T.C.<\/p>\n
Yarg\u0131tay<\/p>\n
16. Ceza Dairesi <\/p>\n
2015\/4672 E., 2016\/2330 K.<\/p>\n
“\u0130\u00e7tihat Metni”<\/p>\n
Mahkemesi : A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi<\/p>\n
Su\u00e7 : Anayasay\u0131 ihlal, H\u00fck\u00fcmete kar\u015f\u0131 su\u00e7, Silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc kurma, y\u00f6neticisi olma, Silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olma, Silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olmamakla birlikte \u00f6rg\u00fct ad\u0131na su\u00e7 i\u015fleme, Silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne yard\u0131m, Silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne silah sa\u011flama, Su\u00e7 \u00fcstlenme, Ki\u015fisel verilerin kaydedilmesi, Ki\u015fisel verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme, Yasaklanan bilgileri a\u00e7\u0131klama, Yasaklanan bilgileri temin, Tehlikeli maddelerin izinsiz bulundurulmas\u0131 veya el de\u011fi\u015ftirilmesi, Uyu\u015fturucu madde ticareti yapma, Genel g\u00fcvenli\u011fin kasten tehlikeye sokulmas\u0131, Devletin g\u00fcvenli\u011fine ili\u015fkin belgeler, Devletin g\u00fcvenli\u011fine ili\u015fkin bilgileri temin etme, Ki\u015filer aras\u0131ndaki konu\u015fmalar\u0131n dinlenmesi ve kayda al\u0131nmas\u0131, \u00d6zel hayat\u0131n gizlili\u011fini ihlal, Tehdit, Mala zarar verme, Resmi belgede sahtecilik, Tutuklu, H\u00fck\u00fcml\u00fc veya su\u00e7 delillerini bildirmeme, Hakaret, 6136 say\u0131l\u0131 Kanuna muhalefet, 2863 say\u0131l\u0131 Kanuna ayk\u0131r\u0131l\u0131k, Nitelikli \u00f6ld\u00fcrme, Nitelikli \u00f6ld\u00fcrmeye te\u015febb\u00fcs, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti h\u00fck\u00fcmetine kar\u015f\u0131 silahl\u0131 isyan su\u00e7undan, Askerleri itaatsizli\u011fe te\u015fvik<\/p>\n
H\u00fck\u00fcm : San\u0131klar …………….. hakk\u0131nda; TCK\u2019n\u0131n 314\/2, 53, 58\/9, 63, 3713 say\u0131l\u0131 Kanunun 5. maddeleri uyar\u0131nca mahkumiyet,<\/p>\n
I- TEMY\u0130Z TALEPLER\u0130N\u0130N DE\u011eERLEND\u0130R\u0130LMES\u0130;<\/p>\n
A) \u0130nceleme D\u0131\u015f\u0131 B\u0131rak\u0131lan Temyiz Talepleri<\/p>\n
San\u0131k …. hakk\u0131nda silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olma su\u00e7undan kurulan h\u00fckm\u00fc m\u00fcdafii taraf\u0131ndan 05.08.2013 tarihinde, san\u0131k…. hakk\u0131nda 6136 say\u0131l\u0131 Kanuna muhalefet su\u00e7undan kurulan h\u00fckm\u00fc m\u00fcdafii taraf\u0131ndan 12.08.2013 tarihinde temyiz edilmi\u015fse de; san\u0131k …. m\u00fcdafiinin 06.05.2014 tarihli, san\u0131k….’in 27.01.2014 tarihli ve san\u0131k…. m\u00fcdafiinin ise 16.08.2013 tarihli dilek\u00e7eleri ile temyiz istemlerinden vazge\u00e7tiklerini bildirilmeleri kar\u015f\u0131s\u0131nda, h\u00fck\u00fcmlerin de re’sen temyize tabi olunmamas\u0131 nedeniyle temyiz incelemesi d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
B) Temyiz \u0130stemlerinin Kabul\u00fc<\/p>\n
1- Anayasa’n\u0131n 40\/2, 1412 say\u0131l\u0131 CMUK’n\u0131n halen y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan 310. maddesi ile 5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 34, 231, 234. ve 291 maddeleri uyar\u0131nca yasa yolu, mercii, s\u00fcresi ve \u015feklinin tefhimi yan\u0131nda, bu hususlar\u0131n kararda da yer almas\u0131 gereklili\u011fi g\u00f6zetilerek, 05.08.2013 g\u00fcn\u00fc tefhim edilen h\u00fck\u00fcmde 5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 39. ve 331\/4. maddeleri uyar\u0131nca tutuklu olmayan san\u0131klar y\u00f6n\u00fcnden adli tatilde s\u00fcrelerin i\u015flememesine ra\u011fmen temyiz s\u00fcresinin tefhim ve tebli\u011fden itibaren 7 g\u00fcn ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 suretiyle san\u0131klar\u0131n yan\u0131lt\u0131lmas\u0131;<\/p>\n
2- Bir k\u0131s\u0131m san\u0131k m\u00fcdafilerince temyiz dilek\u00e7elerinin son oturumda ve hemen akabinde verildi\u011finin belirtilmesine ra\u011fmen dosya i\u00e7eri\u011finde bulunamamas\u0131 \u00fczerine Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n yaz\u0131s\u0131na cevap olarak verilen 05.05.2015 tarihli yaz\u0131da ”… Kapat\u0131lan… A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesinin 2009\/191 Esas say\u0131l\u0131 dava dosyas\u0131na ait temyiz kay\u0131tlar\u0131n\u0131n temyiz defterine i\u015flenmedi\u011finin, temyiz defteri kay\u0131tlar\u0131n\u0131n 2012 y\u0131l\u0131na kadar i\u015flendi\u011finin, 2009\/191 Esas say\u0131l\u0131 dosyan\u0131n temyiz kay\u0131tlar\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n\u201d bildirilmesi;<\/p>\n
Kar\u015f\u0131s\u0131nda A\u0130HS’nin \u201cAdil Yarg\u0131lanma Hakk\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 6\/3-b maddesinde san\u0131\u011f\u0131n savunmas\u0131n\u0131 haz\u0131rlamak i\u00e7in gerekli zamana ve kolayl\u0131klara sahip olma hakk\u0131n\u0131n ceza yarg\u0131lamas\u0131n\u0131n her a\u015famas\u0131nda g\u00f6zetilmesi gereklili\u011finin ihlal edildi\u011fi kanaatine var\u0131lmas\u0131 nedeniyle usul\u00ee ayk\u0131r\u0131l\u0131klar da g\u00f6zetilerek hak kayb\u0131na neden olunmamas\u0131 i\u00e7in san\u0131klar ….,….,…..,…..,…..,….., ile bir k\u0131s\u0131m san\u0131k ve m\u00fcdafilerinin temyiz istemlerinin s\u00fcresinde oldu\u011fundan s\u00fcre y\u00f6n\u00fcnden;
\nTebli\u011fnamedeki temyiz istemlerinin reddine ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcnce benimsenmemi\u015ftir.<\/p>\n
C) Temyiz \u0130stemlerinin 1412 say\u0131l\u0131 CMUK’n\u0131n 317. Maddesi Uyar\u0131nca Reddi<\/p>\n
1- San\u0131k ….. hakk\u0131nda silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olma su\u00e7undan, san\u0131k… hakk\u0131nda, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti H\u00fck\u00fcmetine kar\u015f\u0131 silahl\u0131 isyan, askerleri itaatsizli\u011fe te\u015fvik su\u00e7lar\u0131ndan, san\u0131k … hakk\u0131nda silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olma su\u00e7undan, san\u0131k … hakk\u0131nda silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olma su\u00e7undan, san\u0131k … hakk\u0131nda T\u00fcrkiye Cumhuriyeti H\u00fck\u00fcmetine kar\u015f\u0131 silahl\u0131 isyan, silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olma su\u00e7lar\u0131ndan, san\u0131k …. Anayasay\u0131 ihlal, nitelikli adam \u00f6ld\u00fcrme ve nitelikli adam \u00f6ld\u00fcrmeye te\u015febb\u00fcs, genel g\u00fcvenli\u011fin kasten tehlikeye sokulmas\u0131, tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulmas\u0131 veya el de\u011fi\u015ftirilmesi su\u00e7lar\u0131ndan verilen beraat kararlar\u0131n\u0131 temyizde san\u0131klar\u0131n hukuki yarar\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetilerek san\u0131k …m\u00fcdafii, san\u0131k … m\u00fcdafii, san\u0131k … m\u00fcdafii, san\u0131k … m\u00fcdafii, san\u0131k….. m\u00fcdafii ile san\u0131k …. m\u00fcdafiinin gerek\u00e7eye y\u00f6nelik olmayan temyiz taleplerinin;<\/p>\n
2-a) San\u0131k …. hakk\u0131nda silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olma su\u00e7undan a\u00e7\u0131lan davada verilen tefrik karar\u0131n\u0131n;<\/p>\n
b) San\u0131k …. hakk\u0131nda ki\u015fisel verilerin kaydedilmesi, verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme su\u00e7lar\u0131ndan, san\u0131k …. hakk\u0131nda verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme su\u00e7undan karar verilmesine yer olmad\u0131\u011f\u0131na dair karar verilmesinin;
\nCMK’n\u0131n 223. maddesi anlam\u0131nda h\u00fck\u00fcm say\u0131lmad\u0131\u011f\u0131ndan, temyizi kabil olmayan bu kararlara y\u00f6nelik Cumhuriyet savc\u0131lar\u0131 ile san\u0131k. …. temyiz istemlerinin;<\/p>\n
3- a) Kat\u0131lan… Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, san\u0131klar ….,…,…..,…., ..hakk\u0131nda silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn y\u00f6neticisi olmas\u0131 nedeniyle TCK’n\u0131n 314\/1 ve 220\/5. maddeleri delaletiyle …sald\u0131r\u0131s\u0131 ve …..ine bomba at\u0131lmas\u0131 eylemlerinden, san\u0131klar .. ve …hakk\u0131nda nitelikli \u00f6ld\u00fcrme, nitelikli \u00f6ld\u00fcrmeye te\u015febb\u00fcs su\u00e7lar\u0131ndan, san\u0131k .. hakk\u0131nda Anayasay\u0131 ihlal, h\u00fck\u00fcmete kar\u015f\u0131 su\u00e7, nitelikli \u00f6ld\u00fcrme, nitelikli \u00f6ld\u00fcrmeye te\u015febb\u00fcs su\u00e7lar\u0131ndan, san\u0131klar …ve … hakk\u0131nda Anayasay\u0131 ihlal, nitelikli \u00f6ld\u00fcrme, nitelikli \u00f6ld\u00fcrmeye te\u015febb\u00fcs su\u00e7lar\u0131ndan do\u011frudan zarar g\u00f6rmedi\u011finden a\u00e7\u0131lan davalara kat\u0131lma ve bu su\u00e7lardan kurulan h\u00fck\u00fcmleri temyize yetkisi bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan,… binas\u0131na zarar verme su\u00e7undan a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f bir dava bulunmad\u0131\u011f\u0131 halde, bu su\u00e7tan yeniden kurulan h\u00fckm\u00fcn hukuki de\u011ferden yoksun oldu\u011fundan, kat\u0131lan vekilinin bu su\u00e7lara y\u00f6nelik temyiz isteminin;<\/p>\n
b) …. ad\u0131na …. ve …. Ajans\u0131 Bas\u0131n Yay\u0131nc\u0131l\u0131k A.\u015e.’nin, genel g\u00fcvenli\u011fin kasten tehlikeye sokulmas\u0131 su\u00e7undan a\u00e7\u0131lan davalara kat\u0131lma ve bu su\u00e7lardan kurulan h\u00fck\u00fcmleri temyize yetkisi bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan, kat\u0131lanlar vekilinin, san\u0131klar ……………….. y\u00f6n\u00fcnden an\u0131lan su\u00e7tan kurulan h\u00fck\u00fcmlere y\u00f6nelik temyiz isteminin;
\n1412 say\u0131l\u0131 CMUK’n\u0131n 317. maddesi uyar\u0131nca REDD\u0130NE,<\/p>\n
4- Su\u00e7tan zarar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirterek \u015fikayet\u00e7i olan….’in, davaya kat\u0131lma talepli dilek\u00e7esinin duru\u015fman\u0131n bitti\u011fi 21.06.2013 tarihinden sonra mahkemeye ula\u015fmas\u0131 nedeniyle \u015fikayet\u00e7inin usule uygun \u015fekilde kat\u0131lan s\u0131fat\u0131n\u0131 almad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmakla; …… A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesinin 18.07.2014 tarihli 2014\/880 D.\u0130\u015f say\u0131l\u0131 karar\u0131 temyiz talebinin reddine dair kararda bir isabetsizlik bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan bahse konu karar\u0131n ONANMASINA, \u015fikayet\u00e7i …..’in talebinin REDD\u0130NE, Karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
II- DURU\u015eMA TALEPLER\u0130<\/p>\n
San\u0131klar….,….,,…….,,,, ve m\u00fcdafilerinin, ceza miktar\u0131 itibariyle yasal \u015fartlar\u0131 ta\u015f\u0131mayan duru\u015fma taleplerinin CMUK’n\u0131n 318. maddesi uyar\u0131nca REDD\u0130NE;
\nSan\u0131k ….. ve m\u00fcdafiinin yap\u0131lan tebligata ra\u011fmen duru\u015fmaya gelmedi\u011fi ve bir mazeret de bildirmedi\u011fi; m\u00fcrafaa s\u0131ras\u0131nda san\u0131k ….. m\u00fcdafiinin beyan\u0131 \u00fczerine ara karar\u0131 ile duru\u015fmal\u0131 inceleme yap\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015f ise de san\u0131k m\u00fcdafiinin alfabetik s\u0131ra ve m\u00fcrafaan\u0131n bitiminde tekrar yap\u0131lan yoklamada duru\u015fmada haz\u0131r bulunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmakla san\u0131klar ….ve … ile yukar\u0131da duru\u015fmal\u0131 inceleme talepleri reddedilen di\u011fer san\u0131klar y\u00f6n\u00fcnden DURU\u015eMASIZ; San\u0131klar …., …..,…..,….,…., y\u00f6n\u00fcnden DURU\u015eMALI olarak inceleme yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
III- ZAMANA\u015eIMI S\u00dcRES\u0130NCE H\u00dcK\u00dcM KURULMASI M\u00dcMK\u00dcN G\u00d6R\u00dcLENLER<\/p>\n
San\u0131k…. hakk\u0131nda a\u00e7\u0131lan bir k\u0131s\u0131m davalarla ilgili h\u00fck\u00fcm kurulmam\u0131\u015f ise de; n\u00fcfus kayd\u0131na g\u00f6re san\u0131\u011f\u0131n karardan sonra 01.04.2015 tarihinde \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc anla\u015f\u0131lmakla, mahkemesince CMK’n\u0131n 223\/8 maddesi uyar\u0131nca d\u00fc\u015fme karar\u0131 verilmesi m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
San\u0131k …. hakk\u0131nda 10.07.2008 tarihli iddianame ile TCK’n\u0131n 288. maddesi(2 kez), TCK’n\u0131n 315. maddesi(3 kez), TCK’n\u0131n 319\/1. maddesi(4 kez), TCK’n\u0131n 284\/1. maddesi(3 kez), TCK’n\u0131n 216\/1. maddesi(2 kez), 2863 say\u0131l\u0131 Kanun’un 73. maddesi(2 kez), 2813 say\u0131l\u0131 Kanun’un 32\/A maddesi, TCK’n\u0131n 334\/1. maddesi(8 kez), TCK’n\u0131n 312\/2, 313\/4,314\/3 ve 220\/5 maddeleri delaletiyle TCK’n\u0131n 336. maddesi, 174\/1. maddesi uyar\u0131nca cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 talebiyle a\u00e7\u0131lan davalarla ilgili h\u00fck\u00fcm kurulmam\u0131\u015f ise de, bu hususta dava zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresi i\u00e7erisinde karar verilmesi m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
IV) GENEL DE\u011eERLEND\u0130RME<\/p>\n
Dava dosyas\u0131, toplam sayfa say\u0131s\u0131 6.533 olan 23 ayr\u0131 iddianame ile a\u00e7\u0131lan davalar\u0131n birle\u015ftirildi\u011fi, duru\u015fmaya 20.10.2008 tarihinde ba\u015fland\u0131\u011f\u0131, birle\u015fen dosyalarda da dahil olmak \u00fczere toplam 620 oturum yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, 275 san\u0131\u011f\u0131n yarg\u0131land\u0131\u011f\u0131, 157 tan\u0131\u011f\u0131n dinlendi\u011fi, Cumhuriyet savc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca 2270 sayfal\u0131k m\u00fctalaa verildi\u011fi, yarg\u0131lama neticesinde verilen h\u00fckm\u00fcn 05.08.2013 tarihinde tefhim edildi\u011fi, gerek\u00e7eli karar\u0131n ise 16.798 sayfadan olu\u015ftu\u011fu,<\/p>\n
Temyiz incelemesi i\u00e7in Dairemize, 3.868 klas\u00f6r, 11 adet \u00e7uval, i\u00e7erisinde 208 kitab\u0131n oldu\u011fu 4 adet karton kutu ve 92 cilt iddianameden olu\u015fan dosyan\u0131n teslim edildi\u011fi, yarg\u0131laman\u0131n birle\u015fen dosyalarla birlikte yakla\u015f\u0131k 5 y\u0131l s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
Bu karar\u0131n V. b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde mahkemece yarg\u0131lamaya ba\u015flanmadan \u00f6nce dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken muhakeme \u015fart\u0131, g\u00f6rev, tefrike ili\u015fkin Dairemizce bozma konusu yap\u0131lan hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131klara yer verilmi\u015ftir. VI. B\u00f6l\u00fcmde soru\u015fturma i\u015flemlerine, VII. B\u00f6l\u00fcmde yarg\u0131lama a\u015famas\u0131ndaki i\u015flem ve kararlara, mahkemenin te\u015fekk\u00fcl ve m\u00fczakere usul\u00fcne, VIII. B\u00f6l\u00fcmde \u00f6rg\u00fct su\u00e7una, IX. B\u00f6l\u00fcmde H\u00fck\u00fcmete kar\u015f\u0131 su\u00e7a, X. B\u00f6l\u00fcmde Devlet s\u0131rr\u0131 su\u00e7una, XI. B\u00f6l\u00fcmde mahkemenin kabul etti\u011fi vahamet arz eden olaylara yer verilmi\u015f; XII. B\u00f6l\u00fcme eksik soru\u015fturma nedenleri, XIII. B\u00f6l\u00fcme genel bozma nedenleri dercedilmi\u015f, XIV. B\u00f6l\u00fcmde emanete ili\u015fkin tespitlerden sonra son olarak XV. B\u00f6l\u00fcmde H\u00fck\u00fcm k\u0131sm\u0131 yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u0130ncelemelerde \u00f6zellikle temyiz istemlerinde yo\u011funla\u015fan \u015fekliyle, davaya ve h\u00fckme esas al\u0131nan kan\u0131tlar\u0131n elde edilmesi, hukuken ge\u00e7erlili\u011fi ve takdiri, adil yarg\u0131lama s\u00fcrecini etkileyen i\u015flem ve kararlar\u0131n de\u011ferlendirilmesi ve \u00f6zellikle varl\u0131\u011f\u0131 ya da yoklu\u011fu bir\u00e7ok san\u0131\u011f\u0131n hukuki durumunu do\u011frudan ilgilendiren silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne ait kan\u0131tlar, ge\u00e7erlili\u011fi, \u00f6rg\u00fct kurma ve \u00f6rg\u00fcte \u00fcye olma su\u00e7u y\u00f6n\u00fcnden yeterlili\u011fi ve bu \u00f6rg\u00fct faaliyetleri i\u00e7erisinde i\u015flendi\u011fi kabul edilen h\u00fck\u00fcmete kar\u015f\u0131 su\u00e7 ve devlet s\u0131rlar\u0131na kar\u015f\u0131 su\u00e7lar\u0131n de\u011ferlendirilmesine yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Bu kararda \u00f6ncelikle temyiz konusu hukuki uyu\u015fmazl\u0131k ile Dairemizin g\u00f6r\u00fc\u015f ve kabul\u00fc ortaya konulduktan sonra konuyla ilgili bozma nedenlerini belirleme \u015feklinde bir sistematik takip edilmi\u015ftir.<\/p>\n
V-TEMEL HUSUSLAR
\nA-YARGILAMA \u015eARTLARI<\/p>\n
1) \u00d6l\u00fcm Nedeniyle D\u00fc\u015fme<\/p>\n
San\u0131k …. m\u00fcdafiinin h\u00fckm\u00fc 06.08.2013 tarihinde temyiz etti\u011fi ve san\u0131\u011f\u0131n h\u00fck\u00fcmden sonra 30.12.2013 tarihinde \u00f6lm\u00fc\u015f oldu\u011funun anla\u015f\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda; UYAP kay\u0131tlar\u0131nda bulunan 27.06.2014 g\u00fcn ve 2009\/468 Esas 2013\/552 say\u0131l\u0131 \u00f6l\u00fcm nedeniyle d\u00fc\u015fmeye ili\u015fkin ek karar hukuki de\u011ferden yoksun kabul edilmi\u015ftir.
\nSan\u0131klar ….,…..,…..,…..,ve …. hakk\u0131nda kurulan h\u00fck\u00fcmler y\u00f6n\u00fcnden;<\/p>\n
UYAP ortam\u0131ndan al\u0131n\u0131p dosya i\u00e7ine konulan n\u00fcfus kay\u0131t \u00f6rneklerinden, san\u0131klar …..’\u0131n 17.10.2014 tarihinde, ….’nun 25.06.2015 tarihinde,….’un 09.12.2014 tarihinde, ….’\u00fcn 21.03.2015 tarihinde, ….’\u0131n 06.11.2014 tarihinde, …’in 01.04.2015 tarihinde, …’un 30.12.2013 tarihinde, ……’in 02.01.2015 tarihinde, …..’\u0131n 11.05.2015 tarihinde ve ……’\u0131n 06.03.2015 tarihinde h\u00fck\u00fcmden sonra \u00f6ld\u00fckleri anla\u015f\u0131lmakla, bu san\u0131klar\u0131n \u00f6ld\u00fcklerine ili\u015fkin kay\u0131tlar\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131larak TCK’n\u0131n 64\/1 ve 5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 223. maddeleri gere\u011fince hukuki durumlar\u0131n\u0131n tayin ve takdirinde zorunluluk bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
2) Ak\u0131l Hastal\u0131\u011f\u0131 Nedeniyle Durma<\/p>\n
San\u0131k …. hakk\u0131nda CMK’n\u0131n 223\/8 maddesinin uygulanmas\u0131 gerekti\u011fine ili\u015fkin itirazlar\u0131n incelenmesinde;
\nSoru\u015fturman\u0131n veya kovu\u015fturman\u0131n ba\u015flat\u0131lmas\u0131 ya da y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi; \u015fikayet \u015fart\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi, san\u0131\u011f\u0131n gaip (ka\u00e7ak) olmas\u0131, yasama dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bulunmas\u0131, su\u00e7 i\u015fleme tarihinden sonra san\u0131\u011f\u0131n ak\u0131l hastal\u0131\u011f\u0131na yakalanmas\u0131 gibi belli ko\u015fullar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesine veya engellerin bulunmamas\u0131na ba\u011fl\u0131 k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f olabilir. Yarg\u0131lama \u015fartlar\u0131 denilen ve yarg\u0131lama yap\u0131labilmesi i\u00e7in bulunmas\u0131 gereken bu \u015fartlar\u0131n kovu\u015fturma evresinde ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 halinde; \u015fart\u0131n ger\u00e7ekle\u015fme ihtimalinin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 halinde davan\u0131n d\u00fc\u015fmesine, buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u015fart\u0131n hen\u00fcz ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fi ancak ger\u00e7ekle\u015fme ihtimalinin bulundu\u011funun anla\u015f\u0131lmas\u0131 halinde ise \u015fart\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesini beklemek \u00fczere kovu\u015fturman\u0131n durmas\u0131 karar\u0131 verilir. Bu ba\u011flamda isnat edilen su\u00e7 tarihinden sonra ve kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda dosyada bulunan Adli T\u0131p Kurumu 3. \u0130htisas Kurulunun 20.07.2012 tarihli raporuna g\u00f6re; su\u00e7 tarihinde herhangi bir akli ar\u0131za i\u00e7inde oldu\u011funa delalet edecek t\u0131bbi bulgu ve belgeye rastlan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, ancak; organik beyin sendromu (travmaya ba\u011fl\u0131) te\u015fhisinden dolay\u0131 ak\u0131l hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n bulundu\u011fu anla\u015f\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda; bu rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n \u201cduru\u015fma ve sorgu yap\u0131lmas\u0131n\u0131 imkans\u0131z k\u0131lacak, yani san\u0131\u011f\u0131n kendini makul \u015fekilde m\u00fcdafaa edemeyecek derecede olmas\u0131\u201d(Kunter-Yenisey- Nuho\u011flu, CMK s.696) halinde san\u0131k ….\u2019un iyile\u015fme olana\u011f\u0131n\u0131n bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 hususunda ek rapor al\u0131narak sonucuna g\u00f6re iyile\u015fme imkan\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131 takdirde CMK’n\u0131n 223. maddesi 8. f\u0131kras\u0131n\u0131n 1. c\u00fcmlesi uyar\u0131nca davan\u0131n d\u00fc\u015fmesine, iyile\u015fme olana\u011f\u0131 devam etmesi halinde ise; CMK’n\u0131n 223 maddesi 8. f\u0131kras\u0131n\u0131n 2. c\u00fcmlesi uyar\u0131nca kovu\u015fturman\u0131n durmas\u0131na, san\u0131\u011f\u0131n konusunda uzman bir hastanede g\u00f6zlem alt\u0131na al\u0131narak koruma ve tedaviye karar verilmeli, amaca uygun aral\u0131klarla yarg\u0131lanmaya imkan sa\u011flayacak derecede salaha ula\u015f\u0131p ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131 sorulmal\u0131, iyile\u015fti\u011finde yarg\u0131lanmas\u0131na ba\u015flanmal\u0131 ve sonucuna g\u00f6re hukuki durumunun saptanmas\u0131 gerekirken, su\u00e7 tarihi itibar\u0131 ile ceza ehliyeti ara\u015ft\u0131ran yetersiz rapora dayal\u0131 olarak savunma hakk\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 \u015fekilde karar verilmesi usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n
B-Y\u00dcCE D\u0130VAN \u0130T\u0130RAZI<\/p>\n
San\u0131k….. m\u00fcdafiinin bu san\u0131k y\u00f6n\u00fcnden g\u00f6revli mahkemenin y\u00fcce divan s\u0131fat\u0131yla Anayasa Mahkemesi oldu\u011funa dair temyiz itirazlar\u0131n\u0131n incelenmesi;<\/p>\n
Anayasa’n\u0131n 2. maddesinde, Cumhuriyetin temel nitelikleri aras\u0131nda say\u0131lan hukuk devleti, insan haklar\u0131na sayg\u0131l\u0131 ve bu haklar\u0131 koruyan, adaletli bir hukuk d\u00fczeni kuran ve bunu s\u00fcrd\u00fcrmekle kendini y\u00fck\u00fcml\u00fc sayan, b\u00fct\u00fcn i\u015flem ve eylemleri yarg\u0131 denetimine ba\u011fl\u0131 olan Devlettir. B\u00f6yle bir d\u00fczenin kurulmas\u0131, yasama, y\u00fcr\u00fctme ve yarg\u0131 alan\u0131na giren t\u00fcm i\u015flem ve eylemlerin hukuk kurallar\u0131 i\u00e7inde kalmas\u0131; temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin, Anayasal g\u00fcvenceye ba\u011flanmas\u0131yla olanakl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Anayasa’n\u0131n 145. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n son c\u00fcmlesinde \u201cDevletin g\u00fcvenli\u011fine, anayasal d\u00fczene ve bu d\u00fczenin i\u015fleyi\u015fine kar\u015f\u0131 su\u00e7lara ait davalar her halde adliye mahkemelerinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr\u201d \u015feklinde bir d\u00fczenlemeye yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Anayasa’n\u0131n 37. maddesine g\u00f6re; \u201cHi\u00e7 kimse kanunen tabi oldu\u011fu mahkemeden ba\u015fka bir mercii \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lamaz. Bir kimseyi kanunen tabi oldu\u011fu mahkemeden ba\u015fka bir mercii \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131karma sonucunu do\u011furan yarg\u0131 yetkisine sahip ola\u011fan\u00fcst\u00fc merciler kurulamaz.\u201d<\/p>\n
Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 3. maddesinde mahkemelerin g\u00f6revlerinin kanunla d\u00fczenlenece\u011fi 4. maddesinde, davaya bakan mahkemenin g\u00f6revli olup olmad\u0131\u011f\u0131na kovu\u015fturma evresinin her a\u015famas\u0131nda re’sen karar verilebilece\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
Mahkemelerin g\u00f6revleri yarg\u0131laman\u0131n usul\u00fcne ili\u015fkin konulardan olup, ceza yarg\u0131lamas\u0131 usul\u00fcne ili\u015fkin yasalar\u0131n kamu d\u00fczeni ile ilgili olmalar\u0131 nedeniyle y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmelerinin ard\u0131ndan taraf iradelerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak derhal uygulanmalar\u0131 gerekti\u011finden her yarg\u0131lama i\u015fleminin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihte y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan yasaya g\u00f6re y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi zorunludur. Yarg\u0131lama hukuku normlar\u0131n\u0131n zaman bak\u0131m\u0131ndan uygulanmas\u0131nda dikkat edilmesi gereken konu, yeni yasan\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihte muhakemenin sona ermi\u015f olup olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Yarg\u0131lama hen\u00fcz kesin olarak bitmemi\u015fse, yeni yasan\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesinden itibaren yap\u0131lacak yarg\u0131lama i\u015flemlerinde kural olarak yeni yasan\u0131n uygulanmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
01.06.2005 tarihinden, 02.07.2012 tarih ve 6352 say\u0131l\u0131 Kanun ile y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte kald\u0131r\u0131l\u0131ncaya kadar uygulanmakta olan CMK’n\u0131n 250. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131nda say\u0131lan su\u00e7lara bakmak \u00fczere a\u011f\u0131r ceza mahkemeleri kurulmu\u015f ve ayn\u0131 Kanun maddesinin 3. f\u0131kras\u0131nda \u201cBirinci f\u0131krada belirtilen su\u00e7lar\u0131 i\u015fleyenler s\u0131fat\u0131 ve memuriyetleri ne olursa olsun bu kanunla g\u00f6revlendirilmi\u015f a\u011f\u0131r ceza mahkemelerinde yarg\u0131lan\u0131r. Anayasa mahkemesi ve Yarg\u0131tay’\u0131n yarg\u0131layaca\u011f\u0131 ki\u015filere ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler ile sava\u015f ve s\u0131k\u0131y\u00f6netim hali dahil askeri mahkemelerin g\u00f6revlerine ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler sakl\u0131d\u0131r\u201d h\u00fckm\u00fcne yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Yine 6352 say\u0131l\u0131 yasa ile y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lan CMK’n\u0131n 251. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131nda \u201c250. madde kapsam\u0131na giren su\u00e7larda soru\u015fturma, Hakimler ve Savc\u0131lar Y\u00fcksek Kurulunca bu su\u00e7lar\u0131n soru\u015fturma ve kovu\u015fturmas\u0131nda g\u00f6revlendirilen Cumhuriyet Savc\u0131lar\u0131nca bizzat yap\u0131l\u0131r. Bu su\u00e7lar g\u00f6rev s\u0131ras\u0131nda veya g\u00f6revden dolay\u0131 i\u015flenmi\u015f olsa bile Cumhuriyet savc\u0131lar\u0131nca do\u011frudan soru\u015fturma yap\u0131l\u0131r\u201d d\u00fczenlemesi yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
6352 say\u0131l\u0131 Kanun’un 105. maddesi ile CMK’n\u0131n 250, 251, 252. maddeleri y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131l\u0131rken ayn\u0131 Kanun’un ge\u00e7ici 2. maddesinin 4. f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca kapat\u0131lan bu a\u011f\u0131r ceza mahkemelerinin a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olan davalara kesin h\u00fck\u00fcmle sonu\u00e7lan\u0131ncaya kadar bakmaya devam edecekleri kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
07.05.2010 tarihli ve 5922 say\u0131l\u0131 Kanun’un 18. maddesi ile de\u011fi\u015fik Anayasa’n\u0131n 148. maddesinin 7. f\u0131kras\u0131na g\u00f6re, \u201c…., ..,… ve … Komutanlar\u0131 ile . Genel Komutan\u0131 da g\u00f6revleriyle ilgili su\u00e7lardan dolay\u0131 Y\u00fcce Divanda yarg\u0131lan\u0131rlar\u201d.<\/p>\n
6352 say\u0131l\u0131 Kanun’un 75. maddesi ile de\u011fi\u015ftirilen 3713 say\u0131l\u0131 Kanun’un 10. maddesi ile ter\u00f6r su\u00e7lar\u0131 ile Devletin g\u00fcvenli\u011fine, anayasal d\u00fczene ve bu d\u00fczenin i\u015fleyi\u015fine kar\u015f\u0131 su\u00e7lara ait davalara bakacak a\u011f\u0131r ceza mahkemeleri kurulmu\u015f ve \u201cAnayasa Mahkemesi ve Yarg\u0131tay’\u0131n yarg\u0131layaca\u011f\u0131 ki\u015filere ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler ile Askeri Mahkemelerin g\u00f6revlerine ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler sakl\u0131d\u0131r.” h\u00fckm\u00fcne yer verilmi\u015f, daha sonra bu h\u00fck\u00fcm 21.02.2014 tarih ve 6526 say\u0131l\u0131 Kanun’un 19. maddesi ile y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
San\u0131k…. 2008-2010 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda T\u00fcrkiye Cumhuriyeti …..Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revini yapt\u0131ktan sonra …. r\u00fctbesiyle emekliye ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
\n…. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi’nin 2010\/106 esas say\u0131l\u0131 dosyas\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen yarg\u0131lama s\u0131ras\u0131nda 30.12.2011 tarihinde yap\u0131lan su\u00e7 duyurusu \u00fczerine \u0130stanbul Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131’nca d\u00fczenlenen 02.02.2012 tarihli iddianame ile …. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi’nin 2012\/14 esas say\u0131l\u0131 dosyas\u0131nda y\u00fcklenen su\u00e7lardan dolay\u0131 cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ve iddianamedeki birle\u015ftirme talebi do\u011frultusunda ayn\u0131 mahkemenin 2010\/106 esas say\u0131l\u0131 dosyas\u0131nda birle\u015ftirilmi\u015ftir. Bu dava dosyas\u0131 da i\u015fbu 2009\/191 esas say\u0131l\u0131 dosya ile birle\u015ftirilmi\u015f ve yarg\u0131lama sonunda san\u0131\u011f\u0131n mahkumiyetine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Bilahare san\u0131k hakk\u0131ndaki soru\u015fturma tamamlan\u0131p dava a\u00e7\u0131ld\u0131ktan sonra 11.02.2014 tarihinde kabul edilen 6519 say\u0131l\u0131 Kanun’un 61. maddesi ile 353 say\u0131l\u0131 Kanun’a 15\/A maddesi eklenerek, …. Ba\u015fkan\u0131 ve ….Komutanlar\u0131 hakk\u0131nda soru\u015fturma a\u00e7\u0131lmas\u0131 ….’\u0131n iznine tabi tutulmu\u015f, ….. taraf\u0131ndan kamu davas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131na gerek g\u00f6r\u00fcl\u00fcrse, soru\u015fturma dosyas\u0131n\u0131n …. S\u0131fat\u0131yla yarg\u0131lama yap\u0131lmak \u00fczere Anayasa Mahkemesi’ne g\u00f6nderilece\u011fi kural\u0131 getirilmi\u015ftir. Bu soru\u015fturma y\u00f6ntemine ili\u015fkin d\u00fczenlemenin, davan\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131ndan sonra ancak, h\u00fckm\u00fcn kesinle\u015fmesinden \u00f6nce y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesi nedeniyle, bu d\u00fczenlemenin usul hukukuna ili\u015fkin oldu\u011funun kabul edilmesi halinde, usul h\u00fck\u00fcmlerinin derhal uygulanmas\u0131 prensibi ve usule ili\u015fkin i\u015flemlerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihteki mevzuata g\u00f6re varl\u0131klar\u0131n\u0131 koruyaca\u011f\u0131 ilkesi g\u00f6zetildi\u011finde, san\u0131k hakk\u0131nda uygulanma olana\u011f\u0131 bulunmayacakt\u0131r. Di\u011fer taraftan bu h\u00fck\u00fcm, \u201cmaddi ceza hukuku\u201d m\u00fcessesesi kabul edilmesi halinde de lehe bulunan kanunun ge\u00e7mi\u015fe \u015famil olmas\u0131 nedeniyle, bu d\u00fczenlemenin san\u0131k hakk\u0131nda uygulan\u0131p, yasan\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u015fekilde izin al\u0131nmas\u0131 davan\u0131n devam\u0131 i\u00e7in \u015fart olacakt\u0131r. Bu konudaki de\u011ferlendirmenin as\u0131l davaya bakacak olan y\u00fcksek mahkeme \u201cY\u00fcce Divan\u201d taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131n\u0131n uygun oldu\u011fu de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n
Her ne kadar mahkemece, san\u0131\u011fa at\u0131l\u0131 su\u00e7lar\u0131n g\u00f6rev kapsam\u0131nda kalmad\u0131\u011f\u0131 ve eylemlerin g\u00f6revi ile ilgili bulunmad\u0131\u011f\u0131 kabul edilerek yarg\u0131lamaya devamla karar ittihaz olunmu\u015f ise de; san\u0131\u011fa isnat olunan su\u00e7lara ili\u015fkin iddia edilen eylemlerin (\u0130nternet And\u0131\u00e7lar\u0131 ve Yarg\u0131tay 11. Ceza Dairesi taraf\u0131ndan yap\u0131lan yarg\u0131lama neticesi beraat karar\u0131 ile sonu\u00e7lanan dosyada ana belge olarak yer verilen \u0130rticayla M\u00fccadele Eylem Plan\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n san\u0131\u011f\u0131n bilgisi dahilinde yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, y\u00fcr\u00fct\u00fclmekte olan….. soru\u015fturmalar\u0131 ile ilgili olarak …. oldu\u011fu d\u00f6nemde yapt\u0131\u011f\u0131 bas\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131, ayr\u0131ca san\u0131\u011f\u0131n bilgisi haricinde \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerin kendi aralar\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 telefon g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri, a\u00e7\u0131klamalar ve belgelerde san\u0131\u011f\u0131n isminin ge\u00e7mesi nedeniyle bu ki\u015filerle \u00f6rg\u00fctsel ba\u011f i\u00e7erisinde bulundu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki ve benzeri kabuller) y\u00fcr\u00fctmekte oldu\u011fu …Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revinin kendisine sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 kolayl\u0131k ve avantajla ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi, yine, at\u0131l\u0131 eylemlerin g\u00f6revdeki yetkiyi k\u00f6t\u00fcye kullanma y\u00f6n\u00fcnden tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi nazara al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, at\u0131l\u0131 su\u00e7lara ili\u015fkin eylemlerin san\u0131\u011f\u0131n do\u011frudan g\u00f6reviyle ilgili oldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
T\u00fcm bu d\u00fczenlemeler ve a\u00e7\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda somut olay de\u011ferlendirildi\u011finde, \u00fcst norm olan Anayasa’n\u0131n 5922 say\u0131l\u0131 Kanun’la kabul edilen ve 12.09.2010 tarihinde yap\u0131lan referandumla y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 148\/7. maddesindeki \u201c… Ba\u015fkan\u0131, … ve …… Komutanlar\u0131 ile…Genel Komutan\u0131 da g\u00f6revleriyle ilgili su\u00e7lardan dolay\u0131 Y\u00fcce Divanda yarg\u0131lan\u0131rlar\u201d h\u00fckm\u00fc ile san\u0131\u011f\u0131n yarg\u0131lama merciinin Y\u00fcce Divan olarak de\u011fi\u015ftirilmi\u015f olmas\u0131na, usule ili\u015fkin bir d\u00fczenleme olmas\u0131 nedeniyle y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesinden sonra yap\u0131lan t\u00fcm yarg\u0131lama i\u015flemlerine uygulanmas\u0131 gerekmesine ra\u011fmen, Y\u00fcce Divan yerine A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesinde dava a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve yarg\u0131lamaya bu mahkemede devam edilmesi Anayasa’ya ve yasalara a\u00e7\u0131k\u00e7a ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan nedenlerle, san\u0131k …… ile ba\u011flant\u0131l\u0131 su\u00e7 i\u015fledi\u011fi iddia olunan di\u011fer san\u0131klar\u0131n durumlar\u0131n\u0131n da Y\u00fcce Divan taraf\u0131ndan takdir edilmesi uygun g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
C-TEFR\u0130K\/B\u0130RLE\u015eT\u0130RME<\/p>\n
Ceza muhakemesinde genel kural, a\u00e7\u0131lan her dava \u00fczerine ayr\u0131 bir yarg\u0131laman\u0131n yap\u0131lmas\u0131d\u0131r. Ancak, uyu\u015fmazl\u0131klar aras\u0131nda ba\u011flant\u0131 oldu\u011fu zaman ba\u011flant\u0131n\u0131n \u00f6zelli\u011fi gere\u011fi bu kuraldan ayr\u0131lmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ba\u011flant\u0131l\u0131 davalar ayr\u0131 ayr\u0131 g\u00f6r\u00fclebilece\u011fi gibi birle\u015ftirilerek de g\u00f6r\u00fclebilecek olup, istisnai hallerden biri olan yarg\u0131lamalar\u0131n birle\u015ftirilmesine karar verilebilmesi i\u00e7in;<\/p>\n
– Davalar aras\u0131nda ba\u011flant\u0131 olmal\u0131,<\/p>\n
– Davalar\u0131n birle\u015ftirilmesinde yarar g\u00f6r\u00fclmeli,<\/p>\n
– Birle\u015ftirme yasa\u011f\u0131 s\u00f6z konusu olmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Kanun koyucu, a\u00e7\u0131lan her dava \u00fczerine ayr\u0131 yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131n\u0131 kural olarak benimseyip istisnai durumlarda davalar\u0131n birle\u015ftirilebilece\u011fini h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131rken, birle\u015ftirmede fayda bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n her olayda ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 arzu etmi\u015ftir. Birle\u015ftirme zorunlulu\u011fu ya da birle\u015ftirme yasa\u011f\u0131n\u0131n s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 di\u011fer durumlarda, mahkemelerce g\u00f6r\u00fclmekte olan davalar aras\u0131nda ba\u011flant\u0131 oldu\u011fu tespit edildi\u011finde bu davalar birle\u015ftirilecektir. Fakat birle\u015ftirme zorunlu olmay\u0131p tamamen mahkemenin takdirine b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu’nun 04.06.2013 g\u00fcn ve 1345 – 279 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda belirtildi\u011fi \u00fczere, su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fct kurma, \u00fcye olma su\u00e7lar\u0131yla bu \u00e7er\u00e7evede i\u015flenen sair (ya\u011fma, 6136 say\u0131l\u0131 yasaya ayk\u0131r\u0131l\u0131k gibi) su\u00e7lardan kurulan h\u00fck\u00fcmlerin birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak denetlenmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda birle\u015ftirme zorunlu g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n
Kald\u0131 ki yarg\u0131lamalar\u0131n birlikte g\u00f6r\u00fclmesini mutlak bi\u00e7imde aramak, davalar\u0131n uzamas\u0131na neden olaca\u011f\u0131 ve makul s\u00fcrede sonu\u00e7lanmas\u0131n\u0131 engelleyece\u011fi gibi hakk\u0131nda h\u00fck\u00fcm verilmesi d\u0131\u015f\u0131nda yap\u0131lacak bir muhakeme i\u015flemi bulunmayan ki\u015filerle ilgili davalar\u0131n zamana\u015f\u0131m\u0131na u\u011framas\u0131na, bozulan kamu d\u00fczeninin k\u0131smen de olsa d\u00fczeltilmesi imkan\u0131n\u0131n kaybedilmesine ve dolay\u0131s\u0131yla da toplumdaki adaletin ger\u00e7ekle\u015fmesini g\u00f6rmeye y\u00f6nelik beklentilerin kar\u015f\u0131lanamamas\u0131na neden olacakt\u0131r.
\nTer\u00f6r \u00d6rg\u00fctleri mensuplar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirmek istedikleri Devletin birli\u011fi ve \u00fclke b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bozmak, H\u00fck\u00fcmete kar\u015f\u0131 su\u00e7 ve Anayasal d\u00fczen ve bu d\u00fczenin i\u015fleyi\u015fine kar\u015f\u0131 su\u00e7lar ama\u00e7 su\u00e7 olup bu su\u00e7u ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in i\u015flenen di\u011fer su\u00e7lar ara\u00e7 su\u00e7tur. Bu su\u00e7lar\u0131n i\u015flenmesi halinde failin ger\u00e7ek i\u00e7tima kural\u0131 do\u011frultusunda cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 gereklidir. Ayr\u0131ca \u00f6rg\u00fct \u00fcyesi, \u00f6rg\u00fct\u00fcn faaliyeti do\u011frultusunda vahim bir eylem (\u00f6ld\u00fcrme, yaralama, ya\u011fma …gibi) ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011finde ge\u00e7itli su\u00e7 nedeniyle \u00fcyelik su\u00e7undan de\u011fil ama\u00e7 su\u00e7tan cezaland\u0131r\u0131lacakt\u0131r. Bu nedenle bu kabil su\u00e7lar\u0131n birlikte g\u00f6r\u00fclmesinde zorunluluk vard\u0131r. Nitekim… cinayeti olarak adland\u0131r\u0131lan davan\u0131n temyiz incelenmesinde bu gerek\u00e7e ile bozma karar\u0131 verilmi\u015ftir. Ancak… davas\u0131 san\u0131klar\u0131 ile …. \u00f6rg\u00fct\u00fc olarak isimlendirilen davan\u0131n san\u0131klar\u0131 aras\u0131nda hukuki ve fiili ba\u011flant\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n somut delillerle ispat edilmesi, ya da \u00f6ld\u00fcrme su\u00e7unun \u00f6rg\u00fct faaliyeti \u00e7er\u00e7evesinde i\u015flendi\u011finin tespiti halinde davalar birlikte g\u00f6r\u00fclmeli, san\u0131klar\u0131n hukuki durumu buna g\u00f6re belirlenmelidir. Aksi takdirde yukar\u0131da a\u00e7\u0131klanan nedenlerle davan\u0131n birle\u015ftirilmesi usul ekonomisine ayk\u0131r\u0131 olaca\u011f\u0131 gibi tutuklu \u015fekilde devam eden yarg\u0131laman\u0131n makul s\u00fcrede sonu\u00e7land\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 engelleyece\u011finden, bu t\u00fcr davalar ana dosyadan tefrik edilerek karara \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u0130lam\u0131n ilgili b\u00f6l\u00fcmlerinde ayr\u0131nt\u0131l\u0131 gerek\u00e7eleri a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, haklar\u0131nda beraat karar\u0131 verilen bir k\u0131s\u0131m san\u0131klar\u0131n hukuki durumlar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi sonucunda, mahkeme heyetinin kanuna uygun te\u015fekk\u00fcl edip etmedi\u011fine, m\u00fczakerelerin usul kurallar\u0131na uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin, \u201cusuli eksiklerin tespit edildi\u011fi noktalar\u0131n, s\u0131rf san\u0131k yarar\u0131na vazedilmi\u015f usul kurallar\u0131 olmamas\u0131 ile birlikte do\u011frudan kamu d\u00fczenini ilgilendirmeleri\u201d nedeniyle ve dosyan\u0131n di\u011fer san\u0131klar\u0131ndan bir k\u0131sm\u0131n\u0131n ayn\u0131 kararla ilgili mahkeme heyetinin olu\u015fumu ve m\u00fczakerelerin yap\u0131l\u0131\u015f\u0131na ili\u015fkin itirazlarda bulunmas\u0131 da dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, CMUK’n\u0131n 309. maddesinin dosyam\u0131zda uygulanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fclmemi\u015f, san\u0131klar y\u00f6n\u00fcnden salt bu nedenle bozma karar\u0131 vermek gerekmi\u015f ise de; “makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma hakk\u0131” \u00e7er\u00e7evesinde haklar\u0131nda ba\u015fkaca yarg\u0131lama i\u015flemi gerekmeyen san\u0131klar\u0131n dosyalar\u0131 tefrik edilerek, haklar\u0131nda mahkemesince karar verilmesi m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.
