T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130<\/p>\n
ANAYASA MAHKEMES\u0130<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
GENEL KURUL<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
K.K. BA\u015eVURUSU<\/p>\n
(Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2020\/34532)<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Karar Tarihi: 29\/5\/2024<\/p>\n
R.G. Tarih ve Say\u0131: 21\/2\/2025 – 32820<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
GENEL KURUL<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
G\u0130ZL\u0130L\u0130K TALEB\u0130 KABUL <\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
:<\/p>\n
Kadir \u00d6ZKAYA<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
:<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN<\/p>\n
\u00dcyeler<\/p>\n
:<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Recai AKYEL<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Selahaddin MENTE\u015e<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0130rfan F\u0130DAN<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Kenan YA\u015eAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Muhterem \u0130NCE<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n
Raport\u00f6rler<\/p>\n
:<\/p>\n
Yusuf Enes KAYA<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Murat \u0130lter DEVEC\u0130<\/p>\n
Ba\u015fvurucu<\/p>\n
:<\/p>\n
K.K.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
I. BA\u015eVURUNUN \u00d6ZET\u0130<\/p>\n
1. Ba\u015fvuru, ceza infaz kurumu g\u00f6revlilerinin fiziksel \u015fiddet uygulamas\u0131 ve bu olay hakk\u0131nda etkili bir ceza soru\u015fturmas\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclmemesi nedeniyle k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n
2. Anayasal d\u00fczeni ortadan kald\u0131rmaya te\u015febb\u00fcs su\u00e7undan a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcebbet hapis cezas\u0131na mahk\u00fbm edilen ba\u015fvurucu, cezas\u0131n\u0131n infaz\u0131 kapsam\u0131nda Malatya E Tipi Kapal\u0131 Ceza \u0130nfaz Kurumuna yerle\u015ftirilmi\u015f; sonras\u0131nda ise \u00f6nce Trabzon E Tipi Kapal\u0131 Ceza \u0130nfaz Kurumuna, sonra da ba\u015fka bir ceza infaz kurumuna nakledilmi\u015ftir. Ba\u015fvuruya konu olay ba\u015fvurucunun Trabzon E Tipi Kapal\u0131 Ceza \u0130nfaz Kurumunda (Ceza \u0130nfaz Kurumu) tutuldu\u011fu s\u0131rada 26\/4\/2019 tarihinde meydana gelmi\u015ftir.<\/p>\n
3. Ceza \u0130nfaz Kurumunda g\u00f6revli baz\u0131 infaz koruma memurlar\u0131 ile bir jandarma astsubay\u0131nca d\u00fczenlenen tutana\u011fa g\u00f6re olay tarihinde ba\u015fvurucunun bulundu\u011fu ko\u011fu\u015fta genel arama yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvurucunun da haz\u0131r oldu\u011fu aramada e\u015fya dolaplar\u0131n\u0131n birinin alt\u0131nda, d\u0131\u015f y\u00fczeyi mu\u015famba ile dikilmi\u015f, kuruma ait olup yar\u0131s\u0131 kesilmi\u015f battaniye bulunmu\u015ftur. S\u00f6z konusu battaniyeye el konulmak istenince ba\u015fvurucu \u201cBunu alamazs\u0131n\u0131z, ibadetimizi yasaklayamazs\u0131n\u0131z, engelleyemezsiniz; Allah\u2019la aram\u0131za giremezsiniz.\u201d \u015feklinde s\u00f6zler sarf edip odan\u0131n giri\u015fine do\u011fru ko\u015farak koridora \u00e7\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6revlilerin yapt\u0131\u011f\u0131 uyar\u0131lar\u0131 da dikkate almayan ba\u015fvurucu, di\u011fer h\u00fck\u00fcml\u00fcleri galeyana getirmek i\u00e7in \u00e7abalam\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvurucunun agresif davran\u0131\u015flar\u0131na devam etmesi \u00fczerine g\u00f6revliler, orant\u0131l\u0131 bir \u015fekilde etkisiz h\u00e2le getirdikleri ba\u015fvurucuyu tedbir ama\u00e7l\u0131 olarak m\u00fc\u015fahede odas\u0131na g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu s\u0131rada tutuklu S.A. da ba\u015fvurucuyu desteklemi\u015ftir. M\u00fc\u015fahede odas\u0131na al\u0131nmas\u0131ndan \u00f6nce ba\u015fvurucu, Ceza \u0130nfaz Kurumu Tabipli\u011fine \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
4. Ceza \u0130nfaz Kurumu Tabipli\u011fi ba\u015fvurucuda omuz eklemi yaralanmas\u0131 oldu\u011funu tespit etmi\u015f, bir hafta i\u00e7inde ortopedi poliklini\u011fi kontrol\u00fc \u00f6nermi\u015f ve ba\u015fvurucuyu Fatih Devlet Hastanesine sevk etmi\u015ftir.<\/p>\n
5. Ba\u015fvurucu hakk\u0131nda Fatih Devlet Hastanesince 26\/4\/2019 tarihinde d\u00fczenlenen genel adli muayene raporunda; ba\u015fvurucunun sol omuz ve kolunda hareket k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131\u011f\u0131 oldu\u011fu, kolunu hareket ettirirken a\u011fr\u0131 duydu\u011fu, genel durumunun iyi oldu\u011fu, kesin raporun ortopedi uzman\u0131 taraf\u0131ndan verilmesinin uygun olaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
6. Ba\u015fvurucu, ayn\u0131 g\u00fcn Ceza \u0130nfaz Kurumu Tabipli\u011fince Trabzon Kanuni E\u011fitim Ara\u015ft\u0131rma Hastanesine (Kanuni Hastanesi) sevk edilmi\u015ftir. Ortopedi uzman\u0131, yapt\u0131\u011f\u0131 muayene sonunda ba\u015fvurucuya sol humerus (kol) yumu\u015fak doku zedelenmesi te\u015fhisi koyup a\u011fr\u0131 kesici ve kas gev\u015fetici ila\u00e7lar\u0131 i\u00e7eren bir re\u00e7ete yazm\u0131\u015ft\u0131r. Muayene nedeniyle d\u00fczenlenen belgede bilgisayarl\u0131 tomografiye (BT) ba\u015fvuruldu\u011fu ve elde edilen g\u00f6r\u00fcnt\u00fcde k\u0131r\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
7. BT i\u015flemi sonucunda haz\u0131rlanan 2\/5\/2019 tarihli radyoloji raporunda; dirsek ve dirsek eklemini olu\u015fturan kemik yap\u0131lar\u0131n\u0131n normal oldu\u011fu, eklem ef\u00fczyonu izlenmedi\u011fi, kesitlere d\u00e2hil alanlarda, kas yap\u0131lardaki ya\u011fl\u0131 dokularda, cilt ve vask\u00fcler yap\u0131larda patolojik g\u00f6r\u00fcn\u00fcm izlenmedi\u011fi ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n
8. Ba\u015fvurucu; a\u015famalarda sundu\u011fu dilek\u00e7elerinde Ceza \u0130nfaz Kurumunda g\u00f6revli doktor taraf\u0131ndan Fatih Devlet Hastanesine sevk edildi\u011fini, Fatih Devlet Hastanesi Acil Servisinde adli rapor haz\u0131rlanarak sol kolunda meydana gelen k\u0131r\u0131k, ezilme gibi hususlar\u0131 i\u00e7eren darp raporunun doktor taraf\u0131ndan d\u00fczenlendi\u011fini, ayn\u0131 g\u00fcn ortopedi uzman\u0131na sevkinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, K. isimli g\u00f6revli memurun raporu ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, g\u00f6revli memur K.n\u0131n uzak bir k\u00f6\u015fede telefon konu\u015fmas\u0131 yapt\u0131ktan sonra kendisine ortopedi doktoru ile haftaya g\u00f6r\u00fc\u015febilece\u011fini s\u00f6yledi\u011fini, bunun \u00fczerine neden \u00f6\u011fleden sonraki g\u00f6r\u00fc\u015fmeyi haftaya ertelediklerini sordu\u011funu ancak cevap alamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu ayr\u0131ca doktorla tekrar g\u00f6r\u00fc\u015fmek istedi\u011fini bildirerek yan\u0131na gelen doktora \u201cNe oldu da karar\u0131n\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftirdiniz? Az \u00f6nce \u00f6\u011fleden sonra uzman doktoru g\u00f6rmemi s\u00f6yl\u00fcyordunuz.\u201d dedi\u011fini ancak doktorun da vermedi\u011fini, Fatih Devlet Hastanesinden sonra apar topar ortopedi uzman doktoruna g\u00f6sterilmeden Ceza \u0130nfaz Kurumuna getirildi\u011fini, \u00f6\u011fleden sonra tekrar hastaneye gidece\u011finin kendisine bildirildi\u011fini, Kanuni Hastanesine gitti\u011fini, gerekli r\u00f6ntgen ve fiziki tetkikler sonras\u0131 dirsek b\u00f6lgesinde k\u0131r\u0131k oldu\u011fu te\u015fhisiyle kolunun al\u00e7\u0131ya al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131, ba\u015f d\u00f6nmesi \u015fik\u00e2yeti \u00fczerine tomografi i\u00e7in sevkinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, haz\u0131rlanan raporlar\u0131n memurlara teslim edildi\u011fini, iki doktorun yazd\u0131\u011f\u0131 ila\u00e7lar\u0131n kendisine verilmedi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
9. Ba\u015fvurucunun s\u00f6z konusu olay nedeniyle iki ayr\u0131 disiplin su\u00e7u i\u015fledi\u011fi iddias\u0131yla hakk\u0131nda disiplin soru\u015fturmas\u0131 ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Disiplin soru\u015fturmas\u0131 kapsam\u0131nda ba\u015fvurucunun, infaz koruma g\u00f6revlilerinin ve di\u011fer mahk\u00fbmlar\u0131n ifadesi al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n
i. Ba\u015fvurucu; ifadesinde olay g\u00fcn\u00fc yap\u0131lan genel araman\u0131n d\u00fczenini bozacak bir \u015fey yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, i\u00e7eride bulunan Kurum personelinin gergin oldu\u011funu, olay g\u00fcn\u00fc ko\u011fu\u015ftan al\u0131nan masa \u00f6rt\u00fcs\u00fc bezine dikilmi\u015f battaniyenin yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7 y\u0131ld\u0131r o ko\u011fu\u015fta olmas\u0131na ra\u011fmen hi\u00e7bir aramada al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, seccade olarak kullan\u0131lan battaniyeden Kurum m\u00fcd\u00fcr\u00fcn\u00fcn bilgisi oldu\u011funu, battaniyenin kolay katlanabilir, kald\u0131r\u0131labilir olmas\u0131 nedeniyle \u00f6nemli oldu\u011funu, seccadenin al\u0131nmas\u0131 esnas\u0131nda kap\u0131ya y\u00f6nelip \u201cAllah ile aram\u0131za giremezsiniz, ibadetimizi engelleyemezsiniz.\u201d diyerek g\u00f6revli memura ba\u011f\u0131rmas\u0131 \u00fczerine Kurum personeli taraf\u0131ndan ko\u011fu\u015fundan al\u0131narak m\u00fc\u015fahede odas\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcrken g\u00f6revli personelin fazla germesi nedeniyle kolunun zedelendi\u011fini, Kurum doktoru taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fcld\u00fckten sonra hastaneye sevk edildi\u011fini, hastanede gerekli tetkik ve kontroller yap\u0131ld\u0131ktan sonra Ceza \u0130nfaz Kurumuna d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc beyan etmi\u015ftir.<\/p>\n
ii. Mahk\u00fbm S.T. ifadesinde \u00fc\u00e7 y\u0131ld\u0131r al\u0131nmayan battaniyenin \u015fimdi al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131, ko\u011fu\u015f zemini so\u011fuk ve kirli oldu\u011fu i\u00e7in battaniyenin \u00f6nemli oldu\u011funu, baz\u0131 kantin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, kantinde sat\u0131lan seccadelerin kirli betona serilerek din\u00ee vecibelerin yerine getirilmesine raz\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Kurum kantininden al\u0131nan seccade ile namaz k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda seccadenin y\u0131kanmas\u0131n\u0131n, kurutulmas\u0131n\u0131n zor oldu\u011funu, bu durumun toz yutulmas\u0131na, diz ve ayak a\u011fr\u0131s\u0131, \u00fc\u015f\u00fctme, ast\u0131m, egzama, ka\u015f\u0131nt\u0131, bel a\u011fr\u0131s\u0131 gibi bir\u00e7ok hastal\u0131\u011fa yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir.<\/p>\n
iii. Di\u011fer mahk\u00fbmlar da ifadelerinde arama s\u0131ras\u0131nda ba\u015fvurucunun g\u00f6zlemci olarak ko\u011fu\u015f i\u00e7ine al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131, ba\u015fvurucunun \u201cAllah ile aram\u0131zda girmeyin bizim ibadet etme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz var.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu\u011funu, akabinde g\u00f6revli memurlarca koluna girilerek g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, ba\u015fvurucunun \u201cKolumu k\u0131r\u0131yorsunuz.\u201d diye ba\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir.<\/p>\n
10. Yap\u0131lan soru\u015fturma sonucunda ba\u015fvurucuya Ceza \u0130nfaz Kurumu Disiplin Kurulu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nca kurum tesislerine, ara\u00e7 ve gere\u00e7lerine zarar verme disiplin su\u00e7unu i\u015fledi\u011fi gerek\u00e7esiyle 1 g\u00fcn h\u00fccre cezas\u0131 verilmi\u015f, bu ceza en son Trabzon 1. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesinin denetiminden ge\u00e7erek kesinle\u015fmi\u015ftir. Bu karara kar\u015f\u0131 Yarg\u0131tay nezdinde kanun yarar\u0131na bozma yoluna gidilmi\u015ftir. Yarg\u0131tay 1. Ceza Dairesi 19\/3\/2021 tarihli karar\u0131 ile Trabzon 1. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesinin karar\u0131n\u0131n kanun yarar\u0131na bozulmas\u0131na karar vermi\u015f, bu karara istinaden disiplin cezas\u0131 t\u00fcm sonu\u00e7lar\u0131yla ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yarg\u0131tay, kanun yarar\u0131na bozma karar\u0131nda bahse konu kesilmi\u015f battaniyenin ibadet i\u00e7in kullan\u0131lan e\u015fyalar aras\u0131nda oldu\u011funun tespit edildi\u011fini, ba\u015fvurucunun battaniyeye kendisinin zarar vermedi\u011fini ve \u00fc\u00e7 y\u0131ld\u0131r ko\u011fu\u015fta olan kesik battaniyenin ibadet i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki savunmas\u0131n\u0131n di\u011fer h\u00fck\u00fcml\u00fc S.A.n\u0131n ifadesiyle \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, ifadesine ba\u015fvurulan di\u011fer h\u00fck\u00fcml\u00fclere battaniyeye kimin zarar verdi\u011finin sorulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bahse konu battaniyenin kime ait oldu\u011funun tespiti bak\u0131m\u0131ndan g\u00f6revlilerce demirba\u015f say\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu h\u00e2lde battaniyeye Ceza \u0130nfaz Kurumundan daha \u00f6nceden ayr\u0131lm\u0131\u015f ya da Ceza \u0130nfaz Kurumunda bulunan ba\u015fka bir h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn zarar vermi\u015f olabilece\u011fini, bu hususlar ara\u015ft\u0131r\u0131lmadan ceza verildi\u011fini vurgulam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
11. Ba\u015fvurucunun ayr\u0131ca battaniyeyi vermeme hususunda personele \u201cBen bu battaniyenin \u00fczerinde namaz k\u0131l\u0131yorum, onu buradan alamazs\u0131n\u0131z, Allah ile arama giremezsiniz, ibadetime engel olamazs\u0131n\u0131z.\u201d diyerek ko\u011fu\u015f d\u0131\u015f\u0131na do\u011fru ilerledi\u011fi, personele ba\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131, bu s\u00f6ylemlerini tekrarlad\u0131\u011f\u0131 ve odadaki di\u011fer mahpuslar\u0131 galeyana getirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle h\u00fck\u00fcml\u00fc ve tutuklular\u0131 idareye kar\u015f\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtma disiplin su\u00e7undan da ba\u015fvurucuya 1 g\u00fcn h\u00fccre cezas\u0131 verilmi\u015ftir. Bu ceza en son Trabzon 1. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesinin denetiminden ge\u00e7erek kesinle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n
