1. GEREK\u00c7E HAKKI <\/p>\n
Gerek\u00e7eli karar hakk\u0131, A\u0130HS m.6 ve Anayasa m.36 ile g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n somut g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerinden biridir. Temelde savunma, kanun yollar\u0131na ba\u015fvurma, e\u015fitlik hakk\u0131 gibi bir\u00e7ok haktan yararlan\u0131lmas\u0131na olanak tan\u0131yan asli bir hakt\u0131r. Anayasa 141\/3 maddesi gere\u011fi, \u201cB\u00fct\u00fcn mahkemelerin her t\u00fcrl\u00fc karar\u0131 gerek\u00e7eli olarak yaz\u0131l\u0131r.\u201d 141. maddenin gerek\u00e7esi ise \u015f\u00f6yledir: \u201c\u2026Genellikle mahkeme kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 kanun yolu a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u0130lgilinin bu kanun yoluna ba\u015fvurabilmesi i\u00e7in hakk\u0131ndaki karar\u0131n gerek\u00e7esini bilmesi ve kanun yolu merciinde savunmas\u0131n\u0131 bu gerek\u00e7eye g\u00f6re yapabilmesi, inceleme merciin incelenmesinde de gerek\u00e7enin g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in karar\u0131n gerek\u00e7eli yaz\u0131lmas\u0131 laz\u0131md\u0131r.\u201d<\/p>\n
Adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 kapsam\u0131nda kamu d\u00fczenine ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlere 6100 say\u0131l\u0131 HMK\u2019da da yer verilerek 297\/2 maddesinde anayasal h\u00fckme paralel olarak \u201cH\u00fckm\u00fcn sonu\u00e7 k\u0131sm\u0131nda, gerek\u00e7eye ait herhangi bir s\u00f6z tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakk\u0131nda verilen h\u00fck\u00fcmle, taraflara y\u00fcklenen bor\u00e7 ve tan\u0131nan haklar\u0131n, s\u0131ra numaras\u0131 alt\u0131nda; a\u00e7\u0131k, \u015f\u00fcphe ve teredd\u00fct uyand\u0131rmayacak \u015fekilde g\u00f6sterilmesi gereklidir.\u201d h\u00fckm\u00fcne yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Anayasa ve 6100 say\u0131l\u0131 Yasa H\u00fckm\u00fc birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde, mahkeme kararlar\u0131n\u0131n i\u00e7ermesi gereken gerek\u00e7enin makul ve konuyla ilgili olmas\u0131, yeterli a\u00e7\u0131klama i\u00e7ermesi, ileri s\u00fcr\u00fclen t\u00fcm iddia ve itirazlara ayr\u0131 ve a\u00e7\u0131k yan\u0131t vermesi ve \u00e7eli\u015fki i\u00e7ermemesi gerekmektedir.<\/p>\n
Karar gerek\u00e7esinin, sonucu ile tam bir uyum i\u00e7inde, o davaya konu maddi olgular\u0131n mahkemece nas\u0131l nitelendirildi\u011fini, kurulan h\u00fckm\u00fcn hangi nedenlere ve hukuksal d\u00fczenlemelere dayand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyacak; k\u0131saca, maddi olgular ile h\u00fck\u00fcm aras\u0131ndaki mant\u0131ksal ba\u011flant\u0131y\u0131 g\u00f6sterecek nitelikte olmas\u0131 gerekir. Bu bi\u00e7im yarg\u0131da a\u00e7\u0131kl\u0131k ve netlik prensibinin gere\u011fidir.<\/p>\n
Taraflar\u0131n, dava y\u00f6n\u00fcnden neden hakl\u0131 veya haks\u0131z olduklar\u0131n\u0131 anlayabilmeleri ve karar\u0131n \u00fcst mahkemelerce hukuka uygunluk y\u00f6n\u00fcnden denetlenebilmesi i\u00e7in, karar\u0131n dayanaklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyan, dikkatle kaleme al\u0131nm\u0131\u015f, \u015f\u00fcpheye yer b\u0131rakmayan bir gerek\u00e7e b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ve buna uygun bir h\u00fck\u00fcm f\u0131kras\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 zorunludur.<\/p>\n
2. EMSAL KARARLAR A\u00c7ISINDAN TAZM\u0130NAT DAVALARINDA GEREK\u00c7EL\u0130 KARAR HAKKININ N\u0130TEL\u0130KLER\u0130<\/p>\n
