1. G\u0130R\u0130\u015e<\/p>\n
K\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte ya\u015fanan dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, sadece bireysel ya\u015fam\u0131 de\u011fil, kurumlar\u0131n i\u015fleyi\u015fini ve kamu idaresinin d\u00fczenleme bi\u00e7imlerini de temelden etkilemektedir. Bu dijitalle\u015fme ak\u0131m\u0131n\u0131n \u00a0en dikkat \u00e7ekici unsurlar\u0131ndan biri, blokzincir (blockchain) teknolojisidir. \u0130lk olarak kripto paralarla g\u00fcndeme gelen blokzincir teknolojisi, sahip oldu\u011fu da\u011f\u0131t\u0131k yap\u0131, de\u011fi\u015ftirilemezlik ve \u015feffafl\u0131k gibi nitelikleri sayesinde ba\u015fta finans sekt\u00f6r\u00fc olmak \u00fczere bir\u00e7ok alanda d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme neden olmu\u015ftur. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmden etkilenen alanlardan biri de \u015firketler hukukudur.<\/p>\n
T\u00fcrk Ticaret Kanunu (TTK), 2012 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesiyle birlikte dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme ili\u015fkin baz\u0131 h\u00fck\u00fcmler i\u00e7ermekle birlikte, halen klasik sistemin normatif s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisindedir. Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n amac\u0131; blokzincir teknolojisinin, \u00f6zellikle dijital pay defteri uygulamalar\u0131 ve ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, \u015firketler hukukunda nas\u0131l bir etki do\u011furdu\u011funu de\u011ferlendirmek ve T\u00fcrk hukuk sisteminin bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme ne \u00f6l\u00e7\u00fcde haz\u0131r oldu\u011funu ortaya koymakt\u0131r<\/p>\n
2. BLOKZ\u0130NC\u0130R TEKNOLOJ\u0130S\u0130 VE HUKUKA YANSIMASI<\/p>\n
2.1. Kavramsal \u00c7er\u00e7eve<\/p>\n
Blokzincir, i\u015flemlerin da\u011f\u0131n\u0131k bir a\u011f \u00fczerinde zaman damgal\u0131, \u015fifrelenmi\u015f bloklar halinde kaydedildi\u011fi bir dijital veri taban\u0131 teknolojisidir. Merkezi bir otoriteye ihtiya\u00e7 duymadan g\u00fcvenin sa\u011flanmas\u0131, bu sistemin en kritik avantaj\u0131d\u0131r. Bu nedenle, geleneksel merkezi kay\u0131t sistemlerine g\u00f6re daha g\u00fcvenli, \u015feffaf ve hesap verebilir bir yap\u0131 sunar.<\/p>\n
2.2. Hukuki Niteli\u011fi<\/p>\n
Blokzincirin hukuki niteli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan iki temel yakla\u015f\u0131m bulunmaktad\u0131r:<\/p>\n
– Ara\u00e7sal Yakla\u015f\u0131m: Blokzincirin, sadece bir veri saklama teknolojisi olarak g\u00f6r\u00fclmesi ve mevcut hukuk kurallar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirilmesi.<\/p>\n
– Normatif Etkile\u015fim Yakla\u015f\u0131m\u0131: Blokzincirin, mevcut hukuk kurallar\u0131n\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme potansiyeli ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ve hukuk d\u00fczeninin yeni normlar \u00fcretmesini gerektirdi\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki yakla\u015f\u0131m.<\/p>\n
Bu \u00e7al\u0131\u015fmada benimsenen perspektif, ikincisine daha yak\u0131nd\u0131r. Zira blokzincir, sadece var olan kurallara entegre edilmesi gereken bir sistem de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bu kurallar\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrecek kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc bir teknolojik altyap\u0131d\u0131r.<\/p>\n
