T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130<\/p>\n
ANAYASA MAHKEMES\u0130<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
MAHMUT \u015eAH\u0130N BA\u015eVURUSU<\/p>\n
(Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2022\/48231)<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Karar Tarihi: 30\/10\/2024<\/p>\n
\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
:<\/p>\n
Basri BA\u011eCI<\/p>\n
\u00dcyeler<\/p>\n
:<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Kenan YA\u015eAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n
Raport\u00f6r<\/p>\n
:<\/p>\n
Yusuf Enes KAYA<\/p>\n
Ba\u015fvurucu<\/p>\n
:<\/p>\n
Mahmut \u015eAH\u0130N<\/p>\n
Vekili<\/p>\n
:<\/p>\n
Av. Ay\u015feg\u00fcl Nur AKTAN<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
I. BA\u015eVURUNUN \u00d6ZET\u0130<\/p>\n
1. Ba\u015fvuru; haks\u0131z tutma nedeniyle ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n, kolluk g\u00f6revlilerinin eylemleri nedeniyle k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n, haks\u0131z arama ve elkoyma i\u015flemi nedeniyle de anayasal haklar\u0131n ihlal edildi\u011fi iddialar\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n
2. 31\/3\/2021 tarihinde Nev\u015fehir’in Avanos il\u00e7esinde kolluk g\u00f6revlilerinin COVID-19 tedbirleri kapsam\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 denetim s\u0131ras\u0131nda A.Y.nin y\u00fcz\u00fcnde koruyucu maske olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespit edilmesi \u00fczerine \u0130dari Ceza Tutana\u011f\u0131 d\u00fczenlendi\u011fi s\u0131rada kolluk g\u00f6revlileri ile bu \u015fah\u0131s aras\u0131nda m\u00fcnaka\u015fa ya\u015fanmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. O esnada olay yerinden ge\u00e7en ba\u015fvurucunun olay\u0131 cep telefonuyla kay\u0131t alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
3. Kolluk g\u00f6revlilerince konu hakk\u0131nda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na bilgi verilmi\u015ftir. Savc\u0131, A.Y.nin g\u00f6revi yapt\u0131rmamak i\u00e7in direnme su\u00e7u kapsam\u0131nda \u015f\u00fcpheli olarak ifadesinin al\u0131nmas\u0131, ba\u015fvurucunun video \u00e7ekmesiyle ilgili i\u015flem yap\u0131lmas\u0131na gerek olmad\u0131\u011f\u0131 ancak s\u00f6z konusu olay hakk\u0131nda bilgi sahibi olarak beyan\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde kolluk g\u00f6revlilerine talimat vermi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, bilgi sahibi olarak beyan\u0131n al\u0131nmas\u0131 amac\u0131yla karakola davet edilmi\u015ftir.<\/p>\n
4. Ba\u015fvurucu, polis arac\u0131yla karakola g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f; Bilgi Alma Tutana\u011f\u0131 d\u00fczenlendikten sonra karakoldan ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
5. Ba\u015fvurucu; s\u00f6z konusu olay s\u0131ras\u0131nda hakk\u0131nda haks\u0131z arama ve g\u00f6zalt\u0131 i\u015flemi uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131, telefonuna el konuldu\u011funu belirterek ilgili kolluk g\u00f6revlileri hakk\u0131nda \u015fik\u00e2yet\u00e7i olmu\u015ftur. Ba\u015fvurucu, \u015fik\u00e2yet dilek\u00e7esinde; yakalanmas\u0131na, g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nmas\u0131na, telefonuna el konulmas\u0131na ili\u015fkin tutanak tutulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u015f\u00fcpheli muamelesi yap\u0131larak emniyete getirildikten sonra hukuka ayk\u0131r\u0131 i\u015flem yapt\u0131klar\u0131n\u0131 fark eden kolluk g\u00f6revlilerinin \u015e\u00fcpheli \u0130fade Alma Tutana\u011f\u0131 yerine Bilgi Alma Tutana\u011f\u0131 d\u00fczenledi\u011fini, \u00fczerinin haks\u0131z aranmas\u0131, kamu g\u00f6revinin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 n\u00fcfuz k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmak suretiyle h\u00fcrriyetinden yoksun b\u0131rak\u0131lmas\u0131 sebebiyle Savc\u0131l\u0131\u011fa ba\u015fvurma zaruretinin do\u011fdu\u011funu ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