Yarg\u0131 kararlar\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda gerek\u00e7eli karar hakk\u0131 kapsam\u0131nda bir\u00e7ok farkl\u0131 ihlal iddialar\u0131 kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kabilmektedir. Gerek\u00e7e g\u00f6sterme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kapsam\u0131, karar\u0131n niteli\u011fine g\u00f6re de\u011fi\u015fmekte ve ayn\u0131 zamanda dava konusu olay\u0131n ko\u015fullar\u0131 dikkate al\u0131narak belirlenmektedir.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 4. HD., E. 2022\/3700, K. 2022\/15281, 23.11.2022 tarihli kararda taraflar aras\u0131ndaki bas\u0131n yoluyla ki\u015filik haklar\u0131na sald\u0131r\u0131 nedeniyle manevi tazminat davas\u0131n\u0131n mahkemece yap\u0131lan yarg\u0131lamas\u0131 sonunda; davan\u0131n kabul\u00fcne dair verilen 02.07.2020 g\u00fcnl\u00fc karar Yarg\u0131tayca incelenmi\u015f olup daval\u0131lar\u0131n 5187 say\u0131l\u0131 Bas\u0131n Kanunu’nun 13. maddesine g\u00f6re sorumluluklar\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc ad\u0131 ge\u00e7en daval\u0131lar hakk\u0131nda davan\u0131n husumet yoklu\u011fundan reddi gerekirken manevi tazminattan sorumlu tutulmalar\u0131n\u0131 do\u011fru bulmam\u0131\u015f, bozma nedeni yapm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kararda ilk derece mahkemesince daval\u0131lar\u0131n varsa sorumluluklar\u0131n\u0131n hangi nedenlere ve hukuksal d\u00fczenlemelere dayand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ortaya konulmadan davan\u0131n kabul\u00fcne karar verilmesi gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine a\u00e7\u0131k bir \u00f6rnektir.<\/p>\n
Benzer ba\u015fka bir kararda; Yarg\u0131tay 4.HD. E. 2021\/25442, K. 2024\/1909, 22.02.2024 tarihli karar\u0131d\u0131r. Somut olayda taraflar aras\u0131ndaki internet yay\u0131n\u0131 yolu ile ki\u015filik haklar\u0131na sald\u0131r\u0131 iddias\u0131na dayal\u0131 manevi tazminat ve karar\u0131n yay\u0131nlanmas\u0131 davas\u0131ndan dolay\u0131 yap\u0131lan yarg\u0131lama sonunda, \u0130lk Derece Mahkemesince davan\u0131n reddine karar verilmi\u015ftir. B\u00f6lge Adliye Mahkemesince ise davac\u0131 vekilinin istinaf talebinin kabul\u00fcne, \u0130lk Derece Mahkemesi karar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131larak esas hakk\u0131nda yeniden h\u00fck\u00fcm tesisine, davan\u0131n k\u0131smen kabul\u00fcne karar verilmi\u015ftir. Yarg\u0131tay ise 5651 Say\u0131l\u0131 \u0130nternet Ortam\u0131nda Yap\u0131lan Yay\u0131nlar\u0131n D\u00fczenlenmesi ve Bu Yay\u0131nlar Yoluyla \u0130\u015flenen Su\u00e7larla M\u00fccadele Edilmesi Hakk\u0131nda Kanun’un 3, 4, 5 ve 6 nc\u0131 maddelerine at\u0131f yaparak i\u00e7erik sa\u011flay\u0131c\u0131, yer sa\u011flay\u0131c\u0131 ve eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n sorumlu oldu\u011fu ve sorumluluk esaslar\u0131n\u0131n g\u00f6sterildi\u011fi durumlardan bahsetmi\u015f, dava konusu internet yay\u0131nlar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden y\u00f6netim kurulu ba\u015fkan\u0131 olan …’a husumet d\u00fc\u015fmedi\u011fi ve hukuki sorumlulu\u011funun bulunmad\u0131\u011f\u0131, pasif husumet yoklu\u011fundan davan\u0131n usulden reddine karar verilmesi gerekirken, bu daval\u0131 y\u00f6n\u00fcnden de manevi tazminata karar verilmesi do\u011fru g\u00f6r\u00fclmedi\u011finden B\u00f6lge Adliye Mahkemesi karar\u0131n\u0131n daval\u0131 … yarar\u0131na bozulmas\u0131na karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
