T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130<\/p>\n
ANAYASA MAHKEMES\u0130<\/p>\n
GENEL KURUL<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
S.A. BA\u015eVURUSU<\/p>\n
(Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2023\/104438)<\/p>\n
Karar Tarihi: 23\/1\/2025<\/p>\n
R.G. Tarih ve Say\u0131: 2\/6\/2025 – 32918<\/p>\n
GENEL KURUL<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
:<\/p>\n
Kadir \u00d6ZKAYA<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
:<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
:<\/p>\n
Basri BA\u011eCI<\/p>\n
\u00dcyeler<\/p>\n
:<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
Recai AKYEL<\/p>\n
Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ<\/p>\n
Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU<\/p>\n
Selahaddin MENTE\u015e<\/p>\n
\u0130rfan F\u0130DAN<\/p>\n
Kenan YA\u015eAR<\/p>\n
Muhterem \u0130NCE<\/p>\n
Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n
Metin KIRATLI<\/p>\n
Raport\u00f6r<\/p>\n
:<\/p>\n
Yusuf Enes KAYA<\/p>\n
Ba\u015fvurucu<\/p>\n
:<\/p>\n
Vekilleri<\/p>\n
:<\/p>\n
Av. \u0130lker KAPUSUZO\u011eLU<\/p>\n
Av. Gizem RAMAZANO\u011eLU<\/p>\n
I. BA\u015eVURUNUN KONUSU<\/p>\n
1. Ba\u015fvuru, ba\u015fvurucunun yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kamama adli kontrol tedbirine uymamas\u0131 \u00fczerine tutuklanmas\u0131 ve tutuklulu\u011fun g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi taleplerinin incelenmemesi nedenleriyle ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n
II. BA\u015eVURU S\u00dcREC\u0130<\/p>\n
2. Ba\u015fvuru 8\/12\/2023 tarihinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Komisyon, ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
3. Ba\u015fvuru belgelerinin bir \u00f6rne\u011fi bilgi i\u00e7in Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na (Bakanl\u0131k) g\u00f6nderilmi\u015ftir. Bakanl\u0131k, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc bildirmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, Bakanl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 beyanda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
4. \u0130kinci B\u00f6l\u00fcm ba\u015fvurunun Genel Kurul taraf\u0131ndan incelenmesine karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
III. OLAY VE OLGULAR<\/p>\n
5. Ba\u015fvuru formu ve ekleri ile Ulusal Yarg\u0131 A\u011f\u0131 Bili\u015fim Sistemi (UYAP) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla eri\u015filen bilgi ve belgelere g\u00f6re ilgili olaylar \u00f6zetle \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
6. Hakk\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen ceza yarg\u0131lamas\u0131 sonucunda 22\/11\/2017 tarihinde ba\u015fvurucunun ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne yard\u0131m etme su\u00e7undan 4 y\u0131l 2 ay hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
7. \u0130stinaf kanun yoluna ba\u015fvurulmas\u0131 \u00fczerine Bursa B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesi davan\u0131n yeniden g\u00f6r\u00fclmesine karar vermi\u015f ve yapt\u0131\u011f\u0131 yarg\u0131lama sonucunda ba\u015fvurucunun ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne yard\u0131m etme su\u00e7undan 1 y\u0131l 13 ay hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na 22\/11\/2018 tarihinde kesin olarak karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
8. Mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fcn\u00fcn kesinle\u015fmesinden sonra 17\/10\/2019 tarihli ve 7188 say\u0131l\u0131 Kanun’un 29. maddesi ile de\u011fi\u015fik 4\/12\/2004 tarihli ve 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 286. maddesinin (3) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 gere\u011fi, madde metninde belirtilen su\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan b\u00f6lge adliye mahkemesi ceza daireleri kararlar\u0131n\u0131n temyiz edilebilmesi m\u00fcmk\u00fcn h\u00e2le gelmi\u015ftir. Ba\u015fvurucunun da bu kapsamda temyiz kanun yoluna ba\u015fvurmas\u0131 \u00fczerine Bursa 2. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi 31\/10\/2019 tarihinde mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fcn\u00fcn infaz\u0131n\u0131n durdurulmas\u0131na, ba\u015fvurucu hakk\u0131nda yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131\u015f yasa\u011f\u0131 \u015feklinde adli kontrol tedbiri uygulanmas\u0131na karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
9. Bursa Denetimli Serbestlik M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc 14\/11\/2019 tarihinde ba\u015fvurucuya \u00fclke s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmama adli kontrol y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ihlal h\u00e2linde mahkemece tutuklama karar\u0131 verilebilece\u011fi hususlar\u0131nda ihtaren tebli\u011fde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
10. Ba\u015fvurucu 12\/10\/2022 tarihinde Bursa 2. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesine adli kontrol tedbirinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 istemiyle bir dilek\u00e7e sunmu\u015ftur. Ba\u015fvurucu, dilek\u00e7esinde adli kontrol tedbirinin 3 y\u0131l i\u00e7in ge\u00e7erli olaca\u011f\u0131n\u0131, zorunlu h\u00e2llerde gerek\u00e7esi g\u00f6sterilmek suretiyle bu s\u00fcrenin uzat\u0131labilece\u011fini, \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k s\u00fcrenin dolmak \u00fczere oldu\u011funu, karar\u0131n uzat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in herhangi bir \u00f6zel sebep bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu nedenle adli kontrol tedbirinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirtmi\u015ftir.<\/p>\n
