I. Genel Olarak<\/p>\n
Konut, ki\u015finin kendini g\u00fcvende hissetti\u011fi, d\u0131\u015f d\u00fcnyadan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebildi\u011fi bir aland\u0131r. Bu alan, bireyin hayat\u0131n\u0131 d\u00fczenledi\u011fi, kendine ait s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 belirledi\u011fi bir mek\u00e2nd\u0131r. Konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131n \u00f6tesinde insan onurunun bir yans\u0131mas\u0131 ile ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bir kimsenin konutuna izinsiz girilmesi yahut r\u0131zas\u0131 hilaf\u0131na orada bulunulmas\u0131, ilk bak\u0131\u015fta sadece mek\u00e2nsal bir m\u00fcdahale gibi g\u00f6r\u00fcnse de bundan \u00e7ok daha \u00f6te bir meseledir. Zira ki\u015fi, ya\u015fam alan\u0131n\u0131n yaln\u0131zca kendisine ait oldu\u011funa inan\u0131r ve bu alan \u00fczerinde mutlak bir kontrol hakk\u0131na sahip oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Hukukun bu kontrol\u00fc ihlale kar\u015f\u0131 koruma sa\u011flamas\u0131 da bundand\u0131r.<\/p>\n
Konut kavram\u0131, bireyin fiilen ikamet etti\u011fi evle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Bireyin tasarrufu alt\u0131nda bulunan ve onun iradesine tabi herhangi bir ta\u015f\u0131nmaz, ister bir yazl\u0131k ister hen\u00fcz yerle\u015filmemi\u015f bir daire olsun, konut stat\u00fcs\u00fcnde de\u011ferlendirilmeye elveri\u015flidir. Bu noktada, mek\u00e2n\u0131n kullan\u0131m s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ya da i\u00e7inde ya\u015fan\u0131p ya\u015fanmad\u0131\u011f\u0131 de\u011fil; bireyin o mek\u00e2n \u00fczerinde h\u00e2kim bir irade ortaya koyup koymad\u0131\u011f\u0131 belirleyicidir. Hukuken koruma alt\u0131na al\u0131nan da i\u015fte bu iradedir. Zira bir kimsenin konutuna izinsiz olarak girmek yahut r\u0131zas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda orada bulunman\u0131n fiziksel bir s\u0131n\u0131r\u0131 ihlal etmekten ibaret oldu\u011funu s\u00f6ylemek yerinde de\u011fildir. Bu t\u00fcr bir eylem, bireyin \u00f6zel alan\u0131 \u00fczerindeki h\u00e2kimiyetine y\u00f6nelmi\u015f do\u011frudan bir sald\u0131r\u0131 niteli\u011fi ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Dahas\u0131, bu m\u00fcdahale, bireyin kendisine ait olan s\u0131n\u0131rl\u0131 bir mek\u00e2nda \u00f6zg\u00fcrce var olabilme hakk\u0131n\u0131 zedeledi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde, toplumsal ya\u015fama kat\u0131lmas\u0131n\u0131n da \u00f6n\u00fcn\u00fc keser. Bu y\u00f6n\u00fcyle de konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 bireyin mahremiyetiyle birlikte \u00f6zg\u00fcrl\u00fck temelli toplumsal varolu\u015fu g\u00fcvence alt\u0131na alan bir kurumdur.<\/p>\n
II. T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nda Konut Dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 Su\u00e7u<\/p>\n
T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 116. maddesi, bireyin ya\u015fam alan\u0131 \u00fczerindeki tasarruf yetkisini hukuki koruma alt\u0131na al\u0131r. Maddenin birinci f\u0131kras\u0131 \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n
\u201cBir kimsenin konutuna, konutunun eklentilerine r\u0131zas\u0131na ayk\u0131r\u0131 olarak giren veya r\u0131za ile girdikten sonra buradan \u00e7\u0131kmayan ki\u015fi, ma\u011fdurun \u015fik\u00e2yeti \u00fczerine alt\u0131 aydan iki y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.\u201d<\/p>\n
Yasa koyucu maddede, konutun ya da eklentilerinin, r\u0131zaya ayk\u0131r\u0131 bi\u00e7imde ihlali su\u00e7 olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. \u0130hlal, yaln\u0131zca r\u0131za d\u0131\u015f\u0131 bir giri\u015fle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir; r\u0131za ile girilmi\u015f bir konuttan, bu r\u0131za geri \u00e7ekildi\u011fi h\u00e2lde \u00e7\u0131kmamak da ayn\u0131 kapsama d\u00e2hildir. Nitekim maddenin birinci f\u0131kras\u0131nda yer alan d\u00fczenleme, iki ayr\u0131 fiili kapsar. \u0130lki, ma\u011fdurun r\u0131zas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda konuta ya da eklentilerine girilmesidir. \u0130kincisi, ba\u015flang\u0131\u00e7ta ma\u011fdurun izniyle girilmi\u015f bir konuttan, r\u0131zan\u0131n ortadan kalkmas\u0131na ra\u011fmen ayr\u0131lmamakt\u0131r. Her iki durumda da ihlal, bireyin konut \u00fczerindeki iradesinin yok say\u0131lmas\u0131na dayan\u0131r. F\u0131kradaki su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in cebir, tehdit ya da ba\u015fka bir zorlay\u0131c\u0131 unsurun bulunmas\u0131 aranmaz. Zira s\u00f6z konusu hususlar su\u00e7un d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131krada d\u00fczenlenen a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 unsurudur. Ma\u011fdurun r\u0131zas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131 yeterli g\u00f6r\u00fclmektedir. Failin, ma\u011fdurun izni olmaks\u0131z\u0131n konuta girmesi ya da verilen r\u0131zan\u0131n sonradan kald\u0131r\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen i\u00e7eride kalmaya devam etmesi, bu anlamda, hukuken cezai sorumluluk do\u011furur.<\/p>\n
Maddenin ikinci f\u0131kras\u0131, i\u015fyerlerine y\u00f6nelik izinsiz m\u00fcdahaleleri farkl\u0131 bir \u00e7er\u00e7evede ele almaktad\u0131r. H\u00fckme g\u00f6re, \u201cBirinci f\u0131kra kapsam\u0131na giren fiillerin, a\u00e7\u0131k bir r\u0131zaya gerek duyulmaks\u0131z\u0131n girilmesi mutat olan yerler d\u0131\u015f\u0131nda kalan i\u015fyerleri ve eklentileri hakk\u0131nda i\u015flenmesi h\u00e2linde, ma\u011fdurun \u015fik\u00e2yeti \u00fczerine alt\u0131 aydan bir y\u0131la kadar hapis veya adli para cezas\u0131na h\u00fckmolunur.\u201d \u0130\u015fyeri, konuta k\u0131yasla daha az mahrem kabul edilen bir alan oldu\u011fundan, buraya y\u00f6nelik ihlallerde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ceza alt s\u0131n\u0131r\u0131 da daha d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. Ancak bu i\u015fyerinin her alan\u0131n\u0131n herkes i\u00e7in serbest\u00e7e eri\u015filebilir oldu\u011fu anlam\u0131na gelmez. \u00c7al\u0131\u015fanlara veya yetkililere \u00f6zg\u00fc b\u00f6l\u00fcmlere, a\u00e7\u0131k r\u0131za olmadan girilmesi h\u00e2linde, ki\u015fi yine hukuki sorumlulukla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r. Bu f\u0131krayla birlikte, bireyin mesleki faaliyetini y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc i\u015fyeri de belirli s\u0131n\u0131rlar d\u00e2hilinde korunmaktad\u0131r. Burada esas al\u0131nan, i\u015fyerinin herkesin serbest\u00e7e girebildi\u011fi b\u00f6l\u00fcmleri ile yaln\u0131zca belirli ki\u015filere a\u00e7\u0131k alanlar\u0131 aras\u0131nda bir ayr\u0131m yap\u0131lmas\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin bir ma\u011fazan\u0131n sat\u0131\u015f alan\u0131, a\u00e7\u0131k r\u0131za aranmaks\u0131z\u0131n girilmesi mutat olan bir yer kabul edilebilirken; personel odas\u0131, muhasebe b\u00fcrosu ya da depo gibi b\u00f6l\u00fcmler bu kapsama girmez. Bu t\u00fcr alanlara, a\u00e7\u0131k\u00e7a izin al\u0131nmaks\u0131z\u0131n girilmesi h\u00e2linde, fiil konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirilir. Dolay\u0131s\u0131yla, ki\u015finin i\u015f ortam\u0131ndaki d\u00fczenine, s\u0131n\u0131rlar\u0131na ve s\u0131n\u0131rl\u0131 mahremiyet alan\u0131na yap\u0131lan m\u00fcdahale, mek\u00e2nsal bir ihlalden \u00f6te hukuki bir ihlal olarak da kar\u015f\u0131l\u0131k bulur.<\/p>\n
Maddenin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda, konutun ya da i\u015fyerinin birden fazla ki\u015fi taraf\u0131ndan ortak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 durumlar i\u00e7in \u00f6zel bir h\u00fckme yer verilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re, \u201cEvlilik birli\u011finde aile bireylerinden ya da konutun veya i\u015fyerinin birden fazla ki\u015fi taraf\u0131ndan ortak kullan\u0131lmas\u0131 durumunda, bu ki\u015filerden birinin r\u0131zas\u0131 varsa, yukar\u0131daki f\u0131kralar h\u00fck\u00fcmleri uygulanmaz. Ancak bunun i\u00e7in r\u0131za a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n me\u015fru bir amaca y\u00f6nelik olmas\u0131 gerekir.\u201d Mezkur d\u00fczenleme, birlikte ya\u015fama veya ortak kullan\u0131m ili\u015fkisi i\u00e7inde bulunan ki\u015filerin, birbirlerinin ya\u015fam alanlar\u0131na dair belirli \u00f6l\u00e7\u00fcde tasarrufta bulunabilecekleri varsay\u0131m\u0131na dayan\u0131r. \u00d6rne\u011fin ayn\u0131 evde ya\u015fayan iki karde\u015ften biri, di\u011ferinin bilgisi d\u0131\u015f\u0131nda eve bir ba\u015fkas\u0131n\u0131 davet etmi\u015fse; bu fiil, r\u0131za ile ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 ihlali say\u0131lmaz. Ancak bu t\u00fcr bir r\u0131zan\u0131n ge\u00e7erli olabilmesi i\u00e7in, hukuken me\u015fru bir amaca dayanmas\u0131 gerekir. Uygulamada s\u0131kl\u0131kla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z durum evlilik birli\u011fi i\u00e7inde konutun ortak kullan\u0131m\u0131d\u0131r. \u015e\u00f6yle ki, yaln\u0131zca e\u015flerden birinin r\u0131zas\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015fen konuta giri\u015fin ge\u00e7erlili\u011fi, di\u011fer e\u015fin konut \u00fczerindeki hakk\u0131n\u0131 ihlal etmeyecek \u015fekilde yorumlanmal\u0131d\u0131r. E\u015flerden biri, evlilik d\u0131\u015f\u0131 bir ili\u015fki ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ki\u015fiyi, di\u011fer e\u015fin bilgisi ve r\u0131zas\u0131 olmadan evlilik birli\u011fi i\u00e7inde kullan\u0131lan ortak konuta alm\u0131\u015fsa; bu durum, hukuken me\u015fru bir amaca dayanmayan r\u0131za olarak de\u011ferlendirilir ve konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ihlali su\u00e7unu olu\u015fturabilir. \u00d6rne\u011fimizi bir ad\u0131m daha \u00f6teye ta\u015f\u0131yacak olursak, bo\u015fanma davas\u0131 devam eden bir evlilikte, mahkemece ortak konutun yaln\u0131zca bir e\u015fin kullan\u0131m\u0131na b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair herhangi bir karar bulunmuyorsa, e\u015flerden her biri konut \u00fczerinde e\u015fit hak sahibidir. Buna ra\u011fmen, e\u015flerden birinin e\u015fin bilgisi d\u0131\u015f\u0131nda ve evlilik birli\u011fini zedeleyici nitelikte \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fileri konuta kabul etmesi h\u00e2linde, bu tasarrufun me\u015fru r\u0131za olarak kabul edilmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 kanaatindeyiz. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, r\u0131zan\u0131n, hakk\u0131n k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 bi\u00e7iminde veya salt zarar verme saikiyle ortaya konmu\u015f olmas\u0131 h\u00e2linde, hukuki koruma ortadan kalkar. Ortak kullan\u0131m\u0131n niteli\u011fi, burada belirleyici bir \u00f6l\u00e7\u00fctt\u00fcr. S\u00fcreklilik arz eden bir kullan\u0131m ili\u015fkisi varsa ve ki\u015filer o alan \u00fczerinde birlikte tasarruf yetkisine sahipse, bireylerden birinin r\u0131zas\u0131 yeterli kabul edilir. Ancak ge\u00e7ici ya da s\u0131n\u0131rl\u0131 bir kullan\u0131m s\u00f6z konusuysa, her bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n iradesi ayr\u0131 de\u011ferlendirilmelidir. Bu nedenle, r\u0131zan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 kadar, hangi ko\u015fullarda ve hangi saikle verildi\u011fi de \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n