3. D\u0130J\u0130TAL PAY DEFTERLER\u0130: TEOR\u0130K TEMELLER VE UYGULAMA ALANLAR<\/p>\n
3.1. Pay Defterinin Hukuki Niteli\u011fi<\/p>\n
TTK m. 499-501 aras\u0131nda anonim \u015firketlerin, nama yaz\u0131l\u0131 pay sahiplerini, bu paylara ili\u015fkin iktisap ve devirleri kaydettikleri bir pay defteri tutmalar\u0131 zorunludur. Bu defter, hem \u015firket i\u00e7i y\u00f6netimsel i\u015flemlerde hem de pay sahipli\u011fi haklar\u0131n\u0131n belirlenmesinde i\u015flevseldir. Nitekim Yarg\u0131tay kararlar\u0131nda da pay defterine kay\u0131t, ortakl\u0131k s\u0131fat\u0131n\u0131n ispat\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan belirleyici bir rol oynamaktad\u0131r: \u201cPay defteri, anonim \u015firkette ortakl\u0131k s\u0131fat\u0131n\u0131 ispata yarayan yasal delil niteli\u011findedir. Pay defterine kay\u0131tl\u0131 olmayan ki\u015finin, pay sahipli\u011fi s\u0131fat\u0131yla hak ileri s\u00fcrmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.\u201d (Yarg. 11. HD., E. 2018\/1651, K. 2019\/3951)<\/p>\n
3.2. Mevzuat A\u00e7\u0131s\u0131ndan Dijital Pay Defteri M\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/p>\n
TTK\u2019da, pay defterinin fiziki ortamda tutulmas\u0131 gerekti\u011fine dair a\u00e7\u0131k bir d\u00fczenleme bulunmamaktad\u0131r. Bu nedenle, dijital ortamda tutulmas\u0131 \u00f6n\u00fcnde do\u011frudan bir yasal engel yoktur. Ancak s\u00f6z konusu kay\u0131tlar\u0131n ispat de\u011feri, g\u00fcvenilirli\u011fi ve de\u011fi\u015ftirilemezli\u011fi tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u0130\u015fte bu noktada blokzincir teknolojisi devreye girmekte ve a\u015fa\u011f\u0131daki avantajlar\u0131 sunmaktad\u0131r:<\/p>\n
– Kay\u0131tlar\u0131n geri al\u0131namaz olmas\u0131 sayesinde veri g\u00fcvenli\u011fi.<\/p>\n
– Da\u011f\u0131t\u0131k yap\u0131 sayesinde tek bir sistem ar\u0131zas\u0131yla veri kayb\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi.<\/p>\n
– \u0130zlenebilirlik sayesinde \u015feffafl\u0131k.<\/p>\n
– Yetkilendirilmi\u015f eri\u015fimle \u015firket i\u00e7i kontrol.<\/p>\n
3.3. Yabanc\u0131 Hukuk Sistemleri ve Uygulamalar<\/p>\n
– Estonya: T\u00fcm \u015firket sicil sistemi blokzincir ile entegredir.<\/p>\n
– \u0130svi\u00e7re: Pay senetlerinin dijitalle\u015ftirilmesi ve kripto varl\u0131klarla temsil edilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
– Almanya: Elektronik menkul k\u0131ymet yasas\u0131 2021\u2019de y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir.<\/p>\n
– ABD, Delaware Eyaleti: Blokzincir tabanl\u0131 pay defteri kullan\u0131m\u0131n\u0131 tan\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n
3.4. T\u00fcrkiye\u2019de Uygulama Olanaklar\u0131 ve Engeller<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de T\u00dcB\u0130TAK B\u0130LGEM ve baz\u0131 \u00fcniversiteler blokzincir temelli \u015firket y\u00f6netimi uygulamalar\u0131 \u00fczerine pilot projeler geli\u015ftirmi\u015ftir. Ancak bu sistemlerin ticaret sicili, noterlik kurumu ve Vergi Usul Kanunu ile entegrasyonu hen\u00fcz tamamlanmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Ayr\u0131ca TTK m. 64 kapsam\u0131nda \u201cdefterlerin do\u011frulu\u011fu ve de\u011fi\u015ftirilemezli\u011fi\u201d y\u00f6n\u00fcnden blokzincir teknolojisi bir avantaj sunarken, denetim ve ibraz y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri bak\u0131m\u0131ndan yeni hukuki sorular ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n