11. Ba\u015fvurucu, hakk\u0131nda uygulanan adli kontrol tedbirinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 23\/11\/2022 tarihli dilek\u00e7esi ile bir kez daha talep etmi\u015ftir.<\/p>\n
12. Bursa 2. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi 30\/11\/2022 tarihli karar\u0131yla ba\u015fvurucunun adli kontrol tedbirinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 talebini reddetmi\u015ftir. Karar\u0131n gerek\u00e7esi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“Dosyan\u0131n yap\u0131lan incelemesinde; mahkememizin 22\/11\/2017 tarih,2016\/49 Esas,2017\/309 Karar say\u0131l\u0131 ilam\u0131 ile san\u0131k hakk\u0131nda \u2026 ilam\u0131n22\/11\/2018 tarihinde kesinle\u015fti\u011fi ve infaza verildi\u011fi, ancak\u2026 7188 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu ve Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanunun 29\/3 ve 31.maddesi ile d\u00fczenlenen Ge\u00e7ici Madde 5\/1-f bendi gere\u011fince s\u00f6z konusu \u0130stinaf \u0130lam\u0131na kar\u015f\u0131 temyiz yasa yoluna ba\u015fvurma hakk\u0131 getirildi\u011finden san\u0131\u011f\u0131n talebi \u00fczerine infaz edilen ilam\u0131n mahkememizin31\/10\/2019tarihli ek karar\u0131yla durdurularak Bursa B\u00f6lge Adliyesi Mahkemesi 2. Ceza Dairesine g\u00f6nderildi\u011fi dosyan\u0131n halen \u0130stinaf a\u015famas\u0131nda oldu\u011fu ve kesinle\u015fmedi\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi’nin, Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi’nin 5. maddesinin 3. f\u0131kras\u0131nda tutukluluk i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen mak\u00fbl s\u00fcre, ki\u015finin yakaland\u0131\u011f\u0131 veya tutukland\u0131\u011f\u0131 tarihten ilk derece mahkemesi taraf\u0131ndan mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fc verildi\u011fi tarih aras\u0131ndaki s\u00fcre oldu\u011fu ve temyiz a\u015famas\u0131ndaki s\u00fcrenin buna dahil olmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki kararlar\u0131 (16\/1\/2007, 27561\/02 Solmaz\/T\u00fcrkiye, 27.06.1968, 2122\/64 Wemhoff- Almanya) ile Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu’nun 12\/4\/2011 tarihli E.2011\/51 ve K.2011\/42say\u0131l\u0131 ilam\u0131nda da CMK’n\u0131n 102. maddesinde belirtilen tutukluluk s\u00fcrelerinin hesab\u0131nda, yerel mahkeme taraf\u0131ndan h\u00fck\u00fcm verilinceye kadar ge\u00e7en s\u00fcrenin dikkate al\u0131nmas\u0131, h\u00fck\u00fcmden sonraki s\u00fcrenin hesaba kat\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki kararlar\u0131 ve Yarg\u0131tay 10. Ceza Dairesi’nin 30\/6\/2016 tarihli ve E.2016\/2193, K.2016\/2078 say\u0131l\u0131 ilam\u0131 ile Yarg\u0131tay 12. Ceza Dairesi’nin 21\/10\/2016 tarih ve E.2016\/7328, K.2016\/12072 say\u0131l\u0131 ilamlar\u0131 ve 8\/7\/2021 tarihli 7331 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 17. maddesi ile de\u011fi\u015fik 5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 110\/A maddesi birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde \u0130stinaf ve Yarg\u0131tay a\u015famas\u0131nda ge\u00e7en s\u00fcrelerin 5271 say\u0131l\u0131 CMK 110\/A maddesindeki s\u00fcreden say\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmakla, san\u0131\u011f\u0131n yurt d\u0131\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f yasa\u011f\u0131 adli kontrol tedbirinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik talebinin reddine dair a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde h\u00fck\u00fcm verilmi\u015ftir.”<\/p>\n
13. Ba\u015fvurucu 5\/1\/2023 tarihinde yine adli kontrol\u00fcn kald\u0131r\u0131lmas\u0131 talebinde bulunmu\u015f, Bursa 2. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi 10\/1\/2023 tarihinde benzer gerek\u00e7eyle talebin reddine karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
14. Ba\u015fvurucu 17\/1\/2023 tarihli dilek\u00e7esiyle bu karara itiraz etmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, adli kontrol\u00fcn \u00fc\u00e7 y\u0131l s\u00fcreyle ge\u00e7erli olabilece\u011fini, bu s\u00fcrenin doldu\u011funu ileri s\u00fcrm\u00fc\u015f, bu husus g\u00f6zetilerek adli kontrol karar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 talep etmi\u015ftir.<\/p>\n
15. Bursa 3. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi itiraza konu kararda isabetsizlik bulunmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle 26\/4\/2023 tarihinde itiraz\u0131n reddine karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
16. Ba\u015fvurucu 2\/6\/2023 tarihinde Edirne’de kolluk g\u00fc\u00e7lerince durdurulmu\u015f, hakk\u0131nda yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmama adli kontrol karar\u0131 bulundu\u011funun tespiti \u00fczerine adli kontrol h\u00fck\u00fcmlerini ihlal etti\u011fi gerek\u00e7esiyle yakalanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