Maddenin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131, konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 ihlalinin baz\u0131 \u015fekillerine daha a\u011f\u0131r ceza \u00f6ng\u00f6rmektedir. H\u00fckme g\u00f6re, \u201cFiilin, cebir veya tehdit kullan\u0131lmak suretiyle ya da gece vakti i\u015flenmesi h\u00e2linde, bir y\u0131ldan \u00fc\u00e7 y\u0131la kadar hapis cezas\u0131na h\u00fckmolunur.\u201d Burada su\u00e7un i\u015fleni\u015f bi\u00e7imi, cezai sorumlulu\u011fun art\u0131r\u0131lmas\u0131na neden olur. \u00d6zellikle gece saatlerinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen ihlallerde, ma\u011fdurun savunma imk\u00e2nlar\u0131n\u0131n azalmas\u0131 ve g\u00fcvenlik duygusunun k\u0131r\u0131lgan h\u00e2le gelmesi dikkate al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Karanl\u0131k, fail a\u00e7\u0131s\u0131ndan eylemi gizlemeyi kolayla\u015ft\u0131r\u0131rken, ma\u011fdurun fark etme ve kar\u015f\u0131 koyma kapasitesini d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. Benzer \u015fekilde, cebir ya da tehdit kullan\u0131larak yap\u0131lan m\u00fcdahaleler, konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6tesinde, ki\u015finin iradesine do\u011frudan bir sald\u0131r\u0131 anlam\u0131 ta\u015f\u0131r. Fiziksel g\u00fc\u00e7 uygulanmas\u0131, korku yoluyla bask\u0131 kurulmas\u0131 ya da ma\u011fdurun bulundu\u011fu yerden zorla uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, hem eylemin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r hem de failin kast\u0131n\u0131 daha tehlikeli bir noktaya ta\u015f\u0131r.<\/p>\n
Yarg\u0131tay \u0130\u00e7tihad\u0131 Birle\u015ftirme Kurulu\u2019nun 18.02.1942 tarih ve 21\/4 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, evli bir kad\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131yla, onunla gayrime\u015fru birliktelik ya\u015famak amac\u0131yla konuta girilmesi h\u00e2li de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Kurul, meskene girmeye men etme hakk\u0131n\u0131n, Medeni Kanun\u2019a g\u00f6re aile reisi veya konut \u00fczerinde s\u00fckna hakk\u0131 olan ki\u015fiye ait oldu\u011funu belirtmi\u015f; bu hakk\u0131 haiz ki\u015finin z\u0131mni r\u0131zas\u0131n\u0131n yoklu\u011funun dahi konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ihlal su\u00e7u i\u00e7in yeterli oldu\u011funu vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. E\u015fin r\u0131zas\u0131yla konuta girilmi\u015f olsa bile, bu r\u0131za hukuka ayk\u0131r\u0131 bir amac\u0131 me\u015fru k\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131 nitelendirmi\u015f ve b\u00f6yle bir durumda kocan\u0131n z\u0131mni r\u0131zas\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu nedenle de san\u0131\u011f\u0131n konuta girmesinin konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ihlali su\u00e7unu olu\u015fturaca\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015f ve bu y\u00f6nde bir ilke karar\u0131 benimsemi\u015ftir.<\/p>\n
Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu\u2019nun 29.05.1995 tarihli, 46-170 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, ma\u011fdurenin, evli oldu\u011fu h\u00e2lde telefonla kendisine cinsel i\u00e7erikli ifadeler kullanan san\u0131\u011f\u0131 su\u00e7\u00fcst\u00fc yakalatmak amac\u0131yla gece saatlerinde evine davet etmesi ve san\u0131\u011f\u0131n konutun eklentisine girmesi olay\u0131 de\u011ferlendirilmi\u015ftir. San\u0131klardan biri ma\u011fdurenin konutunun avlusunda yakalanm\u0131\u015f, di\u011feri ka\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Yerel mahkeme, kad\u0131n\u0131n davetiyle ve r\u0131zas\u0131yla san\u0131\u011f\u0131n konut eklentisine girdi\u011fini kabul ederek beraat karar\u0131 vermi\u015ftir. Ancak Genel Kurul, gayrime\u015fru birliktelik amac\u0131yla yap\u0131lan bu davetin me\u015fru bir amaca dayanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, kad\u0131n\u0131n ger\u00e7ek iradesinin san\u0131klar\u0131 yakalatmak oldu\u011funu, ayr\u0131ca kocan\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k oldu\u011funu belirtmi\u015ftir. Kurul, kad\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131 olsa bile, bu r\u0131zan\u0131n kocan\u0131n haklar\u0131n\u0131 ihlal edecek \u015fekilde kullan\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131, bu nedenle konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini de\u011ferlendirmi\u015ftir.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 4. Ceza Dairesi\u2019nin 12.06.2000 tarihli, 2000\/4695 E., 2000\/5142 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, san\u0131\u011f\u0131n evli bir kad\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131yla onunla cinsel ili\u015fki ya\u015famak amac\u0131yla konuta girmesi, ancak kad\u0131n\u0131n e\u015fi olan ma\u011fdurun bu olay s\u0131ras\u0131nda askerde bulunmas\u0131 durumu de\u011ferlendirilmi\u015ftir. \u0130lk derece mahkemesi, kad\u0131n\u0131n san\u0131\u011f\u0131 eve r\u0131zas\u0131yla ald\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle beraat karar\u0131 vermi\u015ftir. Ancak Daire, kad\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131n kocan\u0131n yoklu\u011funda verildi\u011fi ve me\u015fru bir amaca dayanmad\u0131\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla bu r\u0131zan\u0131n konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik hukuka ayk\u0131r\u0131 bir fiili me\u015fru k\u0131lamayaca\u011f\u0131 kanaatine varm\u0131\u015f ve kocan\u0131n askerde olmas\u0131 gibi fiziksel yoklu\u011funun, konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruma bak\u0131m\u0131ndan hakk\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmad\u0131\u011f\u0131, e\u015fin yoklu\u011funda dahi onun r\u0131zas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda yap\u0131lan eylemlerin konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ihlal edece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde h\u00fck\u00fcm kurarak karar\u0131 bozmu\u015ftur.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 2. Ceza Dairesi\u2019nin 13.07.2011 tarihli, 2010\/9226 E., 2011\/25386 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, san\u0131\u011f\u0131n daha \u00f6nce telefonla birlikte olmay\u0131 teklif ederek taciz etti\u011fi kad\u0131n\u0131n, gece saatlerinde kendisini evine davet etmesi \u00fczerine ger\u00e7ekle\u015fen olay de\u011ferlendirilmi\u015ftir. San\u0131k, kad\u0131n\u0131n evine kad\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131yla girmi\u015ftir. Ancak kad\u0131n\u0131n e\u015fi olayda ma\u011fdurdur. Mahkeme, san\u0131\u011f\u0131n konuta giri\u015finde me\u015fru bir ama\u00e7 ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131, giri\u015fin yaln\u0131zca kad\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131na dayal\u0131 oldu\u011fu, ancak konutta ya\u015fayan e\u015fin de konut \u00fczerindeki haklar\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi gerek\u00e7esiyle konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 su\u00e7unun 116\/3 te belirtilen me\u015fru bir ama\u00e7 \u015fart\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 varm\u0131\u015f ve san\u0131\u011f\u0131 hem konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bozma hem de cinsel taciz su\u00e7lar\u0131ndan mahk\u00fbm etmi\u015ftir. Tebli\u011fnamede, san\u0131\u011f\u0131n eyleminin konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ihlal su\u00e7unu olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle beraat\u0131 m\u00fctalaa edilmi\u015ftir. Daire ise san\u0131\u011f\u0131n sadece kad\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131yla i\u00e7eri girmi\u015f olmas\u0131n\u0131n konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmayaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde h\u00fck\u00fcm kurmu\u015f ve mahk\u00fbmiyet karar\u0131n\u0131 onam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 17. Ceza Dairesi\u2019nin 03.06.2020 tarihli, 2020\/6815 E., 2020\/7017 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, bo\u015fanma davas\u0131 s\u00fcreci devam eden taraflardan birinin, birlikte ya\u015fan\u0131lan ortak konuta, di\u011fer e\u015fin r\u0131zas\u0131yla girmesi, ancak i\u00e7eride \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir ki\u015finin yakalanmas\u0131 olay\u0131nda, san\u0131\u011f\u0131n, gece saatlerinde kad\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131yla eve girdi\u011fi, kad\u0131n\u0131n e\u015finin ise o s\u0131rada evde bulunmamas\u0131 \u00fczerine i\u00e7eride yakalanan san\u0131kla kad\u0131n\u0131n aras\u0131nda bir ili\u015fki oldu\u011fu ve bu giri\u015fin me\u015fru bir amaca dayanmad\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirilmi\u015ftir. \u0130lk derece mahkemesi, san\u0131\u011f\u0131n eylemini hukuka ayk\u0131r\u0131 bulmam\u0131\u015f ve konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ihlal su\u00e7undan beraat karar\u0131 vermi\u015ftir. Daire, kad\u0131n\u0131n verdi\u011fi r\u0131zan\u0131n, birlikte ya\u015fan\u0131lan ortak konutun di\u011fer sahibi olan e\u015fin hukuki haklar\u0131n\u0131 ihlal edecek nitelikte oldu\u011funu, b\u00f6yle bir durumda me\u015fru ama\u00e7tan s\u00f6z edilemeyece\u011fini, ayr\u0131ca e\u015fin bu duruma r\u0131za g\u00f6stermesinin hayat\u0131n ola\u011fan ak\u0131\u015f\u0131na ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu vurgulam\u0131\u015f ve san\u0131\u011f\u0131n, konuta gece vakti, hukuka ayk\u0131r\u0131 ve me\u015fru olmayan bir ama\u00e7la girdi\u011fi sabit g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden, konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ihlali su\u00e7unun olu\u015ftu\u011funu belirtmi\u015f ve karar\u0131 bozmu\u015ftur.