\u0130tiraz Konusu Kural<\/p>\n
\u0130tiraz konusu kuralda; amirleri, \u00fcstleri, ayn\u0131 r\u00fctbedeki veya \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131 hakk\u0131nda ve onlar\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 ortamlarda i\u015flem, eylem ve ki\u015filikleri hakk\u0131nda k\u00f6t\u00fcleyici veya konu\u015ftu\u011fu ki\u015filerde k\u00f6t\u00fc intiba b\u0131rakacak tarzda olumsuz s\u00f6zler s\u00f6yleyen kolluk personelinin k\u0131nama cezas\u0131yla cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
Ba\u015fvuru Gerek\u00e7esi<\/p>\n
Ba\u015fvuru karar\u0131nda \u00f6zetle; itiraz konusu kuralda kolluk personeline k\u0131nama cezas\u0131 verilmesine dayanak olan olumsuz s\u00f6zlerin belirsiz oldu\u011fu, s\u00f6z konusu olumsuz s\u00f6zler nedeniyle kolluk personelinin k\u0131nama cezas\u0131yla cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n zorunlu bir toplumsal ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131, bu durumun ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz bir s\u0131n\u0131rlama getirdi\u011fi belirtilerek kural\u0131n Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
Mahkemenin De\u011ferlendirmesi<\/p>\n
1. Bentte Yer Alan \u201c\u2026i\u015flem, eylem\u2026\u201d \u0130baresinin \u0130ncelenmesi<\/p>\n
Anayasa Mahkemesi E.2021\/22, K.2022\/6 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda 7068 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 8. maddesinin (4) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (5) numaral\u0131 alt bendinde yer alan ve g\u00f6rev i\u00e7inde amir ya da \u00fcstlerinin eylem veya i\u015flemlerini olumsuz y\u00f6nde ele\u015ftirici nitelikte s\u00f6z s\u00f6yleme ya da yaz\u0131 yazma fiilinin disiplin su\u00e7u olarak d\u00fczenlenmesini \u00f6ng\u00f6ren ibareyi incelemi\u015f ve s\u00f6z konusu ibareyle ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne getirilen s\u0131n\u0131rlaman\u0131n demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine uygun olmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle ibareyi iptal etmi\u015ftir.<\/p>\n
\u0130tiraz konusu kural bak\u0131m\u0131ndan da an\u0131lan kararda belirtilen gerek\u00e7elerden ayr\u0131lmay\u0131 gerektirir bir durum bulunmamaktad\u0131r. Bu itibarla kural\u0131n amirleri, \u00fcstleri, ayn\u0131 r\u00fctbedeki veya \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131 hakk\u0131nda ve onlar\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 ortamlarda onlar\u0131n i\u015flem ve eylemleri hakk\u0131nda s\u00f6ylenen olumsuz s\u00f6zlerin otoriteyi zedeleyen, kurumun hiyerar\u015fik d\u00fczenine veya i\u015fleyi\u015fine zarar veren bir unsur ta\u015f\u0131y\u0131p ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n her t\u00fcrl\u00fc olumsuz s\u00f6z\u00fcn cezaland\u0131r\u0131labilmesine imk\u00e2n tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan kuralla ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne getirilen s\u0131n\u0131rlaman\u0131n demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine uygun olmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Anayasa Mahkemesi a\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle kural\u0131n Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funa ve iptaline karar vermi\u015ftir. <\/p>\n
2. Bendin Kalan K\u0131sm\u0131n\u0131n \u0130ncelenmesi<\/p>\n
Disiplin ve hiyerar\u015fik d\u00fczenin \u00f6n planda oldu\u011fu kolluk kuvvetlerinde kurumun d\u00fczeninin, dolay\u0131s\u0131yla hizmetin i\u015fleyi\u015finin bozulmas\u0131na sebebiyet verebilecek nitelikte olumsuz y\u00f6nde g\u00f6r\u00fc\u015f ya da kanaat belirtilmesi hususunda baz\u0131 s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n ve yasaklar\u0131n getirilmesi, toplumun asayi\u015f ve g\u00fcvenli\u011finde herhangi bir zafiyete neden olunmamas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan gereklilik ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Ancak bu husus hiyerar\u015fik amir ve \u00fcstlerin hi\u00e7bir \u015fekilde ele\u015ftirilemeyece\u011fi anlam\u0131na gelmemektedir.<\/p>\n
\u00d6te yandan kolluk personelinin amirleri, \u00fcstleri, ayn\u0131 r\u00fctbedeki veya \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 ortamda onlar\u0131n i\u015f ve i\u015flemleriyle ilgisi olmayan, ki\u015fisel \u00f6zelliklerini hedef alan k\u00f6t\u00fcleyici ya da k\u00f6t\u00fc izlenim b\u0131rakacak nitelikte olumsuz s\u00f6zler s\u00f6ylemesi ele\u015ftiri s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fan bir durumu ifade etmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla kurum d\u00fczeninin, bu suretle kamu d\u00fczeninin korunmas\u0131 ve sa\u011flanmas\u0131 bi\u00e7imindeki me\u015fru ama\u00e7 do\u011frultusunda an\u0131lan ki\u015filerin ki\u015filikleri hakk\u0131nda k\u00f6t\u00fcleyici veya konu\u015ftu\u011fu ki\u015filerde k\u00f6t\u00fc intiba b\u0131rakacak nitelikte olumsuz s\u00f6zler s\u00f6yleyen kolluk personelinin disiplin cezas\u0131yla cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 yoluyla ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne getirilen s\u0131n\u0131rlaman\u0131n demokratik toplumda zorunlu bir toplumsal ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirilmektedir.<\/p>\n
Kural\u0131n kolluk personeli aras\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fma bar\u0131\u015f\u0131n\u0131n ve hiyerar\u015fik d\u00fczenin sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve d\u00fczenli bir \u015fekilde i\u015fleyi\u015finin bozulmas\u0131na yol a\u00e7abilecek nitelikte tutum ve davran\u0131\u015flarda bulunulmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyici etkiye sahip oldu\u011fu g\u00f6zetildi\u011finde kuralla ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne getirilen s\u0131n\u0131rlaman\u0131n kamu d\u00fczeninin korunmas\u0131 ve sa\u011flanmas\u0131 amac\u0131na ula\u015fma bak\u0131m\u0131ndan elveri\u015fli ve gerekli olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenemez.<\/p>\n
Kolluk personelinin amirleri veya \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131 hakk\u0131nda olumsuz y\u00f6nde olmakla birlikte objektif olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00fcst ya da amirin otoritesi \u00fczerinde veya \u00e7al\u0131\u015fma bar\u0131\u015f\u0131na menfi herhangi bir etkisi olmayan s\u00f6zlerinin kural kapsam\u0131nda olmad\u0131\u011f\u0131, kald\u0131 ki sarf edilen s\u00f6zlerin an\u0131lan ki\u015filerin ki\u015fisel \u00f6zelliklerini hedef alan k\u00f6t\u00fcleyici ya da k\u00f6t\u00fc izlenim b\u0131rakacak ve ele\u015ftiri s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015facak nitelikte olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n da yarg\u0131 denetimine tabi oldu\u011fu birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde dava konusu kuralda d\u00fczenlenen fiilin k\u0131nama cezas\u0131yla cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n yapt\u0131r\u0131m ile korunmak istenen hukuki de\u011fer ve elde edilmek istenen kamusal yarar kar\u015f\u0131s\u0131nda bireye makul olmayan, orant\u0131s\u0131z bir k\u00fclfet y\u00fcklemedi\u011fi sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Anayasa Mahkemesi a\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle kural\u0131n Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na ve iptal talebinin reddine karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
—<\/p>\n
ANAYASA MAHKEMES\u0130 KARARI<\/p>\n
Esas Say\u0131s\u0131 : 2024\/124<\/p>\n
Karar Say\u0131s\u0131 : 2025\/39<\/p>\n
Karar Tarihi : 11\/2\/2025<\/p>\n
R.G.Tarih-Say\u0131 : 27\/5\/2025-32912<\/p>\n
\u0130T\u0130RAZ YOLUNA BA\u015eVURAN: Denizli 2. \u0130dare Mahkemesi<\/p>\n
\u0130T\u0130RAZIN KONUSU: 31\/1\/2018 tarihli ve 7068 say\u0131l\u0131 Genel Kolluk Disiplin H\u00fck\u00fcmleri Hakk\u0131nda Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun\u2019un 8. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (g) bendinin Anayasa\u2019n\u0131n 2., 5., 13., 25. ve 26. maddelerine ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclerek iptaline verilmesi talebidir.<\/p>\n
OLAY: Davac\u0131n\u0131n uyarma cezas\u0131yla cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin i\u015flemin iptali talebiyle a\u00e7\u0131lan davada itiraz konusu kural\u0131n Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu kan\u0131s\u0131na varan Mahkeme, iptali i\u00e7in ba\u015fvurmu\u015ftur.<\/p>\n
I. \u0130PTAL\u0130 \u0130STENEN KANUN H\u00dcKM\u00dc<\/p>\n
