{"version":"1.0","provider_name":"Av. Deniz Can K\u0131z\u0131l","provider_url":"https:\/\/denizcankizil.tr\/de","author_name":"Hukuki Haber.net","author_url":"https:\/\/denizcankizil.tr\/de\/author\/hukukihabernet\/","title":"Hukuk ve Matematik: Normdan Karara Uzanan Rasyonel Yolculuk","type":"rich","width":600,"height":338,"html":"<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"OfiDonakHF\"><a href=\"https:\/\/denizcankizil.tr\/de\/hukukihaber\/hukuk-ve-matematik-normdan-karara-uzanan-rasyonel-yolculuk\/\">Hukuk ve Matematik: Normdan Karara Uzanan Rasyonel Yolculuk<\/a><\/blockquote><iframe sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" src=\"https:\/\/denizcankizil.tr\/de\/hukukihaber\/hukuk-ve-matematik-normdan-karara-uzanan-rasyonel-yolculuk\/embed\/#?secret=OfiDonakHF\" width=\"600\" height=\"338\" title=\"&#8222;Hukuk ve Matematik: Normdan Karara Uzanan Rasyonel Yolculuk&#8220; &#8211; Av. Deniz Can K\u0131z\u0131l\" data-secret=\"OfiDonakHF\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\" class=\"wp-embedded-content\"><\/iframe><script>\n\/*! This file is auto-generated *\/\n!function(d,l){\"use strict\";l.querySelector&&d.addEventListener&&\"undefined\"!=typeof URL&&(d.wp=d.wp||{},d.wp.receiveEmbedMessage||(d.wp.receiveEmbedMessage=function(e){var t=e.data;if((t||t.secret||t.message||t.value)&&!\/[^a-zA-Z0-9]\/.test(t.secret)){for(var s,r,n,a=l.querySelectorAll('iframe[data-secret=\"'+t.secret+'\"]'),o=l.querySelectorAll('blockquote[data-secret=\"'+t.secret+'\"]'),c=new RegExp(\"^https?:$\",\"i\"),i=0;i<o.length;i++)o[i].style.display=\"none\";for(i=0;i<a.length;i++)s=a[i],e.source===s.contentWindow&&(s.removeAttribute(\"style\"),\"height\"===t.message?(1e3<(r=parseInt(t.value,10))?r=1e3:~~r<200&&(r=200),s.height=r):\"link\"===t.message&&(r=new URL(s.getAttribute(\"src\")),n=new URL(t.value),c.test(n.protocol))&&n.host===r.host&&l.activeElement===s&&(d.top.location.href=t.value))}},d.addEventListener(\"message\",d.wp.receiveEmbedMessage,!1),l.addEventListener(\"DOMContentLoaded\",function(){for(var e,t,s=l.querySelectorAll(\"iframe.wp-embedded-content\"),r=0;r<s.length;r++)(t=(e=s[r]).getAttribute(\"data-secret\"))||(t=Math.random().toString(36).substring(2,12),e.src+=\"#?secret=\"+t,e.setAttribute(\"data-secret\",t)),e.contentWindow.postMessage({message:\"ready\",secret:t},\"*\")},!1)))}(window,document);\n\/\/# sourceURL=https:\/\/denizcankizil.tr\/wp-includes\/js\/wp-embed.min.js\n<\/script>","description":"Hukuk denince \u00e7o\u011fumuzun akl\u0131na ilk gelen \u015fey adalet olur; adaletin bi\u00e7imi ise kurallard\u0131r. Oysa hukuk yaln\u0131zca de\u011ferler \u00fczerine de\u011fil, ayn\u0131 zamanda yap\u0131sal d\u00fc\u015f\u00fcnce, sistematik analiz ve mant\u0131ksal \u00e7\u0131kar\u0131mlar \u00fczerine de in\u015fa edilmi\u015f bir disiplindir. Bu y\u00f6n\u00fcyle hukuk, y\u00fczeyde normatif; fakat derinlikte rasyoneldir. Peki bu rasyonellik neye yaslan\u0131r? Sadece kanun metinlerine mi, yoksa zihinsel bir sistemati\u011fe mi? Bir hukuk\u00e7unun karar verirken yapt\u0131\u011f\u0131 \u015fey ger\u00e7ekten sadece yorum mudur, yoksa bir t\u00fcr soyut i\u015flem midir? \u0130\u015fte tam bu noktada matematik devreye giriyor. Evet, hukuk ve matematik ilk bak\u0131\u015fta uzak iki alan gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr: biri soyut adaletin pe\u015finde, di\u011feri somut say\u0131larla me\u015fgul. Ancak daha yak\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, bu iki disiplinin kesi\u015fti\u011fi zemin olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc her ikisi de mant\u0131ksal tutarl\u0131l\u0131k, yap\u0131 ve sistem gerektirir. Yarg\u0131laman\u0131n kendisi bile bir bak\u0131ma soyut-matematiksel bir modeldir: Norm, olay ve karar aras\u0131nda bir denklem kurulur. Hatta bu denklem kimi zaman o kadar karma\u015f\u0131k olur ki, onu \u00e7\u00f6zmek yaln\u0131zca bilgiyle de\u011fil, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir muhakeme yetene\u011fiyle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u015e\u00f6yle soral\u0131m: Bir h\u00e2kim, somut bir uyu\u015fmazl\u0131kla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda nas\u0131l bir yol izler? \u00d6nce vakalar\u0131 analiz eder, sonra normlar\u0131 tespit eder, ard\u0131ndan bu ikisi aras\u0131nda ba\u011flant\u0131 kurar. Bu, bildi\u011fimiz anlamda bir muhakemedir. Ama asl\u0131nda \u00e7ok daha fazlas\u0131\u2026 Bu, ayn\u0131 zamanda bir soyutlama, genelleme, istisna belirleme ve &hellip;"}