4. AKILLI S\u00d6ZLE\u015eMELER VE \u015e\u0130RKETLER HUKUKU \u0130L\u0130\u015eK\u0130S\u0130<\/p>\n
4.1. Tan\u0131m ve Teknik Yap\u0131<\/p>\n
Ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fme; blokzincir \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fan, ko\u015fullu ifadelere dayanan ve irade beyan\u0131n\u0131 yaz\u0131l\u0131m kodu arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yerine getiren sistemlerdir. \u00d6zellikle Ethereum altyap\u0131s\u0131, bu t\u00fcr uygulamalara imkan tan\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n
4.2. Bor\u00e7lar Hukuku A\u00e7\u0131s\u0131ndan Ge\u00e7erlili\u011fi<\/p>\n
TBK m. 1 uyar\u0131nca s\u00f6zle\u015fmeler, taraflar\u0131n serbest iradeleriyle kurulur. Ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler de esasen taraflar\u0131n iradesini dijital ortamda kodlad\u0131\u011f\u0131 bir yap\u0131 oldu\u011fundan, \u015fekle tabi olmayan s\u00f6zle\u015fmeler a\u00e7\u0131s\u0131ndan ge\u00e7erlidir.<\/p>\n
Ancak \u015fekle ba\u011fl\u0131 i\u015flemlerde, \u00f6rne\u011fin;<\/p>\n
– TBK m. 583: Kefalet s\u00f6zle\u015fmeleri<\/p>\n
– TTK m. 421: Genel kurul kararlar\u0131<\/p>\n
– VUK ve E-Defter Tebli\u011fleri<\/p>\n
gibi alanlarda sadece blokzincir \u00fczerinde yap\u0131lan i\u015flemler ge\u00e7erli say\u0131lamaz; bu i\u015flemlerin elektronik imza ve\/veya noter onay\u0131 ile desteklenmesi gerekir.<\/p>\n
4.3. \u015eirketler Hukukundaki Uygulama Alanlar\u0131<\/p>\n
– Kar pay\u0131 da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 otomasyonu<\/p>\n
– Genel kurul \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n zaman damgal\u0131 iletimi<\/p>\n
– Sermaye art\u0131r\u0131m\u0131 i\u015flemlerinin otomatik tetiklenmesi<\/p>\n
– Oy kullanma s\u00fcre\u00e7lerinde dijital y\u00f6neti\u015fim modelleri (DAO yap\u0131lar\u0131)<\/p>\n
5. YARGITAY KARARLARI VE D\u0130J\u0130TAL DEL\u0130L DE\u011eERLEND\u0130RMES\u0130<\/p>\n
5.1. Pay Defterleri ve Ortakl\u0131k S\u0131fat\u0131<\/p>\n
– Yarg. 11. HD., E. 2018\/1651, K. 2019\/3951: Pay defteri kay\u0131tlar\u0131 yoksa ortakl\u0131k s\u0131fat\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclemez.<\/p>\n
– Yarg. 11. HD., E. 2016\/1108, K. 2017\/2124: Defter kay\u0131tlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesine ili\u015fkin uyu\u015fmazl\u0131klarda, kay\u0131t g\u00fcvenli\u011fi belirleyici olmu\u015ftur.<\/p>\n
5.2. Dijital S\u00f6zle\u015fmelerin Ge\u00e7erlili\u011fi<\/p>\n
– Yarg. 15. HD., E. 2019\/2003, K. 2020\/1335: Elektronik ortamda yap\u0131lan s\u00f6zle\u015fmelerin, taraf iradelerini i\u00e7erdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde ge\u00e7erli olabilece\u011fini kabul etmi\u015ftir.<\/p>\n
5.3. Blokzincir Tabanl\u0131 Kay\u0131tlar\u0131n Delil Niteli\u011fi<\/p>\n
– Yarg. 19. HD., E. 2020\/1273, K. 2021\/2198: Dijital verilerin delil niteli\u011fi, ancak do\u011frulu\u011fu ve g\u00fcvenilirli\u011fi ispatland\u0131\u011f\u0131nda kabul edilmektedir. Blokzincir bu noktada \u00f6nemli bir ispat arac\u0131 olabilir.<\/p>\n
6. MEVZUAT ANAL\u0130Z\u0130 VE REFORM \u00d6NER\u0130LER\u0130<\/p>\n
6.1. Mevcut Bo\u015fluklar<\/p>\n
