e2kimler \u00f6ncelikle Anayasa\u2019ya uygun olarak h\u00fck\u00fcm verirler.<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn bu a\u00e7\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, somut norm denetimi yoluyla Anayasa Mahkemesince verilecek iptal karar\u0131n\u0131n, kesin h\u00fck\u00fcm halini alm\u0131\u015f yarg\u0131 kararlar\u0131 sakl\u0131 kalmak \u015fart\u0131yla, geriye y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kabul etmek zorunludur. Esasen geriye y\u00fcr\u00fcmezlik ilkesi hukuk g\u00fcvenli\u011fi amac\u0131yla tercih edildi\u011fine g\u00f6re, bu ilkenin yaln\u0131z kesin h\u00fck\u00fcm halini alm\u0131\u015f kararlar bak\u0131m\u0131ndan kabul edildi\u011fini s\u00f6ylemek onun amac\u0131na daha uygun d\u00fc\u015fer (K\u0131ratl\u0131, …: Anayasa Yarg\u0131s\u0131nda Somut Norm Denetimi, …, 1966, s. 180; …: Anayasa Mahkemesinin \u0130ptal Kararlar\u0131n\u0131n Geriye Y\u00fcr\u00fcmezli\u011fi Sorunu, \u0130\u00dcHFM, 1988, C:2, s.214; Tezi\u00e7, …: Anayasa Hukuku, \u0130stanbul, 2003, s.214; …, …: Anayasa Yarg\u0131s\u0131 ve T\u00fcrk Anayasa Mahkemesi, …, 1996, s.305; …: T\u00fcrk Anayasa Yarg\u0131s\u0131nda \u0130tiraz Yolu, Erzincan, 1992, s.72-73).<\/p>\n
Nitekim Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu\u2019nun 15\/06\/2011 tarih ve 2011\/20-231, 2011\/425 E.K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda da ‘Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararlar\u0131n\u0131n bu gibi kesin h\u00fck\u00fcm halini almam\u0131\u015f derdest dosyalar y\u00f6n\u00fcnden uygulanmas\u0131n\u0131n zorunlulu\u011fu ortadad\u0131r. Zira, Anayasa Mahkemesinin iptal kararlar\u0131 usul\u00fc kazan\u0131lm\u0131\u015f hakk\u0131n da istisnas\u0131n\u0131 te\u015fkil ederler’ hususlar\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
Ayr\u0131ca Anayasa Mahkemesi\u2019nin 12\/12\/1989 tarih, 1989\/11-48 E.K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda da ‘Anayasa’n\u0131n 152. maddesine g\u00f6re, itiraz yoluna ba\u015fvuran mahkemeler, Anayasa Mahkemesi’nce verilecek kararlara uymak zorundad\u0131rlar. Bu durumda, itiraz eden mahkeme, elinde bulunan ve Anayasa Mahkemesi’nin iptal karar\u0131ndan \u00f6nce a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olan bir davay\u0131 Anayasa Mahkemesi karar\u0131na g\u00f6re \u00e7\u00f6zecek ve do\u011frudan iptal karar\u0131n\u0131n etkisini \u00f6nceye uygulayacakt\u0131r. Ayn\u0131 durum, itiraz yoluna ba\u015fvurmayan mahkemeler y\u00f6n\u00fcnden de ge\u00e7erlidir. \u0130ptal davas\u0131 veya itiraz \u00fczerine bir kural\u0131n iptali sonucu, Mahkemeler bakmakta olduklar\u0131 davalar\u0131 bu karara g\u00f6re \u00e7\u00f6zmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler. Bu sonu\u00e7 Anayasa’n\u0131n, ‘Anayasa Mahkemesi kararlar\u0131 Resm\u00ee Gazetede hemen yay\u0131mlan\u0131r ve yasama, y\u00fcr\u00fctme ve yarg\u0131 organlar\u0131n\u0131, idare makamlar\u0131n\u0131, ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015fileri ba\u011flar.’ yolundaki 153. maddesinin alt\u0131nc\u0131 f\u0131kras\u0131nda yer alan kural\u0131n sonucucudur…’ hususlar\u0131 ortaya konulmu\u015ftur.<\/p>\n
