GENEL OLARAK KUSURSUZ SORUMLULUK<\/p>\n
T\u00fcrk Bor\u00e7lar Hukukunda as\u0131l olan sorumluluk kusur sorumlulu\u011fudur (s\u00fcbjektif sorumluluk). 6098 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanununun (TBK) 49\u2019uncu maddesi ile kusurlu ve hukuka ayk\u0131r\u0131 bir \u015fekilde bir ba\u015fkas\u0131na zarar veren ki\u015finin bu zarar\u0131 gidermekle y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r[1].<\/p>\n
Ancak as\u0131l kaidenin d\u0131\u015f\u0131nda kusursuz sorumluluk (objektif sorumluluk) hali de Bor\u00e7lar hukukunda d\u00fczenlenmi\u015ftir. Do\u011fan zarar\u0131n hakkaniyet ilkesi uyar\u0131nca kar\u015f\u0131lanmas\u0131 gerekti\u011fi, baz\u0131 sosyal gereklilikler gibi gerek\u00e7elerle Kanun koyucu, kusuru bulunmayan baz\u0131 ki\u015filerin de sorumlu tutulmas\u0131 gerekti\u011fine h\u00fckmetmi\u015ftir[2].<\/p>\n
Kusursuz sorumluluk, TBK md. 65 ve devam\u0131 maddelerinde, hakkaniyet sorumlulu\u011fu, \u00f6zen sorumlulu\u011fu, adam \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran\u0131n sorumlulu\u011fu, hayvan bulunduran\u0131n sorumlulu\u011fu, yap\u0131 malikinin sorumlulu\u011fu gibi ba\u015fl\u0131klar alt\u0131nda d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
TBK md 61 de yer alan m\u00fcteselsil sorumluluk ilkesi[3] ile de birden fazla ki\u015finin bir zarara sebep verdikleri takdirde do\u011fan zarardan hepsi birden sorumlu tutulmaktad\u0131r. M\u00fcteselsil sorumluluk ilkesi T\u00fcrk Medeni Kanunu, T\u00fcrk Ticaret Kanunu, T\u00fcketicinin Korunmas\u0131 hakk\u0131nda Kanun gibi \u00e7e\u015fitli kanunlarda da yer alan temel bir ilkedir.<\/p>\n
Kusursuz sorumluluk ve m\u00fcteselsil sorumluluk ilkeleri \u00f6zel hukuk kaynakl\u0131 olmakla birlikte, kamu hukukunda da yans\u0131malar\u0131 mevcuttur. \u00d6rne\u011fin, ortaya \u00e7\u0131kan bir zarar ile idarenin eylemi aras\u0131nda nedensellik ba\u011f\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 durumunda, kusur \u015fart\u0131 aranmaks\u0131z\u0131n idarenin kusursuz sorumlulu\u011fu g\u00fcndeme gelmektedir.<\/p>\n
M\u00fcteselsil sorumluluk kavram\u0131 ise Vergi Usul Kanunu, Katma De\u011fer Vergisi Kanunu, Kurumlar Vergisi Kanunu gibi \u00e7e\u015fitli kanunlarda yer almaktad\u0131r.<\/p>\n
4458 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk G\u00fcmr\u00fck Kanununa (GK) bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ise m\u00fcteselsil sorumluluk kavram\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli maddelerde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n
\u00d6rne\u011fin, GK 192\u2019inci maddede ayn\u0131 g\u00fcmr\u00fck vergilerinin \u00f6denmesinden birden \u00e7ok y\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn sorumlu oldu\u011fu hallerde bunlar\u0131n s\u00f6z konusu vergilerin \u00f6denmesinden m\u00fc\u015ftereken ve m\u00fcteselsilen sorumlu olduklar\u0131 d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
Yine, 181\/2 ve 181\/3\u2019\u00fcnc\u00fc maddeler \u201c\u0130thalatta g\u00fcmr\u00fck y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde y\u00fck\u00fcml\u00fc, beyan sahibidir. Dolayl\u0131 temsil durumunda, hesab\u0131na g\u00fcmr\u00fck beyan\u0131nda bulunulan ki\u015fi de y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Dolayl\u0131 temsilde, temsilcinin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, beyanda kullan\u0131lan verilerin yanl\u0131\u015f oldu\u011funu bildi\u011fi veya mesle\u011fi icab\u0131 ve mutat olarak bilmesi gerekti\u011fi durumlarla s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. 188 inci, 190 \u0131nc\u0131 ve 194 \u00fcnc\u00fc maddeler uyar\u0131nca do\u011fan g\u00fcmr\u00fck y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in de bu h\u00fck\u00fcm uygulan\u0131r.<\/p>\n
3. Birinci f\u0131krada belirtilen rejimlerden biri i\u00e7in bulunulan beyanda kullan\u0131lan veriler, kanunen al\u0131nmas\u0131 gereken vergilerin tamamen veya k\u0131smen tahsil edilememesine sebep oldu\u011fu takdirde, beyan\u0131n yap\u0131labilmesi i\u00e7in bu verileri veren ve bu verilerin yanl\u0131\u015f oldu\u011funu bilen veya bilmesi gereken ki\u015filer de g\u00fcmr\u00fck vergilerinden sorumludur.\u201d h\u00fckm\u00fcn\u00fc haizdir. Burada, dolayl\u0131 temsilci (g\u00fcmr\u00fck m\u00fc\u015faviri), temsil edilen ve di\u011fer sorumlu \u015fah\u0131slar m\u00fcteselsilen sorumlu tutulmu\u015ftur. Di\u011fer taraftan g\u00fcmr\u00fck m\u00fc\u015favirinin sorumlulu\u011fu kusursuz (objektif) de\u011fil, kusurlu sorumluluk (s\u00fcbjektif) sorumluluk \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir[4].<\/p>\n
Bu yakla\u015f\u0131m\u0131 Dan\u0131\u015ftay kararlar\u0131nda da g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00d6rne\u011fin, Dan\u0131\u015ftay 7\u2019inci Dairesi, Mersin G\u00fcmr\u00fck M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnde 2009 y\u0131l\u0131nda tescilli muhtelif tarih ve say\u0131l\u0131 TIR karneleri kapsam\u0131nda transit ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011fa konu edilen “i\u00e7 badem” cinsi e\u015fyan\u0131n TIR ve Transit rejimi h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131 olarak yurt i\u00e7inde b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131, davac\u0131 taraf\u0131ndan bu durumu bilerek s\u00f6z konusu e\u015fyan\u0131n 83.792 kg’l\u0131k k\u0131sm\u0131n\u0131n sat\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131ndan bahisle, 4458 say\u0131l\u0131 G\u00fcmr\u00fck Kanunu’nun 183. maddesinin 3. f\u0131kras\u0131 ve 192. maddeleri uyar\u0131nca m\u00fc\u015ftereken ve m\u00fcteselsilen sorumlu tutularak e\u015fyaya ait g\u00fcmr\u00fck ve katma de\u011fer vergilerinin tahsili amac\u0131yla tesis edilen i\u015flemin iptali istemiyle yap\u0131lan ba\u015fvurunun z\u0131mnen reddine dair i\u015flemin iptali istemiyle g\u00f6r\u00fclen dava sonucu verilen T. 25\/10\/2023, 2021\/759 E., 2023\/4077 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, \u201c\u2026., ayr\u0131ca davac\u0131 \u015firketin bu e\u015fyalar\u0131 bilerek sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik olarak, g\u00fcmr\u00fck m\u00fcfetti\u015fleri taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen raporlarda da herhangi bir tespit bulunmad\u0131\u011f\u0131, s\u00f6z\u00fc edilen iddianamenin sadece … firmas\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 olan …’\u0131n ifadesine dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespit edildi\u011fi, bu durumda, Mahkemelerine ibraz edilen cevapl\u0131 rapor, soru\u015fturma raporlar\u0131, iddianame ve … A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi’nin duru\u015fma tutanaklar\u0131n\u0131n birlikte incelenmesinden, transit ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011fa konu edilen e\u015fyan\u0131n yerine \u00e7imento y\u00fcklendi\u011fi, bu \u015fekilde rejimin sonland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve organizasyon halinde e\u015fyan\u0131n ka\u00e7a\u011fa sevk edildi\u011finin a\u00e7\u0131k oldu\u011fu; ancak davac\u0131 \u015firketin sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 e\u015fyan\u0131n niteli\u011fini bildi\u011fi veya bu organizasyon i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 yolunda hukuken ge\u00e7erli somut bir tespit yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131ndan, …’\u0131n ifadesi d\u0131\u015f\u0131nda herhangi bir dayana\u011f\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle dava konusu i\u015flemin iptaline karar verilmi\u015ftir.