12. Ba\u015fvurucu hakk\u0131nda ayr\u0131ca infaz koruma g\u00f6revlilerine direndi\u011fi gerek\u00e7esiyle g\u00f6revi yapt\u0131rmamak i\u00e7in direnme su\u00e7undan ceza soru\u015fturmas\u0131 ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 30\/5\/2019 tarihinde Trabzon Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 (Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k) d\u00fczenlenen tutanak ve beyanlarda ba\u015fvurucunun cebir ve tehdit eylemini de bulunmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na karar vermi\u015ftir. Ba\u015fvurucu hakk\u0131nda mala zarar verme su\u00e7undan a\u00e7\u0131lan ceza davas\u0131 da beraatle sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
13. Ba\u015fvurucu 27\/6\/2019 tarihinde Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011fa g\u00f6nderdi\u011fi dilek\u00e7esinde \u00f6zetle 26\/4\/2019 tarihinde yap\u0131lan arama s\u0131ras\u0131nda seccade olarak kulland\u0131klar\u0131 battaniyenin oda d\u0131\u015f\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131, buna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131 \u00fczerine infaz koruma memuru taraf\u0131ndan kolunun arkaya k\u0131vr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, kolunun omuz b\u00f6lgesinden k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve olay\u0131n \u00fcst\u00fcn\u00fcn \u00f6rt\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ederek infaz koruma memurlar\u0131ndan \u015fik\u00e2yet\u00e7i oldu\u011funu beyan etmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu dilek\u00e7esinde ayr\u0131ca olay yerini g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleyen kamera kay\u0131tlar\u0131n\u0131n saklanmas\u0131n\u0131 ve bir suretinin taraf\u0131na verilmesini, iki ayr\u0131 hastanede ilgili doktorlar taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan darp raporlar\u0131n\u0131n r\u00f6ntgen ve tomografi filmleriyle istenmesini, ko\u011fu\u015ftaki mahpuslar\u0131n (isimlerine de yer vererek) beyanlar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131n\u0131 talep etmi\u015ftir.<\/p>\n
14. Ba\u015fvurucunun \u015fik\u00e2yeti \u00fczerine Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k konuyla ilgili bir soru\u015fturma ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r. Soru\u015fturma kapsam\u0131nda iki infaz koruma memurunun \u015f\u00fcpheli s\u0131fat\u0131yla ifadesi al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
i. \u0130nfaz koruma memuru M.\u0130. \u201cOlay tarihinde genel arama nedeniyle h\u00fck\u00fcml\u00fcler [K.K.] (ba\u015fvurucu) ve [S.A.n\u0131n] bulundu\u011fu, ko\u011fu\u015fa girdik ko\u011fu\u015fta battaniyenin birinin kesilerek mu\u015fambaya sar\u0131l\u0131p kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck, bunun yasak oldu\u011funu belirterek almak istedi\u011fimizde [K.K.] \u2018Benim ibadet hakk\u0131m\u0131 engelleyemezsiniz, Allah ile benim arama giremezsiniz.\u2019 diye defalarca di\u011fer h\u00fck\u00fcml\u00fcleri de k\u0131\u015fk\u0131rtacak \u015fekilde ba\u011f\u0131rd\u0131, bunun \u00fczerine [S.A.] da ayn\u0131 \u015fekilde ba\u011f\u0131rarak m\u00fcdahale etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131, biz de olay \u00e7\u0131kmas\u0131n diye m\u00fcdahale ettik, [K.K.]y\u0131 m\u00fc\u015fahadeye almak i\u00e7in gelmesini istedik, ancak direnince zor kulland\u0131k, g\u00f6revimizi yasalar \u00e7er\u00e7evesinde yasalara ve talimatlara uygun olarak yerine getirdik, benim [K.K.]y\u0131 yaralama gibi bir durumunun olmam\u0131\u015ft\u0131r, m\u00fc\u015fahadeye gelmemesi i\u00e7in direnmesi \u00fczerine zor kullanma yetkimi kulland\u0131m.\u201d \u015feklinde beyanda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
ii. \u0130nfaz koruma memuru E.U. \u201cOlay tarihinde genel arama nedeniyle arama g\u00f6revi yap\u0131yordum, sesler duymam \u00fczerine B-7 ko\u011fu\u015funa gittim, koridora gitti\u011fimde [K.K.] arama yapan \u0130nfaz ve Koruma Memurlar\u0131na \u2018Allah ile benim arama girmeyin.\u2019 diye ba\u011f\u0131r\u0131yordu, sakinle\u015ftirip bah\u00e7eye \u00e7\u0131kartt\u0131k, ard\u0131ndan [S.A.] geldi Savc\u0131ya \u2018Ba\u015fsavc\u0131ya yazar\u0131z, Cumhurba\u015fkan\u0131na yazar\u0131z, Allah ile bizim aram\u0131za girmeyin.\u2019 diye di\u011fer h\u00fck\u00fcml\u00fcleri ayakland\u0131rmak i\u00e7in ba\u011f\u0131rmaya ba\u015flad\u0131, [K.K.]y\u0131 m\u00fc\u015fahadeye ald\u0131k, \u00e7\u0131kmamak i\u00e7in direnmesi \u00fczerine e\u011fitimde g\u00f6sterilen kol kilidi tabir edilen sistemle etkisiz h\u00e2le getirip m\u00fc\u015fahade odas\u0131na ald\u0131k kolundaki a\u011fr\u0131 bu \u015fekilde meydana gelmi\u015f olabilir. Olayla ilgili bilgim bundan ibarettir, ben yasalar\u0131n ve mevzuat\u0131n bana verdi\u011fi yetkiyi kulland\u0131m herhangi bir kusurum ve su\u00e7um yoktur.\u201d \u015feklinde ifade vermi\u015ftir.<\/p>\n
15. Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k, ba\u015fvurucunun sol kolunun k\u0131r\u0131larak al\u00e7\u0131ya al\u0131nmas\u0131 ve konuyla ilgili olarak yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti\u011fi dilek\u00e7elerle ilgili ne t\u00fcr i\u015flemler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 konusunda bilgi vermesi ve varsa ba\u015fvurucu hakk\u0131nda d\u00fczenlenen adli raporlar\u0131n bir \u00f6rne\u011fini g\u00f6ndermesi i\u00e7in Ceza \u0130nfaz Kurumuna m\u00fczekkere yazm\u0131\u015ft\u0131r. Bu m\u00fczekkereye verdi\u011fi cevaba g\u00f6re Ceza \u0130nfaz Kurumu Fatih Devlet Hastanesince d\u00fczenlenen t\u0131bbi belgeleri Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011fa g\u00f6ndermi\u015ftir. Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k elde etti\u011fi t\u0131bbi belgeleri g\u00f6ndererek Adli T\u0131p Kurumundan kati sa\u011fl\u0131k raporu d\u00fczenlemesini istemi\u015ftir. Trabzon Adli T\u0131p \u015eube M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen 24\/9\/2019 tarihli raporda yumu\u015fak doku lezyonlar\u0131na neden olan yaralanman\u0131n ba\u015fvurucunun ya\u015fam\u0131n\u0131 tehlikeye sokmad\u0131\u011f\u0131, eylemin kemik k\u0131r\u0131\u011f\u0131na neden olmad\u0131\u011f\u0131 ve eylemin etkisinin basit bir t\u0131bbi m\u00fcdahaleyle giderilebilecek \u00f6l\u00e7\u00fcde hafif oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
16. Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k 7\/10\/2019 tarihli karar\u0131yla ba\u015fvurucunun iddia etti\u011fi neticesi itibar\u0131yla a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f i\u015fkence, eziyet, ibadet \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn engellenmesi, g\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanma, muhaf\u0131z\u0131n g\u00f6revini k\u00f6t\u00fcye kullanmas\u0131, kamu g\u00f6revlisinin su\u00e7u bildirmemesi, su\u00e7u gizleme ve su\u00e7 uydurma su\u00e7lar\u0131n\u0131n unsurlar\u0131n\u0131n olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131 karar\u0131 vermi\u015ftir. Karar\u0131n ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u00a0\u201c\u2026Olay tarihinde m\u00fc\u015ftekinin h\u00fck\u00fcml\u00fc olarak bulundu\u011fu oda da arama yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, aramada bulunan kesilmi\u015f battaniye ile ilgili i\u015flem yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn \u2018Bunu alamazs\u0131n\u0131z, ibadetimi yasaklayamazs\u0131n\u0131z, engelleyemezsiniz, Allah ile aram\u0131za giremezsiniz.\u2019 diye ba\u011f\u0131rarak ayn\u0131 ko\u011fu\u015fta kalan di\u011fer h\u00fck\u00fcml\u00fcleri de tahrik edip k\u0131\u015fk\u0131rtmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, nitekim ayn\u0131 ko\u011fu\u015fta kalan [S.A.n\u0131n] da olaya m\u00fcdahale ederek ayn\u0131 \u015fekilde ba\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131, bunun \u00fczerine \u0130nfaz ve Koruma memurlar\u0131n\u0131n mevzuattan kaynaklanan zor kullanma yetkilerini kullanarak h\u00fck\u00fcml\u00fc m\u00fc\u015ftekiyi odadan \u00e7\u0131kart\u0131p m\u00fc\u015fahade odas\u0131na ald\u0131klar\u0131, h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn yaralanmas\u0131n\u0131n zor kullanma s\u0131ras\u0131nda meydana geldi\u011fi, \u0130nfaz ve Koruma Memurlar\u0131n\u0131n su\u00e7 i\u015fleme kast\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131, h\u00fck\u00fcml\u00fclerin ibaret \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile ilgili Ceza \u0130nfaz Kurumu taraf\u0131ndan gerekli kolayl\u0131\u011f\u0131n sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 ceza infaz kurumunda yeteri kadar din\u00ee yay\u0131n ve kitap bulundu\u011fu, istendi\u011fi takdirde h\u00fck\u00fcml\u00fclere verildi\u011fi, ayr\u0131ca zaman zaman din g\u00f6revlilerinin \u00e7a\u011fr\u0131larak konferanslar verildi\u011fi, m\u00fc\u015ftekinin iddia etti\u011fi neticesi itibar\u0131yla a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f i\u015fkence, eziyet, ibaret h\u00fcrriyetinin engellenmesi, g\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanma, muhaf\u0131z\u0131n g\u00f6revini k\u00f6t\u00fcye kullanmas\u0131, kamu g\u00f6revlisinin su\u00e7u bildirmemesi, su\u00e7u gizleme ve su\u00e7 uydurma su\u00e7lar\u0131n\u0131n unsurlar\u0131n\u0131n olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na\u2026 [karar verildi.]\u201d<\/p>\n
17. Ba\u015fvurucu, karara itiraz etmi\u015ftir. \u0130tiraz dilek\u00e7esinde Fatih Devlet Hastanesinde haz\u0131rlanan raporda bir k\u0131s\u0131m verinin de\u011fi\u015ftirildi\u011fini, hastaneden \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra yeni bir rapor d\u00fczenlendi\u011fini, Kanuni Hastanesinde haz\u0131rlanan raporun istenmedi\u011fini, bu raporun dosyaya konulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131 karar\u0131nda da bu rapora hi\u00e7 de\u011finilmedi\u011fini, Adli T\u0131p Kurumu taraf\u0131ndan verilen raporun ve bu rapordan yola \u00e7\u0131karak Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n vard\u0131\u011f\u0131 sonucun ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Kanuni Hastanesinde basit bir t\u0131bbi m\u00fcdahaleden ziyade sol kolunun ve ba\u011f dokular\u0131n\u0131n zarar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcne ili\u015fkin tetkik sonu\u00e7lar\u0131 sonucunda kolunun al\u00e7\u0131ya al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131, t\u00fcm bu hastane s\u00fcre\u00e7lerinin basit bir m\u00fcdahalede bulunulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi\u011fini, Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n bu durumu tespit etmek i\u00e7in doktorlar\u0131 dinlemedi\u011fini, gerekli ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, olaya ili\u015fkin kamera kay\u0131tlar\u0131n\u0131 almad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kendisini dinlemedi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
18. Ba\u015fvurucunun yapt\u0131\u011f\u0131 itiraz Trabzon 2. Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011finin (H\u00e2kimlik) 8\/9\/2020 tarihli karar\u0131 ile reddedilmi\u015ftir. H\u00e2kimlik\u00e7e verilen kararda, infaz koruma memurlar\u0131n\u0131n ko\u011fu\u015fta meydana gelen ta\u015fk\u0131nl\u0131k nedeniyle sahip olduklar\u0131 yetkiyi a\u015fmadan kuvvet kulland\u0131klar\u0131na da i\u015faret edilmi\u015ftir. Bununla birlikte kararda ba\u015fvurucunun kendisine kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7 kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 kesin olarak gerektiren davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n ne oldu\u011fu a\u00e7\u0131klanmam\u0131\u015ft\u0131r. An\u0131lan karar ba\u015fvurucuya 23\/9\/2020 tarihinde tebli\u011f edilmi\u015ftir.<\/p>\n
19. Ba\u015fvurucu 20\/10\/2020 tarihinde bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
20. Komisyon, ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar vermi\u015ftir. Birinci B\u00f6l\u00fcm, ba\u015fvurunun Genel Kurul taraf\u0131ndan incelenmesine karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
II. DE\u011eERLEND\u0130RME<\/p>\n
21. \u00d6deme g\u00fcc\u00fcnden yoksun oldu\u011fu anla\u015f\u0131lan ba\u015fvurucunun adli yard\u0131m talebinin kabul\u00fcne karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
A. K\u00f6t\u00fc Muamele Yasa\u011f\u0131n\u0131n \u0130hlal Edildi\u011fine \u0130li\u015fkin \u0130ddia<\/p>\n
22. Ba\u015fvurucu; infaz koruma memurlar\u0131 taraf\u0131ndan darbedildi\u011fini, yaralanmas\u0131n\u0131n kol k\u0131r\u0131\u011f\u0131 d\u00fczeyinde oldu\u011funu, Kanuni Hastanesinde \u00e7ekilen r\u00f6ntgen ve MR i\u015flemlerinin sonu\u00e7lar\u0131 ile kesin adli raporlar getirtilmeden Adli T\u0131p Kurumundan rapor al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131, muayene eden doktorlar\u0131n ifadelerinin al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, etkili bir soru\u015fturma y\u00fcr\u00fct\u00fclmeden kovu\u015fturma yap\u0131lmas\u0131na yer olmad\u0131\u011f\u0131na karar verildi\u011fini, bu karara kar\u015f\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 itiraz\u0131n yeterli gerek\u00e7e a\u00e7\u0131klanmadan reddedildi\u011fini belirterek k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n ve adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini \u00f6ne s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ba\u015fvurucu ayr\u0131ca, kamuya a\u00e7\u0131k belgelerde isminin gizli tutulmas\u0131 talebinde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
23. Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 (Bakanl\u0131k) g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde; yap\u0131lacak incelemede Anayasa ve mevzuat h\u00fck\u00fcmlerinin, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi i\u00e7tihatlar\u0131n\u0131n, somut olay\u0131n \u015fartlar\u0131n\u0131n dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi bildirilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 beyan\u0131nda ba\u015fvuru dilek\u00e7esindeki iddialar\u0131n\u0131 yinelemi\u015ftir.<\/p>\n
24. Ba\u015fvurucunun iddialar\u0131 Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n maddi ve usul boyutlar\u0131 kapsam\u0131nda incelenmi\u015ftir.<\/p>\n