Ankara BAM 25. HD. 2025\/871 E. 2025\/1339 K. 30.06.2025 tarihli kararda ise bas\u0131n ve internet yoluyla ki\u015filik haklar\u0131na sald\u0131r\u0131 nedeniyle manevi tazminat iste\u011fine ili\u015fkin yarg\u0131lama sonunda ilk derece mahkemesinin istinafa konu gerek\u00e7eli karar\u0131nda; davaya konu yaz\u0131da ge\u00e7en hangi s\u00f6z ve ifadelerin davac\u0131n\u0131n ki\u015filik haklar\u0131na sald\u0131r\u0131 olu\u015fturdu\u011fu a\u00e7\u0131klanmad\u0131\u011f\u0131 gibi, daval\u0131lar\u0131n varsa sorumluluklar\u0131n\u0131n hangi nedenlere ve hukuksal d\u00fczenlemelere dayand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya konulmad\u0131\u011f\u0131, ba\u015fka bir anlat\u0131mla karar\u0131n gerek\u00e7esinin maddi olgular ile h\u00fck\u00fcm aras\u0131ndaki mant\u0131ksal ba\u011flant\u0131y\u0131 g\u00f6sterecek nitelikte olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmakla, eksik inceleme ve yetersiz gerek\u00e7e ile kanun yolu denetimine uygun olmayan \u015fekilde h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131 do\u011fru g\u00f6r\u00fclmemi\u015f olup karar kald\u0131r\u0131larak yeniden h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131 i\u00e7in ilk derece mahkemesine g\u00f6nderilmi\u015ftir. Bu karar, gerek\u00e7enin nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fini net bir \u015fekilde ortaya koymu\u015ftur.<\/p>\n
Emsal kararlardan da g\u00f6r\u00fclece\u011fi \u00fczere; gerek\u00e7e, davaya konu olay ve olgular\u0131n mahkemece nas\u0131l nitelendirildi\u011fini, kurulan h\u00fckm\u00fcn hangi nedenlere ve hukuksal d\u00fczenlemelere dayand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyacak, olay ve olgular ile h\u00fck\u00fcm aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131y\u0131 g\u00f6sterecek nitelikte makul olmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc taraflar\u0131n, dava a\u00e7\u0131s\u0131ndan hukuk d\u00fczenince neden hakl\u0131 ya da haks\u0131z g\u00f6r\u00fcld\u00fcklerini anlay\u0131p de\u011ferlendirebilmeleri i\u00e7in, karar\u0131n usule uygun \u015fekilde olu\u015fturulmu\u015f olmas\u0131, bu ba\u011flamda, h\u00fckm\u00fcn neden o i\u00e7erik ve kapsamda verildi\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyan, ifadeleri dikkatle se\u00e7ilmi\u015f, ku\u015fkuya yer vermeyen bir gerek\u00e7e b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ve bu gerek\u00e7eyle uyumlu h\u00fck\u00fcm f\u0131kralar\u0131n\u0131n yer almas\u0131 zorunludur.<\/p>\n
Bahsetti\u011fimiz emsal kararlar\u0131 da esas almak \u00fczere gerek\u00e7eli karar\u0131n niteliklerini \u015fu \u015fekilde s\u0131ralayabiliriz:<\/p>\n
i. Mant\u0131k kurallar\u0131na uygun olup makul gerek\u00e7e i\u00e7ermelidir.<\/p>\n
ii. Kararda taraflar\u0131n temel tezleri ortaya konularak tart\u0131\u015f\u0131lmal\u0131 ve h\u00fck\u00fcm kurulurken bu tezlerin de\u011ferlendirildi\u011fi karardan anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
iii. Dava konusu maddi olay ve olgular\u0131n kan\u0131tlanmas\u0131n\u0131, delillerin de\u011ferlendirilmesini, hukuk kurallar\u0131n\u0131n yorumlanmas\u0131 ve uygulanmas\u0131n\u0131, uyu\u015fmazl\u0131kla ilgili vard\u0131\u011f\u0131 sonucu, sonuca varmada kulland\u0131\u011f\u0131 takdir yetkisinin sebeplerini ortaya koymal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