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 2. Ceza Dairesi\u2019nin 08.06.2022 tarihli, 2022\/1596 E., 2022\/11787 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, m\u00fc\u015ftekinin cezaevinde bulundu\u011fu d\u00f6nemde e\u015fiyle birliktelik ya\u015fayan \u015f\u00fcphelinin, taraflar\u0131n birlikte ikamet etti\u011fi konuta, e\u015fin r\u0131zas\u0131yla birden fazla kez girerek onunla ili\u015fki ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 olayda yap\u0131lan \u015fikayet \u00fczerine Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131, \u015f\u00fcpheli hakk\u0131nda konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ihlal su\u00e7u y\u00f6n\u00fcnden kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na karar vermi\u015f; bu karara yap\u0131lan itiraz ise Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011fi taraf\u0131ndan reddedilmi\u015ftir. Tebli\u011fnamede, s\u00f6z konusu eylemin, Yarg\u0131tay 17. Ceza Dairesi\u2019nin 03.06.2020 tarihli emsal karar\u0131na at\u0131fla, me\u015fru olmayan bir ama\u00e7la yap\u0131lan giri\u015flerde, evde ya\u015fayan di\u011fer e\u015fin r\u0131zas\u0131n\u0131n aranmas\u0131 gerekti\u011fi de\u011ferlendirilmi\u015ftir. \u015e\u00fcphelinin, e\u015fin evli oldu\u011funu bildi\u011fi h\u00e2lde eve girmesi ve bu eylemin tan\u0131k beyanlar\u0131yla da do\u011frulanm\u0131\u015f olmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, su\u00e7un unsurlar\u0131n\u0131n olu\u015ftu\u011fu ve kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirir yeterli \u015f\u00fcphenin bulundu\u011fu ifade edilmi\u015f ve Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011fi\u2019nin itiraz\u0131 reddetmesini hukuka ayk\u0131r\u0131 bulmu\u015f; kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na dair karar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 2. Ceza Dairesi\u2019nin 21.11.2023 tarihli, 2023\/19981 E., 2023\/7277 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, san\u0131\u011f\u0131n, evli olan bir kad\u0131nla birlikteli\u011fi s\u0131ras\u0131nda, kad\u0131n\u0131n e\u015fi olan ma\u011fdurun r\u0131zas\u0131 hilaf\u0131na, birlikte ya\u015fan\u0131lan konuta girerek kad\u0131n\u0131n e\u015fiyle ayn\u0131 konutta cinsel birliktelik ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 olay de\u011ferlendirilmi\u015ftir. San\u0131k, evli kad\u0131nla olan ili\u015fkisi s\u00fcresince bu konuta defalarca gitmi\u015ftir. Kad\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131yla konuta girilmi\u015f olsa da, ma\u011fdur konutta fiilen ikamet etmekte olup, eylem onun konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131na y\u00f6nelmi\u015ftir. \u0130lk derece mahkemesi, san\u0131\u011f\u0131n eve giri\u015finin yaln\u0131zca kad\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131na dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak evde birlikte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 e\u015fin de bu r\u0131zay\u0131 vermedi\u011fini, ayr\u0131ca san\u0131\u011f\u0131n konuta me\u015fru bir ama\u00e7la girmedi\u011fini belirterek, 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 116\/1 maddesi uyar\u0131nca san\u0131\u011f\u0131n konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ihlal su\u00e7undan mahk\u00fbmiyetine karar vermi\u015ftir. Dairece, san\u0131\u011f\u0131n yaln\u0131zca kad\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131na dayanarak konuta girmi\u015f olmas\u0131n\u0131n konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmayaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulanm\u0131\u015f; konutta birlikte ya\u015fayan e\u015fin bu duruma r\u0131za g\u00f6stermesinin varsay\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131, san\u0131\u011f\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 ve me\u015fru olmayan bir ama\u00e7la konuta girdi\u011fini belirtilmi\u015f ve mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fc onanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 8. Ceza Dairesi\u2019nin 13.12.2023 tarihli, 2020\/19892 E., 2023\/9950 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, san\u0131klar ma\u011fdurun kira s\u00f6zle\u015fmesiyle oturdu\u011fu konutun kilidini de\u011fi\u015ftirip evi bir ba\u015fkas\u0131na devretmi\u015ftir. Ma\u011fdur, konuta eri\u015fimini kaybetmi\u015f; ya\u015fam alan\u0131 \u00fczerindeki fiil\u00ee kontrol\u00fc elinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Mahkemece s\u00f6z konusu eylem, konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131na ayk\u0131r\u0131 bulunmu\u015f ve ilk derece mahkemesince san\u0131klar bu su\u00e7tan mahk\u00fbm edilmi\u015ftir. Yarg\u0131tay karar\u0131 onam\u0131\u015ft\u0131r. Daire, eylemde fiziksel m\u00fcdahale ya da cebir bulunmasa da, ma\u011fdurun iradesi d\u0131\u015f\u0131nda yap\u0131lan anahtar de\u011fi\u015fikli\u011finin konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ihlal etmek i\u00e7in yeterli oldu\u011funu nitelendirmi\u015ftir.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 8. Ceza Dairesi\u2019nin 01.11.2023 tarihli, 2021\/16898 E., 2023\/8316 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, ev sahibi, kira borcunu \u00f6demeyen kirac\u0131y\u0131 tahliyeye zorlamak amac\u0131yla konutun kap\u0131 kilidini de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir. Kirac\u0131, ya\u015fam alan\u0131na eri\u015fimini kaybetmi\u015f ve konut \u00fczerindeki fiil\u00ee denetimi sona ermi\u015ftir. \u0130lk derece mahkemesi san\u0131\u011f\u0131n eyleminin konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 ihlali su\u00e7unu olu\u015fturdu\u011funa karar vermi\u015ftir. B\u00f6lge Adliye Mahkemesi, bu eylemin ayn\u0131 zamanda \u201chakk\u0131 olmayan yere tecav\u00fcz\u201d su\u00e7unu olu\u015fturup olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da de\u011ferlendirmi\u015f, ancak m\u00fcdahalenin T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 116. maddesi kapsam\u0131nda kalmas\u0131 nedeniyle ayr\u0131 bir su\u00e7 olarak ele al\u0131namayaca\u011f\u0131na karar vermi\u015ftir. Yarg\u0131tay, BAM yorumunu isabetli bulmu\u015f ve karar\u0131 onam\u0131\u015ft\u0131r. Daire, fiziki bir giri\u015f olmasa da, ma\u011fdurun r\u0131zas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda yap\u0131lan kilit de\u011fi\u015fikli\u011finin, konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ihlal etmek i\u00e7in yeterli oldu\u011funu belirtmi\u015ftir<\/p>\n
Yarg\u0131tay 8. Ceza Dairesi\u2019nin 01.11.2023 tarihli, 2021\/16908 E., 2023\/8311 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, san\u0131\u011f\u0131n kendisine ait olmayan bir konutun kilidini izinsiz olarak de\u011fi\u015ftirdi\u011fi bir olay de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Bu m\u00fcdahaleyle ma\u011fdurun konuta giri\u015fi engellenmi\u015ftir. \u0130lk derece mahkemesi, eylemle ilgili yeterli delil bulunmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle beraat karar\u0131 vermi\u015ftir. Ancak B\u00f6lge Adliye Mahkemesi, fiilin \u201chakk\u0131 olmayan yere tecav\u00fcz\u201d kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne varm\u0131\u015f ve san\u0131\u011fa adli para cezas\u0131 verilmi\u015ftir. Ezc\u00fcmle san\u0131k taraf\u0131ndan yap\u0131lan temyiz ba\u015fvurusu dairece reddetmi\u015f ve karar kesinle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n
Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu\u2019nun 20.05.2014 tarihli, 2014\/21 E., 2014\/272 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, hen\u00fcz i\u00e7ine ta\u015f\u0131n\u0131lmam\u0131\u015f bir dairenin konut say\u0131l\u0131p say\u0131lamayaca\u011f\u0131 hususu irdelenmi\u015ftir. \u015e\u00f6yle ki, Temizli\u011fi yap\u0131lm\u0131\u015f, perdeleri tak\u0131lm\u0131\u015f ve baz\u0131 e\u015fyalar\u0131 yerle\u015ftirilmi\u015f olan dairede fiil\u00ee oturum ba\u015flamam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lk derece mahkemesi, san\u0131\u011f\u0131 konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 ihlali su\u00e7undan mahk\u00fbm etmi\u015f; karar Yarg\u0131tay Ceza Dairesi taraf\u0131ndan onanm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131, fiil\u00ee kullan\u0131m\u0131n ba\u015flamam\u0131\u015f olmas\u0131 nedeniyle yerin \u201ckonut\u201d olarak kabul edilemeyece\u011fi gerek\u00e7esiyle 308. Madde uyar\u0131nca itiraz yoluna ba\u015fvurmu\u015ftur. Uyu\u015fmazl\u0131k bu itiraz \u00fczerine Ceza Genel Kurulu taraf\u0131ndan incelenmi\u015f, yap\u0131lan de\u011ferlendirmede, ki\u015finin kullan\u0131m iradesiyle \u015fekillenmi\u015f bir mek\u00e2n\u0131n, yaln\u0131zca fiil\u00ee oturum ba\u015flamam\u0131\u015f olsa dahi, konut olarak kabul edilmesi gerekti\u011fi sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kurul, konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kapsam\u0131n\u0131 daraltacak \u015fekilde sadece s\u00fcrekli yerle\u015fime indirgenemeyece\u011fini, bireyin ya\u015fam alan\u0131 olarak belirledi\u011fi bir yerin de bu korumadan yararlanaca\u011f\u0131n\u0131 nitelendirmi\u015ftir.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 15. Ceza Dairesi\u2019nin 10.06.2013 tarihli, 2013\/4365 E., 2013\/10808 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, tehdit ile konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131na te\u015febb\u00fcs su\u00e7lar\u0131n\u0131n birlikte de\u011ferlendirildi\u011fi bir olay incelenmi\u015ftir. San\u0131\u011f\u0131n, ma\u011fdura \u201cBuras\u0131 bizden sorulur\u201d diyerek tehditte bulunmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan konuta zorla girmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lk derece mahkemesi, tehdidin ba\u011f\u0131ms\u0131z bir su\u00e7 olarak de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fi, ancak konuta y\u00f6nelik eylemin hen\u00fcz tam olarak ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015f olmas\u0131 nedeniyle konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131na te\u015febb\u00fcs su\u00e7u olu\u015ftu\u011fu kanaatiyle h\u00fck\u00fcm kurmu\u015ftur. Yarg\u0131tay, tehdidin konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 ihlalinin unsuru olarak de\u011ferlendirilemeyece\u011fini nitelendirmi\u015f; her iki fiilin ayr\u0131 su\u00e7lar kapsam\u0131nda ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fine h\u00fckmetmi\u015ftir.<\/p>\n
