T.C.
\nYARGITAY
\n10. HUKUK DA\u0130RES\u0130
\nE. 2023\/5015
\nK. 2024\/4688
\nT. 30.4.2024<\/p>\n
S\u0130GORTALININ \u0130\u015e KAZASI NET\u0130CES\u0130NDE \u0130\u015e G\u00d6REMEZL\u0130\u011eE U\u011eRAMASI NEDEN\u0130YLE TAZM\u0130NAT ( Mahkemece Davac\u0131 Taraf\u0131n Hesap Raporuna \u0130tiraz\u0131n\u0131n Olmamas\u0131na Kar\u015f\u0131n Bu Raporda Tespit Edilen Maddi Tazminattan SGK Taraf\u0131ndan Davac\u0131ya Ba\u011flanan Gelirin Tespit Edilecek Do\u011fru Miktar\u0131n\u0131n R\u00fccuya Kabil K\u0131sm\u0131n\u0131n Tenzili \u0130le Davac\u0131n\u0131n S\u00fcrekli \u0130\u015f G\u00f6remezlikten Kaynakl\u0131 Tazminat Alaca\u011f\u0131n\u0131n Tespiti Gerekti\u011fi )<\/p>\n
MADD\u0130 TAZM\u0130NATIN HESAPLANMASI ( Davac\u0131ya Ba\u011flanan Gelirin Do\u011fru Miktar\u0131n\u0131n R\u00fccu Edilebilir K\u0131sm\u0131n\u0131n Hesapta G\u00f6zetilmesinin Kamu D\u00fczeni Gere\u011fi Oldu\u011fu Dikkate Al\u0131narak \u0130\u015f Kazas\u0131 Sigorta Kolundan Ba\u011flanan ve Aralar\u0131nda Bariz Fark Bulunan Gelir \u0130lk Pe\u015fin De\u011ferlerinden Hangisinin Mevzuata Uygun \u0130lk Pe\u015fin Sermaye De\u011feri Oldu\u011funu Belirlenmesi Giderek Bu Do\u011fru Gelirin R\u00fccuya Kabil K\u0131sm\u0131n\u0131 Daval\u0131 Taraf Lehine Usuli Kazan\u0131lm\u0131\u015f Hak Te\u015fkil Edilen Hesap Raporunda Tespit Edilen S\u00fcrekli \u0130\u015f G\u00f6remezlik Tazminat Alaca\u011f\u0131ndan Tenzil Ederek Davac\u0131n\u0131n S\u00fcrekli \u0130\u015f G\u00f6remezlik Tazminat Alaca\u011f\u0131 Hakk\u0131nda Karar Verilmesi Gere\u011fi )<\/p>\n
BAKICI G\u0130DER\u0130 ( Hesap Raporunda Tespit Edilen 1.574.287,81 TL Bak\u0131c\u0131 Gideri Y\u00f6n\u00fcnden Davac\u0131 Lehine Usuli Kazan\u0131lm\u0131\u015f Hak Olu\u015ftu\u011fu G\u00f6zetilerek Mahkemece Verilen \u0130lk Kararda Dikkate Al\u0131nan %50 Oran\u0131ndaki Bak\u0131c\u0131 Gideri \u0130ndiriminin de Davac\u0131 Taraf\u00e7a \u0130stinaf Konusu Edilmemesi Nedeniyle Bu Oran Y\u00f6n\u00fcnden de Daval\u0131 Lehine Usuli Kazan\u0131lm\u0131\u015f Hak Olu\u015ftu\u011fu G\u00f6zetilerek 787.143,90 TL’lik Bak\u0131c\u0131 Giderinin H\u00fck\u00fcm Alt\u0131na Al\u0131nmas\u0131 Gerekti\u011fi )<\/p>\n
6100\/m.30,266<\/p>\n
6098\/m.55<\/p>\n
\u00d6ZET: Uyu\u015fmazl\u0131k, sigortal\u0131n\u0131n i\u015f kazas\u0131 neticesinde s\u00fcrekli i\u015f g\u00f6remezli\u011fe u\u011framas\u0131 nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ili\u015fkindir.<\/p>\n
Somut olayda, tazminat alacaklar\u0131n\u0131n tespitine y\u00f6nelik 29.11.2019 tarihli hesap bilirki\u015fi raporunun taraf vekillerine 16.12.2019 tarihinde tebli\u011f edildi\u011fi, davac\u0131 vekilinin i\u015f bu hesap raporuna itiraz etmedi\u011fi ve maddi tazminat alacaklar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 istemiyle 05.03.2020 tarihli dilek\u00e7e sundu\u011fu ve 06.03.2020 tarihli oturumda da 2020 asgari \u00fccret verileri dikkate al\u0131narak bu a\u015famada rapor al\u0131nmamas\u0131na dair beyanda bulundu\u011fu, \u00f6te yandan yarg\u0131laman\u0131n devam\u0131nda; B\u00f6lge Adliye Mahkemesince yap\u0131lan ilk inceleme s\u0131ras\u0131nda SGK’ya yaz\u0131lan m\u00fczekkereye cevaben dosyaya gelen bilgilere g\u00f6re davac\u0131ya ba\u011flanan gelirin ilk pe\u015fin sermaye de\u011ferinin i\u015f bu raporda esas al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 \u015fekilde 198.07,35 TL de\u011fil 331.774,24 TL oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Bu halde mahkemece davac\u0131 taraf\u0131n 29.11.2019 tarihli hesap raporuna itiraz\u0131n\u0131n olmamas\u0131na kar\u015f\u0131n, bu raporda tespit edilen maddi tazminattan, SGK taraf\u0131ndan davac\u0131ya ba\u011flanan gelirin tespit edilecek do\u011fru miktar\u0131n\u0131n r\u00fccuya kabil k\u0131sm\u0131n\u0131n tenzili ile davac\u0131n\u0131n s\u00fcrekli i\u015f g\u00f6remezlikten kaynakl\u0131 tazminat alaca\u011f\u0131n\u0131n tespiti gerekirken, mahkemece an\u0131lan bu raporda esas al\u0131nan 31.12.2019 i\u015flemi\u015f devre sonras\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren asgari \u00fccretler dikkate al\u0131narak i\u015flemi\u015f devre hesab\u0131n\u0131 31.12.2020 tarihine \u00e7eken ve davac\u0131n\u0131n asgari \u00fccret farklar\u0131n\u0131n rapora yans\u0131t\u0131lmas\u0131na dair talebi olmad\u0131\u011f\u0131 halde, bu talebi a\u015f\u0131larak ve r\u00fccu edilecek gelir noktas\u0131nda da kurumca bildirilen son gelir miktar\u0131n\u0131n r\u00fccu edilebilir k\u0131sm\u0131n\u0131 g\u00f6zeten 04.04.2022 tarihli hesap raporu hesap se\u00e7ene\u011fi dikkate al\u0131narak h\u00fck\u00fcm tesisi hatal\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n
O halde mahkemece yap\u0131lmas\u0131 gereken i\u015f; davac\u0131ya ba\u011flanan gelirin do\u011fru miktar\u0131n\u0131n r\u00fccu edilebilir k\u0131sm\u0131n\u0131n hesapta g\u00f6zetilmesinin kamu d\u00fczeni gere\u011fi oldu\u011fu dikkate al\u0131narak; i\u015f kazas\u0131 sigorta kolundan ba\u011flanan ve aralar\u0131nda bariz fark bulunan gelir ilk pe\u015fin de\u011ferlerinden hangisinin mevzuata uygun ilk pe\u015fin sermaye de\u011feri oldu\u011funu belirlemek, giderek bu do\u011fru gelirin r\u00fccuya kabil k\u0131sm\u0131n\u0131 daval\u0131 taraf lehine usuli kazan\u0131lm\u0131\u015f hak te\u015fkil edilen 29.11.2019 tarihli hesap raporunda tespit edilen s\u00fcrekli i\u015f g\u00f6remezlik tazminat alaca\u011f\u0131ndan tenzil ederek davac\u0131n\u0131n s\u00fcrekli i\u015f g\u00f6remezlik tazminat alaca\u011f\u0131 hakk\u0131nda karar vermekten ibarettir.<\/p>\n
Ayr\u0131ca 29.11.2019 tarihli hesap raporuna daval\u0131 vekilinin itiraz\u0131 olmakla beraber bak\u0131c\u0131 giderinin hesab\u0131 noktas\u0131nda a\u00e7\u0131k itiraz\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmakla bu hesap raporunda tespit edilen 1.574.287,81 TL bak\u0131c\u0131 gideri y\u00f6n\u00fcnden davac\u0131 lehine usuli kazan\u0131lm\u0131\u015f hak olu\u015ftu\u011fu g\u00f6zetilerek, mahkemece verilen ilk kararda dikkate al\u0131nan %50 oran\u0131ndaki bak\u0131c\u0131 gideri indiriminin de davac\u0131 taraf\u00e7a istinaf konusu edilmemesi nedeniyle bu oran y\u00f6n\u00fcnden de daval\u0131 lehine usuli kazan\u0131lm\u0131\u015f hak olu\u015ftu\u011fu g\u00f6zetilerek 787.143,90 TL’lik bak\u0131c\u0131 giderinin h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 gerekirken hatal\u0131 de\u011ferlendirme ile bu miktar\u0131n alt\u0131nda bir miktar\u0131n dikkate al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131 hatal\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n
DAVA : Taraflar aras\u0131nda i\u015f kazas\u0131ndan kaynakl\u0131 maddi ve manevi tazminat davas\u0131ndan dolay\u0131 yap\u0131lan yarg\u0131lama sonunda \u0130lk Derece Mahkemesince davan\u0131n k\u0131smen kabul ve k\u0131smen reddine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Karar\u0131n davac\u0131 ve daval\u0131 vekilleri taraf\u0131ndan istinaf edilmesi \u00fczerine B\u00f6lge Adliye Mahkemesince istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine dair karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