iv. Kanun yolu denetimine elveri\u015fli olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu niteliklere uygun olmayan bir karar HMK 353\/1-a-6 maddesi gere\u011fi; Mahkemece, uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde etkili olabilecek \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00f6nemli delillerin toplanmam\u0131\u015f veya de\u011ferlendirilmemi\u015f olmas\u0131 ya da talebin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 hakk\u0131nda karar verilmemi\u015f olmas\u0131 nedeniyle , B\u00f6lge Adliye Mahkemesi taraf\u0131ndan davan\u0131n esas\u0131 incelemeden karar kald\u0131r\u0131l\u0131p yeniden g\u00f6r\u00fclmesi i\u00e7in dosya karar\u0131 veren mahkemeye veya kendi yarg\u0131 \u00e7evresinde uygun g\u00f6rece\u011fi ba\u015fka bir yer mahkemesine ya da g\u00f6revli ve yetkili mahkemeye g\u00f6nderilmesine duru\u015fma yap\u0131lmadan kesin olarak karar verilir.<\/p>\n
Temyiz merciinde ise HMK 371\/1-\u00e7 gere\u011fi, karara etki eden yarg\u0131lama hatas\u0131 veya eksiklikleri bulunmas\u0131 sebebiyle Yarg\u0131tay temyiz olunan karar\u0131 k\u0131smen veya tamamen bozar.<\/p>\n
Uygulamada bir\u00e7ok mahkemenin karar\u0131 gerek\u00e7eden yoksun verilmektedir. Oysaki gerek\u00e7enin, yarg\u0131c\u0131n tespit etti\u011fi maddi vak\u0131alar ile h\u00fck\u00fcm f\u0131kras\u0131 aras\u0131nda bir k\u00f6pr\u00fc g\u00f6revi \u00fcstlenmesi gerekmektedir. Kanun yolu denetiminde bu konu dile getirildi\u011finde mahkemenin ilk incelemeyi bu husustan yapmas\u0131, usuli olarak karar\u0131 bozmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
\u00d6zellikle taraflar ve avukatlara gerek\u00e7eli karar tebli\u011f edildi\u011finde, \u00f6ncelikle karar\u0131n Yarg\u0131tay 4.Hukuk Dairesi\u2019nin ortaya koymu\u015f oldu\u011fu temel mant\u0131k ve HMK 297, Anayasa 141\u2019deki prensiplere uygun bir karar olup olmad\u0131\u011f\u0131, bu i\u00e7erikleri ihtiva edip etmedi\u011fi \u00e7er\u00e7evesinde karar incelenmeli, daha sonra bu \u00e7er\u00e7evede karar kanun yolu denetimine ta\u015f\u0131n\u0131rken \u00f6ncelikle bu kriterler \u00fczerinde gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edilip edilmedi\u011fi, gerek\u00e7eli karar hakk\u0131 y\u00f6n\u00fcnden temel unsurlar\u0131n olup olmad\u0131\u011f\u0131 itiraz gerek\u00e7esi yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Kaynak\u00e7alar<\/p>\n
– Yarg\u0131tay 4. HD., E. 2022\/3700, K. 2022\/15281, 23.11.2022 T.<\/p>\n
– Yarg\u0131tay 4.HD. E. 2021\/25442, K. 2024\/1909, 22.02.2024 T.<\/p>\n
– Ankara BAM 25. HD. 2025\/871 E. 2025\/1339 K. 30.06.2025 T.<\/p>\n
\u200b1. GEREK\u00c7E HAKKI <\/p>\n
Gerek\u00e7eli karar hakk\u0131, A\u0130HS m.6 ve Anayasa m.36 ile g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n somut g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerinden biridir. Temelde savunma, kanun yollar\u0131na ba\u015fvurma, e\u015fitlik hakk\u0131 gibi bir\u00e7ok haktan yararlan\u0131lmas\u0131na olanak tan\u0131yan asli bir hakt\u0131r. Anayasa 141\/3 maddesi gere\u011fi, \u201cB\u00fct\u00fcn mahkemelerin her t\u00fcrl\u00fc karar\u0131 gerek\u00e7eli olarak yaz\u0131l\u0131r.\u201d 141. maddenin gerek\u00e7esi ise \u015f\u00f6yledir: \u201c\u2026Genellikle mahkeme kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 kanun yolu a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u0130lgilinin bu kanun yoluna ba\u015fvurabilmesi i\u00e7in hakk\u0131ndaki karar\u0131n gerek\u00e7esini bilmesi ve kanun yolu merciinde savunmas\u0131n\u0131 bu gerek\u00e7eye g\u00f6re yapabilmesi, inceleme merciin incelenmesinde de gerek\u00e7enin g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in karar\u0131n gerek\u00e7eli yaz\u0131lmas\u0131 laz\u0131md\u0131r.\u201d<\/p>\n
Adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 kapsam\u0131nda kamu d\u00fczenine ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlere 6100 say\u0131l\u0131 HMK\u2019da da yer verilerek 297\/2 maddesinde anayasal h\u00fckme paralel olarak \u201cH\u00fckm\u00fcn sonu\u00e7 k\u0131sm\u0131nda, gerek\u00e7eye ait herhangi bir s\u00f6z tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakk\u0131nda verilen h\u00fck\u00fcmle, taraflara y\u00fcklenen bor\u00e7 ve tan\u0131nan haklar\u0131n, s\u0131ra numaras\u0131 alt\u0131nda; a\u00e7\u0131k, \u015f\u00fcphe ve teredd\u00fct uyand\u0131rmayacak \u015fekilde g\u00f6sterilmesi gereklidir.\u201d h\u00fckm\u00fcne yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Anayasa ve 6100 say\u0131l\u0131 Yasa H\u00fckm\u00fc birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde, mahkeme kararlar\u0131n\u0131n i\u00e7ermesi gereken gerek\u00e7enin makul ve konuyla ilgili olmas\u0131, yeterli a\u00e7\u0131klama i\u00e7ermesi, ileri s\u00fcr\u00fclen t\u00fcm iddia ve itirazlara ayr\u0131 ve a\u00e7\u0131k yan\u0131t vermesi ve \u00e7eli\u015fki i\u00e7ermemesi gerekmektedir.<\/p>\n
Karar gerek\u00e7esinin, sonucu ile tam bir uyum i\u00e7inde, o davaya konu maddi olgular\u0131n mahkemece nas\u0131l nitelendirildi\u011fini, kurulan h\u00fckm\u00fcn hangi nedenlere ve hukuksal d\u00fczenlemelere dayand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyacak; k\u0131saca, maddi olgular ile h\u00fck\u00fcm aras\u0131ndaki mant\u0131ksal ba\u011flant\u0131y\u0131 g\u00f6sterecek nitelikte olmas\u0131 gerekir. Bu bi\u00e7im yarg\u0131da a\u00e7\u0131kl\u0131k ve netlik prensibinin gere\u011fidir.<\/p>\n
Taraflar\u0131n, dava y\u00f6n\u00fcnden neden hakl\u0131 veya haks\u0131z olduklar\u0131n\u0131 anlayabilmeleri ve karar\u0131n \u00fcst mahkemelerce hukuka uygunluk y\u00f6n\u00fcnden denetlenebilmesi i\u00e7in, karar\u0131n dayanaklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyan, dikkatle kaleme al\u0131nm\u0131\u015f, \u015f\u00fcpheye yer b\u0131rakmayan bir gerek\u00e7e b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ve buna uygun bir h\u00fck\u00fcm f\u0131kras\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 zorunludur.<\/p>\n
2. EMSAL KARARLAR A\u00c7ISINDAN TAZM\u0130NAT DAVALARINDA GEREK\u00c7EL\u0130 KARAR HAKKININ N\u0130TEL\u0130KLER\u0130<\/p>\n
Yarg\u0131 kararlar\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda gerek\u00e7eli karar hakk\u0131 kapsam\u0131nda bir\u00e7ok farkl\u0131 ihlal iddialar\u0131 kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kabilmektedir. Gerek\u00e7e g\u00f6sterme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kapsam\u0131, karar\u0131n niteli\u011fine g\u00f6re de\u011fi\u015fmekte ve ayn\u0131 zamanda dava konusu olay\u0131n ko\u015fullar\u0131 dikkate al\u0131narak belirlenmektedir.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 4. HD., E. 2022\/3700, K. 2022\/15281, 23.11.2022 tarihli kararda taraflar aras\u0131ndaki bas\u0131n yoluyla ki\u015filik haklar\u0131na sald\u0131r\u0131 nedeniyle manevi tazminat davas\u0131n\u0131n mahkemece yap\u0131lan yarg\u0131lamas\u0131 sonunda; davan\u0131n kabul\u00fcne dair verilen 02.07.2020 g\u00fcnl\u00fc karar Yarg\u0131tayca incelenmi\u015f olup daval\u0131lar\u0131n 5187 say\u0131l\u0131 Bas\u0131n Kanunu’nun 13. maddesine g\u00f6re sorumluluklar\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc ad\u0131 ge\u00e7en daval\u0131lar hakk\u0131nda davan\u0131n husumet yoklu\u011fundan reddi gerekirken manevi tazminattan sorumlu tutulmalar\u0131n\u0131 do\u011fru bulmam\u0131\u015f, bozma nedeni yapm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kararda ilk derece mahkemesince daval\u0131lar\u0131n varsa sorumluluklar\u0131n\u0131n hangi nedenlere ve hukuksal d\u00fczenlemelere dayand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ortaya konulmadan davan\u0131n kabul\u00fcne karar verilmesi gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine a\u00e7\u0131k bir \u00f6rnektir.<\/p>\n