III. Ki\u015fiyi H\u00fcrriyetinden Yoksun K\u0131lma ile Konut Dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 Su\u00e7lar\u0131n\u0131n \u0130li\u015fkisi<\/p>\n
Konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 ihlali ile ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7lar\u0131, ayr\u0131 d\u00fczenlemeler i\u00e7erir. Ancak baz\u0131 durumlarda, ayn\u0131 eylem her iki hakk\u0131 birden ihlal edebilir. Failin r\u0131zaya ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde konuta girmesi ya da ma\u011fduru i\u00e7eride tutmas\u0131, hem konut \u00fczerindeki tasarruf yetkisini ortadan kald\u0131rabilir hem de ma\u011fdurun hareket serbestisini s\u0131n\u0131rlayabilir. Ayn\u0131 fiilin iki ayr\u0131 su\u00e7a yol a\u00e7\u0131p a\u00e7mad\u0131\u011f\u0131, failin kast\u0131 ve eylemin ma\u011fdur \u00fczerindeki sonu\u00e7lar\u0131 esas al\u0131narak de\u011ferlendirilir.<\/p>\n
Failin, cebir veya tehdit kullanarak konuta girmesi ya da ma\u011fduru i\u00e7eride tutmas\u0131, hem konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hem de ki\u015finin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ihlal eden bir m\u00fcdahale niteli\u011fi ta\u015f\u0131yabilir. Kap\u0131n\u0131n i\u00e7eriden kilitlenmesi, kilidin de\u011fi\u015ftirilmesi ya da ma\u011fdurun fiziksel g\u00fc\u00e7le d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n engellenmesini yaln\u0131zca ya\u015fam alan\u0131na y\u00f6nelik bir m\u00fcdahale olarak de\u011ferlendirmek yeterli olmayabilir. Nitekim say\u0131lan hususlar ki\u015finin kendi bedeni \u00fczerindeki serbestli\u011fini de ortadan kald\u0131r\u0131r. Yarg\u0131tay, bu gibi durumlarda sadece mek\u00e2na y\u00f6nelik tasarruf hakk\u0131n\u0131n de\u011fil, ki\u015finin konuta girme ya da oradan ayr\u0131lma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn de ihlal edildi\u011fini belirtmektedir. Hangi su\u00e7un olu\u015ftu\u011fu, failin amac\u0131 ve eylemin ma\u011fdur \u00fczerindeki etkisi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n
Yarg\u0131 kararlar\u0131nda, cebir, tehdit veya hile i\u00e7eren eylemlerde, konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ihlali ile ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7lar\u0131n\u0131n birlikte de\u011ferlendirilebilece\u011fi kabul edilmektedir. Failin, ma\u011fdurun ya\u015fam alan\u0131na y\u00f6nelik m\u00fcdahalesi ayn\u0131 zamanda onun fiziksel hareket serbestisini de ortadan kald\u0131r\u0131yorsa, her iki su\u00e7 bak\u0131m\u0131ndan sorumluluk do\u011fabilir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, m\u00fcdahale yaln\u0131zca konuta girme ya da konutta kalma iradesine y\u00f6nelmi\u015fse; yani eylem ma\u011fdurun fiziksel serbestisini do\u011frudan etkilemiyor, sadece konut \u00fczerindeki tasarruf hakk\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131yorsa, fiil T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 116. maddesi kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilir. Failin cebir veya tehditle hareket etmesi, konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 su\u00e7u bak\u0131m\u0131ndan daha a\u011f\u0131r bir yapt\u0131r\u0131m\u0131 gerektirir. Ayn\u0131 zamanda bu m\u00fcdahale, ma\u011fdurun konuttan \u00e7\u0131kma ya da oraya eri\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ortadan kald\u0131r\u0131yorsa, ki\u015finin h\u00fcrriyetinin de ihlal edildi\u011fi kabul edilebilir.<\/p>\n
Eylemin hangi su\u00e7 kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilece\u011fi, ihlalin sonu\u00e7lar\u0131na ve bu sonu\u00e7lar\u0131n birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak do\u011fup do\u011fmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re belirlenir. Failin fiili, hem konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hem de \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hakk\u0131n\u0131 ayn\u0131 anda ortadan kald\u0131r\u0131yorsa, her iki su\u00e7un da olu\u015ftu\u011fu kabul edilir. Ancak su\u00e7lardan biri, di\u011ferinin ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 h\u00e2line gelmi\u015fse, uygulamada yaln\u0131zca daha a\u011f\u0131r yapt\u0131r\u0131m\u0131 i\u00e7eren su\u00e7 \u00fczerinden h\u00fck\u00fcm kurulmaktad\u0131r.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 8. Ceza Dairesi\u2019nin 30.10.2023 tarihli, 2020\/17327 E., 2023\/8134 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, bir evin kap\u0131 kilidinin de\u011fi\u015ftirilmesi ve ma\u011fdurun d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n engellenmesi durumunda konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 ile ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7lar\u0131n\u0131n birlikte i\u015flenip i\u015flenmedi\u011fi hususu nitelendirilmi\u015ftir. \u015e\u00f6yle ki san\u0131\u011f\u0131n, ma\u011fdurun hareket \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc k\u0131s\u0131tlayacak \u015fekilde kap\u0131ya zincir takt\u0131\u011f\u0131 ve tehditte bulundu\u011fu olayda, mahkeme san\u0131\u011fa ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7undan hapis cezas\u0131, tehdit su\u00e7undan ise adli para cezas\u0131 vermi\u015ftir. Yarg\u0131tay, bu fiillerin ayr\u0131 su\u00e7lar olu\u015fturdu\u011fu kanaatiyle karar\u0131 onam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 8. Ceza Dairesi\u2019nin 29.06.2010 tarihli, 2010\/110 E., 2010\/161 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, failin bir konutun kap\u0131s\u0131n\u0131 cebir kullanarak a\u00e7t\u0131\u011f\u0131, gece saatlerinde i\u00e7eri girdi\u011fi ve ma\u011fdurun konutu terk etmesini engelledi\u011fi bir olay incelenmi\u015ftir. Mahkemece, fiillerin mala zarar verme, konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ihlal ve ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7lar\u0131n\u0131 birlikte do\u011furdu\u011fu de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Daire, olayda her bir fiilin ba\u011f\u0131ms\u0131z su\u00e7 olarak de\u011ferlendirilebilece\u011fini; ancak baz\u0131 eylemlerin di\u011fer su\u00e7lar\u0131n ayr\u0131lmaz par\u00e7as\u0131 h\u00e2line geldi\u011fi durumlarda ayr\u0131 bir h\u00fck\u00fcm kurulamayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir. Kap\u0131 kilidinin k\u0131r\u0131lmas\u0131 \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fen mala zarar verme, ki\u015finin h\u00fcrriyetini s\u0131n\u0131rlayan eylemin bir unsuru olarak kabul edilmi\u015f; bu nedenle bu fiil bak\u0131m\u0131ndan ayr\u0131ca ceza verilmemi\u015ftir. Mala zarar verme su\u00e7una ili\u015fkin ma\u011fdurun \u015fik\u00e2yetten vazge\u00e7mesi \u00fczerine bu y\u00f6n bak\u0131m\u0131ndan dava d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, di\u011fer iki su\u00e7tan ise mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fc kurulmu\u015ftur.<\/p>\n
IV. Sonu\u00e7<\/p>\n
T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 116. maddesi, bireyin ya\u015fam alan\u0131 \u00fczerindeki tasarruf hakk\u0131na y\u00f6nelik temel g\u00fcvencelerden biridir. Bu koruma, fiziki s\u0131n\u0131r\u0131n \u00f6tesinde, konuta ili\u015fkin r\u0131zan\u0131n ihlaline dayan\u0131r. Fiilen girilmemi\u015f olsa dahi, ma\u011fdurun iradesi hilaf\u0131na yap\u0131lan m\u00fcdahaleler konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 ihlali kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilebilir. Ceza sorumlulu\u011fu i\u00e7in cebir veya tehdidin varl\u0131\u011f\u0131 \u015fart de\u011fildir; r\u0131zaya ayk\u0131r\u0131 bir m\u00fcdahale yeterlidir.<\/p>\n
Kanaatimizce, konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131, \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011fini koruman\u0131n \u00f6tesinde bireyin kendine ait bir alanda \u00f6zg\u00fcrce ya\u015fama imk\u00e2n\u0131n\u0131 da g\u00fcvence alt\u0131na almaktad\u0131r. Zira insan, ancak s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 kendisinin belirledi\u011fi bir mek\u00e2nda tam anlam\u0131yla \u00f6zg\u00fcr hissedebilir. Bu s\u0131n\u0131rlara y\u00f6nelik her t\u00fcrl\u00fc m\u00fcdahale mahremiyetten \u00f6te bireysel \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn de zedelenmesine yol a\u00e7maktad\u0131r. Konut \u00fczerindeki h\u00e2kimiyetin kayb\u0131, ki\u015finin toplum i\u00e7indeki g\u00fcven duygusunu ve yerini do\u011frudan etkiler. Bu nedenle konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131na yap\u0131lan her m\u00fcdahale bireyin ya\u015fam tarz\u0131na ve ki\u015fisel alan\u0131n\u0131 belirleme hakk\u0131na da temas eder. Yukar\u0131da de\u011findi\u011fimiz birtak\u0131m eylemler, hem konut hakk\u0131n\u0131 hem de bireyin \u00f6zg\u00fcr hareket etme hakk\u0131n\u0131 ayn\u0131 anda ortadan kald\u0131rabilecek niteliktedir. Ezc\u00fcmle, konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ihlaline ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerde eylemin i\u015fleni\u015f bi\u00e7imi ile fiilin bireyin konut hakk\u0131 \u00fczerindeki etkisi de esas al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u200bI. Genel Olarak<\/p>\n
Konut, ki\u015finin kendini g\u00fcvende hissetti\u011fi, d\u0131\u015f d\u00fcnyadan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebildi\u011fi bir aland\u0131r. Bu alan, bireyin hayat\u0131n\u0131 d\u00fczenledi\u011fi, kendine ait s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 belirledi\u011fi bir mek\u00e2nd\u0131r. Konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131n \u00f6tesinde insan onurunun bir yans\u0131mas\u0131 ile ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bir kimsenin konutuna izinsiz girilmesi yahut r\u0131zas\u0131 hilaf\u0131na orada bulunulmas\u0131, ilk bak\u0131\u015fta sadece mek\u00e2nsal bir m\u00fcdahale gibi g\u00f6r\u00fcnse de bundan \u00e7ok daha \u00f6te bir meseledir. Zira ki\u015fi, ya\u015fam alan\u0131n\u0131n yaln\u0131zca kendisine ait oldu\u011funa inan\u0131r ve bu alan \u00fczerinde mutlak bir kontrol hakk\u0131na sahip oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Hukukun bu kontrol\u00fc ihlale kar\u015f\u0131 koruma sa\u011flamas\u0131 da bundand\u0131r.<\/p>\n