…”<\/p>\n
3. De\u011ferlendirme<\/p>\n
1. Davan\u0131n taraflar\u0131, m\u00fcd\u00e2hiller ve yarg\u0131laman\u0131n di\u011fer ilgilileri, kendi haklar\u0131 ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak hukuki dinlenilme hakk\u0131na sahip olup bu hak, yarg\u0131lama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmas\u0131n\u0131, a\u00e7\u0131klama ve ispat hakk\u0131n\u0131, mahkemenin, a\u00e7\u0131klamalar\u0131 dikkate alarak de\u011ferlendirmesini ve kararlar\u0131n somut ve a\u00e7\u0131k olarak gerek\u00e7elendirilmesini i\u00e7ermektedir.<\/p>\n
Mahkeme, iki tarafa e\u015fit \u015fekilde hukuki dinlenilme hakk\u0131 tan\u0131yarak h\u00fckm\u00fcn\u00fc vermelidir. Anayasa’n\u0131n 36 nc\u0131 maddesinde d\u00fczenlenen adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n en \u00f6nemli unsuru olan hukuki dinlenilme hakk\u0131, adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 i\u00e7inde teminat alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu hakka, taraf\u0131n h\u00e2kime meram\u0131n\u0131 anlatma hakk\u0131 ya da iddia ve savunma hakk\u0131 da denilmektedir.<\/p>\n
Hukuki dinlenilme hakk\u0131 a\u00e7\u0131klamada bulunma hakk\u0131n\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla delil bildirme, bildirilen delillerin toplanmas\u0131n\u0131 ve de\u011ferlendirilmesini de kapsar. Davan\u0131n taraflar\u0131n\u0131n, usul hukuku h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131 olarak ispat hakk\u0131n\u0131 kullanmalar\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tlanmas\u0131, iddia ve savunma hakk\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tlanmas\u0131 sonucunu do\u011furur.<\/p>\n
Somut olayda \u0130lk Derece Mahkemesince \u00fc\u00e7 davac\u0131 tan\u0131\u011f\u0131n\u0131n dinlenmesi i\u00e7in Ala\u00e7am Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yaz\u0131lm\u0131\u015f, 11.03.2021 tarihli celsede s\u00f6z\u00fc edilen tan\u0131klar dinlenilmi\u015f ve yap\u0131lan yarg\u0131lama sonunda ispat yoklu\u011fu gerek\u00e7e g\u00f6sterilerek bir k\u0131s\u0131m fazla \u00e7al\u0131\u015fma ve ulusal bayram genel tatil \u00fccreti taleplerinin reddine karar verilmi\u015ftir. Ne var ki davac\u0131n\u0131n bildirmi\u015f oldu\u011fu i\u015fyeri tan\u0131\u011f\u0131 …. dinlenilmemi\u015ftir. Davac\u0131n\u0131n ispat hakk\u0131n\u0131 kullanmas\u0131na imk\u00e2n verilmeden yarg\u0131laman\u0131n sona erdirilmesi hukuki dinlenilme hakk\u0131n\u0131n ihlali niteli\u011findedir. Buna g\u00f6re s\u00f6z\u00fc edilen davac\u0131 tan\u0131\u011f\u0131 dinlenilerek davac\u0131ya ispat hakk\u0131n\u0131 kullanabilme imk\u00e2n\u0131 tan\u0131nd\u0131ktan sonra t\u00fcm dosya kapsam\u0131na g\u00f6re yeniden de\u011ferlendirme yap\u0131lmak suretiyle bir karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