Benzer ba\u015fka bir kararda; Yarg\u0131tay 4.HD. E. 2021\/25442, K. 2024\/1909, 22.02.2024 tarihli karar\u0131d\u0131r. Somut olayda taraflar aras\u0131ndaki internet yay\u0131n\u0131 yolu ile ki\u015filik haklar\u0131na sald\u0131r\u0131 iddias\u0131na dayal\u0131 manevi tazminat ve karar\u0131n yay\u0131nlanmas\u0131 davas\u0131ndan dolay\u0131 yap\u0131lan yarg\u0131lama sonunda, \u0130lk Derece Mahkemesince davan\u0131n reddine karar verilmi\u015ftir. B\u00f6lge Adliye Mahkemesince ise davac\u0131 vekilinin istinaf talebinin kabul\u00fcne, \u0130lk Derece Mahkemesi karar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131larak esas hakk\u0131nda yeniden h\u00fck\u00fcm tesisine, davan\u0131n k\u0131smen kabul\u00fcne karar verilmi\u015ftir. Yarg\u0131tay ise 5651 Say\u0131l\u0131 \u0130nternet Ortam\u0131nda Yap\u0131lan Yay\u0131nlar\u0131n D\u00fczenlenmesi ve Bu Yay\u0131nlar Yoluyla \u0130\u015flenen Su\u00e7larla M\u00fccadele Edilmesi Hakk\u0131nda Kanun’un 3, 4, 5 ve 6 nc\u0131 maddelerine at\u0131f yaparak i\u00e7erik sa\u011flay\u0131c\u0131, yer sa\u011flay\u0131c\u0131 ve eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n sorumlu oldu\u011fu ve sorumluluk esaslar\u0131n\u0131n g\u00f6sterildi\u011fi durumlardan bahsetmi\u015f, dava konusu internet yay\u0131nlar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden y\u00f6netim kurulu ba\u015fkan\u0131 olan …’a husumet d\u00fc\u015fmedi\u011fi ve hukuki sorumlulu\u011funun bulunmad\u0131\u011f\u0131, pasif husumet yoklu\u011fundan davan\u0131n usulden reddine karar verilmesi gerekirken, bu daval\u0131 y\u00f6n\u00fcnden de manevi tazminata karar verilmesi do\u011fru g\u00f6r\u00fclmedi\u011finden B\u00f6lge Adliye Mahkemesi karar\u0131n\u0131n daval\u0131 … yarar\u0131na bozulmas\u0131na karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
Ankara BAM 25. HD. 2025\/871 E. 2025\/1339 K. 30.06.2025 tarihli kararda ise bas\u0131n ve internet yoluyla ki\u015filik haklar\u0131na sald\u0131r\u0131 nedeniyle manevi tazminat iste\u011fine ili\u015fkin yarg\u0131lama sonunda ilk derece mahkemesinin istinafa konu gerek\u00e7eli karar\u0131nda; davaya konu yaz\u0131da ge\u00e7en hangi s\u00f6z ve ifadelerin davac\u0131n\u0131n ki\u015filik haklar\u0131na sald\u0131r\u0131 olu\u015fturdu\u011fu a\u00e7\u0131klanmad\u0131\u011f\u0131 gibi, daval\u0131lar\u0131n varsa sorumluluklar\u0131n\u0131n hangi nedenlere ve hukuksal d\u00fczenlemelere dayand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya konulmad\u0131\u011f\u0131, ba\u015fka bir anlat\u0131mla karar\u0131n gerek\u00e7esinin maddi olgular ile h\u00fck\u00fcm aras\u0131ndaki mant\u0131ksal ba\u011flant\u0131y\u0131 g\u00f6sterecek nitelikte olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmakla, eksik inceleme ve yetersiz gerek\u00e7e ile kanun yolu denetimine uygun olmayan \u015fekilde h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131 do\u011fru g\u00f6r\u00fclmemi\u015f olup karar kald\u0131r\u0131larak yeniden h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131 i\u00e7in ilk derece mahkemesine g\u00f6nderilmi\u015ftir. Bu karar, gerek\u00e7enin nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fini net bir \u015fekilde ortaya koymu\u015ftur.<\/p>\n