– Dijital pay defterine dair a\u00e7\u0131k bir d\u00fczenleme bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
– Ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin hukuki niteli\u011fi ve ge\u00e7erlili\u011fi d\u00fczenlenmemi\u015ftir.<\/p>\n
– Ticaret sicili sisteminin blokzincir entegrasyonu sa\u011flanmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
6.2. Reform \u00d6nerileri<\/p>\n
1. TTK\u2019ya ek madde ile dijital pay defteri ve delil de\u011feri tan\u0131mlanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
2. TBK\u2019ya \u201cak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fme\u201d tan\u0131m\u0131 dahil edilmeli, \u015fekle tabi i\u015flemler ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
3. Ticaret sicil sistemi blokzincir altyap\u0131s\u0131yla uyumlu hale getirilmelidir.<\/p>\n
4. Noterlik Kanunu, dijital onay ve m\u00fch\u00fcrleme yetkileri bak\u0131m\u0131ndan revize edilmelidir.<\/p>\n
5.Kamu idaresi, \u015firketler i\u00e7in blokzincir destekli bir ulusal platform kurmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
7. SONU\u00c7<\/p>\n
Blokzincir teknolojisi, \u015firketler hukukunda \u015feffafl\u0131k, g\u00fcvenlik ve otomasyon a\u00e7\u0131s\u0131ndan devrimsel bir potansiyel ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Ancak bu potansiyelin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in, hem mevzuat reformlar\u0131 hem de yarg\u0131 kararlar\u0131nda teknolojik geli\u015fmelere a\u00e7\u0131k bir i\u00e7tihat yakla\u015f\u0131m\u0131 gereklidir. Aksi takdirde bu teknolojiler yaln\u0131zca teorik kalacak, uygulamaya n\u00fcfuz edemeyecektir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye, sahip oldu\u011fu gen\u00e7 teknoloji ekosistemiyle bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme haz\u0131r g\u00f6r\u00fcnmektedir. \u00d6nemli olan, bu teknolojik ilerlemeyi hukuk g\u00fcvenli\u011fi ve yarg\u0131sal denetim ilkeleriyle uyumlu \u015fekilde b\u00fct\u00fcnle\u015ftirebilmektir.<\/p>\n
\u200b1. G\u0130R\u0130\u015e<\/p>\n
K\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte ya\u015fanan dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, sadece bireysel ya\u015fam\u0131 de\u011fil, kurumlar\u0131n i\u015fleyi\u015fini ve kamu idaresinin d\u00fczenleme bi\u00e7imlerini de temelden etkilemektedir. Bu dijitalle\u015fme ak\u0131m\u0131n\u0131n \u00a0en dikkat \u00e7ekici unsurlar\u0131ndan biri, blokzincir (blockchain) teknolojisidir. \u0130lk olarak kripto paralarla g\u00fcndeme gelen blokzincir teknolojisi, sahip oldu\u011fu da\u011f\u0131t\u0131k yap\u0131, de\u011fi\u015ftirilemezlik ve \u015feffafl\u0131k gibi nitelikleri sayesinde ba\u015fta finans sekt\u00f6r\u00fc olmak \u00fczere bir\u00e7ok alanda d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme neden olmu\u015ftur. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmden etkilenen alanlardan biri de \u015firketler hukukudur.<\/p>\n
T\u00fcrk Ticaret Kanunu (TTK), 2012 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesiyle birlikte dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme ili\u015fkin baz\u0131 h\u00fck\u00fcmler i\u00e7ermekle birlikte, halen klasik sistemin normatif s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisindedir. Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n amac\u0131; blokzincir teknolojisinin, \u00f6zellikle dijital pay defteri uygulamalar\u0131 ve ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, \u015firketler hukukunda nas\u0131l bir etki do\u011furdu\u011funu de\u011ferlendirmek ve T\u00fcrk hukuk sisteminin bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme ne \u00f6l\u00e7\u00fcde haz\u0131r oldu\u011funu ortaya koymakt\u0131r<\/p>\n