Konut kavram\u0131, bireyin fiilen ikamet etti\u011fi evle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Bireyin tasarrufu alt\u0131nda bulunan ve onun iradesine tabi herhangi bir ta\u015f\u0131nmaz, ister bir yazl\u0131k ister hen\u00fcz yerle\u015filmemi\u015f bir daire olsun, konut stat\u00fcs\u00fcnde de\u011ferlendirilmeye elveri\u015flidir. Bu noktada, mek\u00e2n\u0131n kullan\u0131m s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ya da i\u00e7inde ya\u015fan\u0131p ya\u015fanmad\u0131\u011f\u0131 de\u011fil; bireyin o mek\u00e2n \u00fczerinde h\u00e2kim bir irade ortaya koyup koymad\u0131\u011f\u0131 belirleyicidir. Hukuken koruma alt\u0131na al\u0131nan da i\u015fte bu iradedir. Zira bir kimsenin konutuna izinsiz olarak girmek yahut r\u0131zas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda orada bulunman\u0131n fiziksel bir s\u0131n\u0131r\u0131 ihlal etmekten ibaret oldu\u011funu s\u00f6ylemek yerinde de\u011fildir. Bu t\u00fcr bir eylem, bireyin \u00f6zel alan\u0131 \u00fczerindeki h\u00e2kimiyetine y\u00f6nelmi\u015f do\u011frudan bir sald\u0131r\u0131 niteli\u011fi ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Dahas\u0131, bu m\u00fcdahale, bireyin kendisine ait olan s\u0131n\u0131rl\u0131 bir mek\u00e2nda \u00f6zg\u00fcrce var olabilme hakk\u0131n\u0131 zedeledi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde, toplumsal ya\u015fama kat\u0131lmas\u0131n\u0131n da \u00f6n\u00fcn\u00fc keser. Bu y\u00f6n\u00fcyle de konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 bireyin mahremiyetiyle birlikte \u00f6zg\u00fcrl\u00fck temelli toplumsal varolu\u015fu g\u00fcvence alt\u0131na alan bir kurumdur.<\/p>\n
II. T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nda Konut Dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 Su\u00e7u<\/p>\n
T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 116. maddesi, bireyin ya\u015fam alan\u0131 \u00fczerindeki tasarruf yetkisini hukuki koruma alt\u0131na al\u0131r. Maddenin birinci f\u0131kras\u0131 \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n
\u201cBir kimsenin konutuna, konutunun eklentilerine r\u0131zas\u0131na ayk\u0131r\u0131 olarak giren veya r\u0131za ile girdikten sonra buradan \u00e7\u0131kmayan ki\u015fi, ma\u011fdurun \u015fik\u00e2yeti \u00fczerine alt\u0131 aydan iki y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.\u201d<\/p>\n
Yasa koyucu maddede, konutun ya da eklentilerinin, r\u0131zaya ayk\u0131r\u0131 bi\u00e7imde ihlali su\u00e7 olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. \u0130hlal, yaln\u0131zca r\u0131za d\u0131\u015f\u0131 bir giri\u015fle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir; r\u0131za ile girilmi\u015f bir konuttan, bu r\u0131za geri \u00e7ekildi\u011fi h\u00e2lde \u00e7\u0131kmamak da ayn\u0131 kapsama d\u00e2hildir. Nitekim maddenin birinci f\u0131kras\u0131nda yer alan d\u00fczenleme, iki ayr\u0131 fiili kapsar. \u0130lki, ma\u011fdurun r\u0131zas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda konuta ya da eklentilerine girilmesidir. \u0130kincisi, ba\u015flang\u0131\u00e7ta ma\u011fdurun izniyle girilmi\u015f bir konuttan, r\u0131zan\u0131n ortadan kalkmas\u0131na ra\u011fmen ayr\u0131lmamakt\u0131r. Her iki durumda da ihlal, bireyin konut \u00fczerindeki iradesinin yok say\u0131lmas\u0131na dayan\u0131r. F\u0131kradaki su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in cebir, tehdit ya da ba\u015fka bir zorlay\u0131c\u0131 unsurun bulunmas\u0131 aranmaz. Zira s\u00f6z konusu hususlar su\u00e7un d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131krada d\u00fczenlenen a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 unsurudur. Ma\u011fdurun r\u0131zas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131 yeterli g\u00f6r\u00fclmektedir. Failin, ma\u011fdurun izni olmaks\u0131z\u0131n konuta girmesi ya da verilen r\u0131zan\u0131n sonradan kald\u0131r\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen i\u00e7eride kalmaya devam etmesi, bu anlamda, hukuken cezai sorumluluk do\u011furur.<\/p>\n
Maddenin ikinci f\u0131kras\u0131, i\u015fyerlerine y\u00f6nelik izinsiz m\u00fcdahaleleri farkl\u0131 bir \u00e7er\u00e7evede ele almaktad\u0131r. H\u00fckme g\u00f6re, \u201cBirinci f\u0131kra kapsam\u0131na giren fiillerin, a\u00e7\u0131k bir r\u0131zaya gerek duyulmaks\u0131z\u0131n girilmesi mutat olan yerler d\u0131\u015f\u0131nda kalan i\u015fyerleri ve eklentileri hakk\u0131nda i\u015flenmesi h\u00e2linde, ma\u011fdurun \u015fik\u00e2yeti \u00fczerine alt\u0131 aydan bir y\u0131la kadar hapis veya adli para cezas\u0131na h\u00fckmolunur.\u201d \u0130\u015fyeri, konuta k\u0131yasla daha az mahrem kabul edilen bir alan oldu\u011fundan, buraya y\u00f6nelik ihlallerde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ceza alt s\u0131n\u0131r\u0131 da daha d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. Ancak bu i\u015fyerinin her alan\u0131n\u0131n herkes i\u00e7in serbest\u00e7e eri\u015filebilir oldu\u011fu anlam\u0131na gelmez. \u00c7al\u0131\u015fanlara veya yetkililere \u00f6zg\u00fc b\u00f6l\u00fcmlere, a\u00e7\u0131k r\u0131za olmadan girilmesi h\u00e2linde, ki\u015fi yine hukuki sorumlulukla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r. Bu f\u0131krayla birlikte, bireyin mesleki faaliyetini y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc i\u015fyeri de belirli s\u0131n\u0131rlar d\u00e2hilinde korunmaktad\u0131r. Burada esas al\u0131nan, i\u015fyerinin herkesin serbest\u00e7e girebildi\u011fi b\u00f6l\u00fcmleri ile yaln\u0131zca belirli ki\u015filere a\u00e7\u0131k alanlar\u0131 aras\u0131nda bir ayr\u0131m yap\u0131lmas\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin bir ma\u011fazan\u0131n sat\u0131\u015f alan\u0131, a\u00e7\u0131k r\u0131za aranmaks\u0131z\u0131n girilmesi mutat olan bir yer kabul edilebilirken; personel odas\u0131, muhasebe b\u00fcrosu ya da depo gibi b\u00f6l\u00fcmler bu kapsama girmez. Bu t\u00fcr alanlara, a\u00e7\u0131k\u00e7a izin al\u0131nmaks\u0131z\u0131n girilmesi h\u00e2linde, fiil konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirilir. Dolay\u0131s\u0131yla, ki\u015finin i\u015f ortam\u0131ndaki d\u00fczenine, s\u0131n\u0131rlar\u0131na ve s\u0131n\u0131rl\u0131 mahremiyet alan\u0131na yap\u0131lan m\u00fcdahale, mek\u00e2nsal bir ihlalden \u00f6te hukuki bir ihlal olarak da kar\u015f\u0131l\u0131k bulur.<\/p>\n
Maddenin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda, konutun ya da i\u015fyerinin birden fazla ki\u015fi taraf\u0131ndan ortak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 durumlar i\u00e7in \u00f6zel bir h\u00fckme yer verilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re, \u201cEvlilik birli\u011finde aile bireylerinden ya da konutun veya i\u015fyerinin birden fazla ki\u015fi taraf\u0131ndan ortak kullan\u0131lmas\u0131 durumunda, bu ki\u015filerden birinin r\u0131zas\u0131 varsa, yukar\u0131daki f\u0131kralar h\u00fck\u00fcmleri uygulanmaz. Ancak bunun i\u00e7in r\u0131za a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n me\u015fru bir amaca y\u00f6nelik olmas\u0131 gerekir.\u201d Mezkur d\u00fczenleme, birlikte ya\u015fama veya ortak kullan\u0131m ili\u015fkisi i\u00e7inde bulunan ki\u015filerin, birbirlerinin ya\u015fam alanlar\u0131na dair belirli \u00f6l\u00e7\u00fcde tasarrufta bulunabilecekleri varsay\u0131m\u0131na dayan\u0131r. \u00d6rne\u011fin ayn\u0131 evde ya\u015fayan iki karde\u015ften biri, di\u011ferinin bilgisi d\u0131\u015f\u0131nda eve bir ba\u015fkas\u0131n\u0131 davet etmi\u015fse; bu fiil, r\u0131za ile ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 ihlali say\u0131lmaz. Ancak bu t\u00fcr bir r\u0131zan\u0131n ge\u00e7erli olabilmesi i\u00e7in, hukuken me\u015fru bir amaca dayanmas\u0131 gerekir. Uygulamada s\u0131kl\u0131kla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z durum evlilik birli\u011fi i\u00e7inde konutun ortak kullan\u0131m\u0131d\u0131r. \u015e\u00f6yle ki, yaln\u0131zca e\u015flerden birinin r\u0131zas\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015fen konuta giri\u015fin ge\u00e7erlili\u011fi, di\u011fer e\u015fin konut \u00fczerindeki hakk\u0131n\u0131 ihlal etmeyecek \u015fekilde yorumlanmal\u0131d\u0131r. E\u015flerden biri, evlilik d\u0131\u015f\u0131 bir ili\u015fki ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ki\u015fiyi, di\u011fer e\u015fin bilgisi ve r\u0131zas\u0131 olmadan evlilik birli\u011fi i\u00e7inde kullan\u0131lan ortak konuta alm\u0131\u015fsa; bu durum, hukuken me\u015fru bir amaca dayanmayan r\u0131za olarak de\u011ferlendirilir ve konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ihlali su\u00e7unu olu\u015fturabilir. \u00d6rne\u011fimizi bir ad\u0131m daha \u00f6teye ta\u015f\u0131yacak olursak, bo\u015fanma davas\u0131 devam eden bir evlilikte, mahkemece ortak konutun yaln\u0131zca bir e\u015fin kullan\u0131m\u0131na b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair herhangi bir karar bulunmuyorsa, e\u015flerden her biri konut \u00fczerinde e\u015fit hak sahibidir. Buna ra\u011fmen, e\u015flerden birinin e\u015fin bilgisi d\u0131\u015f\u0131nda ve evlilik birli\u011fini zedeleyici nitelikte \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fileri konuta kabul etmesi h\u00e2linde, bu tasarrufun me\u015fru r\u0131za olarak kabul edilmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 kanaatindeyiz. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, r\u0131zan\u0131n, hakk\u0131n k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 bi\u00e7iminde veya salt zarar verme saikiyle ortaya konmu\u015f olmas\u0131 h\u00e2linde, hukuki koruma ortadan kalkar. Ortak kullan\u0131m\u0131n niteli\u011fi, burada belirleyici bir \u00f6l\u00e7\u00fctt\u00fcr. S\u00fcreklilik arz eden bir kullan\u0131m ili\u015fkisi varsa ve ki\u015filer o alan \u00fczerinde birlikte tasarruf yetkisine sahipse, bireylerden birinin r\u0131zas\u0131 yeterli kabul edilir. Ancak ge\u00e7ici ya da s\u0131n\u0131rl\u0131 bir kullan\u0131m s\u00f6z konusuysa, her bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n iradesi ayr\u0131 de\u011ferlendirilmelidir. Bu nedenle, r\u0131zan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 kadar, hangi ko\u015fullarda ve hangi saikle verildi\u011fi de \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n