\u201d h\u00fckm\u00fcyle g\u00fcmr\u00fck ve katma de\u011fer vergilerinden m\u00fcteselsilen sorumlu tutulabilmesi i\u00e7in kusurlu sorumlulu\u011fun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 aram\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Benzer \u015fekilde, Dan\u0131\u015ftay 7\u2019inci Dairesinin T. 18\/01\/2024, 2022\/460 E., 2024\/151 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, \u201c4458 say\u0131l\u0131 G\u00fcmr\u00fck Kanunu’nun 183. maddesi kapsam\u0131nda bir sorumluluk do\u011fabilmesi i\u00e7in davac\u0131n\u0131n maddede say\u0131lan ki\u015filer aras\u0131nda yer almas\u0131n\u0131n gerekti\u011fi, bu durumda davac\u0131n\u0131n, e\u015fyay\u0131 g\u00fcmr\u00fck g\u00f6zetiminden \u00e7\u0131karan, bu \u00e7\u0131karma i\u015fine i\u015ftirak eden, e\u015fyan\u0131n g\u00fcmr\u00fck g\u00f6zetiminden \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilen veya normal olarak bilmesi gereken, s\u00f6z konusu e\u015fyay\u0131 elde eden veya elinde bulunduran, bu e\u015fyay\u0131 elde etti\u011fi veya ald\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada g\u00fcmr\u00fck g\u00f6zetiminden \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilen veya normal olarak bilmesi gereken, e\u015fyan\u0131n ge\u00e7ici depolanmas\u0131ndan veya tabi tutulmu\u015f oldu\u011fu g\u00fcmr\u00fck rejiminin kullan\u0131lmas\u0131ndan do\u011fan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri yerine getirmesi gereken ki\u015filer aras\u0131nda bulundu\u011funa dair somut bir tespit yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131ndan, uyu\u015fmazl\u0131k konusu transit refakat belgeleri i\u00e7eri\u011fi e\u015fyalar\u0131n rejim h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131 olarak yurtta b\u0131rak\u0131lmas\u0131 hususunda davac\u0131ya kusur atfedilemeyece\u011fi..<\/p>\n
\u2026..<\/p>\n
\u00c7in’den gemi ile Kumport Liman\u0131na getirilen serbest dola\u015f\u0131mda olmayan e\u015fyan\u0131n limanda gemiden gemiye aktar\u0131lmas\u0131n\u0131 teminen Ambarl\u0131 G\u00fcmr\u00fck M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnce ayn\u0131 g\u00fcmr\u00fck idaresine transit refakat belgesi a\u00e7\u0131lmak suretiyle transit rejimine tabi e\u015fya stat\u00fcs\u00fcne geldi\u011fi ve var\u0131\u015f g\u00fcmr\u00fck idaresi olarak var\u0131\u015f kayd\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131yla transit rejiminin sona erdi\u011fi g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden, rejim usul\u00fcne uygun \u015fekilde sonland\u0131ktan sonra davac\u0131n\u0131n rejim hak sahibi olarak sorumlulu\u011funa gidilmeyece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
Di\u011fer yandan, transit rejimi sona erdikten sonra, uyu\u015fmazl\u0131\u011fa konu e\u015fyan\u0131n, ge\u00e7ici depolanan e\u015fya stat\u00fcs\u00fcnde iken g\u00fcmr\u00fck g\u00f6zetiminden \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sabit oldu\u011fundan, e\u015fyan\u0131n g\u00fcmr\u00fckl\u00fc sahadan mevzuat h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131 olarak \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 sebebiyle davac\u0131n\u0131n sorumlu tutulabilmesi i\u00e7in, davac\u0131n\u0131n Kanun’un 183. maddesinde say\u0131lan ki\u015filerden olmas\u0131 gerekmekle birlikte, dava dosyas\u0131n\u0131n ve ayn\u0131 maddi olaya ili\u015fkin olarak Dairemizde temyiz incelemesi devam eden dosyalar\u0131n birlikte incelenmesinden, \u0130stanbul G\u00fcmr\u00fck Muhafaza Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131k ve \u0130stihbarat M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen 22\/01\/2020 tarihli (Ek) Fezleke ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131 Rehberlik ve Tefti\u015f Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen … tarih ve … say\u0131l\u0131 cevapl\u0131 raporda, davac\u0131n\u0131n maddede say\u0131lan ki\u015filerden oldu\u011funa dair herhangi bir tespit bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan, davac\u0131n\u0131n sorumlulu\u011fundan bahsedilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.\u201d h\u00fckm\u00fcnde m\u00fcteselsilen sorumluluk i\u00e7in kusur sorumlulu\u011funun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 aram\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
TRANS\u0130T REJ\u0130M\u0130NDE ASIL SORUMLUNUN Y\u00dcK\u00dcML\u00dcL\u00dc\u011e\u00dc<\/p>\n
As\u0131l sorumlu, G\u00fcmr\u00fck Kanununun 3\u2019\u00fcnc\u00fc maddesinde rejim hak sahibi, kendi ad\u0131na ve hesab\u0131na g\u00fcmr\u00fck beyan\u0131 yapan veya hesab\u0131na g\u00fcmr\u00fck beyan\u0131 yap\u0131lan ki\u015fi veya bu ki\u015filere ait bir g\u00fcmr\u00fck rejimi ile ilgili haklar\u0131n ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin devredildi\u011fi ki\u015fi olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Benzer \u015fekilde G\u00fcmr\u00fck Y\u00f6netmeli\u011fi 213\u2019\u00fcnc\u00fc maddede ise rejim hak sahibinin g\u00fcmr\u00fck idaresine kar\u015f\u0131 mali olarak sorumlu oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
G\u00fcmr\u00fck Kanunu Md. 86\/3 da 183 ve 184\u2019\u00fcnc\u00fc maddeler kapsam\u0131nda bir g\u00fcmr\u00fck y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc do\u011fdu\u011funda, as\u0131l sorumlunun transit rejimine tabi tutulan e\u015fya ile ilgili olarak g\u00fcmr\u00fck idaresine mali olarak sorumlu oldu\u011fu h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcmr\u00fck mevzuat\u0131nda, as\u0131l sorumlu ilgili e\u015fyan\u0131n transit rejimine tabi tutulmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde beyan eden ki\u015fidir. Uygulamada, genellikle, rejim beyan\u0131nda bulunan ve teminat veren ki\u015fi ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 firma olmaktad\u0131r[5].<\/p>\n
Kanunun 202\u2019inci maddesinde teminat\u0131n vergiler ve di\u011fer kamu alacaklar\u0131 tutar\u0131 kadar y\u00fck\u00fcml\u00fc veya y\u00fck\u00fcml\u00fc olmas\u0131 muhtemel ki\u015fi taraf\u0131ndan verilece\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
G\u00fcmr\u00fck Y\u00f6netmeli\u011fi 244\u2019\u00fcnc\u00fc maddeye[6] bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise m\u00fcteselsil sorumlulu\u011fun s\u00f6z konusu oldu\u011funu, \u00f6nce y\u00fck\u00fcml\u00fcye sonra kefile ba\u015fvurma gibi bir mecburiyet olmad\u0131\u011f\u0131 dikkati \u00e7ekmektedir.<\/p>\n