25. A\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmad\u0131\u011f\u0131 ve kabul edilemezli\u011fine karar verilmesini gerektirecek ba\u015fka bir neden de bulunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n maddi ve usul boyutlar\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n kabul edilebilir oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
26. \u0130nsan onurunun korunmas\u0131 amac\u0131yla Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinin ilk f\u0131kras\u0131nda maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi hakk\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f; ayn\u0131 maddenin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131yla da ki\u015filere i\u015fkence ve eziyet yap\u0131lmas\u0131, ki\u015filerin insan haysiyetiyle ba\u011fda\u015fmayan bir cezaya veya muameleye tabi tutulmas\u0131 yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu yasak i\u00e7in herhangi bir istisnan\u0131n kabul edilmemesi ve Anayasa\u2019n\u0131n 15. maddesinde sava\u015f, seferberlik veya ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2llerde de ki\u015finin maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne dokunulamayaca\u011f\u0131n\u0131n ifade edilmesi, yasa\u011f\u0131n mutlak niteli\u011fini ortaya koymaktad\u0131r (baz\u0131 de\u011fi\u015fikliklerle birlikte bkz. Ali R\u0131za \u00d6zer ve di\u011ferleri [GK], B. No: 2013\/3924, 6\/1\/2015, \u00a7\u00a7 72, 74). Bununla birlikte yasak, t\u00fcm k\u00f6t\u00fc muamele durumlar\u0131n\u0131 kapsamaz. Bir muamelenin Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131n\u0131n kapsam\u0131na girebilmesi, asgari bir a\u011f\u0131rl\u0131k derecesine (ciddiyet seviyesine, a\u011f\u0131rl\u0131k e\u015fi\u011fine) ula\u015fmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Asgari a\u011f\u0131rl\u0131k derecesine ula\u015f\u0131l\u0131p ula\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, g\u00f6recelidir ve somut olay\u0131n ko\u015fullar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesiyle belirlenir. Yap\u0131lacak de\u011ferlendirmede muamelenin s\u00fcresi, fiziksel ve ruhsal etkileri ile ma\u011fdurun cinsiyeti, ya\u015f\u0131 ve sa\u011fl\u0131k durumu gibi etkenler \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Bu etkenlere ard\u0131ndaki kas\u0131t veya saik ile birlikte muamelenin amac\u0131 da eklenebilir. Ayr\u0131ca gerilimin ve duygular\u0131n y\u00fckseldi\u011fi atmosfer gibi muamelenin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ba\u011flam da dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken di\u011fer bir etkendir (baz\u0131 de\u011fi\u015fikliklerle birlikte bkz. Ali R\u0131za \u00d6zer ve di\u011ferleri, \u00a7 75).<\/p>\n
27. Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131; g\u00fc\u00e7 kullanmaya yetkili kamu g\u00f6revlilerinin hukuka uygun olarak verdikleri emre kar\u015f\u0131 etkin (aktif) veya edilgin (pasif) direni\u015f g\u00f6steren ki\u015filere kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7 kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 yasaklamad\u0131\u011f\u0131 gibi ceza infaz kurumunda g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flamak, d\u00fczeni korumak ve su\u00e7 i\u015flenmesini \u00f6nlemek i\u00e7in g\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131n\u0131 da yasaklamamaktad\u0131r (baz\u0131 de\u011fi\u015fikliklerle birlikte bkz. Arif Haldun Soyg\u00fcr, B. No: 2013\/2659, 15\/10\/2015, \u00a7\u00a7 51, 52; Cengiz Kahraman ve Kenan \u00d6zy\u00fcrek, B. No: 2013\/8137, 20\/4\/2016, \u00a7 96). Bununla birlikte g\u00fc\u00e7 kullanmaya yetkili kamu g\u00f6revlilerinin, tutumu nedeniyle kendisine kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7 kullan\u0131lmas\u0131 kesin olarak gerekli olmayan bir ki\u015fiye kar\u015f\u0131 fiziksel g\u00fcce ba\u015fvurmalar\u0131 ilke olarak Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131n\u0131 ihlal etmektedir (Ali R\u0131za \u00d6zer ve di\u011ferleri, \u00a7 81). Kesin olarak gerekli h\u00e2le gelmemi\u015f fiziki g\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131, ki\u015fi \u00fczerindeki etkisi ne olursa olsun Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131n\u0131 ihlal eder [Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesinin Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin (S\u00f6zle\u015fme) 3. maddesi kapsam\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 ayn\u0131 y\u00f6ndeki de\u011ferlendirme i\u00e7in bkz. Bouyid\/Bel\u00e7ika [BD], B. No: 23380\/09, 28\/9\/2015, \u00a7 101]. Kesin gerekli oldu\u011fu h\u00e2llerde de g\u00fc\u00e7, a\u015f\u0131r\u0131ya ka\u00e7madan kullan\u0131lmal\u0131 ve ki\u015finin tutumuyla orant\u0131l\u0131 olmal\u0131d\u0131r (Ali R\u0131za \u00d6zer ve di\u011ferleri, \u00a7 81).<\/p>\n
28. Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131yla yasaklanan muamelelerin varl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin iddialar, uygun delillerle desteklenmelidir. Bu delillerin de\u011ferlendirilmesinde s\u00f6z\u00fc edilen delillerin iddiay\u0131 makul \u015f\u00fcphenin \u00f6tesinde ispat edip etmedi\u011fi g\u00f6zetilmelidir. Bununla birlikte yeterince ciddi, a\u00e7\u0131k ve tutarl\u0131 emareler ya da aksi ispat edilemeyen birtak\u0131m karineler de iddian\u0131n ispat\u0131 i\u00e7in yeterli kan\u0131t te\u015fkil edebilir (baz\u0131 de\u011fi\u015fikliklerle birlikte bkz. Ali R\u0131za \u00d6zer ve di\u011ferleri, \u00a7 83).<\/p>\n
29. Ki\u015finin g\u00f6zalt\u0131 veya tutukluluk gibi devletin kontrol\u00fc alt\u0131nda bulundu\u011fu s\u0131rada yaralanmas\u0131 h\u00e2linde yetkili makamlar, bu olaya tatmin edici ve inand\u0131r\u0131c\u0131 bir a\u00e7\u0131klama getirmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr (S.D., B. No: 2013\/3017, 16\/12\/2015, \u00a7\u00a7 89, 90; Cengiz Kahraman ve Kenan \u00d6zy\u00fcrek, \u00a7 95) zira bu t\u00fcr olaylar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fme ko\u015fullar\u0131na ili\u015fkin bilgiler \u00e7o\u011funlukla yetkili makamlar\u0131n eri\u015fimindedir (Ferit Kurt ve di\u011ferleri, B. No: 2018\/9957, 8\/6\/2021, \u00a7 74).<\/p>\n
30. Ceza \u0130nfaz Kurumunda tutuldu\u011fu bir s\u0131rada ba\u015fvurucuya g\u00fc\u00e7 kullanmaya yetkili kamu g\u00f6revlilerince fiziki m\u00fcdahalede bulunuldu\u011fu ve bunun neticesinde ba\u015fvurucunun yaraland\u0131\u011f\u0131 hususunda teredd\u00fct yoktur. Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k, ba\u015fvurucunun yaralanmas\u0131n\u0131n infaz koruma memurlar\u0131n\u0131n zor kullanma yetkisini yerine getirmesi s\u0131ras\u0131nda meydana geldi\u011fi gerek\u00e7esiyle kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na karar vermi\u015ftir. H\u00e2kimlik\u00e7e verilen kararda da infaz koruma memurlar\u0131n\u0131n ko\u011fu\u015fta meydana gelen ta\u015fk\u0131nl\u0131k nedeni ile sahip olduklar\u0131 yetkiyi a\u015fmadan kuvvet kulland\u0131klar\u0131na i\u015faret edilmi\u015ftir. Bu durumda k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n maddi boyutu kapsam\u0131nda incelenmesi gereken husus, kullan\u0131lan g\u00fcc\u00fcn kesin olarak gerekli olup olmad\u0131\u011f\u0131, gerekli ise g\u00fcc\u00fcn a\u015f\u0131r\u0131ya ka\u00e7madan, ba\u015fvurucunun tutumuyla da orant\u0131l\u0131 olarak kullan\u0131l\u0131p kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n
31. Olay tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan, 4\/6\/2006 tarihli ve 26131 say\u0131l\u0131 Resm\u00ee Gazete\u2019de yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren m\u00fclga Ceza \u0130nfaz Kurumlar\u0131n\u0131n Y\u00f6netimi ile Ceza ve G\u00fcvenlik Tedbirlerinin \u0130nfaz\u0131 Hakk\u0131nda T\u00fcz\u00fck\u2019\u00fcn 22. maddesinin (8) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131na g\u00f6re infaz ve koruma ba\u015fmemuru ile infaz ve koruma memuru kurumun g\u00fcvenli\u011fini bozan firara te\u015febb\u00fcs, isyan, rehin alma, sald\u0131r\u0131, yasaya veya d\u00fczenlemelere dayal\u0131 bir emre kar\u015f\u0131 aktif veya pasif fiziki direnme gibi olaylar ile 26\/9\/2004 tarihli ve 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 25. maddesindeki me\u015fru savunma ve zorunluluk h\u00e2li ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda kurum en \u00fcst amirinin izni ile zor kullanabilir. Acil h\u00e2llerde tehlikenin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla izin al\u0131nmaks\u0131z\u0131n da zor kullan\u0131labilir. Durumu derh\u00e2l en \u00fcst amire iletir. Zor kullanan personel gerekenden fazla kuvvet kullanamaz.<\/p>\n
32. Somut olayda infaz koruma memurlar\u0131, ba\u015fvurucunun tutuldu\u011fu ko\u011fu\u015fta yapt\u0131klar\u0131 genel arama s\u0131ras\u0131nda bulduklar\u0131, Ceza \u0130nfaz Kurumuna ait olan kesilmi\u015f battaniyeye el koymak isteyince ba\u015fvurucu bu duruma itiraz etmi\u015ftir. Sonras\u0131nda infaz koruma memurlar\u0131 ba\u015fvurucuya kar\u015f\u0131 fiziki g\u00fc\u00e7 kullanm\u0131\u015f, bunun neticesinde ba\u015fvurucu yaralanm\u0131\u015ft\u0131r. Yap\u0131lan t\u0131bbi muayene sonras\u0131nda sol kol yumu\u015fak doku zedelenmesi te\u015fhisi konmu\u015ftur. Trabzon Adli T\u0131p \u015eube M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen raporda yumu\u015fak doku lezyonlar\u0131na neden olan yaralanman\u0131n ba\u015fvurucunun ya\u015fam\u0131n\u0131 tehlikeye sokmad\u0131\u011f\u0131, eylemin kemik k\u0131r\u0131\u011f\u0131na neden olmad\u0131\u011f\u0131 ve eylemin etkisinin basit bir t\u0131bbi m\u00fcdahaleyle giderilebilecek \u00f6l\u00e7\u00fcde hafif oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir (bkz. \u00a7\u00a7 3, 6, 15). Ba\u015fvurucu, olay nedeniyle kolunun k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etse de Kanuni Hastanesinde yap\u0131lan muayene nedeniyle d\u00fczenlenen belgede BT i\u015flemine ba\u015fvuruldu\u011fu ve elde edilen g\u00f6r\u00fcnt\u00fcde k\u0131r\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. BT i\u015flemi nedeniyle haz\u0131rlanan 2\/5\/2019 tarihli radyoloji raporunda da dirse\u011fi ve dirsek eklemini olu\u015fturan kemik yap\u0131lar\u0131n\u0131n normal oldu\u011fu, eklem ef\u00fczyonu izlenmedi\u011fi, kesitlere d\u00e2hil alanlarda, kas yap\u0131lardaki ya\u011fl\u0131 dokularda, cilt ve vask\u00fcler yap\u0131larda patolojik g\u00f6r\u00fcn\u00fcm izlenmedi\u011fi ifade edilmi\u015ftir (bkz. \u00a7\u00a7 6, 7).<\/p>\n
33. Ba\u015fvurucu, infaz koruma memurlar\u0131 taraf\u0131ndan darbedildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ceza \u0130nfaz Kurumunda g\u00f6revli baz\u0131 infaz koruma memurlar\u0131 ile bir jandarma astsubay\u0131nca d\u00fczenlenen tutanakta ise olay tarihinde ba\u015fvurucunun bulundu\u011fu ko\u011fu\u015fta genel arama yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, ba\u015fvurucunun da haz\u0131r oldu\u011fu aramada e\u015fya dolaplar\u0131n\u0131n birinin alt\u0131nda, d\u0131\u015f y\u00fczeyi mu\u015famba ile dikilmi\u015f, kuruma ait olup yar\u0131s\u0131 kesilmi\u015f battaniye bulundu\u011fu, s\u00f6z konusu battaniyeye el konulmak istenince ba\u015fvurucunun \u201cBunu alamazs\u0131n\u0131z, ibadetimizi yasaklayamazs\u0131n\u0131z, engelleyemezsiniz; Allah\u2019la aram\u0131za giremezsiniz.\u201d \u015feklinde s\u00f6zler sarf edip odan\u0131n giri\u015fine do\u011fru ko\u015farak koridora \u00e7\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve g\u00f6revlilerin yapt\u0131\u011f\u0131 uyar\u0131lar\u0131dikkate almayan ba\u015fvurucunun di\u011fer h\u00fck\u00fcml\u00fcleri galeyana getirmek i\u00e7in \u00e7abalad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. Bahse konu tutanakta ba\u015fvurucunun agresif davran\u0131\u015flar\u0131na devam etmesi \u00fczerine g\u00f6revlilerin orant\u0131l\u0131 bir \u015fekilde etkisiz h\u00e2le getirdikleri ba\u015fvurucuyu tedbir ama\u00e7l\u0131 olarak m\u00fc\u015fahede odas\u0131na g\u00f6t\u00fcrd\u00fckleri de ifade edilmi\u015ftir (bkz. \u00a7 3). Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k\u00e7a y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturma kapsam\u0131nda \u015f\u00fcpheli s\u0131fat\u0131yla ifadeleri al\u0131nan M.\u0130. ve E.U. da di\u011fer h\u00fck\u00fcml\u00fcleri k\u0131\u015fk\u0131rtmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek amac\u0131yla ba\u015fvurucuyu m\u00fc\u015fahede odas\u0131n\u0131 g\u00f6t\u00fcrmek istediklerini ancak ba\u015fvurucunun buna direndi\u011fini beyan etmi\u015flerdir (bkz. \u00a7 14). Dolay\u0131s\u0131yla ba\u015fvurucunun iddialar\u0131 ile infaz koruma memurlar\u0131nca tutulan tutana\u011f\u0131n i\u00e7eri\u011fi ve \u015f\u00fcpheli infaz koruma memurlar\u0131n\u0131n beyanlar\u0131 \u00e7eli\u015fmektedir. Bu \u00e7eli\u015fkinin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak bir delil de ba\u015fvuru dosyas\u0131nda bulunmamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca seccade olarak kullan\u0131lan battaniyeye el konulmak istenmesi nedeniyle ba\u015fvuru ile infaz koruma memurlar\u0131 aras\u0131nda bir sorun ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu sebeple ba\u015fvuru dosyas\u0131nda deliller, ba\u015fvurucuya kar\u015f\u0131 kullan\u0131lan g\u00fcc\u00fcn gereksiz ve\/veya orant\u0131s\u0131z oldu\u011funu makul \u015f\u00fcphenin \u00f6tesinde ispat etmemektedir. O h\u00e2lde k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131 ihlal edilmemi\u015ftir (A\u0130HM\u2019in ba\u015fvurudaki \u00e7eli\u015fkili delil unsurlar\u0131n\u0131 dikkate alarak ba\u015fvurucunun v\u00fccudundaki lezyonlar\u0131n, gerekli veya orant\u0131l\u0131 olmayan g\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131 neticesinde meydana gelip gelmedi\u011fini makul bir \u015f\u00fcphenin \u00f6tesinde tespit edecek bir durumda olmamas\u0131 nedeniyle S\u00f6zle\u015fme\u2019nin 3. maddesinin maddi boyutunun ihlal edilmedi\u011fine karar verdi\u011fi \u00f6rnek ba\u015fvurular i\u00e7in bkz. Ersin Erku\u015f ve di\u011ferleri\/T\u00fcrkiye, B. No: 40952\/07, 31\/5\/2016, \u00a7\u00a7 67, 68; \u0130lt\u00fcm\u00fcr Ozan ve di\u011ferleri\/T\u00fcrkiye, B. No:38949\/09, 16\/2\/2021, \u00a7\u00a7 35, 36.<\/p>\n
34. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n maddi boyutunun ihlal edilmedi\u011fine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN, Engin YILDIRIM, Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ, Selahaddin MENTE\u015e ve Kenan YA\u015eAR bu g\u00f6r\u00fc\u015fe kat\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
35. Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131n\u0131 ihlal eder bi\u00e7imde fiziksel ve ruhsal bir sald\u0131r\u0131ya u\u011fran\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair savunulabilir bir iddia varsa bu iddia hakk\u0131nda etkili bir soru\u015fturma y\u00fcr\u00fct\u00fclmelidir. Yaralaman\u0131n, g\u00fc\u00e7 kullanmaya yetkili bir kamu g\u00f6revlisinin kas\u0131tl\u0131 bir eylemi sonucu meydana geldi\u011finin ileri s\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc h\u00e2llerde ivedilikle bir ceza soru\u015fturmas\u0131 ba\u015flat\u0131lmal\u0131, soru\u015fturma olaya kar\u0131\u015fm\u0131\u015f olanlardan ba\u011f\u0131ms\u0131z ki\u015filerce y\u00fcr\u00fct\u00fclmeli, soru\u015fturmada olay\u0131 ayd\u0131nlatabilecek ve sorumlular\u0131n belirlenmesini sa\u011flayabilecek b\u00fct\u00fcn deliller toplanmal\u0131d\u0131r. Dahas\u0131 soru\u015fturma s\u00fcreci gerekti\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde kamu denetimine ve ma\u011fdurun eri\u015fimine a\u00e7\u0131k tutulmal\u0131, soru\u015fturma sonunda \u00e7abuk ve temelden yoksun sonu\u00e7lara dayan\u0131lmamal\u0131 ve kullan\u0131lan g\u00fcc\u00fcn ilgilinin davran\u0131\u015f\u0131 nedeniyle mutlak surette gerekli olan bir g\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k gelip gelmedi\u011fi ve orant\u0131l\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131 soru\u015fturma makam\u0131nca de\u011ferlendirilmelidir. Ayr\u0131ca soru\u015fturmada makul bir \u00f6zen ve s\u00fcratle hareket edilmelidir (s\u00f6z\u00fc edilen ilkelerin yer ald\u0131\u011f\u0131 \u00f6rnek kararlar i\u00e7in bkz. Ali R\u0131za \u00d6zer ve di\u011ferleri, \u00a7\u00a7 101-103; S.D., \u00a7\u00a7 111-114; Veli Sa\u00e7\u0131l\u0131k (2), B. No: 2018\/24614, 18\/10\/2022, \u00a7 16).<\/p>\n
36. Somut olayda Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k, ba\u015fvurucunun \u015fik\u00e2yeti \u00fczerine soru\u015fturma ba\u015flatm\u0131\u015f; \u015f\u00fcpheli infaz koruma g\u00f6revlilerinin ifadelerini alm\u0131\u015f ve ba\u015fvurucu hakk\u0131nda d\u00fczenlenen adli raporlar\u0131n bir \u00f6rne\u011fini g\u00f6ndermesi i\u00e7in Ceza \u0130nfaz Kurumuna m\u00fczekkere yazm\u0131\u015ft\u0131r. Elde etti\u011fi t\u0131bbi belgeleri de Adli T\u0131p Kurumuna g\u00f6ndererek ba\u015fvurucunun yaralanmas\u0131yla ilgili olarak kati sa\u011fl\u0131k raporu ald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Ne var ki Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k, ba\u015fvurucunun ifadesini almam\u0131\u015f; olay\u0131n ger\u00e7ekle\u015fme ko\u015fullar\u0131n\u0131n tespiti i\u00e7in gerekli olmas\u0131na ra\u011fmen olay hakk\u0131nda g\u00f6rg\u00fcye dayal\u0131 bilgiye sahip olabilecek tutuklu ve h\u00fck\u00fcml\u00fclerin beyan\u0131na ba\u015fvurmam\u0131\u015f, sadece Ceza \u0130nfaz Kurumundan elde etti\u011fi bilgi ve belgeler ile \u015f\u00fcpheli infaz koruma memurlar\u0131n\u0131n beyanlar\u0131na dayanarak soru\u015fturmay\u0131 sonu\u00e7land\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k; ba\u015fvurucunun Kanuni Hastanesinde dirsek b\u00f6lgesinde k\u0131r\u0131k oldu\u011fu te\u015fhisiyle kolunun al\u00e7\u0131ya al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131, ba\u015f d\u00f6nmesi \u015fik\u00e2yeti \u00fczerine tomografi i\u00e7in sevkinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve haz\u0131rlanan raporlar\u0131n memurlara teslim edildi\u011fini iddia etmesine (bkz. \u00a7 8), Ceza \u0130nfaz Kurumunun sadece Fatih Devlet Hastanesince d\u00fczenlenen t\u0131bbi belgeleri g\u00f6ndermesine (bkz. \u00a7 15) ve Fatih Devlet Hastanesince 26\/4\/2019 tarihinde d\u00fczenlenen genel adli muayene raporunda kesin raporun ortopedi uzman\u0131 taraf\u0131ndan verilmesinin uygun olaca\u011f\u0131n\u0131n belirtilmesine (bkz. \u00a7 4) ra\u011fmen Kanuni Hastanesinde yap\u0131lan t\u0131bbi tetkiklere ili\u015fkin t\u0131bbi veriler ile bu hastanenin ba\u015fvurucu hakk\u0131nda d\u00fczenledi\u011fi t\u0131bbi raporlar\u0131 soru\u015fturma dosyas\u0131na kazand\u0131rmak i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6stermemi\u015ftir. Kanuni Hastanesinde yap\u0131lan muayene nedeniyle d\u00fczenlenen belgede BT\u2019ye ba\u015fvuruldu\u011funun ve elde edilen g\u00f6r\u00fcnt\u00fcde k\u0131r\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirtilmesi s\u00f6z\u00fc edilen belgenin soru\u015fturma dosyas\u0131nda bulunmamas\u0131 nedeniyle sonuca etkili de\u011fildir. Son olarak belirtmek gerekir ki Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k\u00e7a verilen kararda somut olayda infaz koruma memurlar\u0131n\u0131n zor kullanma yetkilerini kullanabilecekleri h\u00e2llerden hangisinin bulundu\u011fu a\u00e7\u0131klanmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
37. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n usul boyutunun ihlal edildi\u011fine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
Kadir \u00d6ZKAYA, Recai AKYEL, \u0130rfan F\u0130DAN, Muhterem \u0130NCE, Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L ve \u00d6mer \u00c7INAR bu g\u00f6r\u00fc\u015fe kat\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
B. Di\u011fer \u0130hlal \u0130ddialar\u0131<\/p>\n
38. Ba\u015fvurucu, \u00fc\u00e7 y\u0131ld\u0131r seccade olarak kullan\u0131lan battaniyenin keyf\u00ee \u015fekilde al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek din ve vicdan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
39. Somut olayda s\u00f6z konusu battaniyeye kurum mal\u0131na zarar verildi\u011fi gerek\u00e7esiyle el konuldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Battaniyeye el konulmas\u0131n\u0131n ba\u015fvurucunun ibadet etme hakk\u0131n\u0131 engellemek amac\u0131yla yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren bir husus yoktur. Bunun haricinde Ceza \u0130nfaz Kurumunca ba\u015fvurucunun ibadet etme hakk\u0131n\u0131n engellendi\u011fine ili\u015fkin bir durum da s\u00f6z konusu de\u011fildir. Ba\u015fvurucu da battaniyeye el konulmas\u0131 nedeniyle ibadet etme hakk\u0131ndan tamam\u0131yla mahrum kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 da iddia etmedi\u011finden ba\u015fvurucunun ibadet \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne y\u00f6nelik a\u00e7\u0131k ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcr bir ihlalin olmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle ba\u015fvurunun bu k\u0131sm\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmas\u0131 nedeniyle kabul edilemez oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
40. Ayr\u0131ca ba\u015fvurucu, Ceza \u0130nfaz Kurumunda belli bir tarihe kadar ge\u00e7en s\u00fcrede din g\u00f6revlisi ile g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmedi\u011fini ve din\u00ee kitaplara eri\u015fiminin engellendi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
41. Ba\u015fvurucunun bu \u015fik\u00e2yetlerini infaz h\u00e2kimli\u011fi nezdinde dile getirdi\u011fine ili\u015fkin bilgi ve belge bulunmamaktad\u0131r. Bu kapsamda ba\u015fvurucunun hukuk sisteminde mevcut idari ve yarg\u0131sal yollar\u0131 t\u00fcketmeksizin bireysel ba\u015fvuruda bulundu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
42. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle ba\u015fvurunun bu k\u0131sm\u0131n\u0131n ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
III. G\u0130DER\u0130M<\/p>\n
43. Ba\u015fvurucu, ihlalin tespit edilmesi ve 8.000.000 TL manevi tazminat \u00f6denmesi talebinde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
44. Ba\u015fvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden soru\u015fturma yap\u0131lmas\u0131nda hukuki yarar bulunmaktad\u0131r. Bu kapsamda karar\u0131n g\u00f6nderildi\u011fi Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca yap\u0131lmas\u0131 gereken i\u015f, yeniden soru\u015fturma i\u015flemlerini ba\u015flatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula\u015ft\u0131ran nedenleri gideren, ihlal karar\u0131nda belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (Mehmet Do\u011fan [GK], B. No: 2014\/8875, 7\/6\/2018, \u00a7\u00a7 54-60; Alig\u00fcl Alkaya ve di\u011ferleri (2), B. No: 2016\/12506, 7\/11\/2019, \u00a7\u00a7 53-60, 66; Kadri Enis Berbero\u011flu (3) [GK], B. No: 2020\/32949, 21\/1\/2021, \u00a7\u00a7 93-100).<\/p>\n
45. \u0130hlalin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ortadan kald\u0131r\u0131labilmesi i\u00e7in ba\u015fvurucuya manevi zararlar\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda net 100.000 TL manevi tazminat \u00f6denmesine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
IV. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle;<\/p>\n
A. Kamuya a\u00e7\u0131k belgelerde ba\u015fvurucunun kimli\u011finin gizli tutulmas\u0131 talebinin KABUL\u00dcNE,<\/p>\n
B. Adli yard\u0131m talebinin KABUL\u00dcNE,<\/p>\n
C. 1. K\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n KABUL ED\u0130LEB\u0130L\u0130R OLDU\u011eUNA OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE,<\/p>\n
2. Di\u011fer ihlal iddialar\u0131n\u0131n kabul edilebilirlik kriterlerini kar\u015f\u0131lamamas\u0131 nedeniyle KABUL ED\u0130LEMEZ OLDU\u011eUNA OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE,<\/p>\n
D. 1. Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n maddi boyutunun \u0130HLAL ED\u0130LMED\u0130\u011e\u0130NE Hasan Tahsin G\u00d6KCAN, Engin YILDIRIM, Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ, Selahaddin MENTE\u015e ve Kenan YA\u015eAR\u2019\u0131n kar\u015f\u0131oylar\u0131 ve OY\u00c7OKLU\u011eUYLA,<\/p>\n
2. Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n usul boyutunun \u0130HLAL ED\u0130LD\u0130\u011e\u0130NE Kadir \u00d6ZKAYA, Recai AKYEL, \u0130rfan F\u0130DAN, Muhterem \u0130NCE, Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L ve \u00d6mer \u00c7INAR\u2019\u0131n kar\u015f\u0131oylar\u0131 ve OY\u00c7OKLU\u011eUYLA,<\/p>\n
E. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n usul boyutuna ili\u015fkin ihlalin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden soru\u015fturma yap\u0131lmak \u00fczere Trabzon Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na (Sor. No: 2019\/9207) G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE,<\/p>\n
F. Ba\u015fvurucuya net 100.000 TL manevi tazminat \u00d6DENMES\u0130NE, tazminata ili\u015fkin di\u011fer taleplerin REDD\u0130NE,<\/p>\n
G. \u00d6demenin karar\u0131n tebli\u011fini takiben ba\u015fvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvuru tarihinden itibaren d\u00f6rt ay i\u00e7inde yap\u0131lmas\u0131na, \u00f6demede gecikme olmas\u0131 h\u00e2linde bu s\u00fcrenin sona erdi\u011fi tarihten \u00f6deme tarihine kadar ge\u00e7en s\u00fcre i\u00e7in yasal FA\u0130Z UYGULANMASINA,<\/p>\n
H. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE 29\/5\/2024 tarihinde karar verildi.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KAR\u015eIOY<\/p>\n
Anayasal d\u00fczeni ortadan kald\u0131rmaya te\u015febb\u00fcs su\u00e7undan a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcebbet hapis cezas\u0131na mahk\u00fbm edilen ba\u015fvurucunun, an\u0131lan cezan\u0131n infaz\u0131 kapsam\u0131nda Trabzon E Tipi Kapal\u0131 Ceza \u0130nfaz Kurumunda tutuldu\u011fu s\u0131rada 26\/4\/2019 tarihinde ceza infaz kurumu g\u00f6revlilerinin fiziksel \u015fiddet uygulamas\u0131na maruz kald\u0131\u011f\u0131 ve bu olay hakk\u0131nda etkili bir ceza soru\u015fturmas\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclmedi\u011fi iddialar\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131 ba\u015fvuruda Mahkememiz \u00e7o\u011funlu\u011funca, Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n maddi boyutunun \u0130HLAL ED\u0130LMED\u0130\u011e\u0130NE, usul boyutunun ise \u0130HLAL ED\u0130LD\u0130\u011e\u0130NE karar verilmi\u015ftir. Karar\u0131n, maddi boyutun \u0130HLAL ED\u0130LMED\u0130\u011e\u0130NE ili\u015fkin k\u0131sm\u0131na biz de kat\u0131l\u0131yoruz, usul boyutunun \u0130HLAL ED\u0130LD\u0130\u011e\u0130NE ili\u015fkin k\u0131sm\u0131na ise a\u015fa\u011f\u0131da a\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle kat\u0131lm\u0131yoruz.<\/p>\n
20.07.2016 tarihinde “anayasal d\u00fczeni ortadan kald\u0131rmaya te\u015febb\u00fcs” su\u00e7unu i\u015fledi\u011fi isnad\u0131yla tutuklan\u0131p Malatya E Tipi Kapal\u0131 Ceza \u0130nfaz Kurumuna al\u0131nan ba\u015fvurucu, s\u00f6z konusu tutukluluk kapsam\u0131nda 25 Ekim 2016 tarihinde Trabzon E Tipi Kapal\u0131 Ceza \u0130nfaz Kurumuna, daha sonra da Y\u00fcksek G\u00fcvenlikli ba\u015fka bir Ceza \u0130nfaz Kurumuna nakledilmi\u015ftir. Bu arada Trabzon Kapal\u0131 Ceza \u0130nfaz Kurumunda kald\u0131\u011f\u0131 esnada 4.5.2018 tarihinde hakk\u0131nda ayn\u0131 su\u00e7tan a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcebbet hapis cezas\u0131na h\u00fckmedilmi\u015ftir. Ba\u015fvuruya konu olay Trabzon E Tipi Kapal\u0131 Ceza \u0130nfaz Kurumunda kald\u0131\u011f\u0131 esnada 26.04.2019 tarihinde ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