Kanun\u2019un 8. maddesinin itiraz konusu kural\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131 (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u201c(2) K\u0131nama cezas\u0131n\u0131 gerektiren fiiller \u015funlard\u0131r:<\/p>\n
a) G\u00f6rev s\u0131ras\u0131nda (\u2026), mevzuat veya talimatlarla yasaklanan davran\u0131\u015flarda bulunmak.<\/p>\n
b) Mevzuatta belirlenmi\u015f usul ve kurallara riayet etmeden s\u00f6zl\u00fc, yaz\u0131l\u0131 veya elektronik olarak m\u00fcracaat veya \u015fik\u00e2yette bulunmak.<\/p>\n
c) N\u00f6beti teslimden sonra g\u00f6rev yerine \u00f6z\u00fcrs\u00fcz olarak ge\u00e7 d\u00f6nmek.<\/p>\n
\u00e7) Bildirimleri s\u00fcresi i\u00e7erisinde yerine ula\u015ft\u0131rmamak.<\/p>\n
d) Mevzuat veya talimatlarla ta\u015f\u0131nmas\u0131na veya bulundurulmas\u0131na izin verilmi\u015f olanlar d\u0131\u015f\u0131nda, mesle\u011fin ciddiyeti ile ba\u011fda\u015fmayacak bi\u00e7imde y\u00fcz\u00fck, bilezik, kolye, madalyon, rozet ve benzeri \u015feyleri takmak.<\/p>\n
e) G\u00f6rev s\u0131ras\u0131nda veya d\u0131\u015f\u0131nda kendisi ile ayn\u0131 r\u00fctbede \u00e7al\u0131\u015fanlara veya mesai arkada\u015flar\u0131na kar\u015f\u0131 sayg\u0131s\u0131z davranmak.<\/p>\n
f) Mevzuat ve talimatlarla kendisine tevdi edilmi\u015f g\u00f6revlerin gerektirdi\u011fi sorumlulu\u011fu \u00fcstlenmekten imtina etti\u011fini g\u00f6sterecek tav\u0131r ve davran\u0131\u015flarda bulunmak.<\/p>\n
g) Amirleri, \u00fcstleri, ayn\u0131 r\u00fctbedeki veya \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131 hakk\u0131nda ve onlar\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 ortamlarda, onlar\u0131n i\u015flem, eylem ve ki\u015filikleri hakk\u0131nda k\u00f6t\u00fcleyici veya konu\u015ftu\u011fu ki\u015filerde k\u00f6t\u00fc intiba b\u0131rakacak tarzda olumsuz s\u00f6zler s\u00f6ylemek.<\/p>\n
\u011f) Zati demirba\u015f tabanca veya ge\u00e7ici olarak verilen demirba\u015f tabancan\u0131n \u00fczerinde orijinalli\u011fini bozacak boya, kaplama, grav\u00fcr veya ciddiyetle ba\u011fda\u015fmayacak \u015fekil, desen, resim ve karakter gibi de\u011fi\u015fiklikler yapmak.<\/p>\n
h) Mevzuata veya mesleki team\u00fcllere ayk\u0131r\u0131 hitaplarda bulunmak.<\/p>\n
\u0131) Bu f\u0131krada disiplinsizlik olarak saptanan eylem, i\u015flem, tutum ve davran\u0131\u015flar d\u0131\u015f\u0131nda herhangi bir bi\u00e7imde g\u00f6revin takdir ve yerine getirilmesinde m\u00fcsamaha ve savsaklama g\u00f6stermek.<\/p>\n
i) (M\u00fclga:18\/10\/2018-7148\/36 md.)\u201d<\/p>\n
II. \u0130LK \u0130NCELEME<\/p>\n
1. Anayasa Mahkemesi \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca Kadir \u00d6ZKAYA, Hasan Tahsin G\u00d6KCAN, Basri BA\u011eCI, Engin YILDIRIM, R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7, Recai AKYEL, Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ, Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU, Selahaddin MENTE\u015e, \u0130rfan F\u0130DAN, Kenan YA\u015eAR, Muhterem \u0130NCE, Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L ve \u00d6mer \u00c7INAR\u2019IN kat\u0131l\u0131mlar\u0131yla 27\/6\/2024 tarihinde yap\u0131lan ilk inceleme toplant\u0131s\u0131nda dosyada eksiklik bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan i\u015fin esas\u0131n\u0131n incelenmesine OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
III. ESASIN \u0130NCELENMES\u0130<\/p>\n
2. Ba\u015fvuru karar\u0131 ve ekleri, Raport\u00f6rler \u00d6mer DURSUN ve Burcu TA\u015eYAPAN taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan i\u015fin esas\u0131na ili\u015fkin raporlar, itiraz konusu kanun h\u00fckm\u00fc, dayan\u0131lan Anayasa kurallar\u0131 ve bunlar\u0131n gerek\u00e7eleri ile di\u011fer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gere\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcp d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:<\/p>\n
A. Anlam ve Kapsam<\/p>\n
3. 7068 say\u0131l\u0131 Kanun; Emniyet Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, Jandarma Genel Komutanl\u0131\u011f\u0131 ve Sahil G\u00fcvenlik Komutanl\u0131\u011f\u0131 personeline ili\u015fkin disiplinsizlik h\u00e2lleri ile cezalar\u0131n\u0131, disiplin amirlerini ve kurullar\u0131n\u0131, disiplin soru\u015fturma usul\u00fcn\u00fc ve ilgili di\u011fer hususlar\u0131 d\u00fczenlemektedir.<\/p>\n
4. An\u0131lan Kanun\u2019un 2. maddesine g\u00f6re Emniyet Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc te\u015fkilat\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan her s\u0131n\u0131ftan memurlar, Jandarma Genel Komutanl\u0131\u011f\u0131 ve Sahil G\u00fcvenlik Komutanl\u0131\u011f\u0131 te\u015fkilatlar\u0131nda g\u00f6rev yapan subay, astsubay, s\u00f6zle\u015fmeli subay, s\u00f6zle\u015fmeli astsubay, uzman jandarma, uzman erba\u015f, s\u00f6zle\u015fmeli erba\u015f ve s\u00f6zle\u015fmeli erler ile di\u011fer s\u0131n\u0131flardaki memurlar Kanun\u2019un kapsam\u0131nda yer almaktad\u0131r.<\/p>\n
5. Kanun\u2019un 7. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda fiilin niteli\u011fine g\u00f6re personele verilebilecek disiplin cezalar\u0131; uyarma, k\u0131nama, ayl\u0131ktan kesme, k\u0131sa s\u00fcreli durdurma, uzun s\u00fcreli durdurma, meslekten \u00e7\u0131karma ve devlet memurlu\u011fundan \u00e7\u0131karma cezas\u0131 olarak belirlenmi\u015ftir. An\u0131lan f\u0131kran\u0131n (b) bendinde k\u0131nama, personele g\u00f6revinin icras\u0131nda veya h\u00e2l ve hareketlerinde kusurlu oldu\u011funun yaz\u0131 ile bildirilmesi \u015feklinde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
6. 8. maddenin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda k\u0131nama cezas\u0131yla cezaland\u0131r\u0131lacak fiiller belirtilmi\u015ftir. S\u00f6z konusu f\u0131kran\u0131n itiraz konusu (g) bendinde amirleri, \u00fcstleri, ayn\u0131 r\u00fctbedeki veya \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131 hakk\u0131nda ve onlar\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 ortamlarda onlar\u0131n i\u015flem, eylem ve ki\u015filikleri hakk\u0131nda k\u00f6t\u00fcleyici veya konu\u015ftu\u011fu ki\u015filerde k\u00f6t\u00fc intiba b\u0131rakacak tarzda olumsuz s\u00f6zler s\u00f6yleyen kolluk personelinin k\u0131nama cezas\u0131yla cezaland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
7. Kuralda d\u00fczenlenen fiilin k\u0131nama cezas\u0131na konu olabilmesi i\u00e7in amirleri, \u00fcstleri, ayn\u0131 r\u00fctbedeki veya \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131n\u0131n i\u015flem, eylem ve ki\u015filikleri hakk\u0131nda kullan\u0131lan olumsuz s\u00f6zlerin k\u00f6t\u00fcleyici veya konu\u015ftu\u011fu ki\u015filerde k\u00f6t\u00fc intiba b\u0131rakacak nitelikte olmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
8. K\u00f6t\u00fcleyici s\u00f6zler s\u00f6ylemek belirli bir konu (fikir, ki\u015fi, olay, i\u015f, durum gibi) hakk\u0131nda olumsuz, a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131, ho\u015f olmayan s\u00f6zler s\u00f6ylenilmesini ifade etmektedir. Kuralla olumsuz s\u00f6zlerin k\u0131nama cezas\u0131na konu olabilmesi i\u00e7in ise objektif olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda konu\u015fulan ki\u015filerde k\u00f6t\u00fc bir izlenime neden olacak nitelikte olmas\u0131 \u015fart\u0131 aranm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla kuralda say\u0131lan ki\u015filerin i\u015flem, eylem ve ki\u015filikleri hakk\u0131nda belirtilen nitelikte olmayan s\u00f6zlerin s\u00f6ylenmesi k\u0131nama cezas\u0131na konu olmayacakt\u0131r.<\/p>\n
9. Kuralda yer alan i\u015flem ve eylem ibareleriyle kolluk hizmetinin y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc kurum veya birimde amir, \u00fcst konumunda olan, ayn\u0131 r\u00fctbedeki ki\u015filerin veya \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131n\u0131n hizmet s\u0131ras\u0131nda do\u011frudan g\u00f6revleriyle ilgili olarak veya g\u00f6revlerinden dolay\u0131 tesis ettikleri i\u015flem ve ifa ettikleri eylemler kastedilmektedir. Di\u011fer bir ifadeyle bu ki\u015filerin g\u00f6rev ve hizmetle herhangi bir ba\u011flant\u0131s\u0131 olmayan, \u00f6zel ya\u015fam alanlar\u0131yla ilgili i\u015flem ve eylemlerine y\u00f6nelik olarak s\u00f6ylenen olumsuz s\u00f6zler kural kapsam\u0131nda disiplin cezas\u0131na konu olmamaktad\u0131r (benzer y\u00f6ndeki de\u011ferlendirme i\u00e7in bkz. AYM, E.2021\/22, K.2022\/6, 26\/1\/2022, \u00a7 11).<\/p>\n
10. Kuralda yer alan ki\u015filikleri ibaresi ise ki\u015filerin bireysel \u00f6zelliklerinin toplam\u0131n\u0131 ifade etmektedir. Kuralda say\u0131lan ki\u015filerin kendilerine \u00f6zg\u00fc belirgin \u00f6zellikleri, manevi ve ruhsal niteliklerini hedef alan k\u00f6t\u00fcleyici veya konu\u015ftu\u011fu ki\u015filerde k\u00f6t\u00fc intiba b\u0131rakacak nitelikte olumsuz s\u00f6zler kural kapsam\u0131nda kalmaktad\u0131r.<\/p>\n