B\u00f6lge Adliye Mahkemesi karar\u0131 davac\u0131 ve daval\u0131 vekilleri taraf\u0131ndan temyiz edildi\u011fi davac\u0131 vekili taraf\u0131ndan temyiz incelemesinin duru\u015fmal\u0131 icra edilmesi istenilmekle, duru\u015fma talebi kabul edilerek, duru\u015fma yap\u0131lmak \u00fczere tayin olunan 30.04.2024 Sal\u0131 g\u00fcn\u00fc i\u00e7in yap\u0131lan tebligatlar \u00fczerine duru\u015fmal\u0131 temyiz eden davac\u0131 ad\u0131na Av. …’\u0131n geldi\u011fi, daval\u0131 ad\u0131na gelen olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fckten, gelenin s\u00f6zl\u00fc a\u00e7\u0131klamalar\u0131 dinlenildikten sonra duru\u015fmaya sonra verilerek dosya incelemeye al\u0131nmakla; s\u00fcre, temyiz \u015fart\u0131 ve di\u011fer usul eksiklikleri y\u00f6n\u00fcnden yap\u0131lan \u00f6n inceleme sonucunda, temyiz dilek\u00e7elerinin kabul\u00fcne karar verildikten ve Tetkik H\u00e2kimi … taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gere\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:<\/p>\n
KARAR : I. DAVA<\/p>\n
Davac\u0131 vekili dava dilek\u00e7esinde \u00f6zetle; m\u00fcvekkilinin daval\u0131 \u015firkete ait in\u015faatta 1. kattan asans\u00f6r bo\u015flu\u011funa d\u00fc\u015fmesi neticesinde kaza neticesinde omurgas\u0131n\u0131n k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve fel\u00e7 kald\u0131\u011f\u0131n\u0131, yata\u011fa ba\u011f\u0131ml\u0131 hale gelen davac\u0131n\u0131n art\u0131k eski sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na kavu\u015fmas\u0131 gibi bir ihtimalin s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, davac\u0131n\u0131n formen olarak 1.700,00 TL maa\u015f ile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, davac\u0131n\u0131n u\u011frad\u0131\u011f\u0131 maddi zararlardan dolay\u0131 bu davay\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyanla fazlaya ili\u015fkin haklar\u0131 sakl\u0131 tutarak ge\u00e7ici ve s\u00fcrekli i\u015f g\u00f6remezlik d\u00f6nemi zarar\u0131 olarak 1.000 TL, bak\u0131c\u0131 gideri olarak 1.000,00 TL maddi tazminat\u0131n kaza tarihinden faiziyle daval\u0131dan tahsilini talep etmi\u015f, yarg\u0131laman\u0131n devam\u0131nda ge\u00e7ici ve s\u00fcrekli i\u015f g\u00f6remezlik alaca\u011f\u0131n\u0131 298.453,43 TL’ye, bak\u0131c\u0131 giderini ise 1.574.287,81 TL’ye art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
II. CEVAP<\/p>\n
Daval\u0131 vekili cevap dilek\u00e7esinde \u00f6zetle; davac\u0131n\u0131n iddialar kabul etmediklerini, kaza olu\u015fumunda \u015firketin bir kusurunun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u015firketin t\u00fcm g\u00fcvenlik \u00f6nlemlerini ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, davac\u0131 taraf\u0131ndan … Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na verilmi\u015f oldu\u011fu ifadeden ve \u0130\u015f G\u00fcvenli\u011fi yapan “Hami \u0130\u015f G\u00fcvenli\u011fi \u015eirketince” tutulan tutanakta davac\u0131n\u0131n kusurlu oldu\u011funu, davac\u0131n\u0131n i\u015f g\u00fcc\u00fc ile ilgili beyanlar\u0131n\u0131n ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 oldu\u011funu, davac\u0131n\u0131n bak\u0131c\u0131ya ihtiyac\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve Devlet taraf\u0131ndan her t\u00fcrl\u00fc maddi yard\u0131m\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, kazadan sonra \u015firket taraf\u0131ndan da gerekli yard\u0131m\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve halen de yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, davac\u0131ya para \u00f6demesi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve tedavisi ile ilgilenildi\u011fini beyanla, davan\u0131n reddini talep ve beyan etmi\u015ftir.<\/p>\n
III. \u0130LK DERECE MAHKEMES\u0130 KARARLARI<\/p>\n
\u0130lk Derece Mahkemesi’nin yukar\u0131da tarih ve numaras\u0131 belirtilen karar\u0131nda ise; Kaza olay\u0131n\u0131n; …’un, 04.05.2016 tarihinde … Vip \u0130n\u015faat Nak. Emi. San. Tic. Ltd. \u015eti.’ye ait in\u015faat i\u015fyerinde kalfa olarak \u00e7al\u0131\u015fmakta oldu\u011fu esnada 1. katta y\u00fcksekten d\u00fc\u015fmeye ili\u015fkin \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131 esnas\u0131nda yakla\u015f\u0131k 3 metre y\u00fckseklikten d\u00fc\u015ferek yaralanmas\u0131 \u015feklinde meydana geldi\u011fi; bilirki\u015fi heyet raporunda sunulan nedenlerden dolay\u0131 daval\u0131 i\u015fveren … Vip \u0130n\u015faat Nak. Emi. San. Tic. Ltd. \u015eti.’nin meydana gelen kaza olay\u0131nda %75 oran\u0131nda kusurlu oldu\u011fu, kazal\u0131 …’un mevdana gelen kaza olay\u0131nda %25 oran\u0131nda kusurlu oldu\u011fu kanaatine var\u0131ld\u0131\u011f\u0131, B\u00f6lge Adliye Mahkemesi’nin ilk karar\u0131 kald\u0131rmas\u0131 nedeniyle mahkemece ilk h\u00fck\u00fcm tarihi olan 09.09.2020 tarihine en yak\u0131n tarihte belli olan asgari \u00fccret art\u0131\u015flar\u0131 dikkate al\u0131nmak suretiyle i\u015flemi\u015f devre d\u00f6nemleri de\u011fi\u015ftirilmeksizin yeniden tazminat raporu al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi, davac\u0131 vekilinin bu konudaki itirazlar\u0131 de\u011ferlendirilecek olursa davac\u0131 vekilinin 2016\/759 esas say\u0131l\u0131 dosyan\u0131n 13 numaral\u0131 celsesinin 1 numaral\u0131 k\u0131sa karar\u0131n\u0131 yerine getirmedi\u011fi i\u00e7in karar tarihine en yak\u0131n tazminat tespit edilememi\u015f olup, daha sonradan bu hususu kamu d\u00fczenidir denilerek davac\u0131 lehine yorumlamak hem talepte ba\u011fl\u0131l\u0131k ilkesi hem de usuli kazan\u0131lm\u0131\u015f hak kavram\u0131na ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil edece\u011fi davac\u0131n\u0131n s\u00fcrekli i\u015f g\u00f6remezlik zarar\u0131 258.235,39 TL hesaplanm\u0131\u015f olup, davac\u0131n\u0131n bak\u0131ma muhta\u00e7 olmas\u0131 nedeniyle bak\u0131c\u0131 \u00fccreti alaca\u011f\u0131 da bilirki\u015fi taraf\u0131ndan yap\u0131lan maddi hatan\u0131n d\u00fczeltilmesi ile 610.884,97 TL ise de Yarg\u0131tay 21. Hukuk Dairesi yerle\u015fik i\u00e7tihatlar\u0131na g\u00f6re ki\u015finin aile i\u00e7i dayan\u0131\u015fmas\u0131ndan yararlanaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k oldu\u011fundan bak\u0131c\u0131 \u00fccretinden TBK. 51-52 uyar\u0131nca %50 hakkaniyet indirimi uygulanarak bak\u0131c\u0131 gideri hesapland\u0131\u011f\u0131 belirtilerek davan\u0131n k\u0131smen kabul\u00fcyle 258.235,39 TL s\u00fcrekli i\u015f g\u00f6remezlik tazminat\u0131 ve 305.442,49 TL bak\u0131c\u0131 giderinin kaza tarihi olan 04.05.2016 tarihlinden itibaren i\u015fleyecek yasal faiziyle birlikte daval\u0131dan al\u0131narak davac\u0131ya verilmesine, fazlaya ili\u015fkin talebinin reddine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
IV. \u0130ST\u0130NAF<\/p>\n
A. \u0130stinaf Yoluna Ba\u015fvuranlar<\/p>\n
\u0130lk Derece Mahkemesi’nin yukar\u0131da belirtilen karar\u0131na kar\u015f\u0131 s\u00fcresi i\u00e7inde davac\u0131 ve daval\u0131 vekilleri istinaf ba\u015fvurusunda bulunmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n
B. \u0130stinaf Sebepleri<\/p>\n
1.Davac\u0131 vekili istinaf dilek\u00e7esinde \u00f6zetle; H\u00fck\u00fcm tarihine en yak\u0131n 2022 \u00fccretlerinin dikkate al\u0131nmas\u0131n\u0131, TRH 2010 tablosunun dikkate al\u0131nmas\u0131n\u0131, bak\u0131c\u0131 giderinden aile i\u00e7i dayan\u0131\u015fmal\u0131 bak\u0131m olarak %50 ad\u0131 ile hakkaniyet indirimi yap\u0131lmas\u0131n\u0131n hatal\u0131 oldu\u011funu 3 vardiyada bak\u0131m yap\u0131laca\u011f\u0131 g\u00f6zetilerek bak\u0131c\u0131 giderinin daha fazla h\u00fckmedilmesi gerekti\u011fini beyanla karar\u0131n bozulmas\u0131n\u0131 talep etmi\u015ftir.<\/p>\n