Maddenin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131, konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 ihlalinin baz\u0131 \u015fekillerine daha a\u011f\u0131r ceza \u00f6ng\u00f6rmektedir. H\u00fckme g\u00f6re, \u201cFiilin, cebir veya tehdit kullan\u0131lmak suretiyle ya da gece vakti i\u015flenmesi h\u00e2linde, bir y\u0131ldan \u00fc\u00e7 y\u0131la kadar hapis cezas\u0131na h\u00fckmolunur.\u201d Burada su\u00e7un i\u015fleni\u015f bi\u00e7imi, cezai sorumlulu\u011fun art\u0131r\u0131lmas\u0131na neden olur. \u00d6zellikle gece saatlerinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen ihlallerde, ma\u011fdurun savunma imk\u00e2nlar\u0131n\u0131n azalmas\u0131 ve g\u00fcvenlik duygusunun k\u0131r\u0131lgan h\u00e2le gelmesi dikkate al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Karanl\u0131k, fail a\u00e7\u0131s\u0131ndan eylemi gizlemeyi kolayla\u015ft\u0131r\u0131rken, ma\u011fdurun fark etme ve kar\u015f\u0131 koyma kapasitesini d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. Benzer \u015fekilde, cebir ya da tehdit kullan\u0131larak yap\u0131lan m\u00fcdahaleler, konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6tesinde, ki\u015finin iradesine do\u011frudan bir sald\u0131r\u0131 anlam\u0131 ta\u015f\u0131r. Fiziksel g\u00fc\u00e7 uygulanmas\u0131, korku yoluyla bask\u0131 kurulmas\u0131 ya da ma\u011fdurun bulundu\u011fu yerden zorla uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, hem eylemin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r hem de failin kast\u0131n\u0131 daha tehlikeli bir noktaya ta\u015f\u0131r.<\/p>\n
Yarg\u0131tay \u0130\u00e7tihad\u0131 Birle\u015ftirme Kurulu\u2019nun 18.02.1942 tarih ve 21\/4 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, evli bir kad\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131yla, onunla gayrime\u015fru birliktelik ya\u015famak amac\u0131yla konuta girilmesi h\u00e2li de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Kurul, meskene girmeye men etme hakk\u0131n\u0131n, Medeni Kanun\u2019a g\u00f6re aile reisi veya konut \u00fczerinde s\u00fckna hakk\u0131 olan ki\u015fiye ait oldu\u011funu belirtmi\u015f; bu hakk\u0131 haiz ki\u015finin z\u0131mni r\u0131zas\u0131n\u0131n yoklu\u011funun dahi konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ihlal su\u00e7u i\u00e7in yeterli oldu\u011funu vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. E\u015fin r\u0131zas\u0131yla konuta girilmi\u015f olsa bile, bu r\u0131za hukuka ayk\u0131r\u0131 bir amac\u0131 me\u015fru k\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131 nitelendirmi\u015f ve b\u00f6yle bir durumda kocan\u0131n z\u0131mni r\u0131zas\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu nedenle de san\u0131\u011f\u0131n konuta girmesinin konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ihlali su\u00e7unu olu\u015fturaca\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015f ve bu y\u00f6nde bir ilke karar\u0131 benimsemi\u015ftir.<\/p>\n
Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu\u2019nun 29.05.1995 tarihli, 46-170 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, ma\u011fdurenin, evli oldu\u011fu h\u00e2lde telefonla kendisine cinsel i\u00e7erikli ifadeler kullanan san\u0131\u011f\u0131 su\u00e7\u00fcst\u00fc yakalatmak amac\u0131yla gece saatlerinde evine davet etmesi ve san\u0131\u011f\u0131n konutun eklentisine girmesi olay\u0131 de\u011ferlendirilmi\u015ftir. San\u0131klardan biri ma\u011fdurenin konutunun avlusunda yakalanm\u0131\u015f, di\u011feri ka\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Yerel mahkeme, kad\u0131n\u0131n davetiyle ve r\u0131zas\u0131yla san\u0131\u011f\u0131n konut eklentisine girdi\u011fini kabul ederek beraat karar\u0131 vermi\u015ftir. Ancak Genel Kurul, gayrime\u015fru birliktelik amac\u0131yla yap\u0131lan bu davetin me\u015fru bir amaca dayanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, kad\u0131n\u0131n ger\u00e7ek iradesinin san\u0131klar\u0131 yakalatmak oldu\u011funu, ayr\u0131ca kocan\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k oldu\u011funu belirtmi\u015ftir. Kurul, kad\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131 olsa bile, bu r\u0131zan\u0131n kocan\u0131n haklar\u0131n\u0131 ihlal edecek \u015fekilde kullan\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131, bu nedenle konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini de\u011ferlendirmi\u015ftir.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 4. Ceza Dairesi\u2019nin 12.06.2000 tarihli, 2000\/4695 E., 2000\/5142 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, san\u0131\u011f\u0131n evli bir kad\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131yla onunla cinsel ili\u015fki ya\u015famak amac\u0131yla konuta girmesi, ancak kad\u0131n\u0131n e\u015fi olan ma\u011fdurun bu olay s\u0131ras\u0131nda askerde bulunmas\u0131 durumu de\u011ferlendirilmi\u015ftir. \u0130lk derece mahkemesi, kad\u0131n\u0131n san\u0131\u011f\u0131 eve r\u0131zas\u0131yla ald\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle beraat karar\u0131 vermi\u015ftir. Ancak Daire, kad\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131n kocan\u0131n yoklu\u011funda verildi\u011fi ve me\u015fru bir amaca dayanmad\u0131\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla bu r\u0131zan\u0131n konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik hukuka ayk\u0131r\u0131 bir fiili me\u015fru k\u0131lamayaca\u011f\u0131 kanaatine varm\u0131\u015f ve kocan\u0131n askerde olmas\u0131 gibi fiziksel yoklu\u011funun, konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruma bak\u0131m\u0131ndan hakk\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmad\u0131\u011f\u0131, e\u015fin yoklu\u011funda dahi onun r\u0131zas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda yap\u0131lan eylemlerin konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ihlal edece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde h\u00fck\u00fcm kurarak karar\u0131 bozmu\u015ftur.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 2. Ceza Dairesi\u2019nin 13.07.2011 tarihli, 2010\/9226 E., 2011\/25386 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, san\u0131\u011f\u0131n daha \u00f6nce telefonla birlikte olmay\u0131 teklif ederek taciz etti\u011fi kad\u0131n\u0131n, gece saatlerinde kendisini evine davet etmesi \u00fczerine ger\u00e7ekle\u015fen olay de\u011ferlendirilmi\u015ftir. San\u0131k, kad\u0131n\u0131n evine kad\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131yla girmi\u015ftir. Ancak kad\u0131n\u0131n e\u015fi olayda ma\u011fdurdur. Mahkeme, san\u0131\u011f\u0131n konuta giri\u015finde me\u015fru bir ama\u00e7 ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131, giri\u015fin yaln\u0131zca kad\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131na dayal\u0131 oldu\u011fu, ancak konutta ya\u015fayan e\u015fin de konut \u00fczerindeki haklar\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi gerek\u00e7esiyle konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 su\u00e7unun 116\/3 te belirtilen me\u015fru bir ama\u00e7 \u015fart\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 varm\u0131\u015f ve san\u0131\u011f\u0131 hem konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bozma hem de cinsel taciz su\u00e7lar\u0131ndan mahk\u00fbm etmi\u015ftir. Tebli\u011fnamede, san\u0131\u011f\u0131n eyleminin konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ihlal su\u00e7unu olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle beraat\u0131 m\u00fctalaa edilmi\u015ftir. Daire ise san\u0131\u011f\u0131n sadece kad\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131yla i\u00e7eri girmi\u015f olmas\u0131n\u0131n konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmayaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde h\u00fck\u00fcm kurmu\u015f ve mahk\u00fbmiyet karar\u0131n\u0131 onam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 17. Ceza Dairesi\u2019nin 03.06.2020 tarihli, 2020\/6815 E., 2020\/7017 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, bo\u015fanma davas\u0131 s\u00fcreci devam eden taraflardan birinin, birlikte ya\u015fan\u0131lan ortak konuta, di\u011fer e\u015fin r\u0131zas\u0131yla girmesi, ancak i\u00e7eride \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir ki\u015finin yakalanmas\u0131 olay\u0131nda, san\u0131\u011f\u0131n, gece saatlerinde kad\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131yla eve girdi\u011fi, kad\u0131n\u0131n e\u015finin ise o s\u0131rada evde bulunmamas\u0131 \u00fczerine i\u00e7eride yakalanan san\u0131kla kad\u0131n\u0131n aras\u0131nda bir ili\u015fki oldu\u011fu ve bu giri\u015fin me\u015fru bir amaca dayanmad\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirilmi\u015ftir. \u0130lk derece mahkemesi, san\u0131\u011f\u0131n eylemini hukuka ayk\u0131r\u0131 bulmam\u0131\u015f ve konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ihlal su\u00e7undan beraat karar\u0131 vermi\u015ftir. Daire, kad\u0131n\u0131n verdi\u011fi r\u0131zan\u0131n, birlikte ya\u015fan\u0131lan ortak konutun di\u011fer sahibi olan e\u015fin hukuki haklar\u0131n\u0131 ihlal edecek nitelikte oldu\u011funu, b\u00f6yle bir durumda me\u015fru ama\u00e7tan s\u00f6z edilemeyece\u011fini, ayr\u0131ca e\u015fin bu duruma r\u0131za g\u00f6stermesinin hayat\u0131n ola\u011fan ak\u0131\u015f\u0131na ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu vurgulam\u0131\u015f ve san\u0131\u011f\u0131n, konuta gece vakti, hukuka ayk\u0131r\u0131 ve me\u015fru olmayan bir ama\u00e7la girdi\u011fi sabit g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden, konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ihlali su\u00e7unun olu\u015ftu\u011funu belirtmi\u015f ve karar\u0131 bozmu\u015ftur.