2. \u0130\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin kim taraf\u0131ndan sona erdirildi\u011fi, buna g\u00f6re davac\u0131n\u0131n k\u0131dem ve ihbar tazminat\u0131na hak kazan\u0131p kazanamad\u0131\u011f\u0131 hususuna gelince; genel olarak i\u015f s\u00f6zle\u015fmesini fesih hakk\u0131 hak sahibine kar\u015f\u0131 tarafa y\u00f6neltilmesi gereken tek tarafl\u0131 bir irade beyan\u0131 ile i\u015f s\u00f6zle\u015fmesini derh\u00e2l veya belirli bir s\u00fcrenin ge\u00e7mesiyle ortadan kald\u0131rabilme yetkisi veren bozucu yenilik do\u011furan bir hakt\u0131r. \u0130\u015f\u00e7inin hakl\u0131 nedenle derh\u00e2l fesih hakk\u0131 4857 say\u0131l\u0131 Kanun’un 24 \u00fcnc\u00fc maddesinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. \u0130\u015f\u00e7inin \u00f6nelli fesih bildiriminin normatif d\u00fczenlemesi ise ayn\u0131 Kanunun 17 nci maddesinde ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda 4857 say\u0131l\u0131 Kanun’da i\u015f\u00e7inin istifas\u0131 \u00f6zel olarak d\u00fczenlenmi\u015f de\u011fildir.<\/p>\n
\u0130\u015f\u00e7inin hakl\u0131 bir nedene dayanmadan ve bildirim \u00f6neli tan\u0131maks\u0131z\u0131n i\u015f s\u00f6zle\u015fmesini feshi, istifa olarak de\u011ferlendirilmelidir. \u0130stifa iradesinin kar\u015f\u0131 tarafa ula\u015fmas\u0131yla birlikte i\u015f ili\u015fkisi sona erer. \u0130stifan\u0131n i\u015fverence kabul\u00fc zorunlu de\u011filse de, i\u015fverence dilek\u00e7enin i\u015fleme konulmam\u0131\u015f olmas\u0131 ve i\u015f\u00e7inin de i\u015fyerinde \u00e7al\u0131\u015fmaya devam etmesi h\u00e2linde ger\u00e7ek bir istifadan s\u00f6z edilemez. Bununla birlikte istifaya ra\u011fmen taraflar\u0131n belirli bir s\u00fcre daha \u00e7al\u0131\u015fma y\u00f6n\u00fcnde iradelerinin birle\u015fmesi h\u00e2linde kararla\u015ft\u0131r\u0131lan s\u00fcrenin sonunda i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin ikale yoluyla sona erdi\u011fi kabul edilmelidir.<\/p>\n
\u0130stifa belgesindeki ifadenin genel bir i\u00e7erik ta\u015f\u0131mas\u0131 durumunda, i\u015f\u00e7inin dava dilek\u00e7esinde somut sebepleri belirtmesinde hukuka ayk\u0131r\u0131 bir y\u00f6n bulunmamaktad\u0131r. Bu h\u00e2lde de istifan\u0131n ard\u0131ndaki ger\u00e7ek durum ara\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin istifa ile sona ermesi h\u00e2linde i\u015f\u00e7inin i\u015f g\u00fcvencesi h\u00fck\u00fcmlerinden yararlanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, ihbar ve k\u0131dem tazminatlar\u0131na da hak kazan\u0131lamaz. Bundan ba\u015fka i\u015f\u00e7inin i\u015fverene ihbar tazminat\u0131 \u00f6demesi y\u00fck\u00fcm\u00fc ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011finden istifa t\u00fcr\u00fcndeki belgelerin titizlikle ele al\u0131nmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
Somut uyu\u015fmazl\u0131kta davac\u0131; \u00e7al\u0131\u015fma ortam\u0131nda uygulanan bask\u0131 ile \u00e7al\u0131\u015fma \u015fartlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131ndan bahisle i\u015f s\u00f6zle\u015fmesini sona erdirmesinin ve istifa etmesinin talep edildi\u011fini, sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 sebebiyle zor durumda b\u0131rak\u0131larak keyf\u00ee \u015fekilde i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin sona erdirildi\u011fini iddia ederek k\u0131dem ve ihbar tazminat\u0131 talebinde