UYGULAMADA YA\u015eANAN SIKINTILAR<\/p>\n
Konuya ili\u015fkin, 5326 say\u0131l\u0131 Kabahatler Kanununun 14\/3\u2019\u00fcnc\u00fc maddesi gere\u011fince kabahate i\u015ftirak i\u00e7in kasten i\u015flenmi\u015f bir fiilin varl\u0131\u011f\u0131 gerekmektedir. Yine ayn\u0131 Kanunun 3\u2019\u00fcnc\u00fc maddesinde Kabahatler Kanununun genel ilkelerinin idari para cezas\u0131 gerektiren b\u00fct\u00fcn fiiller hakk\u0131nda uygulanmas\u0131 gerekti\u011finden bahsetmektedir.<\/p>\n
Bu yakla\u015f\u0131m Dan\u0131\u015ftay kararlar\u0131nda da g\u00f6r\u00fclmektedir. \u00d6rne\u011fin, Dan\u0131\u015ftay 7\u2019nci Dairesinin T. 26\/11\/2024, 2022\/484 E., 2024\/4861 K. Say\u0131l\u0131 karar\u0131nda \u201c..i\u015ftirak nedeniyle ceza kesilebilmesi i\u00e7in 5326 say\u0131l\u0131 Kanun’un 14. maddesi uyar\u0131nca kabahat fiiline ili\u015fkin kast\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 olayda somut olarak ortaya konulmad\u0131\u011f\u0131ndan \u2026<\/p>\n
… Uluslararas\u0131 Nakliyat Ticaret Anonim \u015eirketi’ne ait antrepoda yetkilendirilmi\u015f g\u00fcmr\u00fck m\u00fc\u015faviri olarak g\u00f6revli ve yetkili bulunan davac\u0131 taraf\u0131ndan antrepoda periyodik say\u0131mlar yap\u0131lmas\u0131 ve bunlara ili\u015fkin raporlar\u0131n idareye sunulmas\u0131n\u0131n zorunlu oldu\u011fu, s\u00f6z konusu raporlar ile idarenin tespitleri aras\u0131nda uyumsuzluk olmas\u0131 durumunda davac\u0131n\u0131n sorumlulu\u011funa gidilebilece\u011finden, ilgili d\u00f6neme ili\u015fkin stok kay\u0131tlar\u0131, say\u0131m ve tespitler, rapora ba\u011flanan bilgi ve belgeler ile antrepo i\u015fleticisi hakk\u0131nda yukar\u0131da de\u011finilen dava dosyas\u0131ndaki hususlar birlikte incelenerek, 5326 say\u0131l\u0131 Kabahatler Kanunu’nun 14. maddesindeki i\u015ftirak h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca davac\u0131n\u0131n olayda kast\u0131n\u0131n bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi suretiyle karar verilmek \u00fczere temyize konu karar\u0131n bozulmas\u0131 gerekmi\u015ftir\u201d h\u00fckm\u00fcnde g\u00f6r\u00fclece\u011fi \u00fczere, i\u015ftirak nedeniyle ceza kesilebilmesi i\u00e7in kast\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 aranm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
G\u00fcmr\u00fck Kanunu, 192\u2019nci maddesinde g\u00fcmr\u00fck vergilerinin \u00f6denmesinden birden fazla ki\u015finin sorumlu oldu\u011fu durumlarda bu ki\u015filerin hepsini m\u00fc\u015ftereken ve m\u00fcteselsilen sorumlu tutmaktad\u0131r. Bu madde kapsam\u0131nda idare do\u011frudan, temsilciden (g\u00fcmr\u00fck m\u00fc\u015favirinden) tahsilat yapma yoluna gidebilmektedir.<\/p>\n
G\u00fcmr\u00fck Kanunu 181\/2\u2019de temsilcinin (G\u00fcmr\u00fck m\u00fc\u015favirinin) sorumlulu\u011fu yanl\u0131\u015f oldu\u011funu bildi\u011fi veya mesle\u011fi gere\u011fi ve mutat olarak bilmesi gerekti\u011fi durumlarla s\u0131n\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. Bu halde, kusursuz (objektif) bir sorumluluktan bahsetmek olas\u0131 de\u011fildir, temsilcinin (g\u00fcmr\u00fck m\u00fc\u015favirinin) sorumlulu\u011fu kusur sorumlulu\u011fu (s\u00fcbjektif sorumluluk) \u015feklinde d\u00fczenlendi\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. Kusur ise, 181\/2\u2019de kasten yanl\u0131\u015f beyanda bulunmak veya bilinmesi gereken bilgi do\u011frultusunda hareket etmemek \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Yine 229\/2\u2019de i\u015flemi yapan ki\u015fi ile birlikte t\u00fczel ki\u015filik \u015feklindeki g\u00fcmr\u00fck m\u00fc\u015faviri vergi ve para cezalar\u0131ndan m\u00fcteselsilen sorumlu tutulmu\u015ftur.<\/p>\n
Transit rejimindeki uygulamada ise; teminat\u00e7\u0131n\u0131n\/ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131n\u0131n, m\u00fc\u015fteri taraf\u0131ndan verilen beyanlar\u0131 do\u011fru kabul edip gerekli i\u015flemleri s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc, arac\u0131 kurum olarak y\u00fcklenilen mal\u0131n teminat\u00e7\u0131 taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclmedi\u011fi, ta\u015f\u0131mac\u0131lar\u0131n da teslim ald\u0131klar\u0131 mal\u0131 genellikle kapal\u0131 kutu ya da palet i\u00e7erisinde teslim ald\u0131klar\u0131 ve CMR kurallar\u0131 gere\u011fi yaln\u0131zca \u00f6zel \u015fartlar alt\u0131nda m\u00fcdahalede bulunabildikleri, kendilerinin kusuru bulunmad\u0131\u011f\u0131 halde y\u00fckl\u00fc miktarda para cezalar\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131, g\u00fcmr\u00fck idarelerinin tam bir inceleme\/soru\u015fturma yapmadan sorumlu olarak arac\u0131 kurumlar\u0131 g\u00f6rd\u00fckleri belirtilmektedir[7] .<\/p>\n
M\u00fcteselsil sorumluluk kapsam\u0131nda, g\u00fcmr\u00fck m\u00fc\u015faviri ihmali davran\u0131\u015f\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc eksik vergiden sorumlu tutulabilecektir, ancak, Kabahatler Kanunu ilkeleri dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda m\u00fc\u015favirin para cezalar\u0131ndan da sorumlu tutulabilmesi i\u00e7in vergi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne k\u0131yasla daha g\u00fc\u00e7l\u00fc dayanaklar\u0131n olmas\u0131 gerekmektedir[8].<\/p>\n
Nas\u0131l ki idarenin do\u011frudan g\u00fcmr\u00fck m\u00fc\u015favirinden tahsilat yapabilmesi i\u00e7in m\u00fc\u015favirin yukarda belirtilen kusuru i\u015flemesi gerekmekte ise, benzer durumda teminat\u00e7\u0131lar\u0131n G\u00fcmr\u00fck Kanunu 235\/5 gere\u011fince g\u00fcmr\u00fck vergilerinin iki kat\u0131 kadar idari para cezas\u0131na tabi tutulmas\u0131 i\u00e7in de ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131\/teminat\u00e7\u0131 firman\u0131n kast\u0131n\u0131n bulundu\u011funun \u015f\u00fcpheye mahal vermeyecek \u015fekilde ortaya konulmu\u015f olmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