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 2. Ceza Dairesi\u2019nin 08.06.2022 tarihli, 2022\/1596 E., 2022\/11787 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, m\u00fc\u015ftekinin cezaevinde bulundu\u011fu d\u00f6nemde e\u015fiyle birliktelik ya\u015fayan \u015f\u00fcphelinin, taraflar\u0131n birlikte ikamet etti\u011fi konuta, e\u015fin r\u0131zas\u0131yla birden fazla kez girerek onunla ili\u015fki ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 olayda yap\u0131lan \u015fikayet \u00fczerine Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131, \u015f\u00fcpheli hakk\u0131nda konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ihlal su\u00e7u y\u00f6n\u00fcnden kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na karar vermi\u015f; bu karara yap\u0131lan itiraz ise Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011fi taraf\u0131ndan reddedilmi\u015ftir. Tebli\u011fnamede, s\u00f6z konusu eylemin, Yarg\u0131tay 17. Ceza Dairesi\u2019nin 03.06.2020 tarihli emsal karar\u0131na at\u0131fla, me\u015fru olmayan bir ama\u00e7la yap\u0131lan giri\u015flerde, evde ya\u015fayan di\u011fer e\u015fin r\u0131zas\u0131n\u0131n aranmas\u0131 gerekti\u011fi de\u011ferlendirilmi\u015ftir. \u015e\u00fcphelinin, e\u015fin evli oldu\u011funu bildi\u011fi h\u00e2lde eve girmesi ve bu eylemin tan\u0131k beyanlar\u0131yla da do\u011frulanm\u0131\u015f olmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, su\u00e7un unsurlar\u0131n\u0131n olu\u015ftu\u011fu ve kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirir yeterli \u015f\u00fcphenin bulundu\u011fu ifade edilmi\u015f ve Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011fi\u2019nin itiraz\u0131 reddetmesini hukuka ayk\u0131r\u0131 bulmu\u015f; kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na dair karar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 2. Ceza Dairesi\u2019nin 21.11.2023 tarihli, 2023\/19981 E., 2023\/7277 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, san\u0131\u011f\u0131n, evli olan bir kad\u0131nla birlikteli\u011fi s\u0131ras\u0131nda, kad\u0131n\u0131n e\u015fi olan ma\u011fdurun r\u0131zas\u0131 hilaf\u0131na, birlikte ya\u015fan\u0131lan konuta girerek kad\u0131n\u0131n e\u015fiyle ayn\u0131 konutta cinsel birliktelik ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 olay de\u011ferlendirilmi\u015ftir. San\u0131k, evli kad\u0131nla olan ili\u015fkisi s\u00fcresince bu konuta defalarca gitmi\u015ftir. Kad\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131yla konuta girilmi\u015f olsa da, ma\u011fdur konutta fiilen ikamet etmekte olup, eylem onun konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131na y\u00f6nelmi\u015ftir. \u0130lk derece mahkemesi, san\u0131\u011f\u0131n eve giri\u015finin yaln\u0131zca kad\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131na dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak evde birlikte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 e\u015fin de bu r\u0131zay\u0131 vermedi\u011fini, ayr\u0131ca san\u0131\u011f\u0131n konuta me\u015fru bir ama\u00e7la girmedi\u011fini belirterek, 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 116\/1 maddesi uyar\u0131nca san\u0131\u011f\u0131n konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ihlal su\u00e7undan mahk\u00fbmiyetine karar vermi\u015ftir. Dairece, san\u0131\u011f\u0131n yaln\u0131zca kad\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131na dayanarak konuta girmi\u015f olmas\u0131n\u0131n konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmayaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulanm\u0131\u015f; konutta birlikte ya\u015fayan e\u015fin bu duruma r\u0131za g\u00f6stermesinin varsay\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131, san\u0131\u011f\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 ve me\u015fru olmayan bir ama\u00e7la konuta girdi\u011fini belirtilmi\u015f ve mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fc onanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 8. Ceza Dairesi\u2019nin 13.12.2023 tarihli, 2020\/19892 E., 2023\/9950 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, san\u0131klar ma\u011fdurun kira s\u00f6zle\u015fmesiyle oturdu\u011fu konutun kilidini de\u011fi\u015ftirip evi bir ba\u015fkas\u0131na devretmi\u015ftir. Ma\u011fdur, konuta eri\u015fimini kaybetmi\u015f; ya\u015fam alan\u0131 \u00fczerindeki fiil\u00ee kontrol\u00fc elinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Mahkemece s\u00f6z konusu eylem, konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131na ayk\u0131r\u0131 bulunmu\u015f ve ilk derece mahkemesince san\u0131klar bu su\u00e7tan mahk\u00fbm edilmi\u015ftir. Yarg\u0131tay karar\u0131 onam\u0131\u015ft\u0131r. Daire, eylemde fiziksel m\u00fcdahale ya da cebir bulunmasa da, ma\u011fdurun iradesi d\u0131\u015f\u0131nda yap\u0131lan anahtar de\u011fi\u015fikli\u011finin konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ihlal etmek i\u00e7in yeterli oldu\u011funu nitelendirmi\u015ftir.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 8. Ceza Dairesi\u2019nin 01.11.2023 tarihli, 2021\/16898 E., 2023\/8316 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, ev sahibi, kira borcunu \u00f6demeyen kirac\u0131y\u0131 tahliyeye zorlamak amac\u0131yla konutun kap\u0131 kilidini de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir. Kirac\u0131, ya\u015fam alan\u0131na eri\u015fimini kaybetmi\u015f ve konut \u00fczerindeki fiil\u00ee denetimi sona ermi\u015ftir. \u0130lk derece mahkemesi san\u0131\u011f\u0131n eyleminin konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 ihlali su\u00e7unu olu\u015fturdu\u011funa karar vermi\u015ftir. B\u00f6lge Adliye Mahkemesi, bu eylemin ayn\u0131 zamanda \u201chakk\u0131 olmayan yere tecav\u00fcz\u201d su\u00e7unu olu\u015fturup olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da de\u011ferlendirmi\u015f, ancak m\u00fcdahalenin T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 116. maddesi kapsam\u0131nda kalmas\u0131 nedeniyle ayr\u0131 bir su\u00e7 olarak ele al\u0131namayaca\u011f\u0131na karar vermi\u015ftir. Yarg\u0131tay, BAM yorumunu isabetli bulmu\u015f ve karar\u0131 onam\u0131\u015ft\u0131r. Daire, fiziki bir giri\u015f olmasa da, ma\u011fdurun r\u0131zas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda yap\u0131lan kilit de\u011fi\u015fikli\u011finin, konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ihlal etmek i\u00e7in yeterli oldu\u011funu belirtmi\u015ftir<\/p>\n
Yarg\u0131tay 8. Ceza Dairesi\u2019nin 01.11.2023 tarihli, 2021\/16908 E., 2023\/8311 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, san\u0131\u011f\u0131n kendisine ait olmayan bir konutun kilidini izinsiz olarak de\u011fi\u015ftirdi\u011fi bir olay de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Bu m\u00fcdahaleyle ma\u011fdurun konuta giri\u015fi engellenmi\u015ftir. \u0130lk derece mahkemesi, eylemle ilgili yeterli delil bulunmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle beraat karar\u0131 vermi\u015ftir. Ancak B\u00f6lge Adliye Mahkemesi, fiilin \u201chakk\u0131 olmayan yere tecav\u00fcz\u201d kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne varm\u0131\u015f ve san\u0131\u011fa adli para cezas\u0131 verilmi\u015ftir. Ezc\u00fcmle san\u0131k taraf\u0131ndan yap\u0131lan temyiz ba\u015fvurusu dairece reddetmi\u015f ve karar kesinle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n
Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu\u2019nun 20.05.2014 tarihli, 2014\/21 E., 2014\/272 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, hen\u00fcz i\u00e7ine ta\u015f\u0131n\u0131lmam\u0131\u015f bir dairenin konut say\u0131l\u0131p say\u0131lamayaca\u011f\u0131 hususu irdelenmi\u015ftir. \u015e\u00f6yle ki, Temizli\u011fi yap\u0131lm\u0131\u015f, perdeleri tak\u0131lm\u0131\u015f ve baz\u0131 e\u015fyalar\u0131 yerle\u015ftirilmi\u015f olan dairede fiil\u00ee oturum ba\u015flamam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lk derece mahkemesi, san\u0131\u011f\u0131 konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 ihlali su\u00e7undan mahk\u00fbm etmi\u015f; karar Yarg\u0131tay Ceza Dairesi taraf\u0131ndan onanm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131, fiil\u00ee kullan\u0131m\u0131n ba\u015flamam\u0131\u015f olmas\u0131 nedeniyle yerin \u201ckonut\u201d olarak kabul edilemeyece\u011fi gerek\u00e7esiyle 308. Madde uyar\u0131nca itiraz yoluna ba\u015fvurmu\u015ftur. Uyu\u015fmazl\u0131k bu itiraz \u00fczerine Ceza Genel Kurulu taraf\u0131ndan incelenmi\u015f, yap\u0131lan de\u011ferlendirmede, ki\u015finin kullan\u0131m iradesiyle \u015fekillenmi\u015f bir mek\u00e2n\u0131n, yaln\u0131zca fiil\u00ee oturum ba\u015flamam\u0131\u015f olsa dahi, konut olarak kabul edilmesi gerekti\u011fi sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kurul, konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kapsam\u0131n\u0131 daraltacak \u015fekilde sadece s\u00fcrekli yerle\u015fime indirgenemeyece\u011fini, bireyin ya\u015fam alan\u0131 olarak belirledi\u011fi bir yerin de bu korumadan yararlanaca\u011f\u0131n\u0131 nitelendirmi\u015ftir.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 15. Ceza Dairesi\u2019nin 10.06.2013 tarihli, 2013\/4365 E., 2013\/10808 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, tehdit ile konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131na te\u015febb\u00fcs su\u00e7lar\u0131n\u0131n birlikte de\u011ferlendirildi\u011fi bir olay incelenmi\u015ftir. San\u0131\u011f\u0131n, ma\u011fdura \u201cBuras\u0131 bizden sorulur\u201d diyerek tehditte bulunmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan konuta zorla girmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lk derece mahkemesi, tehdidin ba\u011f\u0131ms\u0131z bir su\u00e7 olarak de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fi, ancak konuta y\u00f6nelik eylemin hen\u00fcz tam olarak ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015f olmas\u0131 nedeniyle konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131na te\u015febb\u00fcs su\u00e7u olu\u015ftu\u011fu kanaatiyle h\u00fck\u00fcm kurmu\u015ftur. Yarg\u0131tay, tehdidin konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 ihlalinin unsuru olarak de\u011ferlendirilemeyece\u011fini nitelendirmi\u015f; her iki fiilin ayr\u0131 su\u00e7lar kapsam\u0131nda ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fine h\u00fckmetmi\u015ftir.<\/p>\n
III. Ki\u015fiyi H\u00fcrriyetinden Yoksun K\u0131lma ile Konut Dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 Su\u00e7lar\u0131n\u0131n \u0130li\u015fkisi<\/p>\n
Konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 ihlali ile ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7lar\u0131, ayr\u0131 d\u00fczenlemeler i\u00e7erir. Ancak baz\u0131 durumlarda, ayn\u0131 eylem her iki hakk\u0131 birden ihlal edebilir. Failin r\u0131zaya ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde konuta girmesi ya da ma\u011fduru i\u00e7eride tutmas\u0131, hem konut \u00fczerindeki tasarruf yetkisini ortadan kald\u0131rabilir hem de ma\u011fdurun hareket serbestisini s\u0131n\u0131rlayabilir. Ayn\u0131 fiilin iki ayr\u0131 su\u00e7a yol a\u00e7\u0131p a\u00e7mad\u0131\u011f\u0131, failin kast\u0131 ve eylemin ma\u011fdur \u00fczerindeki sonu\u00e7lar\u0131 esas al\u0131narak de\u011ferlendirilir.<\/p>\n