6. Avanos Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ba\u015fvurucunun \u015fik\u00e2yeti \u00fczerine ilgili kolluk g\u00f6revlileri hakk\u0131nda ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma ve haks\u0131z arama su\u00e7lar\u0131ndan soru\u015fturma ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r. Soru\u015fturma kapsam\u0131nda kolluk g\u00f6revlilerinin ifadesi al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Kolluk g\u00f6revlileri ifadelerinde video kayd\u0131n\u0131n silinmesi amac\u0131ylaba\u015fvurucunun telefonuna el konulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, sonradan \u00f6\u011frendikleri kadar\u0131yla ba\u015fvurucunun \u00e7ekti\u011fi videoyu bir haber sitesinde yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu durumun telefonuna el konulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi\u011fini, zor kullanma veya darp \u015feklinde bir muamelede de bulunmad\u0131klar\u0131n\u0131, savc\u0131n\u0131n talimat\u0131yla gerekli i\u015flemleri yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrm\u00fc\u015flerdir.<\/p>\n
7. Savc\u0131l\u0131k 2\/2\/2022 tarihinde kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131 karar\u0131 vermi\u015ftir. Kararda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n ba\u015fvurucunun bilgi sahibi s\u0131fat\u0131yla beyan\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde talimat\u0131n\u0131n bulundu\u011fu, kolluk taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen ve ba\u015fvurucunun bilgi sahibi s\u0131fat\u0131yla davet edilmesini de i\u00e7eren tutana\u011f\u0131n dosyada g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, darp iddias\u0131na ili\u015fkin olarak olay tarihinde ba\u015fvurucunun beyan\u0131nda bu y\u00f6nde herhangi bir isnad\u0131n\u0131n yer almad\u0131\u011f\u0131, kolluk g\u00f6revlilerince ba\u015fvurucuya ait telefona el konuldu\u011funa ve sair di\u011fer isnatlara ili\u015fkin olarak dava a\u00e7may\u0131 gerektirir nitelikte herhangi bir somut delilin olmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
8. Ba\u015fvurucu 19\/3\/2022 tarihinde bu karara itiraz etmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu; itiraz dilek\u00e7esinde, karakola nas\u0131l getirildi\u011fine ili\u015fkin MOBESE kay\u0131tlar\u0131n\u0131n, Bilgi Alma Tutana\u011f\u0131 i\u00e7in ne kadar bekletildi\u011fini ve nerede tutuldu\u011funu g\u00f6sterecek karakoldaki kamera g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinin, savc\u0131l\u0131\u011fa gidip gitmedi\u011fine ili\u015fkin olarak adliye kamera kay\u0131tlar\u0131n\u0131n toplanmas\u0131 gerekti\u011fini, bu deliller toplanmadan eksik incelemeyle kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131 karar\u0131 verildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
9. Nev\u015fehir 3. Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011fi 28\/3\/2022 tarihinde kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na dair karar\u0131n usul ve kanuna uygun oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle itiraz\u0131n reddine karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
10. Ba\u015fvurucu 21\/4\/2022 tarihinde bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
11. Ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
II. DE\u011eERLEND\u0130RME<\/p>\n
A. Ki\u015fi H\u00fcrriyeti ve G\u00fcvenli\u011fi Hakk\u0131n\u0131n \u0130hlal Edildi\u011fine \u0130li\u015fkin \u0130ddia<\/p>\n