\nKeza haklar\u0131nda kan\u0131tlar topland\u0131ktan sonra mahkumiyetlerine karar verilen ….,…..,…..,….., ve …. gibi baz\u0131 san\u0131klar\u0131n eylemlerinin su\u00e7 olu\u015fturmamas\u0131 ve bu nedenle de yap\u0131lacak ba\u015fkaca yarg\u0131sal i\u015flem bulunmamas\u0131 halinde verilecek bozma karar\u0131 \u00fczerine “aklanma hakk\u0131” ve “makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma hakk\u0131” dikkate al\u0131narak dosyalar\u0131n\u0131n tefrik edilip haklar\u0131nda beraat karar\u0131 verilmesinde zorunluluk g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
VI- SORU\u015eTURMA \u0130\u015eLEMLER\u0130
\nA-\u0130LET\u0130\u015e\u0130M<\/p>\n
T\u00fcm deliller gibi ileti\u015fimin tespiti neticesinde elde edilen g\u00f6r\u00fc\u015fmelere ili\u015fkin tutanaklar\u0131n da delil olarak kullan\u0131labilmesi i\u00e7in CMK’n\u0131n 206\/2-a ve 217\/2. maddeleri gere\u011fince hukuka uygun olarak elde edilmi\u015f bulunmas\u0131 gerekti\u011finden \u00f6ncelikle bu hususun incelenmesi gerekmektedir. \u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Beyannamesi’nin 12. maddesi ki\u015fisel yaz\u0131\u015fma ve \u00f6zel hayat\u0131 koruma alt\u0131na al\u0131rken i\u00e7 hukukumuzun bir par\u00e7as\u0131 olan Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesinin 8. maddesinde ise ”Her ki\u015fi \u00f6zel ve aile ya\u015fam\u0131na, konutuna, haberle\u015fmesine sayg\u0131 g\u00f6sterilmesi hakk\u0131na sahiptir. Bu haklar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131na resmi bir makam\u0131n m\u00fcdahalesi, demokratik bir toplumda milli g\u00fcvenlik, kamu g\u00fcvenli\u011fi, \u00fclkenin ekonomik refah\u0131, d\u00fczenin korunmas\u0131, su\u00e7lar\u0131n \u00f6nlenmesi, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n veya ahl\u00e2k\u0131n ve ba\u015fkas\u0131n\u0131n hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin korunmas\u0131 i\u00e7in zorunlu bulundu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde ve kanunla d\u00fczenlenmesi ko\u015fuluyla olabilir” denilmi\u015f, bu h\u00fckme benzer \u015fekilde Anayasam\u0131z\u0131n 22. maddesinde de ”Herkes haberle\u015fme h\u00fcrriyetine sahiptir. Milli G\u00fcvenlik, kamu d\u00fczeni, su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenmesi, genel sa\u011fl\u0131k ve genel ahl\u00e2k\u0131n korunmas\u0131 veya ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin korunmas\u0131 sebeplerinden biri veya birka\u00e7\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde kanunla yetkili k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f merciin yaz\u0131l\u0131 emri bulunmad\u0131k\u00e7a; haberle\u015fme engellenemez ve gizlili\u011fine dokunulamaz. Yetkili merciin karar\u0131 yirmid\u00f6rt saat i\u00e7inde hakimin onay\u0131na sunulur. Hakim karar\u0131n\u0131 k\u0131rksekiz saat i\u00e7inde a\u00e7\u0131klar; aksi halde karar kendili\u011finden kalkar.” h\u00fckm\u00fcne yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Ceza Muhakemesi Hukukumuzda ileti\u015fimin tespitiyle ilgili ilk d\u00fczenleme 4422 say\u0131l\u0131 Kanun’la yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 01.06.2005 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren CMK’n\u0131n 135. maddesinde konu yeniden d\u00fczenlenmi\u015f ve 4422 say\u0131l\u0131 Kanun y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. CMK’n\u0131n 135. maddesinin gerek\u00e7esinde d\u00fczenleme yap\u0131l\u0131rken Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi ve Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi kararlar\u0131n\u0131n yap\u0131lan d\u00fczenlemeye esas al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 belirtilmektedir. Gerek\u00e7ede ayr\u0131ca ”…gerek ikrar, gerek i\u015flenen su\u00e7a ait di\u011fer delil, iz ve emareler, su\u00e7u i\u015fleyen, \u015ferikleri, yatakl\u0131k edenler ile di\u011fer ki\u015filer aras\u0131nda cereyan eden telefon muhaberelerinin dinlenmesi veya sinyalleri, yaz\u0131lar\u0131 resimleri tek y\u00f6nl\u00fc sistemlerle alan ve ileten ara\u00e7lara girilerek elde edilebilir. Ancak burada \u00e7ok a\u00e7\u0131k olan ve \u00f6rne\u011fin uyu\u015fturucu madde trafi\u011finde oldu\u011fu gibi ba\u015fka suretle delilini bulmak olana\u011f\u0131n\u0131n \u00e7ok az oldu\u011fu su\u00e7lar\u0131 ve faillerini meydana \u00e7\u0131karmak gibi \u00f6nemli toplumsal yarar ile haberle\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, \u00f6zel hayat\u0131n dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 gibi temel insan haklar\u0131na sayg\u0131n\u0131n \u00e7at\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok a\u00e7\u0131k oldu\u011fundan bat\u0131 \u00fclkeleri bu konuyu Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi’nin i\u00e7tihatlar\u0131na uygun \u015fekilde d\u00fczenlemi\u015flerdir” ifadeleri yer almaktad\u0131r.<\/p>\n
Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 ve Temel \u00d6zg\u00fcrl\u00fcklerin Korunmas\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin 8. maddesinde de haberle\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne m\u00fcdahalenin belli de\u011ferlerin korunmas\u0131 amac\u0131yla ve yasayla \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f olmak ko\u015fuluyla s\u00f6z konusu olabilece\u011fi belirtilmi\u015ftir. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi’nce 24 Nisan 1990 tarihli Kruslin-Fransa; 20 Nisan 1990 tarihli Huvig-Fransa; 4 May\u0131s 2000 tarihli Rotaru-Romanya; 2 A\u011fustos 1984 tarihli Malone-Birle\u015fik Krall\u0131k ve 06 A\u011fustos 1978 tarihli Klass ve Di\u011ferleri-Almanya Davalar\u0131’nda verilen kararlar da bu y\u00f6ndedir. Bu kararlarda \u00f6zetle; \u201cTelefon g\u00f6r\u00fc\u015fmelerine dinleme veya di\u011fer y\u00f6ntemlerle m\u00fcdahale edilmesi, \u00f6zel hayata ve haberle\u015fmeye ciddi bir m\u00fcdahaledir ve bu nedenle \u00f6zellikle kesin olan bir kanuna dayanmal\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle kullan\u0131labilecek teknolojiler devaml\u0131 daha sofistike hale geldi\u011fi i\u00e7in, bu konuda a\u00e7\u0131k ve detayl\u0131 kurallar\u0131n olmas\u0131 \u00f6nemlidir\u201d ve \u201cGizli g\u00f6zetim \u00f6nlemlerinin uygulamaya ge\u00e7irilmesi, s\u00f6z konusu ki\u015filer veya genel olarak kamu taraf\u0131ndan ele\u015ftiriye a\u00e7\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, y\u00fcr\u00fctmeye verilen yasal taktir yetkisinin s\u0131n\u0131rs\u0131z bir g\u00fc\u00e7 olarak ifade edilmi\u015f olmas\u0131 hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne kar\u015f\u0131d\u0131r. Bu nedenle, yetkililere verilen takdir yetkisinin kapsam\u0131 ve uygulanma y\u00f6ntemi, bireye keyfi m\u00fcdahaleye kar\u015f\u0131 gerekli korunmay\u0131 sa\u011flayacak bi\u00e7imde ve al\u0131nan \u00f6nlemin me\u015fru amac\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak, kanunda yeterince a\u00e7\u0131kl\u0131kla belirtilmelidir.\u201d bi\u00e7imindeki gerek\u00e7elere dayan\u0131lmak suretiyle, telefonla yap\u0131lan ileti\u015fimin dinlenilmesi ve kayda al\u0131nmas\u0131 ile bu \u015fekilde elde edilecek delillerin kullan\u0131lmas\u0131 konusunda belirleyici s\u0131n\u0131rlamalar getirilmemi\u015f, buna kar\u015f\u0131l\u0131k ileti\u015fimin dinlenmesi tedbirine ili\u015fkin t\u00fcm ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n yasalarda yer almas\u0131 gerekti\u011fi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Ceza Muhakemesi Kanunumuz da konuyu ki\u015finin mahremiyet hakk\u0131 ile kamunun su\u00e7lar\u0131n \u00f6nlenmesi ve ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131 ihtiyac\u0131 aras\u0131nda bir denge sorunu olarak de\u011ferlendirmekte, Anayasam\u0131za ve insan haklar\u0131 hukukunun yerle\u015fik yakla\u015f\u0131mlar\u0131na uygun bir d\u00fczenleme getirmektedir. Buna g\u00f6re CMK’n\u0131n soru\u015fturma s\u00fcrecinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan 135. maddesinde;<\/p>\n
\u201c(1) Bir su\u00e7 dolay\u0131s\u0131yla yap\u0131lan soru\u015fturma ve kovu\u015fturmada, su\u00e7 i\u015flendi\u011fine ili\u015fkin kuvvetli \u015f\u00fcphe sebeplerinin varl\u0131\u011f\u0131 ve ba\u015fka suretle delil elde edilmesi imk\u00e2n\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131 durumunda, h\u00e2kim veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n karar\u0131yla \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n telekom\u00fcnikasyon yoluyla ileti\u015fimi tespit edilebilir, dinlenebilir, kayda al\u0131nabilir ve sinyal bilgileri de\u011ferlendirilebilir. Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 karar\u0131n\u0131 derh\u00e2l h\u00e2kimin onay\u0131na sunar ve h\u00e2kim, karar\u0131n\u0131 en ge\u00e7 yirmid\u00f6rt saat i\u00e7inde verir. S\u00fcrenin dolmas\u0131 veya h\u00e2kim taraf\u0131ndan aksine karar verilmesi halinde tedbir Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan derh\u00e2l kald\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n
(2) \u015e\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n tan\u0131kl\u0131ktan \u00e7ekinebilecek ki\u015filerle aras\u0131ndaki ileti\u015fimi kayda al\u0131namaz. Kayda alma ger\u00e7ekle\u015ftikten sonra bu durumun anla\u015f\u0131lmas\u0131 h\u00e2linde, al\u0131nan kay\u0131tlar derh\u00e2l yok edilir.<\/p>\n
(3) Birinci f\u0131kra h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re verilen kararda, y\u00fcklenen su\u00e7un t\u00fcr\u00fc, hakk\u0131nda tedbir uygulanacak ki\u015finin kimli\u011fi, ileti\u015fim arac\u0131n\u0131n t\u00fcr\u00fc, telefon numaras\u0131 veya ileti\u015fim ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 tespite imk\u00e2n veren kodu, tedbirin t\u00fcr\u00fc, kapsam\u0131 ve s\u00fcresi belirtilir. Tedbir karar\u0131 en \u00e7ok \u00fc\u00e7 ay i\u00e7in verilebilir; bu s\u00fcre, bir defa daha uzat\u0131labilir. (Ek c\u00fcmle: 25\/05\/2005-5353 say\u0131l\u0131 Kanunun 17.mad) Ancak, \u00f6rg\u00fct\u00fcn faaliyeti \u00e7er\u00e7evesinde i\u015flenen su\u00e7larla ilgili olarak gerekli g\u00f6r\u00fclmesi halinde, h\u00e2kim bir aydan fazla olmamak \u00fczere s\u00fcrenin m\u00fcteaddit defalar uzat\u0131lmas\u0131na karar verebilir.<\/p>\n
(4) \u015e\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n yakalanabilmesi i\u00e7in, … mobil telefonun yeri, h\u00e2kim veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n karar\u0131na istinaden tespit edilebilir. Bu hususa ili\u015fkin olarak verilen kararda, … mobil telefon numaras\u0131 ve tespit i\u015fleminin s\u00fcresi belirtilir. Tespit i\u015flemi en \u00e7ok \u00fc\u00e7 ay i\u00e7in yap\u0131labilir; bu s\u00fcre, bir defa daha uzat\u0131labilir.<\/p>\n
(5) Bu Madde h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re al\u0131nan karar ve yap\u0131lan i\u015flemler, tedbir s\u00fcresince gizli tutulur.<\/p>\n
(6) Bu Madde kapsam\u0131nda dinleme, kayda alma ve sinyal bilgilerinin de\u011ferlendirilmesine ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler ancak a\u015fa\u011f\u0131da say\u0131lan su\u00e7larla ilgili olarak uygulanabilir:<\/p>\n
a) T\u00fcrk Ceza Kanunu’nda yer alan;<\/p>\n
1. G\u00f6\u00e7men ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve insan ticareti (Madde 79, 80),<\/p>\n
2. Kasten \u00f6ld\u00fcrme (Madde 81, 82, 83),<\/p>\n
3. \u0130\u015fkence (Madde 94, 95),<\/p>\n
4. Cinsel sald\u0131r\u0131 (birinci f\u0131kra hari\u00e7, Madde 102),<\/p>\n
5. \u00c7ocuklar\u0131n cinsel istismar\u0131 (Madde 103),<\/p>\n
6. Uyu\u015fturucu veya uyar\u0131c\u0131 madde imal ve ticareti (Madde 188),<\/p>\n
7. Parada sahtecilik (Madde 197),<\/p>\n
8. Su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fct kurma (iki, yedi ve sekizinci f\u0131kralar hari\u00e7, Madde 220),<\/p>\n
9. (Ek alt bend: 25\/05\/2005-5353 S.K.\/17.mad) Fuhu\u015f (Madde 227, f\u0131kra 3),<\/p>\n
10. \u0130haleye fesat kar\u0131\u015ft\u0131rma (Madde 235),<\/p>\n
11. R\u00fc\u015fvet (Madde 252),<\/p>\n
12. Su\u00e7tan kaynaklanan malvarl\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlerini aklama (Madde 282),<\/p>\n
13. Silahl\u0131 \u00f6rg\u00fct (Madde 314) veya bu \u00f6rg\u00fctlere silah sa\u011flama (Madde 315),<\/p>\n
14. Devlet S\u0131rlar\u0131na Kar\u015f\u0131 Su\u00e7lar ve Casusluk (Madde 328, 329, 330, 331, 333, 334, 335, 336, 337) su\u00e7lar\u0131.<\/p>\n
b) Ate\u015fli Silahlar ve B\u0131\u00e7aklar ile Di\u011fer Aletler Hakk\u0131nda Kanun’da tan\u0131mlanan silah ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 (Madde 12) su\u00e7lar\u0131.<\/p>\n
c) (Ek bend: 25\/05\/2005-5353 S.K.\/17.mad) Bankalar Kanunu’nun 22 nci maddesinin (3) ve (4) numaral\u0131 f\u0131kralar\u0131nda tan\u0131mlanan zimmet su\u00e7u,<\/p>\n
d) Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131kla M\u00fccadele Kanunu’nda tan\u0131mlanan ve hapis cezas\u0131n\u0131 gerektiren su\u00e7lar<\/p>\n
e) K\u00fclt\u00fcr ve Tabiat Varl\u0131klar\u0131n\u0131 Koruma Kanunu’nun 68 ve 74 nc\u00fc maddelerinde tan\u0131mlanan su\u00e7lar.<\/p>\n
(7) Bu maddede belirlenen esas ve usuller d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7 kimse, bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n telekom\u00fcnikasyon yoluyla ileti\u015fimini dinleyemez ve kayda alamaz\u201d \u015feklindeki d\u00fczenlemeye yer verilmi\u015ftir.
\nKanun gerek\u00e7esinden de anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, varolan denge sorununu \u00fc\u00e7 ara\u00e7 kullanarak \u00e7\u00f6zmeyi hedeflemi\u015ftir; ilki, ileti\u015fimin tespiti karar\u0131n\u0131 verecek merciin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131, ikincisi ileti\u015fimin tespiti karar\u0131 verilmesinin olaya \u00f6zg\u00fc ko\u015fullar\u0131 olan mevcut \u015f\u00fcphe, delil ve delil elde etme durumu, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc de karar\u0131n verilebilece\u011fi su\u00e7lar\u0131n s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Ceza muhakemesi hukukumuzda herhangi bir \u015fekilde dosyaya al\u0131nm\u0131\u015f ileti\u015fim tespit tutana\u011f\u0131n\u0131n CMK’n\u0131n 206\/2-a ve 217\/2. maddeleri anlam\u0131nda hukuka uygun delil de\u011feri kazanabilmesi i\u00e7in CMK 135. maddeye g\u00f6re verilmi\u015f bulunan karar\u0131n maddenin 1. c\u00fcmlesinde d\u00fczenlenmi\u015f \u015fartlara uygun olarak verilmi\u015f bir karar gerekmekte olup, karar\u0131 veren merci kendisine sunulan talebi bu ko\u015fullar a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirirken, yarg\u0131lamay\u0131 yapan mahkemede \u00f6ncelikle ileti\u015fimin dinlenilmesine ili\u015fkin karar\u0131n hukuka uygunlu\u011funu denetleyecektir.<\/p>\n
Yukar\u0131da belirtildi\u011fi \u015fekilde kanun koyucu mevcut denge sorununu doktrinde katalog su\u00e7 olarak adland\u0131r\u0131lan y\u00f6ntemle \u00e7\u00f6zmeyi hedeflemi\u015ftir. Buna g\u00f6re ileti\u015fimin dinlenilmesi ki\u015filer, toplum ve devlet \u00fczerinde a\u011f\u0131r zarar veya tehlikeye yol a\u00e7an bir dizi su\u00e7 i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu niteli\u011fe sahip bulundu\u011fu tart\u0131\u015fmas\u0131z olan dosyam\u0131za konu su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fct kurma su\u00e7u soru\u015fturma tarihinde katalog i\u00e7inde yer al\u0131rken 6526 say\u0131l\u0131 Kanun’un 12. maddesiyle yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikle katalogdan \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ceza Muhakemesi Hukukunda ge\u00e7erli olan “derhal uygulama” ilkesi nedeniyle 6526 say\u0131l\u0131 Kanun y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmeden \u00f6nce ‘su\u00e7 i\u015flemek i\u00e7in \u00f6rg\u00fct kurmak’ su\u00e7undan usul\u00fcne uygun \u015fekilde verilmi\u015f kararlara g\u00f6re yap\u0131lan ileti\u015fimin dinlenilmesi kay\u0131tlar\u0131 hukuka uygun delil olarak h\u00fckme esas al\u0131nabilecektir (Kanun’un y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giri\u015f tarihinde ise s\u00fcresi tamamlanm\u0131\u015f olsun ya da olmas\u0131n tedbirin sonland\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekmektedir). Su\u00e7 i\u015flemek i\u00e7in \u00f6rg\u00fct kurmak su\u00e7undan 6526 say\u0131l\u0131 Kanun’dan \u00f6nce verilmi\u015f kararlar\u0131n hukuka uygunlu\u011funun denetlenmesi bak\u0131m\u0131ndan an\u0131lan de\u011fi\u015fikli\u011fin gerek\u00e7esinin irdelenmesi \u00f6nem arz etmektedir.
\n6526 say\u0131l\u0131 Kanun’un de\u011fi\u015fiklik gerek\u00e7esinde; ”…T\u00fcrk Ceza Kanunu’nun 220 nci maddesinde d\u00fczenlenen su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fct kurma su\u00e7unun maddenin alt\u0131nc\u0131 f\u0131kras\u0131nda d\u00fczenlenen katalogdan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 suretiyle, baz\u0131 soru\u015fturmalarda s\u0131rf bu tedbirin uygulanabilmesi i\u00e7in soru\u015fturman\u0131n su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fct kurma su\u00e7u kapsam\u0131nda ba\u015flat\u0131l\u0131p y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi uygulamas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi ama\u00e7lanmaktad\u0131r” denilmektedir.<\/p>\n
Kanun koyucuya g\u00f6re, soru\u015fturmalarda 6526 say\u0131l\u0131 Kanun’dan \u00f6nce ”su\u00e7 \u00f6rg\u00fct\u00fc kurmak su\u00e7una” ili\u015fkin olarak CMK’n\u0131n 135. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131nda yer alan ”kuvvetli \u015f\u00fcphe sebepleri” bulunmad\u0131\u011f\u0131 halde bu su\u00e7 kullan\u0131larak katalogda bulunmayan baz\u0131 su\u00e7lara ili\u015fkin delil topland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bu uygulaman\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu saptad\u0131ktan sonra ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n kendi i\u00e7inde d\u00fczelmeyece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fc ile ‘su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fct kurma’ su\u00e7unu katalogdan \u00e7\u0131karma yoluna gitmi\u015ftir.
\nGer\u00e7ekten de bir su\u00e7 \u00f6rg\u00fct kapsam\u0131nda i\u015flenmi\u015fse, katalogda yer almasa bile CMK’n\u0131n 135\/6-8 madde, f\u0131kra ve bendi kapsam\u0131nda al\u0131nm\u0131\u015f bir dinleme karar\u0131na dayan\u0131larak d\u00fczenlenen ileti\u015fimin tespit tutanaklar\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fct faaliyetleri kapsam\u0131nda i\u015flenmi\u015f su\u00e7a ili\u015fkin yap\u0131lan yarg\u0131lamada delil olarak kullan\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Aksi halde \u00f6rg\u00fct\u00fcn kurucusu i\u00e7in al\u0131nm\u0131\u015f bir dinleme karar\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fct\u00fcn i\u015fledi\u011fi su\u00e7lar\u0131n ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131nda kullan\u0131lamayaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemeyece\u011finden bu imkan\u0131 sa\u011flayan TCK’n\u0131n 220. maddesi bu anlamda CMK’n\u0131n 135\/6. maddesinde d\u00fczenlenen katalog su\u00e7 g\u00fcvencesi i\u00e7in gizli bir tehdit olarak belirmi\u015f, doktrinde de kanun koyucunun saptad\u0131\u011f\u0131 suistimal kanuna kar\u015f\u0131 hile olarak nitelenmi\u015ftir. (Kunter\/Yenisey\/Nuho\u011flu, Muhakeme Hukuku Dal\u0131 Olarak Ceza Muhakemesi Hukuku) Elbette ki bahse konu \u00f6rg\u00fct su\u00e7unun olu\u015fup olu\u015fmayaca\u011f\u0131 ancak bir yarg\u0131lama neticesinde ortaya \u00e7\u0131kabilecektir, bunun yan\u0131nda ceza mahkemesi su\u00e7a ili\u015fkin soru\u015fturma makam\u0131n\u0131n nitelendirmesiyle ba\u011fl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, kollu\u011fa i\u015flendi\u011fi iddia olunan su\u00e7un kesin olarak var olup olmad\u0131\u011f\u0131 veya vasf\u0131n\u0131 belirleme g\u00f6revi de y\u00fcklenemez, yukar\u0131da da belirtildi\u011fi \u00fczere 6526 say\u0131l\u0131 Kanun’un gerek\u00e7esinde yer alan husus ileti\u015fimin dinlenilmesine karar veren hakimin g\u00f6zetmesi gereken CMK’n\u0131n 135\/1. maddesindeki ”su\u00e7 i\u015fledi\u011fine ili\u015fkin kuvvetli \u015f\u00fcphe sebeplerinin bulunmas\u0131” \u015fart\u0131yla ili\u015fkilidir. Kanun koyucu uygulamada ‘su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fct kurma su\u00e7u’ bak\u0131m\u0131ndan bu \u00f6nko\u015fulun yeterince iyi incelenmedi\u011fi, kanaatini ifade etmektedir. Bu kanaat ve yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklik kar\u015f\u0131s\u0131nda her ne kadar yukar\u0131da ifade edildi\u011fi \u00fczere yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklik ge\u00e7mi\u015fe etkili olmasa bile de\u011fi\u015fiklikten \u00f6nce ‘su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fct kurma’ su\u00e7undan verilen ileti\u015fimin dinlenilmesi kararlar\u0131n\u0131n daha dikkatle denetlenmesi gere\u011fi ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
6526 say\u0131l\u0131 Kanun’daki de\u011fi\u015fiklikle dolayl\u0131 olarak ilgili olan ileti\u015fimin dinlenilmesi karar\u0131 verilmesinin di\u011fer \u00f6n ko\u015fulu ba\u015fka suretle delil elde etme imkan\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131d\u0131r. 5271 say\u0131l\u0131 Kanun’un 135. maddesinin ilk \u015feklinde su\u00e7 i\u015flemek i\u00e7in \u00f6rg\u00fct kurma su\u00e7unun katalog i\u00e7erisine al\u0131n\u0131p TCK’n\u0131n 220. maddesinin 2, 6 ve 8. maddelerinin kapsam d\u0131\u015f\u0131nda tutulmas\u0131 nedeni dikkate de\u011ferdir; Su\u00e7 \u00f6rg\u00fct\u00fc kuran ve y\u00f6neten ki\u015filer \u00f6rg\u00fct\u00fcn ama\u00e7 su\u00e7lar\u0131n\u0131 bilfiil i\u015flememekte, \u00e7o\u011funlukla su\u00e7u i\u015fleyen \u00f6rg\u00fct \u00fcyelerini azmettiren, sevk ve idare eden konumda bulunmaktad\u0131rlar. \u0130leti\u015fimin dinlenilmesi \u00f6rg\u00fct \u00fcyeleriyle \u00f6rg\u00fct kurucu ve y\u00f6neticileri aras\u0131ndaki \u00f6rg\u00fctsel ba\u011flant\u0131 ve hiyerar\u015fiyi saptayabilmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem arz etmektedir. Bu anlamda kanun koyucu 8. bendin kanundan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131n yarataca\u011f\u0131 tehlikeyi katalo\u011fa eklemeler yaparak a\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, b\u00f6ylece yukar\u0131da ifade edilen dengeyi sa\u011flama amac\u0131 g\u00fctm\u00fc\u015f, ancak \u00f6rg\u00fct kurucu ve y\u00f6neticileriyle \u00f6rg\u00fct \u00fcyeleri aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131y\u0131 delillendirme noktas\u0131ndaki \u00f6nemli bir imkan katalog harici su\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u0130leti\u015fimin dinlenilmesi ve kayda al\u0131nmas\u0131na y\u00f6nelik karar\u0131n verilebilmesinin karar\u0131 veren merci ve katalog su\u00e7 \u015feklindeki objektif ko\u015fullar\u0131n\u0131n yan\u0131nda olaya g\u00f6re de\u011fi\u015fen subjektif nitelikteki ”su\u00e7 i\u015flendi\u011fine ili\u015fkin kuvvetli \u015f\u00fcphe sebeplerinin varl\u0131\u011f\u0131 ve ba\u015fka suretle delil elde etme imkan\u0131n\u0131n” bulunmamas\u0131 ko\u015fullar\u0131n\u0131n yasa koyucunun ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 dengeyi sa\u011flayabilmesi i\u00e7in hakim taraf\u0131ndan dikkatle incelenmesi zorunludur. Hakim talebin kabul\u00fcne karar verirken bu \u015fartlar\u0131 sa\u011flayan somut olay, bilgi ve belgeleri soru\u015fturma makam\u0131ndan talep etmelidir. Aksi uygulamada karar\u0131n CMK’n\u0131n 135\/1. maddesinin subjektif ko\u015fullar\u0131na uygunlu\u011fu denetlenemez hale gelecek ve \u00f6n ko\u015fullar \u00f6l\u00fc d\u00fczenleme halini alacakt\u0131r ki \u00f6zellikle su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fct kurma su\u00e7una y\u00f6nelik olarak verilen ileti\u015fimin dinlenilmesi kararlar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan kanun koyucunun 6526 say\u0131l\u0131 Kanun gerek\u00e7esinde ifade etti\u011fi durum budur. Soru\u015fturma makamlar\u0131 CMK 135\/6-8. maddelerinin getirdi\u011fi imkan\u0131 kullan\u0131p kolayc\u0131 bir yakla\u015f\u0131m i\u00e7ine girerek su\u00e7a i\u015ftirak \u015fekillerini, varl\u0131\u011f\u0131 TCK’n\u0131n 220. maddesinde s\u0131k\u0131 ko\u015fullara ba\u011flanm\u0131\u015f olan \u00f6rg\u00fct kurma su\u00e7u olarak g\u00f6stermekten, \u015f\u00fcphelilerin sorgusu s\u0131ras\u0131nda dinleme tutanaklar\u0131n\u0131 kullanarak ikrar elde etme yoluna gitmekten ve edemedi\u011fi durumlarda tutanaklar\u0131 kendine g\u00f6re yorumlayarak yeterli ve kuvvetli \u015f\u00fcphe elde etmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktan ka\u00e7\u0131nmak zorundad\u0131r.<\/p>\n
Somut olay\u0131m\u0131zda verilen ileti\u015fimin dinlenilmesi ve kayda al\u0131nmas\u0131na dair kararlar\u0131n hukuka uygunlu\u011fu irdelenmeden \u00f6nce CMK’n\u0131n 135\/1. maddesindeki subjektif ko\u015fullar\u0131 i\u00e7eren tan\u0131m\u0131n a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturulmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
Kunter\/Yenisey\/Nuho\u011flu’na g\u00f6re ”\u0130leti\u015fimin denetlenebilmesi i\u00e7in kuvvetli, makul ve kanuna ayk\u0131r\u0131 olarak elde edilmemi\u015f \u015f\u00fcphe sebeplerinin varl\u0131\u011f\u0131 \u015fartt\u0131r… kuvvetli \u015f\u00fcphe sebeplerinin tutuklama i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ‘kuvvetli su\u00e7 \u015f\u00fcphesinden’ farkl\u0131d\u0131r. Zaten tutuklama karar\u0131 verecek kadar kuvvetli \u015f\u00fcphe varsa ileti\u015fimin denetlenmesi yolu kendili\u011finden kapanmaktad\u0131r. \u015e\u00fcphe ve belirti kavramlar\u0131 aras\u0131nda ayr\u0131m yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirten yazarlar ”\u0130leti\u015fimin denetlenmesi karar\u0131 verilebilmesi i\u00e7in \u00e7ok basit bir su\u00e7 \u015f\u00fcphesinin varl\u0131\u011f\u0131 yeterli ise de, su\u00e7 i\u015flendi\u011fine ili\u015fkin belirtilerin kuvvetli olmas\u0131 gereklidir” saptamas\u0131na yer vermi\u015flerdir. 6526 say\u0131l\u0131 Kanun CMK’n\u0131n 135\/1. maddesinde yapt\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fiklikle kuvvetli \u015f\u00fcphe sebeplerinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ‘somut delillere dayanmas\u0131” \u015fart\u0131n\u0131 getirmi\u015ftir. Bu de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmadan \u00f6nce de hakimin bu \u015fart\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 denetlerken somut olaylar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 aramas\u0131 Kanun’un ki\u015filerin mahremiyetini korumay\u0131 ama\u00e7layan anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n bir gere\u011fidir ancak uygulamada soyut gerek\u00e7elerle ileti\u015fimin dinlenilmesi karar\u0131 verilmesi an\u0131lan de\u011fi\u015fikli\u011fin gerek\u00e7esini olu\u015fturmu\u015ftur. Bu \u015fart\u0131n varl\u0131\u011f\u0131nda aranmas\u0131 gereken \u00f6nemli bir husus da \u015f\u00fcphe sebeplerinin kanuna ayk\u0131r\u0131 elde edilmemi\u015f olmas\u0131d\u0131r. CMK’n\u0131n 217. maddesinin gerek\u00e7esine g\u00f6re hukuka ayk\u0131r\u0131 delil niteli\u011finde bulunan i\u015fkence, narko analiz, hataya s\u00fcr\u00fckleyici eylemler, bask\u0131, ki\u015finin fizik ve moral b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne yap\u0131lan sald\u0131r\u0131lar yoluyla elde edilmi\u015f bilgiler de CMK’n\u0131n 135. maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen kuvvetli su\u00e7 \u015f\u00fcphesinin varl\u0131\u011f\u0131na dayanak al\u0131namayacakt\u0131r.<\/p>\n
CMK 135\/1. maddenin ileti\u015fimin dinlenilmesi karar\u0131 verilebilmesi i\u00e7in \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc subjektif \u015fart\u0131n ikinci unsuru ba\u015fka suretle delil elde etme imkan\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131d\u0131r. Doktrinde isabetle belirtti\u011fi \u00fczere ileti\u015fimin dinlenilmesi son \u00e7aredir. Hakim soru\u015fturma makam\u0131ndan delil elde etme hususundaki hangi \u00e7abalar\u0131n\u0131n sonu\u00e7suz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 talep etmek durumundad\u0131r. Su\u00e7 i\u015fledi\u011fi de\u011ferlendirilen ki\u015finin g\u00fc\u00e7l\u00fc konumu nedeniyle aleyhine tan\u0131kl\u0131k yap\u0131lmak istenmemesi, delilleri ortadan kald\u0131rma hususunda tecr\u00fcbeli ve becerikli olmas\u0131, i\u015flenen su\u00e7larda azmettiren konumunda bulunmas\u0131 nedeniyle aleyhinde fiziksel bir delil bulunmamas\u0131, i\u015fledi\u011fi su\u00e7un ve i\u015flenme bi\u00e7iminin do\u011fas\u0131n\u0131n ba\u015fka delil elde etme bi\u00e7imlerine b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kapal\u0131 olmas\u0131 gibi ya\u015famsal durumlar, ki\u015fi hakk\u0131nda yap\u0131lan \u00f6nceki yarg\u0131lamada delil yetersizli\u011fi nedeniyle verilmi\u015f bir beraat karar\u0131 gibi hukuksal durumlar bu kapsamdad\u0131r.<\/p>\n
\u00d6nemle belirtmelidir ki, ileti\u015fimin tespiti karar\u0131 soyut gerek\u00e7elerle verilmi\u015f olsa bile tekam\u00fcl etmi\u015f bir dosyadan kararlar\u0131n verildi\u011fi tarihte CMK’n\u0131n 135\/1. maddesindeki \u015fartlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131labiliyorsa yarg\u0131lama makam\u0131 ileti\u015fimin dinlenilmesi karar\u0131n\u0131n hukuka uygunlu\u011funu kendisi de saptayabilecektir. Yine \u00f6nemle belirtmek gerekir ki subjektif ko\u015fulun her iki unsurunun da mevcut bulunmas\u0131 karar\u0131n verilebilmesi i\u00e7in zorunludur.<\/p>\n
CMK, telekom\u00fcnikasyon yoluyla yap\u0131lan ileti\u015fimin denetlenebilmesine baz\u0131 hallerde s\u0131n\u0131rlamalar getirmi\u015ftir. Buna g\u00f6re, \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n tan\u0131kl\u0131ktan \u00e7ekinebilecek ki\u015filerle aras\u0131ndaki ileti\u015fimi kayda al\u0131namaz. Kayda alma ger\u00e7ekle\u015ftikten sonra bu durumun anla\u015f\u0131lmas\u0131 halindeyse al\u0131nan kay\u0131tlar derhal yok edilir (CMK m. 135\/2). \u0130kinci f\u0131kran\u0131n bu lafz\u0131ndan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131yla kayda al\u0131namayacak olan bu ileti\u015fim, CMK\u2019n\u0131n 135. maddesi h\u00fckm\u00fc anlam\u0131nda tespit edilebilecek, dinlenebilecek ve bu ileti\u015fime ili\u015fkin sinyal bilgileri de\u011ferlendirilebilecektir.<\/p>\n
CMK\u2019n\u0131n 136. maddesi h\u00fckm\u00fc gere\u011fi \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011fa y\u00fcklenen su\u00e7 dolay\u0131s\u0131yla m\u00fcdafiin b\u00fcrosu, konutu ve yerle\u015fim yerindeki telekom\u00fcnikasyon ara\u00e7lar\u0131 hakk\u0131nda, bu Kanun\u2019un 135. maddesi h\u00fckm\u00fc uygulanamaz. Meslekleri gere\u011fi CMK\u2019n\u0131n 46. maddesi h\u00fckm\u00fc \u00e7er\u00e7evesinde tan\u0131kl\u0131ktan \u00e7ekinme hakk\u0131 olan avukatlar hakk\u0131nda da ileti\u015fiminin denetlenmesi \u00e7er\u00e7evesinde bu ileti\u015fimin \u201ckayda al\u0131nmas\u0131\u201d tedbirinin zaten 135. maddenin ikinci f\u0131kras\u0131 h\u00fckm\u00fc gere\u011fi uygulanma imkan\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Sonu\u00e7 olarak m\u00fcdafiin, y\u00fcklenen su\u00e7a ili\u015fkin olarak \u015f\u00fcpheli veya san\u0131kla b\u00fcrosunda, konutunda ve yerle\u015fim yerinde telekom\u00fcnikasyon yoluyla kurdu\u011fu her t\u00fcrl\u00fc ileti\u015fimin 135. madde h\u00fckm\u00fc anlam\u0131nda her t\u00fcrl\u00fc denetimin d\u0131\u015f\u0131nda kalmaktad\u0131r.<\/p>\n
Ancak m\u00fcdafiin su\u00e7u bizzat i\u015fledi\u011fi veya bu su\u00e7a i\u015ftirak etti\u011fi \u015f\u00fcphesi alt\u0131nda bulunmas\u0131 halinde ise, bu tedbire ili\u015fkin olarak kendisi hakk\u0131nda da denetleme karar\u0131 al\u0131nm\u0131\u015f olmak kayd\u0131yla 135. maddenin ikinci f\u0131kras\u0131 h\u00fckm\u00fcndeki engelin ortadan kalkaca\u011f\u0131, yani zaten m\u00fcmk\u00fcn olan tespit, dinleme ve sinyal bilgilerini de\u011ferlendirme tedbirleri yan\u0131nda kayda alma tedbirinin de uygulanabilece\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131labilecekken 136. madde h\u00fckm\u00fcn\u00fcn salt lafzi bir \u015fekilde ele al\u0131nmas\u0131 durumunda, m\u00fcdafiin bu sefer kendisin de \u015f\u00fcphelisi oldu\u011fu bu su\u00e7, \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011fa y\u00fcklenen su\u00e7 olma vasf\u0131n\u0131 devam ettirdi\u011fi i\u00e7in, kendisiyle b\u00fcrosunda, konutunda ve yerle\u015fim yerinde telekom\u00fcnikasyon yoluyla kurdu\u011fu her t\u00fcrl\u00fc ileti\u015fimin yine 135. madde h\u00fckm\u00fc anlam\u0131nda her t\u00fcrl\u00fc denetimin d\u0131\u015f\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilecektir.<\/p>\n
Tesad\u00fcfen elde edilen delillerin d\u00fczenlendi\u011fi 5271 say\u0131l\u0131 CMK\u2019n\u0131n 138. maddesine g\u00f6re \u201cArama veya elkoyma koruma tedbirlerinin uygulanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda, yap\u0131lmakta olan soru\u015fturma veya kovu\u015fturmayla ilgisi olmayan ancak, di\u011fer bir su\u00e7un i\u015flendi\u011fi \u015f\u00fcphesini uyand\u0131rabilecek bir delil elde edilirse; bu delil muhafaza alt\u0131na al\u0131n\u0131r ve durum Cumhuriyet savc\u0131l\u0131\u011f\u0131na derhal bildirilir. Telekom\u00fcnikasyon yoluyla yap\u0131lan ileti\u015fimin denetlenmesi s\u0131ras\u0131nda, yap\u0131lmakta olan soru\u015fturma veya kovu\u015fturmayla ilgisi olmayan ve ancak, 135. maddenin alt\u0131nc\u0131 f\u0131kras\u0131nda say\u0131lan su\u00e7lardan birinin i\u015flendi\u011fi \u015f\u00fcphesini uyand\u0131rabilecek bir delil elde edilirse; bu delil muhafaza alt\u0131na al\u0131n\u0131r ve durum Cumhuriyet savc\u0131l\u0131\u011f\u0131na derhal bildirilir\u201d. Y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir soru\u015fturma veya kovu\u015fturma s\u0131ras\u0131nda, soru\u015fturma veya kovu\u015fturma konusu su\u00e7 d\u0131\u015f\u0131nda bir su\u00e7un i\u015flendi\u011fini g\u00f6steren deliller tesad\u00fcfen elde edilen delillerdir. CMK\u2019da arama, el koyma ve ileti\u015fimin denetlenmesi koruma tedbirleri i\u00e7in d\u00fczenlenmi\u015f olan bu tip deliller, di\u011fer (\u00f6rne\u011fin, teknik takip, gizli soru\u015fturmac\u0131 g\u00f6revlendirilmesi) koruma tedbirlerinin uygulanmas\u0131yla da elde edilmi\u015f olabilir. B\u00f6yle bir durumda Ceza Muhakemesi Hukukunda k\u0131yas yasa\u011f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan, CMK.n\u0131n 138. maddesi h\u00fckm\u00fc k\u0131yasen bu deliller hakk\u0131nda da uygulanabilecektir.<\/p>\n
Tesad\u00fcfen elde edilen deliller ve bunlar\u0131n de\u011ferlendirilmesi, temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere m\u00fcdahale alan\u0131n\u0131 geni\u015fletti\u011fi ve \u00f6zel hayata yeni ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bir m\u00fcdahale niteli\u011finde oldu\u011fu i\u00e7in baz\u0131 s\u0131n\u0131rlamalara tabidir. Telekom\u00fcnikasyon yoluyla yap\u0131lan ileti\u015fimin denetlenmesi s\u0131ras\u0131nda elde edilen tesad\u00fcfi delillerin, \u00e7o\u011fu Avrupa \u00fclkesinde oldu\u011fu gibi, katalog su\u00e7lardan birine ili\u015fkin olmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Tesad\u00fcfi delil elde edilince ileti\u015fimin dinlenmesine devam edilebilmesi i\u00e7in ortaya \u00e7\u0131kan yeni su\u00e7la ilgili dinleme \u015fartlar\u0131n\u0131n yeniden de\u011ferlendirilip yeni bir hakim karar\u0131 al\u0131nmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
Telekom\u00fcnikasyon yoluyla yap\u0131lan ileti\u015fimin dinlenmesi tedbiri uyguland\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada elde edilen tesad\u00fcfi delillerin hukuka uygun kabul edilip kullan\u0131labilmeleri i\u00e7in, bu delilin elde edildi\u011fine ili\u015fkin derhal savc\u0131l\u0131\u011fa bilgi verilmesi gerekir. Savc\u0131l\u0131\u011f\u0131n bilgilendirilmesi, tesad\u00fcfi delil elde edildikten sonra dinlemenin bitirilmesi beklenerek veya dinlemeye devam edilip ba\u015fka tesad\u00fcfi deliller de elde edildikten sonra ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015fse tesad\u00fcfi deliller hukuka ayk\u0131r\u0131 hale gelecek ve kullan\u0131lamayacakt\u0131r.
\nBu \u015fekildeki ileti\u015fim tespitiyle elde edilen delillerin h\u00fckme esas al\u0131n\u0131p al\u0131nmayaca\u011f\u0131 hususuna gelindi\u011finde;<\/p>\n
Kunter\/Yenisey\/Nuho\u011flu’na g\u00f6re; ”…kanuna ayk\u0131r\u0131 deliller teorisi \u00e7er\u00e7evesinde yabanc\u0131 sistemlerin ”hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131ktan” anlad\u0131klar\u0131, san\u0131\u011f\u0131n Anayasa ile teminat alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f olan haklar\u0131ndan birinin bir devlet organ\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f bir i\u015flemle ihlal edilmi\u015f olmas\u0131d\u0131r.”<\/p>\n
Hukuka ayk\u0131r\u0131 delil sorunu CMK’n\u0131n 135, 206 ve 217. maddeleri \u00e7er\u00e7evesinde Ceza Genel Kurulu’nca tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r; Ceza Genel Kurulu’nun 10.12.2013 tarih ve 2013\/399 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda; ”…ceza muhakemesinin amac\u0131, usul kurallar\u0131n\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ilkeler do\u011frultusunda maddi ger\u00e7e\u011fin her t\u00fcrl\u00fc \u015f\u00fcpheden uzak bir bi\u00e7imde kesin olarak belirlenmesidir. Maddi ger\u00e7e\u011fin belirlenmesinde kullan\u0131lan yegane ara\u00e7lar deliller olup, nitekim 5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n “Delilleri takdir yetkisi” ba\u015fl\u0131kl\u0131 217. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda yer alan; “Y\u00fcklenen su\u00e7, hukuka uygun bir \u015fekilde elde edilmi\u015f her t\u00fcrl\u00fc delille ispat edilebilir” \u015feklindeki d\u00fczenleme ile bu husus belirtilmi\u015ftir. Bu d\u00fczenleme ile ayr\u0131ca delillerin serbestli\u011fi ilkesine de vurgu yap\u0131lmaktad\u0131r. Buna g\u00f6re, ceza muhakemesinde hangi hususun hangi delillerle ispat olunaca\u011f\u0131 konusunda bir s\u0131n\u0131rlama bulunmay\u0131p, yarg\u0131lama yapan hakim hukuka uygun \u015fekilde elde edilmi\u015f her t\u00fcrl\u00fc delili kullanmak suretiyle, san\u0131\u011f\u0131n aleyhine oldu\u011fu kadar lehine olan delilleri de ara\u015ft\u0131r\u0131p de\u011ferlendirerek \u015f\u00fcpheden ar\u0131nm\u0131\u015f bir sonuca ula\u015fmal\u0131d\u0131r. Yarg\u0131lama konusu olay\u0131n a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturulmas\u0131 ve maddi ger\u00e7e\u011fin bulunabilmesi i\u00e7in ispat amac\u0131yla kullan\u0131lan her ara\u00e7 delil olarak kabul edilir.<\/p>\n
Maddi ger\u00e7e\u011fin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 a\u015famas\u0131nda ki\u015fisel ya da toplumsal de\u011ferlerin korunmas\u0131 zorunludur. Bu de\u011ferlerin korunmas\u0131 amac\u0131yla kanun koyucu delillerin serbestli\u011fi ilkesine “delil yasaklar\u0131” olarak adland\u0131r\u0131lan bir tak\u0131m s\u0131n\u0131rlamalar getirmi\u015ftir. Delil yasaklar\u0131, “delil elde etme” ve “delil de\u011ferlendirme” yasa\u011f\u0131 olarak iki gruba ayr\u0131lmaktad\u0131r. Delillerin elde edilme \u015fekline ili\u015fkin yasaklara “delil elde etme yasaklar\u0131”, hukuka uygun elde edilmi\u015f bile olsa o delilin yarg\u0131lamada ortaya konulup de\u011ferlendirilebilmesine ili\u015fkin yasaklara ise “delil de\u011ferlendirme yasaklar\u0131” denilmektedir.<\/p>\n
\u0130fade alma ve sorgunun 5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 148. maddesinde say\u0131lan \u015fekillerde yap\u0131lmas\u0131, tan\u0131kl\u0131ktan \u00e7ekinme hakk\u0131 olan ki\u015fiye bu hakk\u0131n\u0131n hat\u0131rlat\u0131lmamas\u0131 delil elde etme yasaklar\u0131na; duru\u015fmada tan\u0131kl\u0131ktan \u00e7ekinen tan\u0131\u011f\u0131n \u00f6nceki ifadesinin okunamamas\u0131, telekom\u00fcnikasyon yoluyla yap\u0131lan ileti\u015fimin denetlenmesi s\u0131ras\u0131nda elde edilen delillerin ayn\u0131 Kanun’un 135. maddesinin alt\u0131nc\u0131 f\u0131kras\u0131nda say\u0131lanlar d\u0131\u015f\u0131nda bir su\u00e7un soru\u015fturma ve kovu\u015fturulmas\u0131nda kullan\u0131lmamas\u0131 ise delil de\u011ferlendirilmesi yasaklar\u0131na \u00f6rnek olarak g\u00f6sterilebilir.<\/p>\n
5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 217. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda yer alan; “Y\u00fcklenen su\u00e7, hukuka uygun bir \u015fekilde elde edilmi\u015f her t\u00fcrl\u00fc delille ispat edilebilir” \u015feklindeki d\u00fczenleme ile ayr\u0131ca ceza muhakemesinde kullan\u0131lacak delillerin hukuka uygun \u015fekilde elde edilmesi gerekti\u011fi belirtilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re t\u00fcm deliller kanunda g\u00f6sterilen y\u00f6nteme uygun olarak elde edilmelidir.<\/p>\n
Ancak, delil elde etmeye ili\u015fkin her hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n o delilin yarg\u0131lamada kullan\u0131lmas\u0131na engel olu\u015fturup olu\u015fturmayaca\u011f\u0131 hususu \u00fczerinde de ayr\u0131ca durulmal\u0131d\u0131r. E\u011fer ihlal edilen kural bir hak ihlaline neden olmuyor ve yarg\u0131lama faaliyetlerinin b\u00fct\u00fcn\u00fc itibariyle adil yarg\u0131lanma ilkesi zedelenmiyorsa, o delilin yarg\u0131lamada de\u011ferlendirilemeyece\u011finden bahsedilemeyecektir.<\/p>\n
5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 217. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131na ili\u015fkin gerek\u00e7ede, “Maddenin son f\u0131kras\u0131, usul hukuku y\u00f6n\u00fcnden ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u00f6nem ta\u015f\u0131yan ve adil yarg\u0131lama ile ba\u011flant\u0131l\u0131 bir ilkeyi belirtmektedir. \u0130lke, delilin do\u011frulu\u011funu, hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 hakkaniyete uygunlu\u011funu sa\u011flamak amac\u0131n\u0131 g\u00fctmektedir. B\u00f6ylece ister soru\u015fturma ister kovu\u015fturma evrelerinde olsun, hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak, \u00f6rne\u011fin; i\u015fkence, narko analiz, hataya s\u00fcr\u00fckleyici eylemler, sorgulamalar, bask\u0131lar, ki\u015finin fizik ve moral b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne sald\u0131r\u0131lar yolu ile elde edilmi\u015f deliller h\u00fckme esas al\u0131namayacakt\u0131r” denilerek, delilin h\u00fckme esas al\u0131nmas\u0131na engel olu\u015fturan hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n “san\u0131\u011f\u0131n temel haklar\u0131n\u0131” ihlal eden ayk\u0131r\u0131l\u0131klar oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. \u201cHukuka ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemlerle elde edilen deliller\u201d kavram\u0131ndaki ‘hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k’, san\u0131\u011f\u0131n temel haklar\u0131n\u0131 ihlal eden bir hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k olarak anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Muhakemenin sonunda, yap\u0131lan i\u015flemler bir b\u00fct\u00fcn olarak de\u011ferlendirilmeli ve muhakeme neticesinde, hukuka uygun veya ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemlerle elde edilen deliller kullan\u0131larak verilen h\u00fck\u00fcm, Anayasan\u0131n 36’nc\u0131 maddesinde g\u00f6sterildi\u011fi bi\u00e7imde ‘adil’ ise, bir delil hukuka ayk\u0131r\u0131 bir y\u00f6ntemle elde edilmi\u015f olsa dahi kullan\u0131labilmelidir (Kunter\/Yenisey\/Nuho\u011flu, Muhakeme Hukuku Dal\u0131 Olarak Ceza Muhakemesi Hukuku, 16. Bask\u0131, 2007 y\u0131l\u0131, s. 1080),<\/p>\n
Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi de P.G. ve J.H\/Birle\u015fik Krall\u0131k ve Khan\/Birle\u015fik Krall\u0131k davalar\u0131nda, soyut \u015fekilde hukuka ayk\u0131r\u0131 delillerin d\u0131\u015flanmamas\u0131 gerekti\u011fine i\u015faret etmi\u015f, somut olay dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda hukuka ayk\u0131r\u0131 da olsa delilin kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n s\u00f6z konusu olabilece\u011fini, as\u0131l \u00f6nemle \u00fczerinde durulmas\u0131 gereken hususun yarg\u0131laman\u0131n bir b\u00fct\u00fcn olarak adil olup olmad\u0131\u011f\u0131 konusu oldu\u011funu belirtmi\u015ftir.<\/p>\n
Ceza Genel Kurulu ayn\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncelere 20.05.2014 tarih ve 2014\/268, 03.06.2014 tarih ve 2014\/302 say\u0131l\u0131 kararlar\u0131nda da yer vermi\u015ftir. Buna g\u00f6re soru\u015fturma bir b\u00fct\u00fcn olarak adilse hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak elde edilmi\u015f delil h\u00fckme esas al\u0131nabilecektir. Ancak Ceza Genel Kurulu kararlar\u0131 i\u00e7eri\u011finde at\u0131f yap\u0131lan doktrin g\u00f6r\u00fc\u015flerinde \u00f6nemli bir nokta \u00fczerinde durulmas\u0131 gerekmektedir. Doktrine g\u00f6re san\u0131\u011f\u0131n temel haklar\u0131n\u0131 ihlal etmeyen ve \u015fekli hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n s\u00f6z konusu oldu\u011fu deliller h\u00fckme esas al\u0131nabilecektir. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda yarg\u0131laman\u0131n bir b\u00fct\u00fcn olarak adil bir \u015fekilde yap\u0131lmas\u0131 zorunlulu\u011fundan bahsedilmektedir.<\/p>\n
Esas\u0131nda CMK’n\u0131n ”Y\u00fcklenen su\u00e7, hukuka uygun bir \u015fekilde elde edilmi\u015f her t\u00fcrl\u00fc delille ispat edilebilir” \u015feklindeki d\u00fczenlemeyi i\u00e7eren 217\/2. maddesi ve gerek\u00e7esi hukuka ayk\u0131r\u0131 deliller i\u00e7in doktrin ve Ceza Genel Kurulu’nun yapt\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemli hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k\/\u00f6nemsiz hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k \u015feklinde bir ayr\u0131ma yer vermemi\u015ftir. Buna ra\u011fmen doktrinde yap\u0131lan ayr\u0131m tamamen hatal\u0131 kabul edilemez, elde edilmesinde basit \u015fekli hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n s\u00f6z konusu oldu\u011fu delillerin, h\u00fckme esas al\u0131nmamas\u0131 adil yarg\u0131lama ilkesini zedeleyebilecektir. Ayr\u0131m\u0131n hangi kritere g\u00f6re yap\u0131laca\u011f\u0131 hususunda de\u011fi\u015fik g\u00f6r\u00fc\u015fler bulunmakta olup CMK’n\u0131n 217. maddesinin gerek\u00e7esinde say\u0131lan durumlar\u0131n yan\u0131nda CMK’n\u0131n 148. maddesinde belirtilen yollarla elde edilen delillerin mutlak olarak hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ve h\u00fckme esas al\u0131namayaca\u011f\u0131 kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n
Ceza Genel Kurulu 03.07.2007 tarih ve 2007\/167, 22.01.2008 tarih ve 2008\/3 karar say\u0131l\u0131 kararlar\u0131nda, hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak elde edilmi\u015f bulunan ileti\u015fim tespit tutanaklar\u0131n\u0131n h\u00fckme esas al\u0131namayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtmek suretiyle ileti\u015fimin dinlenilmesi hususunda \u00f6nemsiz\/\u015fekli hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n ge\u00e7erli bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmi\u015ftir. Ger\u00e7ekten de haberle\u015fme h\u00fcrriyeti anayasal bir hakt\u0131r ve ihlali \u00f6nemsiz kabul edilemez. CMK’n\u0131n 135. maddesinde ileti\u015fimin dinlenilmesinin katalog su\u00e7lar i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcn k\u0131l\u0131nmas\u0131, katalog harici su\u00e7lar i\u00e7in tespit edilmi\u015f delilleri CMK’n\u0131n 138. maddesinin dahi d\u0131\u015f\u0131nda tutmas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131 bir kararla elde edilmi\u015f ileti\u015fim tespit tutanaklar\u0131n\u0131n h\u00fckme esas al\u0131nmayaca\u011f\u0131n\u0131n kanun taraf\u0131ndan da a\u00e7\u0131k\u00e7a \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6stermektedir. Buna g\u00f6re yarg\u0131laman\u0131n bir b\u00fct\u00fcn olarak adil yap\u0131lm\u0131\u015f say\u0131lmas\u0131 dahi hukuka ayk\u0131r\u0131 dinleme tutanaklar\u0131n\u0131n delil olarak kullan\u0131labilece\u011fi anlam\u0131na gelemez.