B. \u0130tiraz\u0131n Gerek\u00e7esi<\/p>\n
11. Ba\u015fvuru karar\u0131nda \u00f6zetle; itiraz konusu kuralda kolluk personeline k\u0131nama cezas\u0131 verilmesine dayanak olan olumsuz s\u00f6zlerin belirsiz oldu\u011fu, s\u00f6z konusu olumsuz s\u00f6zler nedeniyle kolluk personelinin k\u0131nama cezas\u0131yla cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n zorunlu bir toplumsal ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131, bu durumun ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz bir s\u0131n\u0131rlama getirdi\u011fi belirtilerek kural\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 2., 5., 13., 25. ve 26. maddelerine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
C. Anayasa\u2019ya Ayk\u0131r\u0131l\u0131k Sorunu<\/p>\n
1. Bentte Yer Alan \u201c\u2026i\u015flem, eylem\u2026\u201d \u0130baresinin \u0130ncelenmesi<\/p>\n
12. \u0130tiraz konusu kural\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 7068 say\u0131l\u0131 Kanun, ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2l kapsam\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan 2\/1\/2017 tarihli ve 682 say\u0131l\u0131 Genel Kolluk Disiplin H\u00fck\u00fcmleri Hakk\u0131nda Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararname\u2019nin T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi taraf\u0131ndan onaylanmas\u0131 sonucu y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir. Bununla birlikte kural ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2l s\u00fcresiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 bir d\u00fczenleme \u00f6ng\u00f6rmedi\u011finden kurala ili\u015fkin incelemenin Anayasa\u2019n\u0131n ola\u011fan d\u00f6nem kurallar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc denetim rejimine g\u00f6re yap\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
13. \u0130tiraz konusu kuralla amirleri, \u00fcstleri, ayn\u0131 r\u00fctbedeki veya \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131 hakk\u0131nda ve onlar\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 ortamlarda onlar\u0131n i\u015flem ve eylemleri hakk\u0131nda k\u00f6t\u00fcleyici veya konu\u015ftu\u011fu ki\u015filerde k\u00f6t\u00fc intiba b\u0131rakacak tarzda olumsuz s\u00f6zler s\u00f6yleyen kolluk personelinin k\u0131nama cezas\u0131yla cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
14. Anayasa Mahkemesi 26\/1\/2022 tarihli ve E.2021\/22, K.2022\/6 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda 7068 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 8. maddesinin (4) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (5) numaral\u0131 alt bendinde yer alan ve g\u00f6rev i\u00e7inde amir ya da \u00fcstlerinin eylem veya i\u015flemlerini olumsuz y\u00f6nde ele\u015ftirici nitelikte s\u00f6z s\u00f6ylemek ya da yaz\u0131 yazmak fiilinin disiplin su\u00e7u olarak d\u00fczenlenmesini \u00f6ng\u00f6ren ibareyi incelemi\u015f ve s\u00f6z konusu ibareyle ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne getirilen s\u0131n\u0131rlaman\u0131n demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine uygun olmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle ibareyi Anayasa\u2019n\u0131n 13. ve 26. maddelerine ayk\u0131r\u0131 bularak iptal etmi\u015ftir.<\/p>\n
15. An\u0131lan kararda ilk olarak disiplin su\u00e7unun konusunu te\u015fkil eden fiilin kapsam\u0131, niteli\u011fi, ne \u015fekilde i\u015flenebilece\u011fi ile kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda hangi cezan\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn herhangi bir teredd\u00fcde yer vermeyecek bi\u00e7imde a\u00e7\u0131k ve net olarak d\u00fczenlendi\u011fi, bu kapsamda ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne s\u0131n\u0131rlama getiren ibarenin belirli, ula\u015f\u0131labilir ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir nitelikte oldu\u011fu ve kanunilik \u015fart\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 tespit edilmi\u015ftir (AYM, E.2021\/22, K.2022\/6, 26\/1\/2022, \u00a7 22).<\/p>\n
16. S\u00f6z konusu kararda ayr\u0131ca toplumda asayi\u015f ve g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flamakla g\u00f6revli olan kolluk kuvvetlerince y\u00fcr\u00fct\u00fclen hizmetin niteli\u011fi ve hassasiyeti gere\u011fi kolluk te\u015fkilatlar\u0131ndaki g\u00f6rev ve hizmet anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n sivil devlet memurlar\u0131na k\u0131yasla daha kat\u0131 bir disiplin ve hiyerar\u015fi d\u00fczeni \u00fczerine temellendirildi\u011fi belirtilmi\u015f, bu itibarla ibareyle g\u00f6rev yapt\u0131klar\u0131 te\u015fkilatlarda amir ya da \u00fcst konumunda olan ki\u015filerin y\u00f6neltilen olumsuz ele\u015ftirilerden kaynakl\u0131 olarak g\u00f6revle ilgili tasarruflar\u0131n\u0131n hukukili\u011fi ya da yerindeli\u011fi \u00fczerine olu\u015fabilecek \u015f\u00fcphe veya olumsuz alg\u0131lar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilerek maiyetlerinde bulunan personel \u00fczerindeki otoritelerinin zay\u0131flamas\u0131n\u0131n ve bu suretle kurum d\u00fczeninin bozulmas\u0131n\u0131n engellenmesinin ama\u00e7land\u0131\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla ibarenin kamu d\u00fczeninin korunmas\u0131 ve sa\u011flanmas\u0131na y\u00f6nelik me\u015fru bir amac\u0131n\u0131n bulundu\u011fu belirtilmi\u015ftir (AYM, E.2021\/22, K.2022\/6, 26\/1\/2022, \u00a7 24).<\/p>\n
17. Kararda disiplin ve hiyerar\u015fik d\u00fczenin \u00f6n planda oldu\u011fu kolluk kuvvetlerinde amir ya da \u00fcst konumunda g\u00f6rev yapanlar\u0131n eylem veya i\u015flemlerine y\u00f6nelik olarak onlar\u0131n personel \u00fczerindeki otoritesini sarsarak kurumun d\u00fczeninin, dolay\u0131s\u0131yla hizmetin i\u015fleyi\u015finin bozulmas\u0131na sebebiyet verebilecek nitelikte olumsuz y\u00f6nde g\u00f6r\u00fc\u015f ya da kanaat belirtilmesi hususunda baz\u0131 s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n ve yasaklar\u0131n getirilmesinin toplumun asayi\u015f ve g\u00fcvenli\u011finde herhangi bir zafiyete meydan verilmemesi bak\u0131m\u0131ndan gereklilik ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u00f6ylenemeyece\u011fi, bununla birlikte bu hususun hiyerar\u015fik amir ve \u00fcstlerin hi\u00e7bir \u015fekilde ele\u015ftirilemeyece\u011fi anlam\u0131na da gelmedi\u011fi ifade edilmi\u015f; olumsuz y\u00f6nde olmakla birlikte objektif olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00fcst ya da amirin otoritesi \u00fczerinde menfi herhangi bir etkisi olmayan ele\u015ftirilerden de s\u00f6z edilebilece\u011fine, bu t\u00fcr ele\u015ftirilerin cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n demokratik toplumda zorunlu bir toplumsal ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lamaya hizmet etmeyece\u011fine dikkat \u00e7ekilmi\u015ftir (AYM, E.2021\/22, K.2022\/6, 26\/1\/2022, \u00a7 26).<\/p>\n
18. \u0130barenin lafz\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6rev i\u00e7inde amir ya da \u00fcstlerin eylem veya i\u015flemlerini olumsuz y\u00f6nde ele\u015ftirmenin disiplin su\u00e7unun olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in yeterli g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtilen kararda, ibarenin g\u00f6rev i\u00e7inde amir ya da \u00fcstlerin eylem veya i\u015flemlerine y\u00f6nelik olarak getirilen olumsuz ele\u015ftirinin otoriteyi zedeleyen, kurumun hiyerar\u015fik d\u00fczenine veya i\u015fleyi\u015fine zarar veren bir unsur ta\u015f\u0131y\u0131p ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131 yahut genel olarak hizmet anlay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erisinde makul kar\u015f\u0131lanabilir nitelikte olup olmad\u0131\u011f\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n her t\u00fcrl\u00fc ele\u015ftirinin cezaland\u0131r\u0131labilmesine imk\u00e2n tan\u0131d\u0131\u011f\u0131ndan ibareyle ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne getirilen s\u0131n\u0131rlaman\u0131n demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine uygun olmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (AYM, E.2021\/22, K.2022\/6, 26\/1\/2022, \u00a7 27).<\/p>\n