12. Ba\u015fvurucu, 4\/12\/2014 tarihli ve 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu\u2019ndaki \u015fartlara uyulmadan hakk\u0131nda yakalama ve g\u00f6zalt\u0131 i\u015flemi uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
13. Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 (Bakanl\u0131k) g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde, Anayasa Mahkemesinin verdi\u011fi baz\u0131 kararlara yer verilmi\u015f; inceleme yap\u0131l\u0131rken Anayasa’n\u0131n ve mevzuat\u0131n ilgili h\u00fck\u00fcmlerinin, Anayasa Mahkemesi i\u00e7tihad\u0131n\u0131n ve somut olay\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc \u015fartlar\u0131n\u0131n dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n
14. Ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131 kapsam\u0131nda incelenebilecek \u015fekilde hareket serbestli\u011fi k\u0131s\u0131tlanan bir ki\u015finin tutman\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu iddias\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131 bireysel ba\u015fvuru, esas olarak s\u00f6z\u00fc edilen ki\u015finin serbest kalmas\u0131n\u0131 ama\u00e7lar. Ki\u015fi bireysel ba\u015fvuru \u00f6ncesinde zaten serbest kalm\u0131\u015fsa ba\u015fvurunun amac\u0131 hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz haks\u0131z tutmadan do\u011fan zararlar\u0131n tazminidir. Ba\u015fvuruya konu olayda ba\u015fvurucu, tutuldu\u011fu odadan bir s\u00fcre sonra serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Anayasa Mahkemesinin ba\u015fvurucunun tutulmas\u0131n\u0131n hukuka uygun olmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki olas\u0131 ihlal karar\u0131 ancak ba\u015fvurucu lehine tazminata h\u00fckmedilmesi sonucunu do\u011furabilir. Bu durumda ba\u015fvurucunun tutulmas\u0131n\u0131n hukuka uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespitine ve tutma hukuka ayk\u0131r\u0131 ise tutmadan ileri gelen zarar\u0131n tazminine imk\u00e2n verecek hukuki yollar\u0131n bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 incelenmelidir. Zira bireysel ba\u015fvuru \u00f6ncesinde t\u00fcketilmesi zorunlu olan hukuki yollarda tutman\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu a\u00e7\u0131k\u00e7a veya \u00f6z\u00fc itibar\u0131yla kabul edilerek tutmadan do\u011fan zarar tazmin edilmi\u015f ise ba\u015fvurucunun art\u0131k ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n ma\u011fduru oldu\u011fu s\u00f6ylenemez (yakalama ve g\u00f6zalt\u0131 s\u00fcrecinden sonra serbest b\u0131rak\u0131lan ve haklar\u0131nda beraat karar\u0131 verilen ba\u015fvurucular lehine tazminata h\u00fckmedilmesi nedeniyle s\u00f6z\u00fc edilen ba\u015fvurucular\u0131n ma\u011fdur s\u0131fatlar\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131na karar verilen ba\u015fvuru i\u00e7in bkz. \u00d6ner Yakas\u0131z ve di\u011ferleri, B. No: 2015\/9430, 20\/3\/2019, \u00a7\u00a7 66-68).<\/p>\n
15. Somut olayda ba\u015fvurucu hakk\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir soru\u015fturma bulunmamaktad\u0131r. Ba\u015fvurucunun sadece bilgi sahibi s\u0131fat\u0131yla ifadesine ba\u015fvurulmu\u015ftur. 5271 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 141. Maddesinde a\u00e7\u0131k\u00e7a su\u00e7 soru\u015fturmas\u0131 ve kovu\u015fturmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen koruma tedbirlerine ili\u015fkin tazminat istenebilece\u011fi belirtildi\u011finden, hakk\u0131nda bir soru\u015fturma bulunmayan ba\u015fvurucunun \u015fikayet\u00e7i oldu\u011fu tutma haliyle ilgili olarak 5271 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 141. maddesindeki tazminat yolunun etkisiz bir yol oldu\u011fu de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Bu yol haricinde ba\u015fka tazminat yolunun bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n da de\u011ferlendirilmesi gerekir.<\/p>\n
16. Ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmesi gere\u011finden bahsedilebilmesi i\u00e7in hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini iddia eden ki\u015finin ba\u015fvurabilece\u011fi hukuki yol \u00f6ncelikle hukuk sisteminde mevcut olmad\u0131r. Ayr\u0131ca s\u00f6z\u00fc edilen yol ihlali tespit ederek ihlalin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 giderebilme kapasitesini haiz, makul bir \u00e7abayla ula\u015f\u0131labilir ve uygulamada da etkin olmal\u0131d\u0131r (Fatma Y\u0131ld\u0131r\u0131m, B. No: 2014\/6577, 16\/2\/2017, \u00a7 39). Bununla birlikte teoride makul bir ba\u015far\u0131 sunma kapasitesi bulunan bir yolun uygulamada ba\u015far\u0131ya ula\u015fmayaca\u011f\u0131na dair \u015f\u00fcphe, ba\u015fvurucuyu o hukuki yolu t\u00fcketmekten azade k\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 (Sait Or\u00e7an, B. No: 2016\/29085, 19\/7\/2017, \u00a7 36) gibi yasal d\u00fczenlemeyle olu\u015fturulan ve var oldu\u011fu hususunda bir teredd\u00fct uyand\u0131rmayan bir hukuki yolun fiilen denenmemi\u015f veya kullan\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131 da s\u00f6z konusu yolun etkili olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n kabul\u00fcne imk\u00e2n vermez (Nebahat Baysal G\u00fcl, B. No: 2016\/14634, 28\/5\/2019, \u00a7 20).<\/p>\n
17. Yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda somut olaya d\u00f6n\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde Anayasa\u2019n\u0131n 125. maddesinin yedinci f\u0131kras\u0131nda idarenin kendi eylem ve i\u015flemlerinden do\u011fan zarar\u0131 \u00f6demekle y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu, 129. maddesinin be\u015finci f\u0131kras\u0131nda ise memurlar ve di\u011fer kamu g\u00f6revlilerinin yetkilerini kullan\u0131rken i\u015fledikleri kusurlardan do\u011fan tazminat davalar\u0131n\u0131n kanunun g\u00f6sterdi\u011fi \u015fekil ve \u015fartlara uygun olarak ancak idare aleyhine a\u00e7\u0131labilece\u011fi ifade edilmi\u015ftir. Bu h\u00fck\u00fcmlere uygun olarak 6\/1\/1982 tarihli ve 2577 say\u0131l\u0131 \u0130dari Yarg\u0131lama Usul\u00fc Kanunu\u2019nda idari dava t\u00fcrlerinden olan ve idari eylem ve i\u015flemlerden dolay\u0131 ki\u015fisel haklar\u0131 do\u011frudan muhtel olanlar taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131lan tam yarg\u0131 davalar\u0131yla ilgili d\u00fczenlemelere yer verilmi\u015ftir. Kamu g\u00f6revlilerinin eylemlerinin \u015fahsi kusurlar\u0131na dayand\u0131\u011f\u0131 ve idari bir eylemin s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2ller y\u00f6n\u00fcnden ise 11\/1\/2011 tarihli ve 6098 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nda haks\u0131z fiillerden do\u011fan sorumlulu\u011fu d\u00fczenleyen h\u00fck\u00fcmler yer almaktad\u0131r. S\u00f6z\u00fc edilen hukuki yollara ra\u011fmen ba\u015fvurucu haks\u0131z tutulma iddias\u0131n\u0131 do\u011frudan bireysel ba\u015fvuruya ta\u015f\u0131m\u0131\u015f, an\u0131lan hukuki yollar\u0131n etkisiz oldu\u011funu da iddia etmemi\u015ftir. Bu sebeple ba\u015fvurucunun ihlal iddias\u0131n\u0131 hukuk sisteminde mevcut hukuki yollar\u0131 t\u00fcketmeden yapt\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (Veli Sa\u00e7\u0131l\u0131k (3), B. No: 2018\/27473, 29\/3\/2023, \u00a7 15).<\/p>\n
18. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
B. K\u00f6t\u00fc Muamele Yasa\u011f\u0131n\u0131n \u0130hlal Edildi\u011fine \u0130li\u015fkin \u0130ddia<\/p>\n
19. Ba\u015fvurucu, haks\u0131z yakalama esnas\u0131nda polis memurlar\u0131nca iteklenerek polis arabas\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fclmesi nedeniyle k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ba\u015fvurucu sadece \u015f\u00fcpheli kolluk personelinin ifadesine dayal\u0131 olarak kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131 karar\u0131 verildi\u011fini, toplanmas\u0131n\u0131 istedi\u011fi delillerin toplanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu suretle etkili soru\u015fturma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
20. Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde, Anayasa Mahkemesinin verdi\u011fi baz\u0131 kararlara yer verilmi\u015f; inceleme yap\u0131l\u0131rken Anayasa’n\u0131n ve mevzuat\u0131n ilgili h\u00fck\u00fcmlerinin, Anayasa Mahkemesi i\u00e7tihad\u0131n\u0131n ve somut olay\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc \u015fartlar\u0131n\u0131n dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi ifade edilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 beyan\u0131nda, sadece \u015f\u00fcpheli kolluk g\u00f6revlilerinin d\u00fczenledi\u011fi tutana\u011fa ve bu ki\u015filerin ifadelerine dayan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, olaya ili\u015fkin kamera g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri incelenmeden eksik soru\u015fturmayla inceleme yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
21. K\u00f6t\u00fc muameleye maruz kalmalar\u0131 nedeniyle ma\u011fdur oldu\u011funu ileri s\u00fcren ki\u015filer; ispat k\u00fclfetinin devlete ge\u00e7ti\u011fi durumlar hari\u00e7 olmak \u00fczere k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131 kapsam\u0131na giren a\u011f\u0131rl\u0131kta bir muamele g\u00f6rm\u00fc\u015f olabilece\u011fini g\u00f6steren emare ve delilleri, hakl\u0131 bir gerek\u00e7eleri olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, zaman\u0131nda yetkili makamlara sunma konusunda \u00f6zenli davranmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler. Olgulara dayanmayan yetersiz a\u00e7\u0131klamalar, iddialar\u0131n deliller ile desteklenmemesi hatta kimi zaman delillerin uyumsuzlu\u011fu veya k\u00f6t\u00fc muamelenin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer, zaman ve di\u011fer konulardaki \u00e7eli\u015fkili ifadeler gibi hususlar, k\u00f6t\u00fc muamelenin ger\u00e7ekli\u011fini \u015f\u00fcpheye d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. Bu durumda iddian\u0131n savunabilir oldu\u011fundan ve dolay\u0131s\u0131yla bu iddialara ili\u015fkin derh\u00e2l resm\u00ee bir soru\u015fturma ba\u015flat\u0131lmas\u0131 gereklili\u011finden s\u00f6z edilemez. Kald\u0131 ki iddialar\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc bir dayanak ile birlikte yetkili merciler nezdinde dile getirilmemesi h\u00e2linde ma\u011fdur oldu\u011funu ileri s\u00fcren ki\u015filerin etkili bir soru\u015fturma y\u00fcr\u00fct\u00fclmesine ili\u015fkin me\u015fru (hakl\u0131) bir beklentiye girebileceklerini s\u00f6yleyebilmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir (Beyza Metin, B. No: 2014\/19426, 12\/12\/2018, \u00a7\u00a7 45-47).<\/p>\n
22. Bir muamelenin k\u00f6t\u00fc muamele kapsam\u0131nda kalmas\u0131 i\u00e7in aranan asgari e\u015fik de\u011ferlendirmesinde muamelenin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortaya konmas\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00f6nemi oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek gerekir. Bu ba\u011flamda yap\u0131lan bir uygulaman\u0131n k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan aranan e\u015fi\u011fi a\u015fmas\u0131 i\u00e7in s\u00f6z konusu m\u00fcdahalenin ba\u015fvurucunun fiziksel veya ruhsal b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc \u00fczerinde olumsuz etki yaratt\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin makul kan\u0131tlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 gerekmektedir. Ancak ba\u015fvurucunun bu hususta herhangi bir kan\u0131t sunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvurucu \u015fikayet\u00e7i oldu\u011fu durum nedeniyle fiziki veya ruhsal varl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde meydana gelen bir etkiden bahsetmemi\u015ftir. Bu nedenle ba\u015fvurucunun iddialar\u0131n\u0131n savunulabilir olmad\u0131\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla somut olayda resm\u00ee bir soru\u015fturma ba\u015flat\u0131lmas\u0131 gereklili\u011finden de s\u00f6z edilemeyece\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
23. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle ba\u015fvurunun bu k\u0131sm\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmas\u0131 nedeniyle kabul edilemez oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
C. Di\u011fer \u0130hlal \u0130ddialar\u0131<\/p>\n
24. Ba\u015fvurucu, haks\u0131z arama ve elkoyma i\u015flemleri nedeniyle ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
25. 30\/3\/2011 tarihli ve 6216 say\u0131l\u0131 Anayasa Mahkemesinin Kurulu\u015fu ve Yarg\u0131lama Usulleri Hakk\u0131nda Kanun\u2019un “Bireysel ba\u015fvuru hakk\u0131na sahip olanlar” kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 46. maddesinde kimlerin bireysel ba\u015fvuru yapabilece\u011fi say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. An\u0131lan maddenin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131na g\u00f6re bir ki\u015finin Anayasa Mahkemesine bireysel ba\u015fvuruda bulunabilmesi i\u00e7in \u00fc\u00e7 temel \u00f6n ko\u015fulun birlikte bulunmas\u0131 gerekmektedir. Bu \u00f6n ko\u015fullar ba\u015fvurucunun kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fcn eylem veya i\u015fleminden ya da ihmalinden dolay\u0131 g\u00fcncel bir hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131nda bulunmas\u0131, iddia etti\u011fi ihlalden ki\u015finin ki\u015fisel olarak ve do\u011frudan etkilenmesi ve bunlar\u0131n sonucunda ba\u015fvurucunun ma\u011fdur oldu\u011funu iddia etmesidir (Fetih Ahmet \u00d6zer, B. No: 2013\/6179, 20\/3\/2014, \u00a7 24).<\/p>\n
26. Bir ba\u015fvurunun kabul edilebilir oldu\u011funa karar verilebilmesi i\u00e7in ba\u015fvurucunun ma\u011fdur oldu\u011funu ileri s\u00fcrmesi yeterli olmay\u0131p iddia edilen ihlalden do\u011frudan etkilendi\u011fini, bir ba\u015fka ifadeyle ma\u011fduriyetini kan\u0131tlamas\u0131 gerekir. Bu itibarla ma\u011fdur oldu\u011fu zann\u0131 veya \u015f\u00fcphesi ma\u011fdurluk stat\u00fcs\u00fcn\u00fcn kabul\u00fc i\u00e7in yeterli de\u011fildir (Ay\u015fe H\u00fclya Potur, B. No: 2013\/8479, 6\/6\/2014, \u00a7 24).<\/p>\n
27. Somut olayda ba\u015fvurucu \u015f\u00fcpheli s\u0131fat\u0131yla i\u015flem g\u00f6rmemi\u015ftir. Bilgi sahibi s\u0131fat\u0131yla ba\u015fvurucunun ifadesine ba\u015fvurulmu\u015ftur. Ba\u015fvurucu hakk\u0131nda su\u00e7 soru\u015fturmas\u0131 kapsam\u0131nda verilen bir arama veya elkoyma karar\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Savc\u0131 taraf\u0131ndan kolluk g\u00f6revlilerine arama ve elkoyma i\u015flemi yap\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde bir talimat da verilmemi\u015ftir. Ba\u015fvurucunun \u015fik\u00e2yeti \u00fczerine ba\u015flat\u0131lan soru\u015fturmada dinlenen kolluk g\u00f6revlileri ifadelerinde ba\u015fvurucunun telefonuna el koymad\u0131klar\u0131n\u0131, telefonuyla \u00e7ekti\u011fi g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri daha sonra ba\u015fka platformlarda payla\u015fmas\u0131ndan da bu durumun anla\u015f\u0131labilece\u011fini belirtmi\u015flerdir. Kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131 karar\u0131nda da kolluk g\u00f6revlilerince ba\u015fvurucuya ait telefona el konuldu\u011funa ve sair di\u011fer isnatlara ili\u015fkin dava a\u00e7may\u0131 gerektirir nitelikte herhangi bir somut delilin bulunmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. Bu \u00e7er\u00e7evede somut olayda ba\u015fvurucunun arama ve elkoyma i\u015flemine maruz kald\u0131\u011f\u0131na dair bir emare, bilgi, belge ve kan\u0131t bulunmamaktad\u0131r. Ba\u015fvurucu da bu i\u015flemlere maruz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
28. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle ba\u015fvurucunun ma\u011fdur s\u0131fat\u0131n\u0131 ortaya koyamad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan ba\u015fvurunun bu k\u0131sm\u0131n\u0131n ki\u015fi y\u00f6n\u00fcnden yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
III. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle;<\/p>\n
A. 1. Ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmemesi nedeniyle KABUL ED\u0130LEMEZ OLDU\u011eUNA,<\/p>\n
2. K\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmas\u0131 nedeniyle KABUL ED\u0130LEMEZ OLDU\u011eUNA,<\/p>\n
3. Di\u011fer ihlal iddialar\u0131n\u0131n ki\u015fi bak\u0131m\u0131ndan yetkisizlik nedeniyle KABUL ED\u0130LEMEZ OLDU\u011eUNA,<\/p>\n
B. Yarg\u0131lama giderlerinin ba\u015fvurucu \u00fczerinde BIRAKILMASINA 30\/10\/2024 tarihinde OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verildi.<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi’nin 30\/10\/2024 tarihli ve 2022\/48231 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130 ANAYASA MAHKEMES\u0130 \u00a0 \u00a0 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR \u00a0 MAHMUT \u015eAH\u0130N BA\u015eVURUSU (Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2022\/48231) \u00a0 Karar Tarihi: 30\/10\/2024 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR \u00a0 \u00a0 Ba\u015fkan : Basri BA\u011eCI \u00dcyeler : Engin YILDIRIM \u00a0 \u00a0 R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7 \u00a0 \u00a0 Kenan YA\u015eAR \u00a0 \u00a0 \u00d6mer \u00c7INAR Raport\u00f6r : Yusuf Enes KAYA Ba\u015fvurucu : Mahmut \u015eAH\u0130N Vekili : Av. Ay\u015feg\u00fcl Nur AKTAN \u00a0 I. BA\u015eVURUNUN \u00d6ZET\u0130 1. Ba\u015fvuru; haks\u0131z tutma nedeniyle ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n, kolluk g\u00f6revlilerinin eylemleri nedeniyle k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n, haks\u0131z arama ve elkoyma i\u015flemi nedeniyle de anayasal haklar\u0131n ihlal edildi\u011fi iddialar\u0131na ili\u015fkindir. 2. 31\/3\/2021 tarihinde Nev\u015fehir’in Avanos il\u00e7esinde kolluk g\u00f6revlilerinin COVID-19 tedbirleri kapsam\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 denetim s\u0131ras\u0131nda A.Y.nin y\u00fcz\u00fcnde koruyucu maske olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespit edilmesi \u00fczerine \u0130dari Ceza Tutana\u011f\u0131 d\u00fczenlendi\u011fi s\u0131rada kolluk g\u00f6revlileri ile bu \u015fah\u0131s aras\u0131nda m\u00fcnaka\u015fa ya\u015fanmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. O esnada olay yerinden ge\u00e7en ba\u015fvurucunun olay\u0131 cep telefonuyla kay\u0131t alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. 3. Kolluk g\u00f6revlilerince konu hakk\u0131nda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na bilgi verilmi\u015ftir. Savc\u0131, A.Y.nin g\u00f6revi yapt\u0131rmamak i\u00e7in direnme su\u00e7u kapsam\u0131nda \u015f\u00fcpheli olarak ifadesinin al\u0131nmas\u0131, ba\u015fvurucunun video \u00e7ekmesiyle ilgili i\u015flem yap\u0131lmas\u0131na gerek olmad\u0131\u011f\u0131 ancak s\u00f6z konusu olay hakk\u0131nda bilgi sahibi olarak beyan\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde kolluk g\u00f6revlilerine talimat vermi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, bilgi sahibi olarak beyan\u0131n al\u0131nmas\u0131 amac\u0131yla karakola davet edilmi\u015ftir. 4. …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-25888","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n