\nYukar\u0131da yaz\u0131lan d\u00fczenlemeler ve a\u00e7\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda;<\/p>\n
1-) Bir k\u0131s\u0131m san\u0131klar hakk\u0131nda ileti\u015fim tespiti ve uzatma kararlar\u0131 verilmi\u015f olup, bu kararlara dayanak olan talep yaz\u0131lar\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen soru\u015fturma makam\u0131n\u0131n kuvvetli su\u00e7 \u015f\u00fcphesi sebeplerinin dayana\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturan bilgilere ne suretle eri\u015fti\u011fi belirlenememekte, soru\u015fturma makam\u0131n\u0131n talep yaz\u0131lar\u0131nda kuvvetli su\u00e7 \u015f\u00fcphesi sebeplerinin dayana\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturabilecek herhangi bir belge ve Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 7\/1 maddesine g\u00f6re haz\u0131rlanmas\u0131 gereken gerek\u00e7eli raporun bulunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu kapsamda,<\/p>\n
a-…… A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi’nin 2007\/83 Teknik Takip nolu karar\u0131 ile \u015f\u00fcpheliler ….,…..,…..,….., ve …… hakk\u0131nda verilen ileti\u015fimin tespiti karar\u0131n\u0131n gerek\u00e7esinin, \u201c\u015f\u00fcphelilerin su\u00e7la ilgisi olup olmad\u0131klar\u0131n\u0131n tespiti i\u00e7in\u201d \u015feklinde oldu\u011fu ve bu kapsamda CMK’n\u0131n 135. maddesinde belirtilen kuvvetli su\u00e7 \u015f\u00fcphesini ortaya koyan olgulara yer verilip a\u00e7\u0131klanmad\u0131\u011f\u0131;<\/p>\n
b-\u015e\u00fcpheli ya da san\u0131k s\u0131fat\u0131yla tespit edildi\u011fi anla\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 gibi CMK’da yer alan tan\u0131kl\u0131\u011fa ili\u015fkin kurallara da uygun \u015fekilde al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ve yasak sorgu usullerine g\u00f6re tespit edilip edilemedi\u011fi anla\u015f\u0131lamayan …..\u2019in m\u00fclakat beyanlar\u0131 do\u011frultusunda …. Su\u00e7larla M\u00fccadele \u015eube M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc’n\u00fcn 23.10.2007 tarihli raporu \u00fczerine ….. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi’nin …. Teknik Takip nolu karar\u0131 ile \u015f\u00fcpheliler….., …., ….,…..,…..,….., ile birlikte 21 san\u0131k hakk\u0131nda (….\u2019in m\u00fclakat beyanlar\u0131n\u0131n do\u011frulu\u011funa ili\u015fkin bir inceleme ve ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmadan) soyut kuvvetli su\u00e7 \u015f\u00fcphesinin varl\u0131\u011f\u0131na dayan\u0131larak ileti\u015fimin tespiti karar\u0131 verilmesi yasaya uygun bulunmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
2- \u0130leti\u015fimin dinlenilmesine ili\u015fkin kararlar verilmeden \u00f6nce ba\u015fka suretle delil elde etmeye ili\u015fkin soyut ifadeler d\u0131\u015f\u0131nda dosya kapsam\u0131nda yeterli \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131;<\/p>\n
….A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi’nin 2007\/745 ve 2007\/764 Teknik Takip nolu kararlar\u0131 ve dosyam\u0131zda bulunan benzer nitelikteki kararlarda her bir san\u0131k ve somut olay i\u00e7in ortaya \u00e7\u0131kan bulgulara g\u00f6re bir de\u011ferlendirilme yap\u0131lmas\u0131 gerekirken genelleme suretiyle t\u00fcm kararlarda \u201c….. yap\u0131lanmas\u0131n\u0131n de\u015fifre edilmesi su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla kurulmu\u015f \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir yap\u0131 i\u00e7erisinde faaliyet g\u00f6steren \u015fah\u0131slar\u0131n su\u00e7 faaliyetlerinin \u00f6nlenmesi, su\u00e7lular\u0131n su\u00e7 delilleri ile birlikte yakalanabilmesi ve grup i\u00e7erisindeki yap\u0131n\u0131n ortaya konulabilmesinin fiziki takip ve tasarrut \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131ndan ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc delil elde etme imkan\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131\u201d gerek\u00e7esine dayan\u0131larak ileti\u015fim tespiti karar\u0131 verilmesi ve yetersiz gerek\u00e7eye dayal\u0131 bu kararlar uyar\u0131nca yap\u0131lan arama i\u015flemlerinin h\u00fckme esas al\u0131nmas\u0131;<\/p>\n
3- San\u0131klar ….,…..,…..,….., gibi san\u0131klarda oldu\u011fu \u00fczere, CMK\u2019n\u0131n 135\/3. Maddesine ayk\u0131r\u0131 olarak tan\u0131kl\u0131ktan \u00e7ekinebilecek ki\u015filerle aras\u0131ndaki ileti\u015fimlerin kayda al\u0131nmas\u0131 ve bu kay\u0131tlar derhal imha edilmeyerek dosyada muhafaza edilmesi;<\/p>\n
4- San\u0131klar, ….,…..,…..,….., ve bir k\u0131s\u0131m san\u0131klarda oldu\u011fu gibi haklar\u0131nda ileti\u015fimin tespiti karar\u0131 verilen \u015f\u00fcphelilerle g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri tespit edilen ve o a\u015famada haklar\u0131nda soru\u015fturma ve kovu\u015fturma bulunmayan bu san\u0131klar hakk\u0131nda CMK’n\u0131n 138\/1 maddesi uyar\u0131nca Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na derhal bildirimde bulunularak ileti\u015fim tespiti karar\u0131 al\u0131nmas\u0131 gerekirken usul\u00fcne uygun karar al\u0131nmadan yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelere ili\u015fkin tutanaklar\u0131n imha edilmeyip dosyada kan\u0131t olarak bulundurulmas\u0131;<\/p>\n
5-Dosya aras\u0131nda ileti\u015fim tespiti, dinlenilmesi ve kayda al\u0131nmas\u0131na ili\u015fkin kararlar\u0131 da bulunmayan san\u0131k ….. ve …. aras\u0131nda ge\u00e7en 2003 y\u0131l\u0131na ait ileti\u015fim tespit tutanaklar\u0131 ile san\u0131k ….. ile …aras\u0131ndaki 12.03.2004 tarihli, … ile \u0130smet aras\u0131ndaki 12.03.2004 tarihli ve san\u0131klar …ile … aras\u0131ndaki 29.02.2004 tarihli ileti\u015fim tespit tutanaklar\u0131n\u0131n CMK’n\u0131n 138. maddesine ayk\u0131r\u0131 bir \u015fekilde san\u0131klar aleyhine delil olarak kullan\u0131lmas\u0131;<\/p>\n
6- San\u0131klar ….,…..,…..,…..,hakk\u0131nda ileti\u015fimin tespiti, dinlenilmesi ve kayda al\u0131nmas\u0131na ili\u015fkin kararlar\u0131n\u0131n, Yarg\u0131tay denetimine olanak verecek \u015fekilde dosya aras\u0131na konulmamas\u0131;<\/p>\n
7-CMK’n\u0131n 170. maddesi gere\u011fince toplanan delillere g\u00f6re, y\u00fcklenen su\u00e7u olu\u015fturan olaylar ile mevcut delillerin ili\u015fkilendirilerek d\u00fczenlenecek iddianame ile kamu davas\u0131 a\u00e7ma g\u00f6revi Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na verilmi\u015ftir. Ancak, haklar\u0131nda ilgisiz ileti\u015fim tespit tutanaklar\u0131na iddianamede yer vermelerinden dolay\u0131 tazminat davas\u0131 a\u00e7\u0131lan Cumhuriyet savc\u0131lar\u0131n\u0131n cevap dilek\u00e7elerinde iddianameye konulacak ileti\u015fim tespit tutanaklar\u0131n\u0131n belirleme i\u015flemlerinin kendileri taraf\u0131ndan yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ileri s\u00fcr\u00fclmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda CMK’n\u0131n 170\/1. maddesine ayk\u0131r\u0131 davran\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131;<\/p>\n
8- San\u0131k…….\u2019in emniyet m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnde g\u00f6zalt\u0131nda oldu\u011fu 26.02.2008 g\u00fcn\u00fc san\u0131kla birlikte olan avukat\u0131 …..\u2019un, cep telefonundan san\u0131\u011f\u0131n i\u015fyerini arad\u0131\u011f\u0131, i\u015fyerine ait telefon i\u00e7in verilmi\u015f ileti\u015fim tespit karar\u0131 kapsam\u0131nda kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan 1824 ve 1825 say\u0131l\u0131 ileti\u015fim tespit tutanaklar\u0131n\u0131n incelenmesinde; Avukat …..\u2019un iki g\u00f6r\u00fc\u015fmeyi de tan\u0131k ….. ile yapt\u0131\u011f\u0131 ancak bu esnada yan yana olmalar\u0131ndan dolay\u0131 avukat ile san\u0131k ….. aras\u0131ndaki konu\u015fmalar\u0131n da kayda al\u0131nd\u0131\u011f\u0131; bu kay\u0131tlar\u0131n san\u0131k ….bak\u0131m\u0131ndan TCK\u2019n\u0131n 314\/2. ve 38\/1. maddesi delaletiyle 270\/1. maddeleri uyar\u0131nca kurulan mahkumiyet h\u00fck\u00fcmlerine ve san\u0131k …. bak\u0131m\u0131ndan TCK\u2019n\u0131n 270\/1 maddesi uyar\u0131nca kurulan mahkumiyet h\u00fckm\u00fcne delil kabul edildi\u011fi anla\u015f\u0131lmakla, CMK\u2019n\u0131n 135\/3. maddesine ayk\u0131r\u0131 olarak san\u0131\u011f\u0131n, tan\u0131kl\u0131ktan \u00e7ekinebilecek ki\u015filerle aras\u0131ndaki ileti\u015fimlerin kayda al\u0131nmas\u0131; bu kay\u0131tlar\u0131n derhal imha edilmeyerek dosyada muhafaza edilmesi ve CMK\u2019n\u0131n 135. maddesinde say\u0131lmayan su\u00e7 \u00fcstlenme su\u00e7u bak\u0131m\u0131ndan delil kabul edilmesi;<\/p>\n
9- San\u0131k …. hakk\u0131nda…. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi\u2019nin 31.10.2007 g\u00fcn ve 2007\/1276 teknik takip say\u0131l\u0131 karar\u0131yla ileti\u015fimin tespitine ve kayda al\u0131nmas\u0131na karar verilmi\u015f ise de dosyada bu tarih \u00f6ncesinde de ileti\u015fim tespit tutanaklar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu ve bunlar\u0131n mahkemece delil kabul edildi\u011fi, bu tutanaklarda karar numaras\u0131 olarak \u201c2007\/156\u201d \u015feklinde belirtilmi\u015f ise de Yarg\u0131tay denetimine imkan sa\u011flayacak \u015fekilde bu karar\u0131n dosya i\u00e7ine al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011finin g\u00f6zetilmemesi,
\nCMK’n\u0131n 206\/2-a, 230\/1-b ve 217. maddelerine ayk\u0131r\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
B-ARAMA\/EL KOYMA\/DOK\u00dcMANLARIN \u0130NCELENMES\u0130
\n1- ARAMA VE EL KOYMA<\/p>\n
a- Adli ve \u00d6nleme Aramas\u0131
\nArama, amac\u0131na g\u00f6re “adli arama” ve “\u00f6nleme aramas\u0131” olmak \u00fczere ikiye ayr\u0131lmaktad\u0131r. Arama \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131 ya da bir delili elde etmek amac\u0131yla yap\u0131labilece\u011fi gibi, bir su\u00e7un i\u015flenmesini veya bir tehlikeyi \u00f6nlemek amac\u0131yla da yap\u0131labilir. Birinci t\u00fcr aramaya “adli arama” ikinci t\u00fcr aramaya ise “\u00f6nleme aramas\u0131” denilmektedir.
\nAyr\u0131nt\u0131lar\u0131 Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu\u2019nun 25.11.2014 g\u00fcn ve 2013\/9-610 esas, 2014\/512 karar, 2013\/9-841 esas, 2014\/513 karar say\u0131l\u0131 kararlar\u0131 ile 28.04.2015 g\u00fcn ve 2013\/9-464 esas, 2015\/132 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda g\u00f6sterildi\u011fi \u00fczere; adli arama, elkoyma ile birlikte 5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 116-134 ve Adl\u00ee ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi’nin 5-17. maddelerinde d\u00fczenlenmi\u015f olup Y\u00f6netmeli\u011fin 5. maddesinde adli arama; “bir su\u00e7 i\u015flemek veya buna i\u015ftirak veyahut yatakl\u0131k etmek makul \u015f\u00fcphesi alt\u0131nda bulunan kimsenin, saklanan\u0131n, \u015f\u00fcphelinin, san\u0131\u011f\u0131n veya h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn yakalanmas\u0131 ve su\u00e7un iz, eser, emare veya delillerinin elde edilmesi i\u00e7in bir kimsenin \u00f6zel hayat\u0131n\u0131n ve aile hayat\u0131n\u0131n gizlili\u011finin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131larak konutunda, i\u015fyerinde, kendisine ait di\u011fer yerlerde, \u00fczerinde, \u00f6zel k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131nda, e\u015fyas\u0131nda, arac\u0131nda 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu ile di\u011fer kanunlara g\u00f6re yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rma i\u015flemidir” \u015feklinde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Adli araman\u0131n amac\u0131 \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n yakalanmas\u0131 veya su\u00e7 delillerinin ele ge\u00e7irilmesidir.<\/p>\n
Arama yaz\u0131l\u0131 bir karara veya emre dayanmak zorundad\u0131r. Sonradan yaz\u0131ya \u00e7evrilmi\u015f olsa bile s\u00f6zl\u00fc emir ile arama yap\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmay\u0131p yaz\u0131l\u0131l\u0131k \u015fart\u0131 Anayasa’n\u0131n 20, 21 ve Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 116. maddelerinin amir h\u00fckm\u00fc gere\u011fidir. Arama kural olarak hakim karar\u0131 ile gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2llerde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n, Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na ula\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 hallerde ise kolluk amirinin yaz\u0131l\u0131 emri ile de yap\u0131labilecektir. Ancak, konutta, i\u015fyerinde ve kamuya a\u00e7\u0131k olmayan kapal\u0131 alanlarda sadece h\u00e2kim karar\u0131 veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 emri ile arama yap\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
Anayasal koruma alt\u0131nda bulunan ve ki\u015filerin temel haklar\u0131ndan olan konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011fi haklar\u0131n\u0131n bir yans\u0131mas\u0131 olarak, CMK\u2019n\u0131n 118. maddesinde araman\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 zaman dilimini belirleyen bir d\u00fczenlemeye yer verilmi\u015ftir. Maddenin birinci f\u0131kras\u0131na g\u00f6re, konutta, i\u015fyerinde veya di\u011fer kapal\u0131 yerlerde kural olarak gece vaktinde arama yap\u0131lamaz. TCK\u2019n\u0131n 6\/1-e bendinde gece vakti; \u2018g\u00fcne\u015fin batmas\u0131ndan bir saat sonra ba\u015flayan ve do\u011fmas\u0131ndan bir saat evvele kadar devam eden zaman s\u00fcresi\u2019 olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak, su\u00e7\u00fcst\u00fc veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2ller ile yakalanm\u0131\u015f veya g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f olup da firar eden ki\u015fi veya tutuklu veya h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn tekrar yakalanmas\u0131 amac\u0131yla yap\u0131lan aramalarda, birinci f\u0131kra h\u00fckm\u00fc uygulanmayaca\u011f\u0131, maddenin ikinci f\u0131kras\u0131nda belirtilmi\u015ftir. Bu halde, araman\u0131n gece yap\u0131lmas\u0131n\u0131 hakl\u0131 g\u00f6steren sebepler, somut olgularla desteklenerek arama karar\u0131na yaz\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Hakim veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131, ancak yetkili oldu\u011fu yarg\u0131 \u00e7evresinde bulunan bir mahal i\u00e7in arama karar\u0131 verebilir. Bu durum, CMK\u2019n\u0131n 161\/1. maddesinde \u201c…Cumhuriyet savc\u0131s\u0131, adl\u00ee g\u00f6revi gere\u011fince nezdinde g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131 mahkemenin yarg\u0131 \u00e7evresi d\u0131\u015f\u0131nda bir i\u015flem yapmak ihtiyac\u0131 ortaya \u00e7\u0131k\u0131nca, bu hususta o yer Cumhuriyet savc\u0131s\u0131ndan s\u00f6z konusu i\u015flemi yapmas\u0131n\u0131 ister\u201d, ayn\u0131 Kanun’un 162. maddesinde ise \u201cCumhuriyet savc\u0131s\u0131, ancak h\u00e2kim taraf\u0131ndan yap\u0131labilecek olan bir soru\u015fturma i\u015flemine gerek g\u00f6r\u00fcrse, istemlerini bu i\u015flemin yap\u0131laca\u011f\u0131 yerin sulh ceza h\u00e2kimine bildirir\u201d \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Dairemizce de benimsenen Yarg\u0131tay 10. Ceza Dairesi\u2019nin 10.07.2014 g\u00fcn ve 2014\/4166 esas, 2014\/5354 karar say\u0131l\u0131 karar\u0131nda da \u201c…belli bir yerde yap\u0131lmas\u0131 zorunlu olan soru\u015fturma i\u015flemlerinde, i\u015flemin yap\u0131laca\u011f\u0131 yerdeki Sulh Ceza Mahkemesinden karar al\u0131nmas\u0131 gerekmekte ise de; soru\u015fturma i\u015fleminin herhangi bir yerde yap\u0131lmas\u0131 zorunlulu\u011funun bulunmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda soru\u015fturman\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer Sulh Ceza Mahkemesi\u2019nin yetkili oldu\u011fu…\u201d denilmi\u015ftir. 02.07.2012 tarih ve 6352 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 105. maddesi ile m\u00fclga olan CMK\u2019n\u0131n 250, 251 ve 252. maddelerinde de bu hususa dair \u00f6zel bir d\u00fczenleme yoktur. CMK\u2019n\u0131n 250. maddesi ile yetkili hakimin, bu madde kapsam\u0131nda yetkili oldu\u011fu yarg\u0131 \u00e7evresinde arama karar\u0131 verebilecek olmas\u0131nda teredd\u00fct yokken, yarg\u0131 \u00e7evresi d\u0131\u015f\u0131ndaki mahallerde kural olarak arama karar\u0131 veremeyece\u011fini kabul etmek gerekir. CMK\u2019n\u0131n 20. maddesindeki \u201cyetkili olmayan hakim veya mahkemece yap\u0131lan i\u015flemler, sadece yetkisizlik nedeniyle h\u00fck\u00fcms\u00fcz say\u0131lmaz\u201d h\u00fckm\u00fc yan\u0131nda, 21. maddede de \u201cbir hakim veya mahkeme, yetkili olmasa bile, gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde yarg\u0131 \u00e7evresi i\u00e7erisinde gerekli i\u015flemeleri yapar\u201d \u015feklindeki a\u00e7\u0131k d\u00fczenlemeler g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, gecikmesinde sak\u0131nca bulunan haller belgelendirilmesi veya makul gerek\u00e7elerle kabul edilmesi halinde yukar\u0131daki genel d\u00fczenlemeye istisna te\u015fkil edebilecektir. Nitekim, Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi’nin \u201cbir delilin h\u00fckme esas al\u0131n\u0131p al\u0131nmayaca\u011f\u0131 hususunda, yarg\u0131laman\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fcn adil yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenerek sonucuna g\u00f6re karar verilmesine\u201d dair i\u00e7tihad\u0131 da dikkate al\u0131narak araman\u0131n hukuka uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n
Arama karar\u0131nda veya emrinde, araman\u0131n nedenini olu\u015fturan fiil, aran\u0131lacak ki\u015fi, karar veya emrin ge\u00e7erli olaca\u011f\u0131 zaman s\u00fcresi a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterilmelidir. Araman\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 konut veya di\u011fer yerin adresinin a\u00e7\u0131k olarak g\u00f6sterilmesi gerekse bile bina numaras\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f g\u00f6sterilmesi gibi basit hatalar, hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil etmez.
\nArama kolluk taraf\u0131ndan icra edilmekle birlikte hakim veya Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 her zaman aramaya kat\u0131l\u0131p nezaret edebilir. Hakim veya Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla yap\u0131lan aramalarda herhangi bir i\u015flem tan\u0131\u011f\u0131n\u0131n bulundurulmas\u0131na gerek yoktur. Kolluk taraf\u0131ndan, hakim veya Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 haz\u0131r olmaks\u0131z\u0131n konut, i\u015fyeri veya di\u011fer kapal\u0131 yerlerde yap\u0131lan aramalarda ise o yer ihtiyar heyetinden veya kom\u015fulardan iki ki\u015finin haz\u0131r bulundurulmas\u0131 yasal bir zorunluluk olup, bu zorunluluk, Yarg\u0131tay CGK’n\u0131n 28\/04\/2015 g\u00fcn ve 2013\/9-464 esas, 2015\/132 karar say\u0131l\u0131 ilam\u0131nda “o yer ihtiyar heyetinden veya kom\u015fulardan iki ki\u015fi haz\u0131r bulundurulmaks\u0131z\u0131n yap\u0131lan araman\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ve arama sonucu elde edilen delilin de hukuka ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemle elde edilmi\u015f delil niteli\u011finde bulundu\u011fu, bu nedenle h\u00fckme esas al\u0131namayaca\u011f\u0131” \u015feklinde ortaya konmu\u015ftur.<\/p>\n
Aranacak yerlerin sahibi veya e\u015fyan\u0131n zilyedi aramada haz\u0131r bulunabilir, kendisi bulunmazsa temsilcisi veya ay\u0131rt etme g\u00fcc\u00fcne sahip h\u0131s\u0131mlar\u0131ndan biri veya kendisiyle birlikte oturmakta olan bir ki\u015fi veya kom\u015fusu haz\u0131r bulundurulur. CMK’n\u0131n 120\/3. maddesi uyar\u0131nca ki\u015finin avukat\u0131n\u0131n aramada haz\u0131r bulunmas\u0131na ve bu kapsamda haz\u0131r bulunabilmesi i\u00e7in ilgili taraf\u0131ndan \u00e7a\u011fr\u0131lmas\u0131na engel olunamaz.Bununla birlikte araman\u0131n sonu\u00e7suz kalmas\u0131na neden olabilecekse avukat\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131lmas\u0131 veya beklenilmesi \u015fart de\u011fildir. Ancak, kolluk kuvvetlerine ve yarg\u0131 merciilerine “engel olmama” bi\u00e7iminde negatif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck \u00f6ng\u00f6ren bu h\u00fckm\u00fcn avukat\u0131n hi\u00e7bir \u015fekilde \u00e7a\u011fr\u0131lmayaca\u011f\u0131 ve beklenilmeyece\u011fi \u015feklinde yorumlanmamas\u0131, aksine uygulamalar\u0131n arama i\u015flemini ve bunun sonucunda elde edilen delilleri hukuka ayk\u0131r\u0131 hale getirebilece\u011finin unutulmamas\u0131 gerekir. Bu nedenle talep edilmesi durumunda bu istek aramay\u0131 tehlikeye sokacak veya sonu\u00e7suz b\u0131rakacak nitelikte olmad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcddet\u00e7e arama mahallinde gerekli tedbirler al\u0131narak makul bir s\u00fcre ki\u015finin avukat\u0131n\u0131n beklenilmesi ceza muhakemesinin ama\u00e7 ve ilkelerine daha uygun olacakt\u0131r. Nitekim \u00f6\u011fretide de “muhakemenin her a\u015famas\u0131nda avukat yard\u0131m\u0131ndan yararlanmak m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funa g\u00f6re, aramada da san\u0131k kadar onun avukat\u0131n\u0131n da haz\u0131r bulunma hakk\u0131n\u0131n oldu\u011fu kabul edilmelidir. Ancak bir avukat \u00e7a\u011fr\u0131lmas\u0131 ve beklenilmesi aramay\u0131 sonu\u00e7suz b\u0131rakaca\u011f\u0131 hallerde, di\u011fer bir ifadeyle gecikmede tehlikelinin bulunmas\u0131 halinde art\u0131k bu haktan yararlan\u0131lmamas\u0131 gerekir” (Veli \u00d6zer \u00d6zbek, Ceza Muhakemesinde Koruma Tedbiri Olarak Arama, Se\u00e7kin Yay\u0131nlar\u0131, Ankara, 1999, 1. Bas\u0131, s.132-133). Bunun yan\u0131nda “Hakk\u0131nda arama tedbiri uygulanan ki\u015finin avukat\u0131n\u0131n aramada haz\u0131r bulunmas\u0131na engel olunamaz. Ancak, avukat \u00e7a\u011fr\u0131lmas\u0131 ve beklenmesi aramay\u0131 sonu\u00e7suz b\u0131rakmayacak olmal\u0131d\u0131r” (Nur Centel, Hamide Zafer, Ceza Muhakemesi Hukuku, Beta Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul, Eyl\u00fcl 2014, 11. Bas\u0131, s.393) \u015feklinde g\u00f6r\u00fc\u015fler de ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
Konut, i\u015fyeri, bina gibi birden fazla odas\u0131 veya ba\u011f\u0131ms\u0131z b\u00f6l\u00fcm\u00fc olan mahallerde; \u015f\u00fcpheli, malik, yetkili veya zilyed gibi ilgili ki\u015filerin arama s\u0131ras\u0131nda haz\u0131r bulunmas\u0131; mezkur ki\u015filerin arama yap\u0131lan yerin sadece bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde bulundurulmas\u0131 veya bekletilmesi demek de\u011fildir. Araman\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 her b\u00f6l\u00fcmde, ilgilinin ve\/veya m\u00fcdafiinin haz\u0131r bulunma, araman\u0131n kendi g\u00f6zetiminde yap\u0131lmas\u0131n\u0131 isteme hakk\u0131 vard\u0131r. \u015e\u00fcpheliye ve di\u011fer ki\u015filere b\u00f6yle bir hak, aleyhlerine su\u00e7 delili olabilecek e\u015fyan\u0131n elde edilmesine tan\u0131k olabilmeleri ve olu\u015fabilecek ku\u015fkular\u0131 ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in verilmi\u015ftir. Bu husus savunma hakk\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olup ayn\u0131 anda birden fazla yerde arama yapan kolluk, bu hakk\u0131n k\u0131s\u0131tlanmas\u0131 sonucunu do\u011furacak \u015fekilde hareket etmemelidir. Yine arama faaliyetinin tamam\u0131, i\u015flem tan\u0131\u011f\u0131 olarak mahalde bulunan \u015fah\u0131slar\u0131n da huzurunda yap\u0131lmal\u0131; bu \u015fah\u0131slar elde edilen her delile, bulundu\u011fu yere, bulunma y\u00f6ntemine ve muhafaza alt\u0131na al\u0131n\u0131\u015f\u0131na tan\u0131kl\u0131k etmelidir. Aksine yap\u0131lan uygulama -itiraz vaki oldu\u011funda- arama tutana\u011f\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015f ve imza alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f olsa dahi elde edilen delilin s\u0131hhati bak\u0131m\u0131ndan ku\u015fku do\u011furacak ve o delili CMK\u2019n\u0131n 206. maddesi uyar\u0131nca hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak elde edilmi\u015f delil vasf\u0131na sokabilecektir.<\/p>\n
2559 say\u0131l\u0131 Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu\u2019nun 9. ve Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi\u2019nin 18 \u2013 26. maddelerinde d\u00fczenlenen \u00f6nleme aramas\u0131 -ki adli aramadan farkl\u0131 olarak- su\u00e7un i\u015flenmesinden \u00f6nceki alanla ilgili idari tedbirlerdendir. Adli araman\u0131n amac\u0131 \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n yakalanmas\u0131 ya da su\u00e7 delillerinin ele ge\u00e7irilmesi iken; \u00f6nleme aramas\u0131, genel emniyet ve asayi\u015fin korunmas\u0131 ve tehlikelerin \u00f6nlenmesi amac\u0131yla ba\u015fvurulan bir yoldur. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenmesi d\u00fc\u015f\u00fcncesi olsa bile, su\u00e7 \u015f\u00fcphesi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 andan itibaren yap\u0131lacak durdurma ve arama adli bir nitelik ta\u015f\u0131yacakt\u0131r. Su\u00e7 \u015f\u00fcphesinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131ndan sonra CMK kurallar\u0131 uygulanmas\u0131 gerekti\u011finden, arama i\u015fleminin \u00f6nceden al\u0131nm\u0131\u015f bulunan \u00f6nleme aramas\u0131 karar\u0131na g\u00f6re de\u011fil CMK kurallar\u0131na g\u00f6re icra edilmesi gerekmektedir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, \u00f6nleme aramas\u0131 sonucunda bir su\u00e7 unsuruna veya deliline rastlan\u0131rsa koruma alt\u0131na al\u0131nacak ve durum Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na derh\u00e2l bildirilerek elkoyma i\u015flemini ger\u00e7ekle\u015ftirmek \u00fczere Cumhuriyet savc\u0131s\u0131ndan yeni bir yaz\u0131l\u0131 emir istenecektir. Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na ula\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2llerde kolluk \u00e2mirinin yaz\u0131l\u0131 emriyle de elkoyma yap\u0131labilecektir. H\u00e2kim karar\u0131 olmaks\u0131z\u0131n yap\u0131lan elkoyma i\u015flemi, yirmid\u00f6rt saat i\u00e7inde g\u00f6revli h\u00e2kimin onay\u0131na sunulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Arama i\u015flemi tutana\u011fa ba\u011flan\u0131r. Tutanakta araman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131, el konulan su\u00e7 e\u015fyas\u0131na ili\u015fkin teredd\u00fct has\u0131l olmayacak \u015fekilde ay\u0131rt edici ve belirleyici bilgiler ve arama i\u015flemini yapanlar\u0131n ad\u0131, soyad\u0131, sicili ve unvan\u0131 hususlar\u0131 yer almal\u0131d\u0131r. CMK\u2019n\u0131n 122. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131nda \u201cBelge ve k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131n zilyedi veya temsilcisi kendi m\u00fchr\u00fcn\u00fc de koyabilir veya imzas\u0131n\u0131 atabilir. \u0130leride m\u00fchr\u00fcn kald\u0131r\u0131lmas\u0131na ve k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131n incelenmesine karar verildi\u011finde bu i\u015flemin yap\u0131lmas\u0131nda haz\u0131r bulunmak \u00fczere, zilyedi veya temsilcisi ya da m\u00fcdafii veya vekili \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131r; \u00e7a\u011fr\u0131ya uyulmad\u0131\u011f\u0131nda gerekli i\u015flem yap\u0131l\u0131r.\u201d \u015feklinde d\u00fczenleme mevcuttur.<\/p>\n
b- Askeri Mahallerde Arama<\/p>\n
Askeri mahallerde yap\u0131lacak yap\u0131lacak aramalarda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131 zorunlu olup ayr\u0131ca arama, genel kolluk taraf\u0131ndan de\u011fil askeri makamlar taraf\u0131ndan yerine getirilecektir. \u2018……\u2019den ne anlayaca\u011f\u0131m\u0131z ve nerelerin askeri mahal oldu\u011fu, CMK\u2019n\u0131n madde gerek\u00e7elerinde belirtilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re 211 say\u0131l\u0131 ….. \u0130\u00e7 Hizmet Kanunu\u2019nun 12. maddesinde tan\u0131mlanan k\u0131t\u2019a, taktik birlik, idari birlik, karargah ve askeri kurumlar; ayn\u0131 Kanun’un 51. maddesinde a\u00e7\u0131klanan k\u0131\u015fla ve benzeri yerler, 100. maddede belirtilen orduevleri, askeri gazinolar ve k\u0131\u015fla binalar\u0131 askeri bina olup askeri mahal niteli\u011finde olduklar\u0131 a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
c- Bilgisayarlarda, Bilgisayar Programlar\u0131nda ve K\u00fct\u00fcklerinde Arama, Kopyalama ve Elkoyma<\/p>\n
Bilgisayarlarda, bilgisayar programlar\u0131nda ve k\u00fct\u00fcklerinde arama, kopyalama ve el koyma 5271 say\u0131l\u0131 CMK\u2019n\u0131n 134. maddesinde d\u00fczenlenmi\u015f olup, CMK\u2019n\u0131n 116 ve 123. maddeleri aras\u0131nda yer alan arama koruma tedbirinin \u00f6zel bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturmaktad\u0131r. CD, DVD, flash bellek, disket, harici ve dahili harddisk, bilgisayar \u00f6zelli\u011fi i\u00e7eren noktalar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ak\u0131ll\u0131 telefon ve benzerlerinden elde edilen ve tamam\u0131 \u201cdijital delil\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan, suistimale m\u00fcsait olan verilerin; s\u0131hhatini ve g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak amac\u0131yla ve bireyin \u00f6zel hayat\u0131na, ki\u015fisel verilerine y\u00f6nelik olumsuz tesirleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutularak \u201cson \u00e7are\u201d olarak ba\u015fvurulabilecek \u201c\u00f6zel ko\u015fullara ba\u011fl\u0131\u201d bir koruma tedbiri olmas\u0131 nedeniyle, genel adli aramadan ayr\u0131ks\u0131 ve istisnai olarak, ayr\u0131nt\u0131l\u0131 d\u00fczenlenmi\u015f olup, bu hallerde arama karar\u0131n\u0131n yaln\u0131zca hakim taraf\u0131ndan verilebilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Soru\u015fturma tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan CMK’n\u0131n 134. maddesine g\u00f6re;<\/p>\n
\u201c(1) Bir su\u00e7 dolay\u0131s\u0131yla yap\u0131lan soru\u015fturmada, ba\u015fka surette delil elde etme imkan\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131 halinde, Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n istemi \u00fczerine \u015f\u00fcphelinin kulland\u0131\u011f\u0131 bilgisayar ve bilgisayar programlar\u0131 ile bilgisayar k\u00fct\u00fcklerinde arama yap\u0131lmas\u0131na, bilgisayar kay\u0131tlar\u0131ndan kopya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na, bu kay\u0131tlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclerek metin haline getirilmesine hakim taraf\u0131ndan karar verilir.<\/p>\n
(2) Bilgisayar, bilgisayar programlar\u0131 ve bilgisayar k\u00fct\u00fcklerine \u015fifrenin \u00e7\u00f6z\u00fclememesinden dolay\u0131 girilememesi veya gizlenmi\u015f bilgilere ula\u015f\u0131lamamas\u0131 halinde \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn yap\u0131labilmesi ve gerekli kopyalar\u0131n al\u0131nabilmesi i\u00e7in, bu ara\u00e7 ve gere\u00e7lere elkonulabilir. \u015eifrenin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn yap\u0131lmas\u0131 ve gerekli kopyalar\u0131n al\u0131nmas\u0131 halinde, elkonulan cihazlar gecikme olmaks\u0131z\u0131n iade edilir.<\/p>\n
(3) Bilgisayar veya bilgisayar k\u00fct\u00fcklerine elkoyma i\u015flemi s\u0131ras\u0131nda, sistemdeki b\u00fct\u00fcn verilerin yedeklemesi yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n
(4) \u0130stemesi halinde, bu yedekten bir kopya \u00e7\u0131kar\u0131larak \u015f\u00fcpheliye veya vekiline verilir ve bu husus tutana\u011fa ge\u00e7irilerek imza alt\u0131na al\u0131n\u0131r.<\/p>\n
(5) Bilgisayar veya bilgisayar k\u00fct\u00fcklerine elkoymaks\u0131z\u0131n da, sistemdeki verilerin tamam\u0131n\u0131n veya bir k\u0131sm\u0131n\u0131n kopyas\u0131 al\u0131nabilir. Kopyas\u0131 al\u0131nan veriler k\u00e2\u011f\u0131da yazd\u0131r\u0131larak, bu husus tutana\u011fa kaydedilir ve ilgililer taraf\u0131ndan imza alt\u0131na al\u0131n\u0131r.\u201d<\/p>\n
H\u00fckm\u00fcn uygulanmas\u0131na ili\u015fkin ayr\u0131nt\u0131lara Y\u00f6netmelikte yer verilmi\u015ftir. Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi’nin 17. maddesi (Bilgisayarlarda, bilgisayar programlar\u0131nda ve k\u00fct\u00fcklerinde arama, kopyalama ve el koyma), CMK’n\u0131n 134’\u00fcnc\u00fc maddesi temelinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
Geli\u015fen teknolojiyle beraber hayat\u0131n her alan\u0131nda kullan\u0131lan bili\u015fim teknolojisi muhakeme konusu olaylar\u0131n ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131nda etkin rol oynayan deliller aras\u0131nda \u00f6n s\u0131ralarda yer almaktad\u0131r. 5070 say\u0131l\u0131 Elektronik \u0130mza Kanunu’nda \u201celektronik, optik veya benzeri yollarla \u00fcretilen, ta\u015f\u0131nan veya saklanan kay\u0131tlar\u201d olarak tan\u0131mlanan ve bili\u015fim teknolojilerinin temel i\u015flev arac\u0131 olan elektronik veriler, bilgisayar sistemleri taraf\u0131ndan otomatik olarak (de\u011fi\u015fken IP adresleri, log kay\u0131tlar\u0131, g\u00fcvenlik kameras\u0131 kay\u0131tlar vb.) olu\u015fturulabilece\u011fi gibi kullan\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan bilgisayar medyalar\u0131 (diz\u00fcst\u00fc bilgisayar, PC, hard disk, USB Bellek, CD\/DVD, bilgisayar i\u015fletim sistemi vas\u0131tas\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fan ve veri y\u00fcklenebilen ak\u0131ll\u0131 telefon, mp3 \u00e7alar video kameralar, vb.) \u00fczerinde de olu\u015fturulabilmektedir. Soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda olay\u0131n ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla el konulan veya talep edilen elektronik verilerden do\u011frudan su\u00e7la ilgili olanlar ise elektronik delil olarak kabul edilmektedir. Elektronik delil, bir elektronik ara\u00e7 \u00fczerinde saklanan veya bu ara\u00e7lar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla iletilen, soru\u015fturma a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011feri olan bilgi ve verilerdir. (KESER BERBER, Leyla; Adli Bili\u015fim, Yetkin Yay\u0131nlar\u0131, Ankara 2004, sy 46)<\/p>\n
Maddenin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda belirtilen \u2018yedekleme\u2019 tabirinden, \u2018imaj alma\u2019 i\u015flemini anlamak gerekir. Zira imaj alma, dijital medyan\u0131n alelade kopyalanmas\u0131 de\u011fil aktif, silinmi\u015f veya art\u0131k alanlar\u0131nda bulunan verilerin, orijinal medyadaki haliyle bire bir ayn\u0131, adeta aynadaki g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc gibi yedeklenmesidir. \u201cDelillerin al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 a\u015famadaki s\u0131hhatinin korunmas\u0131 amac\u0131yla, i\u015flemi yapan kolluk taraf\u0131ndan, bilgisayar\u0131n hard diski al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 anda \u00f6ncelikle hash de\u011feri al\u0131narak tutanak tutulmal\u0131 ve b\u00fct\u00fcn bu imaj alma, yedekleme vb. i\u015flemler \u015f\u00fcpheli veya vekilinin yan\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilmelidir.\u201d (\u00d6ZEN, Muharrem \u2013 \u00d6ZOCAK, G\u00fcrkan; Adli Bili\u015fim, Elektronik Deliller ve Bilgisayarlarda Arama ve El Koyma Tedbirinin Hukuki Rejimi; Ankara Barosu Dergisi, say\u0131:2015\/1 Y\u0131l:73)<\/p>\n
CMK\u2019n\u0131n 134. maddesi uyar\u0131nca arama karar\u0131, Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n istemi \u00fczerine hakim taraf\u0131ndan verilir. Di\u011fer koruma tedbirlerinin aksine, su\u00e7 \u00fcst\u00fc veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde dahi Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131 bu karar\u0131 veremez. Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan, gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hal gerek\u00e7esiyle verilen arama karar\u0131na istinaden yap\u0131lan aramada elde edilen dijital delillerle ilgili sonras\u0131nda hakim taraf\u0131ndan el koyman\u0131n onanmas\u0131 ve CMK 134. madde uyar\u0131nca incelenmesi karar\u0131 verilse dahi, bu kararlar, savc\u0131 emri ile yap\u0131lan aramada elde edilen delilleri hukuka uygun hale getirmez. \u201cZira, ceza muhakemesinde, ancak hukuka uygun yollarla elde edilmi\u015f deliller soru\u015fturma ve yarg\u0131lamaya konu edilebilir, aksi halde, kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen usullerden birine dahi uyulmamas\u0131 durumunda, elde edilen delil \u201ckanuna ayk\u0131r\u0131 delil\u201d olacak ve herhangi bir hukuki anlam i\u00e7ermeyecektir.\u201d (\u00d6ZEN \u2013 \u00d6ZOCAK, Ankara Barosu Dergisi, 2015\/1 Y\u0131l:73)<\/p>\n
CMK\u2019n\u0131n 134. maddesi, dijital medyalar\u0131n \u00f6nce mahallinde incelenmesini, bilgisayar programlar\u0131na veya k\u00fct\u00fcklerine \u015fifrenin \u00e7\u00f6z\u00fclememesinden dolay\u0131 girilememesi veya gizlenmi\u015f bilgilere ula\u015f\u0131lamamas\u0131 halinde ise bilgisayarlara el konulmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmektedir. Bu h\u00fck\u00fcm uygulamada baz\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lara yol a\u00e7maktad\u0131r. Zira, bilgisayarda yerinde inceleme yap\u0131lmas\u0131 \u00e7o\u011fu kez m\u00fcmk\u00fcn ve s\u0131hhatli olmay\u0131p, teknik yetersizliklerden dolay\u0131 imaj da al\u0131namamaktad\u0131r. Dijital delillerin hukuka uygun y\u00f6ntemlerle elde edildi\u011finin kabul edilebilmesi bak\u0131m\u0131ndan bu nokta \u00f6nemlidir.<\/p>\n
Ceza muhakemesinde deliller kanuna uygun olmal\u0131 ve kanuna uygun y\u00f6ntemlerle elde edilmelidir. Adil yarg\u0131lanman\u0131n sa\u011flanabilmesi, soru\u015fturma ve kovu\u015fturma a\u015famalar\u0131nda toplanan bulgular\u0131n delil de\u011feri ta\u015f\u0131yabilmesi i\u00e7in, \u015f\u00fcpheli veya san\u0131ktan elde edilen dijital verilerin, yasa ile s\u0131n\u0131rlar\u0131 belirlenmi\u015f teknik gerekliliklere uygun olarak toplanmas\u0131 ve sonucunda yarg\u0131lama makamlar\u0131na eksiksiz, bozulmam\u0131\u015f halde sunulmas\u0131 gerekmektedir. Yasa koyucunun, CMK\u2019n\u0131n 134. maddesini ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak d\u00fczenlemesinin amac\u0131 da budur. Dijital delillere harici m\u00fcdahalenin teknik olarak m\u00fcmk\u00fcn olmas\u0131, \u00e7o\u011fu zaman kim taraf\u0131ndan hangi tarihte m\u00fcdahale yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n da belirlenememesi kar\u015f\u0131s\u0131nda, g\u00fcvenli bir \u015fekilde el konulup incelenebilmesi i\u00e7in mahallinde imaj al\u0131nd\u0131ktan sonra orijinal medyan\u0131n \u015f\u00fcpheliye b\u0131rak\u0131lmas\u0131 gerekmekte ise de bu \u015fart soru\u015fturma yapan kolluk personelinin teknik yetersizli\u011fi, ekipman yoklu\u011fu, ortam\u0131n incelemeye elveri\u015fli olmamas\u0131 gibi nedenlerle yerine getirilememektedir.<\/p>\n
Bu itibarla arama ve elkoyman\u0131n \u00f6zel bir hali olarak CMK’n\u0131n 134. maddesinde d\u00fczenlenen ve \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011fine daha fazla m\u00fcdahale i\u00e7ermesi nedeniyle yasa koyucu taraf\u0131ndan genel arama ve elkoymadan daha s\u0131k\u0131 ko\u015fullara tabi tutulan bilgisayarlarda, bilgisayar programlar\u0131nda ve k\u00fct\u00fcklerinde arama ve elkoyman\u0131n bu \u00f6zelli\u011fi g\u00f6zard\u0131 edilmek suretiyle, aramay\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren ki\u015filerce elkoyma i\u015flemine ge\u00e7ildi\u011fi s\u0131rada sistemdeki verilerin yedeklemesi (imaj-adli kopya) yap\u0131lmadan ve yedekten bir kopya al\u0131n\u0131p \u015f\u00fcpheli veya vekiline verilmeden, ya da yukar\u0131da yaz\u0131l\u0131 nedenlerden dolay\u0131 mahalde yedekleme ve yedekten kopya verme olana\u011f\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n objektif olarak kabul\u00fcnde zorunluluk bulunan hallerde, aramay\u0131 yapan kolluk birimince dijital delillere m\u00fcdahaleyi \u00f6nleyecek \u015fekilde, seri numaralar\u0131 tutana\u011fa yaz\u0131lmak suretiyle usul\u00fcne uygun olarak zapt edilip m\u00fch\u00fcrlenmeden, \u015f\u00fcpheli veya m\u00fcdafiinin istemesi halinde nezaret etme ve denetleme imkan\u0131 sa\u011flanarak inceleme mahalline kadar e\u015flik etmesi sa\u011flanmadan ve bu yerde \u015f\u00fcpheli veya m\u00fcdafiinin haz\u0131r bulunmas\u0131na imkan verildikten sonra m\u00fcmk\u00fcn olan en k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde m\u00fch\u00fcr a\u00e7\u0131l\u0131p, dijital medyan\u0131n derhal imaj\u0131n\u0131n al\u0131narak ilgilisine de imajlardan bir kopya ve orijinal medya teslim edilmeden, yine san\u0131k veya m\u00fcdafiinin m\u00fch\u00fcr a\u00e7ma i\u015flemi s\u0131ras\u0131nda haz\u0131r bulunmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 hallerde, m\u00fch\u00fcr a\u00e7ma i\u015fleminin arama ve el koyma karar\u0131n\u0131 veren hakimin huzurunda a\u00e7\u0131larak imaj alma i\u015fleminin bu s\u0131rada yap\u0131lmas\u0131 yoluna gidilmeden inceleme yap\u0131lmas\u0131 halinde arama ve elkoyma i\u015fleminin yasaya ve hukuka uygunlu\u011fundan bahsetmek m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 gibi bu yolla elde edilen delillerin de hukuka uygunlu\u011fu tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r hale gelecek ve yarg\u0131lama makam\u0131nca h\u00fckme esas al\u0131nmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olamayacakt\u0131r.<\/p>\n
d- Avukat B\u00fcrolar\u0131nda Arama ve Elkoyma<\/p>\n
Ceza Muhakemesi Kanunu ve 1136 say\u0131l\u0131 Avukatl\u0131k Kanunu, avukat\u0131n b\u00fcrosunda ve ikametinde elkoyma ile ilgili i\u015flemleri genel h\u00fck\u00fcmlerden ayr\u0131ks\u0131 ve istisnai olarak d\u00fczenlemi\u015ftir. Zira avukat\u0131n s\u0131r saklama y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131, savunma hakk\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir uzant\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Avukatl\u0131k Kanunu\u2019nun 36. maddesinde, \u201cAvukatlar\u0131n, kendilerine tevdi edilen veya gerek avukatl\u0131k g\u00f6revi, gerekse …….i ve barolar organlar\u0131ndaki g\u00f6revleri dolay\u0131s\u0131yla \u00f6\u011frendikleri hususlar\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa vurmalar\u0131 yasakt\u0131r\u201d denilmi\u015f, ikinci f\u0131krada ise avukatlar\u0131n \u00f6\u011frendikleri hakk\u0131nda ancak m\u00fcvekkillerinin izin vermesi durumunda tan\u0131kl\u0131k edebilece\u011fi, ancak bu halde de tan\u0131kl\u0131ktan \u00e7ekinme hakk\u0131na sahip olduklar\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
Avukatlar hakk\u0131ndaki arama ve elkoyma koruma tedbirleri de \u00f6zel olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bunun sonucunda avukat\u0131n mesle\u011fi gere\u011fi elinde bulunan, savunmaya dair olan ve m\u00fcvekkili ile ilgili belgelerin genel kurallara g\u00f6re yap\u0131lacak aramada ve el koymada a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmi\u015f, avukat\u0131n s\u0131r saklama y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne uygun kurallar getirilmi\u015ftir.<\/p>\n
CMK\u2019n\u0131n 130. maddesinde,<\/p>\n
\u201c(1) Avukat b\u00fcrolar\u0131 ancak mahkeme karar\u0131 ile ve kararda belirtilen olayla ilgili olarak Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n denetiminde aranabilir. Baro ba\u015fkan\u0131 veya onu temsil eden bir avukat aramada haz\u0131r bulundurulur.<\/p>\n
(2) Arama sonucu elkonulmas\u0131na karar verilen \u015feyler bak\u0131m\u0131ndan b\u00fcrosunda arama yap\u0131lan avukat, baro ba\u015fkan\u0131 veya onu temsil eden avukat, bunlar\u0131n avukat ile m\u00fcvekkili aras\u0131ndaki meslek\u00ee ili\u015fkiye ait oldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcrerek kar\u015f\u0131 koydu\u011funda, bu \u015fey ayr\u0131 bir zarf veya paket i\u00e7erisine konularak haz\u0131r bulunanlarca m\u00fch\u00fcrlenir ve bu konuda gerekli karar\u0131 vermesi, soru\u015fturma evresinde sulh ceza h\u00e2kiminden, kovu\u015fturma evresinde h\u00e2kim veya mahkemeden istenir. Yetkili h\u00e2kim elkonulan \u015feyin avukatla m\u00fcvekkili aras\u0131ndaki meslek\u00ee ili\u015fkiye ait oldu\u011funu saptad\u0131\u011f\u0131nda, elkonulan \u015fey derh\u00e2l avukata iade edilir ve yap\u0131lan i\u015flemi belirten tutanaklar ortadan kald\u0131r\u0131l\u0131r. Bu f\u0131krada \u00f6ng\u00f6r\u00fclen kararlar, yirmid\u00f6rt saat i\u00e7inde verilir.<\/p>\n
(3) Postada elkoyma durumunda b\u00fcrosunda arama yap\u0131lan avukat veya baro ba\u015fkan\u0131 veya onu temsil eden avukat\u0131n kar\u015f\u0131 koymas\u0131 \u00fczerine ikinci f\u0131krada belirtilen usuller uygulan\u0131r.\u201d denilmektedir.<\/p>\n
Avukatl\u0131k Kanunu\u2019nun 58. maddesinde,<\/p>\n
\u201c(1) Avukatlar\u0131n avukatl\u0131k veya…… ya da barolar\u0131n organlar\u0131ndaki g\u00f6revlerinden do\u011fan veya g\u00f6rev s\u0131ras\u0131nda i\u015fledikleri su\u00e7lardan dolay\u0131 haklar\u0131nda soru\u015fturma, Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n verece\u011fi izin \u00fczerine, su\u00e7un i\u015flendi\u011fi yer Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131r. Avukat yaz\u0131haneleri ve konutlar\u0131 ancak mahkeme karar\u0131 ile ve kararda belirtilen olayla ilgili olarak Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 denetiminde ve baro temsilcisinin kat\u0131l\u0131m\u0131 ile aranabilir. A\u011f\u0131r ceza mahkemesinin g\u00f6rev alan\u0131na giren bir su\u00e7tan dolay\u0131 su\u00e7\u00fcst\u00fc hali d\u0131\u015f\u0131nda avukat\u0131n \u00fczeri aranamaz.<\/p>\n
(2) Hukuk Usul\u00fc Muhakemeleri Kanunu ile Ceza Muhakemesi Kanun’unun duru\u015fman\u0131n inzibat\u0131na ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmleri sakl\u0131d\u0131r. \u015eu kadar ki, bu h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re avukatlar tutuklanamayaca\u011f\u0131 gibi, haklar\u0131nda disiplin hapsi veya para cezas\u0131 da verilemez.\u201d<\/p>\n
Avukat b\u00fcrolar\u0131nda arama, mutlaka bir mahkeme karar\u0131na istinaden, Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n denetiminde ve baro temsilcisi arama tan\u0131\u011f\u0131 s\u0131fat\u0131yla haz\u0131r bulundu\u011fu halde yap\u0131labilecektir. Bu esnada, genel arama b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde araman\u0131n ne \u015fekilde yap\u0131laca\u011f\u0131na dair belirtilen kurallara riayet edilmelidir.<\/p>\n