2.Daval\u0131 vekili istinaf dilek\u00e7esinde \u00f6zetle; Kusurun tamamen davac\u0131da oldu\u011fu davac\u0131n\u0131n bak\u0131c\u0131 giderinden yap\u0131lan %50 indirimin yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyanla karar\u0131n bozulmas\u0131n\u0131 talep etmi\u015ftir.<\/p>\n
C. Gerek\u00e7e ve Sonu\u00e7<\/p>\n
B\u00f6lge Adliye Mahkemesi’nin yukar\u0131da tarih ve say\u0131s\u0131 belirtilen karar\u0131nda \u00f6zetle; Kald\u0131rma karar\u0131nda a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere olu\u015fa uygun uzman bilirki\u015filerin usul ve mevzuata uygun denetlenebilir kusura ili\u015fkin raporu ve dosya kapsam\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda daval\u0131 taraf\u0131n bu y\u00f6ndeki istinaf talebinin reddi gerekti\u011fi, davac\u0131 taraf\u0131n ilk karar\u0131 istinaf etmemesinden kaynakl\u0131 usul\u00fc kazan\u0131lm\u0131\u015f hak dikkate al\u0131narak ve kamu d\u00fczenine ili\u015fkin de\u011ferlendirmeler \u00e7er\u00e7evesinde; ilk derece mahkemesince toplanan deliller, delillerin takdir ve de\u011ferlendirilmesinde usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131 husus bulunmad\u0131\u011f\u0131 ve kald\u0131rma karar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde i\u015flem yap\u0131lm\u0131\u015f olmakla anla\u015f\u0131lmakla t\u00fcm istinaf taleplerinin reddine karar verilmesi gerekti\u011fi kanaatine var\u0131larak davac\u0131 ve daval\u0131 vekillerinin istinaf ba\u015fvurular\u0131n\u0131n HMK’nun 353\/1-1 b maddesi gere\u011fince esastan reddine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
V. TEMY\u0130Z<\/p>\n
A. Temyiz Yoluna Ba\u015fvuranlar<\/p>\n
B\u00f6lge Adliye Mahkemesi’nin yukar\u0131da belirtilen karar\u0131na kar\u015f\u0131 s\u00fcresi i\u00e7inde davac\u0131 ve daval\u0131 vekilleri temyiz ba\u015fvurusunda bulunmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n
B. Temyiz Sebepleri<\/p>\n
1.Davac\u0131 vekili temyiz dilek\u00e7esinde \u00f6zetle; m\u00fcvekkilin s\u00fcrekli i\u015f g\u00f6remezlik zarar\u0131 hatal\u0131 hesaplanm\u0131\u015f olup hesaplanan ilk pe\u015fin sermaye de\u011feri yerine daval\u0131dan r\u00fccu edilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmada\u011f\u0131 halde gelirde art\u0131\u015f oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle SGK taraf\u0131ndan yeniden hesaplanan pe\u015fin sermaye de\u011ferinin m\u00fcvekkilin i\u015f g\u00f6remezlik zarar\u0131ndan da d\u00fc\u015f\u00fclmesinin hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu, bak\u0131c\u0131 giderinden hakkaniyet indirimi yap\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fini; 24 saatlik d\u00f6nemde 8 saatlik vardiyalar \u015feklinde 3 bak\u0131c\u0131 g\u00f6revlendirilmesi hesab\u0131n bu \u015fekilde yap\u0131lmas\u0131 gerekirken tek ki\u015filik bak\u0131c\u0131 giderinden hakkaniyet indirimi yap\u0131lmas\u0131n\u0131n hatal\u0131 oldu\u011funu, h\u00fck\u00fcm tarihindeki asgari \u00fccret dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini, PMF 1931 yerine TRH 2010 ya\u015fam tablosu dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini, daval\u0131 taraf\u0131n yerel mahkemece ald\u0131r\u0131lan bilirki\u015fi raporuna itiraz etmedi\u011fi dikkatte al\u0131nmayarak ve Yarg\u0131tay’\u0131n yerle\u015fik kararlar\u0131na ayk\u0131r\u0131 olarak davac\u0131 taraf\u00e7a karar\u0131n istinaf edilmedi\u011fi gerek\u00e7esiyle daval\u0131 yarar\u0131na usuli kazan\u0131lm\u0131\u015f hak kabul\u00fc hatal\u0131d\u0131r son asgari \u00fccret verileri dikkate al\u0131narak hesap raporu al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini beyanla karar\u0131n bozulmas\u0131n\u0131 talep etmi\u015ftir.<\/p>\n
2.Daval\u0131 vekili temyiz dilek\u00e7esinde \u00f6zetle; m\u00fcvekkilinin olayda hi\u00e7bir kusuru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, dolay\u0131s\u0131yla mali sorumlulu\u011fu da olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu durumu anlatan tan\u0131k beyanlar\u0131 ve savc\u0131l\u0131\u011f\u0131n takipsizlik karar\u0131 hem yerel mahkeme karar\u0131nda h\u00fckme esas al\u0131nan bilirki\u015fi raporunda hem de istinaf incelemesinde g\u00f6z ard\u0131 edilmi\u015f olup, bilirki\u015fi raporlar\u0131nada esas te\u015fkil etmedi\u011fini, m\u00fcvekkili \u015firket i\u00e7in belirlenen %75 kusur oran\u0131 i\u00e7in bak\u0131c\u0131 gideri tam olarak maddi zarar kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilirken, aile i\u00e7i dayan\u0131\u015fma da g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde tutulmas\u0131 s\u00fcrekli bak\u0131c\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k oldu\u011fundan h\u00fckme g\u00f6re, BK m 51-52 uyar\u0131nca %50 indirime gidilmesi yeterli oranda olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, davac\u0131 i\u015f\u00e7inin ya\u015fanan kazada a\u011f\u0131r kusuru bulundu\u011funu, tan\u0131k beyanlar\u0131na g\u00f6re m\u00fcvekkilinin \u0130SG kapsam\u0131nda \u00fczerine d\u00fc\u015fen g\u00f6revi yerine getirdi\u011fini, davac\u0131n\u0131n m\u00fcvekkiline ait in\u015faatta formen olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, yeterli tecr\u00fcbeye sahip oldu\u011funu, t\u00fcm koruyucu malzemeleri bulunan, i\u015f e\u011fitimi alm\u0131\u015f olan davac\u0131n\u0131n kendi g\u00f6revi olmamas\u0131na ra\u011fmen be\u015fonu \u00e7akmaya kalk\u0131\u015fmas\u0131 ve bu i\u015fi yaparken herhangi bir koruyucu malzeme kullanmamas\u0131 kazan\u0131n tamamen kendi kusurundan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi\u011finden davan\u0131n reddi y\u00f6n\u00fcnden karar\u0131n bozulmas\u0131n\u0131 talep etmi\u015ftir.<\/p>\n
C. Gerek\u00e7e<\/p>\n
1. Uyu\u015fmazl\u0131k ve Hukuki Nitelendirme<\/p>\n
Uyu\u015fmazl\u0131k, sigortal\u0131n\u0131n i\u015f kazas\u0131 neticesinde s\u00fcrekli i\u015f g\u00f6remezli\u011fe u\u011framas\u0131 nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ili\u015fkindir<\/p>\n
2. \u0130lgili Hukuk<\/p>\n
“Temyiz incelemesinin kapsam\u0131” a\u00e7\u0131s\u0131ndan 6100 Say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131 ile 371. maddeleri, “Bilirki\u015fi raporuna itiraza” ili\u015fkin 281. maddesi, “Tazminat miktar\u0131n\u0131n tayin ve tespiti” a\u00e7\u0131s\u0131ndan 6098 Say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu’nun 417 ve 114. maddeleri delaletiyle 49,50,51,52,53,54,55 ve 56. maddeleri, “Olay\u0131n i\u015f kazas\u0131 olarak tespiti ile SGK y\u00f6n\u00fcnden sonu\u00e7lar\u0131” i\u00e7in 5510 Say\u0131l\u0131 Kanun’un 13, 16, 19, 20 ve 21. maddeleri, \u0130\u015f Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve G\u00fcvenli\u011fine ili\u015fkin al\u0131nacak tedbirler bak\u0131m\u0131ndan i\u015f yerinin nitelik ve kapsam\u0131na g\u00f6re 4857 Say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Kanun’un 77. maddesiyle \u0130\u015f Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve G\u00fcvenli\u011fi T\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc maddeleri, “Usuli kazan\u0131lm\u0131\u015f hak” y\u00f6n\u00fcnden 04.02.1959 g\u00fcn ve 13\/5 Say\u0131l\u0131 Yarg\u0131tay \u0130\u00e7tihad\u0131 Birle\u015ftirme Karar\u0131 ile 09.05.1960 g\u00fcn ve 21\/9 Say\u0131l\u0131 Yarg\u0131tay \u0130\u00e7tihad\u0131 Birle\u015ftirme Karar\u0131d\u0131r.<\/p>\n
3. De\u011ferlendirme<\/p>\n