26.04.2019 tarihinde meydana geldi\u011fi anla\u015f\u0131lan olay\u0131n, ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan, \u00fczerinden iki ay ge\u00e7tikten sonra 27.06.2019 tarihinde Trabzon Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na g\u00f6nderilen dilek\u00e7e ile \u015fik\u00e2yet konusu edildi\u011fi, s\u00f6z konusu dilek\u00e7ede, \u00f6zetle, 26.04.2019 tarihinde kald\u0131\u011f\u0131 ko\u011fu\u015fta yap\u0131lan arama s\u0131ras\u0131nda seccade olarak kulland\u0131klar\u0131 battaniyenin oda d\u0131\u015f\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, buna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131 \u00fczerine infaz koruma memuru taraf\u0131ndan kolunun arkaya do\u011fru k\u0131vr\u0131lmas\u0131 sonucu omuz b\u00f6lgesinden k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hususlar\u0131n\u0131n belirtildi\u011fi, ayr\u0131ca kendisini darp eden memurlardan \u015fikayet\u00e7i oldu\u011funun beyan edildi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Dosyaya ili\u015fkin bilgi ve belgelere g\u00f6re, ba\u015fvurucunun da haz\u0131r oldu\u011fu arama esnas\u0131nda e\u015fya dolaplar\u0131n\u0131n birinin alt\u0131nda, d\u0131\u015f y\u00fczeyi mu\u015famba ile dikilmi\u015f, kuruma ait olup yar\u0131s\u0131 kesilmi\u015f bir battaniye bulunmu\u015ftur. G\u00f6revlilerce yasak oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle s\u00f6z konusu battaniyenin oda d\u0131\u015f\u0131na al\u0131nmak istenmesi \u00fczerine ba\u015fvurucu, battaniyenin seccade olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade edip e\u015fyan\u0131n oda d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na engel olmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f; \u201cBunu alamazs\u0131n\u0131z, ibadetimizi yasaklayamazs\u0131n\u0131z, engelleyemezsiniz; Allah\u2019la aram\u0131za giremezsiniz.\u201d \u015feklinde s\u00f6zler sarf edip, (o anda a\u00e7\u0131k oldu\u011fu de\u011ferlendirilen) odan\u0131n giri\u015fine do\u011fru y\u00f6nelerek koridora \u00e7\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f ve g\u00f6revlilerin yapt\u0131\u011f\u0131 uyar\u0131lar\u0131 dikkate almayarak di\u011fer mahpuslar\u0131 galeyana getirmek i\u00e7in \u00e7abalam\u0131\u015ft\u0131r. Bu s\u0131rada mahpus S.A. da ba\u015fvurucuyu desteklemi\u015ftir. Ba\u015fvurucunun agresif davran\u0131\u015flar\u0131na devam ederek tart\u0131\u015fmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesi \u00fczerine de g\u00f6revliler, orant\u0131l\u0131 bir \u015fekilde uygulad\u0131klar\u0131 m\u00fcdahale ile etkisiz h\u00e2le getirdikleri ba\u015fvurucuyu Ceza \u0130nfaz Kurumu Tabipli\u011fine \u00e7\u0131kard\u0131ktan sonra tedbir ama\u00e7l\u0131 olarak m\u00fc\u015fahede odas\u0131na g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015flerdir.<\/p>\n
Ceza \u0130nfaz Kurumu Tabipli\u011fi ba\u015fvurucuda omuz eklemi yaralanmas\u0131 oldu\u011funu belirlemi\u015f, bir hafta i\u00e7inde ortopedi poliklini\u011fi kontrol\u00fcne gitmesini \u00f6nermi\u015f ve ayn\u0131 g\u00fcn (26.04.2019 g\u00fcn\u00fc) Devlet Hastanesine sevk etmi\u015ftir. Devlet Hastanesince ayn\u0131 g\u00fcn (26.04.2019) d\u00fczenlenen genel adli muayene raporunda, ba\u015fvurucunun sol omuz ve kolunda hareket k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131\u011f\u0131 oldu\u011fu, genel durumunun iyi oldu\u011fu, kesin raporun ortopedi uzman\u0131 taraf\u0131ndan verilmesinin uygun olaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucunun yine ayn\u0131 tarihte sevk edildi\u011fi Trabzon Kanuni E\u011fitim Ara\u015ft\u0131rma Hastanesinde ortopedi uzman\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lan muayenesinde sol humerus (kol) yumu\u015fak doku zedelenmesi te\u015fhisi konulup, a\u011fr\u0131 kesici ve kas gev\u015fetici ila\u00e7lar\u0131 i\u00e7eren bir re\u00e7ete yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Muayene nedeniyle d\u00fczenlenen belgede bilgisayarl\u0131 tomografiye (BT) ba\u015fvuruldu\u011fu ve elde edilen g\u00f6r\u00fcnt\u00fcde k\u0131r\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
BT i\u015flemi sonucunda haz\u0131rlanan 2\/5\/2019 tarihli radyoloji raporunda da dirsek ve dirsek eklemini olu\u015fturan kemik yap\u0131lar\u0131n\u0131n normal oldu\u011fu, eklem ef\u00fczyonu izlenmedi\u011fi, kesitlere d\u00e2hil alanlarda, kas yap\u0131lardaki ya\u011fl\u0131 dokularda, cilt ve vask\u00fcler yap\u0131larda patolojik g\u00f6r\u00fcn\u00fcm izlenmedi\u011fi ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n
Bir ki\u015finin Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131n\u0131 ihlal eder bi\u00e7imde fiziksel ve ruhsal bir sald\u0131r\u0131ya u\u011frad\u0131\u011f\u0131na dair savunulabilir bir iddias\u0131 varsa bu iddia hakk\u0131nda etkili bir soru\u015fturma y\u00fcr\u00fct\u00fclmelidir. Yaralama olay\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7 kullanmaya yetkili bir kamu g\u00f6revlisinin kas\u0131tl\u0131 bir eylemi sonucu meydana geldi\u011finin ileri s\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc h\u00e2llerde ivedilikle bir ceza soru\u015fturmas\u0131 ba\u015flat\u0131lmal\u0131, soru\u015fturma olaya kar\u0131\u015fm\u0131\u015f olanlardan ba\u011f\u0131ms\u0131z ki\u015filerce y\u00fcr\u00fct\u00fclmeli, olay\u0131 ayd\u0131nlatabilecek ve sorumlular\u0131n belirlenmesini sa\u011flayabilecek b\u00fct\u00fcn deliller toplanmal\u0131, soru\u015fturma s\u00fcreci gerekti\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde kamu denetimine ve ma\u011fdurun eri\u015fimine a\u00e7\u0131k tutulmal\u0131, soru\u015fturma sonunda temelden yoksun sonu\u00e7lara dayan\u0131lmamal\u0131 (nesnel ve tarafs\u0131z analiz yap\u0131lmal\u0131), kullan\u0131lan g\u00fcc\u00fcn ilgilinin davran\u0131\u015f\u0131 nedeniyle mutlak surette gerekli olan bir g\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k gelip gelmedi\u011fi ve orant\u0131l\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirilmelidir. Ayr\u0131ca soru\u015fturmada makul bir \u00f6zen ve s\u00fcratle hareket edilmelidir. (S\u00f6z\u00fc edilen ilkelerin yer ald\u0131\u011f\u0131 \u00f6rnek kararlar i\u00e7in bkz. Ferit Kurt ve di\u011ferleri, B. No: 2018\/9957, 8\/6\/2021, \u00a7\u00a7 75-78; \u0130smail Adak, B. No: 2018\/19964, 20\/10\/2021, \u00a7\u00a7 37-41; Ali R\u0131za \u00d6zer ve di\u011ferleri, \u00a7\u00a7 101-103; S.D., \u00a7\u00a7 111-114; Veli Sa\u00e7\u0131l\u0131k (2), B. No: 2018\/24614, 18\/10\/2022, \u00a7 16.)<\/p>\n
Gerek ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131na gerekse cezaevi g\u00f6revlilerince d\u00fczenlenen tutana\u011fa ve gerekse de \u00e7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne dayal\u0131 kararda (Paragraf:9\/i) belirtildi\u011fine g\u00f6re, olay\u0131n, ba\u015fvurucunun kald\u0131\u011f\u0131 ko\u011fu\u015fta yap\u0131lan arama s\u0131ras\u0131nda e\u015fya dolaplar\u0131n\u0131n birinin alt\u0131nda bulunan yar\u0131s\u0131 kesilmi\u015f, d\u0131\u015f y\u00fczeyi mu\u015famba ile dikilmi\u015f, (ba\u015fvurucunun seccade olarak kulland\u0131klar\u0131n\u0131 beyan etti\u011fi) kuruma ait battaniyenin g\u00f6revlilerce oda d\u0131\u015f\u0131na al\u0131nmak istenmesi \u00fczerine ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan g\u00f6sterilen tepki nedeniyle ba\u015flad\u0131\u011f\u0131, ba\u015fvurucunun e\u015fyan\u0131n oda d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na engel olmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ve \u201cBunu alamazs\u0131n\u0131z, ibadetimizi yasaklayamazs\u0131n\u0131z, engelleyemezsiniz; Allah\u2019la aram\u0131za giremezsiniz.\u201d \u015feklinde s\u00f6zler sarf edip (o anda a\u00e7\u0131k oldu\u011fu de\u011ferlendirilen) odan\u0131n giri\u015fine do\u011fru y\u00f6nelerek koridora \u00e7\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 \u00fczerine de ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Olayda ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan g\u00f6sterilen tepki \u00fczerine infaz koruma memuru\/memurlar\u0131 taraf\u0131ndan ba\u015fvurucuya sol kol omuz b\u00f6lgesinden m\u00fcdahalede bulunuldu\u011funda, bu m\u00fcdahale esnas\u0131nda ba\u015fvurucunun an\u0131lan b\u00f6lgesinde bir miktar zedelenme meydana geldi\u011finde tart\u0131\u015fma bulunmamaktad\u0131r. Olaydaki sorun, ba\u015fvurucuda meydana gelen zedelenme hakk\u0131nda yap\u0131lan soru\u015fturman\u0131n yeterli olup olmad\u0131\u011f\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n
Dosyada mevcut belgelere g\u00f6re, ba\u015fvurucunun, 26.04.2019 tarihinde meydana gelen olay hakk\u0131ndaki 27.06.2019 tarihli \u015fik\u00e2yeti \u00fczerine Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k taraf\u0131ndan 2019\/9207 say\u0131l\u0131 dosya numaras\u0131 ile derhal soru\u015fturma a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131, soru\u015fturma kapsam\u0131nda ba\u015fvurucu hakk\u0131nda safahatta ald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan doktor\/hastane raporlar\u0131n\u0131n istenildi\u011fi, adli muayene raporunun ald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, \u015f\u00fcpheli s\u0131fat\u0131yla infaz koruma memurlar\u0131n\u0131n ifadelerine ba\u015fvuruldu\u011fu, infaz koruma memurlar\u0131n\u0131n arama s\u0131ras\u0131nda odada bulunan yar\u0131s\u0131 kesilmi\u015f battaniyenin oda d\u0131\u015f\u0131na al\u0131nmas\u0131na ba\u015fvurucunun kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131 ve di\u011fer h\u00fck\u00fcml\u00fcleri k\u0131\u015fk\u0131rtacak \u015fekilde ba\u011f\u0131rmas\u0131 nedeniyle tedbir amac\u0131yla m\u00fc\u015fahede odas\u0131na al\u0131nmak istenmesi esnas\u0131nda direnmesi \u00fczerine mevzuattan kaynaklanan yetkileri kapsam\u0131nda zor kulland\u0131klar\u0131n\u0131 beyan ettikleri, Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k ve itiraz\u0131 inceleyen h\u00e2kimlik taraf\u0131ndan dosyadaki bilgi ve belgeler kapsam\u0131nda yap\u0131lan incelemelerde ba\u015fvurucunun iddias\u0131 gibi kemik k\u0131r\u0131\u011f\u0131na sebebiyet verecek bir yaralanmas\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n, yaralanmas\u0131n\u0131n basit t\u0131bbi m\u00fcdahale ile giderilebilir nitelikte oldu\u011funun tespit edildi\u011fi, g\u00f6revlilerce zor kullanma yetkisi kapsam\u0131nda hareket edildi\u011finin ve kulland\u0131klar\u0131 g\u00fcc\u00fcn orant\u0131l\u0131 oldu\u011funun anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle ba\u015fvuruya konu kararlar\u0131 tesis ettikleri anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
\u00d6te yandan \u00c7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne dayal\u0131 karar\u0131n 9\/i paragraf\u0131nda yer alan a\u00e7\u0131klamalardan, olay ba\u011flam\u0131nda ba\u015fvurucu hakk\u0131nda a\u00e7\u0131lan disiplin soru\u015fturmas\u0131nda ba\u015fvurucunun bizzat kendisinin, seccadenin al\u0131nmas\u0131 esnas\u0131nda kendisinin kap\u0131ya y\u00f6nelip \u201cAllah ile aram\u0131za giremezsiniz, ibadetimizi engelleyemezsiniz\u201d diyerek g\u00f6revli memura ba\u011f\u0131rmas\u0131 \u00fczerine Kurum personeli taraf\u0131ndan ko\u011fu\u015fundan al\u0131narak m\u00fc\u015fahede odas\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn, g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcrken g\u00f6revli personelin fazla germesi nedeniyle kolunun zedelendi\u011finin, Kurum doktoru taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fcld\u00fckten sonra hastaneye sevk edildi\u011finin, hastanede gerekli tetkik ve kontroller yap\u0131ld\u0131ktan sonra Ceza \u0130nfaz Kurumuna d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn beyan edildi\u011fi, beyanlar\u0131nda kolunda\/omuzunda k\u0131r\u0131k oldu\u011funa ili\u015fkin herhangi bir a\u00e7\u0131klama bulunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Bu durumda somut olay\u0131n meydana geli\u015f \u015fekline dair olgular ile ba\u015fvurucunun yaralanmas\u0131n\u0131n niteli\u011fi birlikte g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda adli makamlar taraf\u0131ndan yap\u0131lan de\u011ferlendirmelerin aksini kabul etmeyi gerekli k\u0131lan bir durumun olmad\u0131\u011f\u0131, ba\u015fvurucunun usul g\u00fcvencelerinden yararland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, yarg\u0131sal merciler \u00f6n\u00fcnde itiraz ve \u015fikayetlerini sunabildi\u011fi, soru\u015fturmada ba\u015fvurucu lehine veya aleyhine sonucu de\u011fi\u015ftirebilecek bir eksiklik bulunmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Belirtilen nedenlerle somut olayda k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n usul boyutunun ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin \u00e7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne dayal\u0131 karara kat\u0131lm\u0131yoruz.<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
Kadir \u00d6ZKAYA<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Recai AKYEL<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
\u0130rfan F\u0130DAN<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Muhterem \u0130NCE<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n
KAR\u015eIOY GEREK\u00c7ES\u0130<\/p>\n
1. Anayasa Mahkemesinin ilkesel i\u00e7tihatlar\u0131na g\u00f6re ki\u015filerin kendi tutumu kesin olarak zorunlu k\u0131lmad\u0131k\u00e7a g\u00fc\u00e7 kullanmaya yetkili kamu g\u00f6revlilerince ki\u015filere fiziksel g\u00fc\u00e7 kullan\u0131lmas\u0131 ilkece Anayasa’n\u0131n 17. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131n\u0131 ihlal etmektedir (bkz. AYM Ali R\u0131za \u00d6zer ve di\u011ferleri [GK], B. No: 2013\/3924, 6\/1\/2015, \u00a7 81). G\u00f6zalt\u0131, tutukluluk veya h\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck gibi bireyin devletin kontrol\u00fc alt\u0131nda bulundu\u011fu s\u0131rada bir yaralanma olay\u0131 meydana gelmi\u015f ise bu olaya ili\u015fkin tatmin edici ve inand\u0131r\u0131c\u0131 bir a\u00e7\u0131klama getirme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yetkili makamlar\u0131n \u00fczerindedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu durumda olay\u0131n ne \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fti\u011fine ili\u015fkin bilgiler \u00e7o\u011fu kez kamu makamlar\u0131n\u0131n elindedir. (S.D., B. No: 2013\/3017, 16\/12\/2015, \u00a7\u00a7 89, 90; Cengiz Kahraman ve Kenan \u00d6zy\u00fcrek, B. No: 2013\/8137, 20\/4\/2016, \u00a7 95; Ferit Kurt ve di\u011ferleri, B. No: 2018\/9957, 8\/6\/2021, \u00a7 74). Bu nedenle benzer olaylara ili\u015fkin kararlarda da belirtildi\u011fi gibi a\u00e7\u0131klama y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn yerine getirilmedi\u011fi, ba\u015fka deyi\u015fle hangi nedenle g\u00fc\u00e7 kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n makul gerek\u00e7esinin a\u00e7\u0131klanamad\u0131\u011f\u0131 durumda k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n maddi boyutuyla ihlal edildi\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131lmas\u0131 zorunlu olmaktad\u0131r.<\/p>\n