19. \u0130tiraz konusu kural bak\u0131m\u0131ndan da Anayasa Mahkemesinin an\u0131lan karar\u0131nda belirtilen gerek\u00e7elerden ayr\u0131lmay\u0131 gerektirir bir durum bulunmamaktad\u0131r. Bu itibarla kural\u0131n amirleri, \u00fcstleri, ayn\u0131 r\u00fctbedeki veya \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131 hakk\u0131nda ve onlar\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 ortamlarda onlar\u0131n i\u015flem ve eylemleri hakk\u0131nda s\u00f6ylenen olumsuz s\u00f6zlerin otoriteyi zedeleyen, kurumun hiyerar\u015fik d\u00fczenine veya i\u015fleyi\u015fine zarar veren bir unsur ta\u015f\u0131y\u0131p ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n her t\u00fcrl\u00fc olumsuz s\u00f6z\u00fcn cezaland\u0131r\u0131labilmesine imk\u00e2n tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan kuralla ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne getirilen s\u0131n\u0131rlaman\u0131n demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine uygun olmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
20. A\u00e7\u0131klanan nedenlerle kural Anayasa\u2019n\u0131n 13. ve 26. maddelerine ayk\u0131r\u0131d\u0131r. \u0130ptali gerekir.<\/p>\n
Basri BA\u011eCI, Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU, \u0130rfan F\u0130DAN, Muhterem \u0130NCE, Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L, \u00d6mer \u00c7INAR ve Metin KIRATLI bu g\u00f6r\u00fc\u015fe kat\u0131lmam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n
Kural Anayasa\u2019n\u0131n 13. ve 26. maddelerine ayk\u0131r\u0131 g\u00f6r\u00fclerek iptal edildi\u011finden ayr\u0131ca Anayasa\u2019n\u0131n 2., 5. ve 25. maddeleri y\u00f6n\u00fcnden incelenmemi\u015ftir.<\/p>\n
2. Bendin Kalan K\u0131sm\u0131n\u0131n \u0130ncelenmesi<\/p>\n
21. \u0130tiraz konusu kuralla amirleri, \u00fcstleri, ayn\u0131 r\u00fctbedeki veya \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131 hakk\u0131nda ve onlar\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 ortamlarda onlar\u0131n ki\u015filikleri hakk\u0131nda k\u00f6t\u00fcleyici veya konu\u015ftu\u011fu ki\u015filerde k\u00f6t\u00fc intiba b\u0131rakacak tarzda olumsuz s\u00f6zler s\u00f6yleyen kolluk personeline disiplin cezas\u0131 verilmesine imk\u00e2n tan\u0131nmak suretiyle ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne bir s\u0131n\u0131rlama getirilmektedir.<\/p>\n
22. 7068 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 8. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (g) bendinde yer alan \u201c\u2026i\u015flem, eylem\u2026\u201d ibaresinin Anayasa\u2019ya uygunluk denetimi b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde kanunilik ve me\u015fru ama\u00e7 kapsam\u0131nda belirtilen gerek\u00e7eler bu kural y\u00f6n\u00fcnden de ge\u00e7erlidir. Bu itibarla ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne s\u0131n\u0131rlama getiren kural\u0131n belirli, ula\u015f\u0131labilir ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir nitelikte oldu\u011fundan kanunilik \u015fart\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ve kamu d\u00fczeninin korunmas\u0131na y\u00f6nelik me\u015fru bir amac\u0131 oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
23. Di\u011fer yandan temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere y\u00f6nelik s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine uygun olmas\u0131, ba\u015fka bir ifadeyle demokratik toplumda zorunlu bir toplumsal ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lamas\u0131 gerekir.<\/p>\n
24. Disiplin ve hiyerar\u015fik d\u00fczenin \u00f6n planda oldu\u011fu kolluk kuvvetlerinde kurumun d\u00fczeninin, dolay\u0131s\u0131yla hizmetin i\u015fleyi\u015finin bozulmas\u0131na sebebiyet verebilecek nitelikte olumsuz y\u00f6nde g\u00f6r\u00fc\u015f ya da kanaat belirtilmesi hususunda baz\u0131 s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n ve yasaklar\u0131n getirilmesinin toplumun asayi\u015f ve g\u00fcvenli\u011finde herhangi bir zafiyete neden olunmamas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan gereklilik ta\u015f\u0131makla birlikte bu husus hiyerar\u015fik amir ve \u00fcstlerin hi\u00e7bir \u015fekilde ele\u015ftirilemeyece\u011fi anlam\u0131na gelmemektedir.<\/p>\n
25. \u00d6te yandan kolluk personelinin amirleri, \u00fcstleri, ayn\u0131 r\u00fctbedeki veya \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 ortamda onlar\u0131n i\u015f ve i\u015flemleriyle ilgisi olmayan, ki\u015fisel \u00f6zelliklerini hedef alan k\u00f6t\u00fcleyici ya da k\u00f6t\u00fc izlenim b\u0131rakacak nitelikte olumsuz s\u00f6zler s\u00f6ylemesi ele\u015ftiri s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fan bir durumu ifade etmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla kurum d\u00fczeninin, bu suretle kamu d\u00fczeninin korunmas\u0131 ve sa\u011flanmas\u0131 bi\u00e7imindeki me\u015fru ama\u00e7 do\u011frultusunda an\u0131lan ki\u015filerin ki\u015filikleri hakk\u0131nda k\u00f6t\u00fcleyici veya konu\u015ftu\u011fu ki\u015filerde k\u00f6t\u00fc intiba b\u0131rakacak nitelikte olumsuz s\u00f6zler s\u00f6yleyen kolluk personelinin disiplin cezas\u0131yla cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 yoluyla ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne getirilen s\u0131n\u0131rlaman\u0131n demokratik toplumda zorunlu bir toplumsal ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirilmektedir.<\/p>\n
26. Kuralla ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne getirilen s\u0131n\u0131rlaman\u0131n demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil etmemesi yeterli olmay\u0131p ayr\u0131ca \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc olmas\u0131 gerekir. Anayasa\u2019n\u0131n 13. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesi elveri\u015flilik, gereklilik ve orant\u0131l\u0131l\u0131k olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 alt ilkeden olu\u015fmaktad\u0131r. Elveri\u015flilik \u00f6ng\u00f6r\u00fclen s\u0131n\u0131rlaman\u0131n ula\u015f\u0131lmak istenen amac\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmeye elveri\u015fli olmas\u0131n\u0131, gereklilik ula\u015f\u0131lmak istenen ama\u00e7 bak\u0131m\u0131ndan s\u0131n\u0131rlaman\u0131n zorunlu olmas\u0131n\u0131 di\u011fer bir ifadeyle ayn\u0131 amaca daha hafif bir s\u0131n\u0131rlama ile ula\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmamas\u0131n\u0131, orant\u0131l\u0131l\u0131k ise hakka getirilen s\u0131n\u0131rlama ile ula\u015f\u0131lmak istenen ama\u00e7 aras\u0131nda makul bir dengenin g\u00f6zetilmesi gereklili\u011fini ifade etmektedir.<\/p>\n
27. Kural\u0131n kolluk personeli aras\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fma bar\u0131\u015f\u0131n\u0131n ve hiyerar\u015fik d\u00fczenin sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve d\u00fczenli bir \u015fekilde i\u015fleyi\u015finin bozulmas\u0131na yol a\u00e7abilecek nitelikte tutum ve davran\u0131\u015flarda bulunulmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyici etkiye sahip oldu\u011fu g\u00f6zetildi\u011finde kuralla ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne getirilen s\u0131n\u0131rlaman\u0131n kamu d\u00fczeninin korunmas\u0131 ve sa\u011flanmas\u0131 amac\u0131na ula\u015fma bak\u0131m\u0131ndan elveri\u015fli ve gerekli olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenemez.<\/p>\n
28. Kuralla kolluk personelinin amirleri, \u00fcstleri, ayn\u0131 r\u00fctbedeki veya \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131n\u0131n i\u015f ve i\u015flemleriyle ilgisi olmayan, ki\u015fisel \u00f6zelliklerini hedef alan k\u00f6t\u00fcleyici ya da k\u00f6t\u00fc izlenim b\u0131rakacak nitelikte ele\u015ftiri s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fan s\u00f6zlerinin disiplin cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, dolay\u0131s\u0131yla personelin amirleri veya \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131 hakk\u0131nda olumsuz y\u00f6nde olmakla birlikte objektif olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00fcst ya da amirin otoritesi \u00fczerinde veya \u00e7al\u0131\u015fma bar\u0131\u015f\u0131na menfi herhangi bir etkisi olmayan s\u00f6zlerinin kural kapsam\u0131nda olmad\u0131\u011f\u0131, kald\u0131 ki sarf edilen s\u00f6zlerin an\u0131lan ki\u015filerin ki\u015fisel \u00f6zelliklerini hedef alan k\u00f6t\u00fcleyici ya da k\u00f6t\u00fc izlenim b\u0131rakacak ve ele\u015ftiri s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015facak nitelikte olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n da yarg\u0131 denetimine tabi oldu\u011fu birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde dava konusu kuralda d\u00fczenlenen fiilin k\u0131nama cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n yapt\u0131r\u0131m ile korunmak istenen hukuki de\u011fer ve elde edilmek istenen kamusal yarar kar\u015f\u0131s\u0131nda bireye makul olmayan, orant\u0131s\u0131z bir k\u00fclfet y\u00fcklemedi\u011fi sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