2. BLOKZ\u0130NC\u0130R TEKNOLOJ\u0130S\u0130 VE HUKUKA YANSIMASI<\/p>\n
2.1. Kavramsal \u00c7er\u00e7eve<\/p>\n
Blokzincir, i\u015flemlerin da\u011f\u0131n\u0131k bir a\u011f \u00fczerinde zaman damgal\u0131, \u015fifrelenmi\u015f bloklar halinde kaydedildi\u011fi bir dijital veri taban\u0131 teknolojisidir. Merkezi bir otoriteye ihtiya\u00e7 duymadan g\u00fcvenin sa\u011flanmas\u0131, bu sistemin en kritik avantaj\u0131d\u0131r. Bu nedenle, geleneksel merkezi kay\u0131t sistemlerine g\u00f6re daha g\u00fcvenli, \u015feffaf ve hesap verebilir bir yap\u0131 sunar.<\/p>\n
2.2. Hukuki Niteli\u011fi<\/p>\n
Blokzincirin hukuki niteli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan iki temel yakla\u015f\u0131m bulunmaktad\u0131r:<\/p>\n
– Ara\u00e7sal Yakla\u015f\u0131m: Blokzincirin, sadece bir veri saklama teknolojisi olarak g\u00f6r\u00fclmesi ve mevcut hukuk kurallar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirilmesi.<\/p>\n
– Normatif Etkile\u015fim Yakla\u015f\u0131m\u0131: Blokzincirin, mevcut hukuk kurallar\u0131n\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme potansiyeli ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ve hukuk d\u00fczeninin yeni normlar \u00fcretmesini gerektirdi\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki yakla\u015f\u0131m.<\/p>\n
Bu \u00e7al\u0131\u015fmada benimsenen perspektif, ikincisine daha yak\u0131nd\u0131r. Zira blokzincir, sadece var olan kurallara entegre edilmesi gereken bir sistem de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bu kurallar\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrecek kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc bir teknolojik altyap\u0131d\u0131r.<\/p>\n
3. D\u0130J\u0130TAL PAY DEFTERLER\u0130: TEOR\u0130K TEMELLER VE UYGULAMA ALANLAR<\/p>\n
3.1. Pay Defterinin Hukuki Niteli\u011fi<\/p>\n
TTK m. 499-501 aras\u0131nda anonim \u015firketlerin, nama yaz\u0131l\u0131 pay sahiplerini, bu paylara ili\u015fkin iktisap ve devirleri kaydettikleri bir pay defteri tutmalar\u0131 zorunludur. Bu defter, hem \u015firket i\u00e7i y\u00f6netimsel i\u015flemlerde hem de pay sahipli\u011fi haklar\u0131n\u0131n belirlenmesinde i\u015flevseldir. Nitekim Yarg\u0131tay kararlar\u0131nda da pay defterine kay\u0131t, ortakl\u0131k s\u0131fat\u0131n\u0131n ispat\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan belirleyici bir rol oynamaktad\u0131r: \u201cPay defteri, anonim \u015firkette ortakl\u0131k s\u0131fat\u0131n\u0131 ispata yarayan yasal delil niteli\u011findedir. Pay defterine kay\u0131tl\u0131 olmayan ki\u015finin, pay sahipli\u011fi s\u0131fat\u0131yla hak ileri s\u00fcrmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.\u201d (Yarg. 11. HD., E. 2018\/1651, K. 2019\/3951)<\/p>\n
3.2. Mevzuat A\u00e7\u0131s\u0131ndan Dijital Pay Defteri M\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/p>\n