CMK\u2019n\u0131n 130\/2. maddesine g\u00f6re, avukat b\u00fcrosunda yap\u0131lan arama sonucu elde edilen delillerin, avukat-m\u00fcvekkil aras\u0131ndaki mesleki ili\u015fkiye dair oldu\u011fu hususundaki itiraz, b\u00fcrosu aranan avukat veya aramada haz\u0131r bulunan baro temsilcisince yap\u0131labilir. Bu durumda, itiraza konu delil, okunmaks\u0131z\u0131n ve incelenmeksizin ayr\u0131 bir delil torbas\u0131 i\u00e7erisine konularak m\u00fch\u00fcrlenir ve itiraz\u0131 karara ba\u011flamas\u0131 i\u00e7in hakime teslim edilir. Hakim, elkonulan \u015feyin avukatla m\u00fcvekkili aras\u0131ndaki mesleki ili\u015fkiye dair oldu\u011funa karar verirse, mezkur delil avukata iade edilir. Aksine karar verildi\u011finde ise bu delil art\u0131k soru\u015fturma kapsam\u0131nda, soru\u015fturma makamlar\u0131nca incelenip de\u011ferlendirilir. Bu kararlar yirmi d\u00f6rt saat i\u00e7inde verilir.<\/p>\n
Avukat konutlar\u0131 ile ilgili d\u00fczenleme, Avukatl\u0131k Kanunu\u2019nun 58. maddesinde olup, aramaya dair istisnai kurallar yaln\u0131zca avukatlar\u0131n g\u00f6revlerinden do\u011fan veya g\u00f6rev s\u0131ras\u0131nda i\u015fledikleri iddia edilen su\u00e7larla s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Yani soru\u015fturma konusu su\u00e7, \u015f\u00fcphelinin avukatl\u0131k mesle\u011fi ile ilgili de\u011filse, arama CMK\u2019daki genel arama usullerine g\u00f6re yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n
2- ARAMADA ELDE ED\u0130LEN BELGE VE EVRAKIN \u0130NCELENMES\u0130<\/p>\n
CMK’n\u0131n 122. maddesi aramada ele ge\u00e7irilen belge ve ka\u011f\u0131tlar incelemeye yetkili mercileri ve inceleme \u015feklini d\u00fczenlemektedir. Yukar\u0131da an\u0131lan Kanun’un 122 maddesine g\u00f6re,<\/p>\n
“(1) Hakk\u0131nda arama i\u015flemi uygulanan kimsenin belge veya ka\u011f\u0131tlar\u0131 inceleme yetkisi, Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 ve hakime aittir.<\/p>\n
(2) Belge ve ka\u011f\u0131tlar\u0131n zilyedi veya temsilcisi kendi m\u00fchr\u00fcn\u00fc de koyabilir veya imzas\u0131n\u0131 atabilir. \u0130leride m\u00fchr\u00fcn kald\u0131r\u0131lmas\u0131na ve ka\u011f\u0131tlar\u0131n incelenmesine karar verildi\u011finde bu i\u015flemin yap\u0131lmas\u0131nda haz\u0131r bulunmak \u00fczere, zilyedi veya temsilcisi ya da m\u00fcdafii veya vekili \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131r; \u00e7a\u011fr\u0131ya uyulmad\u0131\u011f\u0131nda gerekli i\u015flem yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n
(3) \u0130nceleme sonucu soru\u015fturma veya kovu\u015fturma konusu su\u00e7a ili\u015fkin olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan belge veya k\u00e2\u011f\u0131tlar ilgilisine geri verilir.\u201d<\/p>\n
Kolluk g\u00f6revlileri arama i\u015flemi s\u0131ras\u0131nda belirtilen nitelikte ka\u011f\u0131tlara rastlad\u0131klar\u0131nda bunlar\u0131 ilgilinin r\u0131zas\u0131 olsa bile okumayarak bir zarfa koyacak ve m\u00fch\u00fcrleyecektir. Kolluk g\u00f6revlileri, soru\u015fturma ve kovu\u015fturma konusu su\u00e7la ilgilisi olmayan ve belgelerin incelenmesi s\u0131ras\u0131nda \u00f6\u011frenilen ki\u015filere ait \u00f6zel bilgilerin, ki\u015fisel veri olarak korunmas\u0131 gerekti\u011fini, maddenin amac\u0131n\u0131n ilgilinin su\u00e7la ili\u015fkisi bulunmayan ve onun \u00f6zel hayat\u0131 ve ili\u015fkilerine dair yaz\u0131lar\u0131n ne surette olursa olsun ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan okunmamas\u0131n\u0131 sa\u011flamak ve b\u00f6ylece \u00f6zel hayat\u0131n dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na almak oldu\u011funun g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutmal\u0131d\u0131r. Nitekim, Adli ve \u00d6nleme Arama Y\u00f6netmeli\u011fi’nin 16\/2. maddesinde kolluk g\u00f6revlilerinin aramada ele ge\u00e7en belge ve ka\u011f\u0131tlar\u0131 inceleme yetkisi bulunmad\u0131\u011f\u0131 vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re; “kolluk arama s\u0131ras\u0131nda ele ge\u00e7en belge ve ka\u011f\u0131tlara su\u00e7la ilgili olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit amac\u0131yla incelemeksizin bakabilir, su\u00e7la ilgili olabilece\u011finden \u015f\u00fcphelendi\u011fi anda Kanun’un \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u015fekilde incelenecek belge ve ka\u011f\u0131tlar\u0131 ambalajlayarak m\u00fch\u00fcrler.”<\/p>\n
Maddede a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtildi\u011fi \u00fczere belge ve ka\u011f\u0131tlara zilyedi veya temsilcisi el konulan bu belge ve ka\u011f\u0131tlar\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesini \u00f6nlemek amac\u0131yla kendi \u00f6zel m\u00fchr\u00fcn\u00fc koyabilir veya imzas\u0131n\u0131 atabilir. M\u00fchr\u00fc kald\u0131rarak incelemeye karar verildi\u011finde haz\u0131r bulunmak \u00fczere zilyedi veya temsilcisi ya da m\u00fcdafii veya vekili \u00e7a\u011f\u0131r\u0131l\u0131r. \u00c7a\u011fr\u0131ya uyulmasa da m\u00fch\u00fcrler a\u00e7\u0131larak incelemeye ge\u00e7ilebilir.<\/p>\n
Hakimin ve savc\u0131n\u0131n yapaca\u011f\u0131 inceleme ka\u011f\u0131d\u0131n delil olma veya m\u00fcsadere edilebilir \u00f6zelli\u011fine sahip olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in i\u00e7eri\u011finin incelenmesidir. Hakim bunun i\u00e7in gerekli g\u00f6r\u00fcrse bilirki\u015fiye ba\u015fvurabilir. Aramay\u0131 yapan memurun ka\u011f\u0131tlar\u0131 yan\u0131na almas\u0131 el koyma de\u011fil ge\u00e7ici olarak emniyet alt\u0131na almakt\u0131r.(Veli \u00d6zer \u00d6zbek, Mehmet Nihat Kanbur, Koray Do\u011fan, P\u0131nar Bacaks\u0131z, \u0130lker Tepe, Ceza Muhakemesi Hukuku Ankara, 2012 sf.369)<\/p>\n
Arama s\u0131ras\u0131nda, devlet s\u0131rr\u0131 niteli\u011finde olan belgelere de rastlanabilir. 5271 say\u0131l\u0131 CMK\u2019n\u0131n 125. maddesine g\u00f6re;<\/p>\n
\u201c(1) Bir su\u00e7 olgusuna ili\u015fkin bilgileri i\u00e7eren belgeler, Devlet s\u0131rr\u0131 olarak mahkemeye kar\u015f\u0131 gizli tutulamaz.<\/p>\n
(2) Devlet s\u0131rr\u0131 niteli\u011findeki bilgileri i\u00e7eren belgeler, ancak mahkeme h\u00e2kimi veya heyeti taraf\u0131ndan incelenebilir. Bu belgelerde yer alan ve sadece y\u00fcklenen su\u00e7u a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturabilecek nitelikte olan bilgiler, h\u00e2kim veya mahkeme ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan tutana\u011fa kaydettirilir.<\/p>\n
(3) Bu Madde h\u00fckm\u00fc, hapis cezas\u0131n\u0131n alt s\u0131n\u0131r\u0131 be\u015f y\u0131l veya daha fazla olan su\u00e7larla ilgili olarak uygulan\u0131r.\u201d<\/p>\n
An\u0131lan maddenin gerek\u00e7esi incelendi\u011finde, mahkemelerin, resmi devlet kurumlar\u0131ndan, niteliklerini \u00f6ng\u00f6rerek isteyece\u011fi devlet s\u0131rr\u0131 niteli\u011findeki belgelerin kastedildi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. \u015eu halde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda CMK\u2019n\u0131n 122. maddesi gere\u011fince, arama esnas\u0131nda san\u0131klardan ele ge\u00e7ecek belgeleri inceleyebilecek, bu belgelerin devlet s\u0131rr\u0131 niteli\u011finde oldu\u011fu \u015f\u00fcphesine ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 halde ise yaln\u0131zca 125. madde uyar\u0131nca i\u015flem yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in belgeleri muhafaza alt\u0131na alabilecektir. Fakat yaln\u0131zca mahkemeye ait olan yetkiyi kullanma anlam\u0131na gelecek \u015fekilde, bu belgelerin niteli\u011fine ili\u015fkin ara\u015ft\u0131rma yapamayacakt\u0131r. Kolluk personelinin ise yukar\u0131da belirtildi\u011fi \u00fczere normal belgelerde dahi inceleme yetkisinin \u00e7ok k\u0131s\u0131tl\u0131 oldu\u011fu dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, devlet s\u0131rr\u0131 niteli\u011fi ta\u015f\u0131yan belgeleri incelemesinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 kabul edilmelidir. Kolluk g\u00f6revlisi arama esnas\u0131nda, belgenin soru\u015fturma konusu su\u00e7la ilgili olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespiti ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olan \u00f6n incelemesinde, bir belgenin devlet s\u0131rr\u0131 niteli\u011finde oldu\u011fundan ku\u015fkulan\u0131r ise derhal Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na bilgi verip, evrak\u0131 m\u00fch\u00fcrl\u00fc zarf i\u00e7inde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na teslim etmeli, Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 ise yukar\u0131da a\u00e7\u0131klanan silsile do\u011frultusunda usuli i\u015flemleri tamamlamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
3- ARAMANIN HUKUKA AYKIRILI\u011eI VE BU AYKIRILI\u011eIN SONU\u00c7LARI:<\/p>\n
Araman\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 olmas\u0131, arama karar veya emrinin ya da araman\u0131n icras\u0131n\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 olmas\u0131 anlam\u0131na gelmektedir. Hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k, bir hukuk kural\u0131n\u0131n uygulanmamas\u0131 veya yanl\u0131\u015f uygulanmas\u0131d\u0131r. Kanuna ayk\u0131r\u0131l\u0131ktan daha geni\u015f bir i\u00e7eri\u011fe sahip olan hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k kavram\u0131n\u0131n \u00e7er\u00e7evesi ve kapsam\u0131 belirlenirken gerek pozitif hukuk kurallar\u0131na gerekse temel hak ve h\u00fcrriyetlere ili\u015fkin evrensel hukuk ilkelerine ayk\u0131r\u0131l\u0131k bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetilmelidir. Nitekim, Anayasa Mahkemesi\u2019nin 22.06.2001 g\u00fcn ve 2-2 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, \u201cHukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k en ba\u015fta milli hukuk sistemimiz i\u00e7inde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki t\u00fcm hukuk kurallar\u0131na ayk\u0131r\u0131l\u0131k anlam\u0131na gelir. Bu \u00e7er\u00e7eve i\u00e7inde, anayasaya, usul\u00fcne uygun olarak kabul edilmi\u015f uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmelere, kanunlara, kanun h\u00fckm\u00fcnde kararnamelere, t\u00fcz\u00fcklere, y\u00f6netmeliklere, i\u00e7tihad\u0131 birle\u015ftirme kararlar\u0131na ve team\u00fcl hukukuna ayk\u0131r\u0131 uygulamalar\u0131n t\u00fcm\u00fc hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k kavram\u0131 i\u00e7inde yer al\u0131r. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda, hukuk sistemimiz, hukukun genel ilkeleri ad\u0131 verilen ve uygar d\u00fcnyan\u0131n t\u00fcm medeni \u00fclkelerinde uygulanan kurallar\u0131 da hukuk kural\u0131 olarak kabul etmektedir. Hukukun genel ilkelerinin neler oldu\u011fu konusunda bir belirsizlik olsa da, hukukun genel ilkelerinin hukuki ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 bulundu\u011fu gerek uygulamada gerekse doktrinde tart\u0131\u015fmas\u0131z olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkememiz de bir\u00e7ok karar\u0131nda, hukukun genel ilkelerinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmenin hukuk devletinin gereklerinden biri oldu\u011funu ve bu ilkelerin yasa koyucu taraf\u0131ndan dahi yok edilemeyece\u011fini h\u00fckme ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. (\u00d6rne\u011fin, E. 1985\/31 K. 1986\/1, KT. 17.3.1986, Anayasa Mahkemesi Kararlar Dergisi, S.22. s.115) Anayasa Mahkemesi\u2019nin bu g\u00f6r\u00fc\u015fleri \u00e7er\u00e7evesinde hukukun genel ilkeleri, yasalardan, hatta Anayasa\u2019n\u0131n de\u011fi\u015ftirilebilir h\u00fck\u00fcmlerinden de \u00fcst\u00fcn bir konuma getirilmi\u015ftir\u201d denilmektedir.<\/p>\n
Bu itibarla araman\u0131n hukuka uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131 arama tedbirine ba\u015fvurulma \u015fartlar\u0131 ve uygulanmas\u0131yla ilgili gerek pozitif hukuk kurallar\u0131 gerekse evrensel hukuk kaideleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla belirlenmelidir.<\/p>\n
Araman\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 olmas\u0131n\u0131n ceza muhakemesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan sonucu arama sonucunda elde edilen delillerin h\u00fckme esas al\u0131namamas\u0131d\u0131r. CMK’nun 217. maddesinde,<\/p>\n
“(1) H\u00e2kim, karar\u0131n\u0131 ancak duru\u015fmaya getirilmi\u015f ve huzurunda tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f delillere dayand\u0131rabilir. Bu deliller h\u00e2kimin vicdan\u00ee kanaatiyle serbest\u00e7e takdir edilir.<\/p>\n
(2) Y\u00fcklenen su\u00e7, hukuka uygun bir \u015fekilde elde edilmi\u015f her t\u00fcrl\u00fc delille ispat edilebilir\u201d denilmi\u015f; ayn\u0131 Kanun’un 206. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) bendinde de ortaya konulmak istenen delilin kanuna ayk\u0131r\u0131 olarak elde edilmi\u015f olmas\u0131 halinde reddolunaca\u011f\u0131 ifade edilerek, hukuka uygun olarak elde edilmeyen delillerin ispat arac\u0131 olarak kabul edilmeyece\u011fi ve h\u00fckme esas al\u0131nmayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Kald\u0131 ki, ayn\u0131 Kanun’un 230. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca, mahkumiyet h\u00fckm\u00fcn\u00fcn gerek\u00e7esinde delillerin tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ve de\u011ferlendirilmesi, h\u00fckme esas al\u0131nan ve reddedilen delillerin belirtilmesi, bu kapsamda dosya i\u00e7erisinde bulunan ve hukuka ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemlerle elde edilen delillerin ayr\u0131ca ve a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterilmesi de zorunludur.<\/p>\n
Her \u015fekle ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n ayn\u0131 zamanda bir hak ihlaline de yol a\u00e7aca\u011f\u0131 \u015feklindeki bir kabul isabetli de\u011fil ise de bu \u015fekle ayk\u0131r\u0131l\u0131k, elde edilen delilin g\u00fcvenilirli\u011fini tart\u0131\u015fmal\u0131 hale getiriyorsa, herhalde h\u00fckme esas al\u0131nmamas\u0131 gerekir.<\/p>\n
Ancak usul\u00fcne g\u00f6re al\u0131nm\u0131\u015f arama karar\u0131na istinaden, herhangi bir hak ihlaline neden olunmadan yap\u0131lan, g\u00fcvenirli\u011fi konusunda ku\u015fku bulunmayan arama sonucunda ele ge\u00e7en delillerin, sadece arama s\u0131ras\u0131nda bulunmas\u0131 gereken ki\u015filerden birinin orada bulundurulmamas\u0131 suretiyle \u015fekle ayk\u0131r\u0131 hareket edildi\u011finden bahisle \u201chukuka ayk\u0131r\u0131 olarak elde edilmi\u015f delil\u201d say\u0131lmalar\u0131 ve mahkumiyet h\u00fckm\u00fcne dayanak te\u015fkil edememeleri de kabul edilemez.<\/p>\n
Bu a\u00e7\u0131klamalar ve ilkeler \u00e7er\u00e7evesinde dosya incelendi\u011finde;<\/p>\n
…… A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesinin 20.03.2008 g\u00fcn ve 2008\/421 D. \u0130\u015f say\u0131l\u0131 arama karar\u0131na istinaden ….., …. ve Ulusal Kanal Genel Merkezlerinin ….. Sokak No:– ….\/… adresinde kolluk\u00e7a y\u00fcr\u00fct\u00fclen arama faaliyetinde,<\/p>\n
-Arama karar\u0131n\u0131n gecikmesindeki sak\u0131ncal\u0131 ve zorunluluk gerektiren durum a\u00e7\u0131klan\u0131p g\u00f6sterilmeksizin CMK\u2019n\u0131n 250. maddesiyle yetkili mahkeme taraf\u0131ndan, yetki s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda olan….. ili i\u00e7in arama karar\u0131 verildi\u011fi;<\/p>\n
-Arama karar\u0131nda gece vakti arama yap\u0131lmas\u0131na izin verilmesini hakl\u0131 k\u0131lacak yasal bir gerek\u00e7e g\u00f6sterilmedi\u011fi gibi ekindeki soru\u015fturma evrak\u0131nda da buna dair somut olgu ve kan\u0131tlar\u0131n tespit edilemedi\u011fi;<\/p>\n
-Kolluk taraf\u0131ndan 21.03.2008 g\u00fcn\u00fc saat 04:00 s\u0131ralar\u0131nda, arama yap\u0131lacak binaya, i\u015flem tan\u0131klar\u0131 olan …. Mahallesi Muhtar\u0131 ….. ve aza …. oldu\u011fu halde gelindi\u011fi; bu esnada binada, g\u00fcvenlik g\u00f6revlisi …., iki partili ve genel ba\u015fkan olan san\u0131k …\u2019in bulundu\u011fu; kolluk ekiplerinin \u00f6nce binan\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kat\u0131ndaki genel ba\u015fkanl\u0131k makam\u0131 ve eklerinin bulundu\u011fu yere gittikleri ve aramaya oradan ba\u015fland\u0131ktan yakla\u015f\u0131k k\u0131rk be\u015f dakika sonra avukatlar ….. ve …\u2019in aramaya kat\u0131ld\u0131klar\u0131, bu kat\u0131l\u0131m \u00f6ncesinde genel ba\u015fkanl\u0131k ve genel sekreterlik b\u00f6l\u00fcmlerinde araman\u0131n tamamland\u0131\u011f\u0131n\u0131n da parti avukatlar\u0131nca iddia edildi\u011fi; \u00e7ok say\u0131da kolluk g\u00f6revlisinin binan\u0131n katlar\u0131na ve odalar\u0131na arama faaliyeti i\u00e7in da\u011f\u0131ld\u0131klar\u0131; bu esnada muhtar ve azan\u0131n b\u00fcy\u00fck salon tabir edilen yerde bekletildikleri ve ba\u011f\u0131ms\u0131z b\u00f6l\u00fcmlerde yap\u0131lan hi\u00e7bir araman\u0131n bu \u015fah\u0131slar\u0131n huzurunda yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131; aramalarda elde edildi\u011fi iddia edilen \u00f6zellikle CD\/DVD gibi dijital medyalara seri numaralar\u0131 ve ay\u0131rt edici \u00f6zellikleri yaz\u0131lmayarak el konuldu\u011fu; aramaya kat\u0131lan polislerce, binada ele ge\u00e7irildi\u011fi iddia edilen CD\/DVD, disket gibi medyalar\u0131n tamam\u0131n\u0131n ilgililerce parafland\u0131\u011f\u0131 beyan edilmesine ra\u011fmen, \u00f6zellikle iddianameye ve gerek\u00e7eli karara konu edilen ve su\u00e7 unsuru i\u00e7erdi\u011fi kabul edilen ve makam kat\u0131nda giri\u015fin kar\u015f\u0131s\u0131ndaki sekreter odas\u0131n\u0131n sa\u011f taraf\u0131nda bulunan masaya ait etajerin \u00e7ekmecesinden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 iddia olunan …., … ve .. marka olmak \u00fczere d\u00f6rt adet CD \u00fczerinde avukatlar\u0131n veya sair ilgililerin paraflar\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131; ayr\u0131ca …. Genel Ba\u015fkan\u0131 san\u0131k ….\u2019in saat 07:30-08:30 s\u0131ralar\u0131nda g\u00f6zalt\u0131na al\u0131narak arama mahallinden g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, bu nedenle ayn\u0131 g\u00fcn saat 17:45\u2019te sona erdi\u011fi anla\u015f\u0131lan arama faaliyetinin genel ba\u015fkan olan …..’in yoklu\u011funda yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131;<\/p>\n
-Ayr\u0131ca san\u0131klar ve m\u00fcdafiileri taraf\u0131ndan, arama mahalline tutanakta imzas\u0131 bulunanlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ve say\u0131ca \u00e7ok fazla kolluk g\u00f6revlisinin girerek aramaya kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131; kolluk g\u00f6revlilerinin bir\u00e7ok ba\u011f\u0131ms\u0131z b\u00f6l\u00fcme avukatlar ve ilgililerin yoklu\u011funda girerek arama faaliyetinde bulunduklar\u0131 iddia edilmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen yerel mahkeme taraf\u0131ndan bu hususlar\u0131n dikkate al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131;<\/p>\n
-Mezkur arama karar\u0131nda CMK\u2019n\u0131n 134. maddesi uyar\u0131nca, bilgisayarlarda, bilgisayar programlar\u0131nda ve k\u00fct\u00fcklerinde arama, kopyalama ve el koyma yap\u0131labilmesine dair hi\u00e7bir h\u00fck\u00fcm olmad\u0131\u011f\u0131 halde, arama kapsam\u0131nda t\u00fcm dijital medyalara yasaya uygun el koyma gerek\u00e7esi dahi yaz\u0131lmadan el konuldu\u011fu, mahallinde imajlar\u0131n\u0131n al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 ve ilgili avukatlar\u0131n talebine ra\u011fmen kopya verilmedi\u011fi, t\u00fcm dosya kapsam\u0131 ile mahkemece celp edilip dosya aras\u0131na \u00f6rne\u011fi konulan ….. Asliye Ceza Mahkemesi\u2019nin 2010\/318 esas ve 2010\/1154 karar say\u0131l\u0131 karar\u0131ndan anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Ayr\u0131ca;<\/p>\n
a-…. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesinin 20.03.2008 g\u00fcn ve 2008\/421 D. \u0130\u015f say\u0131l\u0131 karar\u0131nda yasal gerek\u00e7e ve somut olgu belirtilmeden gece vakti arama yap\u0131lmas\u0131na izin verilmesi; mahkemenin, CMK\u2019n\u0131n 250. maddesi uyar\u0131nca belirlenen yarg\u0131 \u00e7evresi d\u0131\u015f\u0131ndaki bir mahal i\u00e7in, hakl\u0131 gerek\u00e7eleri ve dayanaklar\u0131 g\u00f6sterilmeden verdi\u011fi arama karar\u0131 ile arama yap\u0131lmas\u0131; avukatlar\u0131n beklenmesi durumunda araman\u0131n sonu\u00e7suz kalmas\u0131na neden olabilecek sebepler belirtilmeden avukatlar\u0131n yoklu\u011funda aramaya ba\u015flanmas\u0131; i\u015flem (arama) tan\u0131klar\u0131n\u0131n t\u00fcm arama i\u015flemlerine kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n sa\u011flanmayarak yaln\u0131zca bir b\u00f6l\u00fcmde tutulmas\u0131; bahse konu arama ve el koyma karar\u0131nda, bilgisayarlarda, bilgisayar programlar\u0131nda ve k\u00fct\u00fcklerinde arama, kopyalama ve el koyma yap\u0131labilmesine dair CMK\u2019n\u0131n 134. maddesi uyar\u0131nca a\u00e7\u0131k bir ibare bulunmad\u0131\u011f\u0131 halde yap\u0131lan aramada elde edildi\u011fi iddia olunan t\u00fcm dijital medyalara, seri numaralar\u0131 ve ay\u0131rt edici \u00f6zellikleri yaz\u0131lmayarak ve arama mahallinde imaj al\u0131nmadan, ilgilisine bir kopyas\u0131 verilmeden ve yasaya uygun gerek\u00e7esi de tutana\u011fa yaz\u0131lmadan el konulmas\u0131 ve bu suretle elde edilen delillerin san\u0131klar…., …., …, …, …., …., …, ….,…..,…..,….., ve dolayl\u0131 olarak bir\u00e7ok san\u0131k bak\u0131m\u0131nda su\u00e7 delili olarak h\u00fckme esas al\u0131nmas\u0131 suretiyle CMK\u2019n\u0131n 116-127, 134, 162 ve 217. maddelerine muhalefet edilmesi;<\/p>\n
b-Avukat olan san\u0131klar\u0131n b\u00fcro ve ev aramalar\u0131na ili\u015fkin olarak,
\naa) San\u0131klar …. ve …\u2019\u0131n avukatl\u0131k b\u00fcrolar\u0131nda yap\u0131lan arama faaliyetinin incelenmesinde; CMK\u2019n\u0131n 250. maddesi uyar\u0131nca belirlenen yarg\u0131 \u00e7evresi d\u0131\u015f\u0131ndaki bir mahal i\u00e7in, hakl\u0131 gerek\u00e7eleri ve dayanaklar\u0131 g\u00f6sterilmeden verilen mahkeme kararlar\u0131nda bilgisayarlarda, bilgisayar programlar\u0131nda ve k\u00fct\u00fcklerinde arama, kopyalama ve el koyma yap\u0131labilmesine dair CMK\u2019nun 134. maddesi uyar\u0131nca a\u00e7\u0131k bir ibare bulunmad\u0131\u011f\u0131 halde, kolluk\u00e7a san\u0131klar\u0131n avukatl\u0131k b\u00fcrolar\u0131nda yap\u0131lan aramalarda ele ge\u00e7en dijital medyalara, arama mahallinde imaj al\u0131nmadan, san\u0131klara veya m\u00fcdafiilerine bir kopyas\u0131 verilmeden ve yasaya uygun olmayan gerek\u00e7e ile el konulmas\u0131; yine dijital ve bas\u0131l\u0131 dok\u00fcman \u015feklindeki bir \u00e7ok delilin avukat-m\u00fcvekkil ili\u015fkisine dair oldu\u011fu iddialar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, CMK\u2019n\u0131n 130\/2. maddesi uyar\u0131nca, bu iddiaya konu delillerin incelenmeksizin m\u00fch\u00fcrlenerek hakim \u00f6n\u00fcne g\u00f6t\u00fcr\u00fclmesi ve hakimin karar vermesinden sonra sonucuna g\u00f6re i\u015flem yap\u0131lmas\u0131 gerekirken, bu hususta bir karar al\u0131nmaks\u0131z\u0131n delillerin incelenmesi ve bu suretle elde edilen delillerin h\u00fckme esas al\u0131nmas\u0131;<\/p>\n
bb) Bunun yan\u0131nda san\u0131k…..\u2019in evinde yap\u0131lan aramaya gelince,
\nYukar\u0131da belirtilen dijital delillerin elde edilmesindeki hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n yan\u0131nda, 1136 say\u0131l\u0131 Avukatl\u0131k Kanunu\u2019nun 58. maddesi uyar\u0131nca, avukatlar\u0131n g\u00f6revleri s\u0131ras\u0131nda ve g\u00f6revlerinden dolay\u0131 i\u015fledikleri su\u00e7lardan dolay\u0131 evlerinde ve b\u00fcrolar\u0131nda yap\u0131lacak araman\u0131n, kararda belirtilen olayla ilgili olarak Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 denetiminde ve baro temsilcisinin kat\u0131l\u0131m\u0131 ile yap\u0131laca\u011f\u0131 d\u00fczenlenmi\u015f olup, yerel mahkemenin verdi\u011fi mahkumiyet karar\u0131nda, san\u0131\u011f\u0131n bizatihi avukatl\u0131k mesle\u011fi faaliyetlerinin dahi su\u00e7 unsuru olarak kabul edildi\u011finin anla\u015f\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, 26.03.2008 g\u00fcn\u00fc san\u0131\u011f\u0131n evinde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 ve baro temsilcisinin yoklu\u011funda arama yap\u0131lmas\u0131;<\/p>\n
cc) San\u0131k…..\u2019in aramalar\u0131na gelince; elde edilen dijital medya ve bas\u0131l\u0131 dok\u00fcman \u015feklindeki bir \u00e7ok delilin avukat-m\u00fcvekkil ili\u015fkisine dair oldu\u011fu iddialar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, CMK\u2019n\u0131n 130\/2. maddesi uyar\u0131nca, bu iddiaya konu delillerin incelenmeksizin m\u00fch\u00fcrlenerek hakim \u00f6n\u00fcne g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, dok\u00fcman delilleri hakim taraf\u0131ndan incelenmi\u015f ise de dijital delillerin, hakim taraf\u0131ndan bilirki\u015fi olarak atanan kolluk personelince incelenmesi ve hakim taraf\u0131ndan verilen karar\u0131n bu incelemeye dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 suretiyle CMK\u2019n\u0131n 130, 134 ve 217. maddeleri ile Avukatl\u0131k Kanunu\u2019nun 58. maddesine muhalefet edilmesi;<\/p>\n
c- CMK\u2019n\u0131n 250. maddesi uyar\u0131nca belirlenen yarg\u0131 \u00e7evresi d\u0131\u015f\u0131ndaki bir mahal i\u00e7in, hakl\u0131 gerek\u00e7eleri (gecikmesinde sak\u0131nca bulunan ve zorunluluk gerektiren durum) ve dayanaklar\u0131 g\u00f6sterilmeden verilen hakim karar\u0131na istinaden san\u0131klar ….,…..,…..,…..,….,…..,…..,…..,….,…..,…..,…..,….,…..,…..,…..,….,…..,…..,….., ve bir k\u0131s\u0131m san\u0131klar da oldu\u011fu gibi ev veya i\u015f yerlerinde arama yap\u0131lmas\u0131 suretiyle CMK\u2019n\u0131n 161 ve 162 maddelerine muhalefet edilmesi;<\/p>\n
d- Hakim karar\u0131nda, bilgisayarlarda, bilgisayar programlar\u0131nda ve k\u00fct\u00fcklerinde arama, kopyalama ve el koyma yap\u0131labilmesine dair CMK\u2019n\u0131n 134. maddesi uyar\u0131nca a\u00e7\u0131k bir ibare bulunmad\u0131\u011f\u0131 halde, san\u0131klar\u0131n ev veya i\u015f yerlerinde ve dernek, siyasi parti, bas\u0131n kurulu\u015flar\u0131 gibi t\u00fczel ki\u015filerin hizmet binalar\u0131nda yap\u0131lan aramalarda hard disk, bilgisayar kasas\u0131, CD ve DVD gibi dijital medyalara, arama mahallinde imaj al\u0131nmadan, ilgilisine bir kopyas\u0131 verilmeden ve yasaya uygun gerek\u00e7esi de tutana\u011fa yaz\u0131lmadan el konulmas\u0131 ve bu \u015fekilde elde edilen delillerin san\u0131klar ….,…..,…..,…..,….,…..,…..,…..,….,…..,…..,….., gibi san\u0131klar bak\u0131m\u0131ndan h\u00fckme esas al\u0131nmas\u0131 suretiyle CMK\u2019nun 134 ve 217. maddelerine muhalefet edilmesi;<\/p>\n
e- San\u0131klar\u0131n ev veya i\u015f yerlerinde ve dernek gibi t\u00fczel ki\u015filerin hizmet binalar\u0131nda yap\u0131lan aramalarda elde edilen dijital medyalara, arama mahallinde imaj al\u0131nmadan, san\u0131\u011fa veya m\u00fcdafiine bir kopyas\u0131 verilmeden ve yasaya uygun gerek\u00e7esi de tutana\u011fa yaz\u0131lmadan el konulmas\u0131 ve bu \u015fekilde elde edilen delillerin san\u0131klar ….,…..,…..,…..,….,…..,…..,……..,….,…..,…..,…..,….,…..,…..,…..,….,…..,…..,…..,….,…..,…..,…..,….,…..,…..,…..,….,…..,..gibi san\u0131klar bak\u0131m\u0131ndan h\u00fckme esas al\u0131nmas\u0131 suretiyle CMK\u2019n\u0131n 134 ve 217. maddelerine muhalefet edilmesi;<\/p>\n
f- Bilgisayarlarda, bilgisayar programlar\u0131nda ve k\u00fct\u00fcklerinde arama, kopyalama ve el koyma yap\u0131labilmesi ancak hakim karar\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu halde, Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 emriyle veya hi\u00e7bir soru\u015fturma makam\u0131 taraf\u0131ndan verilen bir karar olmaks\u0131z\u0131n yap\u0131lan aramada elde edilen dijital medyalara, arama mahallinde imaj al\u0131nmadan, san\u0131k veya m\u00fcdafiine bir kopyas\u0131 verilmeden ve yasaya uygun gerek\u00e7esi de tutana\u011fa yaz\u0131lmadan el konulmas\u0131 ve bu \u015fekilde elde edilen delillerin san\u0131klar ….,…..,…..,…..,….,…..,…..,…..,gibi san\u0131klar bak\u0131m\u0131ndan h\u00fckme esas al\u0131nmas\u0131 suretiyle CMK\u2019n\u0131n 134 ve 217. maddelerine muhalefet edilmesi;<\/p>\n
g- 5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 2\/e ve 161 maddeleri ile 2559 say\u0131l\u0131 PVSK’n\u0131n Ek 6. maddesi uyar\u0131nca bir su\u00e7un i\u015flendi\u011fi izlenimini veren bir h\u00e2li \u00f6\u011frenen kollu\u011funun derhal Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na olay\u0131 haber verip, onun emri do\u011frultusunda soru\u015fturma i\u015flemlerine ba\u015flamas\u0131 gerekmekte iken usul\u00fcne uygun adli arama emri veya karar\u0131 almadan delil elde etmek amac\u0131yla olaydan belli bir s\u00fcre \u00f6nce verilmi\u015f….Sulh Ceza Hakimli\u011fi\u2019nin 2006\/952 D.\u0130\u015f say\u0131l\u0131 \u00f6nleme aramas\u0131 karar\u0131 uyar\u0131nca 07.01.2007 g\u00fcn\u00fc san\u0131k ……\u2019\u0131n sevk ve idaresindeki otomobilde yap\u0131lan arama i\u015flemi; usul\u00fcne uygun verilmi\u015f bir arama karar\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan a\u00e7\u0131k\u00e7a hukuka ayk\u0131r\u0131 olup bu arama sonucunda elde edilen delillerin h\u00fckme esas al\u0131nmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu itibarla; hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilen arama i\u015fleminde elde edilen delillerin (Kuvay\u0131 Milliye 1919 Derne\u011fi \u00fcye ba\u015fvuru formlar\u0131 ve on \u00fc\u00e7 adet not ka\u011f\u0131d\u0131) ve buna ili\u015fkin d\u00fczenlenen tutana\u011f\u0131n san\u0131klar ….,…..,…..,…..,y\u00f6n\u00fcnden yerel mahkemece h\u00fckme esas al\u0131nmas\u0131 suretiyle CMK\u2019n\u0131n 116 ve devam\u0131 maddeleriyle 217. maddesine muhalefet edilmesi;<\/p>\n
h- Arama s\u0131ras\u0131nda elde edilen belgelerin ve ka\u011f\u0131tlar\u0131n incelenmesiyle ilgili uygulamalar\u0131n de\u011ferlendirilmesinde, san\u0131klar ….,…..,…..,…..,….,…..,…..,…..,….,…..,…..,…..,….,…..,…..,…..,….,…..,…..,…..,….,…….,…..,….,…..,…..,….., ve …\u2019da oldu\u011fu gibi aramalarda ele ge\u00e7en evrak ve ka\u011f\u0131tlar\u0131 inceleme yetkisinin CMK\u2019n\u0131n 122\/1 maddesi uyar\u0131nca Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 ve hakime ait oldu\u011fu nazara al\u0131nmadan, do\u011frudan kolluk personelince incelenmesi suretiyle olu\u015fturulan dok\u00fcman inceleme tutanaklar\u0131n\u0131n bu haliyle h\u00fckme esas al\u0131nmas\u0131 suretiyle CMK\u2019n\u0131n 122 ve 217. maddelerine muhalefet edilmesi;<\/p>\n
\u0131- \u0130\u015flem tarihinde askeri mahal oldu\u011fu kabul edilen lojman, k\u0131\u015fla, birlik gibi kapal\u0131 alanlarda yap\u0131lan aramalar\u0131n Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n istem ve kat\u0131l\u0131m\u0131 ile askeri makamlar taraf\u0131ndan yerine getirilece\u011fine ili\u015fkin kurallara riayet edilmeyip, san\u0131klar ….,….., ….., ….. ve …\u2019un askeri mahalde bulunan aramalar\u0131na emniyet mensuplar\u0131n\u0131n da i\u015ftirak etmesi ve bu \u015fekilde elde edilen delillerin h\u00fckme esas al\u0131nmas\u0131 suretiyle CMK\u2019n\u0131n 119\/5 ve 217. maddesine muhalefet edilmesi;<\/p>\n
i- San\u0131klar …. ve ….erilen arama karar\u0131 ile yap\u0131lan arama sonucu tutulan tutana\u011f\u0131n Yarg\u0131tay denetimine imkan vermek \u00fczere dosya kapsam\u0131nda bulundurulmas\u0131 gerekti\u011finin g\u00f6zetilmemesi;
\nUsul ve yasaya ayk\u0131r\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
VII- KOVU\u015eTURMA A\u015eAMASINA \u0130L\u0130\u015eK\u0130N \u0130\u015eLEMLER
\nA- TANIKLIK<\/p>\n
Ceza Muhakemesinde \u00f6nemli yer tutan tan\u0131kl\u0131k, yarg\u0131lamaya konu fiilin fail taraf\u0131ndan i\u015flenip i\u015flenmedi\u011fi ya da nas\u0131l i\u015flendi\u011fi konusunda yarg\u0131lama makam\u0131n\u0131n kanaate ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan kan\u0131tlardan birisidir.<\/p>\n
Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu’nun 12.11.2013 tarihli ve 2013\/1-251 esas 2013\/454 karar say\u0131l\u0131 karar\u0131nda da belirtildi\u011fi \u00fczere tan\u0131k, kendisine kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclmeyen bir ceza soru\u015fturmas\u0131nda, olay hakk\u0131nda be\u015f duyu ile edindi\u011fi alg\u0131lamalar\u0131 ifadesiyle a\u00e7\u0131\u011fa vuran ki\u015fidir.<\/p>\n
Tan\u0131\u011f\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilebilmesi i\u00e7in onun kim oldu\u011funun bilinmesi bir zorunluluk te\u015fkil etmektedir. Bu itibarla, tan\u0131klar\u0131n san\u0131\u011f\u0131n ceza g\u00f6rmesinde veya beraat etmesinde herhangi bir yarar\u0131 ve aralar\u0131nda bir dayan\u0131\u015fma hissi bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespit edilmesi ve tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n de\u011ferlendirilebilmesinin de dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekir. Nitekim CMK’n\u0131n 58\/1. maddesinin “…gerekirse tan\u0131kl\u0131\u011fa ne dereceye kadar g\u00fcvenilebilece\u011fi hakk\u0131nda hakimi ayd\u0131nlatacak durumlara, \u00f6zellikle \u015f\u00fcpheli, san\u0131k veya ma\u011fdur ile ili\u015fkilerine dair sorular y\u00f6neltilir.” h\u00fckm\u00fc formalite gere\u011fi de\u011fil, tan\u0131\u011f\u0131n kim oldu\u011funun hen\u00fcz beyan\u0131na ba\u015fvurulmadan \u00f6nce belirlenebilmesi ve yapaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalar\u0131n g\u00fcvenirli\u011finin dinleyen makam taraf\u0131ndan test edilmesi amac\u0131yla getirilmi\u015ftir.<\/p>\n
Kural olarak ceza muhakemesinde taraf s\u0131fat\u0131 bulunanlar\u0131n tan\u0131k olarak dinlenmemesi gerekir. Bu nedenle davan\u0131n taraf\u0131 olan san\u0131k ve \u015f\u00fcphelinin tan\u0131k olarak dinlenmesini Ceza Muhakemesi Kanunu d\u00fczenlememi\u015f ancak \u015feriklerin tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131na imkan sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Ceza Muhakemesi Kanunu’na g\u00f6re, g\u00f6r\u00fclmekte olan davada yarg\u0131lanan san\u0131\u011f\u0131n, su\u00e7 orta\u011f\u0131 hakk\u0131nda tan\u0131k olarak dinlenilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. CMK’n\u0131n 50. maddesinde soru\u015fturma veya kovu\u015fturma konusu su\u00e7lara i\u015ftirakten veya bu su\u00e7lar nedeniyle su\u00e7luyu kay\u0131rmaktan ya da su\u00e7 delillerini yok etme, gizleme veya de\u011fi\u015ftirmekten \u015f\u00fcpheli, san\u0131k veya h\u00fck\u00fcml\u00fc olanlar tan\u0131k olarak dinlenebilirler, ancak bu tan\u0131klar\u0131n yeminsiz olarak dinlenmeleri gerekmektedir. Su\u00e7 orta\u011f\u0131n\u0131n verece\u011fi ifade, kendisinin de su\u00e7lanmas\u0131 sonucunu do\u011furacaksa, tan\u0131kl\u0131ktan \u00e7ekinme olana\u011f\u0131na sahiptir. (CMK m.48)<\/p>\n
CMK’n\u0131n 48. maddesinde, temelini Anayasan\u0131n 38\/5. madde h\u00fckm\u00fcnden alan ve adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na alan bir d\u00fczenlemeye yer verilmi\u015ftir.
\n\u00c7ekinme hakk\u0131 hat\u0131rlat\u0131lmadan tan\u0131\u011fa bu t\u00fcr sorular\u0131n y\u00f6neltilmesi sonucu al\u0131nan cevaplar hukuka ayk\u0131r\u0131 bi\u00e7imde elde edilen kan\u0131t niteli\u011findedir, (CMK m.206\/a ve m.217\/2) hukuka ayk\u0131r\u0131 delil de h\u00fckm\u00fc esas al\u0131namaz. (YCGK 12.11.2013 2013\/1-251, 2013\/454)<\/p>\n
San\u0131\u011f\u0131n kendisinin de kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 su\u00e7larla ilgili tan\u0131k s\u0131fat\u0131yla dinlenmemesi, san\u0131\u011f\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131n delil niteli\u011fi ta\u015f\u0131mayaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmemektedir. \u00d6rne\u011fin, di\u011fer \u00f6rg\u00fct \u00fcyeleri kabul etmedi\u011fi halde \u00f6rg\u00fct \u00fcyelerinden birisinin su\u00e7u birlikte nas\u0131l i\u015flediklerini samimi olarak anlatmas\u0131 ve destekleyi\u015fi kan\u0131tlar\u0131n da bulunmas\u0131 halinde elbetteki bu beyan delil olarak de\u011ferlendirilecektir. Bu bak\u0131mdan bir anlat\u0131m\u0131n “tan\u0131k beyan\u0131” veya “san\u0131k beyan\u0131” olarak adland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6nemi de bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
A\u0130HM’nin gizli tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n ko\u015fullar\u0131na dair verdi\u011fi (Ellis, Simms ve Martin-\u0130ngiltere, Daire Karar\u0131) kararda \u00f6zetle,<\/p>\n
-Tan\u0131\u011f\u0131n kimli\u011finin gizli tutulmas\u0131 i\u00e7in hakl\u0131 bir neden olmal\u0131d\u0131r;<\/p>\n
-Mahkeme taraf\u0131ndan gizli tan\u0131\u011f\u0131n beyan\u0131n\u0131n mahkumiyet karar\u0131 verilmesi i\u00e7in tek veya esasl\u0131 unsur olup olmad\u0131\u011f\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r;<\/p>\n
-Mahkumiyet karar\u0131n\u0131n tek veya ana dayana\u011f\u0131 gizli tan\u0131\u011f\u0131n ifadesi ise, i\u015flemleri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 incelemeye tabi tutulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu ko\u015fullar alt\u0131nda tan\u0131klar\u0131n gizli dinlenmesinde kamu yarar\u0131 oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Ayn\u0131 kararda \u00e7apraz sorgulaman\u0131n etkin \u015fekilde yap\u0131lmas\u0131n\u0131 arayarak, gizli tan\u0131\u011f\u0131n beyan\u0131n\u0131n g\u00fcvenilirli\u011finin adil ve uygun \u015fekilde de\u011ferlendirildi\u011fine kanaat getirerek ba\u015fvuruyu reddetmi\u015ftir. A\u0130HM di\u011fer dairesinin 11.12.2011 tarihli (Ba\u015fvuru no: 26766\/05) karar\u0131 da ayn\u0131 prensipler tekrar edilmi\u015ftir.<\/p>\n
San\u0131\u011f\u0131n kendisinin kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, su\u00e7 ortaklar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi di\u011fer su\u00e7larla ilgili tan\u0131k s\u0131fat\u0131yla dinlenmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bir ki\u015finin ayn\u0131 su\u00e7a i\u015ftirak etmedi\u011fi takdirde iki s\u0131fat\u0131 (tan\u0131k-san\u0131k) birden ta\u015f\u0131nmas\u0131nda engel bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
A\u0130HM de su\u00e7 ortaklar\u0131n\u0131n tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmektedir. Mahkemeye g\u00f6re ifadenin tan\u0131k taraf\u0131ndan de\u011fil de kendisi de san\u0131k olan biri taraf\u0131ndan verilmi\u015f olmas\u0131n\u0131n hi\u00e7bir \u00f6nemi bulunmamaktad\u0131r. Bu ifade elle tutulur derecede mahkumiyetin temeli olabilecek nitelikte ise, s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn dar anlam\u0131nda bir tan\u0131k taraf\u0131ndan m\u0131, kendisi de san\u0131k olan biri taraf\u0131ndan m\u0131 verildi\u011finden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, iddia makam\u0131 i\u00e7in bir delildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc mahkemeye g\u00f6re, tan\u0131k teriminin A\u0130HS sisteminde “\u00f6zerk” bir anlam\u0131 bulunmaktad\u0131r. Bunun sonucu olarak da A\u0130HS’nin 6\/1 ve 6\/3-d maddesinin tan\u0131\u011fa sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcvenceler, san\u0131k olup a\u00e7\u0131klamalar\u0131 \u201ctan\u0131kl\u0131k\u201d olarak de\u011ferlendirilebilecek ki\u015filer bak\u0131m\u0131ndan da devreye girebilecektir. Bu ba\u011flamda A\u0130HM’e g\u00f6re, su\u00e7a i\u015ftirak eden, olay\u0131n ma\u011fduru, \u015fikayet\u00e7i devletin g\u00f6revlendirdi\u011fi gizli\/gizli olmayan soru\u015fturmac\u0131 ya da tan\u0131k olabilir.<\/p>\n
Gizli tan\u0131kl\u0131k, kovu\u015fturman\u0131n alenili\u011fi, yarg\u0131laman\u0131n do\u011frudan do\u011fruyal\u0131\u011f\u0131 ve kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda t\u00fcm yarg\u0131lama s\u00fcjelerinin huzurunda delillerin tart\u0131\u015f\u0131l\u0131p maddi hakikate ula\u015fmas\u0131 ilkelerine ayk\u0131r\u0131 olmakla beraber kanun koyucu, su\u00e7 \u00f6rg\u00fctlerinin faaliyeti \u00e7er\u00e7evesinde i\u015flenen su\u00e7larla ilgili yap\u0131lacak soru\u015fturma ve kovu\u015fturmalarda maddi ger\u00e7e\u011fe ula\u015fmak ad\u0131na bu prensiplerden vazge\u00e7meyi g\u00f6ze alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Tan\u0131k Koruma Kanunu ve CMK’n\u0131n 58\/2-5. f\u0131kralar\u0131nda tan\u0131klar\u0131n korunmas\u0131na ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlere yer verilmi\u015ftir. Bu d\u00fczenlemelere g\u00f6re gizli tan\u0131k deliline ba\u015fvurabilmek i\u00e7in,<\/p>\n
1-CMK’n\u0131n 58\/5. maddesinde tan\u0131kl\u0131\u011fa konu eylemin bir su\u00e7 \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn faaliyeti \u00e7er\u00e7evesinde i\u015flenmi\u015f bir eylem olmas\u0131 aran\u0131rken \u00f6rg\u00fct\u00fcn faaliyeti d\u0131\u015f\u0131nda i\u015flenen t\u00fcm su\u00e7lar kapsam d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Tan\u0131k Koruma Kanunun’da \u00f6rg\u00fctl\u00fc su\u00e7lar i\u00e7in ceza alt s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n iki y\u0131l ve daha fazla olmas\u0131 \u015fart\u0131 getirilmi\u015ftir. Sadece ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn faaliyetleri kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilen su\u00e7lar i\u00e7in alt s\u0131n\u0131r konulmam\u0131\u015ft\u0131r. (TKK.nun m.3\/1-b) Bunun yan\u0131nda \u00f6rg\u00fct kapsam\u0131nda i\u015flenmese bile a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcebbet hapis, m\u00fcebbet hapis ve alt s\u0131n\u0131r\u0131 on y\u0131l veya daha fazla hapis cezas\u0131n\u0131 gerektiren t\u00fcm su\u00e7lar Tan\u0131k Koruma Kanunu kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n
2-Tan\u0131\u011f\u0131n taraflar huzurunda dinlenilmesi, tan\u0131k ya da yak\u0131nlar\u0131 ad\u0131na a\u011f\u0131r tehlike olu\u015fturmal\u0131 ve bu tehlike de ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc \u00f6nlenemiyor olmal\u0131d\u0131r. Tan\u0131k Koruma Kanunu’nun 1. maddesi uyar\u0131nca tehlikelerin a\u011f\u0131r ve ciddi olmas\u0131 gerekmektedir. Tehlikenin niteli\u011fi, tan\u0131\u011f\u0131n subjektif alg\u0131lamas\u0131 ile de\u011fil yetkili makamlarca her somut olay\u0131n \u00f6zelli\u011fine g\u00f6re yap\u0131lacak de\u011ferlendirmeyle saptanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
A\u0130HM, tan\u0131ktaki genel bir korkudan \u00f6t\u00fcr\u00fc tan\u0131\u011f\u0131n dinlenilmemesini kabul etmemektedir. (AL-KHAWA ve Tahery\/\u0130ngiltere-A\u0130HM B\u00fcy\u00fck Dairesi Karar\u0131) Korku, do\u011frudan do\u011fruya yarg\u0131lanan san\u0131k veya onun yak\u0131nlar\u0131ndan kaynakl\u0131 olmal\u0131d\u0131r. B\u00f6yle bir somut korku nedeni yoksa, tan\u0131\u011f\u0131n korkusunun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ba\u015fka delille desteklenmesi gereklidir. Bunun i\u00e7in \u00f6ncelikle tan\u0131\u011f\u0131n ya da yak\u0131nlar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 somut tehdit ve bask\u0131lar kolluk g\u00f6revlilerince belirlenip, yetkili makama sunulmal\u0131, yetkili makamca da bu hususlar g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutarak, tan\u0131\u011f\u0131n korkular\u0131n\u0131n yerinde olup olmad\u0131\u011f\u0131na karar verilmelidir. Ayr\u0131ca gerekli g\u00f6r\u00fclmesi halinde de \u00f6zel tedbirler ve alternatiflerle korkunun giderilip giderilemeyece\u011fi de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n
Tan\u0131\u011f\u0131n, san\u0131kla y\u00fcz y\u00fcze geldi\u011finde mahcubiyetten korkmas\u0131 ya da ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 beyanda bulunan ki\u015finin kendisi oldu\u011funun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla u\u011frayaca\u011f\u0131 itibar kayb\u0131 kayg\u0131s\u0131 \u201ca\u011f\u0131r tehlike\u201d kavram\u0131 kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilemez.<\/p>\n
Bu de\u011ferlendirmeyi yapacak ki\u015fi soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131d\u0131r. Polisin veya jandarman\u0131n bu konuda takdir yetkisi bulunmamaktad\u0131r. Bu nedenle soru\u015fturmada gizli tan\u0131klar kesinlikle Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan dinlenmelidir. Kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda ise, de\u011ferlendirmeyi tan\u0131\u011f\u0131 dinleyecek olan mahkeme yapacakt\u0131r. Mahkeme soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda ko\u015fullar olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 halde gizli tan\u0131k stat\u00fcs\u00fc verilen tan\u0131\u011f\u0131n bu stat\u00fcs\u00fcn\u00fc devam ettirmemelidir. Ko\u015fullar\u0131 varsa 5726 say\u0131l\u0131 Kanun’un 5. maddesindeki tedbirler uygulanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
A\u0130HM, tan\u0131\u011f\u0131n kimli\u011fini gizleme gerek\u00e7esinin tutarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve dayanaklar\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131 S\u00f6zle\u015fmenin 6. maddesine ayk\u0131r\u0131 bulmu\u015ftur. (Visser ve di\u011ferleri\/Hollanda 2002) Di\u011fer yandan A\u0130HM, polislerin ve benzer stat\u00fcde g\u00f6rev yapan kamu g\u00f6revlilerinin kimliklerinin gizli tutulmas\u0131n\u0131 ancak \u00f6zel ko\u015fullar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 halinde kabul etmektedir. (Vanmechelen\/Hollanda 1997)<\/p>\n
CMK’n\u0131n 58\/2. maddesine g\u00f6re gizli tan\u0131\u011f\u0131n kimli\u011finin ortaya \u00e7\u0131kmamas\u0131 i\u00e7in mahkeme 5726 say\u0131l\u0131 Tan\u0131k Koruma Kanununun 9. maddesinde belirtilen tedbirlere ba\u015fvurabilir.<\/p>\n
Gizli tan\u0131k kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda, haz\u0131r bulunma hakk\u0131na sahip bulunanlar olmadan dinlenilebilece\u011fi gibi taraflar\u0131n huzurunda ancak, duru\u015fma salonunun d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir odada g\u00f6r\u00fcnt\u00fc ve sesi salona aktar\u0131larak gerekti\u011finde ses ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc de\u011fi\u015ftirilerek ya da duru\u015fma salonunda bulunmakla birlikte kabin, perde vs. gibi tan\u0131nmas\u0131n\u0131 engelleyecek \u015fekilde tedbirler alarak dinlenebilir.<\/p>\n
Gizli tan\u0131k, tan\u0131kl\u0131k etti\u011fi olaylar\u0131 hangi nedenle \u00f6\u011frenmi\u015f oldu\u011funu a\u00e7\u0131klamakla y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu gibi, bu bilgiyle de beyan\u0131n\u0131n ger\u00e7e\u011fe uygunlu\u011fu denetlenmeli, bunun yan\u0131nda san\u0131k ve taraflar\u0131n tan\u0131\u011f\u0131n kimli\u011fini ortaya \u00e7\u0131karacak soru sormas\u0131 engellenmelidir.<\/p>\n
Ancak hangi y\u00f6ntemle dinlenilirse dinlenilsin CMK’n\u0131n 58\/3. maddesinin son c\u00fcmlesine g\u00f6re “soru sorma hakk\u0131 bulunanlar\u0131n soru sorma hakk\u0131\u201d sakl\u0131d\u0131r.