Failin, cebir veya tehdit kullanarak konuta girmesi ya da ma\u011fduru i\u00e7eride tutmas\u0131, hem konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hem de ki\u015finin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ihlal eden bir m\u00fcdahale niteli\u011fi ta\u015f\u0131yabilir. Kap\u0131n\u0131n i\u00e7eriden kilitlenmesi, kilidin de\u011fi\u015ftirilmesi ya da ma\u011fdurun fiziksel g\u00fc\u00e7le d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n engellenmesini yaln\u0131zca ya\u015fam alan\u0131na y\u00f6nelik bir m\u00fcdahale olarak de\u011ferlendirmek yeterli olmayabilir. Nitekim say\u0131lan hususlar ki\u015finin kendi bedeni \u00fczerindeki serbestli\u011fini de ortadan kald\u0131r\u0131r. Yarg\u0131tay, bu gibi durumlarda sadece mek\u00e2na y\u00f6nelik tasarruf hakk\u0131n\u0131n de\u011fil, ki\u015finin konuta girme ya da oradan ayr\u0131lma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn de ihlal edildi\u011fini belirtmektedir. Hangi su\u00e7un olu\u015ftu\u011fu, failin amac\u0131 ve eylemin ma\u011fdur \u00fczerindeki etkisi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n
Yarg\u0131 kararlar\u0131nda, cebir, tehdit veya hile i\u00e7eren eylemlerde, konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ihlali ile ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7lar\u0131n\u0131n birlikte de\u011ferlendirilebilece\u011fi kabul edilmektedir. Failin, ma\u011fdurun ya\u015fam alan\u0131na y\u00f6nelik m\u00fcdahalesi ayn\u0131 zamanda onun fiziksel hareket serbestisini de ortadan kald\u0131r\u0131yorsa, her iki su\u00e7 bak\u0131m\u0131ndan sorumluluk do\u011fabilir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, m\u00fcdahale yaln\u0131zca konuta girme ya da konutta kalma iradesine y\u00f6nelmi\u015fse; yani eylem ma\u011fdurun fiziksel serbestisini do\u011frudan etkilemiyor, sadece konut \u00fczerindeki tasarruf hakk\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131yorsa, fiil T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 116. maddesi kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilir. Failin cebir veya tehditle hareket etmesi, konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 su\u00e7u bak\u0131m\u0131ndan daha a\u011f\u0131r bir yapt\u0131r\u0131m\u0131 gerektirir. Ayn\u0131 zamanda bu m\u00fcdahale, ma\u011fdurun konuttan \u00e7\u0131kma ya da oraya eri\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ortadan kald\u0131r\u0131yorsa, ki\u015finin h\u00fcrriyetinin de ihlal edildi\u011fi kabul edilebilir.<\/p>\n
Eylemin hangi su\u00e7 kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilece\u011fi, ihlalin sonu\u00e7lar\u0131na ve bu sonu\u00e7lar\u0131n birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak do\u011fup do\u011fmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re belirlenir. Failin fiili, hem konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hem de \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hakk\u0131n\u0131 ayn\u0131 anda ortadan kald\u0131r\u0131yorsa, her iki su\u00e7un da olu\u015ftu\u011fu kabul edilir. Ancak su\u00e7lardan biri, di\u011ferinin ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 h\u00e2line gelmi\u015fse, uygulamada yaln\u0131zca daha a\u011f\u0131r yapt\u0131r\u0131m\u0131 i\u00e7eren su\u00e7 \u00fczerinden h\u00fck\u00fcm kurulmaktad\u0131r.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 8. Ceza Dairesi\u2019nin 30.10.2023 tarihli, 2020\/17327 E., 2023\/8134 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, bir evin kap\u0131 kilidinin de\u011fi\u015ftirilmesi ve ma\u011fdurun d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n engellenmesi durumunda konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 ile ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7lar\u0131n\u0131n birlikte i\u015flenip i\u015flenmedi\u011fi hususu nitelendirilmi\u015ftir. \u015e\u00f6yle ki san\u0131\u011f\u0131n, ma\u011fdurun hareket \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc k\u0131s\u0131tlayacak \u015fekilde kap\u0131ya zincir takt\u0131\u011f\u0131 ve tehditte bulundu\u011fu olayda, mahkeme san\u0131\u011fa ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7undan hapis cezas\u0131, tehdit su\u00e7undan ise adli para cezas\u0131 vermi\u015ftir. Yarg\u0131tay, bu fiillerin ayr\u0131 su\u00e7lar olu\u015fturdu\u011fu kanaatiyle karar\u0131 onam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 8. Ceza Dairesi\u2019nin 29.06.2010 tarihli, 2010\/110 E., 2010\/161 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, failin bir konutun kap\u0131s\u0131n\u0131 cebir kullanarak a\u00e7t\u0131\u011f\u0131, gece saatlerinde i\u00e7eri girdi\u011fi ve ma\u011fdurun konutu terk etmesini engelledi\u011fi bir olay incelenmi\u015ftir. Mahkemece, fiillerin mala zarar verme, konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ihlal ve ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7lar\u0131n\u0131 birlikte do\u011furdu\u011fu de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Daire, olayda her bir fiilin ba\u011f\u0131ms\u0131z su\u00e7 olarak de\u011ferlendirilebilece\u011fini; ancak baz\u0131 eylemlerin di\u011fer su\u00e7lar\u0131n ayr\u0131lmaz par\u00e7as\u0131 h\u00e2line geldi\u011fi durumlarda ayr\u0131 bir h\u00fck\u00fcm kurulamayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir. Kap\u0131 kilidinin k\u0131r\u0131lmas\u0131 \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fen mala zarar verme, ki\u015finin h\u00fcrriyetini s\u0131n\u0131rlayan eylemin bir unsuru olarak kabul edilmi\u015f; bu nedenle bu fiil bak\u0131m\u0131ndan ayr\u0131ca ceza verilmemi\u015ftir. Mala zarar verme su\u00e7una ili\u015fkin ma\u011fdurun \u015fik\u00e2yetten vazge\u00e7mesi \u00fczerine bu y\u00f6n bak\u0131m\u0131ndan dava d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, di\u011fer iki su\u00e7tan ise mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fc kurulmu\u015ftur.<\/p>\n
IV. Sonu\u00e7<\/p>\n
T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 116. maddesi, bireyin ya\u015fam alan\u0131 \u00fczerindeki tasarruf hakk\u0131na y\u00f6nelik temel g\u00fcvencelerden biridir. Bu koruma, fiziki s\u0131n\u0131r\u0131n \u00f6tesinde, konuta ili\u015fkin r\u0131zan\u0131n ihlaline dayan\u0131r. Fiilen girilmemi\u015f olsa dahi, ma\u011fdurun iradesi hilaf\u0131na yap\u0131lan m\u00fcdahaleler konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 ihlali kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilebilir. Ceza sorumlulu\u011fu i\u00e7in cebir veya tehdidin varl\u0131\u011f\u0131 \u015fart de\u011fildir; r\u0131zaya ayk\u0131r\u0131 bir m\u00fcdahale yeterlidir.<\/p>\n
Kanaatimizce, konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131, \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011fini koruman\u0131n \u00f6tesinde bireyin kendine ait bir alanda \u00f6zg\u00fcrce ya\u015fama imk\u00e2n\u0131n\u0131 da g\u00fcvence alt\u0131na almaktad\u0131r. Zira insan, ancak s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 kendisinin belirledi\u011fi bir mek\u00e2nda tam anlam\u0131yla \u00f6zg\u00fcr hissedebilir. Bu s\u0131n\u0131rlara y\u00f6nelik her t\u00fcrl\u00fc m\u00fcdahale mahremiyetten \u00f6te bireysel \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn de zedelenmesine yol a\u00e7maktad\u0131r. Konut \u00fczerindeki h\u00e2kimiyetin kayb\u0131, ki\u015finin toplum i\u00e7indeki g\u00fcven duygusunu ve yerini do\u011frudan etkiler. Bu nedenle konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131na yap\u0131lan her m\u00fcdahale bireyin ya\u015fam tarz\u0131na ve ki\u015fisel alan\u0131n\u0131 belirleme hakk\u0131na da temas eder. Yukar\u0131da de\u011findi\u011fimiz birtak\u0131m eylemler, hem konut hakk\u0131n\u0131 hem de bireyin \u00f6zg\u00fcr hareket etme hakk\u0131n\u0131 ayn\u0131 anda ortadan kald\u0131rabilecek niteliktedir. Ezc\u00fcmle, konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ihlaline ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerde eylemin i\u015fleni\u015f bi\u00e7imi ile fiilin bireyin konut hakk\u0131 \u00fczerindeki etkisi de esas al\u0131nmal\u0131d\u0131r.\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
I. Genel Olarak Konut, ki\u015finin kendini g\u00fcvende hissetti\u011fi, d\u0131\u015f d\u00fcnyadan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebildi\u011fi bir aland\u0131r. Bu alan, bireyin hayat\u0131n\u0131 d\u00fczenledi\u011fi, kendine ait s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 belirledi\u011fi bir mek\u00e2nd\u0131r. Konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131n \u00f6tesinde insan onurunun bir yans\u0131mas\u0131 ile ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bir kimsenin konutuna izinsiz girilmesi yahut r\u0131zas\u0131 hilaf\u0131na orada bulunulmas\u0131, ilk bak\u0131\u015fta sadece mek\u00e2nsal bir m\u00fcdahale gibi g\u00f6r\u00fcnse de bundan \u00e7ok daha \u00f6te bir meseledir. Zira ki\u015fi, ya\u015fam alan\u0131n\u0131n yaln\u0131zca kendisine ait oldu\u011funa inan\u0131r ve bu alan \u00fczerinde mutlak bir kontrol hakk\u0131na sahip oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Hukukun bu kontrol\u00fc ihlale kar\u015f\u0131 koruma sa\u011flamas\u0131 da bundand\u0131r. Konut kavram\u0131, bireyin fiilen ikamet etti\u011fi evle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Bireyin tasarrufu alt\u0131nda bulunan ve onun iradesine tabi herhangi bir ta\u015f\u0131nmaz, ister bir yazl\u0131k ister hen\u00fcz yerle\u015filmemi\u015f bir daire olsun, konut stat\u00fcs\u00fcnde de\u011ferlendirilmeye elveri\u015flidir. Bu noktada, mek\u00e2n\u0131n kullan\u0131m s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ya da i\u00e7inde ya\u015fan\u0131p ya\u015fanmad\u0131\u011f\u0131 de\u011fil; bireyin o mek\u00e2n \u00fczerinde h\u00e2kim bir irade ortaya koyup koymad\u0131\u011f\u0131 belirleyicidir. Hukuken koruma alt\u0131na al\u0131nan da i\u015fte bu iradedir. Zira bir kimsenin konutuna izinsiz olarak girmek yahut r\u0131zas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda orada bulunman\u0131n fiziksel bir s\u0131n\u0131r\u0131 ihlal etmekten ibaret oldu\u011funu s\u00f6ylemek yerinde de\u011fildir. Bu t\u00fcr bir eylem, bireyin \u00f6zel alan\u0131 \u00fczerindeki h\u00e2kimiyetine y\u00f6nelmi\u015f do\u011frudan bir sald\u0131r\u0131 niteli\u011fi ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Dahas\u0131, bu m\u00fcdahale, bireyin kendisine ait olan …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-107323","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n