1. Taraflar\u0131n iddia, savunma ve dayand\u0131klar\u0131 belgelere, uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n hukuki nitelendirilmesi ile uygulanmas\u0131 gereken hukuk kurallar\u0131na, dava \u015fartlar\u0131na, yarg\u0131lamaya h\u00e2kim olan ilkelere, ispat kurallar\u0131na ve temyiz olunan kararda belirtilen gerek\u00e7elere g\u00f6re davac\u0131 ve daval\u0131 vekillerinin a\u015fa\u011f\u0131daki paragraflar\u0131n kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki sair temyiz itirazlar\u0131 yerinde g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n
2. 6100 Say\u0131l\u0131 HMK’nun 266. maddesine g\u00f6re Mahkeme, \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc hukuk d\u0131\u015f\u0131nda, \u00f6zel veya teknik bilgiyi gerektiren h\u00e2llerde, taraflardan birinin talebi \u00fczerine yahut kendili\u011finden, bilirki\u015finin oy ve g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn al\u0131nmas\u0131na karar verir. (De\u011fi\u015fik c\u00fcmle: 03.11.2016-6754\/49 md.) Ancak genel bilgi veya tecr\u00fcbeyle ya da h\u00e2kimlik mesle\u011finin gerektirdi\u011fi hukuki bilgiyle \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi m\u00fcmk\u00fcn olan konularda bilirki\u015fiye ba\u015fvurulamaz. (Ek c\u00fcmle: 03.11.2016-6754\/49 md.) Hukuk \u00f6\u011frenimi g\u00f6rm\u00fc\u015f ki\u015filer, hukuk alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda ayr\u0131 bir uzmanl\u0131\u011fa sahip oldu\u011funu belgelendirmedik\u00e7e, bilirki\u015fi olarak g\u00f6revlendirilemez. Ayn\u0131 Kanun’un 281\/1. maddesine g\u00f6re “Taraflar, bilirki\u015fi raporunun, kendilerine tebli\u011fi tarihinden itibaren iki hafta i\u00e7inde, raporda eksik g\u00f6rd\u00fckleri hususlar\u0131n, bilirki\u015fiye tamamlatt\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131; belirsizlik g\u00f6steren hususlar hakk\u0131nda ise bilirki\u015finin a\u00e7\u0131klama yapmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131n\u0131 veya yeni bilirki\u015fi atanmas\u0131n\u0131 mahkemeden talep edebilirler. (Ek c\u00fcmle:22.07.2020-7251\/24 md.) Bilirki\u015fi raporuna kar\u015f\u0131 talebin bu s\u00fcre i\u00e7inde haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131n \u00e7ok zor veya imk\u00e2ns\u0131z olmas\u0131 ya da \u00f6zel yahut teknik bir \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 gerektirmesi h\u00e2linde yine bu s\u00fcre i\u00e7inde mahkemeye ba\u015fvuran tarafa, s\u00fcrenin bitiminden itibaren i\u015flemeye ba\u015flamak, bir defaya mahsus olmak ve iki haftay\u0131 ge\u00e7memek \u00fczere ek s\u00fcre verilebilir d\u00fczenlemesi yer almaktad\u0131r.<\/p>\n
3. Bilindi\u011fi \u00fczere HMK’nun 30. maddesi kapsam\u0131nda d\u00fczenleme alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f olan Usul Ekonomisi \u0130lkesine g\u00f6re de H\u00e2kim, yarg\u0131laman\u0131n makul s\u00fcre i\u00e7inde ve d\u00fczenli bir bi\u00e7imde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini ve gereksiz gider yap\u0131lmamas\u0131n\u0131 sa\u011flamakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
4. Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulunun 18.02.2021 tarih ve 2018\/10(21)-94 E- 2021\/111 K say\u0131l\u0131 ilam\u0131nda da a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtildi\u011fi gibi “Bir taraf\u0131n bilirki\u015fi raporuna itiraz etmemesi ile di\u011fer (bilirki\u015fi raporuna itiraz eden) taraf lehine usuli kazan\u0131lm\u0131\u015f hak do\u011far. Yani, bir taraf bilirki\u015fi raporuna itiraz etmez, di\u011ferinin itiraz\u0131 \u00fczerine yeni bir bilirki\u015fi incelemesi yapt\u0131r\u0131l\u0131r ve ikinci bilirki\u015fi raporu birinci rapora itiraz edenin daha da aleyhine olursa, ilk rapora itiraz etmeyen taraf bak\u0131m\u0131ndan ilk bilirki\u015fi raporu kesinle\u015fti\u011finden ve bununla di\u011fer taraf lehine usuli kazan\u0131lm\u0131\u015f hak do\u011fdu\u011fundan, mahkemenin ilk bilirki\u015fi raporuna g\u00f6re karar vermesi gerekir (Kuru, B., Hukuk Muhakemeleri Usul\u00fc, \u0130stanbul 2001, Cilt:3, s. 2753)”<\/p>\n
5. 01.07.2012 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 6098 Say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanun’un 55. maddesinde, \u201cDestekten yoksun kalma zararlar\u0131 ile bedensel zararlar, bu Kanun h\u00fck\u00fcmlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine g\u00f6re hesaplan\u0131r. K\u0131smen veya tamamen r\u00fccu edilemeyen sosyal g\u00fcvenlik \u00f6demeleri ile ifa amac\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mayan \u00f6demeler, bu t\u00fcr zararlar\u0131n belirlenmesinde g\u00f6zetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez.\u201d h\u00fckm\u00fcne yer verilmi\u015ftir. Adalet Komisyonu’nun 55. madde gerek\u00e7esinde ise; \u201csosyal g\u00fcvenlik \u00f6demelerinin, denkle\u015ftirme (indirim) i\u015flevi g\u00f6rebilmesi, onun sorumlulu\u011fu do\u011furan olaya sebebiyet verenlere r\u00fccu edilebilmesine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu kural gere\u011fi, r\u00fccu edilemeyen sosyal g\u00fcvenlik \u00f6demeleri; teknik ar\u0131za, tam ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131k hallerindeki \u00f6demeler, bu tazminatlardan indirilemez. Ba\u011flanan gelirlerin, i\u015f\u00e7inin kusuru ve ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131k gibi nedenlerle r\u00fccu edilemeyen k\u0131sm\u0131 da indirilemez. Bir k\u0131sm\u0131 r\u00fccu edilemeyen miktar dahi denkle\u015ftirilemeyece\u011fi gibi, zarar g\u00f6renin kusuruna (m\u00fcteraf\u0131k kusura) yans\u0131yan sosyal g\u00fcvenlik \u00f6demeleri, tahsis tarihinden sonra meydana gelen sosyal g\u00fcvenlik \u00f6demelerindeki art\u0131\u015flar, k\u0131smi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131k ve teknik ar\u0131za halindeki \u00f6demeler ve benzerleri r\u00fccu edilemedi\u011finden bu miktarlar dahi denkle\u015ftirilemez.\u201d a\u00e7\u0131klamalar\u0131na yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
6. \u00d6te yandan, 6101 Say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu’nun Y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve Uygulama \u015eekli Hakk\u0131ndaki Kanun 01.07.2012 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir. Kanun’un 2. maddesine g\u00f6re \u201cT\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu’nun kamu d\u00fczenine ve genel ahlaka ili\u015fkin kurallar\u0131, ger\u00e7ekle\u015ftirildikleri tarihe bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n b\u00fct\u00fcn fiil ve i\u015flemlere uygulan\u0131r\u201d. Dairemizin ve giderek Yarg\u0131tay’\u0131n yerle\u015fmi\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fleri, Kurumca ba\u011flanan gelirlerin pe\u015fin sermaye de\u011ferinin ve ge\u00e7ici i\u015f g\u00f6remezlik \u00f6deneklerinin hesaplanan zarardan indirilmesi, Kurumun r\u00fccu hakk\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve m\u00fckerrer \u00f6demeyi \u00f6nleme ilkesine dayand\u0131\u011f\u0131ndan, kamu d\u00fczenine ili\u015fkin olarak kabul edilmi\u015ftir. Kald\u0131 ki, 6098 Say\u0131l\u0131 Kanun’un 55. maddesi de emredici bir h\u00fckme yer verdi\u011finden ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi tarihe bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n t\u00fcm fiil ve i\u015flemlere uygulanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