17. Bursa 2. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi, Ses ve G\u00f6r\u00fcnt\u00fc Bili\u015fim Sistemi ( SEGB\u0130S) vas\u0131tas\u0131yla ba\u015fvurucunun sorgusunu yapm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvurucu, sorgusunda \u201cBen 2022 y\u0131l\u0131nda yurt d\u0131\u015f\u0131 yasa\u011f\u0131m\u0131 bilmeme ra\u011fmen \u00fclkeye d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fcm. 7 y\u0131ldan beri Fransa’da ya\u015f\u0131yorum, orada kendi ad\u0131ma bir \u015firket vard\u0131r. Bu yurt d\u0131\u015f\u0131 yasa\u011f\u0131 sebebiyle \u015firketimle ilgilenemedim. Ekonomik olarak zor duruma girdim. Bu \u015firketim Fransa’da para cezalar\u0131 ald\u0131. Bunlar\u0131 belirterek Mahkemeye defaatle adli kontrol\u00fcm\u00fcn kald\u0131r\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde talepte bulundum ancak bu taleplerim reddedildi. Bu y\u00fczden yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmak istedim, amac\u0131m ka\u00e7mak de\u011fildi. Hakk\u0131mda yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kamamak \u015feklindeki adli kontrol tedbiri oldu\u011fundan haberdard\u0131m. Avukat\u0131m gelirsem tutuklanaca\u011f\u0131m\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti, ona ra\u011fmen geldim.\u201d \u015feklinde beyanda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
18. Bursa 2. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi 2\/6\/2023 tarihinde ba\u015fvurucunun tutuklanmas\u0131na karar vermi\u015ftir.Tutuklama karar\u0131n\u0131n gerek\u00e7esinin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“San\u0131k Semih Ayd\u0131n hakk\u0131nda Mahkememiz \u2026karar\u0131 ile \u00f6rg\u00fcte bilerek isteyerek yard\u0131m etme su\u00e7undan mahkumiyet karar\u0131 verildi\u011fi, Bursa B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin \u2026 ilam\u0131yla i\u015fbu karar\u0131n d\u00fczeltilerek onand\u0131\u011f\u0131, san\u0131\u011f\u0131n 2\/6\/2023 tarihinde saat 2:30 s\u0131ralar\u0131nda yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmak \u00fczereyken yakaland\u0131\u011f\u0131, yakaland\u0131\u011f\u0131 yerin s\u0131n\u0131ra yak\u0131n b\u00f6lge olmas\u0131, san\u0131\u011f\u0131n yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmama \u015feklindeki adli kontrol h\u00fck\u00fcmlerini ihlal etti\u011fi belirtilmi\u015f olmas\u0131, san\u0131\u011f\u0131n hakk\u0131nda yurt d\u0131\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f yasa\u011f\u0131 oldu\u011funu, bu adli kontrol\u00fc ihlal etti\u011fi takdirde tutuklanabilece\u011fini bildi\u011fi, bu h\u00e2liyle san\u0131\u011f\u0131n 5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 112. maddesi uyar\u0131nca yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kamamak \u015feklindeki adli kontrol h\u00fck\u00fcmlerini ihlal etti\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f olup, san\u0131\u011f\u0131n ka\u00e7ma \u015f\u00fcphesi dikkate al\u0131narak 5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 112. ve devam\u0131 maddeleri gere\u011fince tutuklanmas\u0131na \u2026 [karar verildi].”<\/p>\n
19. Ba\u015fvurucu5\/6\/2023 tarihinde tutuklama karar\u0131na itiraz etmi\u015ftir.<\/p>\n
20. Bursa 3. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi 16\/6\/2023 tarihinde itiraz\u0131n reddine karar vermi\u015ftir. Karar\u0131n gerek\u00e7esinin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“Su\u00e7 niteli\u011fi, mevcut delil durumu, isnat edilen su\u00e7un CMK’nun 100. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda say\u0131lan su\u00e7lardan olmas\u0131, kuvvetli su\u00e7 \u015f\u00fcphesinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren somut delillerin mevcut bulunmas\u0131, ka\u00e7ma ve delilleri karartma \u015f\u00fcphesi mevcudiyeti g\u00f6zetilerek, tutuklama tedbirinin \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc oldu\u011fu kanaatine var\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan adli kontrol uygulamas\u0131n\u0131n yetersiz kalaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, Bursa 2. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesinin \u2026 2\/6\/2023 tarihli ara karar\u0131nda belirtilen gerek\u00e7eler yerinde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden, itiraz\u0131n reddine\u2026 [karar verildi].”<\/p>\n
21. Ba\u015fvurucu, m\u00fcdafii arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla 5\/7\/2023 tarihinde temyizden feragat etti\u011fine dair Yarg\u0131taya dilek\u00e7e sunmu\u015ftur.<\/p>\n
22. Ba\u015fvurucu 14\/9\/2023 tarihinde Bursa 2. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesine hitaben yazd\u0131\u011f\u0131 dilek\u00e7eyle tahliye talebinde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
23. Ba\u015fvurucunun e\u015fi de 13\/10\/2023 tarihinde Yarg\u0131taya g\u00f6nderilmek \u00fczere Bursa 2. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesine hitaben yazd\u0131\u011f\u0131 dilek\u00e7ede ba\u015fvurucunun ald\u0131\u011f\u0131 ceza g\u00f6z\u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda infaz s\u00fcresinin doldu\u011funu, dosyan\u0131n acilen incelenmesini, tutukluluk s\u00fcresinin dolmas\u0131 nedeniyle tahliyesine karar verilmesini talep etmi\u015ftir.<\/p>\n
24. Ba\u015fvurucu 23\/10\/2023 tarihinde Bursa 2. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesine hitaben yazd\u0131\u011f\u0131 dilek\u00e7eyle bir kez daha tahliye talebinde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
25. Ba\u015fvurucu 31\/10\/2023 tarihinde Yarg\u0131taya hitaben yazd\u0131\u011f\u0131 dilek\u00e7edetemyizden feragat nedeni ile h\u00fckm\u00fcn kesinle\u015ftirilmesini, cezas\u0131n\u0131 tutuklulukta infaz etti\u011finden hakk\u0131nda tahliye karar\u0131 verilmesini talep etmi\u015ftir.<\/p>\n