Bu minvalde, 2012\/4 say\u0131l\u0131 Genelgede y\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn belirlenmesi ba\u015fl\u0131kl\u0131 55 \u2018inci maddesi[9] e\u015fyan\u0131n transit rejiminde oldu\u011funu bilerek i\u015ftirak eden, bilen veya makul olarak bilmesi gereken ki\u015fileri y\u00fck\u00fcml\u00fc olarak kabul etmi\u015ftir; bir di\u011fer ifadeyle, kasten hareket eden ki\u015fileri de y\u00fck\u00fcml\u00fc olarak belirlemi\u015ftir. Bu do\u011frultuda, e\u015fyan\u0131n transit rejimi kapsam\u0131nda i\u015flem g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bilen ancak beyannamenin i\u00e7eri\u011fi e\u015fyan\u0131n niteli\u011fi hakk\u0131nda bilgi sahibi olmayan, veya kendine yanl\u0131\u015f bilgi verilen teminat\u00e7\u0131n\u0131n\/ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131n\u0131n da y\u00fck\u00fcml\u00fc olarak kabul edilip g\u00fcmr\u00fck vergilerinin iki kat\u0131 kadar para cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n uygun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendiriyoruz. \u00d6te yandan, Kabahatler Kanununu genel ilkelerinin G\u00fcmr\u00fck Kanununu da ba\u011flamas\u0131 hususu, teminat\u00e7\u0131lara\/ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lara kesilen para cezalar\u0131n\u0131n hukuka uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorgulan\u0131r hale getirmektedir.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak, g\u00fcmr\u00fck idarelerince, kast\u0131n\u0131n ve kusurunun bulundu\u011funu etkin bir soru\u015fturma sonucunda ortaya \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 neticesinde ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131\/teminat\u00e7\u0131 hakk\u0131nda idari para cezalar\u0131 uygulanmas\u0131 daha do\u011fru olacakt\u0131r. Ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 mal hakk\u0131nda net bilgisi olmayan veya eksik\/yan\u0131lt\u0131c\u0131 bilgilendirilen ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar hakk\u0131nda para cezas\u0131 uygulanmas\u0131 yerine ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131ya eksik\/yan\u0131lt\u0131c\u0131 bilgi veren e\u015fya maliki konumundaki t\u00fczel ki\u015fi firmalar hakk\u0131nda idari para cezalar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde mevzuat d\u00fczenlemesi yap\u0131lmas\u0131 yerinde olacakt\u0131r.<\/p>\n
KAYNAK\u00c7A<\/p>\n
CANITEZ, Murat; \u201c Uygulamal\u0131 G\u00fcmr\u00fck Mevzuat\u0131\u201d, 3. Bask\u0131,2021, Ekin Yay\u0131nevi, BURSA<\/p>\n
KILI\u00c7O\u011eLU, Ahmet; Bor\u00e7lar Hukuku, 22. Bas\u0131m,2018, Turhan Yay\u0131nevi, Ankara<\/p>\n
BAH\u00c7EC\u0130, Bar\u0131\u015f; \u201cT\u00fcrkiye\u2019de Kamu Alacaklar\u0131n\u0131n M\u00fcteselsil Sorumluluk Yoluyla Tahsili<\/p>\n
E\u011filimi ve G\u00fcmr\u00fck Kanunu Uygulamas\u0131\u201d, https:\/\/dergipark.org.tr\/tr\/download\/article-file\/624383<\/p>\n
——————<\/p>\n
[1] \u201cMADDE 49- Kusurlu ve hukuka ayk\u0131r\u0131 bir fiille ba\u015fkas\u0131na zarar veren, bu zarar\u0131 gidermekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kural\u0131 bulunmasa bile, ahlaka ayk\u0131r\u0131 bir fiille ba\u015fkas\u0131na kasten zarar veren de, bu zarar\u0131 gidermekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.\u201d<\/p>\n
[2] K\u0131l\u0131\u00e7o\u011flu, syf 421<\/p>\n
[3] \u201cMADDE 61- Birden \u00e7ok ki\u015fi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya ayn\u0131 zarardan \u00e7e\u015fitli sebeplerden dolay\u0131 sorumlu olduklar\u0131 takdirde, haklar\u0131nda m\u00fcteselsil sorumlulu\u011fa ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler uygulan\u0131r.\u201d<\/p>\n
[4] Bah\u00e7eci, syf 432<\/p>\n
[5] Can\u0131tez, syf 218<\/p>\n
[6] (3) S\u00fcresi i\u00e7inde \u00f6denmeyen kesinle\u015fmi\u015f g\u00fcmr\u00fck vergileri ve di\u011fer y\u00fckler i\u00e7in, 6183 say\u0131l\u0131 Amme Alacaklar\u0131n\u0131n Tahsil Usul\u00fc Hakk\u0131nda Kanunun ilgili h\u00fck\u00fcmleri \u00e7er\u00e7evesinde, ilgili g\u00fcmr\u00fck idaresince kefil nezdinde tahsilat i\u015flemi ba\u015flat\u0131l\u0131r. Ortak transit rejimi kapsam\u0131 i\u015flemlerde kefilden tahsilat\u0131n yap\u0131labilmesi i\u00e7in, gerekli bildirimlerin \u00f6ng\u00f6r\u00fclen s\u00fcrelerde kefile yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
(4) Kefil taraf\u0131ndan s\u00fcresi i\u00e7inde \u00f6denmeyen g\u00fcmr\u00fck vergileri ve di\u011fer y\u00fckler i\u00e7in kefil nezdinde 6183 say\u0131l\u0131 Amme Alacaklar\u0131n\u0131n Tahsil Usul\u00fc Hakk\u0131nda Kanun h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re takibata ge\u00e7ilir.<\/p>\n
(5) Teminat\u0131n yeterli olmamas\u0131 halinde kalan tutar, 6183 say\u0131l\u0131 Amme Alacaklar\u0131n\u0131n Tahsil Usul\u00fc Hakk\u0131nda Kanun h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re y\u00fck\u00fcml\u00fcs\u00fcnden tahsil edilir.<\/p>\n
[7] https:\/\/www.transmedya.com\/transit-tasimacilikta-teminat-sistemine-kesilen-cezalar-sistemi-islemez-hale-getiriyor#:~:text=T%C3%BCrkiye%20g%C3%BCmr%C3%BCk%20b%C3%B6lgesine%20getirilen%20ve,idari%20para%20cezas%C4%B1%20verilece%C4%9Fini%20belirtir.<\/p>\n
[8] Bah\u00e7eci, syf 436<\/p>\n
[9] Y\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn belirlenmesi<\/p>\n
MADDE 55 \u2013 (1) 54 \u00fcnc\u00fc maddenin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) bendinde belirtilen durumda y\u00fck\u00fcml\u00fc;<\/p>\n
a) Rejim hak sahibi,<\/p>\n
b) E\u015fyay\u0131 transit rejiminden \u00e7\u0131karan ki\u015fi,<\/p>\n
c) B\u00f6yle bir \u00e7\u0131karmaya i\u015ftirak eden ve e\u015fyan\u0131n transit rejiminden \u00e7\u0131kar\u0131lmakta oldu\u011funu bilen veya makul olarak bilmesi gereken ki\u015filer,<\/p>\n
\u00e7) Bu e\u015fyay\u0131 edinen veya bulunduran ve e\u015fyay\u0131 edindi\u011fi veya ald\u0131\u011f\u0131 zaman e\u015fyan\u0131n transit rejiminden \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu bilen veya makul olarak bilmesi gereken ki\u015filer,<\/p>\n
olur.<\/p>\n
(2) 54 \u00fcnc\u00fc maddenin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (b) bendinde belirtilen durumda y\u00fck\u00fcml\u00fc, e\u015fyan\u0131n transit rejimine tabi tutulmas\u0131ndan do\u011fan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri yerine getirmesi veya e\u015fyan\u0131n transit rejimine tabi tutulmas\u0131 i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ko\u015fullara uymas\u0131 istenilen ki\u015fidir.<\/p>\n
(3) Ayn\u0131 g\u00fcmr\u00fck vergilerinin \u00f6denmesinden birden fazla ki\u015finin y\u00fck\u00fcml\u00fc olmas\u0131 durumunda, bu ki\u015filer vergilerin \u00f6denmesinden m\u00fc\u015ftereken ve m\u00fcteselsilen sorumludur.<\/p>\n
\u200bGENEL OLARAK KUSURSUZ SORUMLULUK<\/p>\n
T\u00fcrk Bor\u00e7lar Hukukunda as\u0131l olan sorumluluk kusur sorumlulu\u011fudur (s\u00fcbjektif sorumluluk). 6098 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanununun (TBK) 49\u2019uncu maddesi ile kusurlu ve hukuka ayk\u0131r\u0131 bir \u015fekilde bir ba\u015fkas\u0131na zarar veren ki\u015finin bu zarar\u0131 gidermekle y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r[1].<\/p>\n
Ancak as\u0131l kaidenin d\u0131\u015f\u0131nda kusursuz sorumluluk (objektif sorumluluk) hali de Bor\u00e7lar hukukunda d\u00fczenlenmi\u015ftir. Do\u011fan zarar\u0131n hakkaniyet ilkesi uyar\u0131nca kar\u015f\u0131lanmas\u0131 gerekti\u011fi, baz\u0131 sosyal gereklilikler gibi gerek\u00e7elerle Kanun koyucu, kusuru bulunmayan baz\u0131 ki\u015filerin de sorumlu tutulmas\u0131 gerekti\u011fine h\u00fckmetmi\u015ftir[2].<\/p>\n
Kusursuz sorumluluk, TBK md. 65 ve devam\u0131 maddelerinde, hakkaniyet sorumlulu\u011fu, \u00f6zen sorumlulu\u011fu, adam \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran\u0131n sorumlulu\u011fu, hayvan bulunduran\u0131n sorumlulu\u011fu, yap\u0131 malikinin sorumlulu\u011fu gibi ba\u015fl\u0131klar alt\u0131nda d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