2. Ceza \u0130nfaz Kurumu personeli taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen 26\/4\/2019 tarihli tutana\u011fa g\u00f6re seccade olarak kullan\u0131lan ve yar\u0131s\u0131 kesilmi\u015f \u015fekildeki battaniyeye el konulmak istenince ba\u015fvurucu “Bunu alamazs\u0131n\u0131z, ibadetimizi yasaklayamazs\u0131n\u0131z, engelleyemezsiniz; Allah’la aram\u0131za giremezsiniz.” \u015feklinde s\u00f6zler sarf ederek odan\u0131n giri\u015fine do\u011fru ko\u015fup koridora \u00e7\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, uyar\u0131lara ra\u011fmen agresif davran\u0131\u015flar\u0131na devam etmesi \u00fczerine kurum g\u00f6revlilerince etkisiz h\u00e2le getirilip tedbir ama\u00e7l\u0131 olarak m\u00fc\u015fahade odas\u0131na yerle\u015ftirilmi\u015ftir. Tutanakta ba\u015fvurucunun el koyma i\u015flemine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ya da sarf etti\u011fi s\u00f6zler sonras\u0131nda infaz kurumlar\u0131n\u0131n kurum disiplini ile d\u00fczeninin sa\u011flanmas\u0131na y\u00f6nelik kanun veya d\u00fczenlemelere uygun emirlerine kar\u015f\u0131 aktif veya pasif direni\u015f sergiledi\u011fi i\u00e7in ba\u015fvurucuya kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7 kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtilmemi\u015ftir. Ayr\u0131ca s\u00f6z\u00fc edilen tutanakta ba\u015fvurucunun agresif davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n ne oldu\u011fu a\u00e7\u0131klanmam\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k ise ba\u015fvurucunun “Bunu alamazs\u0131n\u0131z, ibadetimi yasaklayamazs\u0131n\u0131z, engelleyemezsiniz, Allah ile aram\u0131za giremezsiniz.” diye ba\u011f\u0131rarak ayn\u0131 ko\u011fu\u015fta kalan di\u011fer h\u00fck\u00fcml\u00fcleri de tahrik edip k\u0131\u015fk\u0131rtmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 nedeniyle kendisine kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7 kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015ftir.<\/p>\n
3. Olay tutana\u011f\u0131na g\u00f6re ba\u015fvuran\u0131n hareketleri oda giri\u015f k\u0131sm\u0131 \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131k\u0131p battaniyenin al\u0131nmas\u0131na kar\u015f\u0131 ba\u011f\u0131rmas\u0131ndan ibarettir. G\u00fc\u00e7 kullanman\u0131n nedeni olarak ise bu \u015fekildeki “agresif davran\u0131\u015f” g\u00f6sterilmi\u015ftir. Ba\u015fka deyi\u015fle tutanaktaki anlat\u0131ma g\u00f6re ba\u015fvuran\u0131n ba\u015fka bir odaya nakline kar\u015f\u0131 koydu\u011fu, en az\u0131ndan pasif olarak direndi\u011fi dahi s\u00f6ylenememektedir. Zor kullanmay\u0131 zorunlu k\u0131lan ve tutana\u011fa yans\u0131mayan ba\u015fka bir eylemin oldu\u011fu da ortaya konulamam\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvuran\u0131n tutanakta aktar\u0131lan s\u00f6zlerinde di\u011fer h\u00fck\u00fcml\u00fcleri k\u0131\u015fk\u0131rtma giri\u015fimi \u015feklindeki yorumlanabilecek bir ifade de g\u00f6r\u00fclmemektedir. Bu durumda objektif olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda zor kullanman\u0131n nedeni olarak salt ba\u011f\u0131rma bi\u00e7imindeki agresif davran\u0131\u015f ve g\u00f6revlilerin o andaki tela\u015fla ve zorunlu olmad\u0131\u011f\u0131 halde g\u00fc\u00e7 kullanmalar\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenebilecektir. Esasen bu tart\u0131\u015fman\u0131n kamu makamlar\u0131n\u0131n i\u015flemlerinde yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131, zor kullanman\u0131n somut olayda neden zorunlu hale geldi\u011finin a\u00e7\u0131klanmas\u0131 gerekirdi.<\/p>\n
4. \u015eu halde ba\u015fvuruya konu olayda zor kullanman\u0131n makul nedenlerinin izah edilememesi, a\u00e7\u0131klama y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn yerine getirilmedi\u011fi anlam\u0131na gelecektir. Nitekim Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k karar\u0131nda, sadece yaralanman\u0131n g\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131 sonucunda meydana geldi\u011fi konusunda bir de\u011ferlendirme yap\u0131lm\u0131\u015f, ancak ba\u015fvurucunun davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n kendisine kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7 kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131l\u0131p k\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, \u015fayet gerekli k\u0131l\u0131yorsa g\u00fcc\u00fcn a\u015f\u0131r\u0131ya ka\u00e7madan, ba\u015fvurucunun tutumuyla da orant\u0131l\u0131 olarak kullan\u0131l\u0131p kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131yla ilgili bir de\u011ferlendirmede bulunulmam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6te yandan adli raporlara g\u00f6re ba\u015fvuran\u0131n sol kolunda hareket k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131\u011f\u0131na neden olacak \u015fekilde ve ba\u015fvuran\u0131n anlat\u0131m\u0131na g\u00f6re kolun al\u00e7\u0131ya al\u0131nmas\u0131n\u0131 gerektirecek bi\u00e7imde bir yumu\u015fak doku zedelenmesi oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu durumda kamu makamlar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7 kullanmay\u0131 zorunlu k\u0131lan nedenleri ikna edici bi\u00e7imde izah edemedi\u011fi, insan haysiyetiyle ba\u011fda\u015fmayan muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n maddi boyutuyla ihlal edildi\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KAR\u015eIOY GEREK\u00c7ES\u0130<\/p>\n
1. Devletin kontrol\u00fc alt\u0131nda bulundu\u011fu bir s\u0131rada ba\u015fvurucuya g\u00fc\u00e7 kullanmaya yetkili kamu g\u00f6revlilerince fiziki m\u00fcdahalede bulunulmu\u015f ve bunun sonucunda ba\u015fvurucu yaralanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130darenin somut olayla ilgili d\u00fczenledi\u011fi tutana\u011fa g\u00f6re battaniyesine el konulmak istenen ba\u015fvurucu bu m\u00fcdahale s\u0131ras\u0131nda birtak\u0131m s\u00f6zler sarf ederek odan\u0131n giri\u015fine do\u011fru ko\u015fup koridora \u00e7\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, uyar\u0131lara ra\u011fmen \u201cagresif davran\u0131\u015flar\u0131na\u201d devam etmesi \u00fczerine kurum g\u00f6revlilerince etkisiz h\u00e2le getirilip tedbir ama\u00e7l\u0131 olarak m\u00fc\u015fahede odas\u0131na yerle\u015ftirilmi\u015ftir.<\/p>\n
2. Tutanakta ba\u015fvurucunun el koyma i\u015flemine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ya da sarf etti\u011fi s\u00f6zler sonras\u0131nda infaz kurumlar\u0131n\u0131n kurum disiplini ile d\u00fczeninin sa\u011flanmas\u0131na y\u00f6nelik kanun veya d\u00fczenlemelere uygun emirlerine kar\u015f\u0131 aktif veya pasif direni\u015f sergiledi\u011fi i\u00e7in ba\u015fvurucuya kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7 kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtilmemi\u015ftir. Ayr\u0131ca an\u0131lan tutanakta ba\u015fvurucunun \u201cagresif davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n\u201d ne oldu\u011fu da a\u00e7\u0131klanmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
3. K\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n maddi boyutu kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmesi gereken konu, kullan\u0131lan g\u00fcc\u00fcn kesin olarak gerekli olup olmad\u0131\u011f\u0131 ve \u015fayet gerekli ise g\u00fcc\u00fcn a\u015f\u0131r\u0131ya ka\u00e7madan, ba\u015fvurucunun tutumuyla da orant\u0131l\u0131 olarak kullan\u0131l\u0131p kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n
4. Ceza infaz kurumunda disiplin ve d\u00fczenin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in infaz kurumu g\u00f6revlilerinin mahpuslara ilgili mevzuat gere\u011fi verdikleri emirlere kar\u015f\u0131 aktif ya da pasif direni\u015f g\u00f6stermeleri h\u00e2linde bu direni\u015fi k\u0131rmaya yetecek \u00f6l\u00e7\u00fcde, a\u015f\u0131r\u0131ya ka\u00e7madan, orant\u0131l\u0131 g\u00fc\u00e7 kullanmaya yetkili olduklar\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bununla birlikte somut olayda ba\u015fvurucunun aktif veya pasif olarak direndi\u011fi bir emrin varl\u0131\u011f\u0131 ve bu nedenle kullan\u0131lan g\u00fcc\u00fcn gereklili\u011fi soru\u015fturma makam\u0131nca gerek\u00e7elendirilememi\u015ftir.<\/p>\n
5. Ba\u015fvurucunun aktif veya pasif olarak bir direni\u015fte bulundu\u011fu konusunda idarece ikna edici bir a\u00e7\u0131klama sunulmam\u0131\u015ft\u0131r. Buna ra\u011fmen kolunda k\u0131r\u0131k olup, olmad\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne ihtiya\u00e7 duyulacak \u015fekilde ba\u015fvurucuya y\u00f6nelik fiziki g\u00fc\u00e7 kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla ba\u015fvurucunun maruz kald\u0131\u011f\u0131 fiziki m\u00fcdahale kabul edilebilir asgari e\u015fi\u011fi a\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
6. Ba\u015fvurucuya y\u00f6nelik kullan\u0131lan g\u00fcc\u00fcn gereklili\u011fi hususunda soru\u015fturma makam\u0131nca yeterli gerek\u00e7eler sunulmad\u0131\u011f\u0131 gibi cezaevi g\u00f6revlilerince ger\u00e7ekle\u015ftirilen fiziki m\u00fcdahale de orant\u0131l\u0131 de\u011fildir. Bu nedenlerle Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda yasaklanan insan haysiyetiyle ba\u011fda\u015fmayan muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n maddi boyutunun ihlal edildi\u011fi kanaatiyle \u00e7o\u011funluk karar\u0131na kat\u0131lmak m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
\u00a0Engin YILDIRIM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KAR\u015eIOY GEREK\u00c7ES\u0130<\/p>\n
1. Ceza infaz kurumu g\u00f6revlilerinin fiziksel \u015fiddet uygulamas\u0131 ve bu olaya ili\u015fkin etkili bir ceza soru\u015fturmas\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclmemesi nedeniyle insan haysiyetiyle ba\u011fda\u015fmayan muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131yla yap\u0131lan ba\u015fvuruda Mahkememiz \u00e7o\u011funlu\u011funun ba\u015fvurucunun Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan insan haysiyetiyle ba\u011fda\u015fmayan muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n maddi boyutunun ihlal edilmedi\u011fi \u015feklindeki karar\u0131na kat\u0131lmamaktay\u0131z.<\/p>\n
2. Ba\u015fvurucunun Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan insan haysiyetiyle ba\u011fda\u015fmayan muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n usul boyutunun ihlal edildi\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki Anayasa Mahkemesi karar\u0131na kat\u0131lmaktay\u0131z. Bununla birlikte kanaatimizce somut ba\u015fvuruda ba\u015fvurucunun Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan insan haysiyetiyle ba\u011fda\u015fmayan muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n maddi boyutunun da ihlal edildi\u011fine karar verilmesi gerekmektedir.<\/p>\n
3. Anayasal d\u00fczeni ortadan kald\u0131rmaya te\u015febb\u00fcs su\u00e7undan a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcebbet hapis cezas\u0131n\u0131n infaz\u0131 esnas\u0131nda Trabzon E Tipi Kapal\u0131 Ceza \u0130nfaz Kurumunda ya\u015fanan olayda ba\u015fvurucunun ko\u011fu\u015funda yap\u0131lan aramada e\u015fya dolaplar\u0131n\u0131n birinin alt\u0131nda bulunan ve d\u0131\u015f y\u00fczeyi mu\u015famba ile dikilmi\u015f kuruma ait olup yar\u0131s\u0131 kesilmi\u015f battaniyeye el konulmas\u0131 s\u00fcrecinde ba\u015fvurucu tepki g\u00f6stererek odan\u0131n giri\u015fine do\u011fru ko\u015fup koridora \u00e7\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada uyar\u0131lara ra\u011fmen agresif davran\u0131\u015flara devam etmesi \u00fczerine kurum g\u00f6revlilerince etkisiz h\u00e2le getirilmi\u015f ve tedbir ama\u00e7l\u0131 olarak m\u00fc\u015fahede odas\u0131na yerle\u015ftirilmi\u015ftir.<\/p>\n
4. Ba\u015fvurucunun etkisiz hale getirilmesi s\u00fcrecinde u\u011frad\u0131\u011f\u0131 muamele neticesinde bu olaya ili\u015fkin al\u0131nan iki sa\u011fl\u0131k muayene raporundan Fatih Devlet Hastanesinde d\u00fczenlenen 26\/4\/2019 tarihli genel adli muayene raporunda; sol omuz ve kolda hareket k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131\u011f\u0131 oldu\u011fu, ba\u015fvurucunun kolunu hareket ettirirken a\u011fr\u0131 duydu\u011fu, genel durumunun iyi oldu\u011fu, kesin raporun ortopedi uzman\u0131 taraf\u0131ndan verilmesinin uygun olaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. Ayn\u0131 g\u00fcn Ceza \u0130nfaz Kurumu Tabipli\u011fince sevk edildi\u011fi Trabzon Kanuni E\u011fitim Ara\u015ft\u0131rma Hastanesinde ba\u015fvurucu ortopedi uzman\u0131 taraf\u0131ndan muayene edilmi\u015f ve ba\u015fvurucuya sol humerus (kol) yumu\u015fak doku zedelenmesi te\u015fhisi konularak a\u011fr\u0131 kesici ve kas gev\u015fetici ila\u00e7 yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6te yandan ba\u015fvurucu hakk\u0131nda d\u00fczenlenen raporda bilgisayarl\u0131 tomografi istendi\u011fi, tomografi sonucunda k\u0131r\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
5. Ya\u015fananlar\u0131n ba\u015fvurucunun devletin kontrol\u00fc alt\u0131nda bulundu\u011fu bir ortamda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f oldu\u011fu hususu bireysel ba\u015fvurunun de\u011ferlendirilme s\u00fcrecinde dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bireysel ba\u015fvuruda k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n maddi boyutunun ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na y\u00f6nelik yap\u0131lan incelemede Anayasa Mahkemesince genel ilke olarak ki\u015filerin kendi tutumu kesin olarak zorunlu k\u0131lmad\u0131k\u00e7a yetkili kamu g\u00f6revlilerince ki\u015filere fiziksel g\u00fc\u00e7 kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131n\u0131 ihlal etmekte oldu\u011fu kabul edilmektedir (Ali R\u0131za \u00d6zer ve di\u011ferleri [GK], B. No: 2013\/3924, 6\/1\/2015, \u00a7 81).<\/p>\n
6. Mahkemenin yerle\u015fik i\u00e7tihad\u0131na g\u00f6re g\u00f6zalt\u0131 veya tutukluluk gibi bireyin devletin kontrol\u00fc alt\u0131nda bulundu\u011fu s\u0131rada ger\u00e7ekle\u015fen bir yaralama olay\u0131nda bu olaya ili\u015fkin tatmin edici ve inand\u0131r\u0131c\u0131 bir a\u00e7\u0131klama getirme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yetkili makamlara aittir (S.D., B. No: 2013\/3017, 16\/12\/2015, \u00a7\u00a7 89, 90; Cengiz Kahraman ve Kenan \u00d6zy\u00fcrek, B. No: 2013\/8137, 20\/4\/2016, \u00a7 95). Yetkili makamlar\u0131n ki\u015filerin devletin kontrol\u00fc alt\u0131nda bulunduklar\u0131 bir zamanda ger\u00e7ekle\u015fen yaralanmalara ili\u015fkin a\u00e7\u0131klama y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn gerek\u00e7esini ortaya koymas\u0131, ni\u00e7in g\u00fc\u00e7 kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131, kuvvet kullan\u0131m\u0131n\u0131n ki\u015finin direnmesi sebebiyle ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011funu ve kullan\u0131lan g\u00fcc\u00fcn orant\u0131l\u0131 oldu\u011funu izah etmesi gerekmektedir.<\/p>\n