26. Ba\u015fvurucu m\u00fcdafii 17\/11\/2023 tarihinde Yarg\u0131taya g\u00f6nderilmek \u00fczere B\u00f6lge Adliye Mahkemesine hitaben yazd\u0131\u011f\u0131 dilek\u00e7ede ba\u015fvurucunun ald\u0131\u011f\u0131 cezan\u0131n onanmas\u0131 h\u00e2linde dahi denetimli serbestlik ve ko\u015fullu sal\u0131verilme h\u00fck\u00fcmleri uyguland\u0131\u011f\u0131nda ceza infaz kurumunda kalaca\u011f\u0131 s\u00fcrenin doldu\u011funu belirtmi\u015f, bu nedenle ba\u015fvurucunun tutukluk h\u00e2linin de\u011ferlendirilmesini ve bu hususta bir karar verilmesini talep etmi\u015ftir.<\/p>\n
27. Ba\u015fvurucu m\u00fcdafii 29\/11\/2023 tarihinde Bursa 2. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesine hitaben yazd\u0131\u011f\u0131 dilek\u00e7ede bir kez daha ba\u015fvurucu hakk\u0131nda tahliye karar\u0131 verilmesi talebinde bulunmu\u015ftur. Dilek\u00e7ede tutuklama karar\u0131n\u0131n mahk\u00fbmiyete ili\u015fkin olmay\u0131p adli kontrol karar\u0131n\u0131n ihlali gerek\u00e7esi ile verildi\u011fini, bu nedenle tutukluluk karar\u0131n\u0131n g\u00f6zden ge\u00e7irilmesinin gerekli oldu\u011funu, tutuklu kal\u0131nan s\u00fcre cezan\u0131n infaz\u0131 i\u00e7in ceza infaz kurumunda ge\u00e7ecek s\u00fcreyi a\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan ka\u00e7ma \u015f\u00fcphesinin kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
28. Ba\u015fvurucu, tahliye talepleriyle ilgili bir karar verilmedi\u011fini belirterek 8\/12\/2023 tarihinde bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
29. Yarg\u0131tay 3. Ceza Dairesi 6\/12\/2023 tarihinde ba\u015fvurucunun feragat dilek\u00e7esi vermesi nedeniyle temyizden vazge\u00e7me iradesini ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul ederek dosyan\u0131n incelenmeksizin mahkemesine g\u00f6nderilmek \u00fczere Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na iadesine karar vermi\u015ftir. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi temyizden feragat nedeniyle 9\/5\/2024 tarihinde mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fcne ili\u015fkin kesinle\u015fme \u015ferhi d\u00fczenlemi\u015ftir. Kesinle\u015fme \u015ferhinde feragat dilek\u00e7esinin verildi\u011fi 5\/7\/2023 tarihi kesinle\u015fme tarihi olarak g\u00f6sterilmi\u015ftir.<\/p>\n
30. Ba\u015fvurucu 5\/6\/2024 tarihinde denetimli serbestlik tedbirinden yararlanarak tahliye edilmi\u015ftir.<\/p>\n
IV. \u0130LG\u0130L\u0130 HUKUK<\/p>\n
31. 5271 say\u0131l\u0131 Kanun’un “Tazminat istemi” kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 141. maddesinin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
” (1) Su\u00e7 soru\u015fturmas\u0131 veya kovu\u015fturmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda;<\/p>\n
a) Kanunlarda belirtilen ko\u015fullar d\u0131\u015f\u0131nda yakalanan, tutuklanan veya tutuklulu\u011funun devam\u0131na karar verilen,<\/p>\n
…<\/p>\n
k) Yakalama, adli kontrol veya tutuklama i\u015flemine kar\u015f\u0131 Kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ba\u015fvuru imk\u00e2nlar\u0131ndan yararland\u0131r\u0131lmayan,<\/p>\n
…<\/p>\n
Ki\u015filer, madd\u00ee ve manev\u00ee her t\u00fcrl\u00fc zararlar\u0131n\u0131, Devletten isteyebilirler.” <\/p>\n
V. \u0130NCELEME VE GEREK\u00c7E <\/p>\n
32. Anayasa Mahkemesinin 23\/1\/2025 tarihinde yapm\u0131\u015f oldu\u011fu toplant\u0131da ba\u015fvuru incelenip gere\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:<\/p>\n
A. Adli Kontrol Tedbirine Uymama Nedeniyle Tutuklaman\u0131n Hukuki Olmad\u0131\u011f\u0131na \u0130li\u015fkin \u0130ddia<\/p>\n
1. Ba\u015fvurucunun \u0130ddialar\u0131 ve Bakanl\u0131k G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc<\/p>\n
33. Ba\u015fvurucu, hakk\u0131nda verilen hapis cezas\u0131n\u0131n temyiz incelemesi devam ederken tutuklanmas\u0131na karar verildikten sonra tutukluluk s\u00fcresinin cezan\u0131n infaz s\u00fcresini a\u015faca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle temyiz ba\u015fvurusundan feragat etmesine ra\u011fmen dosyan\u0131n onanarak iade edilmedi\u011fini, cezas\u0131n\u0131n infaz\u0131 i\u00e7in gereken s\u00fcre dolmas\u0131na ra\u011fmen adli kontrol karar\u0131na uymad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle alt\u0131 ayd\u0131r tutuklu oldu\u011funu belirterek ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
34. Bakanl\u0131k tutuklaman\u0131n hukuki olmamas\u0131 nedeniyle ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n ihlal edilip edilmedi\u011fi konusunda yap\u0131lacak incelemede Anayasa ve mevzuat h\u00fck\u00fcmleri do\u011frultusunda somut olay\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc ko\u015fullar\u0131n\u0131n g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini belirtmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 beyan\u0131nda ba\u015fvuru dilek\u00e7esindeki iddialar\u0131n\u0131 yinelemi\u015ftir.<\/p>\n
2. De\u011ferlendirme<\/p>\n
35. Anayasa Mahkemesi tutuklamaya konu davan\u0131n kesinle\u015fmi\u015f olmas\u0131 h\u00e2linde ba\u015fvurucular\u0131n tutuklaman\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu iddialar\u0131na y\u00f6nelik olarak \u00f6ncelikle 5271 say\u0131l\u0131 Kanun’un 141. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) bendi kapsam\u0131nda tazminat davas\u0131 a\u00e7abileceklerini belirterek an\u0131lan iddialar\u0131 ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmemesi nedeniyle kabul edilemez bulmu\u015ftur (Re\u015fat Ertan, B. No: 2013\/5700, 15\/4\/2015, \u00a7 26; \u00d6mer K\u00f6se, B. No: 2014\/12036, 16\/11\/2016, \u00a7 34; Eyy\u00fcp G\u00fcne\u015f [GK], B. No: 2017\/28308, 21\/10\/2021, \u00a7 88; Murat A\u011f\u0131rel ve di\u011ferleri [GK], B. No: 2020\/11655, 7\/4\/2022, \u00a7\u00a7 23-26). Somut olayda ba\u015fvuruya konu tutuklama, adli kontrol tedbirine uyulmamas\u0131 gerek\u00e7e g\u00f6sterilerek 5271 say\u0131l\u0131 Kanun’un 112. maddesi kapsam\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. Bu tutuklama su\u00e7 isnad\u0131na ba\u011fl\u0131 bir tutma de\u011fil bir mahkeme karar\u0131n\u0131n gere\u011fi olarak tutma niteli\u011findedir. 