TBK md 61 de yer alan m\u00fcteselsil sorumluluk ilkesi[3] ile de birden fazla ki\u015finin bir zarara sebep verdikleri takdirde do\u011fan zarardan hepsi birden sorumlu tutulmaktad\u0131r. M\u00fcteselsil sorumluluk ilkesi T\u00fcrk Medeni Kanunu, T\u00fcrk Ticaret Kanunu, T\u00fcketicinin Korunmas\u0131 hakk\u0131nda Kanun gibi \u00e7e\u015fitli kanunlarda da yer alan temel bir ilkedir.<\/p>\n
Kusursuz sorumluluk ve m\u00fcteselsil sorumluluk ilkeleri \u00f6zel hukuk kaynakl\u0131 olmakla birlikte, kamu hukukunda da yans\u0131malar\u0131 mevcuttur. \u00d6rne\u011fin, ortaya \u00e7\u0131kan bir zarar ile idarenin eylemi aras\u0131nda nedensellik ba\u011f\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 durumunda, kusur \u015fart\u0131 aranmaks\u0131z\u0131n idarenin kusursuz sorumlulu\u011fu g\u00fcndeme gelmektedir.<\/p>\n
M\u00fcteselsil sorumluluk kavram\u0131 ise Vergi Usul Kanunu, Katma De\u011fer Vergisi Kanunu, Kurumlar Vergisi Kanunu gibi \u00e7e\u015fitli kanunlarda yer almaktad\u0131r.<\/p>\n
4458 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk G\u00fcmr\u00fck Kanununa (GK) bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ise m\u00fcteselsil sorumluluk kavram\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli maddelerde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n
\u00d6rne\u011fin, GK 192\u2019inci maddede ayn\u0131 g\u00fcmr\u00fck vergilerinin \u00f6denmesinden birden \u00e7ok y\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn sorumlu oldu\u011fu hallerde bunlar\u0131n s\u00f6z konusu vergilerin \u00f6denmesinden m\u00fc\u015ftereken ve m\u00fcteselsilen sorumlu olduklar\u0131 d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
Yine, 181\/2 ve 181\/3\u2019\u00fcnc\u00fc maddeler \u201c\u0130thalatta g\u00fcmr\u00fck y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde y\u00fck\u00fcml\u00fc, beyan sahibidir. Dolayl\u0131 temsil durumunda, hesab\u0131na g\u00fcmr\u00fck beyan\u0131nda bulunulan ki\u015fi de y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Dolayl\u0131 temsilde, temsilcinin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, beyanda kullan\u0131lan verilerin yanl\u0131\u015f oldu\u011funu bildi\u011fi veya mesle\u011fi icab\u0131 ve mutat olarak bilmesi gerekti\u011fi durumlarla s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. 188 inci, 190 \u0131nc\u0131 ve 194 \u00fcnc\u00fc maddeler uyar\u0131nca do\u011fan g\u00fcmr\u00fck y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in de bu h\u00fck\u00fcm uygulan\u0131r.<\/p>\n
3. Birinci f\u0131krada belirtilen rejimlerden biri i\u00e7in bulunulan beyanda kullan\u0131lan veriler, kanunen al\u0131nmas\u0131 gereken vergilerin tamamen veya k\u0131smen tahsil edilememesine sebep oldu\u011fu takdirde, beyan\u0131n yap\u0131labilmesi i\u00e7in bu verileri veren ve bu verilerin yanl\u0131\u015f oldu\u011funu bilen veya bilmesi gereken ki\u015filer de g\u00fcmr\u00fck vergilerinden sorumludur.\u201d h\u00fckm\u00fcn\u00fc haizdir. Burada, dolayl\u0131 temsilci (g\u00fcmr\u00fck m\u00fc\u015faviri), temsil edilen ve di\u011fer sorumlu \u015fah\u0131slar m\u00fcteselsilen sorumlu tutulmu\u015ftur. Di\u011fer taraftan g\u00fcmr\u00fck m\u00fc\u015favirinin sorumlulu\u011fu kusursuz (objektif) de\u011fil, kusurlu sorumluluk (s\u00fcbjektif) sorumluluk \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir[4].<\/p>\n
Bu yakla\u015f\u0131m\u0131 Dan\u0131\u015ftay kararlar\u0131nda da g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00d6rne\u011fin, Dan\u0131\u015ftay 7\u2019inci Dairesi, Mersin G\u00fcmr\u00fck M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnde 2009 y\u0131l\u0131nda tescilli muhtelif tarih ve say\u0131l\u0131 TIR karneleri kapsam\u0131nda transit ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011fa konu edilen “i\u00e7 badem” cinsi e\u015fyan\u0131n TIR ve Transit rejimi h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131 olarak yurt i\u00e7inde b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131, davac\u0131 taraf\u0131ndan bu durumu bilerek s\u00f6z konusu e\u015fyan\u0131n 83.792 kg’l\u0131k k\u0131sm\u0131n\u0131n sat\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131ndan bahisle, 4458 say\u0131l\u0131 G\u00fcmr\u00fck Kanunu’nun 183. maddesinin 3. f\u0131kras\u0131 ve 192. maddeleri uyar\u0131nca m\u00fc\u015ftereken ve m\u00fcteselsilen sorumlu tutularak e\u015fyaya ait g\u00fcmr\u00fck ve katma de\u011fer vergilerinin tahsili amac\u0131yla tesis edilen i\u015flemin iptali istemiyle yap\u0131lan ba\u015fvurunun z\u0131mnen reddine dair i\u015flemin iptali istemiyle g\u00f6r\u00fclen dava sonucu verilen T. 25\/10\/2023, 2021\/759 E., 2023\/4077 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, \u201c\u2026., ayr\u0131ca davac\u0131 \u015firketin bu e\u015fyalar\u0131 bilerek sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik olarak, g\u00fcmr\u00fck m\u00fcfetti\u015fleri taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen raporlarda da herhangi bir tespit bulunmad\u0131\u011f\u0131, s\u00f6z\u00fc edilen iddianamenin sadece … firmas\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 olan …’\u0131n ifadesine dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespit edildi\u011fi, bu durumda, Mahkemelerine ibraz edilen cevapl\u0131 rapor, soru\u015fturma raporlar\u0131, iddianame ve … A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi’nin duru\u015fma tutanaklar\u0131n\u0131n birlikte incelenmesinden, transit ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011fa konu edilen e\u015fyan\u0131n yerine \u00e7imento y\u00fcklendi\u011fi, bu \u015fekilde rejimin sonland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve organizasyon halinde e\u015fyan\u0131n ka\u00e7a\u011fa sevk edildi\u011finin a\u00e7\u0131k oldu\u011fu; ancak davac\u0131 \u015firketin sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 e\u015fyan\u0131n niteli\u011fini bildi\u011fi veya bu organizasyon i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 yolunda hukuken ge\u00e7erli somut bir tespit yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131ndan, …’\u0131n ifadesi d\u0131\u015f\u0131nda herhangi bir dayana\u011f\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle dava konusu i\u015flemin iptaline karar verilmi\u015ftir.