TTK\u2019da, pay defterinin fiziki ortamda tutulmas\u0131 gerekti\u011fine dair a\u00e7\u0131k bir d\u00fczenleme bulunmamaktad\u0131r. Bu nedenle, dijital ortamda tutulmas\u0131 \u00f6n\u00fcnde do\u011frudan bir yasal engel yoktur. Ancak s\u00f6z konusu kay\u0131tlar\u0131n ispat de\u011feri, g\u00fcvenilirli\u011fi ve de\u011fi\u015ftirilemezli\u011fi tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u0130\u015fte bu noktada blokzincir teknolojisi devreye girmekte ve a\u015fa\u011f\u0131daki avantajlar\u0131 sunmaktad\u0131r:<\/p>\n
– Kay\u0131tlar\u0131n geri al\u0131namaz olmas\u0131 sayesinde veri g\u00fcvenli\u011fi.<\/p>\n
– Da\u011f\u0131t\u0131k yap\u0131 sayesinde tek bir sistem ar\u0131zas\u0131yla veri kayb\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi.<\/p>\n
– \u0130zlenebilirlik sayesinde \u015feffafl\u0131k.<\/p>\n
– Yetkilendirilmi\u015f eri\u015fimle \u015firket i\u00e7i kontrol.<\/p>\n
3.3. Yabanc\u0131 Hukuk Sistemleri ve Uygulamalar<\/p>\n
– Estonya: T\u00fcm \u015firket sicil sistemi blokzincir ile entegredir.<\/p>\n
– \u0130svi\u00e7re: Pay senetlerinin dijitalle\u015ftirilmesi ve kripto varl\u0131klarla temsil edilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
– Almanya: Elektronik menkul k\u0131ymet yasas\u0131 2021\u2019de y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir.<\/p>\n
– ABD, Delaware Eyaleti: Blokzincir tabanl\u0131 pay defteri kullan\u0131m\u0131n\u0131 tan\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n
3.4. T\u00fcrkiye\u2019de Uygulama Olanaklar\u0131 ve Engeller<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de T\u00dcB\u0130TAK B\u0130LGEM ve baz\u0131 \u00fcniversiteler blokzincir temelli \u015firket y\u00f6netimi uygulamalar\u0131 \u00fczerine pilot projeler geli\u015ftirmi\u015ftir. Ancak bu sistemlerin ticaret sicili, noterlik kurumu ve Vergi Usul Kanunu ile entegrasyonu hen\u00fcz tamamlanmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Ayr\u0131ca TTK m. 64 kapsam\u0131nda \u201cdefterlerin do\u011frulu\u011fu ve de\u011fi\u015ftirilemezli\u011fi\u201d y\u00f6n\u00fcnden blokzincir teknolojisi bir avantaj sunarken, denetim ve ibraz y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri bak\u0131m\u0131ndan yeni hukuki sorular ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n
4. AKILLI S\u00d6ZLE\u015eMELER VE \u015e\u0130RKETLER HUKUKU \u0130L\u0130\u015eK\u0130S\u0130<\/p>\n
4.1. Tan\u0131m ve Teknik Yap\u0131<\/p>\n
Ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fme; blokzincir \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fan, ko\u015fullu ifadelere dayanan ve irade beyan\u0131n\u0131 yaz\u0131l\u0131m kodu arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yerine getiren sistemlerdir. \u00d6zellikle Ethereum altyap\u0131s\u0131, bu t\u00fcr uygulamalara imkan tan\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n
4.2. Bor\u00e7lar Hukuku A\u00e7\u0131s\u0131ndan Ge\u00e7erlili\u011fi<\/p>\n
TBK m. 1 uyar\u0131nca s\u00f6zle\u015fmeler, taraflar\u0131n serbest iradeleriyle kurulur. Ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler de esasen taraflar\u0131n iradesini dijital ortamda kodlad\u0131\u011f\u0131 bir yap\u0131 oldu\u011fundan, \u015fekle tabi olmayan s\u00f6zle\u015fmeler a\u00e7\u0131s\u0131ndan ge\u00e7erlidir.<\/p>\n
Ancak \u015fekle ba\u011fl\u0131 i\u015flemlerde, \u00f6rne\u011fin;<\/p>\n
– TBK m. 583: Kefalet s\u00f6zle\u015fmeleri<\/p>\n
– TTK m. 421: Genel kurul kararlar\u0131<\/p>\n