5271 say\u0131l\u0131 Kanun’un 100. ve devam\u0131 maddelerinde d\u00fczenlenen su\u00e7 isnad\u0131na ba\u011fl\u0131 tutuklamadan niteli\u011fi itibar\u0131yla farkl\u0131olsa da 5271 say\u0131l\u0131 Kanun’da bu tutma h\u00e2li yine de “tutuklama” kelimesiyle ifade edilmi\u015ftir. 5271 say\u0131l\u0131 Kanun’da, “tutuklama” kelimesinin sadece su\u00e7 isnad\u0131na ba\u011fl\u0131 tutuklama i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin bir h\u00fck\u00fcm bulunmamaktad\u0131r. Bu nedenlebir su\u00e7 soru\u015fturmas\u0131 veya kovu\u015fturmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda verilen bu tutuklaman\u0131n 5271Kanun’un 141. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) bendi kapsam\u0131nda tazminat talebine konu edilebilece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Somut ba\u015fvuruda 5\/7\/2023 tarihinde kesinle\u015fmi\u015f bir mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fc bulundu\u011fundan ba\u015fvurucunun mezk\u00fbr iddialar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden 5271 say\u0131l\u0131 Kanun’un 141. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) bendinde d\u00fczenlenen tazminat yolunu t\u00fckettikten sonra bireysel ba\u015fvuru yapabilece\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
36. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle ba\u015fvurunun ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN bu sonuca farkl\u0131 gerek\u00e7eyle kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
B. Tahliye ve Tutuklulu\u011fun G\u00f6zden Ge\u00e7irilmesi Taleplerinin \u0130ncelenmedi\u011fine \u0130li\u015fkin \u0130ddia<\/p>\n
1. Ba\u015fvurucunun \u0130ddialar\u0131<\/p>\n
37. Ba\u015fvurucu; hakk\u0131nda verilen tutuklama karar\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 itiraz\u0131n reddedilmesinden sonra tutuklulu\u011funun g\u00f6zden ge\u00e7irilmedi\u011fini, tahliye taleplerinin alt\u0131 ayd\u0131r incelenmedi\u011fini ve bu talepleriyle ilgili bir karar verilmedi\u011fini belirterek ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
2. De\u011ferlendirme<\/p>\n
38. Anayasa’n\u0131n 19. maddesinde her ne sebeple olursa olsun h\u00fcrriyeti k\u0131s\u0131tlanan ki\u015finin durumu hakk\u0131nda k\u0131sa s\u00fcrede karar verilmesini ve bu k\u0131s\u0131tlaman\u0131n kanuna ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 h\u00e2linde hemen serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla yetkili bir yarg\u0131 merciine ba\u015fvurma hakk\u0131na sahip oldu\u011fu d\u00fczenlenmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla tahliye taleplerinin incelenmemesi Anayasa’n\u0131n 19. maddesinin sekizinci f\u0131kras\u0131 ba\u011flam\u0131ndaki g\u00fcvenceyle ilgilidir.<\/p>\n
39. Somut olayda ba\u015fvurucu, dosyan\u0131n Yarg\u0131tayda bulundu\u011fu s\u0131rada yapt\u0131\u011f\u0131 tahliye taleplerinin de\u011ferlendirilmedi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
40. Anayasa Mahkemesi s\u00f6z konusu \u015fik\u00e2yeti inceledi\u011finde -ba\u015fvurucunun tutukluluk durumu devam ediyorsa- giderim olarak e\u011fer ba\u015fvurucunun itiraz\u0131 hen\u00fcz de\u011ferlendirilmemi\u015f ise yarg\u0131 merciince itiraz\u0131n veya tahliye talebinin de\u011ferlendirilmesine ve tazminata h\u00fckmedebilecektir. Ancak ba\u015fvurucunun \u015fik\u00e2yetine konu itiraz ya da tahliye talebi de\u011ferlendirilmi\u015f, ba\u015fvurucu tahliye edilmi\u015f ya da ba\u015fvurucu hakk\u0131nda mahk\u00fbmiyet karar\u0131 verilmi\u015f ise Anayasa Mahkemesi giderim olarak ancak tazminata h\u00fckmedebilecektir (benzer y\u00f6ndeki de\u011ferlendirmeler i\u00e7in bkz. Salih S\u00f6nmez, B. No: 2016\/25431, 28\/11\/2018, \u00a7\u00a7 164-177). Somut olayda ba\u015fvurucu hakk\u0131nda mahkumiyet karar\u0131 verilmi\u015f ve bu karar kesinle\u015fmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla Anayasa Mahkemesi inceleme sonunda ihlal sonucuna varmas\u0131 h\u00e2linde giderim olarak sadece tazminata h\u00fckmedebilecektir.Bu tespite ba\u011fl\u0131 olarak ba\u015fvurucuya tazminat \u00f6denmesini sa\u011flayabilecek bir ba\u015fvuru yolunun mevcut olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n incelenmesi gerekmektedir.<\/p>\n
41. 5271 say\u0131l\u0131 Kanun’un 141. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (k) bendi yakalanan veya tutuklanan ki\u015filere, yakalama ve tutuklama i\u015flemine kar\u015f\u0131 kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ba\u015fvuru imk\u00e2nlar\u0131ndan yararland\u0131r\u0131lmamalar\u0131 durumunda maddi ve manevi her t\u00fcrl\u00fc zararlar\u0131n\u0131n tazminini isteyebilmelerine imk\u00e2n sa\u011flamaktad\u0131r. Bu madde kapsam\u0131nda a\u00e7\u0131lacak dava sonucuna g\u00f6re g\u00f6revli mahkemece ba\u015fvurucu lehine tazminata da h\u00fckmedilebilecektir. Buna g\u00f6re 5271 say\u0131l\u0131 Kanun’un 141. maddesinde belirtilen dava yolu t\u00fcketilmeden yap\u0131lan bireysel ba\u015fvurunun incelenmesi bireysel ba\u015fvurunun ikincillik niteli\u011fi ile ba\u011fda\u015fmamaktad\u0131r (benzer y\u00f6nde bkz. Ali Efendi Peksak (2) (B. No: 2017\/37727, 12\/9\/2019, \u00a7\u00a7 55-67).<\/p>\n
42. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle ba\u015fvurunun bu k\u0131sm\u0131n\u0131n ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN bu sonuca farkl\u0131 gerek\u00e7eyle kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
VI. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle;<\/p>\n
A.1. Adli kontrol tedbirine uymama nedeniyle tutuklaman\u0131n hukuki olmamas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmemi\u015f olmas\u0131 nedeniyle KABUL ED\u0130LEMEZOLDU\u011eUNA,<\/p>\n
2. Tahliye ve tutuklulu\u011fun g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi taleplerinin incelenmemesi nedeniyle ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmemi\u015f olmas\u0131 nedeniyle KABUL ED\u0130LEMEZOLDU\u011eUNA,<\/p>\n
B. Yarg\u0131lama giderlerinin ba\u015fvurucu \u00fczerinde BIRAKILMASINA,<\/p>\n
C. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE 23\/1\/2025 tarihinde OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verildi.<\/p>\n
FARKLI GEREK\u00c7E<\/p>\n
A. TUTUKLAMANIN HUKUK\u0130L\u0130\u011e\u0130NE \u0130L\u0130\u015eK\u0130N KISIM<\/p>\n
1. Ba\u015fvurucu yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131\u015f yasa\u011f\u0131 \u015feklindeki adli kontrol tedbirine uymad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tutuklanm\u0131\u015ft\u0131r. Somut ba\u015fvurudaki tutma h\u00e2linin Anayasa\u2019n\u0131n 19. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131ndaki bir mahkeme karar\u0131n\u0131n gere\u011fi olarak tutma oldu\u011fu de\u011ferlendirilmi\u015ftir (benzer y\u00f6nde bkz. AYM Mustafa G\u00f6kta\u015f, B.No:2021\/44260, 14\/12\/2023, \u00a7 38).<\/p>\n
2. Tutma nedeniyle olu\u015fan bu m\u00fcdahalenin Anayasa’n\u0131n 13. maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen kanun taraf\u0131ndan \u00f6ng\u00f6r\u00fclme, Anayasa\u2019n\u0131n ilgili maddelerinde belirtilen hakl\u0131 sebeplerden bir veya daha fazlas\u0131na dayanma \u015fartlar\u0131na uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi gerekir.<\/p>\n
3. Kanunilik kriteri kapsam\u0131nda tutuklaman\u0131n kanuni bir dayana\u011f\u0131n\u0131n olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan 5271 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 112. maddesi bir dayanak sunmaktad\u0131r. Ancak bu yeterli de\u011fildir. Bir mahkeme karar\u0131n\u0131n gere\u011fi olarak tutma halindekanunilik kriteri ba\u011flam\u0131ndaba\u015fvurucunun tutuklanmas\u0131na dayanak olan mahkeme karar\u0131n\u0131n kanuna uygun olarak verilip verilmedi\u011finin de incelenmesi gerekir. Zira uyulmad\u0131\u011f\u0131 iddia edilen mahkeme karar\u0131n\u0131n kanuna ayk\u0131r\u0131 olmas\u0131 durumunda ya da ki\u015finin uymas\u0131 gereken bir mahkeme karar\u0131n\u0131n olmamas\u0131 durumunda buna ba\u011fl\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015fen tutma da hukuka ayk\u0131r\u0131 h\u00e2le gelecektir (bkz. AYM Mustafa Karaca [GK], B. No: 2020\/15967, 20\/5\/2021, \u00a7 47).<\/p>\n
4. 5271 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019a 8\/7\/2021 tarihli ve 7331 Kanun\u2019un 17. maddesiyle eklenen 110\/A maddesine g\u00f6re a\u011f\u0131r ceza mahkemesinin g\u00f6revine giren i\u015flerde, adli kontrol s\u00fcresi en \u00e7ok \u00fc\u00e7 y\u0131ld\u0131r. Bu s\u00fcre, zorunlu h\u00e2llerde, gerek\u00e7esi g\u00f6sterilerek uzat\u0131labilir. Uzatma s\u00fcresi toplam \u00fc\u00e7 y\u0131l\u0131, T\u00fcrk Ceza Kanununun \u0130kinci Kitap D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc, Be\u015finci, Alt\u0131nc\u0131 ve Yedinci B\u00f6l\u00fcm\u00fcnde tan\u0131mlanan su\u00e7lar ile Ter\u00f6rle M\u00fccadele Kanunu kapsam\u0131na giren su\u00e7larda ise d\u00f6rt y\u0131l\u0131 ge\u00e7emeyecektir.<\/p>\n
5. Somut olayda ba\u015fvurucunun adli kontrol\u00fcn kald\u0131r\u0131lmas\u0131 talepleri, Mahkemece A\u0130HM\u2019in ve Yarg\u0131tay\u2019\u0131n su\u00e7 isnad\u0131na ba\u011fl\u0131 tutuklamada ge\u00e7en s\u00fcrenin ki\u015finin yakaland\u0131\u011f\u0131 veya tutukland\u0131\u011f\u0131 tarih ile ilk derece mahkemesi taraf\u0131ndan mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fc verildi\u011fi tarih aras\u0131ndaki s\u00fcre oldu\u011fu ve temyiz a\u015famas\u0131ndaki s\u00fcrenin buna dahil olmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki kararlar\u0131na at\u0131f yap\u0131lmak suretiyle, \u0130stinaf ve Yarg\u0131tay a\u015famas\u0131nda ge\u00e7en s\u00fcrelerin 5271 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 110\/A maddesindeki s\u00fcreden say\u0131lmayaca\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle reddedilmi\u015ftir.<\/p>\n