bulunmu\u015ftur. Dosyada yer alan i\u015fe giri\u015f bildirgelerinde davac\u0131n\u0131n okuma yazma bilmedi\u011fi hususu yer almaktad\u0131r. \u0130stifa dilek\u00e7esindeki yaz\u0131 \u015fekli, ifade tarz\u0131, kelime hatalar\u0131, davac\u0131ya ihbar \u00f6neli verilmesi, davac\u0131ya ait sa\u011fl\u0131k kurulu raporu ve tan\u0131k beyanlar\u0131 ile t\u00fcm dosya kapsam\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda istifa dilek\u00e7esine itibar edilemeyece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. H\u00e2l b\u00f6yle olunca davac\u0131n\u0131n i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi i\u015fverence feshedildi\u011finden k\u0131dem ve ihbar tazminat\u0131n\u0131n h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 gerekirken yaz\u0131l\u0131 gerek\u00e7e ile reddi isabetsiz olmu\u015ftur.<\/p>\n
3. Asgari ge\u00e7im indirimi y\u00f6n\u00fcnden \u0130lgili Hukuk b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn (4) numaral\u0131 paragraf\u0131nda yer verildi\u011fi \u00fczere, 17.04.2024 tarihli Resm\u00ee Gazete’de yay\u0131mlanan Anayasa Mahkemesinin 27.12.2023 tarihli ve 2018\/96 Esas, 2023\/222 Karar say\u0131l\u0131 iptal karar\u0131 ile; 375 say\u0131l\u0131 KHK’n\u0131n ge\u00e7ici 24 \u00fcnc\u00fc maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (c) ve (\u00e7) bentlerinin iptallerine karar verilmi\u015ftir. Bu durumda \u0130lgili Hukuk b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn (6), (7) ve (8) numaral\u0131 paragraflar\u0131nda yer verilen kararlarda da a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, Anayasa Mahkemesinin iptal karar\u0131n\u0131n eldeki gibi kesin h\u00fck\u00fcm h\u00e2lini almam\u0131\u015f derdest dosyalar y\u00f6n\u00fcnden uygulanmas\u0131 zorunludur.<\/p>\n
Di\u011fer yandan ifade etmek gerekir ki sulh, bir s\u00f6zle\u015fme olarak mahkeme d\u0131\u015f\u0131nda da yap\u0131labilir. Mahkeme d\u0131\u015f\u0131 sulh, di\u011fer s\u00f6zle\u015fmeler gibi tamamen maddi hukuk h\u00fck\u00fcmlerine t\u00e2bidir. 6100 say\u0131l\u0131 Kanun’un 313 \u00fcnc\u00fc maddesinin gerek\u00e7esine g\u00f6re; mahkeme d\u0131\u015f\u0131 sulh, bor\u00e7lar hukuku konusu oldu\u011fundan d\u00fczenleme d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bir di\u011fer ifade ile 6100 say\u0131l\u0131 Kanun’da sadece mahkeme huzurunda yap\u0131lan sulh d\u00fczenlenmi\u015ftir (…, Meden\u00ee Usul Hukuku El Kitab\u0131, Cilt II, …, Birinci Bask\u0131, 2020, s.1104; ayn\u0131 y\u00f6nde bkz. Yarg\u0131tay (Kapat\u0131lan) 22. Hukuk Dairesi, 01.06.2015 tarihli ve 2014\/9508 Esas, 2015\/18965 Karar say\u0131l\u0131 karar). Nitekim Kanun’un 313 \u00fcnc\u00fc maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda da sulh, g\u00f6r\u00fclmekte olan bir davada, taraflar\u0131n mahkeme huzurunda yapm\u0131\u015f olduklar\u0131 bir s\u00f6zle\u015fme olarak ifade edilmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla Kanun’un 315 inci maddesi gere\u011fi kesin h\u00fck\u00fcm gibi hukuki sonu\u00e7 do\u011furan sulh, mahkeme huzurunda yap\u0131lan sulhtur.<\/p>\n