7. Ba\u011flanacak gelirin tespiti noktas\u0131nda 5510 Say\u0131l\u0131 Sosyal Sigortalar ve Genel Sa\u011fl\u0131k Sigortas\u0131 Kanunu’nun 21. Maddesinin 1. f\u0131kras\u0131nda, i\u015f kazas\u0131 ve meslek hastal\u0131\u011f\u0131, i\u015fverenin kast\u0131 veya sigortal\u0131lar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruma ve i\u015f g\u00fcvenli\u011fi mevzuat\u0131na ayk\u0131r\u0131 bir hareketi sonucu meydana gelmi\u015fse, Kurumca sigortal\u0131ya veya hak sahiplerine bu Kanun gere\u011fince yap\u0131lan veya ileride yap\u0131lmas\u0131 gereken \u00f6demeler ile ba\u011flanan gelirin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 tarihteki ilk pe\u015fin sermaye de\u011feri toplam\u0131n\u0131n, sigortal\u0131 veya hak sahiplerinin i\u015fverenden isteyebilecekleri tutarlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmak \u00fczere, Kurumca i\u015fverene \u00f6dettirilece\u011fi, i\u015fverenin sorumlulu\u011funun belirlenmesinde ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131k ilkesinin dikkate al\u0131naca\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
8.Somut olayda, tazminat alacaklar\u0131n\u0131n tespitine y\u00f6nelik 29.11.2019 tarihli hesap bilirki\u015fi raporunun taraf vekillerine 16.12.2019 tarihinde tebli\u011f edildi\u011fi, davac\u0131 vekilinin i\u015f bu hesap raporuna itiraz etmedi\u011fi ve maddi tazminat alacaklar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 istemiyle 05.03.2020 tarihli dilek\u00e7e sundu\u011fu ve 06.03.2020 tarihli oturumda da 2020 asgari \u00fccret verileri dikkate al\u0131narak bu a\u015famada rapor al\u0131nmamas\u0131na dair beyanda bulundu\u011fu, \u00f6te yandan yarg\u0131laman\u0131n devam\u0131nda; B\u00f6lge Adliye Mahkemesince yap\u0131lan ilk inceleme s\u0131ras\u0131nda SGK’ya yaz\u0131lan m\u00fczekkereye cevaben dosyaya gelen bilgilere g\u00f6re davac\u0131ya ba\u011flanan gelirin ilk pe\u015fin sermaye de\u011ferinin i\u015f bu raporda esas al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 \u015fekilde 198.07,35 TL de\u011fil 331.774,24 TL oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
9. Bu halde mahkemece davac\u0131 taraf\u0131n 29.11.2019 tarihli hesap raporuna itiraz\u0131n\u0131n olmamas\u0131na kar\u015f\u0131n, bu raporda tespit edilen maddi tazminattan, SGK taraf\u0131ndan davac\u0131ya ba\u011flanan gelirin tespit edilecek do\u011fru miktar\u0131n\u0131n r\u00fccuya kabil k\u0131sm\u0131n\u0131n tenzili ile davac\u0131n\u0131n s\u00fcrekli i\u015f g\u00f6remezlikten kaynakl\u0131 tazminat alaca\u011f\u0131n\u0131n tespiti gerekirken, mahkemece an\u0131lan bu raporda esas al\u0131nan 31.12.2019 i\u015flemi\u015f devre sonras\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren asgari \u00fccretler dikkate al\u0131narak i\u015flemi\u015f devre hesab\u0131n\u0131 31.12.2020 tarihine \u00e7eken ve davac\u0131n\u0131n asgari \u00fccret farklar\u0131n\u0131n rapora yans\u0131t\u0131lmas\u0131na dair talebi olmad\u0131\u011f\u0131 halde, bu talebi a\u015f\u0131larak ve r\u00fccu edilecek gelir noktas\u0131nda da kurumca bildirilen son gelir miktar\u0131n\u0131n r\u00fccu edilebilir k\u0131sm\u0131n\u0131 g\u00f6zeten 04.04.2022 tarihli hesap raporu hesap se\u00e7ene\u011fi dikkate al\u0131narak h\u00fck\u00fcm tesisi hatal\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n
10. O halde mahkemece yap\u0131lmas\u0131 gereken i\u015f; davac\u0131ya ba\u011flanan gelirin do\u011fru miktar\u0131n\u0131n r\u00fccu edilebilir k\u0131sm\u0131n\u0131n hesapta g\u00f6zetilmesinin kamu d\u00fczeni gere\u011fi oldu\u011fu dikkate al\u0131narak; i\u015f kazas\u0131 sigorta kolundan ba\u011flanan ve aralar\u0131nda bariz fark bulunan gelir ilk pe\u015fin de\u011ferlerinden hangisinin mevzuata uygun ilk pe\u015fin sermaye de\u011feri oldu\u011funu belirlemek, giderek bu do\u011fru gelirin r\u00fccuya kabil k\u0131sm\u0131n\u0131 daval\u0131 taraf lehine usuli kazan\u0131lm\u0131\u015f hak te\u015fkil edien 29.11.2019 tarihli hesap raporunda tespit edilen s\u00fcrekli i\u015f g\u00f6remezlik tazminat alaca\u011f\u0131ndan tenzil ederek davac\u0131n\u0131n s\u00fcrekli i\u015f g\u00f6remezlik tazminat alaca\u011f\u0131 hakk\u0131nda karar vermekten ibarettir.<\/p>\n
11. Ayr\u0131ca 29.11.2019 tarihli hesap raporuna daval\u0131 vekilinin itiraz\u0131 olmakla beraber bak\u0131c\u0131 giderinin hesab\u0131 noktas\u0131nda a\u00e7\u0131k itiraz\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmakla bu hesap raporunda tespit edilen 1.574.287,81 TL bak\u0131c\u0131 gideri y\u00f6n\u00fcnden davac\u0131 lehine usuli kazan\u0131lm\u0131\u015f hak olu\u015ftu\u011fu g\u00f6zetilerek, mahkemece verilen ilk kararda dikkate al\u0131nan %50 oran\u0131ndaki bak\u0131c\u0131 gideri indiriminin de davac\u0131 taraf\u00e7a istinaf konusu edilmemesi nedeniyle bu oran y\u00f6n\u00fcnden de daval\u0131 lehine usuli kazan\u0131lm\u0131\u015f hak olu\u015ftu\u011fu g\u00f6zetilerek 787.143,90 TL’lik bak\u0131c\u0131 giderinin h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 gerekirken hatal\u0131 de\u011ferlendirme ile yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde bu miktar\u0131n alt\u0131nda bir miktar\u0131n dikkate al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131 hatal\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n
12. O halde, davac\u0131 ve daval\u0131 vekillerinin bu y\u00f6nleri ama\u00e7layan temyiz itirazlar\u0131 kabul edilmeli istinaf itirazlar\u0131n\u0131n esastan reddine dair B\u00f6lge Adliye Mahkemesi karar\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131larak \u0130lk Derece Mahkemesince verilen karar bozulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
VI. KARAR:<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan sebeplerle;<\/p>\n
1. Taraf vekillerince temyiz olunan, \u0130lk Derece Mahkemesi karar\u0131na kar\u015f\u0131 istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine ili\u015fkin B\u00f6lge Adliye Mahkemesi karar\u0131n\u0131n ORTADAN KALDIRILMASINA,<\/p>\n
2. \u0130lk Derece Mahkemesi karar\u0131n\u0131n BOZULMASINA,<\/p>\n
3. Pe\u015fin al\u0131nan temyiz harc\u0131n\u0131n istek h\u00e2linde ilgililere iadesine,<\/p>\n
4. Dairemizde icra edilen duru\u015fmada davac\u0131 kendisini vekille temsil ettirmi\u015f olmas\u0131 nedeniyle 17.100,00 TL vekalet \u00fccretinin daval\u0131dan tahsili ile davac\u0131ya verilmesine,<\/p>\n
5.Dosyan\u0131n \u0130lk Derece Mahkemesine, bozma karar\u0131n\u0131n bir \u00f6rne\u011finin karar\u0131 veren B\u00f6lge Adliye Mahkemesine g\u00f6nderilmesine,<\/p>\n
\u00dcye …’\u0131n muhalefetine kar\u015f\u0131 Ba\u015fkan … ile \u00dcyeler …, … ve …’\u00fcn oylar\u0131 ve oy\u00e7oklu\u011fuyla, 30.04.2024 tarihinde karar verildi.<\/p>\n
KAR\u015eI OY<\/p>\n
I. … Uyu\u015fmazl\u0131k:<\/p>\n
1. \u00c7o\u011funluk ile aradaki … uyu\u015fmazl\u0131k \u201ci\u015f kazas\u0131 nedeni ile maddi tazminat isteminde davac\u0131n\u0131n al\u0131nan bilirki\u015fi raporuna kar\u015f\u0131 hesaba esas unsurlara a\u00e7\u0131k\u00e7a itiraz etmemesi sonras\u0131 i\u015flemi\u015f devrenin \u00e7ekilip \u00e7ekilmeyece\u011fi, karar tarihine yak\u0131n de\u011fi\u015fen verilerin dikkate al\u0131n\u0131p al\u0131nmayaca\u011f\u0131, bu y\u00f6nde davac\u0131 taraf\u0131n rapora itiraz etmemesinin daval\u0131 lehine usul\u00fc kazan\u0131lm\u0131\u015f hak olup olmad\u0131\u011f\u0131\u201d noktas\u0131nda toplanmaktad\u0131r.<\/p>\n
II. Kar\u015f\u0131 oy gerek\u00e7esi:<\/p>\n