– VUK ve E-Defter Tebli\u011fleri<\/p>\n
gibi alanlarda sadece blokzincir \u00fczerinde yap\u0131lan i\u015flemler ge\u00e7erli say\u0131lamaz; bu i\u015flemlerin elektronik imza ve\/veya noter onay\u0131 ile desteklenmesi gerekir.<\/p>\n
4.3. \u015eirketler Hukukundaki Uygulama Alanlar\u0131<\/p>\n
– Kar pay\u0131 da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 otomasyonu<\/p>\n
– Genel kurul \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n zaman damgal\u0131 iletimi<\/p>\n
– Sermaye art\u0131r\u0131m\u0131 i\u015flemlerinin otomatik tetiklenmesi<\/p>\n
– Oy kullanma s\u00fcre\u00e7lerinde dijital y\u00f6neti\u015fim modelleri (DAO yap\u0131lar\u0131)<\/p>\n
5. YARGITAY KARARLARI VE D\u0130J\u0130TAL DEL\u0130L DE\u011eERLEND\u0130RMES\u0130<\/p>\n
5.1. Pay Defterleri ve Ortakl\u0131k S\u0131fat\u0131<\/p>\n
– Yarg. 11. HD., E. 2018\/1651, K. 2019\/3951: Pay defteri kay\u0131tlar\u0131 yoksa ortakl\u0131k s\u0131fat\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclemez.<\/p>\n
– Yarg. 11. HD., E. 2016\/1108, K. 2017\/2124: Defter kay\u0131tlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesine ili\u015fkin uyu\u015fmazl\u0131klarda, kay\u0131t g\u00fcvenli\u011fi belirleyici olmu\u015ftur.<\/p>\n
5.2. Dijital S\u00f6zle\u015fmelerin Ge\u00e7erlili\u011fi<\/p>\n
– Yarg. 15. HD., E. 2019\/2003, K. 2020\/1335: Elektronik ortamda yap\u0131lan s\u00f6zle\u015fmelerin, taraf iradelerini i\u00e7erdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde ge\u00e7erli olabilece\u011fini kabul etmi\u015ftir.<\/p>\n
5.3. Blokzincir Tabanl\u0131 Kay\u0131tlar\u0131n Delil Niteli\u011fi<\/p>\n
– Yarg. 19. HD., E. 2020\/1273, K. 2021\/2198: Dijital verilerin delil niteli\u011fi, ancak do\u011frulu\u011fu ve g\u00fcvenilirli\u011fi ispatland\u0131\u011f\u0131nda kabul edilmektedir. Blokzincir bu noktada \u00f6nemli bir ispat arac\u0131 olabilir.<\/p>\n
6. MEVZUAT ANAL\u0130Z\u0130 VE REFORM \u00d6NER\u0130LER\u0130<\/p>\n
6.1. Mevcut Bo\u015fluklar<\/p>\n
– Dijital pay defterine dair a\u00e7\u0131k bir d\u00fczenleme bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
– Ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin hukuki niteli\u011fi ve ge\u00e7erlili\u011fi d\u00fczenlenmemi\u015ftir.<\/p>\n
– Ticaret sicili sisteminin blokzincir entegrasyonu sa\u011flanmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
6.2. Reform \u00d6nerileri<\/p>\n
1. TTK\u2019ya ek madde ile dijital pay defteri ve delil de\u011feri tan\u0131mlanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
2. TBK\u2019ya \u201cak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fme\u201d tan\u0131m\u0131 dahil edilmeli, \u015fekle tabi i\u015flemler ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
3. Ticaret sicil sistemi blokzincir altyap\u0131s\u0131yla uyumlu hale getirilmelidir.<\/p>\n
4. Noterlik Kanunu, dijital onay ve m\u00fch\u00fcrleme yetkileri bak\u0131m\u0131ndan revize edilmelidir.<\/p>\n
5.Kamu idaresi, \u015firketler i\u00e7in blokzincir destekli bir ulusal platform kurmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
7. SONU\u00c7<\/p>\n