\u015eu h\u00e2lde mahkeme d\u0131\u015f\u0131 sulh, mahkeme i\u00e7i sulhe d\u00f6n\u00fc\u015fmedik\u00e7e kesin h\u00fck\u00fcm etkisi yaratmaz (… Ansay, “Sulh”, … \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Dergisi, Cilt 1, Y\u0131l 1943, Say\u0131 2, 200-209, s.209; Ay\u015fe K\u0131l\u0131n\u00e7, “Mahkeme D\u0131\u015f\u0131nda Yap\u0131lan Sulh ve Yarg\u0131lamaya … Hukuk Mecmuas\u0131, Cilt 77, Y\u0131l 2019, Say\u0131 2, 503-521, s. 515).<\/p>\n
Somut olayda davac\u0131n\u0131n kesin h\u00fck\u00fcm gibi hukuki sonu\u00e7 do\u011furdu\u011fu de\u011felendirilebilecek bir feragati bulunmad\u0131\u011f\u0131 gibi taraflarca mahkeme \u00f6n\u00fcnde yap\u0131lm\u0131\u015f bir sulh de bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
Bu nedenle iptal karar\u0131n\u0131n temyiz a\u015famas\u0131nda g\u00f6zetilerek uyu\u015fmazl\u0131\u011fa tatbik\u00eenin sa\u011flanmas\u0131 gereklidir.<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan durum kar\u015f\u0131s\u0131nda \u0130lk Derece Mahkemesinin; davac\u0131 i\u015f\u00e7inin s\u00fcrekli i\u015f\u00e7i kadrosuna ge\u00e7i\u015f s\u0131ras\u0131nda imzaland\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k olan sulh s\u00f6zle\u015fmesinde daha \u00f6nce alt i\u015fveren i\u015f\u00e7isi olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlere ili\u015fkin verdi\u011fi feragat beyan\u0131na, daval\u0131 … y\u00f6n\u00fcnden hukuki de\u011fer atfedilerek davac\u0131n\u0131n s\u00fcrekli i\u015f\u00e7i kadrosuna ge\u00e7ti\u011fi tarihten \u00f6nceki \u00e7al\u0131\u015fma d\u00f6nemi i\u00e7in dava konusu alacaklar bak\u0131m\u0131ndan daval\u0131dan talepte bulunamayaca\u011f\u0131n\u0131n kabul edilmesi gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki gerek\u00e7esinin yasal dayana\u011f\u0131 kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak davac\u0131 bekar ve \u00e7ocuksuz olup asgari \u00fccret br\u00fct tutar\u0131 i\u00e7erisinde bekar \u00e7ocuksuz i\u015f\u00e7i i\u00e7in asgari ge\u00e7im indirimi tahakkuk ettirildi\u011finden alaca\u011f\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmakla talebin reddi bu gerek\u00e7e ile do\u011fru oldu\u011fundan bu husus bozma nedeni yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
VI. KARAR<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan sebeplerle;<\/p>\n
1. Temyiz olunan, \u0130lk Derece Mahkemesi karar\u0131na kar\u015f\u0131 istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine ili\u015fkin B\u00f6lge Adliye Mahkemesi karar\u0131n\u0131n ORTADAN KALDIRILMASINA,<\/p>\n
2. \u0130lk Derece Mahkemesi karar\u0131n\u0131n BOZULMASINA,<\/p>\n
Pe\u015fin al\u0131nan temyiz karar harc\u0131n\u0131n istek h\u00e2linde ilgiliye iadesine,<\/p>\n
Dosyan\u0131n karar\u0131 veren \u0130lk Derece Mahkemesine, bozma karar\u0131n\u0131n bir \u00f6rne\u011finin karar\u0131 veren B\u00f6lge Adliye Mahkemesine g\u00f6nderilmesine,<\/p>\n
06.11.2024 tarihinde oybirli\u011fi ile karar verildi.<\/p>\n
legalbank.net<\/p>\n