\u201d h\u00fckm\u00fcyle g\u00fcmr\u00fck ve katma de\u011fer vergilerinden m\u00fcteselsilen sorumlu tutulabilmesi i\u00e7in kusurlu sorumlulu\u011fun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 aram\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Benzer \u015fekilde, Dan\u0131\u015ftay 7\u2019inci Dairesinin T. 18\/01\/2024, 2022\/460 E., 2024\/151 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, \u201c4458 say\u0131l\u0131 G\u00fcmr\u00fck Kanunu’nun 183. maddesi kapsam\u0131nda bir sorumluluk do\u011fabilmesi i\u00e7in davac\u0131n\u0131n maddede say\u0131lan ki\u015filer aras\u0131nda yer almas\u0131n\u0131n gerekti\u011fi, bu durumda davac\u0131n\u0131n, e\u015fyay\u0131 g\u00fcmr\u00fck g\u00f6zetiminden \u00e7\u0131karan, bu \u00e7\u0131karma i\u015fine i\u015ftirak eden, e\u015fyan\u0131n g\u00fcmr\u00fck g\u00f6zetiminden \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilen veya normal olarak bilmesi gereken, s\u00f6z konusu e\u015fyay\u0131 elde eden veya elinde bulunduran, bu e\u015fyay\u0131 elde etti\u011fi veya ald\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada g\u00fcmr\u00fck g\u00f6zetiminden \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilen veya normal olarak bilmesi gereken, e\u015fyan\u0131n ge\u00e7ici depolanmas\u0131ndan veya tabi tutulmu\u015f oldu\u011fu g\u00fcmr\u00fck rejiminin kullan\u0131lmas\u0131ndan do\u011fan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri yerine getirmesi gereken ki\u015filer aras\u0131nda bulundu\u011funa dair somut bir tespit yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131ndan, uyu\u015fmazl\u0131k konusu transit refakat belgeleri i\u00e7eri\u011fi e\u015fyalar\u0131n rejim h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131 olarak yurtta b\u0131rak\u0131lmas\u0131 hususunda davac\u0131ya kusur atfedilemeyece\u011fi..<\/p>\n
\u2026..<\/p>\n
\u00c7in’den gemi ile Kumport Liman\u0131na getirilen serbest dola\u015f\u0131mda olmayan e\u015fyan\u0131n limanda gemiden gemiye aktar\u0131lmas\u0131n\u0131 teminen Ambarl\u0131 G\u00fcmr\u00fck M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnce ayn\u0131 g\u00fcmr\u00fck idaresine transit refakat belgesi a\u00e7\u0131lmak suretiyle transit rejimine tabi e\u015fya stat\u00fcs\u00fcne geldi\u011fi ve var\u0131\u015f g\u00fcmr\u00fck idaresi olarak var\u0131\u015f kayd\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131yla transit rejiminin sona erdi\u011fi g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden, rejim usul\u00fcne uygun \u015fekilde sonland\u0131ktan sonra davac\u0131n\u0131n rejim hak sahibi olarak sorumlulu\u011funa gidilmeyece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
Di\u011fer yandan, transit rejimi sona erdikten sonra, uyu\u015fmazl\u0131\u011fa konu e\u015fyan\u0131n, ge\u00e7ici depolanan e\u015fya stat\u00fcs\u00fcnde iken g\u00fcmr\u00fck g\u00f6zetiminden \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sabit oldu\u011fundan, e\u015fyan\u0131n g\u00fcmr\u00fckl\u00fc sahadan mevzuat h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131 olarak \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 sebebiyle davac\u0131n\u0131n sorumlu tutulabilmesi i\u00e7in, davac\u0131n\u0131n Kanun’un 183. maddesinde say\u0131lan ki\u015filerden olmas\u0131 gerekmekle birlikte, dava dosyas\u0131n\u0131n ve ayn\u0131 maddi olaya ili\u015fkin olarak Dairemizde temyiz incelemesi devam eden dosyalar\u0131n birlikte incelenmesinden, \u0130stanbul G\u00fcmr\u00fck Muhafaza Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131k ve \u0130stihbarat M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen 22\/01\/2020 tarihli (Ek) Fezleke ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131 Rehberlik ve Tefti\u015f Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen … tarih ve … say\u0131l\u0131 cevapl\u0131 raporda, davac\u0131n\u0131n maddede say\u0131lan ki\u015filerden oldu\u011funa dair herhangi bir tespit bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan, davac\u0131n\u0131n sorumlulu\u011fundan bahsedilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.\u201d h\u00fckm\u00fcnde m\u00fcteselsilen sorumluluk i\u00e7in kusur sorumlulu\u011funun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 aram\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
TRANS\u0130T REJ\u0130M\u0130NDE ASIL SORUMLUNUN Y\u00dcK\u00dcML\u00dcL\u00dc\u011e\u00dc<\/p>\n
As\u0131l sorumlu, G\u00fcmr\u00fck Kanununun 3\u2019\u00fcnc\u00fc maddesinde rejim hak sahibi, kendi ad\u0131na ve hesab\u0131na g\u00fcmr\u00fck beyan\u0131 yapan veya hesab\u0131na g\u00fcmr\u00fck beyan\u0131 yap\u0131lan ki\u015fi veya bu ki\u015filere ait bir g\u00fcmr\u00fck rejimi ile ilgili haklar\u0131n ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin devredildi\u011fi ki\u015fi olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Benzer \u015fekilde G\u00fcmr\u00fck Y\u00f6netmeli\u011fi 213\u2019\u00fcnc\u00fc maddede ise rejim hak sahibinin g\u00fcmr\u00fck idaresine kar\u015f\u0131 mali olarak sorumlu oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
G\u00fcmr\u00fck Kanunu Md. 86\/3 da 183 ve 184\u2019\u00fcnc\u00fc maddeler kapsam\u0131nda bir g\u00fcmr\u00fck y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc do\u011fdu\u011funda, as\u0131l sorumlunun transit rejimine tabi tutulan e\u015fya ile ilgili olarak g\u00fcmr\u00fck idaresine mali olarak sorumlu oldu\u011fu h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcmr\u00fck mevzuat\u0131nda, as\u0131l sorumlu ilgili e\u015fyan\u0131n transit rejimine tabi tutulmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde beyan eden ki\u015fidir. Uygulamada, genellikle, rejim beyan\u0131nda bulunan ve teminat veren ki\u015fi ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 firma olmaktad\u0131r[5].<\/p>\n
Kanunun 202\u2019inci maddesinde teminat\u0131n vergiler ve di\u011fer kamu alacaklar\u0131 tutar\u0131 kadar y\u00fck\u00fcml\u00fc veya y\u00fck\u00fcml\u00fc olmas\u0131 muhtemel ki\u015fi taraf\u0131ndan verilece\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
G\u00fcmr\u00fck Y\u00f6netmeli\u011fi 244\u2019\u00fcnc\u00fc maddeye[6] bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise m\u00fcteselsil sorumlulu\u011fun s\u00f6z konusu oldu\u011funu, \u00f6nce y\u00fck\u00fcml\u00fcye sonra kefile ba\u015fvurma gibi bir mecburiyet olmad\u0131\u011f\u0131 dikkati \u00e7ekmektedir.<\/p>\n
UYGULAMADA YA\u015eANAN SIKINTILAR<\/p>\n
Konuya ili\u015fkin, 5326 say\u0131l\u0131 Kabahatler Kanununun 14\/3\u2019\u00fcnc\u00fc maddesi gere\u011fince kabahate i\u015ftirak i\u00e7in kasten i\u015flenmi\u015f bir fiilin varl\u0131\u011f\u0131 gerekmektedir. Yine ayn\u0131 Kanunun 3\u2019\u00fcnc\u00fc maddesinde Kabahatler Kanununun genel ilkelerinin idari para cezas\u0131 gerektiren b\u00fct\u00fcn fiiller hakk\u0131nda uygulanmas\u0131 gerekti\u011finden bahsetmektedir.<\/p>\n
Bu yakla\u015f\u0131m Dan\u0131\u015ftay kararlar\u0131nda da g\u00f6r\u00fclmektedir. \u00d6rne\u011fin, Dan\u0131\u015ftay 7\u2019nci Dairesinin T. 26\/11\/2024, 2022\/484 E., 2024\/4861 K. Say\u0131l\u0131 karar\u0131nda \u201c..i\u015ftirak nedeniyle ceza kesilebilmesi i\u00e7in 5326 say\u0131l\u0131 Kanun’un 14. maddesi uyar\u0131nca kabahat fiiline ili\u015fkin kast\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 olayda somut olarak ortaya konulmad\u0131\u011f\u0131ndan \u2026<\/p>\n