\nTan\u0131k Koruma Kanunu’nun 9\/8. maddesine g\u00f6re gizli tan\u0131k beyan\u0131 tek ba\u015f\u0131na h\u00fckme esas al\u0131namaz. \u00d6zellikle mahkumiyet karar\u0131, ek ba\u015fka delil olmad\u0131k\u00e7a, yaln\u0131zca gizli tan\u0131k beyan\u0131 esas al\u0131narak verilemez. Dinlenen gizli tan\u0131\u011f\u0131n birden fazla olmas\u0131n\u0131n da \u00f6nemi yoktur. Delil t\u00fcr\u00fc olarak yaln\u0131zca gizli tan\u0131k beyan\u0131na dayan\u0131larak mahkumiyet karar\u0131 kurulamaz.<\/p>\n
Anayasa’n\u0131n 36\/1. maddesine g\u00f6re, herkesin me\u015fru vas\u0131ta ve yollardan faydalanma suretiyle yarg\u0131 mercileri \u00f6n\u00fcnde davac\u0131 ve daval\u0131 olarak, iddia ve savunma ile adil yarg\u0131lanma hakk\u0131na sahip oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
A\u0130HS’nin 6. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 ve (3) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n d bendine g\u00f6re, bir su\u00e7 ile itham edilen herkes iddia tan\u0131klar\u0131n\u0131 sorguya \u00e7ekmek veya \u00e7ektirmek, savunma tan\u0131klar\u0131n\u0131n da iddia tan\u0131klar\u0131yla ayn\u0131 ko\u015fullar alt\u0131nda davet edilmeleri ve dinlenmelerinin sa\u011flanmas\u0131n\u0131 istemek hakk\u0131na sahiptir.<\/p>\n
Bu d\u00fczenlemeler kar\u015f\u0131s\u0131nda, mahkemenin, iddia makam\u0131n\u0131n tan\u0131klar\u0131 yan\u0131nda kat\u0131lan ya da san\u0131k taraf\u0131n\u0131n tan\u0131k dinletme taleplerini de adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirip karara ba\u011flanmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
Kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda b\u00fct\u00fcn kan\u0131tlar\u0131n tart\u0131\u015f\u0131labilmesi i\u00e7in, kural olarak bu kan\u0131tlar\u0131n aleni bir duru\u015fmada ve san\u0131\u011f\u0131n huzurunda ortaya konulmalar\u0131 gerekir. Bu kural istisnas\u0131z olmamakla beraber e\u011fer bir mahkumiyet sadece veya belirleyici \u00f6l\u00e7\u00fcde, san\u0131\u011f\u0131n soru\u015fturma veya kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda sorgulama ve sorgulatma olana\u011f\u0131 bulamad\u0131\u011f\u0131 bir kimse taraf\u0131ndan verilen ifadelere dayand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ise, san\u0131\u011f\u0131n haklar\u0131 A\u0130HS’nin 6. maddesindeki g\u00fcvencelerle ba\u011fda\u015fmayacak \u00f6l\u00e7\u00fcde k\u0131s\u0131tlanm\u0131\u015f olabilir. Olay\u0131n tek tan\u0131\u011f\u0131 varsa ve sadece bir tan\u0131\u011f\u0131n ifadesine dayan\u0131larak h\u00fck\u00fcm kurulacak ise, bu tan\u0131k mutlaka duru\u015fmada dinlenmeli ve taraflara soru sorma imkan\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bir kimse hakk\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen ceza yarg\u0131lamas\u0131 s\u00fcrecinde tan\u0131klara soru y\u00f6neltilebilmesi onlarla y\u00fczle\u015febilmesi ve tan\u0131klar\u0131n beyanlar\u0131n\u0131n do\u011frulu\u011funu test etme olana\u011f\u0131na sahip olmas\u0131, adil bir yarg\u0131laman\u0131n yap\u0131labilmesi bak\u0131m\u0131ndan gereklidir. B\u00f6ylece su\u00e7lanan ki\u015fi aleyhindeki tan\u0131k beyanlar\u0131n\u0131n zay\u0131f\/itibar edilmez noktalar\u0131n\u0131 ortaya koyup \u00e7eli\u015fmeli yarg\u0131lama ilkesine uygun olarak onlar\u0131n g\u00fcvenirli\u011fini huzurda test edebilecek, tan\u0131\u011f\u0131n inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenirli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan sordu\u011fu sorularla kendi lehine sonu\u00e7lar ortaya \u00e7\u0131kartabilecek ve yarg\u0131lama makam\u0131n\u0131n uyu\u015fmazl\u0131k konusu olay\u0131 sadece iddia makam\u0131n\u0131n ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc \u015fekliyle de\u011fil savunman\u0131n arg\u00fcmanlar\u0131yla da alg\u0131lanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilecektir.<\/p>\n
A\u0130HS’nin 6. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n ve ayn\u0131 maddenin (3) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (d) bendi, san\u0131\u011fa, aleyhte ifade veren tan\u0131\u011f\u0131n beyanlar\u0131na, tan\u0131k ifadesinin al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada ya da yarg\u0131laman\u0131n daha sonraki bir a\u015famas\u0131nda itiraz imkan\u0131 tan\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fine i\u015faret etmektedir. (Sadak ve di\u011ferleri\/T\u00fcrkiye; B. no;29900\/96, 29901\/96, 29902\/96, 29903\/96, s.67)<\/p>\n
CMK’n\u0131n 179. maddesine g\u00f6re san\u0131k duru\u015fmaya tan\u0131k getirebilece\u011fi gibi mahkemeye davet de ettirebilir.<\/p>\n
Mahkemede CMK’n\u0131n 181\/1 maddesine g\u00f6re tan\u0131\u011f\u0131n dinlenmesi i\u00e7in belirlenen g\u00fcn ve saat san\u0131\u011fa ve m\u00fcdafiine bildirmelidir.<\/p>\n
San\u0131k ancak CMK’n\u0131n 200. maddesine g\u00f6re, su\u00e7 ortaklar\u0131n\u0131n veya tan\u0131\u011f\u0131n ger\u00e7e\u011fi s\u00f6ylemeyece\u011finden endi\u015fe edilmesi halinde, dinleme s\u0131ras\u0131nda mahkeme salonundan \u00e7\u0131kar\u0131labilir, ancak tekrar getirildi\u011finde tutanaklar okunup ve gerekti\u011finde i\u00e7eri\u011fi anlat\u0131l\u0131r.<\/p>\n
CMK’n\u0131n 208. maddesi gere\u011fince, \u201cTan\u0131klar, dinlendikten sonra ancak mahkeme ba\u015fkan\u0131 veya hakimin izniyle duru\u015fma salonundan ayr\u0131labilir.\u201d<\/p>\n
CMK’n\u0131n 212. maddesi uyar\u0131nca, tan\u0131k, bir hususu hat\u0131rlayamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylerse \u00f6nceki ifadesini i\u00e7eren tutana\u011f\u0131n ilgili k\u0131sm\u0131 okunarak hat\u0131rlamas\u0131na yard\u0131m edilir.<\/p>\n
Tan\u0131\u011f\u0131n duru\u015fmadaki ifadesiyle \u00f6nceki ifadesi aras\u0131nda \u00e7eli\u015fki bulundu\u011funda, evvelce al\u0131nm\u0131\u015f ifadesi okunarak \u00e7eli\u015fkinin giderilmesine \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n
CMK’n\u0131n 201. maddesine g\u00f6re, Cumhuriyet savc\u0131s\u0131, m\u00fcdafi veya vekil s\u0131fat\u0131yla duru\u015fmaya kat\u0131lan avukat, san\u0131\u011fa, kat\u0131lana, tan\u0131klara, bilirki\u015filere ve duru\u015fmaya \u00e7a\u011fr\u0131lm\u0131\u015f di\u011fer ki\u015filere, duru\u015fma disiplinine uygun olarak do\u011frudan soru y\u00f6neltebilir. San\u0131k ve kat\u0131lan da mahkeme ba\u015fkan\u0131 veya hakim arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile soru y\u00f6neltebilir. Y\u00f6neltilen soruya itiraz edildi\u011finde sorunun y\u00f6neltilmesinin gerekip gerekmedi\u011fine mahkeme ba\u015fkan\u0131 karar verir. Gerekti\u011finde ilgililer soru sorabilir. Heyet halinde g\u00f6rev yapan mahkemelerde, heyeti olu\u015fturan hakimler birinci f\u0131krada belirtilen ki\u015filere soru sorabilir.<\/p>\n
CMK’n\u0131n 59. maddesine g\u00f6re, tan\u0131ktan tan\u0131kl\u0131k edece\u011fi konulara ili\u015fkin bildiklerini s\u00f6ylemesi istenir ve tan\u0131kl\u0131k ederken s\u00f6z\u00fc kesilmez. Tan\u0131kl\u0131k edilen konular\u0131 ayd\u0131nlatmak, tamamlamak ve bilgilerinin dayand\u0131\u011f\u0131 durumlar\u0131 gere\u011fince de\u011ferlendirebilmek i\u00e7in tan\u0131\u011fa ayr\u0131ca soru y\u00f6neltilebilir.<\/p>\n
CMK’n\u0131n 204. maddesinde duru\u015fman\u0131n d\u00fczenli olarak y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini engelleyece\u011fi ya da tehlikeye sokaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan san\u0131\u011f\u0131n duru\u015fma salonundan \u00e7\u0131kar\u0131laca\u011f\u0131, duru\u015fmada haz\u0131r bulunmas\u0131, dosyan\u0131n durumuna g\u00f6re savunmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan zorunlu g\u00f6r\u00fclmezse oturumun yoklu\u011funda s\u00fcrd\u00fcr\u00fcl\u00fcp bitirilebilece\u011fi, ancak san\u0131\u011f\u0131n m\u00fcdafii yoksa mahkemece barodan bir m\u00fcdafii g\u00f6revlendirilmesinin sa\u011flanmas\u0131, oturuma yeniden al\u0131nan san\u0131\u011f\u0131n yoklu\u011funda yap\u0131lan i\u015flemlerin a\u00e7\u0131klanmas\u0131 h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Yarg\u0131lama makamlar\u0131, yarg\u0131laman\u0131n taraflar\u0131nca ileri s\u00fcr\u00fclen iddialar\u0131 ve g\u00f6sterdikleri delilleri gere\u011fi gibi incelemek zorundad\u0131r. Genel anlamda hakkaniyete uygun bir yarg\u0131laman\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fclebilmesi i\u00e7in silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ve \u00e7eki\u015fmeli yarg\u0131lama ilkeleri \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, taraflara iddialar\u0131n\u0131 sunmak hususunda uygun olanaklar\u0131n sa\u011flanmas\u0131 \u015fartt\u0131r. Taraflara tan\u0131k delili de d\u00e2hil olmak \u00fczere delillerini sunma ve inceletme noktas\u0131nda da uygun imk\u00e2nlar\u0131n tan\u0131nmas\u0131 gerekir. Bu anlamda, delillere ili\u015fkin dengesizlik veya hakkaniyetsizlik iddialar\u0131n\u0131n da yarg\u0131laman\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fc \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda de\u011ferlendirilmesi zorunludur. Ancak bu noktada dikkat edilmesi gereken \u00f6nemli bir husus, taraflar\u0131n tan\u0131k ve bilirki\u015fi incelemesi de d\u00e2hil dermeyan ettikleri delillerin de\u011ferlendirilmesi ve \u00f6zellikle bu taleplerin reddi halinde, yarg\u0131lama makam\u0131nca bu karara ili\u015fkin tutarl\u0131 \u015fekilde gerek\u00e7e g\u00f6sterilmesi gere\u011fidir. (A\u0130HM Vidal\/Belgium, B.No. 12351\/86, 22\/04\/1992)
\nBu yasal d\u00fczenlemeler ve a\u00e7\u0131klamalar do\u011frultusunda;<\/p>\n
1- Bir\u00e7ok san\u0131\u011f\u0131n, tan\u0131klar\u0131n dinlendi\u011fi oturumlardan (16 oturum veya esas hakk\u0131ndaki m\u00fctalaaya kadar gibi) \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan tan\u0131klara soru sorma ve tan\u0131k ifadelerine kar\u015f\u0131 beyanda bulunma olana\u011f\u0131 tan\u0131nmayarak,<\/p>\n
Disiplin cezas\u0131 veya duru\u015fman\u0131n y\u00f6netimi kapsam\u0131nda oturumlardan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lan san\u0131klar\u0131n veya m\u00fcdafilerinin oturuma kat\u0131l\u0131mlar\u0131ndan sonra kendilerine, yokluklar\u0131nda yap\u0131lan i\u015flem ve al\u0131nan ifadelerinin okunmayarak (\u00f6rne\u011fin tan\u0131k …….’in beyan\u0131 al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 oturumdan \u00e7\u0131kart\u0131lan san\u0131klar ve m\u00fcdafilerine okunmamas\u0131 gibi uygulamalar\u0131yla) CMK’n\u0131n 204. maddesine ayk\u0131r\u0131 davran\u0131lm\u0131\u015f ve bu suretle savunma haklar\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tlanmas\u0131;<\/p>\n
2- Dosyan\u0131n kapsam\u0131 da dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda CMK’n\u0131n 181\/1. maddesine ayk\u0131r\u0131 olarak genellikle tan\u0131klar\u0131n dinlenece\u011fi oturumlar\u0131n bir takvime ba\u011flay\u0131p haz\u0131rl\u0131k yapmalar\u0131na olanak verecek \u015fekilde san\u0131klara ve m\u00fcdafilerine bildirilmemesi;<\/p>\n
3- …..’\u0131n ifadelerinin san\u0131k, tan\u0131k ve gizli tan\u0131k olarak tespit edilip daha sonra bu beyanlar\u0131n ayn\u0131 maddi olayla ilgili olarak birbirini destekler nitelikte \u00fc\u00e7 ayr\u0131 kan\u0131t olarak h\u00fckme esas al\u0131nmas\u0131;<\/p>\n
4- Tan\u0131\u011f\u0131n beyanlar\u0131n\u0131n g\u00fcvenilirli\u011finin denetlenmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan anlat\u0131mlarda ge\u00e7en tarihi bilgi ve maddi vak\u0131alar\u0131n uygunlu\u011funun ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p tespitinden sonra h\u00fckme esas al\u0131nmas\u0131 gerekirken tan\u0131klar\u0131n, san\u0131klar\u0131n aleyhine \u015fahsi yorumlar yapmas\u0131na m\u00fcsaade edilerek ve bu y\u00f6ndeki bir k\u0131s\u0131m san\u0131klar\u0131n itirazlar\u0131 dikkate al\u0131nmaks\u0131z\u0131n hayat\u0131n ola\u011fan ak\u0131\u015f\u0131yla uygun d\u00fc\u015fmeyen tan\u0131k beyanlar\u0131n\u0131n h\u00fckme esas al\u0131nmas\u0131;<\/p>\n
Bu ba\u011flamda, tan\u0131k …..’in dosyadaki orijinal belgeye ayk\u0131r\u0131 yurt d\u0131\u015f\u0131 giri\u015f \u00e7\u0131k\u0131\u015f bilgilerine uymayan beyanlar\u0131na kar\u015f\u0131, bu belgeler getirilip tan\u0131\u011fa sorulmamas\u0131 ve beyanlar\u0131n\u0131n do\u011frulu\u011funun denetlenmemesi, gizli tan\u0131k K\u0131ska\u00e7 ve gizli tan\u0131k 9’un beyanlar\u0131ndaki \u00f6znel yorumlar\u0131 ve san\u0131klardan birinin eski e\u015finin yeni kocas\u0131 olan gizli tan\u0131k ….’\u0131n san\u0131\u011fa olan husumetinin bulunmas\u0131 hususlar\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda tan\u0131klar\u0131n tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ne \u015fekilde sa\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve neden ifadesine itibar edildi\u011finin karar yerinde a\u00e7\u0131klanmamas\u0131;<\/p>\n
5-Gizli tan\u0131klar 9 ve …. gibi baz\u0131 tan\u0131klar\u0131n ifadelerinin tespiti s\u0131ras\u0131nda san\u0131klar hakaret i\u00e7eren s\u00f6zler sarf ederek duru\u015fma disiplinine ayk\u0131r\u0131 davrand\u0131klar\u0131 halde tan\u0131klar hakk\u0131nda disiplin tedbiri uygulanmas\u0131 yerine tepki g\u00f6steren san\u0131klar hakk\u0131nda oturumdan \u00e7\u0131kar\u0131lmalar\u0131na veya uzun s\u00fcreli oturumlardan yasaklanmalar\u0131na karar verilerek savunma haklar\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tlanmas\u0131;<\/p>\n
6-Gizli tan\u0131k 9’un 14.11.2012 tarihli oturumda ifadesi tespit edilirken,… sald\u0131r\u0131s\u0131 soru\u015fturmas\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fcten ….. Cumhuriyet savc\u0131lar\u0131, yarg\u0131lamay\u0131 yapan mahkeme ba\u015fkan\u0131, … onursal ba\u015fsavc\u0131s\u0131 ile bir k\u0131s\u0131m siyaset\u00e7i ve kamu g\u00f6revlileri hakk\u0131nda iftira ve a\u011f\u0131r hakaret i\u00e7eren ve maddi ger\u00e7eklere uygun d\u00fc\u015fmeyen s\u00f6zler sarf etmesi \u00fczerine, haz\u0131r bulunan san\u0131k ve m\u00fcdafilerinin anlat\u0131m\u0131n devam etmemesi y\u00f6n\u00fcndeki itirazlar\u0131 reddedilerek, tan\u0131\u011f\u0131n benzer \u015fekilde anlat\u0131mlar\u0131na devam etmesine m\u00fcsaade edilerek tan\u0131\u011f\u0131n dinlenmesine ili\u015fkin usul kurallar\u0131na ayk\u0131r\u0131 davran\u0131lmas\u0131;<\/p>\n
7-Gizli tan\u0131k 9 gibi baz\u0131 tan\u0131klar\u0131n ifade vermeleri s\u0131ras\u0131nda tan\u0131\u011f\u0131n sadece bildiklerini ve g\u00f6rd\u00fcklerini anlatma prensibine ayk\u0131r\u0131 olarak ellerinde bulunan dok\u00fcmanlar\u0131 inceleyerek anlat\u0131mda bulunmas\u0131na ve sorular\u0131 yan\u0131tlamas\u0131na m\u00fcsaade edilerek CMK’n\u0131n 59\/1. maddesine ayk\u0131r\u0131 davran\u0131lmas\u0131;<\/p>\n
8-Gizli tan\u0131k …. gibi bir k\u0131s\u0131m tan\u0131klar\u0131n beyanlar\u0131n\u0131n gerek\u00e7eli karara aynen yaz\u0131larak olumlu ya da olumsuz de\u011ferlendirme yap\u0131lmadan h\u00fckme esas al\u0131nmas\u0131;<\/p>\n
9-Bir delilden mahkemenin hangi gerek\u00e7e ile vazge\u00e7ebilece\u011fi ya da ortaya konulmas\u0131 isteminin hangi nedenlerle reddedilece\u011fi CMK’n\u0131n 206\/2. maddesinde a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Maddenin 2\/b f\u0131kras\u0131nda \u201cdelil ile ispatlanmak istenilen olay\u0131n karara etkisi yoksa\u201d ortaya konulmak istenilen delilin ve bu kapsamda tan\u0131\u011f\u0131n dinlenmesi talebi de mahkemece reddolunabilir. CMK’n\u0131n 172. maddesinde san\u0131\u011fa ve kat\u0131lanlara s\u00f6ylenen tan\u0131k dinletme hakk\u0131 s\u0131n\u0131rs\u0131z de\u011fildir. Davaya konu olayla ilgili olarak karara etkisi olma ihtimali bulunmas\u0131 halinde mahkemenin tan\u0131k dinlemesi mecburi hale getirilmektedir. Taraflar\u0131n CMK’n\u0131n 178. maddesine g\u00f6re haz\u0131r etti\u011fi ya da yarg\u0131laman\u0131n seyrine g\u00f6re dinlenmesini gerekli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc tan\u0131klar\u0131n dinlenmelerine ili\u015fkin talep ve haklar\u0131n\u0131n ancak CMK’n\u0131n 206\/2 maddesinde say\u0131lan nedenle s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131labilece\u011finin kabul\u00fc gerekir.<\/p>\n
Bununla birlikte delillerin ortaya konmas\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde tan\u0131k dinleme talebinin reddi i\u00e7in ciddi ve a\u00e7\u0131k bir nedenin bulunmas\u0131, CMK’n\u0131n 206\/2 maddesi uyar\u0131nca verilecek karar\u0131n gerek\u00e7esinin somut olgu ve olaylara ba\u011fl\u0131 olarak ortaya konulmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
Nitekim yerle\u015fik Ceza Genel Kurulu kararlar\u0131nda belirtildi\u011fi gibi mahkemenin t\u00fcm kararlar\u0131n\u0131n Anayasan\u0131n 141\/3 ve CMK’n\u0131n 34. maddesine g\u00f6re akla, hukuka ve maddi olaya uygun bir a\u00e7\u0131klama i\u00e7eren gerek\u00e7eye sahip olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
Yerel mahkeme 11.01.2013 tarihli karar\u0131nda, dinlenen toplam a\u00e7\u0131k ve gizli tan\u0131k say\u0131s\u0131n\u0131, bunlar\u0131n %37.7’sinin san\u0131klar ve m\u00fcdafilerinin talebi ile dinlendi\u011fini belirttikten sonra, tan\u0131k dinletme isteklerinin do\u011frudan reddedilmeyip yap\u0131lan de\u011ferlendirme sonucunda talebin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131, kar\u015f\u0131lamayanlar\u0131n ise \u201cdavaya katk\u0131 sa\u011flamayaca\u011f\u0131, gayri ciddi olmalar\u0131, davan\u0131n uzamas\u0131na sebep olmas\u0131 ve dinlenen tan\u0131klar\u0131n niteli\u011fi ve niceli\u011fi itibariyle maddi ger\u00e7e\u011fi vuzuha kavu\u015fturmaya yeterli oldu\u011fu bu nedenle dinlenmelerinin davaya katk\u0131 sa\u011flamayaca\u011f\u0131, aksine davan\u0131n y\u0131llarca uzamas\u0131na sebep olaca\u011f\u0131, adil yarg\u0131lama ilkesinin bir unsuru olan ‘davan\u0131n makul s\u00fcrede bitirilmesi’ni a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde \u00f6nleyece\u011fi\u201d gerek\u00e7esiyle dinlenen tan\u0131klarla yetinilmesine, ba\u015fkaca tan\u0131k dinlenmesine yer olmad\u0131\u011f\u0131na karar verilmi\u015ftir. Mahkemenin gerek\u00e7esinde belirtti\u011fi istatistiksel bilgiler tan\u0131k dinlenmesinin gerek\u00e7esi olamayaca\u011f\u0131 gibi davay\u0131 uzatmak ama\u00e7lar\u0131n\u0131n ve gayri ciddiliklerini ortaya koyan maddi olaylara ili\u015fkin somut olgular belirtilmeden, kanun metnin tekrar\u0131ndan ibaret c\u00fcmlelere yer vermenin, gerek\u00e7eyi hukuka uygun hale getirmeyece\u011fi gibi, savunma taraf\u0131ndan dinlenilmesi talep edilen tan\u0131klar\u0131n bir\u00e7o\u011funun yarg\u0131lama konusu olaya ili\u015fkin ilgi ve g\u00f6rg\u00fcleri olan ki\u015filer olup, bu tan\u0131klar\u0131n davaya katk\u0131 sa\u011flamayaca\u011f\u0131na ili\u015fkin tespitin de dosya i\u00e7eri\u011fine uygun d\u00fc\u015fmedi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Gerek\u00e7e olarak g\u00f6sterilen \u201cdavan\u0131n makul s\u00fcrede bitirilmesi\u201d ilkesi, san\u0131\u011f\u0131n lehine konulmu\u015f bir adil yarg\u0131lama prensibi olup; bu prensip, ceza yarg\u0131lamas\u0131n\u0131n amac\u0131 olan maddi ger\u00e7e\u011fin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ve A\u0130HS’nin savunmaya sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 en temel haklardan olan \u201ct\u00fcm \u00f6nemli olgu ve hukuksal sorunlar\u0131 yeterli bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klayabilme ve bu konuda delil ileri s\u00fcrebilme\u201d, \u201ckararlar\u0131n gerek\u00e7eli olmas\u0131\u201d, \u201csilahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi\u201d kurallar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131ramaz. Ancak \u201cger\u00e7ek adalet\u201d makul s\u00fcrede sa\u011flanmal\u0131d\u0131r, ger\u00e7ek adaleti sa\u011flamayan ancak makul s\u00fcrede tamamlanan bir yarg\u0131lama gerek kanunlar\u0131n gerekse A\u0130HS’nin 6. maddesinin bir amac\u0131 olamaz. Kald\u0131 ki makul s\u00fcrenin de\u011ferlendirilmesinde, \u201colay\u0131n kapsam\u0131 ve g\u00fc\u00e7l\u00fckleri\u201d, \u201cyarg\u0131lamay\u0131 y\u00fcr\u00fcten makam ve yarg\u0131 organ\u0131n\u0131n tutumu\u201d, \u201cyarg\u0131lananlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan yarg\u0131laman\u0131n sona ermesinin \u00f6nemi\u201d gibi \u00f6l\u00e7\u00fctler g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda,<\/p>\n
a- Tan\u0131k ……’\u0131n dinlenmesi y\u00f6n\u00fcndeki ara karardan yeterli ve hukuki gerek\u00e7e g\u00f6sterilmeden vazge\u00e7ilmesi;<\/p>\n
b- Dinlenilmesi halinde dosyan\u0131n esas\u0131n\u0131 etkileyebilecek konumda olup da san\u0131k … ve m\u00fcdafiinin haz\u0131r ettikleri tan\u0131k …’n\u0131n, san\u0131klar … ve …..m\u00fcdafiinin haz\u0131r etti\u011fi tan\u0131klar ….Ba\u015fkan\u0131 …, emekli …., emekli … ve emekli ….., san\u0131k …m\u00fcdafiinin haz\u0131r etti\u011fi tan\u0131k Ya\u015far Yaz\u0131c\u0131o\u011flu’nu, san\u0131k … m\u00fcdafiinin haz\u0131r etti\u011fi uzman ki\u015fi ….’\u0131 dinletme taleplerinin reddedilmesi;<\/p>\n
c- Tan\u0131k ….’in ifadesinde ge\u00e7en gazete n\u00fcshas\u0131n\u0131n yay\u0131nlan\u0131p yay\u0131nlanmad\u0131\u011f\u0131, 2003 y\u0131l\u0131nda san\u0131k ….’\u00fcn …’ya gidip gitmedi\u011fine y\u00f6nelik hususlar ile gizli tan\u0131k ….’\u0131n 22.04.2007’de …’da toplant\u0131 yapt\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemesine ra\u011fmen ….’\u00fcn koruma kay\u0131tlar\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p ara\u015ft\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 bu gibi hususlar\u0131n karar yerinde tart\u0131\u015f\u0131lmamas\u0131;<\/p>\n
10- Kovu\u015fturma ba\u015f\u0131nda her san\u0131\u011f\u0131n dinlenen tan\u0131klara soru sorulmas\u0131na imkan verilmesine ra\u011fmen 2012 y\u0131l\u0131 Haziran ay\u0131ndan sonra dinlenen tan\u0131klar y\u00f6n\u00fcnden ise sadece tan\u0131\u011f\u0131n ifadesinde ad\u0131 ge\u00e7en san\u0131klara s\u00f6zl\u00fc olarak soru sormalar\u0131na di\u011fer san\u0131klar\u0131n ise sorular\u0131n\u0131 yaz\u0131l\u0131 olarak Mahkeme Ba\u015fkan\u0131na iletmelerine ve Mahkeme Ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan uygun g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc takdirde sorulmas\u0131na \u015feklinde karar verilerek, san\u0131k veya m\u00fcdafiinin soru sorulmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda olayla ilgisi yerine tan\u0131\u011f\u0131n beyan\u0131nda ad\u0131 ge\u00e7mesi gibi yasal olmayan gerek\u00e7elerle engellenmesi, bu ba\u011flamda,<\/p>\n
a)Tan\u0131k …..’\u0131n dinlenmesi s\u0131ras\u0131nda sorular\u0131n yaz\u0131l\u0131 verilmesinin istenmesi;<\/p>\n
b)19.04.2012 tarihli oturumda san\u0131k….’in kendisi ile ilgili beyanda bulunan gizli tan\u0131\u011fa soru sormak istemesi \u00fczerine m\u00fcsaade edilmemesi, \u0131srar\u0131 \u00fczerine san\u0131\u011f\u0131n oturumdan \u00e7\u0131kart\u0131larak tan\u0131\u011f\u0131n sorgulanmas\u0131na devam edilmesi, gibi uygulamalarla san\u0131klar\u0131n savunma hakk\u0131 k\u0131s\u0131tlanarak adil yarg\u0131lama haklar\u0131n\u0131n ihlal edilmesi;<\/p>\n
11-Tan\u0131k s\u0131fat\u0131yla soru\u015fturma ve kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda ifadesi tespit edilmedi\u011fi gibi, bir k\u0131s\u0131m beyan\u0131n da zora dayal\u0131 olup yasak delil niteli\u011finde bulundu\u011fu anla\u015f\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen …. isimli ki\u015finin ifade g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinin duru\u015fmada izlettirilmesi ve mahkemenin gerek\u00e7eli karardaki ”Ancak ses kayd\u0131ndaki ifadenin k\u00f6t\u00fc muamele sonucu tespit edildi\u011fine dair \u015f\u00fcphe olu\u015ftu\u011fundan” tespitine ra\u011fmen bu beyan ve ifadelerinin h\u00fckme esas al\u0131nmas\u0131 suretiyle CMK’n\u0131n 206\/2-a ve 217\/1. maddesine ayk\u0131r\u0131 davran\u0131lmas\u0131;<\/p>\n
12- Mahkeme ba\u015fkan\u0131nca, san\u0131k ve m\u00fcdafilerinin soru sorma haklar\u0131n uygun \u015fekilde yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle engellenmesi nedeniyle,<\/p>\n
a) Sorulara itiraz eden san\u0131k ve m\u00fcdafilerinin itirazlar\u0131n\u0131n usul ve yasaya uygun gerek\u00e7elerle reddedilmesi gerekirken, duru\u015fma g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri ve tutanak i\u00e7erikleri ile uyumlu olmayacak bi\u00e7imde disiplini bozduklar\u0131 gerek\u00e7esiyle reddedilmesi;<\/p>\n
b) 24.01.2012 tarihli oturumda san\u0131k …’in maddi tespit yaparak tan\u0131\u011fa soru sorma isteminin ve benzer \u015fekilde baz\u0131 san\u0131k veya m\u00fcdafilerinin ayn\u0131 \u015fekilde soru sorma taleplerinin kabul edilmeyerek tan\u0131\u011f\u0131 sorgulama hakk\u0131n\u0131n ve dolas\u0131yla savunma hakk\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tlanmas\u0131;<\/p>\n
c) 17.04.2012 tarihli oturumda san\u0131k ….’in, tan\u0131\u011fa sordu\u011fu soruya yan\u0131t alamamas\u0131ndan dolay\u0131 ayn\u0131 soruyu tekrarlamas\u0131 \u00fczerine sorunun m\u00fckerrer oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle tan\u0131\u011fa y\u00f6neltilmesine izin verilmemesi ve benzer \u015fekilde ba\u015fka san\u0131k ve m\u00fcdafilerinin sorular\u0131n\u0131n engellenmesi;<\/p>\n
13- Kimli\u011finin gizlenmesine karar verilen tan\u0131klar\u0131n, kimliklerinin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131 engellenecek \u015fekilde kamera kay\u0131tlar\u0131n\u0131n, san\u0131k ve m\u00fcdafilerine verilmeyerek ifade \u00e7\u00f6z\u00fcm tutanaklar\u0131n\u0131n ger\u00e7e\u011fi yans\u0131t\u0131p yans\u0131tmad\u0131\u011f\u0131na dair san\u0131klara ve m\u00fcdafilerine denetim imkan\u0131 sa\u011flanmadan, bu ifadelerin h\u00fckm\u00fc esas al\u0131narak CMK 217. maddesine ayk\u0131r\u0131 davran\u0131lmas\u0131;<\/p>\n
14- San\u0131klar….. ve … hakk\u0131nda gerek\u00e7ede belirtilen tan\u0131k …..’in kolluk ifadesinin dosya kapsam\u0131nda bulunmamas\u0131, gerek\u00e7eli karar\u0131n dipnotla bilgi notunda at\u0131f yapt\u0131\u011f\u0131, gizli tan\u0131\u011f\u0131n ifadesinin imzas\u0131z \u00f6rne\u011finin dosya aras\u0131na al\u0131nmas\u0131;<\/p>\n
15- Dosya kapsam\u0131nda, CMK’n\u0131n 58\/3. maddesi ve Tan\u0131k Koruma Kanunu kapsam\u0131ndaki d\u00fczenlemeleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda tan\u0131klar\u0131n haz\u0131r bulunanlar\u0131n huzurunda dinlenmelerinin ne \u015fekilde haklar\u0131nda a\u011f\u0131r bir tehlike te\u015fkil etti\u011fi ve bu tehlikenin ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc \u00f6nlenemeyece\u011fi ya da madd\u00ee ger\u00e7e\u011fin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan tehlike olu\u015fturaca\u011f\u0131n\u0131n hususlar\u0131nda sebep g\u00f6sterilmeden ve herhangi de\u011ferlendirmede bulunmadan tan\u0131\u011f\u0131n talebi \u00fczerine tan\u0131\u011f\u0131n kapal\u0131 oturum dinlenilmesine, tan\u0131\u011f\u0131n duru\u015fma salonu d\u0131\u015f\u0131nda bulunan tan\u0131k odas\u0131na al\u0131narak orijinal ses ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fcn duru\u015fma salonuna aktar\u0131lmak veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fcn de\u011fi\u015ftirilerek aktar\u0131lmak suretiyle dinlenmesi \u015feklinde tan\u0131k koruma tedbirlerine karar verildi\u011fi;<\/p>\n
16- Gizli tan\u0131k s\u0131fat\u0131 bulunmayan tan\u0131klar\u0131n, \u00f6rne\u011fin tan\u0131klar …., …, …, ….’\u0131n dinlenilmesinde oldu\u011fu gibi yasal ve yeterli gerek\u00e7e g\u00f6sterilmeksizin duru\u015fma d\u0131\u015f\u0131nda kapal\u0131 bir oda i\u00e7inde g\u00f6r\u00fcnt\u00fc aktar\u0131m\u0131 suretiyle ifadesinin tespiti yoluna gidilerek CMK’n\u0131n 200. maddesine muhalefet edilmesi;<\/p>\n
17- San\u0131k ….’in m\u00fcdafisi olarak g\u00f6rev yapan Av. ….ile san\u0131k …’\u0131n m\u00fcdafiisi olarak g\u00f6rev yapan Av. ….’\u0131n Avukatl\u0131k Kanunu 36. maddesinde belirtilen usule ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde tan\u0131k olarak ifadesinin h\u00fckme esas al\u0131nmas\u0131;<\/p>\n
18- …. mensuplar\u0131n\u0131n dinlenilmesi hususunda 2937 say\u0131l\u0131 … Kanunu’nun 29. maddesine ayk\u0131r\u0131 davranmak suretiyle emekli ….. mensubu ‘ \u00fcn tan\u0131k olarak dinlenilmesi ve beyanlar\u0131n\u0131n h\u00fckme esas al\u0131nmas\u0131;<\/p>\n
19- Yarg\u0131tay 11. Ceza Dairesinin (\u0130lk Derece S\u0131fat\u0131yla) 13.11.2015 tarih 2012\/1 Esas- 2015\/4 Karar say\u0131l\u0131 karar\u0131nda ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 beyanda bulundu\u011fu tespit ve kabul edilen ve haklar\u0131nda bu nedenle soru\u015fturma y\u00fcr\u00fct\u00fclen gizli tan\u0131k …ve gizli tan\u0131k …’un beyanlar\u0131n\u0131n h\u00fckme esas al\u0131nmas\u0131;<\/p>\n
20-Mahkeme taraf\u0131ndan, bir k\u0131s\u0131m san\u0131klar\u0131n … D\u00fc\u015f\u00fcnce Derne\u011fi’nin y\u00f6netimini ele ge\u00e7irildi\u011finin kabul edilmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda, san\u0131k ….’dan \u00f6nce dernek ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapan….n\u0131n tan\u0131k s\u0131fat\u0131yla dinlenilmesinin gerekti\u011fini g\u00f6zetilmemesi;<\/p>\n
21-Tan\u0131k … gibi bir k\u0131s\u0131m tan\u0131klar\u0131n, san\u0131klar\u0131n savunmalar\u0131 do\u011frultusunda lehe anlat\u0131mda bulunmalar\u0131na ra\u011fmen bu tan\u0131klar\u0131n ifadesini ni\u00e7in itibar edilmedi\u011finin tart\u0131\u015f\u0131l\u0131p karar yerinde g\u00f6sterilmemesi;<\/p>\n
22-Kimli\u011finin gizlenerek dinlenilmesine karar verilen tan\u0131klar\u0131n dinlenilmesinde,<\/p>\n
a) Dosya kapsam\u0131nda, CMK 58\/2. maddesi ve Tan\u0131k Koruma Kanunu kapsam\u0131ndaki d\u00fczenlemeleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda tan\u0131k olarak dinlenecek ki\u015filerin kimliklerinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ne \u015fekilde haklar\u0131nda kendileri veya yak\u0131nlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan a\u011f\u0131r bir tehlike olu\u015fturaca\u011f\u0131 hususunda sebep g\u00f6sterilmeden ve herhangi bir de\u011ferlendirmede bulunmadan, tan\u0131\u011f\u0131n talebi \u00fczerine kimli\u011finin gizlenerek dinlenilmesi, tan\u0131\u011f\u0131n duru\u015fma salonu d\u0131\u015f\u0131nda bulunan tan\u0131k odas\u0131na al\u0131narak orijinal ses ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fcn duru\u015fma salonuna aktar\u0131lmak; g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fcn veya sesinin de\u011fi\u015ftirilerek aktar\u0131lmak suretiyle dinlenmesi \u015feklinde tan\u0131k koruma tedbirlerine karar verilmesi;<\/p>\n
b) Tan\u0131\u011f\u0131n kimli\u011finin aleniyet kazanmas\u0131na (gizli tan\u0131k …, gizli tan\u0131k 9 ) veya kimli\u011fini a\u00e7\u0131klayarak beyanda bulunmak istenmesine; tan\u0131klar\u0131n kimliklerinin a\u00e7\u0131klanarak(gizli tan\u0131k …) veya orijinal ses\/g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcyle (gizli tan\u0131k 17, gizli tan\u0131k …) dinlendi\u011fi halde bu tan\u0131klar hakk\u0131nda al\u0131nan koruma tedbirlerinin gereklili\u011fi ve yararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmas\u0131 ra\u011fmen koruma tedbirlerinin kald\u0131r\u0131lmadan tan\u0131\u011f\u0131n dinlenmesi ve sorgulamas\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131;<\/p>\n
c) Y\u00fcksek g\u00fcvenlikli cezaevlerinde h\u00fck\u00fcml\u00fc olarak bulunan …. ve …. gibi ki\u015filerin devletin korumas\u0131 alt\u0131nda oldu\u011fu halde, tan\u0131klar\u0131n kimliklerinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ne \u015fekilde haklar\u0131nda kendileri veya yak\u0131nlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan a\u011f\u0131r bir tehlike olu\u015fturaca\u011f\u0131 hususunda de\u011ferlendirme yap\u0131lmadan ve koruma tedbiri gerek\u00e7eleri a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmeden kimliklerinin gizlenerek dinlenilmesi;<\/p>\n
d) Gizli tan\u0131klar\u0131n kimli\u011finin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmamas\u0131 gerek\u00e7esiyle g\u00fcvenilirli\u011fi ve s\u00f6zlerinin do\u011frulu\u011fu tespit edecek nitelikte sorular\u0131n sorulmas\u0131na engel olunmas\u0131 suretiyle CMK’n\u0131n 58\/1.maddesine ayk\u0131r\u0131 davran\u0131lmas\u0131,<\/p>\n
Usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n
B-SAVUNMA<\/p>\n
CMK’n\u0131n 147. maddesinde, ifade ve sorgunun tarz\u0131 d\u00fczenlenmi\u015f olup, bu maddede \u015f\u00fcpheli ya da san\u0131\u011fa y\u00fcklenen su\u00e7un kendisine anlat\u0131larak, su\u00e7lama hakk\u0131nda a\u00e7\u0131klamada bulunmayabilece\u011fi, \u015f\u00fcpheden kurtulmak i\u00e7in somut delillerin toplanmas\u0131n\u0131 isteyebilece\u011fi ve m\u00fcdafii yard\u0131m\u0131ndan yararlanabilece\u011fine ili\u015fkin haklar\u0131n\u0131n hat\u0131rlat\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi belirtilmi\u015ftir. CMK’n\u0131n 148. maddesinde ise ifade alma ve sorgudaki yasak usuller d\u00fczenlenmi\u015f olup, bu usullerle tespit edilen ifadelerin delil olarak de\u011ferlendirilemeyece\u011fi h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Keza m\u00fcdafii haz\u0131r bulundurulmaks\u0131z\u0131n kolluk\u00e7a al\u0131nan ifade, hakim veya mahkeme huzurunda \u015f\u00fcpheli veya san\u0131k taraf\u0131ndan do\u011frulanmad\u0131k\u00e7a h\u00fckme esas al\u0131namaz kural\u0131 getirilmi\u015ftir. Kanunda a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmemi\u015f olmakla birlikte doktrinde ifade ve sorgunun, g\u00fcn\u00fcn makul saatlerinde, zorunlu durumlar haricinde gece yap\u0131lmamas\u0131, \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n ya\u015f\u0131, fiziksel ve ruhsal dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131, sa\u011fl\u0131k durumu gibi fakt\u00f6rlerin ifade alma ve sorgunun s\u00fcresini belirlemede dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi, yirmi d\u00f6rt saatlik dilim i\u00e7erisinde sekiz saatten fazla ifade alma i\u015flemine devam edilmemesi bu s\u00fcrenin de kesintisiz olmay\u0131p asgari her iki saatte bir ara verilmesi gerekti\u011fi belirtilmektedir. (Prof. Vahit B\u0131\u00e7ak, Su\u00e7 Mahkemesi Hukuku, Ankara 2010, sh 545)<\/p>\n
A\u0130HS’nin 6. maddesinin (3). f\u0131kras\u0131n\u0131n (c) bendinde hakk\u0131nda bir su\u00e7 isnad\u0131nda bulunulan ki\u015finin \u201cKendisini bizzat savunmak veya se\u00e7ece\u011fi bir m\u00fcdafiinin yard\u0131m\u0131ndan yararlanmak; e\u011fer avukat tutmak i\u00e7in gerekli madd\u00ee olanaklardan yoksun ise ve adaletin yerine gelmesi i\u00e7in gerekli g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, resen atanacak bir avukat\u0131n yard\u0131m\u0131ndan \u00fccretsiz olarak yararlanabilmek\u201d hakk\u0131 bulundu\u011fu belirtilmi\u015ftir. San\u0131k kendisini bizzat savunma hakk\u0131na sahip oldu\u011fu gibi bir m\u00fcdafi yard\u0131m\u0131yla savunma hakk\u0131na da sahiptir. Ancak m\u00fcdafi ile temsil edilme hakk\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli olan, yarg\u0131lamaya bir b\u00fct\u00fcn olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, san\u0131\u011f\u0131n m\u00fcdafi yard\u0131m\u0131ndan etkili bir bi\u00e7imde yararlanm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
A\u0130HM, S\u00f6zle\u015fme’nin 6. maddesinin (a) bendi ile hakk\u0131nda bir su\u00e7 isnad\u0131nda bulunulan ki\u015finin “Savunmas\u0131n\u0131 haz\u0131rlamak i\u00e7in gerekli zaman ve kolayl\u0131klara sahip olmak” hakk\u0131na yer verilen (b) bentlerinin birbiriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funu; su\u00e7laman\u0131n nedeni ve niteli\u011fi hakk\u0131nda bilgilendirilme hakk\u0131n\u0131n, \u015f\u00fcphelinin veya san\u0131\u011f\u0131n savunmas\u0131n\u0131 haz\u0131rlama hakk\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fini belirtmi\u015ftir (A\u0130HM Pelissier ve Sassi\/ Fransa)<\/p>\n
Savunman\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 i\u00e7in gerekli zamana sahip olma hakk\u0131, Anayasa’n\u0131n 36. maddesinde belirtilen “me\u015fru vas\u0131ta ve yollardan yararlanmak” kavram\u0131n\u0131n kapsam\u0131ndad\u0131r. (AYM, 1992\/39, 16\/6\/1992). Bu hak gere\u011fince san\u0131\u011fa ve m\u00fcdafiine savunma i\u00e7in gerekli haz\u0131rl\u0131klar\u0131 yapabilecekleri zaman\u0131n verilmesi gerekmektedir. Ayn\u0131 \u015fekilde su\u00e7un hukuki nitelendirmesinin de\u011fi\u015fmesi halinde de savunman\u0131n yeniden haz\u0131rlanmas\u0131 i\u00e7in gerekli zaman ve kolayl\u0131klar sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 226. maddesi ile de \u201csan\u0131k, su\u00e7un hukuk\u00ee niteli\u011finin de\u011fi\u015fmesinden \u00f6nce haber verilip de savunmas\u0131n\u0131 yapabilecek bir h\u00e2lde bulundurulmad\u0131k\u00e7a, iddianamede kanun\u00ee unsurlar\u0131 g\u00f6sterilen su\u00e7un de\u011findi\u011fi kanun h\u00fckm\u00fcnden ba\u015fkas\u0131yla mahk\u00fbm edilemez.<\/p>\n
Cezan\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 veya cezaya ek olarak g\u00fcvenlik tedbirlerinin uygulanmas\u0131n\u0131 gerektirecek h\u00e2ller, ilk defa duru\u015fma s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda da ayn\u0131 h\u00fck\u00fcm uygulan\u0131r.<\/p>\n
Ek savunma verilmesini gerektiren h\u00e2llerde istem \u00fczerine san\u0131\u011fa ek savunmas\u0131n\u0131 haz\u0131rlamas\u0131 i\u00e7in s\u00fcre verilir.<\/p>\n
Yukar\u0131daki f\u0131kralarda yaz\u0131l\u0131 bildirimler varsa m\u00fcdafiine yap\u0131l\u0131r. M\u00fcdafii san\u0131\u011fa tan\u0131nan haklardan onun gibi yararlan\u0131r\u201d h\u00fckm\u00fc getirilmi\u015ftir.<\/p>\n
Ancak kanun koyucu bu d\u00fczenlemeyle iddianamede anlat\u0131lan eylem de\u011fi\u015fmemi\u015f olmakla birlikte, o eylemin hukuksal niteli\u011finde de\u011fi\u015fiklik olmas\u0131n\u0131 an\u0131lan ilkeye ayk\u0131r\u0131 g\u00f6rmemi\u015f, bu gibi h\u00e2llerde san\u0131\u011fa ek savunma hakk\u0131 verilerek de\u011fi\u015fen su\u00e7 niteli\u011fine g\u00f6re bir h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131na olanak sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00fczenlemenin bir sonucu olarak mahkeme, eylemin hangi su\u00e7u olu\u015fturaca\u011f\u0131na ili\u015fkin nitelendirmede iddia ve savunmayla ba\u011fl\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n
Yarg\u0131lamaya konu olaylar\u0131n mahiyeti, iddianame, m\u00fctalaa ve birle\u015fen dosyalar ile t\u00fcm dosya kapsam\u0131 dikkate al\u0131narak, savunma hakk\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlamayacak \u015fekilde her bir san\u0131\u011f\u0131n bireysel durumlar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak savunmas\u0131n\u0131 yapmas\u0131 i\u00e7in gerekli makul s\u00fcrenin sa\u011flanmas\u0131 gerekti\u011fi g\u00f6zetilmeyerek t\u00fcm san\u0131klar y\u00f6n\u00fcnden birle\u015fen dosyada savunmay\u0131 1 veya 2 tam duru\u015fma g\u00fcn\u00fc, esas hakk\u0131ndaki savunmay\u0131 1 veya 2 saat, s\u00f6zl\u00fc talepleri ise 15 dakika ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131na kararlar verilerek savunma haklar\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tland\u0131\u011f\u0131 belirlenmi\u015ftir.<\/p>\n
M\u00fcdafii yard\u0131m\u0131ndan yararlanma hakk\u0131, savunma hakk\u0131n\u0131n vazge\u00e7ilmez bir unsurudur. Nitekim CMK’n\u0131n 149. maddesi “\u015f\u00fcpheli veya san\u0131k soru\u015fturma ve kovu\u015fturman\u0131n her a\u015famas\u0131nda bir veya birden fazla m\u00fcdafiinin yard\u0131m\u0131ndan yararlanabilir” diyerek bunu ifade etmektedir. Soru\u015fturma evresinde oldu\u011fu gibi kovu\u015fturma evresinde de m\u00fcdafiin san\u0131kla g\u00f6r\u00fc\u015fme, sorgu s\u00fcresince yan\u0131nda olma ve hukuki yard\u0131mda bulunma hakk\u0131 engellenemez, k\u0131s\u0131tlanamaz.<\/p>\n
CMK’n\u0131n 150. maddesi iki halde yarg\u0131lamada m\u00fcdafii bulundurma zorunlulu\u011fu getirmi\u015ftir. Bunlardan birincisi san\u0131\u011f\u0131n \u00e7ocuk ya da sa\u011f\u0131r dilsiz veya kendini savunamayacak derece mal\u00fcl olmas\u0131; ikincisi ise, alt s\u0131n\u0131r\u0131 en az be\u015f y\u0131l hapis cezas\u0131n\u0131 gerektiren su\u00e7lardan dolay\u0131 yap\u0131lan soru\u015fturma ve kovu\u015fturmada \u00f6zel m\u00fcdafii bulunmayan san\u0131\u011f\u0131n istemi aranmaks\u0131z\u0131n bir m\u00fcdafii g\u00f6revlendirilir.<\/p>\n
Soru\u015fturma ve kovu\u015fturma evrelerinin her a\u015famas\u0131nda avukat\u0131n, \u015f\u00fcpheli veya san\u0131kla g\u00f6r\u00fc\u015fme, ifade alma veya sorgu s\u00fcresince yan\u0131nda olma ve hukuki yard\u0131mda bulunma hakk\u0131 yukar\u0131da belirtilmi\u015ftir. (CMK’n\u0131n m. 149\/3) Soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda k\u0131s\u0131tlama karar\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece dosya i\u00e7eri\u011fini inceleyebilir ve istedi\u011fi belgelerin \u00f6rne\u011fini har\u00e7s\u0131z olarak alabilir. (CMK’n\u0131n m. 153\/1-2) \u0130ddianamenin mahkeme taraf\u0131ndan kabul edildi\u011fi tarihten itibaren dosya i\u00e7eri\u011fini ve muhafaza alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f delilleri inceleyebilir, b\u00fct\u00fcn tutanak ve belgelerin \u00f6rneklerini alabilir. (CMK m. 153\/4)<\/p>\n
\u00d6te yandan CMK’n\u0131n 154. maddesine g\u00f6re “san\u0131k vekaletname aranmaks\u0131z\u0131n m\u00fcdafii ile her zaman ve konu\u015fulanlar\u0131 ba\u015fkalar\u0131n\u0131n duyamayaca\u011f\u0131 bir ortamda g\u00f6r\u00fc\u015febilir. San\u0131\u011f\u0131n m\u00fcdafiiyle yaz\u0131\u015fmalar\u0131 denetime tabii tutulamaz.<\/p>\n
5275 say\u0131l\u0131 Kanunun 114\/5. maddesine g\u00f6re, tutuklunun m\u00fcdafii ile olan haberle\u015fme ve kurum d\u00fczeni \u00e7er\u00e7evesinde temas ve g\u00f6r\u00fc\u015fmelerine hi\u00e7bir suretle engel olunamaz ve k\u0131s\u0131tlamalar konulamaz. Ayn\u0131 Kanun’un 86\/4 maddesine g\u00f6re de Ceza infaz kurumlar\u0131na giren avukatlarca savunmaya ili\u015fkin oldu\u011fu yaz\u0131l\u0131 olarak beyan edilerek belge ve dosyalar incelemeye tabii tutulamaz.<\/p>\n
M\u00fcdafiin kovu\u015fturma evresinde haz\u0131r bulunma yetkisi CMK’n\u0131n de\u011fi\u015fik h\u00fck\u00fcmlerinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Kanunun mecburi m\u00fcdafiili\u011fi kabul etti\u011fi hallerde (CMK’n\u0131n m. 150) m\u00fcdafiinin duru\u015fmada haz\u0131r bulunmas\u0131 zorunludur (CMK m.188\/1). Bu nedenle CMK’n\u0131n 191\/1. maddesi uyar\u0131nca haz\u0131r bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 saptand\u0131ktan sonra duru\u015fmaya ba\u015flanmal\u0131d\u0131r. CMK’n\u0131n 197. maddesi, san\u0131k duru\u015fmada haz\u0131r bulunmasa da m\u00fcdafiin b\u00fct\u00fcn oturumlarda bulunma yetkisine sahip oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Bu nedenle de duru\u015fma g\u00fcn\u00fc mutlaka m\u00fcdafiine bildirilmelidir.<\/p>\n
CMK’n\u0131n 216\/1. maddesinde \u201cOrtaya konulan delillerle ilgili tart\u0131\u015fmada s\u00f6z, s\u0131ras\u0131yla kat\u0131lana veya vekiline, Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na, san\u0131\u011fa ve m\u00fcdafiine veya kanuni temsilcisine verilir.\u201d \u015feklinde d\u00fczenleme yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. An\u0131lan Kanun maddelerinde \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n savunmas\u0131n\u0131 yapmas\u0131 i\u00e7in bir s\u00fcre s\u0131n\u0131rlamas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmemi\u015f,<\/p>\n
Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fme’sinin 6. maddesinin (b) bendinde belirtilen “Savunmas\u0131n\u0131 haz\u0131rlamak i\u00e7in gerekli zaman ve kolayl\u0131klara sahip olmak” hakk\u0131, san\u0131\u011f\u0131n, duru\u015fmada \u201csavunmas\u0131n\u0131 yapmak i\u00e7in de gerekli olan zaman ve kolayl\u0131klara sahip olma\u201d hakk\u0131n\u0131 da kapsamaktad\u0131r. Ceza muhakemesinin s\u00f6zl\u00fcl\u00fck ilkesi uyar\u0131nca, san\u0131\u011fa ve yarg\u0131laman\u0131n di\u011fer taraflar\u0131na duru\u015fmada yeterli s\u00fcrede s\u00f6z hakk\u0131 tan\u0131nmas\u0131 esast\u0131r.<\/p>\n
Kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda m\u00fcdafii, san\u0131\u011fa kat\u0131lana tan\u0131klara, bilirki\u015filere ve duru\u015fmaya \u00e7a\u011fr\u0131lm\u0131\u015f di\u011fer ki\u015filere duru\u015fma disiplinine uygun olarak do\u011frudan soru y\u00f6neltebilir. Y\u00f6neltilen soruya itiraz edildi\u011finde sorunun y\u00f6netilmesinin gerekip gerekmedi\u011fi mahkeme ba\u015fkan\u0131 karar verir. Gerekti\u011finde m\u00fcdafii yeniden soru sorabilir. (CMK’n\u0131n m. 201\/1) Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n ve kat\u0131lan\u0131n veya vekilinin a\u00e7\u0131klamalar\u0131na cevap verebilir. (CMK’n\u0131n m. 216\/2)<\/p>\n