7. Zira devletin, bireyin maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruma ve geli\u015ftirme hakk\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, \u00f6ncelikle kamu otoritelerinin bu hakka m\u00fcdahale etmemelerini, yani an\u0131lan maddenin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda belirtilen \u015fekillerde ki\u015filerin fiziksel ve ruhsal zarar g\u00f6rmelerine neden olmamalar\u0131n\u0131 gerektirmektedir. Bu, devletin bireyin v\u00fccut ve ruh b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne sayg\u0131 g\u00f6sterme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden kaynaklanan negatif \u00f6devidir (Cezmi Demir ve di\u011ferleri, B. No: 2013\/293, 17\/7\/2014, \u00a7 81). Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutuldu\u011funda, ma\u011fdurlar\u0131n eylemi veya yetkililerin saiki ne olursa olsun, k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n ihlal edilmemesi gerekmektedir (Cezmi Demir ve di\u011ferleri, B. No: 2013\/293, 17\/7\/2014, \u00a7 104).<\/p>\n
8. Bununla birlikte yine Mahkememiz i\u00e7tihad\u0131nda da belirtildi\u011fi \u00fczere asl\u0131nda Anayasa’n\u0131n 17. maddesi, cezaevinde g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flamak, d\u00fczeni korumak ve su\u00e7 i\u015flenmesini \u00f6nlemek i\u00e7in g\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131n\u0131 kategorik bi\u00e7imde yasaklamamaktad\u0131r. Ancak s\u0131n\u0131rlar\u0131 belli baz\u0131 durumlarda mevzuata uygun olarak ve sadece ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz h\u00e2llerde a\u015f\u0131r\u0131 olmamas\u0131 ko\u015fuluyla g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leri taraf\u0131ndan fiziksel g\u00fcce ba\u015fvurulmas\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fc muamele olmad\u0131\u011f\u0131 kabul edilmektedir. (Bkz.: Cengiz Kahraman ve Kenan \u00d6zy\u00fcrek, B. No: 2013\/8137, 20\/4\/2016, \u00a7 96).<\/p>\n
9. Yukar\u0131da da ifade edildi\u011fi \u00fczere somut olayda ba\u015fvurucunun hapis cezas\u0131n\u0131n infaz\u0131 s\u00fcrecinde devletin kontrol\u00fc alt\u0131nda oldu\u011fu bir ortamda k\u00f6t\u00fc muameleye u\u011frad\u0131\u011f\u0131 konusunda bir \u015f\u00fcphe bulunmamaktad\u0131r. Ceza \u0130nfaz Kurumu personeli taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen 26\/4\/2019 tarihli tutana\u011fa g\u00f6re, odas\u0131nda bulunan battaniyeye el konulma s\u00fcrecinde ba\u015fvurucu odan\u0131n giri\u015fine do\u011fru ko\u015fup koridora \u00e7\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada uyar\u0131lara ra\u011fmen agresif davran\u0131\u015flara devam etmesi \u00fczerine kurum g\u00f6revlilerince etkisiz h\u00e2le getirilerek tedbir ama\u00e7l\u0131 olarak m\u00fc\u015fahede odas\u0131na yerle\u015ftirilmesi \u015feklinde bir muameleye tabi tutulmu\u015ftur.<\/p>\n
10. Bu s\u00fcre\u00e7te k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n maddi boyutunun ihlali iddias\u0131 ile ilgili yap\u0131lacak incelemede ilk olarak kamusal makamlar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 g\u00fcc\u00fcn gereklili\u011finin ikna edici bi\u00e7imde ortaya konulup konulmad\u0131\u011f\u0131na bak\u0131lmal\u0131, gereklilik ko\u015fulunun sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 durumlarda ise ikinci olarak bu g\u00fcc\u00fcn ba\u015fvurucunun tepkisiyle orant\u0131l\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131na odaklan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
11. Somut bireysel ba\u015fvuruya konu olayda Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ba\u015fvurucunun yaralanmas\u0131n\u0131n infaz koruma memurlar\u0131n\u0131n zor kullanma yetkisini yerine getirmesi s\u0131ras\u0131nda meydana geldi\u011fini belirtmi\u015ftir. Ancak bu durumda k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n maddi boyutu kapsam\u0131nda g\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131n\u0131n gerek\u00e7elendirilip gerek\u00e7elendirilemedi\u011fi \u00f6nem arz etmektedir.<\/p>\n
12. Bununla birlikte soru\u015fturma makamlar\u0131 taraf\u0131ndan bu olayda ba\u015fvurucuya y\u00f6nelik kullan\u0131lan g\u00fcc\u00fcn neden gerekli oldu\u011fu gerek\u00e7elendirilmemi\u015ftir. Esas\u0131nda sadece bu eksiklik bile tek ba\u015f\u0131na ba\u015fvurucunun k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131na y\u00f6nelik maddi y\u00f6nden ihlal sonucuna ula\u015fma noktas\u0131nda yeterli kabul edilece\u011finden kullan\u0131lan g\u00fcc\u00fcn orant\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ilgili inceleme a\u015famas\u0131na ge\u00e7meye gerek bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
13. Zira ba\u015fvurucuya kar\u015f\u0131 kullan\u0131lan g\u00fcc\u00fcn ne t\u00fcr bir tepkiye kar\u015f\u0131l\u0131k oldu\u011fu tatmin edici bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f de\u011fildir. Ba\u015fvurucunun bu s\u00fcre\u00e7te s\u00f6zl\u00fc tepkinin \u00f6tesinde aktif veya pasif bir direni\u015f sergiledi\u011fine dair bir a\u00e7\u0131klamaya tutulan tutanakta veya di\u011fer resmi kay\u0131tlarda rastlan\u0131lamamaktad\u0131r. Tutanakta bu konudaki tek a\u00e7\u0131klama ba\u015fvurucunun uyar\u0131lara ra\u011fmen agresif davran\u0131\u015flara devam etmesi \u015feklindedir. Ancak bu agresif davran\u0131\u015flar\u0131n ne oldu\u011fu ile ilgili hi\u00e7bir a\u00e7\u0131klamaya yer verilmemi\u015ftir. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda tutanakta ba\u015fvurucunun bahse konu el koyma i\u015flemine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ya da sarf etti\u011fi s\u00f6zler sonras\u0131nda infaz kurumlar\u0131n\u0131n kurum disiplini ile d\u00fczeninin sa\u011flanmas\u0131na y\u00f6nelik kanun veya d\u00fczenlemelere uygun emirlerine kar\u015f\u0131 aktif veya pasif bir direnme sergiledi\u011fi i\u00e7in ba\u015fvurucuya kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7 kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015fekline bir a\u00e7\u0131klamaya yer verilmi\u015f de\u011fildir.<\/p>\n
14. Ek olarak, konunun de\u011ferlendirilme s\u00fcrecinde dosyada yer alan bilgilerden hareketle \u015fu hususun da dikkate al\u0131nmas\u0131 \u00f6nem arz etmektedir. Ba\u015fvurucu hakk\u0131nda bu s\u00fcre\u00e7te infaz koruma g\u00f6revlilerine direndi\u011fi gerek\u00e7esiyle g\u00f6revi yapt\u0131rmamak i\u00e7in direnme su\u00e7undan ba\u015flat\u0131lan ceza soru\u015fturmas\u0131nda Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca tutulan tutanak ve beyanlarda ba\u015fvurucunun Ceza \u0130nfaz Kurumu g\u00f6revlilerine herhangi bir cebir ve tehditte bulunmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131 karar\u0131 verilmi\u015ftir.<\/p>\n
15. Bu durum ba\u015fvurucunun tepkisinin s\u00f6zel tepkinin \u00f6tesinde ge\u00e7medi\u011fini g\u00fc\u00e7lendirmekte olup buradan hareketle kamusal makamlarca somut olayda kullan\u0131lan g\u00fcc\u00fcn gereklili\u011fi ile ilgili a\u00e7\u0131klama yapma zorunlulu\u011fu daha elzem hale gelmektedir. Zira somut olayda Fatih Devlet Hastanesi ve Kanuni Devlet Hastanesi taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen raporlarda ba\u015fvurucunun sol omuz ve kolunda yumu\u015fak doku zedelenmesi ve hareket k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131\u011f\u0131 oldu\u011fu te\u015fhisi yer almaktad\u0131r.<\/p>\n
16. Devletin kontrol\u00fc alt\u0131ndaki yerlerde ba\u015fvurucularla ilgili bu bi\u00e7imde bir resmi kurum tespitine dayal\u0131 yaralanma ve k\u00f6t\u00fc muamele iddialar\u0131 mevcut ise Savc\u0131l\u0131\u011f\u0131n bunlara ili\u015fkin a\u00e7\u0131klama y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc bulunmaktad\u0131r. Nitekim Mahkememizin bir karar\u0131nda ifade edildi\u011fi \u00fczere devletin kontrol\u00fc alt\u0131ndaki ki\u015filerin v\u00fccutlar\u0131nda bir yaralanma tespit edilmi\u015fse ve k\u00f6t\u00fc muamele iddialar\u0131 varsa yaralanman\u0131n nas\u0131l olu\u015ftu\u011fu konusunda makul bir a\u00e7\u0131klama getirme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc idari ve yarg\u0131sal kurumlar\u0131yla birlikte devlete aittir. Yaralanman\u0131n doktor raporuyla sabit oldu\u011fu h\u00e2ller, k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n ihlali bak\u0131m\u0131ndan ciddi sorunlar \u00e7\u0131karmaya muktedirdir. (Mehmet Ka\u015fif Tiryaki, B. No: 2019\/9329, 5\/9\/2023, \u00a7 38).<\/p>\n
17. Nitekim Mahkememiz yerle\u015fik i\u00e7tihad\u0131nda bu t\u00fcr yaralanmalar\u0131n tespiti halinde kullan\u0131lan g\u00fcc\u00fcn gereklili\u011fi ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ile ilgili a\u00e7\u0131klama getirme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc sa\u011flanmad\u0131\u011f\u0131nda istikrarl\u0131 bir bi\u00e7imde ba\u015fvurucular\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan insan haysiyetiyle ba\u011fda\u015fmayan muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n maddi boyutunun ihlal edildi\u011fine karar verilmektedir.<\/p>\n
18. Bu konuda Mahkememizin vermi\u015f oldu\u011fu bir\u00e7ok \u00f6rnek ihlal karar\u0131na rastlamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Konuya ili\u015fkin yerle\u015fim i\u00e7tihad\u0131 ortaya koyma noktas\u0131nda \u00f6nem arz etti\u011fi kanaatinde oldu\u011fumuz baz\u0131 kararlar k\u0131saca \u015fu \u015fekilde s\u0131ralanabilir:<\/p>\n
19. Anayasa Mahkemesi Birg\u00fcl M\u0131zrak karar\u0131nda yakalamadan sonra bindirildi\u011fi ara\u00e7ta ve g\u00f6zalt\u0131nda fiziksel \u015fiddete maruz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcren ve g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nmadan \u00f6nce yap\u0131lan adli muayenesinde y\u00fcz\u00fcn sa\u011f taraf\u0131nda ekimoz alanlar\u0131, sol elde doku erozyonu mevcut oldu\u011fu, g\u00f6zalt\u0131 uzat\u0131m\u0131ndan \u00f6nce yap\u0131lan adli muayenesinde ise ilk rapordan farkl\u0131 olarak al\u0131n ve g\u00f6z b\u00f6lgesi ile diz arka k\u0131s\u0131mda ekimozlar mevcut oldu\u011fu tespit edilen ba\u015fvurucunun Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan insan haysiyetiyle ba\u011fda\u015fmayan muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n maddi boyutunun ihlal edildi\u011fine h\u00fckmetmi\u015ftir. Bu kararda her ne kadar soru\u015fturma mercii, ba\u015fvurucunun yaralanma sebebini yakalamaya, nezarethane giri\u015f aramas\u0131na, parmak izi ve t\u00fck\u00fcr\u00fck \u00f6rne\u011fi al\u0131nmas\u0131 i\u015flemlerine direnmesi nedeniyle kademeli olarak fiziksel g\u00fc\u00e7 kullan\u0131lmas\u0131 ile a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f ise de Anayasa Mahkemesi kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na dair kararda, ba\u015fvurucunun \u00f6zellikle g\u00f6z b\u00f6lgesindeki yaralanman\u0131n nas\u0131l meydana gelmi\u015f olabilece\u011finin a\u00e7\u0131klanamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, yap\u0131lan a\u00e7\u0131klaman\u0131n da sa\u011fl\u0131k raporlar\u0131nda tespit edilen yaralanmalar ile uyumlu olmad\u0131\u011f\u0131 belirtmi\u015ftir. Buradan hareketle bu ba\u015fvuruda, ba\u015fvurucuya yakalama an\u0131nda ve sonras\u0131nda fiziksel g\u00fc\u00e7 uygulanmas\u0131n\u0131n gerekli oldu\u011funun soru\u015fturma mercii taraf\u0131ndan ortaya konulamad\u0131\u011f\u0131, ba\u015fvurucunun kamu makamlar\u0131n\u0131n g\u00f6zetiminde bulundu\u011fu zaman diliminde meydana gelen yaralanmalar\u0131n\u0131n ve \u00f6zellikle g\u00f6zalt\u0131 giri\u015f raporundan farkl\u0131 olan yaralanmalar\u0131n\u0131n nas\u0131l olu\u015ftu\u011funa ili\u015fkin bir a\u00e7\u0131klamada bulunulmad\u0131\u011f\u0131, yap\u0131lan a\u00e7\u0131klaman\u0131n ikna edici olmad\u0131\u011f\u0131 ve devletin Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesi kapsam\u0131nda negatif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne ayk\u0131r\u0131 davrand\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (Birg\u00fcl M\u0131zrak, B. No: 2020\/11738, 2\/11\/2023, \u00a7\u00a7 21-25).<\/p>\n
20. Mehmet Ka\u015fif Tiryaki karar\u0131nda ise tutuldu\u011fu Organize Su\u00e7larla M\u00fccadele \u015eube M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc b\u00fcnyesindeki nezarethanede on \u00fc\u00e7 g\u00fcnl\u00fck s\u00fcre boyunca u\u011frad\u0131\u011f\u0131 muameleler ba\u011flam\u0131nda iki farkl\u0131 sa\u011fl\u0131k kurumu taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen raporlar\u0131nda al\u0131n b\u00f6lgesinde ve v\u00fccudunun \u00e7e\u015fitli yerlerinde yaralanmalar\u0131n (yatay s\u0131yr\u0131k, geni\u015f alanda kanlanma, \u015fi\u015flik) oldu\u011fu tespiti yer almas\u0131na ra\u011fmen ba\u015fvurucunun yapt\u0131\u011f\u0131 \u015fikayet \u00fczerine Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k\u00e7a k\u00f6t\u00fc muamele iddialar\u0131n\u0131n soyut oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131 karar\u0131 verilmi\u015ftir. Anayasa Mahkemesi bu kararda da kontrol alt\u0131ndaki ki\u015filerin v\u00fccutlar\u0131nda bir yaralanma tespit edilmi\u015fse ve k\u00f6t\u00fc muamele iddialar\u0131 varsa yaralanman\u0131n nas\u0131l olu\u015ftu\u011fu konusunda makul bir a\u00e7\u0131klama getirme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn idari ve yarg\u0131sal kurumlar\u0131yla birlikte devlete ait oldu\u011fu \u015feklindeki ilkeyi belirttikten sonra somut olayda ba\u015fvurucunun yaralanmas\u0131na a\u00e7\u0131kl\u0131k getiren tutanak, belge, tan\u0131k beyan\u0131 veya ba\u015fkaca delil soru\u015fturma dosyas\u0131nda bulunmamakta oldu\u011funu ve soru\u015fturma makam\u0131nca da ba\u015fvurucunun iddialar\u0131n\u0131n aksine yaralanma bi\u00e7imine ve nedenine y\u00f6nelik makul bir a\u00e7\u0131klama getirilmedi\u011fini belirterek ba\u015fvurucunun Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan insan haysiyetiyle ba\u011fda\u015fmayan muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n maddi boyutunun ihlal edildi\u011fine karar vermi\u015ftir (Mehmet Ka\u015fif Tiryaki, B. No: 2019\/9329, 5\/9\/2023, \u00a7\u00a7 35-39).<\/p>\n