Blokzincir teknolojisi, \u015firketler hukukunda \u015feffafl\u0131k, g\u00fcvenlik ve otomasyon a\u00e7\u0131s\u0131ndan devrimsel bir potansiyel ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Ancak bu potansiyelin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in, hem mevzuat reformlar\u0131 hem de yarg\u0131 kararlar\u0131nda teknolojik geli\u015fmelere a\u00e7\u0131k bir i\u00e7tihat yakla\u015f\u0131m\u0131 gereklidir. Aksi takdirde bu teknolojiler yaln\u0131zca teorik kalacak, uygulamaya n\u00fcfuz edemeyecektir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye, sahip oldu\u011fu gen\u00e7 teknoloji ekosistemiyle bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme haz\u0131r g\u00f6r\u00fcnmektedir. \u00d6nemli olan, bu teknolojik ilerlemeyi hukuk g\u00fcvenli\u011fi ve yarg\u0131sal denetim ilkeleriyle uyumlu \u015fekilde b\u00fct\u00fcnle\u015ftirebilmektir.\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
1. G\u0130R\u0130\u015e K\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte ya\u015fanan dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, sadece bireysel ya\u015fam\u0131 de\u011fil, kurumlar\u0131n i\u015fleyi\u015fini ve kamu idaresinin d\u00fczenleme bi\u00e7imlerini de temelden etkilemektedir. Bu dijitalle\u015fme ak\u0131m\u0131n\u0131n \u00a0en dikkat \u00e7ekici unsurlar\u0131ndan biri, blokzincir (blockchain) teknolojisidir. \u0130lk olarak kripto paralarla g\u00fcndeme gelen blokzincir teknolojisi, sahip oldu\u011fu da\u011f\u0131t\u0131k yap\u0131, de\u011fi\u015ftirilemezlik ve \u015feffafl\u0131k gibi nitelikleri sayesinde ba\u015fta finans sekt\u00f6r\u00fc olmak \u00fczere bir\u00e7ok alanda d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme neden olmu\u015ftur. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmden etkilenen alanlardan biri de \u015firketler hukukudur. T\u00fcrk Ticaret Kanunu (TTK), 2012 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesiyle birlikte dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme ili\u015fkin baz\u0131 h\u00fck\u00fcmler i\u00e7ermekle birlikte, halen klasik sistemin normatif s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisindedir. Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n amac\u0131; blokzincir teknolojisinin, \u00f6zellikle dijital pay defteri uygulamalar\u0131 ve ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, \u015firketler hukukunda nas\u0131l bir etki do\u011furdu\u011funu de\u011ferlendirmek ve T\u00fcrk hukuk sisteminin bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme ne \u00f6l\u00e7\u00fcde haz\u0131r oldu\u011funu ortaya koymakt\u0131r 2. BLOKZ\u0130NC\u0130R TEKNOLOJ\u0130S\u0130 VE HUKUKA YANSIMASI 2.1. Kavramsal \u00c7er\u00e7eve Blokzincir, i\u015flemlerin da\u011f\u0131n\u0131k bir a\u011f \u00fczerinde zaman damgal\u0131, \u015fifrelenmi\u015f bloklar halinde kaydedildi\u011fi bir dijital veri taban\u0131 teknolojisidir. Merkezi bir otoriteye ihtiya\u00e7 duymadan g\u00fcvenin sa\u011flanmas\u0131, bu sistemin en kritik avantaj\u0131d\u0131r. Bu nedenle, geleneksel merkezi kay\u0131t sistemlerine g\u00f6re daha g\u00fcvenli, \u015feffaf ve hesap verebilir bir yap\u0131 sunar. 2.2. Hukuki Niteli\u011fi Blokzincirin hukuki niteli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan iki temel yakla\u015f\u0131m bulunmaktad\u0131r: – Ara\u00e7sal Yakla\u015f\u0131m: Blokzincirin, sadece bir veri saklama teknolojisi olarak g\u00f6r\u00fclmesi ve …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-78776","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n