… Uluslararas\u0131 Nakliyat Ticaret Anonim \u015eirketi’ne ait antrepoda yetkilendirilmi\u015f g\u00fcmr\u00fck m\u00fc\u015faviri olarak g\u00f6revli ve yetkili bulunan davac\u0131 taraf\u0131ndan antrepoda periyodik say\u0131mlar yap\u0131lmas\u0131 ve bunlara ili\u015fkin raporlar\u0131n idareye sunulmas\u0131n\u0131n zorunlu oldu\u011fu, s\u00f6z konusu raporlar ile idarenin tespitleri aras\u0131nda uyumsuzluk olmas\u0131 durumunda davac\u0131n\u0131n sorumlulu\u011funa gidilebilece\u011finden, ilgili d\u00f6neme ili\u015fkin stok kay\u0131tlar\u0131, say\u0131m ve tespitler, rapora ba\u011flanan bilgi ve belgeler ile antrepo i\u015fleticisi hakk\u0131nda yukar\u0131da de\u011finilen dava dosyas\u0131ndaki hususlar birlikte incelenerek, 5326 say\u0131l\u0131 Kabahatler Kanunu’nun 14. maddesindeki i\u015ftirak h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca davac\u0131n\u0131n olayda kast\u0131n\u0131n bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi suretiyle karar verilmek \u00fczere temyize konu karar\u0131n bozulmas\u0131 gerekmi\u015ftir\u201d h\u00fckm\u00fcnde g\u00f6r\u00fclece\u011fi \u00fczere, i\u015ftirak nedeniyle ceza kesilebilmesi i\u00e7in kast\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 aranm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
G\u00fcmr\u00fck Kanunu, 192\u2019nci maddesinde g\u00fcmr\u00fck vergilerinin \u00f6denmesinden birden fazla ki\u015finin sorumlu oldu\u011fu durumlarda bu ki\u015filerin hepsini m\u00fc\u015ftereken ve m\u00fcteselsilen sorumlu tutmaktad\u0131r. Bu madde kapsam\u0131nda idare do\u011frudan, temsilciden (g\u00fcmr\u00fck m\u00fc\u015favirinden) tahsilat yapma yoluna gidebilmektedir.<\/p>\n
G\u00fcmr\u00fck Kanunu 181\/2\u2019de temsilcinin (G\u00fcmr\u00fck m\u00fc\u015favirinin) sorumlulu\u011fu yanl\u0131\u015f oldu\u011funu bildi\u011fi veya mesle\u011fi gere\u011fi ve mutat olarak bilmesi gerekti\u011fi durumlarla s\u0131n\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. Bu halde, kusursuz (objektif) bir sorumluluktan bahsetmek olas\u0131 de\u011fildir, temsilcinin (g\u00fcmr\u00fck m\u00fc\u015favirinin) sorumlulu\u011fu kusur sorumlulu\u011fu (s\u00fcbjektif sorumluluk) \u015feklinde d\u00fczenlendi\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. Kusur ise, 181\/2\u2019de kasten yanl\u0131\u015f beyanda bulunmak veya bilinmesi gereken bilgi do\u011frultusunda hareket etmemek \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Yine 229\/2\u2019de i\u015flemi yapan ki\u015fi ile birlikte t\u00fczel ki\u015filik \u015feklindeki g\u00fcmr\u00fck m\u00fc\u015faviri vergi ve para cezalar\u0131ndan m\u00fcteselsilen sorumlu tutulmu\u015ftur.<\/p>\n
Transit rejimindeki uygulamada ise; teminat\u00e7\u0131n\u0131n\/ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131n\u0131n, m\u00fc\u015fteri taraf\u0131ndan verilen beyanlar\u0131 do\u011fru kabul edip gerekli i\u015flemleri s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc, arac\u0131 kurum olarak y\u00fcklenilen mal\u0131n teminat\u00e7\u0131 taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclmedi\u011fi, ta\u015f\u0131mac\u0131lar\u0131n da teslim ald\u0131klar\u0131 mal\u0131 genellikle kapal\u0131 kutu ya da palet i\u00e7erisinde teslim ald\u0131klar\u0131 ve CMR kurallar\u0131 gere\u011fi yaln\u0131zca \u00f6zel \u015fartlar alt\u0131nda m\u00fcdahalede bulunabildikleri, kendilerinin kusuru bulunmad\u0131\u011f\u0131 halde y\u00fckl\u00fc miktarda para cezalar\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131, g\u00fcmr\u00fck idarelerinin tam bir inceleme\/soru\u015fturma yapmadan sorumlu olarak arac\u0131 kurumlar\u0131 g\u00f6rd\u00fckleri belirtilmektedir[7] .<\/p>\n
M\u00fcteselsil sorumluluk kapsam\u0131nda, g\u00fcmr\u00fck m\u00fc\u015faviri ihmali davran\u0131\u015f\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc eksik vergiden sorumlu tutulabilecektir, ancak, Kabahatler Kanunu ilkeleri dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda m\u00fc\u015favirin para cezalar\u0131ndan da sorumlu tutulabilmesi i\u00e7in vergi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne k\u0131yasla daha g\u00fc\u00e7l\u00fc dayanaklar\u0131n olmas\u0131 gerekmektedir[8].<\/p>\n
Nas\u0131l ki idarenin do\u011frudan g\u00fcmr\u00fck m\u00fc\u015favirinden tahsilat yapabilmesi i\u00e7in m\u00fc\u015favirin yukarda belirtilen kusuru i\u015flemesi gerekmekte ise, benzer durumda teminat\u00e7\u0131lar\u0131n G\u00fcmr\u00fck Kanunu 235\/5 gere\u011fince g\u00fcmr\u00fck vergilerinin iki kat\u0131 kadar idari para cezas\u0131na tabi tutulmas\u0131 i\u00e7in de ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131\/teminat\u00e7\u0131 firman\u0131n kast\u0131n\u0131n bulundu\u011funun \u015f\u00fcpheye mahal vermeyecek \u015fekilde ortaya konulmu\u015f olmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
Bu minvalde, 2012\/4 say\u0131l\u0131 Genelgede y\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn belirlenmesi ba\u015fl\u0131kl\u0131 55 \u2018inci maddesi[9] e\u015fyan\u0131n transit rejiminde oldu\u011funu bilerek i\u015ftirak eden, bilen veya makul olarak bilmesi gereken ki\u015fileri y\u00fck\u00fcml\u00fc olarak kabul etmi\u015ftir; bir di\u011fer ifadeyle, kasten hareket eden ki\u015fileri de y\u00fck\u00fcml\u00fc olarak belirlemi\u015ftir. Bu do\u011frultuda, e\u015fyan\u0131n transit rejimi kapsam\u0131nda i\u015flem g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bilen ancak beyannamenin i\u00e7eri\u011fi e\u015fyan\u0131n niteli\u011fi hakk\u0131nda bilgi sahibi olmayan, veya kendine yanl\u0131\u015f bilgi verilen teminat\u00e7\u0131n\u0131n\/ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131n\u0131n da y\u00fck\u00fcml\u00fc olarak kabul edilip g\u00fcmr\u00fck vergilerinin iki kat\u0131 kadar para cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n uygun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendiriyoruz. \u00d6te yandan, Kabahatler Kanununu genel ilkelerinin G\u00fcmr\u00fck Kanununu da ba\u011flamas\u0131 hususu, teminat\u00e7\u0131lara\/ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lara kesilen para cezalar\u0131n\u0131n hukuka uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorgulan\u0131r hale getirmektedir.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak, g\u00fcmr\u00fck idarelerince, kast\u0131n\u0131n ve kusurunun bulundu\u011funu etkin bir soru\u015fturma sonucunda ortaya \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 neticesinde ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131\/teminat\u00e7\u0131 hakk\u0131nda idari para cezalar\u0131 uygulanmas\u0131 daha do\u011fru olacakt\u0131r. Ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 mal hakk\u0131nda net bilgisi olmayan veya eksik\/yan\u0131lt\u0131c\u0131 bilgilendirilen ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar hakk\u0131nda para cezas\u0131 uygulanmas\u0131 yerine ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131ya eksik\/yan\u0131lt\u0131c\u0131 bilgi veren e\u015fya maliki konumundaki t\u00fczel ki\u015fi firmalar hakk\u0131nda idari para cezalar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde mevzuat d\u00fczenlemesi yap\u0131lmas\u0131 yerinde olacakt\u0131r.<\/p>\n