29. A\u00e7\u0131klanan nedenlerle kural, Anayasa\u2019n\u0131n 13. ve 26. maddelerine ayk\u0131r\u0131 de\u011fildir. \u0130ptal talebinin reddi gerekir.<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN, Engin YILDIRIM, Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ ve Selahaddin MENTE\u015e bu g\u00f6r\u00fc\u015fe kat\u0131lmam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n
Kural\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 2., 5. ve 25. maddelerine de ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ise de bu ba\u011flamda belirtilen hususlar\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 13. ve 26. maddeleri y\u00f6n\u00fcnden yap\u0131lan de\u011ferlendirmeler kapsam\u0131nda ele al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131 nedeniyle Anayasa\u2019n\u0131n 2., 5. ve 25. maddeleri y\u00f6n\u00fcnden ayr\u0131ca bir inceleme yap\u0131lmas\u0131na gerek g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n
IV. \u0130PTAL\u0130N D\u0130\u011eER KURALLARA ETK\u0130S\u0130<\/p>\n
30. 30\/3\/2011 tarihli ve 6216 say\u0131l\u0131 Anayasa Mahkemesinin Kurulu\u015fu ve Yarg\u0131lama Usulleri Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 43. maddesinin (4) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda kanunun, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kararnamesinin veya T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn belirli kurallar\u0131n\u0131n iptali, di\u011fer kurallar\u0131n\u0131n veya t\u00fcm\u00fcn\u00fcn uygulanmamas\u0131 sonucunu do\u011furuyorsa bunlar\u0131n da Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilebilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
31. 7068 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 8. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (g) bendinde yer alan \u201c\u2026i\u015flem, eylem\u2026\u201d ibaresinin iptali nedeniyle uygulanma imk\u00e2n\u0131 kalmayan bu ibareden sonra gelen \u201c\u2026ve\u2026\u201d ibaresinin 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 43. maddesinin (4) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 gere\u011fince iptali gerekir.<\/p>\n
V. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
31\/1\/2018 tarihli ve 7068 say\u0131l\u0131 Genel Kolluk Disiplin H\u00fck\u00fcmleri Hakk\u0131nda Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun\u2019un 8. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n;<\/p>\n
A. (g) bendinde yer alan;<\/p>\n
1. \u201c\u2026i\u015flem, eylem\u2026\u201d ibaresinin Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funa ve \u0130PTAL\u0130NE, Basri BA\u011eCI, Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU, \u0130rfan F\u0130DAN, Muhterem \u0130NCE, Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L, \u00d6mer \u00c7INAR ile Metin KIRATLI\u2019n\u0131n kar\u015f\u0131oylar\u0131 ve OY\u00c7OKLU\u011eUYLA,<\/p>\n
2. \u201c\u2026i\u015flem, eylem\u2026\u201d ibaresinden sonra gelen \u201c\u2026ve\u2026\u201d ibaresinin 30\/3\/2011 tarihli ve 6216 say\u0131l\u0131 Anayasa Mahkemesinin Kurulu\u015fu ve Yarg\u0131lama Usulleri Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 43. maddesinin (4) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 gere\u011fince \u0130PTAL\u0130NE OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE,<\/p>\n
B. (g) bendinin kalan k\u0131sm\u0131n\u0131n Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na ve itiraz\u0131n REDD\u0130NE, Hasan Tahsin G\u00d6KCAN, Engin YILDIRIM, Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ ile Selahaddin MENTE\u015e\u2019in kar\u015f\u0131oylar\u0131 ve OY\u00c7OKLU\u011eUYLA,<\/p>\n
11\/2\/2025 tarihinde karar verildi.<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
Kadir \u00d6ZKAYA<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
Basri BA\u011eCI<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Recai AKYEL<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Selahaddin MENTE\u015e<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
\u0130rfan F\u0130DAN<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Kenan YA\u015eAR<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Muhterem \u0130NCE<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Metin KIRATLI<\/p>\n
KAR\u015eIOY GEREK\u00c7ES\u0130<\/p>\n
1. Anayasa Mahkemesi daha \u00f6nce benzer d\u00fczenlemeleri incelemi\u015f ve iptal karar\u0131 vermi\u015ftir (bkz. AYM E. 2021\/22, K. 2022\/6 ve E.2023\/24, K. 2023\/91). An\u0131lan kararda incelenen d\u00fczenlemelerin disiplin ve hiyerar\u015fik d\u00fczenin \u00f6n planda oldu\u011fu kolluk kuvvetleriyle ilgili olmas\u0131n\u0131n g\u00f6zetildi\u011fi, bu do\u011frultuda incelenen kurallarda yapt\u0131r\u0131m \u00f6ng\u00f6r\u00fclen fiillerle ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne getirilen s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n toplumun asayi\u015f ve g\u00fcvenli\u011finin zaafiyete u\u011framamas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan gereklilik kriterini kar\u015f\u0131layaca\u011f\u0131 kabul edilmi\u015ftir. Bununla birlikte s\u00f6z konusu kararlarda, \u00fcstlenilen kamu hizmetiyle bir ba\u011flant\u0131 kurulmaks\u0131z\u0131n salt amir veya \u00fcstlerinin eylem veya i\u015flemlerinin olumsuz y\u00f6nde ele\u015ftirilmesinin su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in yeterli g\u00f6r\u00fclmesinin neden oldu\u011fu anayasal sorunlara de\u011finilmi\u015ftir. Bu anlamda, kuralda su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in olumsuz ele\u015ftirinin y\u00fcr\u00fct\u00fclen kamu g\u00f6revine ili\u015fkin otoriteyi zedelemesi veya kurumun hiyerar\u015fik d\u00fczenine veya i\u015fleyi\u015fine zarar veren bir unsuru i\u00e7ermesi gibi bir unsur aranmam\u0131\u015ft\u0131r. Aksine, hizmet anlay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erisinde genel olarak makul kar\u015f\u0131lanabilir nitelikte olan eylemlerin su\u00e7 olu\u015fturmayaca\u011f\u0131na ili\u015fkin bir ayr\u0131m yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n her t\u00fcrl\u00fc ele\u015ftirinin cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na imkan sa\u011flanmas\u0131n\u0131n demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine uygun olmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
2. Bu dosyada incelenen kurallarda da \u00f6nceki iptal kararlar\u0131m\u0131zda s\u00f6z\u00fc edilen ve iptali zorunlu k\u0131lan unsurlar\u0131n yer almad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Nitekim Mahkememiz \u00e7o\u011funlu\u011fu bu gerek\u00e7eyle bu dosyada inceledi\u011fimiz kuraldaki i\u015flem ve eylem ibaresinin iptaline karar vermi\u015ftir. Ne var ki kural\u0131n di\u011fer k\u0131sm\u0131nda yer alan; \u201cki\u015filikleri hakk\u0131nda k\u00f6t\u00fcleyici veya konu\u015ftu\u011fu ki\u015filerde k\u00f6t\u00fc intiba b\u0131rakacak tarzda olumsuz s\u00f6zler s\u00f6ylenmesi\u201d unsurlar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden de ayn\u0131 iptal nedenlerinin ge\u00e7erli oldu\u011fu g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6te yandan kuralda yaln\u0131zca amirler ve \u00fcstler de\u011fil ayn\u0131 r\u00fctbedeki ya da alt r\u00fctbede olan \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131na y\u00f6nelik eylemlerin de su\u00e7 olu\u015fturaca\u011f\u0131n\u0131n d\u00fczenlenmi\u015f olmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, kural\u0131n iptalinin bu a\u00e7\u0131dan da zorunlu oldu\u011fu de\u011ferlendirilmelidir. A\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m gerek\u00e7elerle kural\u0131n iptal edilmesi gerekti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndeyim.<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN<\/p>\n
Kar\u015f\u0131 Oy<\/p>\n
2021\/22 Esas Numaral\u0131 Norm Denetimi dosyas\u0131nda yer alan kar\u015f\u0131 oyda belirtilen gerek\u00e7eler \u00e7er\u00e7evesinde \u00e7o\u011funlu\u011fun iptal y\u00f6n\u00fcndeki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne i\u015ftirak edilmemi\u015ftir.<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
Basri BA\u011eCI<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
\u0130rfan F\u0130DAN<\/p>\n
KAR\u015eIOY G\u00d6R\u00dc\u015e\u00dc<\/p>\n
1. \u0130tiraz konusu kuralla amirleri, \u00fcstleri, ayn\u0131 r\u00fctbedeki veya \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131 hakk\u0131nda ve onlar\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 ortamlarda, onlar\u0131n i\u015flem, eylem ve ki\u015filikleri hakk\u0131nda k\u00f6t\u00fcleyici veya konu\u015ftu\u011fu ki\u015filerde k\u00f6t\u00fc intiba b\u0131rakacak tarzda olumsuz s\u00f6zler s\u00f6yleyen kolluk personeline k\u0131nama disiplin cezas\u0131 verilmesine imk\u00e2n tan\u0131nmaktad\u0131r.<\/p>\n