CMK’n\u0131n 150. maddesine g\u00f6re g\u00f6revlendirilen m\u00fcdafii, duru\u015fmada haz\u0131r bulunmaz veya vakitsiz olarak duru\u015fmadan \u00e7ekilir ya da g\u00f6revini yerine getirmekten ka\u00e7\u0131n\u0131rsa, mahkeme derhal ba\u015fka bir m\u00fcdafii g\u00f6revlendirilmesi i\u00e7in gerekli i\u015flemi yapar. Bu durumda mahkeme oturuma ara verebilece\u011fi gibi oturumun ertelenmesine de karar verebilir. Bu madde ile m\u00fcdafiin savunma faaliyetinin k\u0131s\u0131tlanmas\u0131ndan Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi’nin pek \u00e7ok karar\u0131nda belirtildi\u011fi \u00fczere (Artico v. \u0130talya; Goddi v. \u0130talya ve Kamaninski v. Avusturya kararlar\u0131 gibi, Prof. Dr. Veli \u00d6zer \u00d6zbek, Mehmet Nihat Kanbur, Koray Do\u011fan, P\u0131nar Bacaks\u0131z, \u0130lker Tepe, Ceza Muhakemesi Hukuku, Se\u00e7kin yay\u0131nlar\u0131 Ankara 2012 sh.563) mahkemeye m\u00fcdafiin g\u00f6revini gere\u011fi gibi yerine getirip getirmedi\u011finin denetlenmesi zorunlulu\u011funu da getirerek m\u00fcdafii yard\u0131m\u0131ndan yararlanma hakk\u0131n\u0131n \u00f6nemi ortaya konulmu\u015ftur. E\u011fer yeni m\u00fcdafii savunmas\u0131n\u0131 haz\u0131rlamak i\u00e7in yeterli zaman olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klarsa oturum ertelenir (CMK m.151\/2) Nitekim Avukatl\u0131k Kanunu’nun 134. maddesinde \u00fcstlendi\u011fi savunma g\u00f6revinin gereklerini yerine getirmeyen veya g\u00f6revinin gerektirdi\u011fi d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011fe uygun bi\u00e7imde davranmayan m\u00fcdafii hakk\u0131nda disiplin soru\u015fturmas\u0131 yap\u0131larak disiplin cezas\u0131 verilece\u011fi h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
02.07.2012 tarihinde 6352 say\u0131l\u0131 Kanun ile y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131l\u0131ncaya kadar uygulanan CMK’n\u0131n 252\/1-d maddesi uyar\u0131nca mahkeme savunma hakk\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlama anlam\u0131na gelmeyecek \u015fekilde san\u0131k veya m\u00fcdafiine makul bir s\u00fcre vermek zorundad\u0131r.<\/p>\n
Savunma hakk\u0131n\u0131n do\u011fal sonu\u00e7lar\u0131ndan birisi de duru\u015fmada haz\u0131r bulunma hakk\u0131d\u0131r. 5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 193\/1. maddesinde istisnalar sakl\u0131 kalmak \u00fczere, \u201chaz\u0131r bulunmayan san\u0131k hakk\u0131nda duru\u015fma yap\u0131lamayaca\u011f\u0131\u201d h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Yine CMK’n\u0131n 189\/1. maddesinde \u201cDuru\u015fmada, h\u00fckme kat\u0131lacak h\u00e2kimler ve Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 ile zab\u0131t katibinin ve Kanun’un zorunlu m\u00fcdafili\u011fi kabul etti\u011fi h\u00e2llerde m\u00fcdafiin haz\u0131r bulunmas\u0131 \u015fartt\u0131r.\u201d denilmek suretiyle zorunlu m\u00fcdafiin de duru\u015fmada haz\u0131r bulunmas\u0131 gerekti\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
Duru\u015fman\u0131n d\u00fczen ve disiplini ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda CMK’n\u0131n 204. maddesinde, \u201cDavran\u0131\u015flar\u0131 nedeniyle, haz\u0131r bulunmas\u0131n\u0131n duru\u015fman\u0131n d\u00fczenli olarak y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini tehlikeye sokaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda san\u0131k, duru\u015fma salonundan \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r. Mahkeme, san\u0131\u011f\u0131n duru\u015fmada haz\u0131r bulunmas\u0131n\u0131 dosyan\u0131n durumuna g\u00f6re savunmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan zorunlu g\u00f6rmezse, oturumu yoklu\u011funda s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr ve bitirir. Ancak san\u0131\u011f\u0131n m\u00fcdafii yoksa, mahkeme barodan bir m\u00fcdafi g\u00f6revlendirilmesini ister.<\/p>\n
Oturuma yeniden al\u0131nmas\u0131na karar verilen san\u0131\u011fa, yoklu\u011funda yap\u0131lan i\u015flemler a\u00e7\u0131klan\u0131r.\u201d ve 02\/07\/2012 tarihinde m\u00fclga CMK’n\u0131n 252\/1-f. maddesinde ise \u201cMahkeme ba\u015fkan\u0131, duru\u015fman\u0131n d\u00fczenini bozan san\u0131\u011f\u0131 veya m\u00fcdafii o g\u00fcnk\u00fc oturumun tamam\u0131na \u00e7\u0131kmamak \u00fczere, duru\u015fma salonundan \u00e7\u0131kart\u0131r. Bunlar\u0131n, sonra gelen oturumda da duru\u015fmay\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde aksatacak davran\u0131\u015flara devam edecekleri anla\u015f\u0131l\u0131rsa ve haz\u0131r bulunmalar\u0131 gerekli g\u00f6r\u00fclmezse, yokluklar\u0131nda duru\u015fmaya devam olunmas\u0131na mahkemece karar verilebilir. Bu karar, esasa ili\u015fkin iddia ve savunman\u0131n yap\u0131lmas\u0131na engel olacak bi\u00e7imde uygulanamaz ve san\u0131\u011f\u0131n kendisini ba\u015fka bir m\u00fcdafi ile temsil ettirmesine izin verilir. Duru\u015fma salonundan \u00e7\u0131kart\u0131lan san\u0131k veya m\u00fcdafiin bundan sonraki oturumlarda da duru\u015fman\u0131n d\u00fczenini bozmakta \u0131srar etmeleri h\u00e2linde, bir daha ayn\u0131 dava ile ilgili oturumlar\u0131n tamam\u0131na veya bir k\u0131sm\u0131na kat\u0131lmamalar\u0131na da karar verilebilir. Bu h\u00fck\u00fcm m\u00fcdafi hakk\u0131nda uyguland\u0131\u011f\u0131 takdirde, durum ilgili baroya bildirilir…\u201d \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
Yukar\u0131da yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalar kar\u015f\u0131s\u0131nda,<\/p>\n
1-Mahkeme taraf\u0131ndan,<\/p>\n
a-TCK’n\u0131n 311, 312, 313 ve 314\/1 maddeleri ve di\u011fer maddelerden haklar\u0131nda kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lan san\u0131klar\u0131n savunma s\u00fcresini iki duru\u015fma g\u00fcn\u00fc, TCK. 314\/2 ve di\u011fer maddelerden haklar\u0131nda kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f san\u0131klar\u0131n savunma s\u00fcresini ise bir duru\u015fma g\u00fcn\u00fc ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131;<\/p>\n
b-Esas hakk\u0131ndaki m\u00fctalaaya kar\u015f\u0131, hakk\u0131nda silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct \u00fcyeli\u011fi su\u00e7undan cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 istenen san\u0131klar i\u00e7in san\u0131k ve m\u00fcdafii\/m\u00fcdafilerine toplam bir saat, hakk\u0131nda silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct \u00fcyeli\u011fi ile di\u011fer su\u00e7lardan cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 istenen san\u0131klar i\u00e7in ise, san\u0131k ve m\u00fcdafii\/m\u00fcdafiilerine toplam iki saat s\u00f6zl\u00fc olarak beyanda bulunma hakk\u0131 tan\u0131nmas\u0131;<\/p>\n
c-De\u011fi\u015fik i\u015f karar\u0131yla duru\u015fma s\u00fcrecinde, san\u0131klar ve m\u00fcdafilerine tahliye ve lehlerine olan delillerin toplanmas\u0131n\u0131 isteme amac\u0131na y\u00f6nelik talep ve beyanlar\u0131n\u0131n sunmalar\u0131 i\u00e7in tan\u0131nan, ayr\u0131 ayr\u0131 yar\u0131m\u015far saat toplamda ise bir saat s\u00fcrenin, daha sonra bu s\u00fcrenin ayr\u0131 ayr\u0131 15’er dakikal\u0131k s\u00fcreye indirilmesine \u015feklinde karar verilmesi;<\/p>\n
d-Mahkemenin 18.03.2013 tarihli duru\u015fmada san\u0131klar ve m\u00fcdafiilere esas hakk\u0131ndaki m\u00fctalaa, dosyada bulunan t\u00fcm bilgi, belge, rapor ve tan\u0131k beyanlar\u0131na kar\u015f\u0131 son savunmalar\u0131n\u0131 haz\u0131rlamalar\u0131 i\u00e7in bir daha ki duru\u015fmaya denilerek 08.04.2013 tarihine kadar s\u00fcre verilmesi;<\/p>\n
2-Dava dosyas\u0131n\u0131n 23 ayr\u0131 dosyan\u0131n birle\u015fmesinden olu\u015ftu\u011fu toplam 620 oturum yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve yarg\u0131laman\u0131n yakla\u015f\u0131k 5 y\u0131l s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc duru\u015fma yap\u0131lan yerin avukatlar\u0131n i\u015f yerlerinden uzakta bulunan ….de yer almas\u0131 nedeniyle duru\u015fmalara kat\u0131l\u0131m\u0131n zorla\u015ft\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bir k\u0131s\u0131m san\u0131klar\u0131n hakk\u0131n k\u00f6t\u00fcye kullanmas\u0131 bi\u00e7iminde bulunmayan kendisini duru\u015fmalarda birden fazla m\u00fcdafii ile temsil ettirme taleplerinin y\u00fcklenen su\u00e7lar\u0131n niceli\u011fi ve niteli\u011fi ile dosyan\u0131n kapsam\u0131 irdelenmeden yetersiz gerek\u00e7eyle her bir san\u0131\u011f\u0131n en fazla \u00fc\u00e7 m\u00fcdafi ile temsil edilmesi \u015feklinde karar vererek CMK’n\u0131n 149\/2. ve 189. maddelerine ayk\u0131r\u0131 davran\u0131lmak suretiyle savunma hakk\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tlanmas\u0131;<\/p>\n
3-San\u0131klara y\u00fcklenen su\u00e7lar\u0131n niteli\u011fi ve niceli\u011fi, dosyan\u0131n kapsam\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda san\u0131klar\u0131n okunan belgelerle ya da dinlenen tan\u0131k beyanlar\u0131yla ilgili m\u00fcdafii yard\u0131m\u0131na ihtiya\u00e7 duydu\u011funda talepleri do\u011frultusunda duru\u015fma disiplinini bozmadan bir arada bulunmalar\u0131na m\u00fcsaade edilmeyerek CMK’n\u0131n 154. maddesine ayk\u0131r\u0131 davran\u0131lmak suretiyle savunma hakk\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tlanmas\u0131;<\/p>\n
4-Duru\u015fmalar s\u0131ras\u0131nda san\u0131k m\u00fcdafilerinin mikrofonlar\u0131 verilen s\u00fcreyi a\u015ft\u0131klar\u0131ndan bahisle kapat\u0131larak hukuki yard\u0131m amac\u0131yla oturumda san\u0131klarla g\u00f6r\u00fc\u015fmelerine izin verilmeyerek, duru\u015fma s\u0131ras\u0131nda ve verilen aralara ili\u015fkin kamera kay\u0131tlar\u0131na g\u00f6re i\u015flem yap\u0131lmak suretiyle san\u0131k m\u00fcdafiilerinin g\u00f6revlerinin yerine getirilmesine engel olunarak savunma hakk\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tlanmas\u0131;<\/p>\n
5-Ceza yarg\u0131lamas\u0131n\u0131n \u00f6zelliklerinden birisi de s\u00f6zl\u00fcl\u00fck ilkesi oldu\u011fu halde, mahkemece san\u0131klar\u0131n ve m\u00fcdafilerin s\u00f6zl\u00fc olarak yapm\u0131\u015f olduklar\u0131 usule ili\u015fkin ya da eksik ara\u015ft\u0131rma konular\u0131ndaki taleplerinin yaz\u0131l\u0131 olarak verilmesi istenerek bu ilkeye ayk\u0131r\u0131 davran\u0131lmas\u0131 suretiyle savunma hakk\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tlanmas\u0131;<\/p>\n
6-M\u00fcdafilik g\u00f6revinin gere\u011fi gibi yerine getirilmesi amac\u0131yla tan\u0131k dinletmek isteyen baz\u0131 san\u0131k m\u00fcdafilerinin ve san\u0131k m\u00fcdafisi olarak g\u00f6rev yapmakta iken cezaevinde bulunan m\u00fcvekkillerinin g\u00f6revleri gere\u011fi ziyaret eden …… gibi bir k\u0131s\u0131m san\u0131klar\u0131n bu eylemlerinin kanunen verilen g\u00f6revin yerine getirilmesi nedeniyle hukuka uygunluk arz etmesine ra\u011fmen \u00f6rg\u00fctsel ve su\u00e7a ili\u015fkin faaliyet olarak de\u011ferlendirilerek gerek\u00e7eye dayanak yap\u0131lmas\u0131;<\/p>\n
7-Baz\u0131 san\u0131klara istinat edilen su\u00e7lar zorunlu m\u00fcdafii bulundurulmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131lacak nitelikte bulunmas\u0131na ra\u011fmen bu san\u0131klar\u0131n m\u00fcdafilerinin bulunmad\u0131\u011f\u0131 oturumlarda su\u00e7lamalarla ilgili beyanlar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 ve sorular sorulmas\u0131 suretiyle m\u00fcdafiden yararlanma hakk\u0131n\u0131n bertaraf edilmesi;<\/p>\n
8-Mahkemenin yarg\u0131lama s\u0131ras\u0131nda verdi\u011fi gerek ara kararlar\u0131n\u0131 gerekse mahkeme ba\u015fkan\u0131n\u0131n oturumun y\u00f6netimiyle ilgili kararlar\u0131n\u0131 duru\u015fma disiplinini bozmamak kayd\u0131yla itiraz ve yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irilmesini talep etme hakk\u0131n\u0131n bulunmas\u0131na ra\u011fmen \u00f6zellikle san\u0131k m\u00fcdafilerinin mahkeme ba\u015fkan\u0131n\u0131 duru\u015fma idaresi kapsam\u0131nda kalan s\u00f6z hakk\u0131n\u0131n s\u00fcresi, sorulacak sorular\u0131n belirlenmesi ya da usul\u00fc i\u015flemlerle ilgili karar ve uygulamalar\u0131na yapm\u0131\u015f olduklar\u0131 itirazlar\u0131n kanuna ayk\u0131r\u0131 olarak “mahkeme ba\u015fkan\u0131na itiraz edilemeyece\u011fi ve kararlar\u0131n\u0131n tart\u0131\u015f\u0131lamayaca\u011f\u0131” gerek\u00e7esiyle dinlenmemesi;<\/p>\n
9-Bir k\u0131s\u0131m san\u0131k ve m\u00fcdafilerinin, birle\u015fen dava dosyalar\u0131n\u0131n iddianamelerinin duru\u015fmada yeniden okunmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki taleplerin, birle\u015fme \u00f6ncesi ile ilgili davalarda okundu\u011fu gerek\u00e7esiyle reddedilmesi;<\/p>\n
10-Mahkeme taraf\u0131ndan oturum bitiminde talepler konusunda karar verilmesi yerine celse aras\u0131nda karar verilmesine \u015feklinde karar verilip dosyan\u0131n esas\u0131na ili\u015fkin ma\u011fdurlar\u0131n ve tan\u0131klar\u0131n dinlenilmesi, duru\u015fmadan men kararlar\u0131, bilirki\u015fi g\u00f6revlendirilmesi gibi bir \u00e7ok i\u015flemin taraflar\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131 olmadan dosya \u00fczerinden de\u011fi\u015fik i\u015f kararlar\u0131 ile verilmesi;<\/p>\n
11-Mahkeme taraf\u0131ndan, dosya kapsam\u0131nda bulunan CD, DVD, harddisk, bilgisayar ve imajlar\u0131 ile belgelerin kendilerine verilmesini isteyen san\u0131klar …,…..,…..,…..,, bir k\u0131s\u0131m san\u0131k ve m\u00fcdafiilere, hen\u00fcz soru\u015fturman\u0131n devam ediyor olmas\u0131, belgelerin gizli ka\u015feli olmas\u0131, ki\u015fisel verilerin bulunmas\u0131 gibi sebeplerle taleplerin reddedilerek savunma hakk\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tlanmas\u0131;<\/p>\n
12-….,…..,…..,….., gibi bir k\u0131s\u0131m san\u0131klar hakk\u0131nda bu kurallara uyulmaks\u0131z\u0131n ve \u00f6zellikle, zorunlu gerek\u00e7eler de g\u00f6sterilmeksizin, kesintisiz uzun s\u00fcreli geceleyin sa\u011fl\u0131ks\u0131z ve haz\u0131rl\u0131ks\u0131z \u015fekilde ifade ve sorgular\u0131n yap\u0131larak CMK’n\u0131n 147 ve 148. maddelerine ayk\u0131r\u0131 davran\u0131lmas\u0131 keza san\u0131k olan …..’in kollukta al\u0131nan ifadesi s\u0131ras\u0131nda ifade i\u00e7eri\u011fi ile uyu\u015fmayan ve kendisine sorulan sorularla ilgili varsay\u0131msal d\u00fc\u015f\u00fcncelerini yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti\u011fi notlar\u0131n herhangi bir ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmadan aleyhine kan\u0131t olarak kullan\u0131lmas\u0131;<\/p>\n
13-\u0130fadesi \u015f\u00fcpheli ya da san\u0131k s\u0131fat\u0131 ile tespit edildi\u011fi anla\u015f\u0131lamayan ve CMK’n\u0131n 45-58. maddelerinde d\u00fczenlenen tan\u0131kl\u0131\u011fa ili\u015fkin kurallara da uygun \u015fekilde al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmayan, keza dosyada kendisine yasak sorgu y\u00f6ntemleri uyguland\u0131\u011f\u0131 konusunda kuvvetli \u015f\u00fcphe olu\u015fturan ses kay\u0131tlar\u0131 bulunan …..’in anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n h\u00fckme esas al\u0131narak, Anayasan\u0131n 36. maddesinde d\u00fczenlenen adil yarg\u0131lanma ilkesine ayk\u0131r\u0131 davran\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi h\u00fckm\u00fcn, ancak hukuka uygun y\u00f6ntemlerle elde edilmi\u015f kan\u0131tlara dayand\u0131r\u0131labilece\u011fini emreden Anayasan\u0131n 38\/6. maddesi ile 5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 217. maddelerine ayk\u0131r\u0131 davran\u0131lmas\u0131;<\/p>\n
14-Bir su\u00e7 \u015f\u00fcphesi ile hakk\u0131nda cezai soru\u015fturma ba\u015flat\u0131lan ve o andan itibaren \u2018\u015f\u00fcpheli\u2019 s\u0131fat\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan ki\u015finin savunmas\u0131n\u0131n ne \u015fekilde ve hangi kurallara tabi olarak al\u0131naca\u011f\u0131 CMK\u2019n\u0131n 147. ve devam\u0131 maddelerinde d\u00fczenlenmi\u015f olup, san\u0131k ….\u2019\u0131n g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nmas\u0131ndan sonra an\u0131lan d\u00fczenlemelerde yeri olmayan ve \u2018m\u00fclakat\u2019 ad\u0131 verilen y\u00f6ntemle, yasal haklar\u0131 hat\u0131rlat\u0131lmadan ve m\u00fcdafii yard\u0131m\u0131ndan da yararlanma imkan\u0131 tan\u0131nmadan beyan\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131, bu beyan\u0131n\u0131n ad\u0131 ge\u00e7en san\u0131kla birlikte ….gibi san\u0131klar hakk\u0131nda da aleyhe delil kabul edilmesi suretiyle CMK\u2019n\u0131n 147 ve 217. maddelerine muhalefet edilmesi;<\/p>\n
15-San\u0131klar\u0131n CMK’n\u0131n 226. maddesi uyar\u0131nca ek savunma haklar\u0131n\u0131n ihlali y\u00f6n\u00fcnden yap\u0131lan incelemede;<\/p>\n
a-San\u0131klar ….,…..,…..,….., ve ….. hakk\u0131nda 6136 say\u0131l\u0131 Kanun’a muhalefet su\u00e7u nedeniyle ek savunma verilmeden TMK 5. maddenin uygulanmas\u0131;<\/p>\n
b-San\u0131k….. hakk\u0131nda TCK\u2019n\u0131n 334\/1, san\u0131k …. hakk\u0131nda ise TCK’n\u0131n 136. maddeleri uyar\u0131nca verilen hapis cezalar\u0131nda, san\u0131klara ek savunma hakk\u0131 tan\u0131nmaks\u0131z\u0131n TCK\u2019n\u0131n 43\/1. maddesi uyar\u0131nca art\u0131r\u0131m yap\u0131lmas\u0131;<\/p>\n
c-San\u0131k…..hakk\u0131nda TCK’n\u0131n 327\/1. maddesi uyar\u0131nca cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ve esas hakk\u0131nda m\u00fctalaada da ayn\u0131 maddenin uygulanmas\u0131 talep edilmi\u015f ise de san\u0131\u011fa ek savunma hakk\u0131 verilmeden TCK’n\u0131n 334\/1. maddesinden h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131;<\/p>\n
d-San\u0131k …. hakk\u0131nda TCK’n\u0131n 314\/3, 220\/7. maddeleri delaletiyle 314\/2. maddesi uyar\u0131nca cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ve esas hakk\u0131nda m\u00fctalaada TCK’n\u0131n 314\/2. maddesi uygulanmas\u0131 talep edilmi\u015f ise de san\u0131\u011fa ek savunma hakk\u0131 verilmeden ve esas hakk\u0131nda m\u00fctalaaya kar\u015f\u0131 beyan\u0131 al\u0131nmadan h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131;<\/p>\n
e-San\u0131k……’a at\u0131l\u0131 t\u00fcm su\u00e7lar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden savunmas\u0131 al\u0131nmadan ve ayr\u0131ca TCK’n\u0131n 135. maddesinden cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ise de san\u0131\u011fa ek savunma hakk\u0131 verilmeden ve esas hakk\u0131nda m\u00fctalaaya kar\u015f\u0131 beyan\u0131 da al\u0131nmadan TCK’n\u0131n 136. maddesinden h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131;<\/p>\n
16-Duru\u015fmada haz\u0131r bulunan san\u0131k …..’nun m\u00fctalaaya kar\u015f\u0131 beyan\u0131 ve son savunmas\u0131 al\u0131nmadan karar verilmesi;<\/p>\n
17-San\u0131klar….,…..,…..,…..,….,…..,…..,….., gibi bir\u00e7ok san\u0131k y\u00f6n\u00fcnden CMK’n\u0131n 252\/1-f maddesinin 02.07.2012 tarihinde 6352 say\u0131l\u0131 Kanun ile y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen, mahkeme ba\u015fkan\u0131n\u0131n duru\u015fma d\u00fczenini bozan san\u0131k veya m\u00fcdafiinin oturumlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131na ya da tamam\u0131na kat\u0131lmamalar\u0131na karar verilmesi suretiyle savunma hakk\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tlanmas\u0131;<\/p>\n
18- 353 say\u0131l\u0131 Askeri Mahkemeler Kurulu\u015fu ve Yarg\u0131lama Usul\u00fc Kanunu\u2019nun 81. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131ndaki \u201cAsker ki\u015filer, ifadelerinin al\u0131nmas\u0131 veya sorgular\u0131 i\u00e7in ba\u011fl\u0131 bulunduklar\u0131 askeri birlik komutan\u0131n\u0131n veya askeri kurum amirinin emri ile getirilirler.\u201d d\u00fczenleme kar\u015f\u0131s\u0131nda, 01.04.2010 tarihinde asker ki\u015fi olan San\u0131k ….,…..,…..,…..,\u2019un soru\u015fturma a\u015famas\u0131ndaki ifadesinin Ter\u00f6rle M\u00fccadele \u015eube M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc personelince al\u0131nmas\u0131 ve ifade esnas\u0131nda askeri inzibat bulundurulmamas\u0131; 02.04.2010 tarihinde mahkemedeki sorgusu s\u0131ras\u0131nda, CMK\u2019n\u0131n 148. madde h\u00fckm\u00fc hat\u0131rlat\u0131lmaks\u0131z\u0131n, \u201ckolluk ve Cumhuriyet savc\u0131l\u0131\u011f\u0131nda m\u00fcdafii bulundurulmaks\u0131z\u0131n al\u0131nan ifadelerini kabul edip etmedi\u011fi\u201dnin san\u0131\u011fa sorulmas\u0131 ve an\u0131lan husustaki bu kabul beyan\u0131na istinaden kolluk ve savc\u0131l\u0131k beyanlar\u0131n\u0131n delil kabul edilmesi; yine…. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi\u2019nin 2010\/118 esas say\u0131l\u0131 dosyas\u0131n\u0131n 26.01.2011 tarihli celsesinde de m\u00fcdafii olmaks\u0131z\u0131n al\u0131nan kolluk ifadesinin, san\u0131\u011fa okunmas\u0131 suretiyle CMK\u2019n\u0131n 148 ve 213. maddelerine muhalefet edilmesi;<\/p>\n
19-San\u0131k …..’\u0131n Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u015f\u00fcpheli olarak savunmas\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131ndan sonra 19.12.2008 tarihinde….F Tipi Cezaevinde kolluk taraf\u0131ndan bir kez daha ifadesinin al\u0131nmas\u0131 yoluna gidilerek CMK\u2019n\u0131n 148\/5. maddesine muhalefet edilmesi;<\/p>\n
Suretiyle san\u0131klar\u0131n savunma haklar\u0131 k\u0131s\u0131tlanarak kanuna ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde uygulama yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tespit olunmu\u015ftur.<\/p>\n
C-DEL\u0130LLER\u0130N TARTI\u015eILMASI<\/p>\n
CMK’n\u0131n 206. maddesine g\u00f6re, san\u0131klar\u0131n sorguya \u00e7ekilmesinden sonra delillerin ortaya konularak tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ve gerekti\u011finde reddi a\u015famas\u0131na ge\u00e7ilir. Maddeye g\u00f6re delillerin ortaya konulmas\u0131, tan\u0131klar\u0131n ve bilirki\u015filerin dinlenmesi, di\u011fer ispat ara\u00e7lar\u0131n\u0131n ileri s\u00fcr\u00fclmesi, incelenmesi, irdelenmesi, a\u00e7\u0131klanmas\u0131 ve tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 demektir.<\/p>\n
As\u0131l olan b\u00fct\u00fcn delillerin, ispat ara\u00e7lar\u0131n\u0131n soru\u015fturma ve duru\u015fma haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 evresinde bir araya getirilmesi ve b\u00f6ylece davan\u0131n bir duru\u015fmada bitirilmesidir. Ancak, ceza yarg\u0131lamas\u0131n\u0131n amac\u0131n\u0131n, maddi ger\u00e7e\u011fe ula\u015fmak olmas\u0131 nedeniyle hakim, taraflarca ikame edilen kan\u0131tlarla ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. Mahkemenin kendili\u011finden duru\u015fma a\u015famas\u0131nda kan\u0131t toplamas\u0131 olanakl\u0131d\u0131r. H\u00fck\u00fcm, duru\u015fmada ortaya konulan delillere dayan\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, bu deliller tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f, taraflar bunlara kar\u015f\u0131 diyeceklerini bildirmi\u015flerdir. Tart\u0131\u015f\u0131lmayan bir delil h\u00fckme esas al\u0131namaz. S\u00f6zl\u00fcl\u00fck ilkesi nedeniyle kural olarak tan\u0131\u011f\u0131n duru\u015fmada dinlenmesi ve \u00f6nceki anlat\u0131m\u0131n\u0131n okunulmas\u0131yla yetinilmemesi gerekir.<\/p>\n
Maddenin ikinci f\u0131kras\u0131na g\u00f6re, ceza yarg\u0131lamas\u0131nda kural her \u015feyin delil olabilmesidir. Ancak, yine de delillerde kimi \u00f6zellikler aranmaktad\u0131r. Bunlar,<\/p>\n
-Deliller hukuka uygun olarak elde edilmelidir. Hukuka ayk\u0131r\u0131 elde edilen deliller h\u00fckme esas al\u0131namazlar. CMK’n\u0131n 217. maddesinde y\u00fcklenen su\u00e7un ancak hukuka uygun delillerle ispat edilebilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
-Delillerin, ispat a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli olmas\u0131 gerekir. \u0130spat a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir yarar\u0131 ya da etkisi yoksa delil olamaz.<\/p>\n
-Ortaya konulmas\u0131 istenen delilin davay\u0131 uzatmak maksad\u0131yla bildirilmemesi gerekir. Sadece davay\u0131 uzatmak maksad\u0131yla yap\u0131lm\u0131\u015fsa, iste\u011fin reddi gerekir.
\nDeliller ger\u00e7ek\u00e7i olmal\u0131d\u0131r, be\u015f duyu organ\u0131yla \u00f6\u011frenilmelidir. Tan\u0131k beyan\u0131, bilirki\u015fi raporu d\u0131\u015f d\u00fcnya ile ilgili olmakla delil niteli\u011findedir. Ancak d\u0131\u015f d\u00fcnya ilgili olmayan hayali \u015feyler ya da afaki varsay\u0131mlar veya \u00e7\u0131kar\u0131mlar delil olmazlar.<\/p>\n
Delillerin ak\u0131lc\u0131 olmas\u0131 \u015fartt\u0131r. Olayla ilgisi olmayan \u015feyler delil olamaz. Hakimlerin ki\u015fisel bilgi ve kanaati delil olmaz. Ki\u015fisel bilginin delil olabilmesi i\u00e7in hakim de\u011fil tan\u0131k olmas\u0131 gerekir. Delili yaln\u0131zca Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 ya da hakimin \u00f6\u011frenmesi yeterli olmay\u0131p taraflar\u0131n da \u00f6\u011frenip tart\u0131\u015fmas\u0131 zorunludur.
\nMahkemenin ilk ve asli hedefi, ger\u00e7e\u011fi ortaya \u00e7\u0131kartmakt\u0131r. Bu nedenle istek \u00fczerine delilleri ikame edilebilece\u011fi gibi, mahkemenin kendili\u011finden tan\u0131k ve bilirki\u015fi \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131 ve ba\u015fkaca kan\u0131tlar\u0131n getirilmesini istemesi de olanakl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Kural olarak, \u00e7a\u011fr\u0131lan t\u00fcm tan\u0131klar\u0131n ve bilirki\u015filerin dinlenmeleri ve \u00f6teki kan\u0131tlar\u0131n ortaya konulmalar\u0131 gerekir ise de, dinlenen bir b\u00f6l\u00fcm tan\u0131\u011f\u0131n anlat\u0131m\u0131yla ve bilirki\u015finin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn al\u0131nmas\u0131yla olay\u0131n hi\u00e7bir, ku\u015fkuya yer b\u0131rakmayacak bi\u00e7imde \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi durumunda, zaman kayb\u0131na ve gereksiz u\u011fra\u015f\u0131ya yol a\u00e7\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in, geride kalan tan\u0131k ve bilirki\u015filer dinlenilmemelidir. Aksi halde t\u00fcm kan\u0131tlar\u0131n ortaya konulmas\u0131 zorunlulu\u011fu, yarg\u0131lamay\u0131 uzatmay\u0131 ama\u00e7layan k\u00f6t\u00fc niyetlilerin i\u015fine yarayacakt\u0131r. Bu nedenlerle, kan\u0131tlar\u0131n reddi ve s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 durumlar\u0131n\u0131 somutla\u015ft\u0131r\u0131rsak, a\u015fa\u011f\u0131da ortaya konulmak istenen delillerin reddi gereklidir.<\/p>\n
\u201ca-Kan\u0131t g\u00f6sterilmesine yasal olanak yoksa, b- Durum kan\u0131t gerektirmeyecek bi\u00e7imde a\u00e7\u0131k ise, c- Kan\u0131tlanmas\u0131 istenilen olay\u0131n karara etkisi yoksa ya da daha \u00f6nce kan\u0131tlanm\u0131\u015f bir hususa ili\u015fkin ise, d- Kan\u0131t amaca elveri\u015fli de\u011filse, e- Kan\u0131t\u0131n elde edilmesi olanaks\u0131z ise, f- Kan\u0131t g\u00f6sterilmesi iste\u011fi i\u015fi uzatmak amac\u0131yla yap\u0131lm\u0131\u015f ise,<\/p>\n
g-\u0130leri s\u00fcr\u00fclen olay ger\u00e7ek olarak kabul edilecek nitelikte ise, g\u00f6sterilen kan\u0131t\u0131n reddi gerekir.\u201d
\nMaddede belirtilen bu h\u00fck\u00fcmlerin, de\u011fi\u015fik a\u015famada g\u00f6sterilen t\u00fcm tan\u0131k ve bilirki\u015filer i\u00e7in uygulanmas\u0131 olanakl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Cumhuriyet savc\u0131s\u0131, san\u0131k ve varsa kat\u0131lan\u0131n, s\u00f6z birli\u011fi etmeleri durumunda mahkemenin herhangi bir kan\u0131ttan vazge\u00e7mesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ancak bir yarg\u0131ya ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in gerekli ise, mahkemenin, taraflar\u0131n vazge\u00e7me isteklerini reddederek, kan\u0131t\u0131 incelemesi ya da dinlemesi gerekir. Vazge\u00e7me mahkemeyi ba\u011flamaz.<\/p>\n
Kat\u0131lan, ki\u015fisel haklar\u0131n\u0131 kan\u0131tlamak i\u00e7in g\u00f6sterdi\u011fi kan\u0131tlardan, C. Savc\u0131s\u0131n\u0131n ve san\u0131\u011f\u0131n uygun beyanlar\u0131na gerek olmadan, her zaman tek yanl\u0131 olarak vazge\u00e7ebilir.
\nCeza yarg\u0131lamas\u0131n\u0131n amac\u0131 hi\u00e7bir duraksamaya yer vermeden maddi ger\u00e7e\u011fin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131d\u0131r. Ger\u00e7e\u011fe ula\u015f\u0131labilmesi i\u00e7in san\u0131\u011f\u0131n leh ve aleyhindeki delillerin dava sonu\u00e7lan\u0131ncaya kadar her zaman toplanabilmesi olanakl\u0131d\u0131r. CMK’n\u0131n 217. maddesi gere\u011fince, bir delilin veya ispat olunacak vak\u0131an\u0131n ge\u00e7 ileri s\u00fcr\u00fclmesi, bu kan\u0131t veya olgunun ileri s\u00fcrme talebinin reddini gerektirmemektedir. Yarg\u0131laman\u0131n s\u00fcratle bitirilmesi ilkesi asla maddi ger\u00e7e\u011fin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gayesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7memelidir. Delillerin reddi karar\u0131, gerek taraflar\u0131 gerekse toplumun adalet beklentisini kar\u015f\u0131layacak derecede akla, hukuka uygun ve yeterli gerek\u00e7elere dayanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
CMK’n\u0131n 206 ve devam\u0131 maddelerinde delillerin ortaya konulmas\u0131na ili\u015fkin d\u00fczenlemelere yer verilmi\u015f, an\u0131lan Kanunun 216. maddesinde ise delillerin tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n usul\u00fc ve sonland\u0131r\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
CMK’n\u0131n 208. maddesinde ayn\u0131 yasan\u0131n 68. maddesine uygun olarak dinlenen tan\u0131klar\u0131n ifadelerinden sonraki i\u015flemler, 209. maddesinde naip ve istinabe yoluyla sorgusu yap\u0131lan san\u0131\u011fa ait sorgu tutanaklar\u0131 ile ayn\u0131 y\u00f6ntem ile dinlenen tan\u0131k ifade tutanaklar\u0131, muayene ve ke\u015fif tutanaklar\u0131 gibi delil niteli\u011findeki belge ve di\u011fer belge ile bilgilerin duru\u015fmada okunmas\u0131, 211. maddede duru\u015fmada \u00f6nceki ifadesi okunmakla yetinilecek tan\u0131k ya da su\u00e7 orta\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi, 212 ve 213. maddelerde hangi hallerde tan\u0131\u011f\u0131n ve san\u0131\u011f\u0131n \u00f6nceki ifadesinin 214. maddede de bir a\u00e7\u0131klama ve g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc i\u00e7eren resmi belge ve di\u011fer yaz\u0131lar\u0131n, muayene ve doktor raporlar\u0131n\u0131n okunmas\u0131ndan sonra hangi hallerde bu belgeleri d\u00fczenleyenlerin duru\u015fmaya \u00e7a\u011fr\u0131labilece\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir. Duru\u015fmada okunup tart\u0131\u015f\u0131lmayan delillerin h\u00fckme esas al\u0131nmamas\u0131 prensibinin bir sonucu olarak, olay\u0131n tek delililin bir tan\u0131k a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan ibaret olmas\u0131 durumunda, daha \u00f6nce yap\u0131lan yaz\u0131l\u0131 ifade tutana\u011f\u0131n\u0131n dinleme yerine ge\u00e7meyece\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
CMK’n\u0131n 215. maddesinde, delillerin ortaya konulmas\u0131nda yani, beyanlar\u0131n tespiti ve belgelerin okunmas\u0131ndan sonra bunlara kar\u015f\u0131 kat\u0131lan veya vekiline Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na, san\u0131\u011fa ve m\u00fcdafiine diyeceklerini bildirme hakk\u0131 d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bu ki\u015filerin yoklu\u011funda beyanlar tespit edilip belgeler okunmu\u015f ise, haz\u0131r bulunduklar\u0131 ilk oturumda bu kan\u0131tlara kar\u015f\u0131 diyeceklerin sorulmas\u0131 gerekir. Ancak s\u00f6z konusu ki\u015filerin diyeceklerinin sorulmas\u0131 i\u00e7in \u00e7a\u011fr\u0131lmalar\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir. CMK’n\u0131n 216. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131nda ise, ortaya konulan deliller ile ilgili tart\u0131\u015fma a\u015famas\u0131nda s\u00f6z s\u0131ras\u0131 d\u00fczenlenerek, 2. f\u0131krada esasa ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamalar\u0131n (esas hakk\u0131ndaki m\u00fctalaa ve savunman\u0131n) usul\u00fc ve son olarak 3. f\u0131krada h\u00fck\u00fcmden \u00f6nceki son s\u00f6z\u00fcn san\u0131\u011fa verilmesi gerekti\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
Ceza yarg\u0131lamas\u0131n\u0131n amac\u0131 olan maddi ger\u00e7e\u011fin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in san\u0131\u011f\u0131n sorguya \u00e7ekilmesinden sonra delillerin ortaya konulmas\u0131 ve tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 a\u015famas\u0131na ge\u00e7ilir. Ceza yarg\u0131lamas\u0131nda maddi ger\u00e7ek iddia ve savunma makamlar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerinin tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 sonucunda ortaya \u00e7\u0131kar. H\u00e2kim de karar\u0131n\u0131 ancak duru\u015fmaya getirilmi\u015f ve huzurunda tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f delillere dayand\u0131rabilir.<\/p>\n
Delillerin tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131nda haz\u0131r bulunan taraflardan kimin hangi s\u0131ra ile s\u00f6z alaca\u011f\u0131, cevap haklar\u0131n\u0131 nas\u0131l kullanacaklar\u0131 ve duru\u015fman\u0131n en son kimin s\u00f6z\u00fc ile bitirilece\u011fi CMK’n\u0131n “Delillerin tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ba\u015fl\u0131kl\u0131kl\u0131” 216. maddesinde:<\/p>\n
“1)Ortaya konulan delillerle ilgili tart\u0131\u015fmada s\u00f6z, s\u0131ras\u0131yla kat\u0131lana veya vekiline, Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na, san\u0131\u011fa ve m\u00fcdafiine veya kanuni temsilcisine verilir.<\/p>\n
2)Cumhuriyet savc\u0131s\u0131, kat\u0131lan veya vekili, san\u0131\u011f\u0131n, m\u00fcdafiinin veya kanuni temsilcisinin a\u00e7\u0131klamalar\u0131na; san\u0131k ve m\u00fcdafii ya da kanuni temsilcisi de Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n ve kat\u0131lan\u0131n veya vekilinin a\u00e7\u0131klamalar\u0131na cevap verebilir.<\/p>\n
3)H\u00fck\u00fcmden \u00f6nce son s\u00f6z, haz\u0131r bulunan san\u0131\u011fa verilir” \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
Buna g\u00f6re delillerin tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131nda ilk \u00f6nce s\u00f6z kat\u0131lana veya vekiline, daha sonra Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na ve en son olarak da san\u0131\u011fa ve m\u00fcdafiine veya kanun\u00ee temsilcisine verilir. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere kanun koyucu, \u00f6nce iddia, daha sonra da savunma makam\u0131n\u0131 te\u015fkil edenlerin s\u00f6z al\u0131p g\u00f6r\u00fc\u015flerini a\u00e7\u0131klamas\u0131 gerekti\u011fini kabul etmi\u015ftir. Cumhuriyet savc\u0131s\u0131, kat\u0131lan veya vekili, san\u0131\u011f\u0131n, m\u00fcdafiinin veya kanuni temsilcisinin a\u00e7\u0131klamalar\u0131na; san\u0131k ve m\u00fcdafii ya da kanuni temsilcisi de Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n ve kat\u0131lan\u0131n veya vekilinin a\u00e7\u0131klamalar\u0131na cevap verebilir.<\/p>\n
5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 216. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131ndaki delillerin tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131ndaki s\u00f6z s\u0131ras\u0131na ili\u015fkin kural ile \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131ndaki h\u00fck\u00fcmden \u00f6nce son s\u00f6z\u00fcn haz\u0131r bulunan san\u0131\u011fa ait oldu\u011fu kural\u0131 nitelikleri ve kurala ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n hukuki sonu\u00e7lar\u0131 itibari ile birbirinden farkl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Delillerin tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131ndaki s\u00f6z s\u0131ras\u0131na ili\u015fkin kural gerek son oturumda gerekse ara oturumlarda uygulanmas\u0131 gereken genel bir kural iken, son s\u00f6z\u00fcn haz\u0131r bulunan san\u0131\u011fa ait oldu\u011fu kural\u0131 delillerin tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 a\u015famas\u0131n\u0131n tamamlanmas\u0131ndan sonra son oturumda san\u0131\u011fa tan\u0131nan bir hakt\u0131r. San\u0131\u011f\u0131n son s\u00f6z hakk\u0131n\u0131 kullanmas\u0131ndan sonra tekrar duru\u015fmaya geri d\u00f6n\u00fclmez ve art\u0131k h\u00fck\u00fcm kurulur.<\/p>\n
Delillerin tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda san\u0131k ister duru\u015fmada haz\u0131r bulunsun isterse bulunmas\u0131n son s\u00f6z\u00fcn san\u0131k m\u00fcdafiine verilmesi gereklidir. Kanun koyucu s\u00f6z s\u0131ras\u0131nda san\u0131k m\u00fcdafiini san\u0131ktan sonra saym\u0131\u015ft\u0131r. H\u00fck\u00fcmden \u00f6nce son s\u00f6z hakk\u0131 ise Kanun’un a\u00e7\u0131k ifadesinden de anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere sadece haz\u0131r bulunan san\u0131\u011fa aittir. San\u0131\u011f\u0131n h\u00fck\u00fcmden \u00f6nceki son s\u00f6z hakk\u0131 t\u0131pk\u0131 ifade ve sorgu gibi \u015fahsi bir hakt\u0131r ve san\u0131\u011f\u0131n bizzat kendisi taraf\u0131ndan kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. San\u0131k m\u00fcdafii i\u00e7in nas\u0131l ki temsilcisi denilerek san\u0131\u011f\u0131n yerine sorgulanamaz ve ifadesi al\u0131namaz ise, san\u0131\u011f\u0131n haz\u0131r oldu\u011fu oturumda da son s\u00f6z hakk\u0131n\u0131 kullanamaz.<\/p>\n
\u0130nceleme konusu somut olayda, mahkemece CMK’n\u0131n 206. maddesi uyar\u0131nca san\u0131klar\u0131n sorgusu tamamland\u0131ktan sonra bir k\u0131s\u0131m tan\u0131klar\u0131n dinlendi\u011fi devam\u0131nda ve baz\u0131 oturumlarda dosyaya konulan belgelerin okundu\u011fu ancak i\u00e7eriklerinin a\u00e7\u0131k\u00e7a anlat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 bu a\u015famadan sonra, Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n esas hakk\u0131ndaki m\u00fctalaas\u0131 al\u0131n\u0131p san\u0131k ve m\u00fcdafiilerinin esasa ili\u015fkin savunma yapmas\u0131 istenilmi\u015f olmakla; CMK’n\u0131n 215. maddesi uyar\u0131nca dinlenen tan\u0131klar\u0131n, su\u00e7 ortaklar\u0131n\u0131n ve bilirki\u015filerin dinlenmesinden sonra ve okunmas\u0131nda yasal engel bulunmayan her bir belgenin a\u00e7\u0131k\u00e7a okunmas\u0131ndan sonra bu beyan ve belgelere kar\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131yla kat\u0131lan veya vekiline, Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na, san\u0131\u011fa ve m\u00fcdafiine diyecekleri ile beyan ve belgeler \u00fczerindeki de\u011ferlendirilmeleri sorulduktan ve bu \u015fekilde delillerin maddi olaylara ve hukuka uygun olup olmad\u0131klar\u0131n\u0131n belirlenmesinden sonra s\u0131ras\u0131yla kat\u0131lan ve vekilinin esasa ili\u015fkin beyanlar\u0131 ile Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n esas hakk\u0131nda m\u00fctalaas\u0131 al\u0131n\u0131p devam\u0131nda yine CMK’n\u0131n 216. maddesi uyar\u0131nca san\u0131klara ve m\u00fcdafilerine esas hakk\u0131ndaki savunmalar\u0131 sorulup akabinde haz\u0131r bulunan san\u0131klara son s\u00f6zleri verilmesi gerekirken bu yarg\u0131lama kurallar\u0131na uyulmadan yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131 suretiyle CMK’n\u0131n 215 ve 216. maddelerine ayk\u0131r\u0131 davran\u0131lmas\u0131 t\u00fcm san\u0131klar y\u00f6n\u00fcnden bozma nedeni olarak kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n
D-MAHKEME KARARLARINDAK\u0130 GEREK\u00c7E ZORUNLULU\u011eU<\/p>\n
Anayasan\u0131n 141\/3. maddesinde “B\u00fct\u00fcn mahkemelerin her t\u00fcrl\u00fc kararlar\u0131 gerek\u00e7eli yaz\u0131l\u0131r.” Buna paralel h\u00fck\u00fcm i\u00e7eren 01.06.2005 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 34. maddesinde de “Hakim ve mahkemelerin her t\u00fcrl\u00fc karar\u0131, kar\u015f\u0131 oy dahil gerek\u00e7eli yaz\u0131l\u0131r” h\u00fck\u00fcmleri yer almaktad\u0131r.<\/p>\n
Mahkumiyet h\u00fckm\u00fcn\u00fcn gerek\u00e7esinde g\u00f6sterilmesi gereken noktalar ise CMK’n\u0131n 230. maddesinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Buna g\u00f6re s\u0131rayla,<\/p>\n
\u201ca)\u0130ddia ve savunma, bunlar\u0131n dayand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve mahkemece toplanan kan\u0131tlar\u0131n neler oldu\u011fu, b)Kan\u0131tlar\u0131n tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131, de\u011ferlendirilmesi ve reddedilen veya kan\u0131tlama y\u00f6n\u00fcnden \u00fcst\u00fcn tutulan ve kabul edilen kan\u0131tlar ve nedenleri, c)T\u00fcm bunlar\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ula\u015f\u0131lan kan\u0131, san\u0131\u011f\u0131n su\u00e7 olu\u015fturdu\u011fu kabul edilen eylemi, bunun yasal unsurlar\u0131 ve nitelendirmesi, uygulanacak kanun maddesi, d)Cezay\u0131 a\u011f\u0131rlatan ve hafifleten yasal ve de\u011ferlendirmeye ba\u011fl\u0131 nedenlerle cezay\u0131 kald\u0131ran yasal nedenlerin bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131, bunlara ili\u015fkin istemlerin kabul veya reddiyle temel cezan\u0131n belirlenmesine ili\u015fkin nedenler, e)Cezan\u0131n ertelenmesi, tedbirlerden birine \u00e7evrilmesine veya ek g\u00fcvenlik tedbirinin uygulanmas\u0131na y\u00f6nelik veya bu konulardaki istemlerin kabul veya reddine ili\u015fkin dayanaklar g\u00f6sterilecektir. A\u00e7\u0131klanan bu usul kurallar\u0131 buyurucu nitelikte olup, uygulamamas\u0131 5320 say\u0131l\u0131 Yasan\u0131n 8\/1. maddesi yollamas\u0131yla 1412 say\u0131l\u0131 CMUK’n\u0131n 308\/7 (5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 289\/1-e) maddesi uyar\u0131nca kesin bozma nedenini olu\u015fturur.\u201d<\/p>\n
A\u0130HS’nin adil yarg\u0131lama hakk\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen 6. maddesinde gerek\u00e7eli karar hakk\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a yer almamaktad\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k A\u0130HM, demokratik toplumda tuttu\u011fu \u00e7ok \u00f6nemli yer nedeniyle dar yorumlaman\u0131n amaca uygun olmayaca\u011f\u0131n\u0131 ifade etti\u011fi, A\u0130HS’nin 6\/1. madde h\u00fckm\u00fcne ili\u015fkin olarak, mahkemelerin kararlar\u0131nda gerek\u00e7e vermekle y\u00fck\u00fcml\u00fc olduklar\u0131 yorumunda bulunmaktad\u0131r. (Delcourt\/Bel\u00e7ika, 17 Ocak 1970 Par. 25) Bu itibarla, gerek\u00e7eli karar hakk\u0131 hakkaniyete uygun yarg\u0131lama ilkesi kapsam\u0131nda tan\u0131nan i\u00e7tihad\u00ee bir hakt\u0131r ve mahkeme ceza yarg\u0131lamas\u0131 sonucunda verilen kararlar\u0131n gerek\u00e7eli olmas\u0131n\u0131n demokratik hukuk devletinin vazge\u00e7ilmez \u00f6gelerinden birisi oldu\u011funu belirtmi\u015ftir.<\/p>\n
Bir yarg\u0131 karar\u0131n\u0131n gerek\u00e7esiz olmas\u0131, adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlalini olu\u015fturaca\u011f\u0131 gibi, yetersiz bir gerek\u00e7e de ayn\u0131 sonucu do\u011furacakt\u0131r. (H\/ Bel\u00e7ika karar\u0131 30 Kas\u0131m 1987)<\/p>\n
Dairemizce de benimsenin Yarg\u0131tay CGK’n\u0131n 25.01.2011 tarihli 2010\/7-192 E. 2011\/01 K. say\u0131l\u0131 ve benzer nitelikteki di\u011fer kararlar\u0131nda belirtildi\u011fi \u00fczere;
\nKarar sorun\/iddia, gerek\u00e7e ve sonu\u00e7 b\u00f6l\u00fcmlerinden olu\u015fmaktad\u0131r. Gerek\u00e7e k\u0131sm\u0131nda, delillerle sonu\u00e7 aras\u0131ndaki ba\u011f yani neden bu sonuca ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anlat\u0131lmal\u0131 ve hukuki nitelendirmeye yer verilmelidir. Gerek\u00e7e, h\u00fckm\u00fcn dayanaklar\u0131n\u0131n akla, hukuka ve dosya i\u00e7eri\u011fine uygun a\u00e7\u0131klamas\u0131 oldu\u011funa g\u00f6re dosyadaki bilgi ve belgelerin yerinde de\u011ferlendirildi\u011fini g\u00f6sterir bi\u00e7imde ge\u00e7erli ve yasal olmal\u0131d\u0131r. Yeterli ve yasal bir gerek\u00e7eye dayan\u0131lmadan karar verilmesi yasa koyucunun amac\u0131na uygun d\u00fc\u015fmeyece\u011fi gibi uygulamada da keyfili\u011fe yol a\u00e7acakt\u0131r. Keyfili\u011fi \u00f6nlemek, taraflar\u0131 tatmin etmek ve yarg\u0131sal denetimin yap\u0131lmas\u0131na kolayl\u0131k sa\u011flamak i\u00e7in h\u00fckm\u00fcn gerek\u00e7eli olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
H\u00fckm\u00fcn mant\u0131ksal dayana\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturan gerek\u00e7e, somut olaya, akla, mant\u0131\u011fa, bilimsel g\u00f6r\u00fc\u015flere ve yarg\u0131sal i\u00e7tihatlara dayal\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Bu \u00f6zellikleri ta\u015f\u0131yan bir gerek\u00e7e, kararlar\u0131n daha isabetli verilmesini sa\u011flar, taraflar\u0131 tatmin eder, yasa yolu a\u015famas\u0131nda kararlar\u0131n denetimine olanak sa\u011flar, ayr\u0131ca bilimsel ve i\u00e7tihat hukukunun geli\u015fmesine olanak tan\u0131r.<\/p>\n
Yarg\u0131 yetkisinin \u201cT\u00fcrk Milleti Ad\u0131na\u201d ba\u011f\u0131ms\u0131z mahkemelerce kullan\u0131laca\u011f\u0131 yolundaki Anayasa kural\u0131 ile b\u00fct\u00fcn mahkemelerin her t\u00fcrl\u00fc kararlar\u0131n\u0131 gerek\u00e7eli olmas\u0131 kural\u0131 aras\u0131nda do\u011frudan ba\u011flant\u0131 vard\u0131r. Takdir hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 mahkemeye verilmi\u015f bir yetkidir ve yetkinin yerinde kullan\u0131l\u0131p kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n denetimi ancak gerek\u00e7eyle yap\u0131labilir. Takdir yetkisinin keyfi kullan\u0131m\u0131 ancak gerek\u00e7e denetimiyle engellenir. H\u00fckm\u00fcn nedeni olarak da tan\u0131mlanan gerek\u00e7enin \u00f6\u011frenilmesi hakk\u0131 sadece dava taraflar\u0131n\u0131n de\u011fil kamunun da hakk\u0131d\u0131r. Bu durum gerek\u00e7enin tam ve ger\u00e7e\u011fe dayal\u0131 olmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lar. Zira yerle\u015fik Yarg\u0131tay i\u00e7tihatlar\u0131nda da \u0131srarla belirtildi\u011fi \u00fczere gerek\u00e7e yetersiz ve ger\u00e7ek durumu yans\u0131tm\u0131yor ise hak ihlali oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