\u200bDavac\u0131; \u00e7al\u0131\u015fma ortam\u0131nda uygulanan bask\u0131 ile \u00e7al\u0131\u015fma \u015fartlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131ndan bahisle i\u015f s\u00f6zle\u015fmesini sona erdirmesinin ve istifa etmesinin talep edildi\u011fini, sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 sebebiyle zor durumda b\u0131rak\u0131larak keyf\u00ee \u015fekilde i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin sona erdirildi\u011fini iddia ederek k\u0131dem ve ihbar tazminat\u0131 talebinde bulunmu\u015ftur. Dosyada yer alan i\u015fe giri\u015f bildirgelerinde davac\u0131n\u0131n okuma yazma bilmedi\u011fi hususu yer almaktad\u0131r.\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T.C. YARGITAY 9. HUKUK DA\u0130RES\u0130 Esas Numaras\u0131: 2024\/9537 Karar Numaras\u0131: 2024\/14568 Karar Tarihi: 06.11.2024 ASGAR\u0130 GE\u00c7\u0130M \u0130ND\u0130R\u0130M\u0130 MOBB\u0130NG HUKUK\u0130 D\u0130NLEN\u0130LME HAKKI MAHKEMEYE B\u0130LD\u0130R\u0130LEN TANI\u011eIN D\u0130NLEN\u0130LMEMES\u0130 \u00d6ZET\u0130: Davac\u0131; \u00e7al\u0131\u015fma ortam\u0131nda uygulanan bask\u0131 ile \u00e7al\u0131\u015fma \u015fartlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131ndan bahisle i\u015f s\u00f6zle\u015fmesini sona erdirmesinin ve istifa etmesinin talep edildi\u011fini, sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 sebebiyle zor durumda b\u0131rak\u0131larak keyf\u00ee \u015fekilde i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin sona erdirildi\u011fini iddia ederek k\u0131dem ve ihbar tazminat\u0131 talebinde bulunmu\u015ftur. Dosyada yer alan i\u015fe giri\u015f bildirgelerinde davac\u0131n\u0131n okuma yazma bilmedi\u011fi hususu yer almaktad\u0131r. \u0130stifa dilek\u00e7esindeki yaz\u0131 \u015fekli, ifade tarz\u0131, kelime hatalar\u0131, davac\u0131ya ihbar \u00f6neli verilmesi, davac\u0131ya ait sa\u011fl\u0131k kurulu raporu ve tan\u0131k beyanlar\u0131 ile t\u00fcm dosya kapsam\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda istifa dilek\u00e7esine itibar edilemeyece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. H\u00e2l b\u00f6yle olunca davac\u0131n\u0131n i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi i\u015fverence feshedildi\u011finden k\u0131dem ve ihbar tazminat\u0131n\u0131n h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 gerekir. KARAR : \u0130stinaf ba\u015fvurusunun esastan reddi \u0130LK DERECE MAHKEMES\u0130 : … 17. \u0130\u015f Mahkemesi Taraflar aras\u0131ndaki alacak davas\u0131ndan dolay\u0131 yap\u0131lan yarg\u0131lama sonunda \u0130lk Derece Mahkemesince davan\u0131n reddine karar verilmi\u015ftir. Karar\u0131n davac\u0131 vekili taraf\u0131ndan istinaf edilmesi \u00fczerine, B\u00f6lge Adliye Mahkemesince ba\u015fvurunun esastan reddine karar verilmi\u015ftir. B\u00f6lge Adliye Mahkemesi karar\u0131 davac\u0131 vekili taraf\u0131ndan temyiz edilmekle; kesinlik, s\u00fcre, temyiz \u015fart\u0131 ve di\u011fer usul eksiklikleri y\u00f6n\u00fcnden yap\u0131lan \u00f6n inceleme sonucunda, temyiz dilek\u00e7esinin kabul\u00fcne karar verildikten ve Tetkik H\u00e2kimi taraf\u0131ndan …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-36340","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n