2. Anayasa Mahkemesi 26\/1\/2022 tarihli ve E.2021\/22, K.2022\/6 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, 7068 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 8. maddesinin (4) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (5) numaral\u0131 alt bendinde yer alan ve g\u00f6rev i\u00e7inde amir ya da \u00fcstlerinin eylem veya i\u015flemlerini olumsuz y\u00f6nde ele\u015ftirici nitelikte s\u00f6z s\u00f6ylemek ya da yaz\u0131 yazmak fiilinin disiplin su\u00e7u olarak d\u00fczenlenmesini \u00f6ng\u00f6ren kural\u0131 incelemi\u015f ve s\u00f6z konusu kuralla ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne getirilen s\u0131n\u0131rlaman\u0131n demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine uygun olmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle kural\u0131 Anayasa\u2019n\u0131n 13. ve 26. maddelerine ayk\u0131r\u0131 bularak iptal etmi\u015ftir.<\/p>\n
3. S\u00f6z konusu kararda, disiplin ve hiyerar\u015fik d\u00fczenin \u00f6n planda oldu\u011fu kolluk kuvvetlerinde, amir veya \u00fcst konumundaki ki\u015filerin eylem veya i\u015flemlerine y\u00f6nelik yap\u0131lan olumsuz yorumlar\u0131n, personel \u00fczerindeki otoriteyi sarsarak kurumun d\u00fczenini ve hizmetin i\u015fleyi\u015fini bozabilece\u011fi belirtilmi\u015ftir. Bu t\u00fcr ele\u015ftiriler i\u00e7in s\u0131n\u0131rlamalar ve yasaklar getirilmesinin, toplumun asayi\u015f ve g\u00fcvenli\u011fini tehlikeye atmamak ad\u0131na gerekli oldu\u011fu savunulsa da bu durumun hiyerar\u015fik amirlerin hi\u00e7bir \u015fekilde ele\u015ftirilemeyece\u011fi anlam\u0131na gelmedi\u011fi ifade edilmi\u015ftir. Nitekim, olumsuz olsa da amir veya \u00fcstlerin otoritesine zarar vermeyen, objektif ele\u015ftirilerin cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n demokratik bir toplumda gerekli bir toplumsal ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lamayaca\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekilmi\u015ftir (AYM, E.2021\/22, K.2022\/6, 26\/1\/2022, \u00a7 26).<\/p>\n
4. G\u00f6rev i\u00e7inde amir ya da \u00fcstlerin eylem veya i\u015flemlerini olumsuz y\u00f6nde ele\u015ftirmenin disiplin su\u00e7unun olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in yeterli g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtilen kararda, kural\u0131n g\u00f6rev i\u00e7inde amir ya da \u00fcstlerin eylem veya i\u015flemlerine y\u00f6nelik olarak getirilen olumsuz ele\u015ftirinin otoriteyi zedeleyen, kurumun hiyerar\u015fik d\u00fczenine veya i\u015fleyi\u015fine zarar veren bir unsur ta\u015f\u0131y\u0131p ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131 yahut genel olarak hizmet anlay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erisinde makul kar\u015f\u0131lanabilir nitelikte olup olmad\u0131\u011f\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n her t\u00fcrl\u00fc ele\u015ftirinin cezaland\u0131r\u0131labilmesine imk\u00e2n tan\u0131d\u0131\u011f\u0131ndan kuralla ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne getirilen s\u0131n\u0131rlaman\u0131n demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine uygun olmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (AYM, E.2021\/22, K.2022\/6, 26\/1\/2022, \u00a7 27).<\/p>\n
5. Anayasa Mahkemesinin karar\u0131 do\u011frultusunda, kural\u0131n amirleri, \u00fcstleri, ayn\u0131 r\u00fctbedeki veya \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131 hakk\u0131nda, onlar\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 ortamlarda, i\u015flem, eylem ve ki\u015filikleri hakk\u0131nda yap\u0131lan olumsuz yorumlar\u0131n, otoriteyi zedeleyip zedelemedi\u011fine ya da kurumun hiyerar\u015fik d\u00fczenine ve i\u015fleyi\u015fine zarar verip vermedi\u011fine bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n, ele\u015ftiri dahil her t\u00fcrl\u00fc olumsuz s\u00f6z\u00fcn cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na imk\u00e2n tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu nedenle, kuralla ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne getirilen s\u0131n\u0131rlama, demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine uygun de\u011fildir.<\/p>\n
6. Kolluk hizmetlerinde hiyerar\u015fik ve kat\u0131 bir disiplin anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n benimsenmesi gerekti\u011fi do\u011fru olmakla birlikte, bu durumun g\u00f6revlilerin amirleri veya \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131n\u0131, onlar\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 ortamlarda, mesleki gerek\u00e7elerle ve kamu hizmetinin kalitesini art\u0131rmak amac\u0131yla ele\u015ftirmelerinin \u201ck\u00f6t\u00fc intiba b\u0131rakacak tarzda olumsuz s\u00f6zler\u201d olarak de\u011ferlendirilmesi ve bunun disiplin cezas\u0131na ba\u011flanmas\u0131 demokratik toplum d\u00fczeniyle ba\u011fda\u015fmaz. Ele\u015ftiri, do\u011fas\u0131 gere\u011fi ele\u015ftirilen ki\u015fi \u00fczerinde olumsuz etkiler yaratabilir ve ele\u015ftirilen ki\u015fi, bu ele\u015ftirileri kendisine y\u00f6nelik k\u00f6t\u00fc s\u00f6zler olarak alg\u0131layabilir. Ancak, yap\u0131lan ele\u015ftiriler daha iyi ve kaliteli bir kolluk hizmeti sunulmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flayabilir. Amirler veya \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131 hakk\u0131nda hakaret, k\u00fcf\u00fcr ve ki\u015filik haklar\u0131na sald\u0131r\u0131 i\u00e7ermeyen ve kurumsal disiplini somut olarak bozmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k olmayan her t\u00fcrl\u00fc ele\u015ftirinin \u201ck\u00f6t\u00fc intiba\u201d b\u0131rakan ‘olumsuz s\u00f6z’ olarak kabul edilmesi, ki\u015fi ve kurumlar\u0131n geli\u015fmesini engelleyebilir, bu da ki\u015fisel ve kurumsal bir ataletin do\u011fmas\u0131na yol a\u00e7abilir. B\u00f6yle bir durumun kamu yarar\u0131na hizmet etmeyece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
7. \u015eu hususun alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek gerekir ki itiraz konusu kurala olduk\u00e7a benzeyen bir d\u00fczenleme, \u00fc\u00e7 y\u0131l \u00f6nce Mahkememiz taraf\u0131ndan Anayasa\u2019n\u0131n 13. ve 26. maddelerine ayk\u0131r\u0131 bulunarak iptal edilmi\u015ftir. Benzer \u015fekilde, 4 May\u0131s 2023 tarihli ve E.2023\/24, K.2023\/91 say\u0131l\u0131 kararda da ayn\u0131 Anayasa maddelerine ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle benzer bir kural iptal edilmi\u015ftir. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki itiraz konusu kural, daha \u00f6nce iptal edilen kurallarla b\u00fcy\u00fck benzerlik ta\u015f\u0131mas\u0131na ra\u011fmen, k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7inde Anayasa\u2019ya uygun bulunursa, bu durum g\u00fc\u00e7l\u00fc gerek\u00e7eler olmaks\u0131z\u0131n i\u00e7tihad\u0131n de\u011fi\u015fmesi anlam\u0131na gelir. B\u00f6yle bir de\u011fi\u015fiklik ise, Anayasa Mahkemesi\u2019nin i\u00e7tihatlar\u0131n\u0131n s\u00fcreklili\u011fi ve tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131na zarar vererek, hukuki \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik ve belirlilik a\u00e7\u0131s\u0131ndan toplumda teredd\u00fctlere yol a\u00e7abilir<\/p>\n
8. An\u0131lan nedenlerle kural\u0131n Anayasa’n\u0131n 13. ve 26. maddeleriyle \u00e7eli\u015fti\u011fi kanaatiyle \u00e7o\u011funluk karar\u0131na kat\u0131lm\u0131yorum.<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
KAR\u015eIOY GEREK\u00c7ES\u0130<\/p>\n
1. Mahkememiz \u00e7o\u011funlu\u011funun 31\/1\/2018 tarihli ve 7068 say\u0131l\u0131 Genel Kolluk Disiplin H\u00fck\u00fcmleri Hakk\u0131nda Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun\u2019un 8. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (g) bendinin \u201ci\u015flem, eylem\u201d d\u0131\u015f\u0131nda kalan k\u0131sm\u0131n\u0131n Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin kanaatine kat\u0131lmamaktay\u0131z.<\/p>\n
2. Kararda dava konusu \u201cg\u201d bendinin sadece \u201ci\u015flem, eylem\u201d ibarelerinin Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Mahkememiz \u00e7o\u011funlu\u011funun bu karar\u0131na kat\u0131lmaktay\u0131z. Ancak \u00e7o\u011funluk karar\u0131ndaki ayn\u0131 gerek\u00e7elerle kural\u0131n kalan k\u0131sm\u0131n\u0131n da Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in iptali gerekti\u011fi kanaatindeyiz.<\/p>\n