Emsal kararlardan da g\u00f6r\u00fclece\u011fi \u00fczere; gerek\u00e7e, davaya konu olay ve olgular\u0131n mahkemece nas\u0131l nitelendirildi\u011fini, kurulan h\u00fckm\u00fcn hangi nedenlere ve hukuksal d\u00fczenlemelere dayand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyacak, olay ve olgular ile h\u00fck\u00fcm aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131y\u0131 g\u00f6sterecek nitelikte makul olmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc taraflar\u0131n, dava a\u00e7\u0131s\u0131ndan hukuk d\u00fczenince neden hakl\u0131 ya da haks\u0131z g\u00f6r\u00fcld\u00fcklerini anlay\u0131p de\u011ferlendirebilmeleri i\u00e7in, karar\u0131n usule uygun \u015fekilde olu\u015fturulmu\u015f olmas\u0131, bu ba\u011flamda, h\u00fckm\u00fcn neden o i\u00e7erik ve kapsamda verildi\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyan, ifadeleri dikkatle se\u00e7ilmi\u015f, ku\u015fkuya yer vermeyen bir gerek\u00e7e b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ve bu gerek\u00e7eyle uyumlu h\u00fck\u00fcm f\u0131kralar\u0131n\u0131n yer almas\u0131 zorunludur.<\/p>\n
Bahsetti\u011fimiz emsal kararlar\u0131 da esas almak \u00fczere gerek\u00e7eli karar\u0131n niteliklerini \u015fu \u015fekilde s\u0131ralayabiliriz:<\/p>\n
i. Mant\u0131k kurallar\u0131na uygun olup makul gerek\u00e7e i\u00e7ermelidir.<\/p>\n
ii. Kararda taraflar\u0131n temel tezleri ortaya konularak tart\u0131\u015f\u0131lmal\u0131 ve h\u00fck\u00fcm kurulurken bu tezlerin de\u011ferlendirildi\u011fi karardan anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
iii. Dava konusu maddi olay ve olgular\u0131n kan\u0131tlanmas\u0131n\u0131, delillerin de\u011ferlendirilmesini, hukuk kurallar\u0131n\u0131n yorumlanmas\u0131 ve uygulanmas\u0131n\u0131, uyu\u015fmazl\u0131kla ilgili vard\u0131\u011f\u0131 sonucu, sonuca varmada kulland\u0131\u011f\u0131 takdir yetkisinin sebeplerini ortaya koymal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
iv. Kanun yolu denetimine elveri\u015fli olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu niteliklere uygun olmayan bir karar HMK 353\/1-a-6 maddesi gere\u011fi; Mahkemece, uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde etkili olabilecek \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00f6nemli delillerin toplanmam\u0131\u015f veya de\u011ferlendirilmemi\u015f olmas\u0131 ya da talebin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 hakk\u0131nda karar verilmemi\u015f olmas\u0131 nedeniyle , B\u00f6lge Adliye Mahkemesi taraf\u0131ndan davan\u0131n esas\u0131 incelemeden karar kald\u0131r\u0131l\u0131p yeniden g\u00f6r\u00fclmesi i\u00e7in dosya karar\u0131 veren mahkemeye veya kendi yarg\u0131 \u00e7evresinde uygun g\u00f6rece\u011fi ba\u015fka bir yer mahkemesine ya da g\u00f6revli ve yetkili mahkemeye g\u00f6nderilmesine duru\u015fma yap\u0131lmadan kesin olarak karar verilir.<\/p>\n
Temyiz merciinde ise HMK 371\/1-\u00e7 gere\u011fi, karara etki eden yarg\u0131lama hatas\u0131 veya eksiklikleri bulunmas\u0131 sebebiyle Yarg\u0131tay temyiz olunan karar\u0131 k\u0131smen veya tamamen bozar.<\/p>\n
Uygulamada bir\u00e7ok mahkemenin karar\u0131 gerek\u00e7eden yoksun verilmektedir. Oysaki gerek\u00e7enin, yarg\u0131c\u0131n tespit etti\u011fi maddi vak\u0131alar ile h\u00fck\u00fcm f\u0131kras\u0131 aras\u0131nda bir k\u00f6pr\u00fc g\u00f6revi \u00fcstlenmesi gerekmektedir. Kanun yolu denetiminde bu konu dile getirildi\u011finde mahkemenin ilk incelemeyi bu husustan yapmas\u0131, usuli olarak karar\u0131 bozmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