2. Belirtmek gerekir ki Say\u0131n …’inde de\u011findi\u011fi gibi \u201cYarg\u0131tay taraf\u0131ndan neredeyse mutlak olarak, doktrinde de a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak kabul edilen usuli m\u00fcktesep hak kavram\u0131n\u0131n kanuni bir kurum olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, yarg\u0131 kararlar\u0131 ile kabul edildi\u011fini ortaya koymak gerekir. Usuli m\u00fcktesep hak, bug\u00fcn neredeyse usuli her sorunda, her derde deva bir kurum olarak g\u00fcndeme gelmekte, sadece kanun yolunda de\u011fil, yarg\u0131laman\u0131n farkl\u0131 kesitlerinde kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bu kurumun kabul edilebilirli\u011finin tart\u0131\u015fmas\u0131 bir yana, bu kadar geni\u015f bir uygulama alan\u0131 bulmas\u0131 do\u011fru de\u011fildir. Ayr\u0131ca usuli m\u00fcktesep hak, usuli sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmeye ger\u00e7ek anlamda da elveri\u015fli de\u011fildir. Nitekim, \u00f6nceleri \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 kabul edilen usuli m\u00fcktesep hakk\u0131nda kapsam\u0131 geni\u015flemi\u015f, ancak bu geni\u015flemenin sak\u0131ncalar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131k\u00e7a Yarg\u0131tay, usuli m\u00fcktesep hakka her ge\u00e7en g\u00fcn \u2026 bir\u00e7ok istisna da kabul etmi\u015ftir. En ilgin\u00e7 ve kendi i\u00e7inde \u00e7eli\u015fkili durum ise kamu d\u00fczeninden kabul edilen usuli m\u00fcktesep hakka, kamu d\u00fczenine ili\u015fkin durumlar\u0131n istisna kabul edilmesidir. Bir \u015feyin kendisinin, kendisinin z\u0131dd\u0131 olmas\u0131 gibi garip, biraz da mant\u0131\u011f\u0131 zorlayan bir durum ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r(PEKCANITEZ, …\/ ATALAY, …\/…, …, Medeni Usul Hukuku, Ankara 2013. s: 2190).\u201d<\/p>\n
3. \u00d6ncelikle usul\u00fc m\u00fcktesep hak, yasal bir kurum olmad\u0131\u011f\u0131 gibi mahkemesince taraflar\u0131n iddia ve savunmalar\u0131 ile istisnalar\u0131na g\u00f6re de\u011ferlendirilmesi gereken bir kavram olup, Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan bozma kapsam\u0131nda g\u00f6re a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 ve yol g\u00f6sterici \u015fekilde kararda yer verilmesi beraberinde sak\u0131ncalara da yer verecektir. Zira mahkemenin eksik inceleme nedeni ile bozmaya uymas\u0131 halinde usul\u00fc m\u00fcktesep hakk\u0131 g\u00f6zetme y\u00f6n\u00fcndeki bozmaya da uydu\u011fu gibi bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131kacakt\u0131r ki bu da mahkemenin bu y\u00f6nde yapaca\u011f\u0131 de\u011ferlendirme ve tart\u0131\u015fman\u0131n \u00f6nceden s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelecektir.<\/p>\n
4. Nitekim Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu (… Tuncel Ba\u015fvurusu. Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2019\/8609 Genel Kurul Karar\u0131. R.G. Tarih ve Say\u0131: 20\/5\/2024-32551) son verdi\u011fi kararda a\u00e7\u0131k\u00e7a;<\/p>\n
“Kural olarak taraflar\u0131n ya da mahkemenin bir hukuk yarg\u0131lamas\u0131yla ilgili herhangi bir usul i\u015flemi ger\u00e7ekle\u015ftirebilmesinin \u00f6n \u015fart\u0131 hukuken o yarg\u0131laman\u0131n ba\u015flamas\u0131, ba\u015fka bir ifadeyle davan\u0131n a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla davan\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 suretiyle yarg\u0131laman\u0131n hen\u00fcz ba\u015flamad\u0131\u011f\u0131 bir a\u015famada ki\u015filer veya idari merciler taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen ya da d\u00e2hil olunan i\u015f ve i\u015flemlerin teknik olarak bir yarg\u0131lama usul\u00fc i\u015flemi olarak nitelendirilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n
Bu itibarla mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131na y\u00f6nelik m\u00fcdahalenin kanunilik \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcn\u00fc ta\u015f\u0131y\u0131p ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesinde 6100 Say\u0131l\u0131 Kanun’un 281. maddesinin de ayr\u0131ca irdelenmesi gerekmektedir.<\/p>\n
An\u0131lan Kanun h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re taraflar\u0131n bilirki\u015fi raporunun kendilerine tebli\u011fi tarihinden itibaren iki hafta i\u00e7inde itiraz etme, bu suretle raporda eksik g\u00f6rd\u00fckleri hususlar\u0131n bilirki\u015fiye tamamlatt\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ya da yeni bilirki\u015fi atanmas\u0131n\u0131 mahkemeden talep etme haklar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Keza mahkeme de ayn\u0131 m\u00fclahazalarla resen bilirki\u015fiden ek rapor isteme yoluna gidebilecek ya da ger\u00e7e\u011fin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in gerekli g\u00f6r\u00fcrse yeni bir bilirki\u015fi g\u00f6revlendirerek tekrar inceleme de yapt\u0131rabilecektir.<\/p>\n
S\u00f6z konusu h\u00fckm\u00fcn gerek\u00e7esinde “Burada rapora itiraz i\u00e7in taraflara tan\u0131nm\u0131\u015f bulunan onbe\u015f g\u00fcnl\u00fck s\u00fcre, kesin s\u00fcredir; hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc bir nitelik ta\u015f\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, taraflar, bu s\u00fcre i\u00e7erisinde, itirazlar\u0131n\u0131 dile getirmez ise bilirki\u015fi raporu, onlar bak\u0131m\u0131ndan kesinle\u015fir; yani taraflar rapora itiraz olana\u011f\u0131n\u0131 t\u00fcm\u00fcyle kaybederler. Ancak, an\u0131lan h\u00e2l, mahkemenin, ihtiya\u00e7 duyuyorsa, bu maddenin ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kralar\u0131nda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen yetkilerini kullanmas\u0131na, yani bilirki\u015fiden re’sen ek rapor talep etmesine veya inceleme yapt\u0131rmak \u00fczere yeni bir bilirki\u015fi atamas\u0131na herhangi bir engel olu\u015fturmaz.” ifadelerine yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Gerek\u00e7esiyle birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde s\u00f6z konusu kanun h\u00fckm\u00fc ile bilirki\u015fi raporuna s\u00fcresi i\u00e7inde itiraz etmeyen taraf\u0131n art\u0131k rapora itiraz etme imk\u00e2n\u0131n\u0131 yitirece\u011finin \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k an\u0131lan h\u00fckm\u00fcn usule ili\u015fkin bir i\u015flem olan bilirki\u015fi raporuna itiraz edilmemesi h\u00e2line, rapora itiraz etmeyen taraf\u0131n maddi hukuka y\u00f6nelik bir hakk\u0131n\u0131 ya da o hakk\u0131 ayn\u0131 davada talep etme imk\u00e2n\u0131n\u0131 sona erdirecek veya di\u011fer taraf lehine bu nitelikte bir hakk\u0131n do\u011fmas\u0131na yol a\u00e7acak bi\u00e7imde sonu\u00e7 ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenemez. Ba\u015fka bir anlat\u0131mla bilirki\u015fi raporuna itiraz bi\u00e7imindeki usul i\u015fleminin yap\u0131lmamas\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131rabilece\u011fi tek hak, yine usuli bir hak olan, rapora itiraz etme hakk\u0131d\u0131r. Nitekim Kanun’un 94. maddesinin (3) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda da ifade edildi\u011fi \u00fczere taraf\u0131n kesin s\u00fcre i\u00e7inde yapmas\u0131 gereken bir i\u015flemi s\u00fcresi i\u00e7inde yapmamas\u0131, sadece o i\u015flemi yapma hakk\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rabilir. Aksi y\u00f6ndeki kabul Kanun’un 281. maddesinin (3) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n mahkemenin ger\u00e7e\u011fin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in gerekli g\u00f6r\u00fcrse yeni g\u00f6revlendirece\u011fi bilirki\u015fi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla tekrar inceleme yapt\u0131rabilece\u011fi bi\u00e7imindeki h\u00fckm\u00fcn\u00fc anlams\u0131z ve i\u015flevsiz k\u0131laca\u011f\u0131 gibi kanunun kendi h\u00fck\u00fcmleri aras\u0131nda da \u00e7eli\u015fki olu\u015fturacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bilirki\u015fi raporuna itirazla ilgili an\u0131lan usul kural\u0131ndan bir taraf\u0131n alaca\u011f\u0131n\u0131 talep edemeyece\u011fi anlam\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 kural\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fclemez bi\u00e7imde yorumlanmas\u0131 suretiyle ula\u015f\u0131lan bir sonu\u00e7 olacakt\u0131r (benzer y\u00f6ndeki de\u011ferlendirme i\u00e7in B.K.. … \u00d6zgan ve \u015eule \u00d6zgan, \u00a7 55).<\/p>\n