Mahkeme kararlar\u0131 taraflar\u0131 ve herkesi inand\u0131racak ve Yarg\u0131tay denetimine olanak verecek bi\u00e7imde olmal\u0131, Yarg\u0131tay’\u0131n gerek\u00e7elerle tutanak denetimini yapmas\u0131 ve bu a\u00e7\u0131dan disiplin i\u015flemlerini yerine getirmesi i\u00e7in, karar\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm verilerin, bu veriler konusunda mahkemenin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n, iddia, savunma ve tan\u0131k anlat\u0131mlar\u0131na ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerin a\u00e7\u0131k olarak gerek\u00e7eye yans\u0131t\u0131lmas\u0131, belirsiz, kapal\u0131 ve duraksamal\u0131 s\u00f6ylemlerden ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131 ve genelleme yap\u0131lmamas\u0131 gerekir.<\/p>\n
Aralar\u0131nda ba\u011flant\u0131 kurulmadan, sadece delillerin art arda s\u0131ralanmas\u0131 “yeterli ve ge\u00e7erli” bir gerek\u00e7e de\u011fildir. Dayan\u0131lan gerek\u00e7e ile birlikte, iddia, savunma, san\u0131\u011f\u0131n lehine ve aleyhinde olan delillerin tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131, su\u00e7un kanuni unsurlar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra sabit kabul edilen ve edilmeyen olaylar\u0131n kararda g\u00f6sterilmesi gerekmektedir. Hangi delillere hangi gerek\u00e7eyle \u00fcst\u00fcnl\u00fck tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131n gerek\u00e7eye a\u00e7\u0131k\u00e7a yans\u0131t\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. \u00d6te yandan, cezan\u0131n ki\u015fiselle\u015ftirilmesinde g\u00f6sterilecek gerek\u00e7e, san\u0131\u011f\u0131n ki\u015fili\u011fi ile ilgili bilgi ve belgelerin isabetle takdir edildi\u011fini de g\u00f6sterecek bi\u00e7imde dosya i\u00e7eri\u011fine uygun, ge\u00e7erli ve yasal olmak zorundad\u0131r.<\/p>\n
Yine mahkemece, ceza tayin edilirken cezan\u0131n maddede yaz\u0131l\u0131 alt s\u0131n\u0131r\u0131n \u00fczerinde belirlenmesi halinde gerek\u00e7enin TCK’n\u0131n 61. maddesinde belirtildi\u011fi \u015fekilde, su\u00e7un i\u015fleni\u015f bi\u00e7imini, su\u00e7un i\u015flenmesinde kullan\u0131lan ara\u00e7lar, su\u00e7un i\u015flendi\u011fi zaman ve yeri, su\u00e7un konusunun \u00f6nem ve de\u011ferini, meydana gelen zarar veya tehlikenin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131, failin kast veya taksirine dayal\u0131 kusurunun a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131, failin g\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc ama\u00e7 ve saiki g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak ilgili bilgi ve belgelerin isabetle de\u011ferlendirildi\u011fini g\u00f6sterir bi\u00e7imde yasal ve yeterli olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
Hakimin vicdani kanaati, davada olu\u015fmal\u0131d\u0131r ve delillerin tart\u0131\u015f\u0131l\u0131p h\u00fckm\u00fcn olu\u015fmas\u0131nda \u00f6nem arz eden bu kanaatin dava d\u0131\u015f\u0131 bilgilerden, inan\u00e7lardan ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 \u00e7ok tehlikelidir. Hakime etki edebilecek olan her husus, kurallara uygun olarak kan\u0131tlanmal\u0131d\u0131r. Mahkeme karar\u0131nda, duru\u015fma d\u0131\u015f\u0131 baz\u0131 olaylar\u0131n ve davran\u0131\u015flar\u0131n yan delil olarak g\u00f6sterilmesi do\u011fru de\u011fildir. Hakimin kendi bilgisi de h\u00fckme dayanak yap\u0131lamaz. Yaln\u0131z vicdani kanaate dayanan bir kabul, her zaman ger\u00e7e\u011fe uygun d\u00fc\u015fmez. Bir \u015feyin \u015f\u00fcpheli olarak kabul\u00fc, reddi anlam\u0131na gelmelidir. Vicdani kanaat kendi ba\u015f\u0131na h\u00fck\u00fcm sebebi olmaz, isnad\u0131n do\u011fruluna veya yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131na vicdanen kan\u00ee oluncaya kadar hakimin delil ara\u015ft\u0131rmaya devam etmesi gerekir. O halde vicdani kanaat, delil de\u011fildir. “Gerek\u00e7e” ile “hukuki ger\u00e7ek” farkl\u0131 olamaz. Terim \u00e7o\u011faltmak, a\u00e7\u0131klamak gerek\u00e7e say\u0131lmaz. Vicdani kanaat “delillerin takdiri” bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemlidir. Bu dahi delillerin mevcut olmas\u0131n\u0131 gerektirir. Bu delillerin rasyonel ve realist olmalar\u0131 zorunludur. Subjektif nitelikte bulunan vicdani kanaat gerek\u00e7e say\u0131lamaz.<\/p>\n
Hakimin delilleri toplama ve toplanm\u0131\u015f delilleri takdiri ayn\u0131 \u015fey de\u011fildir. Hakimin delilleri toplamas\u0131nda takdir hakk\u0131 bulunmay\u0131p, toplanm\u0131\u015f olan delillerin takdirinde serbesttir. Ancak bu serbestlik de keyfilik de\u011fildir.<\/p>\n
Bu d\u00fczenlemeler ve a\u00e7\u0131klamalar do\u011frultusunda,<\/p>\n
1-D\u00f6nemin Ba\u015fbakan\u0131 ….hakk\u0131nda Adli T\u0131p Kurumu 1. \u0130htisas Kurulu’nun 19.01.2011 tarih ve 198 karar say\u0131l\u0131 Raporundaki \u00e7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde; \u201c. …. Hastanesi’nde 17\/05\/2002-27\/05\/2002 tarihlerinde; tromboflebit, sol 9. kaburga k\u0131r\u0131\u011f\u0131, pulmoner tromboemboli, Parkinson hastal\u0131\u011f\u0131, Myastenia gravis, blefarit, osteoporoz, kontrole hipertansiyon tan\u0131lar\u0131 ile yat\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, \u00f6nerilerle taburcu edildi\u011fi, 28\/05\/2002 tarihinde evde yap\u0131lan kontrolde; 7. ve 8. vertebra hizas\u0131n\u0131n \u00f6demli, palpasyonla a\u011fr\u0131l\u0131 oldu\u011fu, \u00e7ekilen filmlerde T8 kompresyon k\u0131r\u0131\u011f\u0131 saptand\u0131\u011f\u0131, korse ile fiksasyon ve mutlak yatak istirahati \u00f6nerildi\u011fi, evde kontrollere devam edildi\u011fi, 12\/06\/2002’de gece evde d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc belirtildi\u011fi, muayenede omurilik zedelenme bulgusu olmad\u0131\u011f\u0131, \u0131srarla yatak istirahati ve korse gereklili\u011fi \u00f6nerildi\u011fi, en son 02\/07\/2002 tarihli ev ziyaretine ait muayene bulgular\u0131 oldu\u011fu, 30\/05\/2003, 11\/06\/2002, 28\/07\/2003 tarihlerinde … Akademisi ve ….. Fak\u00fcltesi E\u011fitim Hastanesi’nde anemi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ayaktan takip ve tedavisi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, 22\/08\/2003-29\/08\/2003 tarihlerinde ayn\u0131 hastanede yataktan d\u00fc\u015fme, kas\u0131lma, bilin\u00e7 kayb\u0131 nedeniyle yat\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, yap\u0131lan tetkiklerle epilepsi tan\u0131s\u0131 konuldu\u011fu, en son 01\/05\/2006 tarihinde intraventrik\u00fcler kanama nedeniyle ayn\u0131 hastaneye yat\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, takip ve tedavisi s\u00fcrerken 05\/11\/2006 tarihinde \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc bildirilen…. ad\u0131na d\u00fczenlenen adli ve t\u0131bbi belgelerde bulunan veriler birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde;
\nKi\u015finin ….Hastanesi’nde 17\/05\/2002-27\/05\/2002 tarihleri aras\u0131ndaki yat\u0131\u015f\u0131nda; sol 9. kaburga k\u0131r\u0131\u011f\u0131, tromboflebit, pulmoner tromboemboli y\u00f6n\u00fcnden de\u011ferlendirildi\u011fi, uygulanan tedavilerin t\u0131bben uygun oldu\u011fu, Myastania Gravise de uygun tedavi verildi\u011fi fakat Parkinson hastal\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan hastane ve evdeki t\u0131bbi kay\u0131tlar ve takiplerde tutulan notlarda eksiklikler dikkati \u00e7ekti\u011fi, Parkinson hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u00fczeyi, komplikasyon (unutkanl\u0131k, hipotansiyon, uyku problemleri) geli\u015fip geli\u015fmedi\u011finin, ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131 ile ilgili sorunlar\u0131n olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n not edilmedi\u011fi, bunlardan dolay\u0131 hastan\u0131n son muayene bulgular\u0131n\u0131n d\u00fczenli olarak de\u011ferlendirilmedi\u011fi ve detayl\u0131 olarak bildirilmedi\u011finden hastan\u0131n klini\u011fine g\u00f6re dopaminerjik tedavi ve tedavinin dozlar\u0131n\u0131n yeterli olup olmad\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda kesin bir yorum yap\u0131lamamakla birlikte, evdeki takipte d\u00fc\u015fmelerin \u00f6n planda oldu\u011fu, iki tarafl\u0131 Parkinson hastal\u0131\u011f\u0131 olan olgunun orta veya ileri evre (Hoehn and Yahr Skorlamas\u0131 sonucu en az 3) Parkinson hastalar\u0131nda g\u00f6r\u00fclebilen bir durum oldu\u011fu, bunu destekler bi\u00e7imde…. taraf\u0131ndan yap\u0131lan takipte ila\u00e7 dozunun y\u00fckseltilmi\u015f olmas\u0131 ve klinik bulgular\u0131n daha iyi oldu\u011funun not d\u00fc\u015f\u00fclmesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde dopaminerjik tedavinin yetersiz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131n kabul\u00fc gerekti\u011fi\u201d, 2 Adli T\u0131p Uzman\u0131, Anestezi ve Reanimasyon Uzman\u0131, \u00c7ocuk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 ile N\u00f6roloji Uzman\u0131 olmak \u00fczere toplam 6 hekim imzas\u0131 ile \u00e7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc olarak belirtilmi\u015f;
\nBuna kar\u015f\u0131l\u0131k ….. Uzman\u0131, Beyin Sinir Cer. Uzman\u0131, G\u00f6\u011f\u00fcs Kalp Damar Cer. Uzman\u0131, \u0130\u00e7 Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131, Genel Cerrahi Uzman\u0131 olmak \u00fczere toplam 5 hekim imzal\u0131 muhalefet \u015ferhinde ise; \u201cs\u0131rt solunda a\u011fr\u0131, sol bacakta a\u011fr\u0131 ve \u015fi\u015flik, a\u011fr\u0131 nedeniyle y\u00fcr\u00fcme g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc yak\u0131nmalar\u0131 ile ba\u015fvurmu\u015f oldu\u011fu ve \u00f6yk\u00fcs\u00fcnde 12 g\u00fcn \u00f6nce duvara s\u0131rt\u0131n\u0131 \u00e7arpt\u0131\u011f\u0131 ifade edilen ….’in, ….Hastanesi’nde 17\/05\/2002-27\/05\/2002 tarihleri aras\u0131ndaki yat\u0131\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda yap\u0131lan tetkik ve tahlillerin, tetkik ve tahliller neticesi tespit edilen tromboflebit, pulmoner emboli ve kot k\u0131r\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik uygulanan tedaviler ile daha \u00f6nceden tan\u0131s\u0131 konmu\u015f Parkinson ve Myastenia Gravis hastal\u0131klar\u0131na, hastaneye m\u00fcracaat\u0131ndan \u00f6nceki s\u00fcre\u00e7te oldu\u011fu \u015fekilde ayn\u0131 dozda tedavi uygulanmas\u0131n\u0131n t\u0131p kurallar\u0131na uygun oldu\u011fu\u201d beyan edilmi\u015ftir.<\/p>\n
Adli T\u0131p Kurumu 1. \u0130htisas Kurulunun 5’e kar\u015f\u0131 6 oyla-oy\u00e7oklu\u011fu ile d\u00fczenledi\u011fi raporda, d\u00f6nemin ……’in di\u011fer rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131n yan\u0131nda orta veya ileri evrede parkinson hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n da te\u015fhis ve tedavisine ili\u015fkin kullan\u0131lmas\u0131 gereken ila\u00e7lar konusunda g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011fi bulundu\u011fu, farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn ….\u00dcniversitesi Hastanesinde bu rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n tedavisi s\u0131ras\u0131nda uygulanan ila\u00e7 dozunundan kaynakland\u0131\u011f\u0131, \u00e7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne g\u00f6re dozun yetersiz olup y\u00fckseltilmesi gerekti\u011fi, muhalefet \u015ferhinde ise uygulanan ila\u00e7 tedavisinin t\u0131p kurallar\u0131na uygun oldu\u011funun beyan edildi\u011finin anla\u015f\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda; rahats\u0131zl\u0131\u011fa ili\u015fkin te\u015fhis ve tedavide kullan\u0131lacak ila\u00e7 konusunda ittifak bulunmas\u0131, kullan\u0131lacak ila\u00e7 dozu konusundaki uzman hekimler aras\u0131nda 5\/6 \u015feklinde farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f \u00e7\u0131kmas\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerden herhangi birinin bilimsellikten uzak oldu\u011funun ileri s\u00fcr\u00fclemeyece\u011fi, uygulamada hekimler aras\u0131nda tedavideki doz fark\u0131 konusunda g\u00f6r\u00fc\u015f farkl\u0131l\u0131klar\u0131 bulunmas\u0131n\u0131n do\u011fal olmas\u0131, kullan\u0131lacak doz miktar\u0131nda t\u0131p literat\u00fcr\u00fcnde kesinlik bulunmamas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, mahkemece rapor i\u00e7eri\u011finin yanl\u0131\u015f anlamland\u0131r\u0131larak tedavi s\u00fcrecinin dolayl\u0131 bi\u00e7imde \u00f6rg\u00fctsel faaliyet olarak kabul edilip d\u00f6nemin ….’n\u0131 i\u015f g\u00f6remez hale getirmek suretiyle h\u00fck\u00fcmete kar\u015f\u0131 su\u00e7un i\u015flendi\u011fine delil kabul edilmesi;
\nKabule g\u00f6re de; ….Hastanesi Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 olup te\u015fhis ve tedavi ekibinde yer almayan san\u0131k …’\u0131n, hastanede uygulanan tedavinin ne \u015fekilde yap\u0131laca\u011f\u0131 konusunda te\u015fhis ve tedavi s\u00fcrecinde g\u00f6rev alan hekimleri ve sa\u011fl\u0131k personellerini y\u00f6nlendirdi\u011fine ili\u015fkin somut deliller ortaya konulmadan meydana gelen sonu\u00e7tan sorumlu tutulup yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde mahkumiyeti y\u00f6n\u00fcnde h\u00fckm\u00fc kurulmas\u0131;<\/p>\n
2-Dosya kapsam\u0131nda bulunan …..’dan ele ge\u00e7en kasetler i\u00e7erisinde bulunan \u201c….ile ….. aras\u0131nda ge\u00e7en bir telefon konu\u015fmas\u0131na\u201d ili\u015fkin ses kayd\u0131n\u0131n hukuka uygun bir \u015fekilde elde edilip edilmedi\u011fi hususunda tart\u0131\u015f\u0131lmadan san\u0131klar aleyhine delil olarak kullan\u0131lmas\u0131;<\/p>\n
3-San\u0131klar …..ve …..’\u0131n bir k\u0131s\u0131m g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinin, … Grubu faaliyetleri kapsam\u0131nda kendilerinden habersiz olarak kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131n mahkemece kabul edilmesine ra\u011fmen, an\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin ad\u0131 ge\u00e7en san\u0131klar y\u00f6n\u00fcnden aleyhlerine delil kabul edilmesi;<\/p>\n
4-…… Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 (CMK 250. md. ile G\u00f6revli ve Yetkili) taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan 10.07.2008 tarih ve 2007\/1536 soru\u015fturma, 2008\/968 esas say\u0131l\u0131 iddianame, 08.03.2009 tarih ve 2009\/511 soru\u015fturma, 2009\/268 esas say\u0131l\u0131 iddianame ile 13.04.2012 tarih ve 2012\/544 soru\u015fturma, 2012\/269 esas say\u0131l\u0131 iddianamede yer alan bir k\u0131s\u0131m anlat\u0131mlar\u0131n oldu\u011fu gibi al\u0131narak, gerek\u00e7eli karar\u0131n delil de\u011ferlendirme b\u00f6l\u00fcm\u00fcne yaz\u0131lmas\u0131;<\/p>\n
5-Mahkeme taraf\u0131ndan gerek\u00e7eli karar\u0131n 2. Kitap B b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ”Bili\u015fim itirazlar\u0131” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda yap\u0131lan \u201c…\u00d6rne\u011fin, CMK’n\u0131n 134\/5. maddesinde belirtilen bilgisayar veya bilgisayar k\u00fct\u00fcklerine elkoymaks\u0131z\u0131n da, sistemdeki verilerin tamam\u0131n\u0131n veya bir k\u0131sm\u0131n\u0131n kopyas\u0131 al\u0131nabilir. Kopyas\u0131 al\u0131nan veriler k\u00e2\u011f\u0131da yazd\u0131r\u0131larak, bu husus tutana\u011fa kaydedilir ve ilgililer taraf\u0131ndan imza alt\u0131na al\u0131n\u0131r.\u201d tespitinin uygulamada yeri bulunmamaktad\u0131r. \u201cMahkememiz taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131lan HTS raporu sadece bir DVD’ye s\u0131\u011fan 3,5 GB veri i\u00e7eren excel tablo verisi Yarg\u0131tay denetimi yap\u0131lmas\u0131 a\u015famas\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yakla\u015f\u0131k 6-7 ay\u0131 bulan bir zaman i\u00e7erisinde ka\u011f\u0131da bast\u0131r\u0131labilmi\u015f, her biri 500 sayfa olan 1300 civar\u0131nda klas\u00f6r olu\u015fturuldu\u011fu yap\u0131lan uygulama ile m\u00fc\u015fahede edilmi\u015ftir. CMK’n\u0131n 134\/5. maddesinin uygulanam\u0131yor olmas\u0131 yap\u0131lan i\u015flemi sakatlamakta m\u0131d\u0131r, bunun iyi de\u011ferlendirilmesi gerekir. E\u011fer an\u0131lan Kanunun 134. madde anlam\u0131nda t\u00fcm usul \u015fartlar\u0131 tamamlanmadan bir delilin kullan\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek 2005 Haziran ay\u0131ndan itibaren y\u00fcr\u00fct\u00fclen t\u00fcm soru\u015fturmalar\u0131 ve kovu\u015fturmalar\u0131 etkileyecektir…. T\u00fcm bu izahatlar kar\u015f\u0131s\u0131nda, CMK 206. maddenin 2\/b maddesinde tan\u0131mlanan, \u201cdelil, kanuna ayk\u0131r\u0131 olarak elde edilmi\u015fse reddolunur\u201d h\u00fckm\u00fcn\u00fcn dar yorumlanmas\u0131 gerekmektedir. CMK’n\u0131n 134. maddesinde belirtilen bilgisayarlarda, bilgisayar programlar\u0131nda ve k\u00fct\u00fcklerinde arama, kopyalama ve elkoyman\u0131n, CD, DVD, Haf\u0131za kart\u0131, Flash bellek, harici harddisk gibi dijital medyan\u0131n kopyas\u0131 veya imaj\u0131n\u0131n verilmesini kapsamamaktad\u0131r” \u015feklinde de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda;<\/p>\n
Su\u00e7 \u015f\u00fcphesi \u00fczerine maddi ger\u00e7e\u011fin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in uygulanacak usul kurallar\u0131 CMK’da d\u00fczenlenmi\u015f olup, soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda kolluk g\u00f6revlileri ve Cumhuriyet savc\u0131s\u0131, kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda ise mahkemenin bu kurallara uygun \u015fekilde soru\u015fturma ve yarg\u0131lama yapma zorunlulu\u011fu kar\u015f\u0131s\u0131nda, yarg\u0131lama merciilerinin g\u00f6revi, yasalar\u0131 ele\u015ftirmek de\u011fil, kanun koyucunun amac\u0131na uygun \u015fekilde yorumlay\u0131p uygulamaktan ibaret oldu\u011fu g\u00f6zetilmeksizin, halen y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan ve emredici h\u00fck\u00fcmler i\u00e7eren bir k\u0131s\u0131m kanun h\u00fck\u00fcmlerinin san\u0131klar aleyhine yorumlanarak yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde uygulamalar yap\u0131lmas\u0131;<\/p>\n
6-Mahkeme taraf\u0131ndan, gerek\u00e7eli karar\u0131n 2. Kitap A b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, ”….” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda 2008\/209 esas say\u0131l\u0131 birle\u015fen dosyan\u0131n 19.10.2009 tarihli 116. oturumunda \u00e7apraz sorgusu yap\u0131lan san\u0131k … bir soruya vermi\u015f oldu\u011fu cevapta san\u0131klardan birini ve ayr\u0131ca kamuoyunca bilinen bir ki\u015fiyi sevdi\u011fini beyan etmesine ra\u011fmen san\u0131k …’\u0131n ifadesi b\u00f6l\u00fcnmek suretiyle bozularak sadece san\u0131\u011f\u0131 sevdi\u011fine ili\u015fkin k\u0131sm\u0131n \u00f6rg\u00fct \u00fcyeli\u011fine karine olarak kabul edilmesi ve h\u00fckme esas al\u0131nmas\u0131;<\/p>\n
7-San\u0131k …..hakk\u0131nda karar\u0131n gerek\u00e7esinde, silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyesi olma su\u00e7undan TCK’n\u0131n 314\/2 maddesi uyar\u0131nca alt s\u0131n\u0131rdan ayr\u0131larak ceza tayin edildi\u011fi belirtilmesine ra\u011fmen h\u00fck\u00fcm k\u0131sm\u0131nda alt s\u0131n\u0131rdan ceza tayin edilerek \u00e7eli\u015fki yarat\u0131lmas\u0131;<\/p>\n
8-TCK’n\u0131n 61. maddesine g\u00f6re, hakim, somut olayda bu maddede yaz\u0131l\u0131 gerek\u00e7eleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak, temel cezay\u0131 belirleyecektir. Ancak maddede yaz\u0131l\u0131 su\u00e7un i\u015fleni\u015f bi\u00e7imi, su\u00e7un i\u015flenmesinde kullan\u0131lan ara\u00e7lar, su\u00e7un i\u015flendi\u011fi zaman ve yer, su\u00e7un konusunun \u00f6nem ve de\u011feri, meydana gelen zarar ve tehlikenin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131, failin kast veya taksire dayal\u0131 kusurunun a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ile failin g\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc ama\u00e7 ve saiki ile ilgili dosyaya yans\u0131yan bilgi ve belgelerin isabetle de\u011ferlendirildi\u011fini g\u00f6sterir bi\u00e7imde yasal ve yeterli gerek\u00e7e g\u00f6sterilmelidir. Bu maddedeki sebeplerin aynen s\u0131ralanmas\u0131 yeterli de\u011fildir.<\/p>\n
Bu ba\u011flamda ….,…,…,…,…, …. gibi san\u0131klar hakk\u0131nda temel cezan\u0131n alt s\u0131n\u0131rdan ayr\u0131lmak suretiyle belirlenmesinde kanunda belirtilen \u00f6l\u00e7\u00fctlerin ne \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi denetime uygun bir \u015fekilde bilgi ve belgelerle ili\u015fkilendirilerek de\u011ferlendirilmeden kanun maddesindeki terimlerin s\u0131ralanmas\u0131 suretiyle h\u00fck\u00fcm kurularak TCK’n\u0131n 61. maddesine ayk\u0131r\u0131 davran\u0131lmas\u0131;<\/p>\n
9-Gerek\u00e7eli kararda \u00f6ns\u00f6z\u00fcn yaz\u0131laca\u011f\u0131na ili\u015fkin CMK’n\u0131n 223. ve 230. maddelerinde bir d\u00fczenleme bulunmad\u0131\u011f\u0131 gibi yaz\u0131lan \u00f6ns\u00f6z\u00fcn imzas\u0131z b\u0131rak\u0131lmas\u0131;<\/p>\n
10-Gerek\u00e7eli kararda CMK’n\u0131n 230 ve 232. maddelerine ayk\u0131r\u0131 olarak, h\u00fck\u00fcmden sonra meydana gelen olaylardan \u00fcye hakimlerin bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131na, Yarg\u0131\u00e7lar Sendikas\u0131n\u0131n bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131na ve 6526 say\u0131l\u0131 Kanuna ili\u015fkin de\u011ferlendirilmelere yer verilmesi;<\/p>\n
11- Karar yazma tekni\u011fine uygun olmayacak \u015fekilde esasa ili\u015fkin tespitlerin dipnotlarla yap\u0131lmas\u0131;<\/p>\n
12- San\u0131klar\u0131n bireysel durumlar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesine ili\u015fkin b\u00f6l\u00fcmde, san\u0131klarla ilgili yap\u0131lan t\u00fcm i\u015flemleri tutanaklar\u0131yla birlikte tahdidi \u015fekilde say\u0131lmas\u0131 ile yetinilerek, CMK’n\u0131n 230\/1-b. maddesinde belirtildi\u011fi gibi \u201cesas al\u0131nan veya reddedilen delillerin ayr\u0131 ayr\u0131 belirtilmesi\u201d \u015feklindeki d\u00fczenlemeye ayk\u0131r\u0131 olarak karar yerinde tart\u0131\u015f\u0131lmamas\u0131;<\/p>\n
13-Karar ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda maktul …..’den kat\u0131lanlar\u0131n g\u00f6sterilmemesi ve su\u00e7 tarihlerinin yanl\u0131\u015f g\u00f6sterilmesi,
\nUsul ve yasaya ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n
E-DAVA A\u00c7ILMAYAN SU\u00c7LARDAN H\u00dcK\u00dcM KURULMASI<\/p>\n
Ceza hukukunun \u201cdavas\u0131z yarg\u0131lama olmaz\u201d ilkesinin yer ald\u0131\u011f\u0131 CMK’n\u0131n 225\/1 maddesi uyar\u0131nca \u201ch\u00fck\u00fcm ancak iddianamede unsurlar\u0131 g\u00f6sterilen fiil ve fail hakk\u0131nda verilir\u201d ve mahkeme kesinlikle dava edilmeyen bir fiil veya fail hakk\u0131nda hakk\u0131nda kendili\u011finden yarg\u0131lama yaparak, karar veremez. Usule ili\u015fkin bu yasal d\u00fczenlemeye ayk\u0131r\u0131 olarak, dava konusu yap\u0131lacak eylemin a\u00e7\u0131k\u00e7a ve ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak iddianamede g\u00f6sterilmesi gerekti\u011fi halde,<\/p>\n
-San\u0131k …. hakk\u0131nda ki\u015fisel verileri kaydedilmesi su\u00e7undan, san\u0131k …… hakk\u0131nda verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme su\u00e7undan,
\n-San\u0131k…. hakk\u0131nda tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulmas\u0131 veya el de\u011fi\u015ftirilmesi su\u00e7undan,
\n-San\u0131k…. hakk\u0131nda tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulmas\u0131 veya el de\u011fi\u015ftirilmesi su\u00e7undan,
\n-San\u0131k …. hakk\u0131nda tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulmas\u0131 veya el de\u011fi\u015ftirilmesi su\u00e7undan,
\n-San\u0131k …. hakk\u0131nda silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc y\u00f6neticisi s\u0131fat\u0131yla ….’\u0131n eylemlerinden dolay\u0131 yasaklanan bilgileri temin, verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme, silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc y\u00f6neticisi s\u0131fat\u0131yla….ve…’in eylemlerinden dolay\u0131 verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme, silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc y\u00f6neticisi s\u0131fat\u0131yla ….,….. ve ….’in eylemlerinden dolay\u0131 6136 say\u0131l\u0131 Kanun’a muhalefet su\u00e7lar\u0131ndan,
\n-San\u0131k…. hakk\u0131nda yasaklanan bilgileri temin, verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme su\u00e7lar\u0131ndan,
\n-San\u0131k …. hakk\u0131nda verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme su\u00e7undan,
\n-San\u0131k…. hakk\u0131nda tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulmas\u0131 veya el de\u011fi\u015ftirilmesi su\u00e7undan,
\n-San\u0131k … hakk\u0131nda tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulmas\u0131 veya el de\u011fi\u015ftirilmesi su\u00e7undan,
\n-San\u0131k ….hakk\u0131nda verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme su\u00e7undan,
\n-San\u0131k …. hakk\u0131nda verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme su\u00e7undan,
\n-San\u0131k … hakk\u0131nda verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme su\u00e7undan,
\n-San\u0131k … hakk\u0131nda tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulmas\u0131 veya el de\u011fi\u015ftirilmesi su\u00e7undan,
\n-San\u0131k … hakk\u0131nda verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme su\u00e7undan,
\n-San\u0131k …. hakk\u0131nda yasaklanan bilgileri temin su\u00e7undan,
\n-San\u0131k … hakk\u0131nda yasaklanan bilgileri temin, verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme su\u00e7lar\u0131ndan,
\n-San\u0131k … hakk\u0131nda silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc y\u00f6neticisi s\u0131fat\u0131yla ….’n\u0131n eyleminden dolay\u0131 verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme, silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc y\u00f6neticisi s\u0131fat\u0131yla …, …. ve …’nun eylemlerinden dolay\u0131 6136 say\u0131l\u0131 Kanun’a muhalefet su\u00e7lar\u0131ndan,
\n-San\u0131k…. hakk\u0131nda verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme su\u00e7undan,
\n-San\u0131k …. hakk\u0131nda verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme su\u00e7undan,
\n-San\u0131k …. hakk\u0131nda verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme, silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc y\u00f6neticisi s\u0131fat\u0131yla …’\u00fcn eyleminden dolay\u0131 verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme, silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc y\u00f6neticisi s\u0131fat\u0131yla …’\u0131n eylemlerinden dolay\u0131 6136 say\u0131l\u0131 Kanun’a muhalefet ve tehdit su\u00e7lar\u0131ndan,
\n-San\u0131k …hakk\u0131nda tehdit su\u00e7undan,
\n-San\u0131k … hakk\u0131nda verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme su\u00e7undan,
\n-San\u0131k…. hakk\u0131nda 6136 say\u0131l\u0131 Kanun’a muhalefet su\u00e7undan,
\n-San\u0131k … hakk\u0131nda tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulmas\u0131 veya el de\u011fi\u015ftirilmesi su\u00e7undan,
\n-San\u0131k …..hakk\u0131nda silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc y\u00f6neticisi s\u0131fat\u0131yla ….,…..,…..,….., ve …’in eylemlerinden dolay\u0131 6136 say\u0131l\u0131 Kanun’a muhalefet su\u00e7lar\u0131ndan,
\n-San\u0131k…. hakk\u0131nda, iddianamede eyleminin “… ile irtibatl\u0131 olarak …\u2019a \u00f6rg\u00fct\u00fcn ama\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda kullan\u0131lmak \u00fczere bilgi ve dok\u00fcman temini i\u00e7in faaliyet g\u00f6sterdi\u011fi, temin etti\u011fi dok\u00fcmanlar\u0131…. vas\u0131tas\u0131 ile …\u2019a ula\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.” \u015feklinde tariflendi\u011fi ve TCK’n\u0131n 314\/2. maddesi uyar\u0131nca cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n talep edildi\u011fi ancak mahkemenin gerek\u00e7eli karar\u0131nda san\u0131\u011f\u0131n eyleminin “…. Ter\u00f6r \u00d6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn ama\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda hukuki yarar\u0131 olmamas\u0131na ra\u011fmen \u00f6rg\u00fctsel ama\u00e7la 01.07.2008 tarihinde….’in vesayet alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in dava a\u00e7mak olarak” kabul edilip san\u0131\u011f\u0131n TCK 314\/3 ve 220\/7. maddeleri yollamas\u0131 ile 314\/2. maddesi uyar\u0131nca,
\nMahkumiyetlerine;<\/p>\n
-San\u0131k… hakk\u0131nda verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme su\u00e7undan,
\n-San\u0131k … hakk\u0131nda verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme su\u00e7undan,
\n-San\u0131k …. hakk\u0131nda verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme su\u00e7undan,
\n-San\u0131k ….hakk\u0131nda yasaklanan bilgileri temin su\u00e7undan,
\n-San\u0131k ….hakk\u0131nda hakaret su\u00e7undan,
\nBeraatlerine
\nDair karar verilmesi kanuna ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n
F- M\u00dcZAKERE USUL\u00dc<\/p>\n
CMK’n\u0131n 227 maddesinde,<\/p>\n
\u201c(1)M\u00fczakerede ancak karara ve h\u00fckme kat\u0131lacak hakimler bulunur.<\/p>\n
(2)Mahkeme ba\u015fkan\u0131 mahkemesinde staj yapmakta olan hakim ve avukat adaylar\u0131n\u0131n m\u00fczakere s\u0131ras\u0131nda haz\u0131r bulunmalar\u0131na izin verebilir.\u201d
\nCMK’n\u0131n 188\/3 maddesinde ise \u201cbir oturumda bitmeyecek davada, \u201cherhangi bir nedenle bulunamayacak \u00fcyenin yerine ge\u00e7mek ve oya kat\u0131lmak \u00fczere yedek \u00fcye bulundurulabilir\u201d h\u00fckm\u00fc yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
CMK’n\u0131n 188\/3 maddesinin gerek\u00e7esinde \u201c…yedek \u00fcye, duru\u015fma s\u0131ras\u0131nda herhangi bir m\u00fcdahalede bulunmaz ve fakat duru\u015fmalar\u0131 dikkatli izler\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131na,<\/p>\n
CMK’n\u0131n 227 maddesi gerek\u00e7esinde ise \u201cmadde, m\u00fczakerenin sadece karara ve h\u00fckme kat\u0131lacak hakimler taraf\u0131ndan yap\u0131laca\u011f\u0131 ilkesini getirmi\u015f bulunmaktad\u0131r. Dan\u0131\u015fma amac\u0131yla olsa bile hi\u00e7 bir kimse m\u00fczakerelere kat\u0131lamaz. Bu ilke tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n zorunlu bir gere\u011fidir…\u201d ifadesine yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
1412 say\u0131l\u0131 CMUK’n\u0131n benzer nitelikteki 381\/2. maddesinde \u201cBir celsede bitmeyecek duru\u015fmalarda mazereti dolay\u0131s\u0131yla bulunmamas\u0131 ihtimali olan azan\u0131n yerine ge\u00e7mek ve reye i\u015ftirak etmek \u00fczere ihtiyat aza bulundurulabilir.\u201d an\u0131lan Kanun’un 382. maddesinde ise \u201cm\u00fczakerede ancak h\u00fckme i\u015ftirak edecek hakimler bulunur…\u201d h\u00fckm\u00fc yer almaktayd\u0131. CMUK’n\u0131n 381. maddesinin gerek\u00e7esinde \u201cmahkemeler adedi kanunisinden ne fazla ve ne de eksik olarak te\u015fekk\u00fcl edemeyece\u011fi gibi, aza adedi noksan veya fazla bir heyetin verece\u011fi kararlar muteber olmaz\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131na yer vermi\u015ftir. Ayn\u0131 Kanun’un 382. maddesinin gerek\u00e7esinde de \u201c…yedek \u00fcyenin m\u00fczakerede as\u0131l \u00fcyeler birlikte bulunamayaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. M\u00fczakerat\u0131n ve reyin her t\u00fcrl\u00fc tesirli ar\u00ee ve masun kalmas\u0131n\u0131 temin i\u00e7in m\u00fczakerat ve rey itas\u0131 keyfiyetinin hafi olarak cereyan\u0131 ve bundan hi\u00e7 kimsenin istisna edilmemesi kavaidi umumiyedendir.\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131na yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
\u201cCMUK’n\u0131n 381\/2 maddedeki reye i\u015ftirak etmek kayd\u0131ndan, ihtiyat azan\u0131n da, asil hakimle birlikte m\u00fczakereye i\u015ftirak edece\u011fi manas\u0131 anla\u015f\u0131lmamal\u0131d\u0131r. \u0130htiyat aza, ancak asil hakimin bulunmad\u0131\u011f\u0131 takdirde onun yerine kaim olarak m\u00fczakerede bulunur. Kanun m\u00fczakereye h\u00fck\u00fcmden vicdanen sorumlu olanlar\u0131n i\u015ftirakini, ba\u015fkaca tesirlerden uzak kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak maksad\u0131yla emretmi\u015ftir.\u201d (Faruk Erem, Ceza Usul\u00fc Hukuku, Ankara \u00dcniversitesi yay\u0131nlar\u0131 no:427 Ankara 1978 s. 531-532)<\/p>\n
Bu d\u00fczenlemeler ve a\u00e7\u0131klamalar kar\u015f\u0131s\u0131nda, 05.08.2013 tarihli oturumda k\u00fcrs\u00fcde 6 hakim oldu\u011fu halde h\u00fckm\u00fcn tefhim edildi\u011fi, gerek karar\u0131n tefhime kat\u0131lan hakimlerin bas\u0131na yapt\u0131klar\u0131 a\u00e7\u0131klamalar gerekse gerek\u00e7eli karardaki anlat\u0131mdan m\u00fczakereye sadece karara i\u015ftirak eden hakimlerin de\u011fil, mahkemenin di\u011fer hakimlerininde kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu durumda;<\/p>\n
*Mahkemenin karar m\u00fczakeresi usul\u00fc CMK’n\u0131n 227. maddesine a\u00e7\u0131k\u00e7a ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu gibi bu ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n ayn\u0131 Kanun’un 289\/1-a maddesi uyar\u0131nca kesin hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k hallerinden bulunmas\u0131na ra\u011fmen yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde m\u00fczakere yap\u0131larak h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131 bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
Baz\u0131 beraat kararlar\u0131n\u0131n incelenmesi<\/p>\n
Bu hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n sonucuna ba\u011fl\u0131 olarak haklar\u0131nda beraat karar\u0131 verilen san\u0131klar\u0131n hukuki durumlar\u0131n\u0131n da de\u011ferlendirilmesi gerekmi\u015ftir. Bir k\u0131s\u0131m san\u0131klar hakk\u0131nda ba\u015fkaca bozma nedeni tespit edilememi\u015f ise de; Dairemizce mahkemenin m\u00fczakere usul\u00fcn\u00fcn hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funa ili\u015fkin tespiti kar\u015f\u0131s\u0131nda beraat kararlar\u0131n\u0131n 5320 say\u0131l\u0131 Kanunun 8. maddesi gere\u011fince y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan CMUK’n\u0131n 309. maddesi kapsam\u0131nda kal\u0131p kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi gerekmi\u015ftir.<\/p>\n
Buna g\u00f6re;<\/p>\n
Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulunun 25.09.2007 g\u00fcn ve 189-188 ile 06.11.2007 g\u00fcn ve 212-229 ve Dairemizin 04.03.2014 g\u00fcn ve 1402-112 say\u0131l\u0131 kararlar\u0131nda “Ceza muhakemesinin temel amac\u0131 olan maddi ger\u00e7e\u011fin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na do\u011frudan veya dolayl\u0131 olarak hizmet eden, yarg\u0131laman\u0131n di\u011fer s\u00fcjelerinin hukukunu ilgilendiren ve ceza yarg\u0131lamas\u0131n\u0131n sair temel ilkeleriyle irtibatl\u0131 olan usul kurallar\u0131, maddede tan\u0131mlanan ‘salt san\u0131k yarar\u0131na vazedilmi\u015f kurallar’ kapsam\u0131nda say\u0131lmamaktad\u0131r” \u015feklinde sonuca ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u00d6\u011fretide “Ceza muhakemesi normlar\u0131 iki \u00e7e\u015fittir. \u00c7o\u011funlu\u011fu olu\u015fturan normlar\u0131n amac\u0131 hakikatin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Az\u0131nl\u0131kta olanlar, \u015f\u00fcpheden yararlanmas\u0131 gereken san\u0131\u011f\u0131n lehine kabul edilmi\u015flerdir. Hakikatin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in ve dolay\u0131s\u0131 ile san\u0131k d\u00e2hil herkesin yani toplumun lehine kabul edilmi\u015f norma ayk\u0131r\u0131l\u0131k elbet bozma nedeni olacakt\u0131r. Fakat sadece san\u0131k yararlans\u0131n diye konulmu\u015f norma ayk\u0131r\u0131 hareket edildi diye san\u0131k aleyhine bozman\u0131n amaca ters d\u00fc\u015fece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu konuda b\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7l\u00fck, normun hakikatin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in mi, yoksa yaln\u0131zca san\u0131k lehine mi konulmu\u015f oldu\u011funun tayininde ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Su\u00e7un mahiyeti de\u011fi\u015fince san\u0131\u011f\u0131n m\u00fcdafaas\u0131n\u0131 yapabilecek halde bulundurulmas\u0131, san\u0131k lehine temyizde cezan\u0131n a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lmamas\u0131 normlar\u0131n\u0131n san\u0131k lehine konulduklar\u0131 \u015f\u00fcphe g\u00f6t\u00fcrmez.<\/p>\n
Buna kar\u015f\u0131l\u0131k k\u0131smen de olsa hakikatin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kabul edilmi\u015f normlar sadece san\u0131k lehine kabul edilmi\u015f say\u0131lmaz.” (Nurullah Kunter-Feridun Yenisey-Ay\u015fe Nuho\u011flu, Ceza Muhakemesi Hukuku, Onalt\u0131nc\u0131 Bas\u0131, Beta Yay\u0131nevi, \u0130stanbul 2007, s. 1427) “Madde, s\u0131rf maznun lehine bir h\u00fck\u00fcm tesis etmi\u015ftir. Yaln\u0131z maznunun menfaati de\u011fil, umumi menfaat d\u00fc\u015f\u00fcncesi ile konulmu\u015f olan h\u00fck\u00fcmler buraya d\u00e2hil de\u011fildir.” (Muhtar \u00c7a\u011flayan, Ceza Muhakemesi Usul\u00fc, 1980, s. 105) “San\u0131k lehine olan kaidelere ayk\u0131r\u0131l\u0131k, son karar\u0131n san\u0131k aleyhine bozulmas\u0131 i\u00e7in hak vermez. \u00d6rne\u011fin san\u0131k beraat etmi\u015fse karar san\u0131\u011fa son s\u00f6z verilmedi diye bozulamaz. Son s\u00f6z\u00fcn san\u0131\u011fa verilmesinin sebebi, kendi lehine bulup \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131 bir delil ile lehinde karar verebilmektir. Burada en lehe karar verildi\u011fine g\u00f6re, son s\u00f6z verilmemi\u015f olmas\u0131 daha lehe bir durum do\u011furacak de\u011fildir.” (\u00d6ztekin Tosun, Su\u00e7 Muhakemesi Hukuku Dersleri, Muhakemenin Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc, \u0130stanbul 1973, Sulhi Garan Matbaas\u0131 s. 209) “Hukuk kurallar\u0131na ayk\u0131r\u0131 verilen karar\u0131n temyiz denetiminde bozulacak olmas\u0131 do\u011fald\u0131r. Bu, hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n giderilmesi i\u00e7in ba\u015fvurulacak zorunlu bir yoldur.<\/p>\n
Ancak bazen mahkeme kararlar\u0131ndaki hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k, karar\u0131n bozulmas\u0131n\u0131 gerektirmez. Ger\u00e7ekten san\u0131\u011f\u0131n yarar\u0131na olan hukuk kurallar\u0131na ayk\u0131r\u0131l\u0131k, aleyhine h\u00fckm\u00fcn bozdurulmas\u0131 i\u00e7in Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na bir hak vermez. B\u00f6yle bir kural\u0131n getirilmesinin amac\u0131 san\u0131k menfaatine uygun olarak ortaya \u00e7\u0131kan bir durum veya neticenin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 engellemektir.” (\u00d6zbek-Kanbur- Do\u011fan-Bacaks\u0131z, Tepe, Ceza Muhakemesi Hukuku, \u0130kinci Bas\u0131, Se\u00e7kin Yay\u0131nevi, 2011, s. 750) “Amac\u0131 san\u0131\u011f\u0131n menfaatlerinin korunmas\u0131 olan hukuk kural\u0131n\u0131n ihlal edilmi\u015f olmas\u0131 halinde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131, san\u0131\u011f\u0131n lehine olan bu ihlali \u00f6ne s\u00fcrerek karar\u0131n temyiz incelemesi sonunda bozulmas\u0131n\u0131 isteyemeyecektir. Bu kural\u0131n getirilmi\u015f olmas\u0131n\u0131n amac\u0131, san\u0131k menfaatine uygun olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olan halin veya neticenin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 engellemektir.” (Ceza Muhakemesi Kanunu \u0130zmir \u015eerhi, Veli \u00d6zer \u00d6zbek, Birinci Bas\u0131, Se\u00e7kin Yay\u0131nevi, Ankara 2005, s. 1128) “San\u0131\u011f\u0131n yarar\u0131na konulan kurallara ayk\u0131r\u0131 davran\u0131lmas\u0131, ilke olarak h\u00fckm\u00fcn bozulmas\u0131n\u0131 gerektirir ise de, bu ayk\u0131r\u0131l\u0131k h\u00fckm\u00fcn san\u0131k aleyhine bozulmas\u0131 i\u00e7in Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na hak vermemektedir.” (Osman Ya\u015far, Ceza Muhakemesi Kanunu, Be\u015finci Bas\u0131, Se\u00e7kin Yay\u0131nevi, Ankara 2011, c. 3, s. 3987) \u015feklinde g\u00f6r\u00fc\u015fler bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
*Yukar\u0131da a\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle haklar\u0131nda beraat karar\u0131 verilen bir k\u0131s\u0131m san\u0131klar\u0131n hukuki durumlar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi sonucunda, mahkeme heyetinin kanuna uygun te\u015fekk\u00fcl edip etmedi\u011fi, m\u00fczakerelerin usule uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin kurallar\u0131n “s\u0131rf san\u0131k yarar\u0131na vazedilmi\u015f usul kurallar\u0131” olmamas\u0131 ve dosyan\u0131n di\u011fer san\u0131klar\u0131ndan bir k\u0131sm\u0131n\u0131n ayn\u0131 kararla ilgili mahkeme heyetinin olu\u015fumu ve m\u00fczakerelerin yap\u0131l\u0131\u015f\u0131na ili\u015fkin itirazlarda bulunmas\u0131 da dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda CMUK’n\u0131n 309. maddesinin dosyam\u0131zda uygulanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fclmemi\u015f ve bu san\u0131klar y\u00f6n\u00fcnden salt bu nedenle bozma karar\u0131 vermek gerekmi\u015ftir.<\/p>\n
Ancak, mahkemesince “makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma” hakk\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde haklar\u0131nda ba\u015fkaca yarg\u0131lama i\u015flemi gerekmeyen bu san\u0131klar\u0131n dosyalar\u0131 tefrik edilerek haklar\u0131nda karar verilmesi m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
G-AD\u0130L YARGILAMA \u0130LKES\u0130N\u0130 \u0130HLAL EDEN NEDENLER<\/p>\n
Anayasa\u2019n\u0131n 36. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda herkesin me\u015fru vas\u0131ta ve yollardan faydalanmak suretiyle yarg\u0131 mercileri \u00f6n\u00fcnde davac\u0131 veya daval\u0131 olarak iddia ve savunma ile adil yarg\u0131lanma hakk\u0131na sahip oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Hukuki, cezai ve idari yarg\u0131lama faaliyetlerinde ilkelerin bu hakka g\u00f6re belirlenmesi, hukuk devleti olman\u0131n asgari \u015fartlar\u0131ndand\u0131r. Anayasa\u2019da adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n kapsam\u0131 d\u00fczenlenmedi\u011finden bu hakk\u0131n kapsam ve i\u00e7eri\u011finin, A\u0130HS\u2019nin \u201cAdil yarg\u0131lanma hakk\u0131\u201d kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 6. maddesi \u00e7er\u00e7evesinde belirlenmesi gerekir. Adil yarg\u0131lamaya ili\u015fkin hak ve ilkelerden bir k\u0131sm\u0131 maddede a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmi\u015f ise de -maddenin hukuk devleti ve demokratik toplum i\u00e7in sahip oldu\u011fu \u00f6zel \u00f6nem nedeniyle- \u0130nsan Haklar\u0131 Avrupa Mahkemesi\u2019nce geni\u015f yorumlanm\u0131\u015f, i\u00e7tihatlarla geli\u015ftirilen bir tak\u0131m unsurlar, madde h\u00fckm\u00fcne adeta z\u0131mnen dahil edilmi\u015ftir. \u201cAdil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n norm alan\u0131n\u0131n geni\u015flemesinin bir sonucu olarak bireyler sahip oldu\u011funu iddia ettikleri t\u00fcm yasal hak ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri talep edebilir; ayn\u0131 zamanda devletin bu hak ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklere yapt\u0131\u011f\u0131 her t\u00fcrl\u00fc m\u00fcdahaleye yarg\u0131 \u00f6n\u00fcnde itiraz edebilirler.\u201d (\u00c7EL\u0130K, Abdullah; Adil Yarg\u0131lanma Hakk\u0131 Rehberi, Anayasa Mahkemesi Yay\u0131nlar\u0131; Ankara, 2014) Hakkaniyete uygun yarg\u0131lama kavram\u0131ndan yola \u00e7\u0131k\u0131larak ba\u015fka pek \u00e7ok ilke ve hak da belirlenmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin, silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ve \u00e7eli\u015fmeli yarg\u0131lama ilkeleriyle gerek\u00e7eli karar hakk\u0131 bunlar aras\u0131nda say\u0131labilir.<\/p>\n
S\u00f6zle\u015fmenin 6. maddesi kapsam\u0131ndaki garantiler sadece mahkemedeki yarg\u0131lama s\u00fcrecine uygulanmaz, bu s\u00fcre\u00e7ten \u00f6nce ve sonraki a\u015famalarda da uygulan\u0131r. Ceza davalar\u0131nda, garantiler polis taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen soru\u015fturma a\u015famas\u0131n\u0131 da kapsar.<\/p>\n
S\u00f6zle\u015fme a\u00e7\u0131s\u0131ndan sorgulanan \u015fey var\u0131lan sonu\u00e7tan \u00e7ok yarg\u0131lama s\u00fcrecidir. Di\u011fer bir anlat\u0131mla i\u00e7erik olarak adil bir karar verilip verilmedi\u011fi de\u011fil, adil bir karar verilebilmesi i\u00e7in gerekli ko\u015fullar\u0131n sa\u011flan\u0131p sa\u011flanmad\u0131\u011f\u0131 6. maddenin korumas\u0131 alt\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n
1-Tarafs\u0131z mahkeme ve hakim \u00f6n\u00fcnde yarg\u0131lanma hakk\u0131nda<\/p>\n
A\u0130HS’nin 6. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131nda \u015fu ibare yer almaktad\u0131r; “…kanuni, m\u00fcstakil ve tarafs\u0131z bir mahkeme taraf\u0131ndan davas\u0131n\u0131n… dinlenmesini istemek hakk\u0131n\u0131 haizdir.” Bu kural, her t\u00fcrl\u00fc organ kurum ve ki\u015fiden ba\u011f\u0131ms\u0131z davan\u0131n taraflar\u0131na kar\u015f\u0131 nesnel, yarg\u0131lama usul\u00fc g\u00fcvencesine sahip bir yarg\u0131 yerini ifade etmektedir.