6. Ancak adli kontrolle ilgili bu azami s\u00fcreler belirlenirken 5271 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019da soru\u015fturma ve kovu\u015fturma a\u015famalar\u0131 aras\u0131nda bir ayr\u0131m yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 gibi h\u00fck\u00fcm \u00f6ncesi ve h\u00fck\u00fcm sonras\u0131 \u015feklinde bir ayr\u0131m da yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Mahkeme karar\u0131nda at\u0131f yap\u0131lan Yarg\u0131tay kararlar\u0131 ve A\u0130HM kararlar\u0131 su\u00e7 isnad\u0131na ba\u011fl\u0131 tutuklama ile ilgilidir. Mahkumiyete ba\u011fl\u0131 tutma ile su\u00e7 isnad\u0131na ba\u011fl\u0131 tutman\u0131n nitelik fark\u0131ndan kaynaklanan bu tespitin \u00f6zg\u00fcrl\u00fckten yoksun b\u0131rakma niteli\u011finde dahi olmayan yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131\u015f yasa\u011f\u0131 \u015feklindeki adli kontrol tedbiri i\u00e7in de ge\u00e7erli oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu nedenle h\u00fck\u00fcm verildikten sonra adli kontrol tedbirinde ge\u00e7en s\u00fcrenin de hesaba kat\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Somut olayda h\u00fck\u00fcm verildikten sonra dosya kanun yoluna g\u00f6nderilirken 31\/10\/2019 tarihinde ba\u015fvurucu hakk\u0131nda yurt d\u0131\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f yasa\u011f\u0131 adli kontrol tedbirine karar verilmi\u015ftir. A\u011f\u0131r ceza mahkemesinin g\u00f6revine giren i\u015fle ilgili oldu\u011fu i\u00e7in \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k azami s\u00fcre 31\/10\/2022 tarihinde dolmu\u015ftur. 110\/A maddesinde \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k s\u00fcrenin zorunlu h\u00e2llerde, gerek\u00e7esi g\u00f6sterilerek uzat\u0131labilece\u011fi belirtilmi\u015f ise de somut olayda ba\u015fvurucu hakk\u0131ndaki adli kontrol tedbirinin uzat\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin bir karar bulunmamaktad\u0131r. Bu durumda ba\u015fvurucu esas\u0131nda kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen azami s\u00fcresi a\u015f\u0131lm\u0131\u015f bir adli kontrol tedbirine uymad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tutuklanm\u0131\u015ft\u0131r. Azami s\u00fcresi dolmu\u015f olan bir adli kontrol tedbirine uyulmamas\u0131 nedeniyle tutuklama karar\u0131 verilmesinin kanuni bir temeli bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
7. Somut olayda ba\u015fvurucu adli kontrol tedbirine uymama nedeniyle 2\/6\/2023 tarihinden itibaren tutukludur. Adli kontrol tedbirine uymama nedeniyle tutuklamay\u0131 d\u00fczenleyen 5271 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 112. maddesinde tutukluluk s\u00fcresine bir s\u0131n\u0131r getirilmemi\u015f ve herhangi bir orant\u0131l\u0131l\u0131k de\u011ferlendirmesi de \u00f6ng\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir. Adli kontrole uyulmamas\u0131 halinde uygulanan tutuklaman\u0131n, bir ki\u015finin kendisine isnat edilen su\u00e7tan su\u00e7lu bulunmas\u0131 halinde yataca\u011f\u0131 s\u00fcreden daha uzun bir s\u00fcre tutuklu kalmas\u0131 gibi bir duruma yol a\u00e7abilece\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
8. Somut olayda tutuklama tedbirine kovu\u015fturma sonucunda verilen mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fcn\u00fcn yerine getirilmesinin sa\u011flanmas\u0131 amac\u0131yla ba\u015fvuruldu\u011fu iddia edilebilirse de ba\u015fvurucu defaatle verdi\u011fi dilek\u00e7elerle tutukluluk s\u00fcresinin hakk\u0131nda verilen hapis cezas\u0131 kesinle\u015fmi\u015f olsa idi ceza infaz kurumunda fiilen infaz edece\u011fi s\u00fcreyi a\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmi\u015ftir. Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda da ba\u015fvurucunun tutukluluk halinin devam ettirilmesine ili\u015fkin yorum ve uygulaman\u0131n kanunilik g\u00fcvencesini kar\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
B. TAHL\u0130YE TALEPLER\u0130N\u0130N \u0130NCELENMED\u0130\u011e\u0130 \u0130DD\u0130ASINA \u0130L\u0130\u015eK\u0130N KISIM<\/p>\n
9. Anayasa\u2019n\u0131n 19. maddesinin sekizinci f\u0131kras\u0131 devleti, -temyiz de d\u00e2hil olmak \u00fczere- kanun yolu a\u015famalar\u0131nda (mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fc kesinle\u015finceye kadar) bir tutuklunun tutuklulu\u011fa ili\u015fkin t\u00fcm korumalardan yararlanabilece\u011fini \u00f6ng\u00f6ren mekanizmalar kurmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc tutmam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak b\u00f6yle bir sistemin kurulmas\u0131 durumunda, tutuklular\u0131n ilk derece a\u015famas\u0131nda yararland\u0131\u011f\u0131 g\u00fcvencelerden -mahiyetine uygun d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fcde- bu a\u015famada da yararlanmalar\u0131 gerekir.<\/p>\n
10. 5271 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 104. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda ise tutuklanan bir ki\u015finin, kanun yolu s\u00fcre\u00e7leri de dahil olmak \u00fczere, soru\u015fturma veya kovu\u015fturma evrelerinin herhangi bir a\u015famas\u0131nda serbest b\u0131rak\u0131lma talebinde bulunabilece\u011fi ifade edilmi\u015ftir. Yine 5271 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 104. maddesinin (3) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda dosyan\u0131n b\u00f6lge adliye mahkemesine veya Yarg\u0131tay\u2019a gelmesi halinde sal\u0131verilme istemi hakk\u0131ndaki karar\u0131n, b\u00f6lge adliye mahkemesi veya Yarg\u0131tay\u2019\u0131n ilgili dairesi veya Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulunca dosya \u00fczerinde yap\u0131lacak incelemeden sonra verilece\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bu h\u00fck\u00fcm, istinaf veya temyiz kanun yolu a\u015famas\u0131na gelen dosyalarda tahliye taleplerinin b\u00f6lge adliye mahkemesi veya Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan de\u011ferlendirilece\u011fini kural olarak d\u00fczenlemektedir. Bu maddede b\u00f6lge adliye mahkemelerinin, Yarg\u0131tay ceza dairelerinin ve Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulunun, sal\u0131verilme talepleri hakk\u0131nda, dosya \u00fczerinde yapacaklar\u0131 incelemeden sonra karar verece\u011fi d\u00fczenlenmekle birlikte, bu h\u00fck\u00fcm sadece i\u015fin esas\u0131n\u0131n