Yarg\u0131lama s\u00fcrecinde d\u00fczenlenen bilirki\u015fi raporuna s\u00fcresi i\u00e7inde itiraz edilmemesine kar\u015f\u0131 taraf lehine usuli kazan\u0131lm\u0131\u015f hak te\u015fkil edece\u011fi sonucunun ba\u011flanmas\u0131n\u0131n yarg\u0131laman\u0131n taraflarca titizlikle takip edilmesi suretiyle usul ekonomisinin temin edilmesi amac\u0131na y\u00f6nelik oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Yarg\u0131lama \u00f6ncesinde d\u00fczenlenen ve hukuki delil olarak mahkemeye sunulan raporlar y\u00f6n\u00fcnden de ayn\u0131 uygulaman\u0131n yap\u0131lmas\u0131 ise yarg\u0131lama ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda bu rapora dair itirazlar\u0131n\u0131 dile getiren taraf\u0131n kendi itiraz\u0131 dolay\u0131s\u0131yla daha aleyhe olu\u015fabilecek bir durumun \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesine, ba\u015fka bir ifadeyle rapora itiraz \u015feklinde bir usul i\u015flemini yapan taraf\u0131n bu i\u015fleminden kendisinin de\u011fil kar\u015f\u0131 taraf\u0131n -itiraz\u0131 yapan aleyhine- yararlanmas\u0131n\u0131n engellenmesine ve bu suretle itiraz edenin haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131na y\u00f6nelik olabilir. Zira rapora itiraz eden taraf, kendi itiraz\u0131 sonucunda itiraz \u00f6ncesi duruma nazaran daha aleyhine olacak bir durumla kar\u015f\u0131la\u015facak olursa bu onun itiraz hakk\u0131n\u0131 kullanmaktan imtina etmesine yol a\u00e7abilecektir (benzer y\u00f6ndeki de\u011ferlendirme i\u00e7in B.K.. … \u00d6zgan ve \u015eule \u00d6zgan, \u00a7 59).<\/p>\n
….Yarg\u0131lama s\u00fcrecinde d\u00fczenlenen bilirki\u015fi raporuna s\u00fcresi i\u00e7inde itiraz edilmemesine kar\u015f\u0131 taraf lehine usuli kazan\u0131lm\u0131\u015f hak te\u015fkil edece\u011fi sonucunun ba\u011flanmas\u0131n\u0131n yarg\u0131laman\u0131n taraflarca titizlikle takip edilmesi suretiyle usul ekonomisinin temin edilmesi amac\u0131na y\u00f6nelik oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Yarg\u0131lama \u00f6ncesinde d\u00fczenlenen ve hukuki delil olarak mahkemeye sunulan raporlar y\u00f6n\u00fcnden de ayn\u0131 uygulaman\u0131n yap\u0131lmas\u0131 ise yarg\u0131lama ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda bu rapora dair itirazlar\u0131n\u0131 dile getiren taraf\u0131n kendi itiraz\u0131 dolay\u0131s\u0131yla daha aleyhe olu\u015fabilecek bir durumun \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesine, ba\u015fka bir ifadeyle rapora itiraz \u015feklinde bir usul i\u015flemini yapan taraf\u0131n bu i\u015fleminden kendisinin de\u011fil kar\u015f\u0131 taraf\u0131n -itiraz\u0131 yapan aleyhine- yararlanmas\u0131n\u0131n engellenmesine ve bu suretle itiraz edenin haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131na y\u00f6nelik olabilir. Zira rapora itiraz eden taraf, kendi itiraz\u0131 sonucunda itiraz \u00f6ncesi duruma nazaran daha aleyhine olacak bir durumla kar\u015f\u0131la\u015facak olursa bu onun itiraz hakk\u0131n\u0131 kullanmaktan imtina etmesine yol a\u00e7abilecektir (benzer y\u00f6ndeki de\u011ferlendirme i\u00e7in B.K.. … \u00d6zgan ve \u015eule \u00d6zgan, \u00a7 59).<\/p>\n
H\u00e2kimin taraflardan birinin talebi ya da resen g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc l\u00fczum \u00fczerine ald\u0131\u011f\u0131 bir bilirki\u015fi raporunu, yarg\u0131lama \u00f6ncesinde al\u0131nm\u0131\u015f bir bilirki\u015fi raporuyla ilgili olarak kar\u015f\u0131 taraf lehine usuli kazan\u0131lm\u0131\u015f hak olu\u015ftu\u011fu gerek\u00e7esiyle h\u00fckme esas alamayaca\u011f\u0131n\u0131 kabul etmek h\u00e2kimin uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in gerekli delilleri de\u011ferlendirmesi hususundaki takdirinin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve onun asl\u0131nda bu deliller sayesinde tespit etti\u011fi maddi bir ger\u00e7e\u011fi ve buna ba\u011fl\u0131 olarak olu\u015fmas\u0131 gereken hukuksal durumu h\u00fck\u00fcm alt\u0131na almas\u0131n\u0131n engellenmesi sonucunu do\u011furur. Ba\u015fka bir anlat\u0131mla b\u00f6yle bir durumda bireyin hakk\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 dava s\u00fcrecinde olgusal bir ger\u00e7eklik olarak da tespit edilmesine ra\u011fmen bu ger\u00e7eklik bizzat o hakk\u0131n teslimi amac\u0131yla ba\u015fvurulan yarg\u0131 mercii taraf\u0131ndan yok say\u0131lm\u0131\u015f, g\u00f6rmezden gelinmi\u015f olur. Ki\u015finin maddi hukuka g\u00f6re sahip oldu\u011fu bir hakk\u0131n dava vas\u0131tas\u0131yla elde edilmesi bir yana salt usuli gerek\u00e7elerle yarg\u0131 karar\u0131yla g\u00f6rmezden gelinmesi ise dava a\u00e7ma kavram\u0131n\u0131n … mant\u0131\u011f\u0131yla ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131 gibi dava a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 anlams\u0131z h\u00e2le getirir ve kar\u015f\u0131 taraf\u0131n ger\u00e7ekte sahibi olmad\u0131\u011f\u0131 bir hakk\u0131 usuli uygulamalar sayesinde elde etmesi gibi hakkaniyetsiz bir sonuca yol a\u00e7abilir (benzer y\u00f6ndeki de\u011ferlendirme i\u00e7in B.K.. … \u00d6zgan ve \u015eule \u00d6zgan, \u00a7 70)”.<\/p>\n
5. Di\u011fer taraftan 6100 Say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesi \u00fczerine usul\u00fc m\u00fcktesep hakk\u0131n yeniden kavram olarak de\u011ferlendirilmesi gerekir. Zira kanunun k\u0131smi dava ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ta\u015f\u0131yan 109. maddesinin son f\u0131kras\u0131nda a\u00e7\u0131k\u00e7a \u201cDava a\u00e7\u0131l\u0131rken, talep konusunun kalan k\u0131sm\u0131ndan a\u00e7\u0131k\u00e7a feragat edilmi\u015f olmas\u0131 h\u00e2li d\u0131\u015f\u0131nda, k\u0131smi dava a\u00e7\u0131lmas\u0131, talep konusunun geri kalan k\u0131sm\u0131ndan feragat edildi\u011fi anlam\u0131na gelmez.\u201d d\u00fczenlemesine yer verilmi\u015ftir. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi k\u0131smi miktar talep eden davac\u0131, fazlaya ili\u015fkin haklar\u0131n\u0131 sakl\u0131 tutmad\u0131\u011f\u0131 ve a\u00e7\u0131k\u00e7a da bakiye k\u0131sm\u0131ndan feragat etmedik\u00e7e geri kalan k\u0131sm\u0131n\u0131 ek dava(veya \u0131slah) yolu ile edebilmektedir. O halde yarg\u0131lama s\u0131ras\u0131nda davac\u0131 taraf\u0131n kusur oran\u0131na, i\u015f g\u00f6remezlik oran\u0131na itiraz etmemesi, a\u00e7\u0131k\u00e7a da feragat etmedi\u011fi s\u00fcrece kusur veya maluliyet oran\u0131n\u0131n daha sonra lehine de\u011fi\u015fmesi halinde bakiyesini talep etme hakk\u0131 do\u011fdu\u011fundan, usul\u00fc kazan\u0131lm\u0131\u015f hak te\u015fkil etmeyecektir.<\/p>\n