3. Genel kolluk personelinin k\u0131nama cezas\u0131n\u0131 gerektiren fiilleri i\u00e7erisinde say\u0131lan dava konusu \u201cg\u201d bendinde kural\u0131n kalan k\u0131sm\u0131 \u015fu \u015fekildedir: \u201cAmirleri, \u00fcstleri, ayn\u0131 r\u00fctbedeki veya \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131 hakk\u0131nda ve onlar\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 ortamlarda, onlar\u0131n (\u2026) ki\u015filikleri hakk\u0131nda k\u00f6t\u00fcleyici veya konu\u015ftu\u011fu ki\u015filerde k\u00f6t\u00fc intiba b\u0131rakacak tarzda olumsuz s\u00f6zler s\u00f6ylemek.\u201d<\/p>\n
4. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi dava konusu kuralla kolluk personelini k\u0131nama cezas\u0131 ile cezaland\u0131rmay\u0131 ama\u00e7layan fiiller muhataplar\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 ortamlarda ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi durumunda bile cezaya tabi olabileceklerdir. Onlar\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 ortamlarda sarf edilen s\u00f6zlerin kurumun kamu d\u00fczenini nas\u0131l bozaca\u011f\u0131 hususunda kuralda yeterince bir belirleme yap\u0131lm\u0131\u015f de\u011fildir.<\/p>\n
5. Kuralda bu fiillerin sadece amirler ve \u00fcstler hakk\u0131nda de\u011fil ayn\u0131 r\u00fctbedeki ve \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131 ile ilgili olmalar\u0131 durumunda bile cezaya konu olabilecekleri \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. Burada kolluk gibi hiyerar\u015finin daha \u00f6nemli ve gerekli oldu\u011fu bir idari birimde aralar\u0131nda mesai arkada\u015flar\u0131n\u0131n da bulundu\u011fu bu bi\u00e7imde geni\u015f kapsamda personele kar\u015f\u0131 bu fiillerin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi durumunda verilecek cezan\u0131n kamu d\u00fczeni ve disiplini sa\u011flamaya ne \u015fekilde katk\u0131 sa\u011flayabilece\u011fini de\u011ferlendirmede dikkate almak gerekir.<\/p>\n
6. Bunun gibi cezaland\u0131rmaya konu fiil bir s\u00f6z s\u00f6yleme fiili olmakla birlikte bu fiilin kapsam\u0131 \u201conlar\u0131n (\u2026) ki\u015filikleri hakk\u0131nda k\u00f6t\u00fcleyici veya konu\u015ftu\u011fu ki\u015filerde k\u00f6t\u00fc intiba b\u0131rakacak tarzda olumsuz s\u00f6zler s\u00f6ylemek\u201d \u015feklinde belirlenmi\u015ftir. Bu kapsam dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ki\u015filerin olumsuz olarak nitelendirilebilecek her t\u00fcrl\u00fc s\u00f6z\u00fcn\u00fcn k\u0131nama cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn hale gelmektedir. Kuralda yer alan \u201columsuz s\u00f6zler s\u00f6ylemek\u201d, \u201ck\u00f6t\u00fc intiba b\u0131rak\u201dma, \u201ck\u00f6t\u00fcleyici\u201d \u015feklindeki ibareler fevkalade s\u00fcbjektif de\u011ferlendirilmeye m\u00fcsaittirler. Bu nedenle bu nitelikte oldu\u011fu iddia edilen s\u00f6zlerin cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 kural\u0131n b\u00fcnyesindeki belirsizlik ve s\u00fcbjektif de\u011ferlendirme potansiyeli ta\u015f\u0131mas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn demokratik bir toplumda keyfi bi\u00e7imde s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131na imkan sa\u011flayabilir.<\/p>\n
7. Oysa Anayasa Mahkemesinin i\u00e7tihad\u0131nda da vurgulanmakta oldu\u011fu \u00fczere temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri s\u0131n\u0131rland\u0131ran kanunun belirli ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir olmas\u0131 \u00f6nem arz etmekte olup bu kanun h\u00fck\u00fcmlerinin ayn\u0131 zamanda \u201ckeyfili\u011fe izin vermeyecek \u015fekilde belirli, ula\u015f\u0131labilir ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir d\u00fczenlemeler niteli\u011finde olmas\u0131\u201d gerekmektedir (Bkz.: AYM, E.2018\/89, K.2019\/84, 14\/11\/2019, \u00a7 28; E.2018\/90, K.2019\/85, 14\/11\/2019, \u00a7 41).<\/p>\n
8. Sonu\u00e7 olarak, idari kurum b\u00fcnyesindeki d\u00fczeni sa\u011flamay\u0131 hedefleyen bir disiplin soru\u015fturmas\u0131 sonucunda cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclen kurum d\u0131\u015f\u0131nda ifade edilmi\u015f ve muhatab\u0131 olarak \u00e7ok geni\u015f bir kitlenin \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc kuralda kullan\u0131lan \u201cki\u015filikleri hakk\u0131nda k\u00f6t\u00fcleyici veya konu\u015ftu\u011fu ki\u015filerde k\u00f6t\u00fc intiba b\u0131rakacak tarzda olumsuz s\u00f6zler s\u00f6yleme\u201d \u015feklindeki ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kapsam\u0131nda kabul edilebilecek d\u00fc\u015f\u00fcnce a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131n bu bi\u00e7imdeki belirsiz kurallarla cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131ndaki kanunilik g\u00fcvencesi ile ba\u011fda\u015fmamaktad\u0131r.<\/p>\n
9. Yukar\u0131da s\u0131ralanan gerek\u00e7elerle 31\/1\/2018 tarihli ve 7068 say\u0131l\u0131 Genel Kolluk Disiplin H\u00fck\u00fcmleri Hakk\u0131nda Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun\u2019un 8. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (g) bendinin \u201ci\u015flem, eylem\u201d d\u0131\u015f\u0131nda kalan k\u0131sm\u0131n\u0131n da Anayasa\u2019n\u0131n 13. ve 26. maddelerine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fundan iptali gerekti\u011fi kanaatiyle \u00e7o\u011funlu\u011fun aksi y\u00f6ndeki karar\u0131na kat\u0131lmamaktay\u0131z.<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Selahaddin MENTE\u015e<\/p>\n
KAR\u015eIOY GEREK\u00c7ES\u0130<\/p>\n
Mahkememiz \u00e7o\u011funlu\u011fu taraf\u0131ndan, 7068 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 8. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (g) bendinde yer alan \u201c\u2026i\u015flem, eylem\u201d ibaresinin Anayasan\u0131n 13. ve 26. maddelerine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funa ve iptaline karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Karar\u0131n gerek\u00e7esinde; kural\u0131n amirleri, \u00fcstleri, ayn\u0131 r\u00fctbedeki veya \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131 hakk\u0131nda ve onlar\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 ortamlarda, onlar\u0131n i\u015flem ve eylemleri hakk\u0131nda s\u00f6ylenen olumsuz s\u00f6zlerin otoriteyi zedeleyen, kurumun hiyerar\u015fik d\u00fczenine veya i\u015fleyi\u015fine zarar veren bir unsur ta\u015f\u0131y\u0131p ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n her t\u00fcrl\u00fc olumsuz s\u00f6z\u00fcn cezaland\u0131r\u0131labilmesine imk\u00e2n tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 ve bu nedenle kuralla ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne getirilen s\u0131n\u0131rlaman\u0131n demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine uygun olmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
7068 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 1. maddesinde, Kanun\u2019un amac\u0131 \u201c\u2026Emniyet Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, Jandarma Genel Komutanl\u0131\u011f\u0131 ve Sahil G\u00fcvenlik Komutanl\u0131\u011f\u0131 personeline ili\u015fkin disiplinsizlik ve cezalar\u0131, disiplin amirlerini ve kurullar\u0131n\u0131, disiplin soru\u015fturma usul\u00fc ile di\u011fer ilgili hususlar\u0131 d\u00fczenlemektir.\u201d olarak ifade edilmi\u015ftir. Kanun\u2019un 2. maddesinde ise Kanun\u2019un Emniyet Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc te\u015fkilat\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan her s\u0131n\u0131ftan memurlar ile Jandarma Genel Komutanl\u0131\u011f\u0131 ve Sahil G\u00fcvenlik Komutanl\u0131\u011f\u0131 te\u015fkilatlar\u0131nda g\u00f6rev yapan subay, astsubay, s\u00f6zle\u015fmeli subay, s\u00f6zle\u015fmeli astsubay, uzman jandarma, uzman erba\u015f, s\u00f6zle\u015fmeli erba\u015f ve s\u00f6zle\u015fmeli erler ile di\u011fer s\u0131n\u0131flardaki memurlar\u0131 kapsad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
\u0130tiraz konusu kural, amirleri, \u00fcstleri, ayn\u0131 r\u00fctbedeki veya \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131 hakk\u0131nda ve onlar\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 ortamlarda, onlar\u0131n i\u015flem ve eylemleri hakk\u0131nda k\u00f6t\u00fcleyici veya konu\u015ftu\u011fu ki\u015filerde k\u00f6t\u00fc intiba b\u0131rakacak tarzda olumsuz s\u00f6zler s\u00f6yleyen kolluk personeline k\u0131nama cezas\u0131 verilmesini \u00f6ng\u00f6rmektedir.<\/p>\n
Kuralda d\u00fczenlenen fiilin olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in kuralda say\u0131lan ki\u015filerin i\u015flem ve eylemleri hakk\u0131nda kullan\u0131lan olumsuz s\u00f6zlerin k\u00f6t\u00fcleyici veya konu\u015ftu\u011fu ki\u015filerde k\u00f6t\u00fc intiba b\u0131rakacak nitelikte olmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