incelenmesinden sonra sal\u0131verilme talebi hakk\u0131nda karar verilebilece\u011fi \u015feklinde anla\u015f\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Zira i\u015fin esas\u0131n\u0131n incelenmesi ile tutukluluk halinin incelenmesi birbirinden farkl\u0131 olup h\u00fck\u00fcmde ge\u00e7en “dosya \u00fczerinde yap\u0131lacak inceleme sonras\u0131nda” ibaresinin, tahliye talebi hakk\u0131nda dosya \u00fczerinden yap\u0131lacak inceleme \u015feklinde anla\u015f\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Dolay\u0131s\u0131yla mevzuatta tahliye talepleri ile ilgili olarak mahk\u00fbmiyet \u00f6ncesi ve mahk\u00fbmiyet sonras\u0131 d\u00f6nemler aras\u0131nda bir ayr\u0131m yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, mahk\u00fbmiyet karar\u0131 sonras\u0131 d\u00f6nemlerde kovu\u015fturma evresine dahil oldu\u011fu i\u00e7in tahliye talebinin incelenmesi gerekti\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Somut olayda da ba\u015fvurucu tahliye taleplerini kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
11. Ba\u015fvurucu 2\/6\/2023 tarihinde tutukland\u0131ktan ve bu karara itiraz\u0131n\u0131n reddedilmesinden sonra defaatle tutuklulu\u011funun g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi ve tahliye talebinde bulunmu\u015f ise de mahkumiyet h\u00fckm\u00fcn\u00fcn kesinle\u015fti\u011fi tarihe kadar ba\u015fvurucunun tahliye talepleri hakk\u0131nda ne a\u011f\u0131r ceza mahkemesi, ne b\u00f6lge adliye mahkemesi ne de Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan herhangi bir karar verilmi\u015ftir. Sonu\u00e7 olarak ba\u015fvurucunun tahliye talepleri hakk\u0131nda inceleme yap\u0131lmamas\u0131 Anayasa\u2019n\u0131n 19. maddesinin sekizinci f\u0131kras\u0131nda g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan hakk\u0131 i\u015flevsiz hale getirmi\u015ftir.<\/p>\n
12. Bununla birlikte incelenen ba\u015fvuruya konu mahkumiyet karar\u0131 5.7.2023 tarihinde kesinle\u015fmi\u015ftir. 5271 say\u0131l\u0131 CMK\u2019n\u0131n 141. maddesinin ilk f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) ve (k) bentleri uyar\u0131nca davan\u0131n kesinle\u015fmesi durumunda tutuklaman\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ve tahliye taleplerinin incelenmedi\u011fi iddialar\u0131yla tazminat davas\u0131 a\u00e7\u0131labilece\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir. Ba\u015fvuruya konu tutuklama da Anayasa\u2019n\u0131n 19\/2. maddesinde belirtilen \u201cmahkeme karar\u0131na ba\u011fl\u0131 tutma\u201d hallerine girdi\u011finden an\u0131lan tazminat yolunun bu ba\u015fvuru konusu tutuklama i\u00e7in de ge\u00e7erli oldu\u011fu kabul edilmelidir. Bu durumda an\u0131lan tazminat yolu t\u00fcketilmeden bireysel ba\u015fvuruda bulunulamayaca\u011f\u0131 i\u00e7in, ba\u015fvurunun, ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki karara, yukar\u0131da a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m gerek\u00e7elerle birlikte i\u015ftirak etmekteyim.<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi’nin 23\/1\/2025 tarihli ve 2023\/104438 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130 ANAYASA MAHKEMES\u0130 GENEL KURUL KARAR S.A. BA\u015eVURUSU (Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2023\/104438) Karar Tarihi: 23\/1\/2025 R.G. Tarih ve Say\u0131: 2\/6\/2025 – 32918 GENEL KURUL KARAR Ba\u015fkan : Kadir \u00d6ZKAYA Ba\u015fkanvekili : Hasan Tahsin G\u00d6KCAN Ba\u015fkanvekili : Basri BA\u011eCI \u00dcyeler : Engin YILDIRIM Recai AKYEL Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU Selahaddin MENTE\u015e \u0130rfan F\u0130DAN Kenan YA\u015eAR Muhterem \u0130NCE Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L \u00d6mer \u00c7INAR Metin KIRATLI Raport\u00f6r : Yusuf Enes KAYA Ba\u015fvurucu : Vekilleri : Av. \u0130lker KAPUSUZO\u011eLU Av. Gizem RAMAZANO\u011eLU I. BA\u015eVURUNUN KONUSU 1. Ba\u015fvuru, ba\u015fvurucunun yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kamama adli kontrol tedbirine uymamas\u0131 \u00fczerine tutuklanmas\u0131 ve tutuklulu\u011fun g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi taleplerinin incelenmemesi nedenleriyle ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir. II. BA\u015eVURU S\u00dcREC\u0130 2. Ba\u015fvuru 8\/12\/2023 tarihinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Komisyon, ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar vermi\u015ftir. 3. Ba\u015fvuru belgelerinin bir \u00f6rne\u011fi bilgi i\u00e7in Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na (Bakanl\u0131k) g\u00f6nderilmi\u015ftir. Bakanl\u0131k, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc bildirmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, Bakanl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 beyanda bulunmu\u015ftur. 4. \u0130kinci B\u00f6l\u00fcm ba\u015fvurunun Genel Kurul taraf\u0131ndan incelenmesine karar vermi\u015ftir. III. OLAY VE OLGULAR 5. Ba\u015fvuru formu ve ekleri ile Ulusal Yarg\u0131 A\u011f\u0131 Bili\u015fim Sistemi (UYAP) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla eri\u015filen bilgi ve belgelere g\u00f6re ilgili olaylar \u00f6zetle \u015f\u00f6yledir: 6. Hakk\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen ceza yarg\u0131lamas\u0131 sonucunda 22\/11\/2017 tarihinde ba\u015fvurucunun ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne yard\u0131m etme su\u00e7undan 4 y\u0131l 2 …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-104016","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n