21. Benzer \u015fekilde R\u0131dvan \u00c7elik (2) karar\u0131nda da ceza infaz kurumunda say\u0131m s\u0131ras\u0131nda aya\u011fa kalkmak istemeyen ba\u015fvurucunun u\u011frad\u0131\u011f\u0131 muamele sonucu ger\u00e7ekle\u015fen ve hakk\u0131nda d\u00fczenlenen t\u0131bbi raporla da tespit edilen yaralanmaya ili\u015fkin yaralanman\u0131n nas\u0131l olu\u015ftu\u011fu konusunda makul, doyurucu bir a\u00e7\u0131klama getirme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn idari ve yarg\u0131sal kurumlar\u0131yla devlete ait olmakla birlikte soru\u015fturma s\u00fcrecinde ve soru\u015fturma sonunda verilen kararda s\u00f6z konusu \u00e7eli\u015fkiyi giderecek bir a\u00e7\u0131klama\/belirleme yap\u0131lmam\u0131\u015f ve t\u0131bbi rapordaki maddi tespitin vakan\u0131n olu\u015f bi\u00e7imiyle ba\u011fda\u015fmayacak \u015fekilde ihtimale dayal\u0131 olarak kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131 ayn\u0131 hakka ili\u015fkin ihlal gerek\u00e7esi olarak kabul etmi\u015ftir (R\u0131dvan \u00c7elik (2), B. No: 2020\/5084, 11\/5\/2023, \u00a7\u00a7 14-16).<\/p>\n
22. Anayasa Mahkemesi Ahmet Kurtg\u00f6z (2) karar\u0131nda da g\u00f6zalt\u0131nda tutuldu\u011fu s\u0131rada u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc muameleler sonras\u0131ndad\u00fczenlenen adli raporda sar\u0131 ve ye\u015fil renkli, eski bir ekimozdan bahsedilmesine ra\u011fmen bu iddia le ilgili yap\u0131lan su\u00e7 duyurusu \u00fczerine y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturmada tespit edilen ekimozun devlet g\u00f6revlilerine atf\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan bir sebeple olu\u015ftu\u011funun ortaya konulamamas\u0131n\u0131 Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131ndaki insan haysiyetiyle ba\u011fda\u015fmayan muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n maddi boyutunun ihlali olarak de\u011ferlendirmi\u015ftir (Ahmet Kurtg\u00f6z (2), B. No: 2019\/15817, 20\/6\/2023, \u00a7 20).<\/p>\n
23. Yine benzer bi\u00e7imde Erol \u00c7etin karar\u0131nda Anayasa Mahkemesi g\u00f6zalt\u0131 s\u00fcrecinde v\u00fccudundaki renk de\u011fi\u015fiklikleri, morluklar, \u015fi\u015flik ve yara \u015feklindeki izlere ili\u015fkin Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k\u00e7a y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturmada, tespit edilen izler ba\u015fvurucunun devletin kontrol\u00fc alt\u0131nda bulundu\u011fu bir d\u00f6nemde meydana gelse de s\u00f6z konusu izlerin devlet g\u00f6revlilerine atf\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan bir sebeple olu\u015ftu\u011funu ortaya koyamam\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n maddi boyutunun ihlali olarak de\u011ferlendirmi\u015ftir (Bkz.: Erol \u00c7etin, B. No: 2019\/32558, 10\/5\/2023, \u00a7 36).<\/p>\n
24. Yukar\u0131da zikredilen kararlarda da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere Anayasa Mahkemesi, istikrarl\u0131 bir bi\u00e7imde, ki\u015filerin devletin kontrol\u00fc alt\u0131nda bulundu\u011fu nezarethane, karakol, ceza infaz kurumu gibi ortamlarda u\u011frad\u0131klar\u0131 yaralanma ve benzeri k\u00f6t\u00fc muamelelere ili\u015fkin kamusal makamlar\u0131n kullan\u0131lan g\u00fcc\u00fcn ve ger\u00e7ekle\u015ftirilen muamelenin gereklili\u011fi ve orant\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ilgili inand\u0131r\u0131c\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klama y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getiremedi\u011fi durumlarda ba\u015fvurucular\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131ndaki insan haysiyetiyle ba\u011fda\u015fmayan muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n maddi boyutunun ihlal edildi\u011fine karar vermektedir.<\/p>\n
25. Eldeki ba\u015fvuruda da ba\u015fvurucunun devletin kontrol\u00fc alt\u0131nda bulundu\u011fu s\u0131rada ger\u00e7ekle\u015fen bir yaralama olay\u0131nda bu olaya ili\u015fkin tatmin edici ve inand\u0131r\u0131c\u0131 bir a\u00e7\u0131klama getirme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yetkili makamlarda olmas\u0131na ra\u011fmen bireysel ba\u015fvuruya konu olayda yetkili makamlar\u0131n kullan\u0131lan g\u00fcc\u00fcn gereklili\u011fi ile ilgili bir a\u00e7\u0131klama ortaya koyamad\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
26. \u00c7o\u011funluk karar\u0131nda infaz koruma memurlar\u0131 ile ba\u015fvurucu aras\u0131nda ya\u015fananlar \u00f6zetlendikten sonra infaz koruma memurlar\u0131nca tutulan tutanaktaki ifade ve beyanlara dayal\u0131 olarak de\u011ferlendirmelerde bulunulmu\u015ftur (bkz.: \u00a7\u00a7 32-33). Ancak somut ba\u015fvuruya konu ihlal iddias\u0131 olan ba\u015fvurucunun devletin kontrol\u00fc alt\u0131nda bulundu\u011fu s\u0131rada ger\u00e7ekle\u015fen ve resmi doktor raporlar\u0131 ile de tespit edilmi\u015f olan yaralama olay\u0131na ili\u015fkin tatmin edici ve inand\u0131r\u0131c\u0131 bir a\u00e7\u0131klamaya yer verilememi\u015ftir. Aksine, devletin kontrol\u00fc alt\u0131nda oldu\u011fu bir zamanda ve resmi kurum tespitine dayal\u0131 yaralanma oldu\u011fu a\u00e7\u0131k olan bir ba\u015fvuruda k\u00f6t\u00fc muamele iddialar\u0131 ile ilgili olarak, ba\u015fvurucunun iddialar\u0131 ile infaz koruma memurlar\u0131nca tutulan tutana\u011f\u0131n i\u00e7eri\u011fi ve \u015f\u00fcpheli infaz koruma memurlar\u0131n\u0131n beyanlar\u0131n\u0131n \u00e7eli\u015fmekte oldu\u011funa ve bu \u00e7eli\u015fkinin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak bir delilin de ba\u015fvuru dosyas\u0131nda bulunmad\u0131\u011f\u0131na vurgu yap\u0131lmaktad\u0131r (bkz.: \u00a7 33).<\/p>\n
27. \u00c7o\u011funluk karar\u0131ndaki bu tespit ger\u00e7ekten \u00f6nemlidir. Bununla birlikte esas\u0131nda bu gerek\u00e7eden hareketle bu ba\u015fvuruda Mahkememiz \u00e7o\u011funlu\u011funun ba\u015fvurucunun k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n maddi y\u00f6nden ihlal edildi\u011fi sonucuna ula\u015fmas\u0131 gerekirdi.Zira \u00e7o\u011funluk karar\u0131nda yer verilen bu arg\u00fcmanlar yetkili makamlarca kullan\u0131lan g\u00fcc\u00fcn gereklili\u011finin a\u00e7\u0131klanamamakta oldu\u011funu ortaya koymaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla \u00e7o\u011funluk karar\u0131nda yer verilen bu gerek\u00e7eye ra\u011fmen k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n maddi y\u00f6nden ihlal edilmedi\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131lmas\u0131 esasl\u0131 bir \u00e7eli\u015fkidir.<\/p>\n
28. \u00d6te yandan \u00e7o\u011funluk karar\u0131nda \u201cAyr\u0131ca seccade olarak kullan\u0131lan battaniyeye el konulmak istenmesi nedeniyle ba\u015fvuru ile infaz koruma memurlar\u0131 aras\u0131nda bir sorun ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu sebeple ba\u015fvuru dosyas\u0131nda deliller, ba\u015fvurucuya kar\u015f\u0131 kullan\u0131lan g\u00fcc\u00fcn gereksiz ve\/veya orant\u0131s\u0131z oldu\u011funu makul \u015f\u00fcphenin \u00f6tesinde ispat etmemektedir. O h\u00e2lde k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131 ihlal edilmemi\u015ftir.\u201d (bkz.: \u00a7 33) \u015feklindeki gerek\u00e7esi ba\u015fvurucunun devletin kontrol\u00fc alt\u0131nda oldu\u011fu bir ortamda ger\u00e7ekle\u015fen ve resmi doktor raporu ile de tespit edilen k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131 ile ilgili ihlal iddialar\u0131n\u0131n incelenmesi s\u00fcrecinde kamu otoritelerinin a\u00e7\u0131klama y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tersine \u00e7evirebilecek ve ispat k\u00fclfetini neredeyse ba\u015fvurucudan bekleyen bir sonu\u00e7 do\u011furabilecektir.<\/p>\n
29. Zira somut bireysel ba\u015fvuruya benzer \u015fartlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 halinde ba\u015fvuru dosyas\u0131ndaki delillerin ba\u015fvurucuya kar\u015f\u0131 kamu makamlar\u0131nca kullan\u0131lan g\u00fcc\u00fcn gereksiz ve\/veya orant\u0131s\u0131z oldu\u011funu makul \u015f\u00fcphenin \u00f6tesinde ispat edememesi Mahkememiz yerle\u015fik i\u00e7tihad\u0131nda k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n ihlali sonucuna ula\u015fmay\u0131 gerektirmektedir. Oysa Mahkememiz \u00e7o\u011funlu\u011fu, somut ba\u015fvuruda maddi y\u00f6nden ihlal olmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 gibi bu sonuca ula\u015f\u0131rken kamu otoritelerinin k\u00f6t\u00fc muamele iddialar\u0131 ile ilgili y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hafifletmekte ve ba\u015fvuru dosyas\u0131ndaki delillerle ba\u015fvurucuya kar\u015f\u0131 kullan\u0131lan g\u00fcc\u00fcn gereksiz ve\/veya orant\u0131s\u0131z oldu\u011funun makul \u015f\u00fcphenin \u00f6tesinde ispat edilememesi durumunu k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n ihlal edilmemesinin dayana\u011f\u0131 olarak kabul etmektedir. \u00c7o\u011funluk karar\u0131ndaki bu yorumlama bi\u00e7imini hukuk mant\u0131\u011f\u0131 ile izah edebilmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n
30. Bu bi\u00e7imdeki yakla\u015f\u0131m Anayasa Mahkemesinin k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n maddi boyutu ile ilgili bireysel ba\u015fvuru incelemesindeki yerle\u015fik i\u00e7tihad\u0131 ile temelden \u00e7eli\u015fmektedir. B\u00f6yle bir durum ise bireysel ba\u015fvurularda ki\u015filerin Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan insan haysiyetiyle ba\u011fda\u015fmayan muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n maddi boyutu y\u00f6n\u00fcyle yap\u0131lan incelemeyi i\u015flevsizle\u015ftirecek niteliktedir.<\/p>\n
31. Zira \u00e7o\u011funluk karar\u0131ndaki yakla\u015f\u0131ma g\u00f6re dosyadaki delillerle ba\u015fvurucuya kar\u015f\u0131 kullan\u0131lan g\u00fcc\u00fcn gereksiz ve\/veya orant\u0131s\u0131z oldu\u011funun makul \u015f\u00fcphenin \u00f6tesinde ispat edilememesi -bu ispat\u0131 kimin yapaca\u011f\u0131 noktas\u0131ndaki belirsizlik de ayr\u0131 ve ciddi bir sorun olmakla birlikte- k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n maddi boyutunun ihlal edilmemesi sonucuna ula\u015fmak i\u00e7in yeterli g\u00f6r\u00fclebilmektedir. Oysa Anayasa Mahkemesinin yerle\u015fik i\u00e7tihad\u0131nda ancak kamu makamlar\u0131nca kullan\u0131lan g\u00fcc\u00fcn gerekli oldu\u011funun a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya konulmas\u0131 gereklilik boyutuyla maddi y\u00f6nden ihlal olmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015fmak i\u00e7in yeterli kabul edilmektedir. (Bkz.: S.D., \u00a7\u00a7 89, 90; Cengiz Kahraman ve Kenan \u00d6zy\u00fcrek, \u00a7 95).<\/p>\n
32. Eldeki bireysel ba\u015fvuruda cezaevinde etkisiz hale getirilmesi s\u00fcrecinde u\u011frad\u0131\u011f\u0131 muamele neticesinde kamu otoriteleri olarak Fatih Devlet Hastanesi ve Trabzon Kanuni E\u011fitim Ara\u015ft\u0131rma Hastanesince tutulan raporlarda zaten ba\u015fvurucunun v\u00fccudunda zedelenmeler oldu\u011fu tespitine yer verilmekte olup bu veriler k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131 ile ilgili ihlal iddialar\u0131 ba\u011flam\u0131nda dosyadaki \u00f6nemli deliller aras\u0131nda yer almaktad\u0131rlar. Bahse konu resmi raporlar ortada iken kullan\u0131lan g\u00fcc\u00fcn gereklili\u011finin kamu otoritelerince a\u00e7\u0131klanamamas\u0131n\u0131n ihlal sonucuna ula\u015fmada yeterli g\u00f6r\u00fclmemesi \u00e7o\u011funluk karar\u0131n\u0131n en sorunlu y\u00f6n\u00fcn\u00fc olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n
33. Yukar\u0131da yap\u0131lan de\u011ferlendirmeler \u00e7er\u00e7evesinde somut ba\u015fvuruda ba\u015fvurucunun Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan insan haysiyetiyle ba\u011fda\u015fmayan muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n maddi boyutunun da ihlal edildi\u011fine karar verilmesi gerekti\u011fi gerek\u00e7esiyle \u00e7o\u011funlu\u011fun aksi y\u00f6ndeki karar\u0131na kat\u0131lmamaktay\u0131z.<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Selahaddin MENTE\u015e<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Kenan YA\u015eAR<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi’nin 29\/5\/2024 tarihli ve 2020\/34532 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130 ANAYASA MAHKEMES\u0130 \u00a0 \u00a0 GENEL KURUL \u00a0 KARAR \u00a0 K.K. BA\u015eVURUSU (Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2020\/34532) \u00a0 Karar Tarihi: 29\/5\/2024 R.G. Tarih ve Say\u0131: 21\/2\/2025 – 32820 \u00a0 GENEL KURUL \u00a0 KARAR G\u0130ZL\u0130L\u0130K TALEB\u0130 KABUL \u00a0 Ba\u015fkan : Kadir \u00d6ZKAYA Ba\u015fkanvekili : Hasan Tahsin G\u00d6KCAN \u00dcyeler : Engin YILDIRIM \u00a0 \u00a0 R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7 \u00a0 \u00a0 Recai AKYEL \u00a0 \u00a0 Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ \u00a0 \u00a0 Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU \u00a0 \u00a0 Selahaddin MENTE\u015e \u00a0 \u00a0 \u0130rfan F\u0130DAN \u00a0 \u00a0 Kenan YA\u015eAR \u00a0 \u00a0 Muhterem \u0130NCE \u00a0 \u00a0 Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L \u00a0 \u00a0 \u00d6mer \u00c7INAR Raport\u00f6rler : Yusuf Enes KAYA \u00a0 \u00a0 Murat \u0130lter DEVEC\u0130 Ba\u015fvurucu : K.K. \u00a0 I. BA\u015eVURUNUN \u00d6ZET\u0130 1. Ba\u015fvuru, ceza infaz kurumu g\u00f6revlilerinin fiziksel \u015fiddet uygulamas\u0131 ve bu olay hakk\u0131nda etkili bir ceza soru\u015fturmas\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclmemesi nedeniyle k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir. 2. Anayasal d\u00fczeni ortadan kald\u0131rmaya te\u015febb\u00fcs su\u00e7undan a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcebbet hapis cezas\u0131na mahk\u00fbm edilen ba\u015fvurucu, cezas\u0131n\u0131n infaz\u0131 kapsam\u0131nda Malatya E Tipi Kapal\u0131 Ceza \u0130nfaz Kurumuna yerle\u015ftirilmi\u015f; sonras\u0131nda ise \u00f6nce Trabzon E Tipi Kapal\u0131 Ceza \u0130nfaz Kurumuna, sonra da ba\u015fka bir ceza infaz kurumuna nakledilmi\u015ftir. Ba\u015fvuruya konu olay ba\u015fvurucunun Trabzon E Tipi Kapal\u0131 Ceza \u0130nfaz Kurumunda (Ceza \u0130nfaz Kurumu) tutuldu\u011fu s\u0131rada 26\/4\/2019 tarihinde meydana gelmi\u015ftir. 3. Ceza \u0130nfaz Kurumunda …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-33771","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n