Anayasa\u2019n\u0131n 26. maddesinin as\u0131l i\u015flevi herkesin ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc korumakt\u0131r. Kolluk personelinin de d\u00e2hil oldu\u011fu kamu g\u00f6revlileri toplumun di\u011fer b\u00fct\u00fcn bireyleri gibi ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden yararlan\u0131r. Bununla beraber Anayasa\u2019n\u0131n 12. maddesinin, \u201cTemel hak ve h\u00fcrriyetler, ki\u015finin topluma, ailesine ve di\u011fer ki\u015filere kar\u015f\u0131 \u00f6dev ve sorumluluklar\u0131n\u0131 da ihtiva eder\u201d bi\u00e7imindeki ikinci f\u0131kras\u0131, ki\u015filerin temel hak ve h\u00fcrriyetleri kullan\u0131rken sahip olduklar\u0131 \u00f6dev ve sorumluluklara g\u00f6nderme yapar (Engin Kabada\u015f [1.B.], B. No: 2014\/18587, 6\/7\/2017, \u00a7 36).<\/p>\n
Emniyet ve asayi\u015f ile kamu d\u00fczeninin korunmas\u0131n\u0131 sa\u011flamakla g\u00f6revli, silah ve benzeri ara\u00e7lar kullanma yetkisi olan ve silahl\u0131 kuvvetlere benzer \u00f6zellik g\u00f6steren kolluk te\u015fkilat\u0131nda hizmetin d\u00fczenli ve s\u00fcrekli sunulmas\u0131, toplumun asayi\u015f ve g\u00fcvenli\u011finde herhangi bir zafiyete meydan verilmemesi bak\u0131m\u0131ndan kurum i\u00e7i disiplin ve hiyerar\u015fi hayati bir \u00f6neme sahiptir. Bu kapsamda disiplin ve hiyerar\u015fi i\u00e7inde bulunan personelin amirleri, astlar\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131 hakk\u0131nda kurumun d\u00fczeninin ve dolay\u0131s\u0131yla hizmetin i\u015fleyi\u015finin bozulmas\u0131na sebebiyet verebilecek nitelikteki s\u00f6zleri i\u00e7in disiplin yapt\u0131r\u0131m\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesi demokratik toplumda zorunlu bir toplumsal ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lamaya hizmet etmektedir.<\/p>\n
Anayasa Mahkemesi de kararlar\u0131nda silahl\u0131 kuvvetlere benzer \u00f6zellik g\u00f6steren kolluk personeli bak\u0131m\u0131ndan disipline ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerin -\u00f6zellikle hiyerar\u015fiyi zedeleyecek a\u00e7\u0131klamalar ba\u011flam\u0131nda-sivil devlet memurlar\u0131n\u0131n tabi oldu\u011fu kurallara k\u0131yasla daha kat\u0131 olmas\u0131n\u0131n demokratik toplumda gerekli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u00f6ylenemeyece\u011fini belirtmektedir (Samet \u00c7elik\u00e7apa [1.B.], B. No: 2018\/14878, 26\/5\/2022, \u00a739; (Hulusi \u00d6zkan [2.B.], B. No: 2015\/18638, 15\/11\/2018, \u00a7 41).<\/p>\n
\u00c7o\u011funluk, olumsuz y\u00f6nde olmakla birlikte hizmetin i\u015fleyi\u015fini m\u00fcspet y\u00f6nde etkileyebilecek veya \u00e7al\u0131\u015fma bar\u0131\u015f\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131na katk\u0131 sunabilecek, yap\u0131c\u0131 ve genel hizmet anlay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde makul kar\u015f\u0131lanabilir nitelikteki ele\u015ftirilerin de olabilece\u011fini, her t\u00fcrl\u00fc olumsuz ele\u015ftirinin cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n demokratik toplumda zorunlu bir toplumsal ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lamaya hizmet etmeyece\u011fini belirtmi\u015ftir.<\/p>\n
Oysa kuralda amirleri, \u00fcstleri, ayn\u0131 r\u00fctbedeki veya \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131n\u0131n i\u015flem ve eylemleriyle ilgi olarak s\u00f6ylenen her t\u00fcrl\u00fc olumsuz s\u00f6z cezaland\u0131r\u0131lmamaktad\u0131r. An\u0131lan ki\u015filer hakk\u0131nda s\u00f6ylenen olumsuz s\u00f6zlerin kural kapsam\u0131nda disiplin cezas\u0131na konu olabilmesi i\u00e7in k\u00f6t\u00fcleyici ya da k\u00f6t\u00fc izlenim b\u0131rakacak nitelikte olmas\u0131 gerekmekte olup, ele\u015ftiri s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fan bir durum ifade edilmektedir.<\/p>\n
Kurumun huzur ve s\u00fckununun ve bu suretle kamu d\u00fczeninin korunmas\u0131 ve sa\u011flanmas\u0131 bi\u00e7imindeki me\u015fru ama\u00e7 do\u011frultusunda an\u0131lan ki\u015filerin i\u015flem ve eylemleri hakk\u0131nda k\u00f6t\u00fcleyici veya konu\u015ftu\u011fu ki\u015filerde k\u00f6t\u00fc intiba b\u0131rakacak nitelikte olumsuz s\u00f6zler s\u00f6yleyen kolluk personelinin disiplin cezas\u0131yla cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 \u015feklinde getirilen s\u0131n\u0131rlaman\u0131n demokratik toplumda zorunlu bir toplumsal ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirilmektedir.<\/p>\n
\u00d6te yandan, kurala konu fiilin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n en hafif ikinci derecedeki disiplin cezas\u0131 olan k\u0131nama cezas\u0131 oldu\u011fu ve verilen disiplin cezas\u0131n\u0131n yarg\u0131 denetimine a\u00e7\u0131k oldu\u011fu da dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda kural\u0131n orant\u0131s\u0131z bir s\u0131n\u0131rlamaya neden olmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan nedenlerle kural\u0131n, Anayasa\u2019n\u0131n 13. ve 26. maddelerine ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, \u00e7o\u011funlu\u011fun g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne i\u015ftirak edilmemi\u015ftir.<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Muhterem \u0130NCE<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Metin KIRATLI<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi 11\/2\/2025 tarihinde E.2024\/124 numaral\u0131 dosyada, 7068 say\u0131l\u0131 Genel Kolluk Disiplin H\u00fck\u00fcmleri Hakk\u0131nda Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun\u2019un 8. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (g) bendinde yer alan \u201c\u2026i\u015flem, eylem\u2026\u201d ibaresinin Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funa ve iptaline; (g) bendinin kalan k\u0131sm\u0131n\u0131n Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na ve itiraz\u0131n reddine karar vermi\u015ftir.\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130tiraz Konusu Kural \u0130tiraz konusu kuralda; amirleri, \u00fcstleri, ayn\u0131 r\u00fctbedeki veya \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131 hakk\u0131nda ve onlar\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 ortamlarda i\u015flem, eylem ve ki\u015filikleri hakk\u0131nda k\u00f6t\u00fcleyici veya konu\u015ftu\u011fu ki\u015filerde k\u00f6t\u00fc intiba b\u0131rakacak tarzda olumsuz s\u00f6zler s\u00f6yleyen kolluk personelinin k\u0131nama cezas\u0131yla cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. Ba\u015fvuru Gerek\u00e7esi Ba\u015fvuru karar\u0131nda \u00f6zetle; itiraz konusu kuralda kolluk personeline k\u0131nama cezas\u0131 verilmesine dayanak olan olumsuz s\u00f6zlerin belirsiz oldu\u011fu, s\u00f6z konusu olumsuz s\u00f6zler nedeniyle kolluk personelinin k\u0131nama cezas\u0131yla cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n zorunlu bir toplumsal ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131, bu durumun ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz bir s\u0131n\u0131rlama getirdi\u011fi belirtilerek kural\u0131n Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Mahkemenin De\u011ferlendirmesi 1. Bentte Yer Alan \u201c\u2026i\u015flem, eylem\u2026\u201d \u0130baresinin \u0130ncelenmesi Anayasa Mahkemesi E.2021\/22, K.2022\/6 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda 7068 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 8. maddesinin (4) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (5) numaral\u0131 alt bendinde yer alan ve g\u00f6rev i\u00e7inde amir ya da \u00fcstlerinin eylem veya i\u015flemlerini olumsuz y\u00f6nde ele\u015ftirici nitelikte s\u00f6z s\u00f6yleme ya da yaz\u0131 yazma fiilinin disiplin su\u00e7u olarak d\u00fczenlenmesini \u00f6ng\u00f6ren ibareyi incelemi\u015f ve s\u00f6z konusu ibareyle ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne getirilen s\u0131n\u0131rlaman\u0131n demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine uygun olmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle ibareyi iptal etmi\u015ftir. \u0130tiraz konusu kural bak\u0131m\u0131ndan da an\u0131lan kararda belirtilen gerek\u00e7elerden ayr\u0131lmay\u0131 gerektirir bir durum bulunmamaktad\u0131r. Bu itibarla kural\u0131n amirleri, \u00fcstleri, ayn\u0131 r\u00fctbedeki veya \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131 hakk\u0131nda ve onlar\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 ortamlarda onlar\u0131n i\u015flem ve eylemleri hakk\u0131nda s\u00f6ylenen …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-98222","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n