\u00d6zellikle taraflar ve avukatlara gerek\u00e7eli karar tebli\u011f edildi\u011finde, \u00f6ncelikle karar\u0131n Yarg\u0131tay 4.Hukuk Dairesi\u2019nin ortaya koymu\u015f oldu\u011fu temel mant\u0131k ve HMK 297, Anayasa 141\u2019deki prensiplere uygun bir karar olup olmad\u0131\u011f\u0131, bu i\u00e7erikleri ihtiva edip etmedi\u011fi \u00e7er\u00e7evesinde karar incelenmeli, daha sonra bu \u00e7er\u00e7evede karar kanun yolu denetimine ta\u015f\u0131n\u0131rken \u00f6ncelikle bu kriterler \u00fczerinde gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edilip edilmedi\u011fi, gerek\u00e7eli karar hakk\u0131 y\u00f6n\u00fcnden temel unsurlar\u0131n olup olmad\u0131\u011f\u0131 itiraz gerek\u00e7esi yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Kaynak\u00e7alar<\/p>\n
– Yarg\u0131tay 4. HD., E. 2022\/3700, K. 2022\/15281, 23.11.2022 T.<\/p>\n
– Yarg\u0131tay 4.HD. E. 2021\/25442, K. 2024\/1909, 22.02.2024 T.<\/p>\n
– Ankara BAM 25. HD. 2025\/871 E. 2025\/1339 K. 30.06.2025 T.\u00a0Hukuki Haber<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
1. GEREK\u00c7E HAKKI Gerek\u00e7eli karar hakk\u0131, A\u0130HS m.6 ve Anayasa m.36 ile g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n somut g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerinden biridir. Temelde savunma, kanun yollar\u0131na ba\u015fvurma, e\u015fitlik hakk\u0131 gibi bir\u00e7ok haktan yararlan\u0131lmas\u0131na olanak tan\u0131yan asli bir hakt\u0131r. Anayasa 141\/3 maddesi gere\u011fi, \u201cB\u00fct\u00fcn mahkemelerin her t\u00fcrl\u00fc karar\u0131 gerek\u00e7eli olarak yaz\u0131l\u0131r.\u201d 141. maddenin gerek\u00e7esi ise \u015f\u00f6yledir: \u201c\u2026Genellikle mahkeme kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 kanun yolu a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u0130lgilinin bu kanun yoluna ba\u015fvurabilmesi i\u00e7in hakk\u0131ndaki karar\u0131n gerek\u00e7esini bilmesi ve kanun yolu merciinde savunmas\u0131n\u0131 bu gerek\u00e7eye g\u00f6re yapabilmesi, inceleme merciin incelenmesinde de gerek\u00e7enin g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in karar\u0131n gerek\u00e7eli yaz\u0131lmas\u0131 laz\u0131md\u0131r.\u201d Adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 kapsam\u0131nda kamu d\u00fczenine ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlere 6100 say\u0131l\u0131 HMK\u2019da da yer verilerek 297\/2 maddesinde anayasal h\u00fckme paralel olarak \u201cH\u00fckm\u00fcn sonu\u00e7 k\u0131sm\u0131nda, gerek\u00e7eye ait herhangi bir s\u00f6z tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakk\u0131nda verilen h\u00fck\u00fcmle, taraflara y\u00fcklenen bor\u00e7 ve tan\u0131nan haklar\u0131n, s\u0131ra numaras\u0131 alt\u0131nda; a\u00e7\u0131k, \u015f\u00fcphe ve teredd\u00fct uyand\u0131rmayacak \u015fekilde g\u00f6sterilmesi gereklidir.\u201d h\u00fckm\u00fcne yer verilmi\u015ftir. Anayasa ve 6100 say\u0131l\u0131 Yasa H\u00fckm\u00fc birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde, mahkeme kararlar\u0131n\u0131n i\u00e7ermesi gereken gerek\u00e7enin makul ve konuyla ilgili olmas\u0131, yeterli a\u00e7\u0131klama i\u00e7ermesi, ileri s\u00fcr\u00fclen t\u00fcm iddia ve itirazlara ayr\u0131 ve a\u00e7\u0131k yan\u0131t vermesi ve \u00e7eli\u015fki i\u00e7ermemesi gerekmektedir. Karar gerek\u00e7esinin, sonucu ile tam bir uyum i\u00e7inde, o davaya konu maddi olgular\u0131n mahkemece …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-152939","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n