6. Dairemizin 2021\/6264 Esas, 2022\/6811 Karar say\u0131l\u0131 ilam\u0131nda yaz\u0131l\u0131 kar\u015f\u0131 oy gerek\u00e7elerinde a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere \u00f6zellikle maddi tazminat\u0131n karar tarihine yak\u0131n verilerle hesaplanmas\u0131 gerekti\u011finden ve bu durum usul\u00fc kazan\u0131lm\u0131\u015f hakk\u0131n istisnas\u0131 olmas\u0131 nedeni ile \u00e7o\u011funlu\u011fun usul\u00fc kazan\u0131lm\u0131\u015f hak te\u015fkil etti\u011fi\u201d g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131l\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131r. Zira;<\/p>\n
7. Maddi tazminat hesaplar\u0131 yap\u0131l\u0131rken, en son bilinen \u00fccret unsurlar\u0131n\u0131n hesaplamada g\u00f6zetilmesi gerekti\u011finden, h\u00fck\u00fcm g\u00fcn\u00fcne en yak\u0131n g\u00fcne kadar y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren t\u00fcm asgari \u00fccretlerin uygulanmas\u0131 gerekir. Daha \u00f6nce bir veya birka\u00e7 hesap raporu verilmi\u015f olsa bile, dava bitinceye kadar y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren asgari \u00fccretlerden dolay\u0131 yeniden de\u011fi\u015fen de\u011ferler nedeni ile ek rapor al\u0131nmas\u0131 zorunludur.<\/p>\n
8. Maluliyet oran\u0131 gibi zarar\u0131n hesaplanmas\u0131na ili\u015fkin di\u011fer bir unsur da \u00fccrettir. Asgari \u00fccretin artmas\u0131 halinde, karar tarihine yak\u0131n \u00fccrette de\u011fi\u015fece\u011finden, bu \u00fccrete g\u00f6re zarar\u0131n hesaplanmas\u0131 gerekmektedir. Zira asgari \u00fccret, kamu d\u00fczeni ile ilgili oldu\u011fundan, davan\u0131n her a\u015famas\u0131nda uygulanmas\u0131 zorunludur. Bozmadan sonra dahi asgari \u00fccretlerde art\u0131\u015f olmu\u015fsa, yeniden tazminat hesab\u0131 yap\u0131lmas\u0131 gerekir. Yarg\u0131\u00e7, bir istek olmasa dahi, yarg\u0131laman\u0131n her a\u015famas\u0131nda asgari \u00fccret art\u0131\u015flar\u0131n\u0131 do\u011frudan dikkate almakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Davac\u0131, bilirki\u015fi raporuna itiraz etmemi\u015f olsa dahi, sonradan y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren asgari \u00fccretlerin uygulanmas\u0131 kamu d\u00fczeni gere\u011fi ve zorunlu oldu\u011fundan, daval\u0131 yarar\u0131na usul\u00fc kazan\u0131lm\u0131\u015f hak olu\u015fmaz.<\/p>\n
9. Al\u0131nan bilirki\u015fi raporuna itirazdan, \u0131slahtan veya bozmadan sonra karar tarihine yak\u0131n veriler al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, bilinen\/iskontolu, bilinmeyen d\u00f6nem de\u011fi\u015fece\u011finden ve bu kapsamda hesab\u0131n unsurlar\u0131 de\u011fi\u015fece\u011finden, tazminat miktar\u0131 da elbette de\u011fi\u015fecektir. Bu bilinen ve davac\u0131 lehine belirlenecek \u00fccret ilk rapordan, \u0131slahtan, istinaf \u00fczerine geri g\u00f6ndermeden veya bozmadan sonra asgari \u00fccrete gelen art\u0131\u015flar neden ile de\u011fi\u015fecektir. Bir taraf\u0131n ilerde de\u011fi\u015fecek diye rapora itiraz etmesi, \u0131slah etmesi veya karar\u0131 kanun yoluna g\u00f6t\u00fcrmesi hayat\u0131n ola\u011fan ak\u0131\u015f\u0131na uygun olmayacakt\u0131r. Zira karar verilmi\u015f olsa idi hesaplama bilinen \u00fccrete g\u00f6re hesapland\u0131\u011f\u0131ndan sorun olmayacakt\u0131r. Ancak itiraz, \u0131slahtan veya bozmadan sonra de\u011fi\u015fen durum nedeni ile daha \u00f6nce do\u011fmayan hesaba esas unsur olan \u00fccrete itiraz etmeme usul\u00fc kazan\u0131lm\u0131\u015f hak olu\u015fturmayacakt\u0131r. Kald\u0131 ki ger\u00e7ek belli iken varsay\u0131ma gidilmez ilkesinin g\u00f6zetilmesi gerekir.<\/p>\n
SONU\u00c7 : 10. Yukarda a\u00e7\u0131klanan nedenlerle gerek bilirki\u015fi raporuna itiraz edilmemesi ve gerekse bozma sonras\u0131 kamu d\u00fczeninden olan asgari \u00fccrete ili\u015fkin de\u011fi\u015fiklikler nedeni ile tazminat\u0131n karar tarihine en yak\u0131n verilerle hesaplanmas\u0131 hususlar\u0131 \u00f6zellikle son Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu karar\u0131ndan sonra usul\u00fc kazan\u0131lm\u0131\u015f hak olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131ndan, usul\u00fc m\u00fcktesep hakk\u0131n g\u00f6zetilmesi ve i\u015flemi\u015f devrenin ileri \u00e7ekilmemesi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131l\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131r. Karar\u0131n davac\u0131 vekilinin bu y\u00f6nde de a\u00e7\u0131k temyizi bulunmaktad\u0131r. A\u00e7\u0131klanan nedenlerle bozma gerek\u00e7esine kat\u0131l\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
kazanci.com<\/p>\n
\u200bMahkemece Davac\u0131 Taraf\u0131n Hesap Raporuna \u0130tiraz\u0131n\u0131n Olmamas\u0131na Kar\u015f\u0131n Bu Raporda Tespit Edilen Maddi Tazminattan SGK Taraf\u0131ndan Davac\u0131ya Ba\u011flanan Gelirin Tespit Edilecek Do\u011fru Miktar\u0131n\u0131n R\u00fccuya Kabil K\u0131sm\u0131n\u0131n Tenzili \u0130le Davac\u0131n\u0131n S\u00fcrekli \u0130\u015f G\u00f6remezlikten Kaynakl\u0131 Tazminat Alaca\u011f\u0131n\u0131n Tespiti Gerekti\u011fi\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T.C. YARGITAY 10. HUKUK DA\u0130RES\u0130 E. 2023\/5015 K. 2024\/4688 T. 30.4.2024 S\u0130GORTALININ \u0130\u015e KAZASI NET\u0130CES\u0130NDE \u0130\u015e G\u00d6REMEZL\u0130\u011eE U\u011eRAMASI NEDEN\u0130YLE TAZM\u0130NAT ( Mahkemece Davac\u0131 Taraf\u0131n Hesap Raporuna \u0130tiraz\u0131n\u0131n Olmamas\u0131na Kar\u015f\u0131n Bu Raporda Tespit Edilen Maddi Tazminattan SGK Taraf\u0131ndan Davac\u0131ya Ba\u011flanan Gelirin Tespit Edilecek Do\u011fru Miktar\u0131n\u0131n R\u00fccuya Kabil K\u0131sm\u0131n\u0131n Tenzili \u0130le Davac\u0131n\u0131n S\u00fcrekli \u0130\u015f G\u00f6remezlikten Kaynakl\u0131 Tazminat Alaca\u011f\u0131n\u0131n Tespiti Gerekti\u011fi ) MADD\u0130 TAZM\u0130NATIN HESAPLANMASI ( Davac\u0131ya Ba\u011flanan Gelirin Do\u011fru Miktar\u0131n\u0131n R\u00fccu Edilebilir K\u0131sm\u0131n\u0131n Hesapta G\u00f6zetilmesinin Kamu D\u00fczeni Gere\u011fi Oldu\u011fu Dikkate Al\u0131narak \u0130\u015f Kazas\u0131 Sigorta Kolundan Ba\u011flanan ve Aralar\u0131nda Bariz Fark Bulunan Gelir \u0130lk Pe\u015fin De\u011ferlerinden Hangisinin Mevzuata Uygun \u0130lk Pe\u015fin Sermaye De\u011feri Oldu\u011funu Belirlenmesi Giderek Bu Do\u011fru Gelirin R\u00fccuya Kabil K\u0131sm\u0131n\u0131 Daval\u0131 Taraf Lehine Usuli Kazan\u0131lm\u0131\u015f Hak Te\u015fkil Edilen Hesap Raporunda Tespit Edilen S\u00fcrekli \u0130\u015f G\u00f6remezlik Tazminat Alaca\u011f\u0131ndan Tenzil Ederek Davac\u0131n\u0131n S\u00fcrekli \u0130\u015f G\u00f6remezlik Tazminat Alaca\u011f\u0131 Hakk\u0131nda Karar Verilmesi Gere\u011fi ) BAKICI G\u0130DER\u0130 ( Hesap Raporunda Tespit Edilen 1.574.287,81 TL Bak\u0131c\u0131 Gideri Y\u00f6n\u00fcnden Davac\u0131 Lehine Usuli Kazan\u0131lm\u0131\u015f Hak Olu\u015ftu\u011fu G\u00f6zetilerek Mahkemece Verilen \u0130lk Kararda Dikkate Al\u0131nan %50 Oran\u0131ndaki Bak\u0131c\u0131 Gideri \u0130ndiriminin de Davac\u0131 Taraf\u00e7a \u0130stinaf Konusu Edilmemesi Nedeniyle Bu Oran Y\u00f6n\u00fcnden de Daval\u0131 Lehine Usuli Kazan\u0131lm\u0131\u015f Hak Olu\u015ftu\u011fu G\u00f6zetilerek 787.143,90 TL’lik Bak\u0131c\u0131 Giderinin H\u00fck\u00fcm Alt\u0131na Al\u0131nmas\u0131 Gerekti\u011fi ) 6100\/m.30,266 6098\/m.55 \u00d6ZET: Uyu\u015fmazl\u0131k, …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-126981","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n