KAYNAK\u00c7A<\/p>\n
CANITEZ, Murat; \u201c Uygulamal\u0131 G\u00fcmr\u00fck Mevzuat\u0131\u201d, 3. Bask\u0131,2021, Ekin Yay\u0131nevi, BURSA<\/p>\n
KILI\u00c7O\u011eLU, Ahmet; Bor\u00e7lar Hukuku, 22. Bas\u0131m,2018, Turhan Yay\u0131nevi, Ankara<\/p>\n
BAH\u00c7EC\u0130, Bar\u0131\u015f; \u201cT\u00fcrkiye\u2019de Kamu Alacaklar\u0131n\u0131n M\u00fcteselsil Sorumluluk Yoluyla Tahsili<\/p>\n
E\u011filimi ve G\u00fcmr\u00fck Kanunu Uygulamas\u0131\u201d, https:\/\/dergipark.org.tr\/tr\/download\/article-file\/624383<\/p>\n
——————<\/p>\n
[1] \u201cMADDE 49- Kusurlu ve hukuka ayk\u0131r\u0131 bir fiille ba\u015fkas\u0131na zarar veren, bu zarar\u0131 gidermekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kural\u0131 bulunmasa bile, ahlaka ayk\u0131r\u0131 bir fiille ba\u015fkas\u0131na kasten zarar veren de, bu zarar\u0131 gidermekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.\u201d<\/p>\n
[2] K\u0131l\u0131\u00e7o\u011flu, syf 421<\/p>\n
[3] \u201cMADDE 61- Birden \u00e7ok ki\u015fi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya ayn\u0131 zarardan \u00e7e\u015fitli sebeplerden dolay\u0131 sorumlu olduklar\u0131 takdirde, haklar\u0131nda m\u00fcteselsil sorumlulu\u011fa ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler uygulan\u0131r.\u201d<\/p>\n
[4] Bah\u00e7eci, syf 432<\/p>\n
[5] Can\u0131tez, syf 218<\/p>\n
[6] (3) S\u00fcresi i\u00e7inde \u00f6denmeyen kesinle\u015fmi\u015f g\u00fcmr\u00fck vergileri ve di\u011fer y\u00fckler i\u00e7in, 6183 say\u0131l\u0131 Amme Alacaklar\u0131n\u0131n Tahsil Usul\u00fc Hakk\u0131nda Kanunun ilgili h\u00fck\u00fcmleri \u00e7er\u00e7evesinde, ilgili g\u00fcmr\u00fck idaresince kefil nezdinde tahsilat i\u015flemi ba\u015flat\u0131l\u0131r. Ortak transit rejimi kapsam\u0131 i\u015flemlerde kefilden tahsilat\u0131n yap\u0131labilmesi i\u00e7in, gerekli bildirimlerin \u00f6ng\u00f6r\u00fclen s\u00fcrelerde kefile yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
(4) Kefil taraf\u0131ndan s\u00fcresi i\u00e7inde \u00f6denmeyen g\u00fcmr\u00fck vergileri ve di\u011fer y\u00fckler i\u00e7in kefil nezdinde 6183 say\u0131l\u0131 Amme Alacaklar\u0131n\u0131n Tahsil Usul\u00fc Hakk\u0131nda Kanun h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re takibata ge\u00e7ilir.<\/p>\n
(5) Teminat\u0131n yeterli olmamas\u0131 halinde kalan tutar, 6183 say\u0131l\u0131 Amme Alacaklar\u0131n\u0131n Tahsil Usul\u00fc Hakk\u0131nda Kanun h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re y\u00fck\u00fcml\u00fcs\u00fcnden tahsil edilir.<\/p>\n
[7] https:\/\/www.transmedya.com\/transit-tasimacilikta-teminat-sistemine-kesilen-cezalar-sistemi-islemez-hale-getiriyor#:~:text=T%C3%BCrkiye%20g%C3%BCmr%C3%BCk%20b%C3%B6lgesine%20getirilen%20ve,idari%20para%20cezas%C4%B1%20verilece%C4%9Fini%20belirtir.<\/p>\n
[8] Bah\u00e7eci, syf 436<\/p>\n
[9] Y\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn belirlenmesi<\/p>\n
MADDE 55 \u2013 (1) 54 \u00fcnc\u00fc maddenin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) bendinde belirtilen durumda y\u00fck\u00fcml\u00fc;<\/p>\n
a) Rejim hak sahibi,<\/p>\n
b) E\u015fyay\u0131 transit rejiminden \u00e7\u0131karan ki\u015fi,<\/p>\n
c) B\u00f6yle bir \u00e7\u0131karmaya i\u015ftirak eden ve e\u015fyan\u0131n transit rejiminden \u00e7\u0131kar\u0131lmakta oldu\u011funu bilen veya makul olarak bilmesi gereken ki\u015filer,<\/p>\n
\u00e7) Bu e\u015fyay\u0131 edinen veya bulunduran ve e\u015fyay\u0131 edindi\u011fi veya ald\u0131\u011f\u0131 zaman e\u015fyan\u0131n transit rejiminden \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu bilen veya makul olarak bilmesi gereken ki\u015filer,<\/p>\n
olur.<\/p>\n
(2) 54 \u00fcnc\u00fc maddenin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (b) bendinde belirtilen durumda y\u00fck\u00fcml\u00fc, e\u015fyan\u0131n transit rejimine tabi tutulmas\u0131ndan do\u011fan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri yerine getirmesi veya e\u015fyan\u0131n transit rejimine tabi tutulmas\u0131 i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ko\u015fullara uymas\u0131 istenilen ki\u015fidir.<\/p>\n
(3) Ayn\u0131 g\u00fcmr\u00fck vergilerinin \u00f6denmesinden birden fazla ki\u015finin y\u00fck\u00fcml\u00fc olmas\u0131 durumunda, bu ki\u015filer vergilerin \u00f6denmesinden m\u00fc\u015ftereken ve m\u00fcteselsilen sorumludur.\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
GENEL OLARAK KUSURSUZ SORUMLULUK T\u00fcrk Bor\u00e7lar Hukukunda as\u0131l olan sorumluluk kusur sorumlulu\u011fudur (s\u00fcbjektif sorumluluk). 6098 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanununun (TBK) 49\u2019uncu maddesi ile kusurlu ve hukuka ayk\u0131r\u0131 bir \u015fekilde bir ba\u015fkas\u0131na zarar veren ki\u015finin bu zarar\u0131 gidermekle y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r[1]. Ancak as\u0131l kaidenin d\u0131\u015f\u0131nda kusursuz sorumluluk (objektif sorumluluk) hali de Bor\u00e7lar hukukunda d\u00fczenlenmi\u015ftir. Do\u011fan zarar\u0131n hakkaniyet ilkesi uyar\u0131nca kar\u015f\u0131lanmas\u0131 gerekti\u011fi, baz\u0131 sosyal gereklilikler gibi gerek\u00e7elerle Kanun koyucu, kusuru bulunmayan baz\u0131 ki\u015filerin de sorumlu tutulmas\u0131 gerekti\u011fine h\u00fckmetmi\u015ftir[2]. Kusursuz sorumluluk, TBK md. 65 ve devam\u0131 maddelerinde, hakkaniyet sorumlulu\u011fu, \u00f6zen sorumlulu\u011fu, adam \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran\u0131n sorumlulu\u011fu, hayvan bulunduran\u0131n sorumlulu\u011fu, yap\u0131 malikinin sorumlulu\u011fu gibi ba\u015fl\u0131klar alt\u0131nda d\u00fczenlenmi\u015ftir. TBK md 61 de yer alan m\u00fcteselsil sorumluluk ilkesi[3] ile de birden fazla ki\u015finin bir zarara sebep verdikleri takdirde do\u011fan zarardan hepsi birden sorumlu tutulmaktad\u0131r. M\u00fcteselsil sorumluluk ilkesi T\u00fcrk Medeni Kanunu, T\u00fcrk Ticaret Kanunu, T\u00fcketicinin Korunmas\u0131 hakk\u0131nda Kanun gibi \u00e7e\u015fitli kanunlarda da yer alan temel bir ilkedir. Kusursuz sorumluluk ve m\u00fcteselsil sorumluluk ilkeleri \u00f6zel hukuk kaynakl\u0131 olmakla birlikte, kamu hukukunda da yans\u0131malar\u0131 mevcuttur. \u00d6rne\u011fin, ortaya \u00e7\u0131kan bir zarar ile idarenin eylemi aras\u0131nda nedensellik ba\u011f\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 durumunda, kusur \u015fart\u0131 aranmaks\u0131z\u0131n idarenin kusursuz sorumlulu\u011fu g\u00fcndeme gelmektedir. M\u00fcteselsil sorumluluk kavram\u0131 ise Vergi Usul Kanunu, Katma De\u011fer Vergisi Kanunu, Kurumlar Vergisi …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-134423","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n