\nA\u0130HS’nin bir\u00e7ok karar\u0131nda hakim d\u0131\u015f\u0131ndaki unsurlar\u0131n yarg\u0131 i\u00e7inde yer almas\u0131n\u0131 ve yarg\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki ki\u015filerinde hakimler \u00fczerinde emredici ve etkileyici konumda olmas\u0131n\u0131n yarg\u0131 yerinin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda endi\u015feye yol a\u00e7aca\u011f\u0131na karar verilmi\u015ftir. Bu durumda yarg\u0131\u00e7lar\u0131n yak\u0131nl\u0131k duyduklar\u0131 ya da aidiyet hissettikleri dernek, kul\u00fcp veya birtak\u0131m etnik, dini ya da siyasi yap\u0131lanmalar\u0131n etkileri ve y\u00f6nlendirmeleri alt\u0131nda kalmadan karar vermeleri mahkemenin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnden zorunludur.<\/p>\n
\u0130\u00e7 hukukumuz y\u00f6n\u00fcnden hakimin g\u00f6revinin ne oldu\u011fu Anayasa ve yasalar\u0131m\u0131zda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak belirlenmi\u015f de\u011fildir. Anayasa\u2019n\u0131n 140. maddesinin 1. ve 2. f\u0131kralar\u0131na g\u00f6re; \u201cHakimler ve savc\u0131lar adli ve idari yarg\u0131 hakim ve savc\u0131lar\u0131 olarak g\u00f6rev yaparlar. Bu g\u00f6revler meslekten hakim ve savc\u0131lar eliyle y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr. Hakimler, mahkemelerin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve hakimlik teminat\u0131 esaslar\u0131na g\u00f6re g\u00f6rev ifa ederler.\u201d<\/p>\n
Hakimlerin g\u00f6revle ilgili sorumluluklar\u0131n\u0131n belirlenebilmesi i\u00e7in, g\u00f6rev ve yetkilerinin ne oldu\u011funun bilinmesi ne kadar \u00f6nemliyse, bu g\u00f6rev ve yetkileri hangi ilke ve esaslara g\u00f6re yerine getirmeleri gerekti\u011finin bilinmesi de o derece \u00f6nemlidir. Nitekim, yap\u0131lan eylemin \u201cg\u00f6revin gereklerine ayk\u0131r\u0131 hareket\u201d olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi, ancak g\u00f6revin gereklerinin ne anlama geldi\u011finin do\u011fru tespit edilebilmesi ile m\u00fcmk\u00fcn olabilecektir. G\u00f6revin gereklerinden ne anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi de\u011ferlendirilirken, hakimlere Anayasa ve yasalarla a\u00e7\u0131k\u00e7a verilen g\u00f6rev ve yetkilerin yan\u0131nda, bu g\u00f6rev ve yetkilerin kullan\u0131lmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda uyulmas\u0131 gereken ilkeler de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Hakimlerin g\u00f6revlerini hangi esaslara g\u00f6re yapmalar\u0131 gerekti\u011fi konusunda mevzuat\u0131m\u0131zda a\u00e7\u0131k bir d\u00fczenleme bulunmamaktad\u0131r. Bununla birlikte, bu konudaki en \u00f6nemli uluslararas\u0131 metin Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130nsan Haklar\u0131 Komisyonu\u2019nun 23 Nisan 2003 tarihli oturumunda kabul edilmi\u015f olan Bangalor Yarg\u0131 Eti\u011fi \u0130lkeleridir. Hakimler ve Savc\u0131lar Y\u00fcksek Kurulu\u2019nun 27.06.2006 g\u00fcn ve 315 say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile de bu ilkelerin benimsenmesine karar verilmi\u015ftir. Bu belgede alt\u0131 temel de\u011ferden bahsedilmi\u015f ve bu de\u011ferlere ili\u015fkin ilkeler tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ilkeler ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k, tarafs\u0131zl\u0131k, do\u011fruluk ve tutarl\u0131l\u0131k, d\u00fcr\u00fcstl\u00fck, e\u015fitlik, ehliyet ve liyakat olarak say\u0131lmaktad\u0131r. Di\u011fer kapsaml\u0131 a\u00e7\u0131klamalar\u0131n yan\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131ktan bahsedilirken, \u201chakim, genelde toplumdan, \u00f6zelde ise karar vermek zorunda oldu\u011fu ihtilaf\u0131n taraflar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131zd\u0131r.\u201d; tarafs\u0131zl\u0131ktan bahsedilirken, \u201cTarafs\u0131zl\u0131k, yarg\u0131 g\u00f6revinin tam ve do\u011fru bir \u015fekilde yerine getirilmesinin esas\u0131d\u0131r. Bu prensip, sadece bizatihi karar i\u00e7in de\u011fil ayn\u0131 zamanda karar\u0131n olu\u015fturuldu\u011fu s\u00fcre\u00e7 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da ge\u00e7erlidir. Hakim, yarg\u0131sal g\u00f6revlerini tarafs\u0131z, \u00f6n yarg\u0131s\u0131z ve iltimass\u0131z olarak yerine getirmelidir. Hakim mahkemede ve mahkeme d\u0131\u015f\u0131nda, yarg\u0131 ve yarg\u0131\u00e7 tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan kamuoyu, hukuk mesle\u011fi ve dava taraflar\u0131n\u0131n g\u00fcvenini sa\u011flayacak ve art\u0131racak davran\u0131\u015flar i\u00e7erisinde olmal\u0131d\u0131r\u201d; do\u011fruluk ve tutarl\u0131l\u0131ktan bahsedilirken, \u201cHakim, mesleki davran\u0131\u015f \u015fekli itibar\u0131yla, makul olarak d\u00fc\u015f\u00fcnme yetene\u011fi olan bir ki\u015fide her hangi bir serzeni\u015fe yol a\u00e7mayacak hal ve tav\u0131r i\u00e7inde olmal\u0131d\u0131r. Hakimin hal ve davran\u0131\u015f tarz\u0131, yarg\u0131n\u0131n do\u011frulu\u011funa ve tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin inanc\u0131 kuvvetlendirici nitelikte olmal\u0131d\u0131r. Adaletin ger\u00e7ek anlamda sa\u011flanmas\u0131 kadar ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011finin g\u00f6r\u00fcnt\u00fc olarak sa\u011flanmas\u0131 da \u00f6nemlidir\u201d; d\u00fcr\u00fcstl\u00fckten bahsedilirken, \u201cD\u00fcr\u00fcstl\u00fck ve d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011f\u00fcn g\u00f6r\u00fcnt\u00fc olarak ortaya konulu\u015fu, bir hakimin t\u00fcm etkinliklerini icrada esasl\u0131 bir unsurdur. Hakim, hakimden sad\u0131r olan t\u00fcm etkinliklerde yak\u0131\u015f\u0131ks\u0131z ve yak\u0131\u015f\u0131k almayan g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler i\u00e7erisinde olmaktan ka\u00e7\u0131nmal\u0131d\u0131r. Kamunun s\u00fcrekli denetim s\u00fcjesi olan hakim, normal bir vatanda\u015f taraf\u0131ndan s\u0131k\u0131nt\u0131 verici olarak g\u00f6r\u00fclebilecek ki\u015fisel s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 kabullenmeli ve bunlara isteyerek ve \u00f6zg\u00fcrce uymal\u0131d\u0131r. Hakim, \u00f6zellikle yarg\u0131 mesle\u011finin onuruyla uyumlu bir tarzda davranmal\u0131d\u0131r. Hakim, kendi mahkemesinde hukuk mesle\u011fini icra eden kimselerle olan bireysel ili\u015fkilerinde, objektif olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda tarafgirlik veya bir tarafa meyletme g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc ya da \u015f\u00fcphe do\u011furacak durumlardan ka\u00e7\u0131nmal\u0131d\u0131r. Hakim ailesinin, sosyal veya di\u011fer ili\u015fkilerinin, hakim olarak mesleki davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 veya verece\u011fi yarg\u0131sal kararlar\u0131 etkilemesine izin vermemelidir. Hakim, hakimlik mesle\u011finin prestijini, kendisine, aile \u00fcyelerinden birisine veya her hangi bir kimseye \u00f6zel \u00e7\u0131kar sa\u011flayacak \u015fekilde ne kendisi kullanmal\u0131 ne de ba\u015fka birisine kulland\u0131rtmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca hakim, yarg\u0131 g\u00f6revinin yerine getirilmesinde, herhangi bir kimsenin kendisini etkileyebilece\u011fi izlenimine ne kendisi yol a\u00e7mal\u0131d\u0131r ne de ba\u015fkalar\u0131n\u0131n b\u00f6yle bir izlenime yol a\u00e7malar\u0131na m\u00fcsaade etmelidir. Hakim ve aile \u00fcyeleri, yarg\u0131sal g\u00f6revlerin yerine getirilmesine ili\u015fkin olarak, bir \u015feyin hakim taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131, yap\u0131lmamas\u0131 veya yap\u0131lmas\u0131na kay\u0131ts\u0131z kal\u0131nmas\u0131 ile ilintili herhangi bir hediye, bir kredi, bir teberru ya da bir iltimas talebinde bulunmalar\u0131 veya kabul etmeleri konusunda izin veremez\u201d; e\u015fitlikten bahsedilirken, \u201cYarg\u0131\u00e7l\u0131k makam\u0131n\u0131n gerektirdi\u011fi performans a\u00e7\u0131s\u0131ndan as\u0131l olan; herkesin mahkemeler \u00f6n\u00fcnde e\u015fit muameleye tabi tutulmas\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r\u201d; ehliyet ve liyakatten bahsedilirken, \u201cHakim, yarg\u0131sal g\u00f6revlerini lay\u0131k\u0131yla yerine getirilmesine uygun d\u00fc\u015fmeyen davran\u0131\u015flar i\u00e7erisinde bulunamaz\u201d denilmek suretiyle bir hakimin (savc\u0131n\u0131n) uymas\u0131 gereken etik de\u011ferler \u00f6z\u00fc itibar\u0131yla ortaya konulmu\u015ftur.<\/p>\n
\u015eu halde hakimler, Anayasa ve yasalarla kendilerine verilen g\u00f6rev ve yetkileri yaz\u0131l\u0131 olan veya olmayan ancak evrensel anlamda hakim ve savc\u0131lar\u0131 ba\u011flad\u0131\u011f\u0131nda ku\u015fku bulunmayan etik kurallara tabi olarak yerine getirmelidirler. Aksine davran\u0131\u015f\u0131n ortaya \u00e7\u0131kacak sonu\u00e7lar ve toplumdaki adalet duygusunda a\u00e7aca\u011f\u0131 yara itibar\u0131yla hakimlik mesle\u011finden kaynaklanan yetki ve g\u00f6revin ihmal edilmesi ya da k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
Dosyam\u0131za konu davalar\u0131n\u0131n soru\u015fturmas\u0131nda g\u00f6rev alan ve ayn\u0131 ki\u015filerden olu\u015fan kolluk personeli grubunun, T\u00fcrkiye’nin bir\u00e7ok ilinde yap\u0131lan operasyonlarda g\u00f6rev yapmas\u0131, t\u00fcm dok\u00fcmanlar ile dijital verilerin bu ki\u015filer taraf\u0131ndan incelenerek tutana\u011fa ba\u011flanmas\u0131, Cumhuriyet savc\u0131lar\u0131n\u0131n CMK’n\u0131n 122. maddesine ayk\u0131r\u0131 olarak d\u00fczenlenen bu tutanaklara ku\u015fku ile yakla\u015fmadan ve sorgulamadan itibar ederek koruma tedbirlerine ili\u015fkin kararlara, iddianameye ve m\u00fctalaaya konu etmesi, yarg\u0131lamay\u0131 yapan yarg\u0131\u00e7lar\u0131n da \u0131srarla yukar\u0131da belirtildi\u011fi \u00fczere yasalara ayk\u0131r\u0131 olarak elde edilen kan\u0131tlara g\u00f6z yummas\u0131 ve bu y\u00f6ndeki \u0131srarl\u0131 itirazlar\u0131 dikkate almayarak maddi ger\u00e7e\u011fin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na y\u00f6nelik hakl\u0131 taleplerin \u0131srarla ve yetersiz gerek\u00e7elerle reddedilmesi, karardan sonra, soru\u015fturma ve yarg\u0131lamada esas al\u0131nan \u00f6nemli delillerin sahteli\u011fi konusunda tespitlerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, sahteli\u011fi ortaya \u00e7\u0131kan delillerden objektiflikten uzak varsay\u0131ma dayal\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131mlar yaparak bu varsay\u0131mlar\u0131n s\u00fcbuta esas al\u0131nmas\u0131, hakimlerin tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 konusunda hakl\u0131 \u015f\u00fcphe olu\u015fturaca\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6zetilmemesi usule ve yasaya ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n
2-Makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma hakk\u0131na ili\u015fkin olarak
\nA\u0130HS’nin 6. maddesinin amac\u0131 hak arayanlar\u0131, yarg\u0131lama i\u015flemlerinin s\u00fcr\u00fcncemede kalmas\u0131na kar\u015f\u0131 koruma, \u00f6zellikle ceza davalar\u0131nda su\u00e7lanan ki\u015finin uzun s\u00fcre i\u015fin nas\u0131l sonu\u00e7lanaca\u011f\u0131 endi\u015fesiyle ya\u015famas\u0131n\u0131 \u00f6nlemektir. A\u0130HM makul s\u00fcrenin de\u011ferlendirilmesinde, “olay\u0131n kapsam\u0131 ve g\u00fc\u00e7l\u00fckleri”, “yarg\u0131lamay\u0131 y\u00fcr\u00fcten makam veya yarg\u0131 organ\u0131n tutumu”, “ba\u015fvurucunun tutumu ve ilgili a\u00e7\u0131s\u0131ndan yarg\u0131laman\u0131n sona ermesinin \u00f6nemi” gibi \u00f6l\u00e7\u00fctleri g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurmaktad\u0131r.<\/p>\n
\u0130nceleme konusu dosyada birle\u015fen dava say\u0131s\u0131, san\u0131k say\u0131s\u0131, su\u00e7 say\u0131s\u0131 gibi \u00f6l\u00e7\u00fctler g\u00f6z\u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda yarg\u0131laman\u0131n makul s\u00fcrede bitmedi\u011fi ileri s\u00fcr\u00fclemez ise de, yarg\u0131 mercilerinin davalar\u0131 makul s\u00fcrede bitirecek \u015fekilde yarg\u0131laman\u0131n yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in gerekli tedbirleri almas\u0131 zorunlulu\u011fu kar\u015f\u0131s\u0131nda; karar\u0131m\u0131z\u0131n birinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde de belirtildi\u011fi \u00fczere birle\u015ftirilmesinde zorunluluk bulunmayan davalar\u0131n birle\u015ftirilmesi, soru\u015fturma ve kovu\u015fturman\u0131n paralel olarak yap\u0131lmas\u0131, yani bir k\u0131s\u0131m san\u0131klar y\u00f6n\u00fcnden kovu\u015fturma ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 halde ayn\u0131 su\u00e7la ilgili olarak di\u011fer san\u0131klar hakk\u0131nda soru\u015fturmalara devam edilmesi, gibi nedenlerle davan\u0131n makul s\u00fcrede bitirilmesini sa\u011flay\u0131c\u0131 \u00f6nlemlerin al\u0131nmamas\u0131 nedeniyle bir k\u0131s\u0131m san\u0131klar bak\u0131m\u0131ndan hak ihlali oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Bu kapsamda iddianamelerin ve gerek\u00e7eli karar\u0131n uzun olarak haz\u0131rlanmalar\u0131na ili\u015fkin itirazlar incelendi\u011finde;<\/p>\n
Mevzuat\u0131m\u0131zda, iddianamenin ne kadar sayfa yaz\u0131laca\u011f\u0131 konusunda bir d\u00fczenleme bulunmamakla birlikte CMK’n\u0131n 170. maddesinde iddianamede bulunmas\u0131 gerekenler s\u0131ralanm\u0131\u015f ve su\u00e7un delilleri ile y\u00fcklenen su\u00e7u olu\u015fturan olaylar\u0131n, mevcut delillerle ili\u015fkilendirilerek a\u00e7\u0131klanmas\u0131, sadece san\u0131klar\u0131n aleyhine olan hususlar\u0131n de\u011fil lehine olan hususlar\u0131n da belirtilmesi ve su\u00e7 maddelerinin a\u00e7\u0131k\u00e7a zikredilmesi zorunlu k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki bilgilerin iddianamede bulunmas\u0131 gerekmez.<\/p>\n
CMK’n\u0131n 174. maddesinde, iddianamenin ve soru\u015fturma evraklar\u0131n\u0131n mahkemeye verildikten itibaren 15 g\u00fcn s\u00fcreyle incelenmesi gerekti\u011fi, 176. maddesinin 4. f\u0131kras\u0131nda ise (iddianame \u00f6rne\u011fi i\u00e7eren) \u00e7a\u011fr\u0131 ka\u011f\u0131d\u0131n\u0131n tebli\u011fiyle duru\u015fma g\u00fcn\u00fc aras\u0131nda en az bir hafta s\u00fcre bulunmas\u0131 gerekti\u011fi -yani savunman\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 i\u00e7in en az bir hafta s\u00fcre verilmesinin zorunlu oldu\u011fu- d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
A\u0130HS’nin 6\/3 (b) maddesine g\u00f6re hakk\u0131nda su\u00e7 isnad\u0131 olan kimse “savunmas\u0131n\u0131 tamamlamak i\u00e7in gerekli zaman ve kolayl\u0131klara sahip olmak” hakk\u0131na sahiptir. Bu bendin ihlali silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan da ihlale neden olabilmektedir.<\/p>\n
A\u0130HM’ce duru\u015fmalar\u0131n ba\u015flamas\u0131ndan iki hafta \u00f6nce 17.000 sayfal\u0131k dava dosyas\u0131n\u0131 edinebilmeleri, silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ilkesiyle birlikte 6\/3 (b) maddesinin de ihlali olarak nitelendirilmi\u015ftir.<\/p>\n
T\u00fcm bu a\u00e7\u0131klamalardan, d\u00fczenlenen iddianamenin mahkemece onbe\u015f g\u00fcn i\u00e7inde incelenebilecek, san\u0131k y\u00f6n\u00fcnden ise okunup bir hafta i\u00e7inde savunma haz\u0131rlanabilecek bir hacme sahip olmas\u0131 gerekti\u011fi, ancak davan\u0131n kapsam\u0131na g\u00f6re savunma s\u00fcresinin art\u0131r\u0131labilece\u011fi sonucuna var\u0131labilecektir. A\u0130HM’nin i\u00e7tihatlar\u0131nda ise binlerce sayfal\u0131k iddianameler i\u00e7in ihlal bulundu\u011fu kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n
Bu kadar uzun ve \u00e7ok say\u0131da eki olan bir iddianame kar\u015f\u0131s\u0131nda, san\u0131k ya da m\u00fcdafiine iddianameyi okuyup, delilleri inceleyip, buna g\u00f6re etrafl\u0131ca bir savunma haz\u0131rlamak olana\u011f\u0131 verilmemesi, adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlali olarak g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu durum, ayn\u0131 zamanda san\u0131\u011f\u0131n, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde hakk\u0131nda yap\u0131lan su\u00e7lamay\u0131 \u00f6\u011frenememesi sonucunu do\u011furmakla, isnat edilen su\u00e7u \u00f6\u011frenme hakk\u0131n\u0131n da ihlali olarak kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n
Ayn\u0131 \u015fekilde, 16798 sayfadan ibaret gerek\u00e7eli karar\u0131n bir haftal\u0131k temyiz s\u00fcresinde okunup, san\u0131\u011f\u0131n kendisine ili\u015fkin b\u00f6l\u00fcmleri belirleyip di\u011fer san\u0131klarla ba\u011flant\u0131lar\u0131 ile gerek\u00e7eli karar\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 kan\u0131tlar ve de\u011ferlendirmelerini inceleyerek temyiz hakk\u0131n\u0131 kullanmas\u0131 olanakl\u0131 de\u011fildir. Gerek\u00e7eli karar\u0131n kapsam\u0131n\u0131n da makul olmad\u0131\u011f\u0131, ele ge\u00e7en ancak kan\u0131t de\u011feri bulunmayan dok\u00fcman ve sair delillerin de karara yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131, iddianamedeki ifade ve de\u011ferlendirmelerin tekrar edildi\u011fi ve bu haliyle de irdelenmesinin g\u00fc\u00e7 bir hale getirildi\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durumun da san\u0131klar a\u00e7\u0131s\u0131nda bir hak ihlali do\u011furdu\u011fu kabul edilebilmesi gerekmi\u015ftir.<\/p>\n
3-Hakkaniyete uygun olarak yarg\u0131lanma hakk\u0131na ili\u015fkin olarak
\nSan\u0131\u011fa hakkaniyete uygun yarg\u0131lanma kapsam\u0131nda su\u00e7lamadan haberdar olma ve terc\u00fcman hakk\u0131, savunma haz\u0131rlamak i\u00e7in gerekli zaman ve kolayl\u0131klara sahip olma hakk\u0131 m\u00fcdafii yard\u0131m\u0131nda yararlanma hakk\u0131, iddia tan\u0131klar\u0131na soru sorma hakk\u0131 gibi haklar tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.
\nBu haklardan gerek\u00e7eli karar hakk\u0131, su\u00e7lamay\u0131 \u00f6\u011frenme ve m\u00fcdafiiden yararlanma ve isnat edilen su\u00e7lamadan haberdar olma hakk\u0131na ili\u015fkin karar\u0131m\u0131z\u0131n ilgili b\u00f6l\u00fcmlerinde tespitler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
VIII-\u00d6RG\u00dcT SU\u00c7U
\nA-\u00d6RG\u00dcT :
\n1- GENEL A\u00c7IKLAMA<\/p>\n
\u00d6rg\u00fct, soyut bir birle\u015fmeden ziyade b\u00fcnyesinde organik ve hiyerar\u015fik yap\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla alt \u00fcst ili\u015fkisi, emir komuta zincirinin hakim oldu\u011fu bir yap\u0131lanmad\u0131r. olup, bu ili\u015fki nedeniyle mensuplar\u0131 \u00fczerinde hakimiyet kuran g\u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131 niteli\u011fini kazanmaktad\u0131r. Altl\u0131k \u00fcstl\u00fck ili\u015fkisi, emir ve talimat yetkisini i\u00e7erir basit de olsa hiyerar\u015finin mevcudiyeti ve belirsiz say\u0131da su\u00e7lar i\u015flemek i\u00e7in bir araya gelmenin devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren d\u0131\u015f emarelerin varl\u0131\u011f\u0131 ve ama\u00e7lanan su\u00e7lar i\u00e7in \u00f6rg\u00fctsel yap\u0131, \u00fcye, ara\u00e7 gere\u00e7 bak\u0131m\u0131ndan elveri\u015fli olmas\u0131 gereklidir. \u00d6rg\u00fct\u00fcn ama\u00e7lar\u0131na ula\u015fmak bak\u0131m\u0131ndan bu niteliklere sahip olup olmad\u0131\u011f\u0131 somut olaya g\u00f6re belirlenmelidir.
\nMevzuat\u0131m\u0131zda \u00f6rg\u00fct su\u00e7lar\u0131 3713 say\u0131l\u0131 Ter\u00f6rle M\u00fccadele Kanunu’nun 7. maddesi ile 5237 say\u0131l\u0131 TCK’n\u0131n 220, 314 ve 78. maddelerinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
2- TCK’NIN 220 MADDES\u0130NDE D\u00dcZENLENEN SU\u00c7 \u0130\u015eLEMEK \u0130\u00c7\u0130N \u00d6RG\u00dcT KURMA SU\u00c7U:<\/p>\n
\u00d6rg\u00fct su\u00e7lar\u0131 ile ilgili en temel d\u00fczenlemedir. Korunan hukuki de\u011fer, kamu g\u00fcvenli\u011fi ve bar\u0131\u015f\u0131 olup bu su\u00e7un olu\u015fabilmesi i\u00e7in s\u00fcreklilik arz eden bir birle\u015fmenin bulunmas\u0131 zorunludur. \u00c7ok failli su\u00e7lardan olup kurucu ve y\u00f6neticiler dahil en az \u00fc\u00e7 ki\u015finin iradelerinin bu y\u00f6nde birle\u015fmi\u015f olmalar\u0131 ve bu birle\u015fmenin i\u015ftirak iradesini a\u015far nitelikte olmas\u0131 gereklidir. Bunun i\u00e7in somut olayda \u00f6rg\u00fct\u00fcn devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve belirlenmemi\u015f say\u0131da su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131 etraf\u0131nda bir araya gelindi\u011finin kan\u0131tlamas\u0131 gerekmektedir. \u00d6rg\u00fctlenmede \u00f6rg\u00fctsel ili\u015fki ve s\u00fcreklilik oldu\u011fu gibi i\u015flenmesi tasarlanan ve i\u015flenen eylemle \u00f6rg\u00fct aras\u0131nda bir ba\u011flant\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n da aramas\u0131 gerekir. Somut tehlike su\u00e7u olsa bile su\u00e7un olu\u015fumu i\u00e7in elveri\u015flilik unsuru aran\u0131r. Kesintisiz bir su\u00e7 olup, birle\u015fmenin belirsiz bir s\u00fcre devam\u0131 gereklidir.<\/p>\n
Su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fct kurma su\u00e7u tamamlay\u0131c\u0131 bir su\u00e7tur. Bu nedenle baz\u0131 su\u00e7lar\u0131 i\u015flemek i\u00e7in \u00f6rg\u00fct kurman\u0131n ba\u015fka ceza normlar\u0131 taraf\u0131ndan ayr\u0131ca \u00f6zel olarak d\u00fczenlenmesi durumunda, ilgili su\u00e7 tipinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen h\u00fck\u00fcmlerin uygulanmas\u0131 gerekir. Buna g\u00f6re soyk\u0131r\u0131m ve insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 su\u00e7 i\u00e7in kurulmu\u015f \u00f6rg\u00fctleri kuran, y\u00f6neten ve \u00fcye olanlar TCK’n\u0131n 78. maddesi, Anayasal d\u00fczen ve bu d\u00fczenin i\u015fleyi\u015fine kar\u015f\u0131 su\u00e7lar\u0131 i\u015flemek amac\u0131yla ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc kuranlar y\u00f6neten ve \u00fcye olanlar 3713 say\u0131l\u0131 Kanun’un 7. maddesi ve bu amaca matuf silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerini kuran, y\u00f6neten ve \u00fcye olanlar hakk\u0131nda ise TCK’n\u0131n 314. maddesi uygulanacakt\u0131r.
\nTCK’n\u0131n 316. maddesinde d\u00fczenlenen \u201csu\u00e7 i\u00e7in anla\u015fma su\u00e7u\u201d i\u00e7in, su\u00e7 i\u015flemek i\u00e7in \u00f6rg\u00fct kurma ve di\u011fer \u00f6rg\u00fct su\u00e7lar\u0131ndan farkl\u0131 olarak devletin g\u00fcvenli\u011fi ve anayasal d\u00fczeni, anayasal d\u00fczenin i\u015fleyi\u015fine kar\u015f\u0131 su\u00e7lardan herhangi birini i\u015flemek \u00fczere anla\u015fma yeterlidir. Su\u00e7 i\u015flemek \u00fczere \u00f6rg\u00fct kurma su\u00e7u i\u00e7in en az 3 ki\u015finin organize yap\u0131 olu\u015fturmas\u0131 zorunlu bulundu\u011fu halde, TCK’n\u0131n 316. maddesinde yaz\u0131l\u0131 su\u00e7 iki veya daha fazla ki\u015finin ama\u00e7 ve ara\u00e7 a\u00e7\u0131s\u0131ndan, maddi olgularla belirlenen bir bi\u00e7imde fikren anla\u015fmas\u0131 su\u00e7un olu\u015fumu i\u00e7in yeterlidir. Bir \u00f6rg\u00fctlenme ve hiyerar\u015fik yap\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 gerekmez. TCK’n\u0131n 302 il\u00e2 315 maddelerinde tan\u0131mlanan su\u00e7lar\u0131n icras\u0131na ba\u015flan\u0131lmayan hallerde su\u00e7lar\u0131n i\u015flenmesi i\u00e7in anla\u015fmaya varan ki\u015filer y\u00f6n\u00fcnden TCK’n\u0131n 316. maddesinde yaz\u0131l\u0131 su\u00e7 olu\u015facakt\u0131r.<\/p>\n
3-TER\u00d6R SU\u00c7LARI; TER\u00d6R VE S\u0130LAHLI TER\u00d6R \u00d6RG\u00dcT\u00dc KURMA, Y\u00d6NETME, \u00dcYE OLMA SU\u00c7LARI:<\/p>\n
a- Ter\u00f6r\u00fcn tan\u0131m\u0131 ve ter\u00f6r su\u00e7lar\u0131:<\/p>\n
T\u00fcrk Ceza Hukuku bak\u0131m\u0131ndan ter\u00f6r\u00fcn tan\u0131m\u0131 ve hangi su\u00e7lar\u0131n ter\u00f6r su\u00e7u say\u0131laca\u011f\u0131 3713 say\u0131l\u0131 Kanun’da g\u00f6sterilmi\u015ftir. Kanun’un 1. maddesinde g\u00f6sterilen ter\u00f6r<\/p>\n
tan\u0131m\u0131na g\u00f6re bir eylemin ter\u00f6r eylemi say\u0131labilmesi i\u00e7in;
\nEylem, cebir ve \u015fiddet kullanarak; bask\u0131, korkutma, y\u0131ld\u0131rma, sindirme veya tehdit y\u00f6ntemlerini i\u00e7ermelidir. Eylemle, Anayasada belirtilen, Cumhuriyetin niteliklerini, siyas\u00ee, hukuk\u00ee, sosyal, laik ve ekonomik d\u00fczenini de\u011fi\u015ftirmek, Devletin \u00fclkesi ve milletiyle b\u00f6l\u00fcnmez b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bozmak, T\u00fcrk Devletinin ve Cumhuriyetin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehlikeye d\u00fc\u015f\u00fcrmek, Devlet otoritesini zaafa u\u011fratmak veya y\u0131kmak veya ele ge\u00e7irmek, temel hak ve h\u00fcrriyetleri yok etmek, Devletin i\u00e7 ve d\u0131\u015f g\u00fcvenli\u011fini, kamu d\u00fczenini veya genel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 bozmak ama\u00e7lanmal\u0131d\u0131r. Eylemi ger\u00e7ekle\u015ftiren failler bir \u00f6rg\u00fcte mensup olmal\u0131d\u0131r.
\nBu genel ter\u00f6r tan\u0131m\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, 3713 say\u0131l\u0131 Kanun’un 3. maddesinde do\u011frudan ter\u00f6r su\u00e7lar\u0131 ve 4. maddesinde de i\u015flenme ba\u011flam\u0131na g\u00f6re dolayl\u0131 ter\u00f6r su\u00e7lar\u0131 g\u00f6sterilmi\u015ftir.<\/p>\n
b- Ter\u00f6r \u00d6rg\u00fct\u00fc Kurma Y\u00f6netme ve \u00dcye Olma Su\u00e7lar\u0131:<\/p>\n
aa-TCK’n\u0131n 314. maddesi bak\u0131m\u0131ndan, bir olu\u015fumun, bir yap\u0131lanman\u0131n silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc say\u0131labilmesi i\u00e7in, su\u00e7 i\u015flemek i\u00e7in \u00f6rg\u00fct kurma su\u00e7unda \u00f6rg\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in gerekli ko\u015fullar yan\u0131nda, T\u00fcrk Ceza Kanunu’nun ikinci kitap, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc k\u0131s\u0131m, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ve be\u015finci b\u00f6l\u00fcmlerde yer alan su\u00e7lar\u0131 “ama\u00e7 su\u00e7” olarak i\u015flemek \u00fczere kurulmu\u015f ve amaca matuf bir eylem ger\u00e7ekle\u015ftirmeye yeterli derecede silahl\u0131 olmal\u0131d\u0131r. TCK’n\u0131n 220 maddesinden ay\u0131ran en \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fct budur. Burada say\u0131lan su\u00e7lar d\u0131\u015f\u0131nda kalan ama\u00e7 su\u00e7lar\u0131 i\u015flemek amac\u0131yla kurulan silahl\u0131 \u00f6rg\u00fctler de TCK’n\u0131n 220. maddesi kapsam\u0131nda kabul edilmi\u015ftir.
\nbb-3713 say\u0131l\u0131 Ter\u00f6rle M\u00fccadele Kanunu’nun 7. maddesi ile silahl\u0131 olmayan ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerini kurma, y\u00f6netme ve \u00fcye olma su\u00e7lar\u0131 d\u00fczenlenmektedir.<\/p>\n
4-TER\u00d6R \u00d6RG\u00dcTLER\u0130N\u0130N N\u0130TEL\u0130KLER\u0130N\u0130N BEL\u0130RLENMES\u0130:<\/p>\n
Ter\u00f6rle M\u00fccadele Kanunu ve T\u00fcrk Ceza Kanunu kapsam\u0131nda, bir olu\u015fumun, \u00f6rg\u00fct niteli\u011finde bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 ve niteli\u011finin belirlenmesi hususunda \u00f6zel bir d\u00fczenlemeye yer verilmemi\u015ftir. Yarg\u0131lama safahat\u0131nda, dava ya da soru\u015fturmaya konu olu\u015fumun nerede, ne zaman, kimler taraf\u0131ndan, ne ama\u00e7la kuruldu\u011fu; \u00fclke genelinde amaca elveri\u015fli eylem ve faaliyetlerine ili\u015fkin bilgiler ilgili Devlet kurumlar\u0131ndan dosyaya getirtilmek suretiyle dosyada mevcut olay ve deliller do\u011frultusunda yarg\u0131lama makamlar\u0131nca belirlenmekte ve yarg\u0131 karar\u0131n\u0131n kesinle\u015fmesi ile olu\u015fumun su\u00e7, ter\u00f6r ya da silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc niteli\u011finde bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 kesin olarak tespit edilmektedir.<\/p>\n
B- MAHKEME TARAFINDAN KABUL ED\u0130LEN \u00d6RG\u00dcT DOK\u00dcMAN LARI:
\n1- \u00d6RG\u00dcT ANA DOK\u00dcMANLARI<\/p>\n
a-…. Analiz Yeniden …. Y\u00f6netim ve Geli\u015ftirme Projesi ….\/ 29 Ekim 1999:
\nKapak k\u0131sm\u0131nda ….ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n kalpakl\u0131 foto\u011fraf\u0131na yer verilerek, alt\u0131nda m\u00fctarekeye ra\u011fmen ald\u0131\u011f\u0131 \u00f6nlemlerle ordunun ayakta durmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 ibaresi bulunan ve i\u00e7indekiler dizinin 6 b\u00f6l\u00fcme ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131, \u201cAma\u00e7\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda, \u201cbu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n amac\u0131n\u0131n … ilkeleri do\u011frultusunda bi\u00e7imlendirilmi\u015f …tek ve ger\u00e7ek i\u00e7tenlikli koruyucusu … b\u00fcnyesinde faaliyet g\u00f6steren ….’un re-organizasyonuna katk\u0131da bulunabilmektir\u201d saptamas\u0131 yap\u0131lan ve \u201cCumhuriyetin 75. y\u0131l\u0131n\u0131n idrak edildi\u011fi 20 y\u00fczy\u0131l\u0131n son y\u0131l\u0131nda, b\u00f6l\u00fcc\u00fc ve y\u0131k\u0131c\u0131 faaliyetlerin \u00e7ok tehlikeli bir t\u0131rman\u0131\u015fa ge\u00e7ti\u011fi\u201d vurgulanarak, \u201c1914 den buyana devam eden T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’nin y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131 ama\u00e7layan sava\u015f\u0131n s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc\u201d tespiti ile \u201cd\u0131\u015f \u00fclke istihbarat \u00f6rg\u00fctlerinin devletin her kademesine s\u0131zd\u0131\u011f\u0131, hatta ….girdi\u011fi d\u00f6nemler ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 ve bunun i\u00e7indir ki ….. b\u00fcnyesinde faaliyet g\u00f6steren …’un T\u00fcrkiye Cumhuriyeti i\u00e7in her zamankinden fazla ya\u015famsal \u00f6nem ifade etti\u011fi\u201d vurgulan\u0131p, \u201cbu \u00e7al\u0131\u015fmada, …ilke ve hedefleri do\u011frultusunda TSK b\u00fcnyesi i\u00e7inde faaliyet g\u00f6steren …’un sorunlar\u0131n\u0131n belirlenmesi ve giderilmesine y\u00f6nelik g\u00f6zlem ve tespit \u00f6nerilerine yer vermekle kalmay\u0131p, yeni bir yap\u0131lanma \u00f6rne\u011fi teklif edildi\u011fi ve ….’un 21. y\u00fczy\u0131l ko\u015fullar\u0131na uygun re-organizasyonu do\u011frultusunda analiz yap\u0131larak, yeniden yap\u0131lanma raporunun haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131n\u201d belirtildi\u011fi yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u201cKapsam\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda, \u201cbu analiz y\u00f6netim geli\u015ftirme ve yeniden yap\u0131lanma raporu haddimizi a\u015farak ….’un b\u00fcy\u00fcte\u00e7 alt\u0131na al\u0131nmas\u0131ndan daha ziyade, 21. y\u00fczy\u0131lda yeni bir yap\u0131lanma ile de\u011ferli … mensuplar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra sivillerden de sonuna de\u011fin yararlan\u0131lmas\u0131 gere\u011fi ve zorunlulu\u011funa\u201d yer verildi\u011fi belirtilmi\u015f; \u201c… i\u00e7erisinde yer alan de\u011ferli .. mensuplar\u0131 ile … ve \u00fclkesine ba\u011fl\u0131 her meslekten sivillerin organizasyonu ile ortaya \u00e7\u0131kacak olan yeni yap\u0131lanma ger\u00e7ekte ge\u00e7 kalm\u0131\u015f bir giri\u015fim olarak g\u00f6r\u00fclmelidir her meslekten se\u00e7kinlerin yer alaca\u011f\u0131 sivil personel kadrosu ile … i\u00e7 ve d\u0131\u015f faaliyetlerinde \u00e7ok daha etkin bir g\u00fcce eri\u015fecek hareketlilik, duyarl\u0131l\u0131k, yapt\u0131r\u0131m g\u00fcc\u00fc y\u00fcksek olanaklar kazanm\u0131\u015f olacakt\u0131r\u201d ibarelerine yer verilmi\u015ftir. \u201c… \u00d6rg\u00fctlenme\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda ise istihbarat tarihinden bahsedildi\u011fi; \u201cY\u00f6ntem\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 k\u0131s\u0131mda, \u201c21. y\u00fczy\u0131lda …’un resmi istihbarat kurulu\u015flar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra legal ve illegal \u00f6rg\u00fctlenmelere kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etme zorunlulu\u011fu ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalaca\u011f\u0131n\u0131n bilinmesinin yeterli olmayaca\u011f\u0131 bu ba\u011flamda ….’un faaliyetlerini yeni ve geli\u015fmi\u015f y\u00f6ntemlerle s\u00fcrd\u00fcrmek zorunda oldu\u011fu\u201d belirtilmi\u015ftir. \u201cGizlilik Prensibi\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda, istihbaratta gizlili\u011fin \u00f6nemi ve genel olarak istihbarata ili\u015fkin \u00f6rneklemelere yer verildi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Yine dok\u00fcman\u0131n \u201c21. Y\u00fczy\u0131la Girerken D\u00fcnyada \u0130stihbarat Ve \u00d6rg\u00fctsel Yap\u0131lanma \u0130le Faaliyet Alanlar\u0131n\u0131n \u00d6nemi\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda yer alan, \u201cGenel\u201d alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda, T\u00fcrkiye’deki resmi istihbarat kurulu\u015flar\u0131na ili\u015fkin genel de\u011ferlendirme ve bilgilere yer verildi\u011fi ve \u201c…’un …. Kuvvetlerinin de\u011ferli personeli d\u0131\u015f\u0131nda entelekt\u00fcel ve her meslekten se\u00e7kinlerinde i\u00e7inde yer alaca\u011f\u0131 sivil personelden yararlanmakta, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve bundan sonra kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131 en \u00f6nemli sorunlar\u0131n \u00fcstesinden gelmekte g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekmeyecektir\u201d saptamas\u0131na yer verilmi\u015ftir. \u201c\u0130stihbarat …. Ve … Genel Durum Ve Sorunlar\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda ise istihbaratta insan fakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn \u00f6neminden bahsedildi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Dok\u00fcman\u0131n \u201c…..\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda, \u201c21. y\u00fczy\u0131l\u0131n en \u00f6nemli sorunlar\u0131ndan birisinin de ter\u00f6r olaca\u011f\u0131 belirtilip, ter\u00f6r gruplar\u0131n\u0131n mutlaka kontrol alt\u0131nda tutulmas\u0131, gerekirse naylon ter\u00f6r gruplar\u0131 olu\u015fturularak ter\u00f6r d\u00fcnyas\u0131na y\u00f6n verilmesi ve g\u00fc\u00e7l\u00fc istihbarat \u00f6rg\u00fctlerinin kurgulad\u0131\u011f\u0131 oyunun i\u00e7inde mutlaka yer almas\u0131 gerekti\u011fi ve siyaseti 21. y\u00fczy\u0131lda istihbarat \u00f6rg\u00fctlerinin belirleyece\u011fi\u201d saptamas\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f ve devamla \u201cd\u00fcnyada var olabilmi\u015f t\u00fcm sistemler \u00fclke \u00e7\u0131karlar\u0131 ve mevcut rejim ilkelerine ayk\u0131r\u0131 ideolojilere sahip siyasileri engellemi\u015ftir. Bunun ise iki yolu vard\u0131r: 1-Suikast 2- Dezenformasyon\u201d ibaresine yer verildi\u011fi; \u201cYeniden .. ve Personel Analizi Genel Durum ve Sorunlar\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda istihbarat \u00f6rg\u00fctlerinin yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 ve insan kayna\u011f\u0131 hususlar\u0131na yer verilip bu sorunlar nedeniyle …. gibi \u00e7ok \u00f6zel bir yap\u0131lanman\u0131n i\u00e7inde yer almas\u0131 uygun g\u00f6r\u00fclecek devamla \u201csivil personelin se\u00e7imi olabildi\u011fince dikkat, titizlik ve \u00f6zen istemektedir. Aksi halde … Cumhuriyeti resmi istihbarat\u0131 M\u0130T’in bug\u00fcn i\u00e7inde bulundu\u011fu sorun ve \u00e7eli\u015fkilerin benzer versiyonlar\u0131 … b\u00fcnyesine ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f olur. …, benzer bir \u00f6rne\u011fi kendi i\u00e7inde Jitem ger\u00e7e\u011fi ile ya\u015fayarak yeterli deneyim elde etmi\u015ftir. Bu deneyim kazan\u0131m\u0131 bug\u00fcn d\u00fczenlenecek olan yeni; \u201c…’un g\u00f6zleri her \u015feyi g\u00f6rmeli, kulaklar\u0131 her \u015feyi duymal\u0131d\u0131r. Yabanc\u0131 \u00f6rg\u00fctler ve i\u00e7lerine s\u0131zd\u0131r\u0131lan ajanlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla elde edilen istihbarat \u00e7ok \u00f6nemlidir. Ancak bunlar kontrol d\u0131\u015f\u0131nda kalan kanallard\u0131r\u201d ibaresine yer verilmi\u015f; \u201cSivil Toplum \u00d6rg\u00fctleri\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda, \u201c…’un kendi kuraca\u011f\u0131 sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerine ihtiyac\u0131 vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 i\u00e7te ve d\u0131\u015fta kamuoyunda kutsal bir \u0130nsanl\u0131k g\u00f6revini yerine getiren \u00f6rg\u00fctler olarak de\u011ferlendirirler. …T\u00fcrkiye’de faaliyet g\u00f6steren t\u00fcm sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerini kontrol alt\u0131na almal\u0131d\u0131r. Bu bir zorunluluktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu \u00f6rg\u00fctlenmelerin finans kaynaklar\u0131 d\u0131\u015f \u00fclkelerdir. Bir istihbarat \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn organizasyon ve eleman yap\u0131lar\u0131 \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ifade eder. … merkez y\u00f6netiminde yer alacak eleman say\u0131s\u0131 olabildi\u011fince az olmal\u0131d\u0131r\u201d ibarelerine yer verilmi\u015ftir. \u201cK\u00f6pr\u00fc Personel\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131ndaysa, \u201cgen\u00e7, yetenekli, e\u011fitimli, donan\u0131ml\u0131 personel aras\u0131ndan se\u00e7ilecek \u00fc\u00e7 ki\u015fi .. i\u00e7erisinde (\u00fcniteler aras\u0131) ve \u00f6rg\u00fct d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6rg\u00fct\u00fc temsilen hareket edebilmeli ve temas\u0131 sa\u011flamal\u0131d\u0131r. Bu ki\u015filer \u00f6rg\u00fct i\u00e7erisinde g\u00f6rev almamal\u0131, \u00f6rg\u00fct d\u0131\u015f\u0131nda legal bir i\u015fte istihdam edilmelidir. B\u00f6ylece g\u00fcvenlik sa\u011flanm\u0131\u015f olacakt\u0131r. Zaman i\u00e7inde bu personel aras\u0131nda … b\u00fcnyesinde y\u00f6netici olacak \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 personel yeti\u015fecektir. \u201cAjan Profili; Fahi\u015feler\u201d ba\u015fl\u0131klar\u0131 alt\u0131nda genel bilgiler derc edilmi\u015f olup, \u201cMedya\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131ndaysa, \u201cg\u00fc\u00e7l\u00fc istihbarat \u00f6rg\u00fctlerinin medyadan sonuna de\u011fin yararlan\u0131lmas\u0131\u201d gerekti\u011fi saptamas\u0131 yap\u0131ld\u0131ktan sonra, \u201c… medya kurulu\u015flar\u0131n\u0131 kontrol etme y\u00f6n\u00fcndeki faaliyetlerinin kendi medya kurulu\u015flar\u0131n\u0131 olu\u015fturarak mevcut ulusal ve uluslararas\u0131 olu\u015fumlar\u0131 do\u011fal i\u015fleyi\u015fi i\u00e7inde \u00f6rt\u00fcl\u00fc bir bi\u00e7imde etkileme denetleme ve kontrol alt\u0131na alma y\u00f6ntemini uygulamaya koymaya ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir bi\u00e7imde zorunludur\u201d denilmektedir. \u201cUluslararas\u0131 Ticaret ve Bankac\u0131l\u0131k\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda, \u201c…do\u011frudan kendi \u00f6rg\u00fct\u00fcne ba\u011fl\u0131 holdingler ve bankalar\u0131 s\u00fcratle kurup ideolojiye uygun ekonomi\/politik denge sa\u011flayabilmelidir. …’un \u00fcretim tesislerine ticari holdinglere ve bankalara ihtiyac\u0131 vard\u0131r. Hem de do\u011frudan ve mutlak sahibi olarak\u201d denilmi\u015ftir. \u201c\u0130la\u00e7 … ve Ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda, genel bilgiler verilmi\u015f olup, \u201c\u0130llegal \u0130\u015fler\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda, T\u00fcrkiye’nin uyu\u015fturucu ticaretini denetim alt\u0131na almas\u0131 gerekti\u011fi vurgulanmaktad\u0131r. \u201c… Plan\u0131 Merkez Y\u00f6netim\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda ise \u201c…. \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn ba\u015fkan\u0131na do\u011frudan ba\u011fl\u0131 olan d\u00f6rt daire komutanl\u0131\u011f\u0131 ile iki sivil ba\u015fkanl\u0131ktan olu\u015fmal\u0131d\u0131r. Toplam alt\u0131 \u00fcnitenin komutan ve ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n bir asistan\u0131 ile bir de b\u00f6l\u00fcm uzmanlar\u0131ndan olu\u015fan iki yard\u0131mc\u0131s\u0131 olmal\u0131d\u0131r. \u00dcnitelerin komutan ve ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n yan\u0131nda g\u00f6rev alacak b\u00f6l\u00fcm uzman\u0131 illegal faaliyetlerin yurt i\u00e7i ve yurt d\u0131\u015f\u0131 hukuk platformunda legal gibi g\u00f6sterilebilmesi d\u00fczenlemelerinden sorumlu olacaklar\u0131d\u0131r. \u015e\u00f6yle ki, 1-… Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, 2- …. Komutanl\u0131\u011f\u0131, 3- ….ve De\u011ferlendirme Dairesi Komutanl\u0131\u011f\u0131, 4- .. Dairesi Komutanl\u0131\u011f\u0131, 5- ……Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 (sivil), 6- ….Ara\u015ft\u0131rma Dairesi Komutanl\u0131\u011f\u0131, 7- …..ve Planlama Dairesi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 (sivil) bu \u00fcnitelerin komutan ve ba\u015fkanlar\u0131 birbirlerini tan\u0131mlar\u0131nda hi\u00e7bir sak\u0131nca olmamakla birlikte, birbirlerinin g\u00f6rev ve sorumluluk alanlar\u0131n\u0131 bilmemeleri esas\u0131 ……’a istihbarat \u00f6rg\u00fctleri i\u00e7inde ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 bir \u00f6zellik ve g\u00fcvenlik kazand\u0131racakt\u0131r. Bu alt\u0131 \u00fcnitede g\u00f6rev alacak ajanlar kendi b\u00f6l\u00fcmlerinin komutan ve ba\u015fkan asistanlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda di\u011fer \u00fcniteler ve personeller ile hi\u00e7bir \u015fekilde ili\u015fki kuramamal\u0131d\u0131r. \u00dcniteler aras\u0131 enformasyon de\u011ferlendirmesinde ayr\u0131cal\u0131k tan\u0131nabilecek tek b\u00f6l\u00fcm ….. Dairesi Komutanl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc elde edilen enformasyon analiz ve de\u011ferlendirilmesinde gerekti\u011fi hallerde katk\u0131s\u0131 olabilir\u201d ibarelerine yer verilmi\u015f; \u201cKontrol Dairesi\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131ndaysa, \u201cbu dairenin varl\u0131\u011f\u0131ndan ……\u00f6rg\u00fct\u00fc Ba\u015fkan\u0131 \/ Komutan\u0131ndan ba\u015fka hi\u00e7 kimsenin bilgisi olmamas\u0131 kesin bir gerekliliktir. Operasyonlarda yer almas\u0131 zorunlu olan bu dairede yer alan ajanlar\u0131n ilk g\u00f6revi operasyon alan\u0131 i\u00e7erisinde bulunmak, operasyon esnas\u0131nda temizleme ve ortadan kald\u0131rma gibi i\u015flemlerde do\u011fabilecek sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlemektir. \u0130kinci bir g\u00f6revleri kar\u015f\u0131 istihbarat \u00f6rg\u00fctlerine ge\u00e7en yakalanan veya operasyon amac\u0131na ayk\u0131r\u0131 hareket eden her hangi bir ajan\u0131 \u00f6ld\u00fcrmektir. Bir ajan\u0131n sonu ba\u015flang\u0131c\u0131nda oldu\u011funun ilk i\u015fareti, \u00f6rg\u00fcte ve ajanlara kar\u015f\u0131 sorumluluk alan\u0131nda yarar sa\u011flamamaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcre\u00e7tir. Kontrol Dairesinde y\u00f6nlendirilecek ajanlar mutlaka …… Kuvvetleri b\u00fcnyesinde operasyon \u00fcnitelerinde \u00e7ok d\u00fcr\u00fcst, g\u00fcvenilir ki\u015filerden se\u00e7ilmelidir. Emirleri do\u011frudan … Komutan\u0131ndan almal\u0131d\u0131rlar. \u00dcst y\u00f6neticiler ve \u00f6rg\u00fct personeli ile ajanlar\u0131 taraf\u0131ndan bilinmemelidirler, ibarelerine yer verilip; \u201cE\u011fitim\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131ndaysa … \u00f6rg\u00fct\u00fc b\u00fcnyesinde yer alacak personel mutlaka ve s\u00fcrekli olarak e\u011fitim programlar\u0131nda tutulmal\u0131d\u0131r\u201d saptamas\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f, \u201cKaynak Yarat\u0131lmas\u0131\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda, \u0130stihbarat \u00f6rg\u00fctlerinin \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc finansa ihtiyac\u0131 oldu\u011fu ve bankalardan yap\u0131lan para aktar\u0131mlar\u0131ndan finans sa\u011flanabilece\u011fi anlat\u0131lmaktad\u0131r. \u201c….\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda, Naylon \u015firketlerin kurulmas\u0131 gereklili\u011finden ve i\u015flemlerin tamamlanmas\u0131ndan sonra naylon \u015firketlerin kurulmas\u0131nda kullan\u0131lan elemanlar\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131ndan bahsedilip, \u201c….’un kuraca\u011f\u0131 legal ticari \u015firketler de\u015fifre olmad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece ya\u015fat\u0131lmal\u0131, geli\u015ftirilerek g\u00fc\u00e7lendirilmesi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. B\u00f6ylece ekonominin kontrol alt\u0131nda tutulup, para ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n y\u00f6nlendirilebilece\u011finden\u201d bahsedilmektedir. \u201c… ve …. Faaliyetler\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda, Genel bilgiler verilerek devam\u0131nda, \u201cSpek\u00fclatif Kaynaklar Yarat\u0131lmas\u0131\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda, \u201c…hazine arazilerinden spek\u00fclatif kazan\u00e7 anlam\u0131nda yararlanarak kaynak yaratmal\u0131d\u0131r. …. hazine arazileri \u00fczerinde yeni organize sanayi alanlar\u0131 ile yeni toplu konut alanlar\u0131n\u0131 olu\u015fturulmas\u0131ndan spek\u00fclatif kaynaklar yaratmal\u0131d\u0131r\u201d ibarelerine yer verilmi\u015f, \u201cGenel De\u011ferlendirme\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda ise; …….i b\u00fcnyesinde faaliyet g\u00f6stermekte olan ….’un yeni bir yap\u0131lanmaya y\u00f6nelme zorunlulu\u011fu ve gereksinimi yine …’un kamuoyundaki imaj ve d\u00fc\u015f\u00fcnce de\u011fi\u015fiminin sa\u011flanmas\u0131 zorunlulu\u011fu oldu\u011fu vurgulan\u0131p, \u201ckamuoyunun kafas\u0131n\u0131n kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inden \u00e7\u0131kamad\u0131\u011f\u0131 mant\u0131kl\u0131 ve tatmin edici a\u00e7\u0131klamalar alamad\u0131\u011f\u0131 zamanlarda, geli\u015fen her olay kar\u015f\u0131s\u0131nda …. s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc an\u0131msay\u0131p deh\u015fete kap\u0131larak i\u00e7ten i\u00e7e … s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yinelemekte oldu\u011fu medya kurulu\u015flar\u0131 i\u00e7erisindeki k\u00f6t\u00fc niyetli \u00e7evrelerin … aleyhine kara propaganda y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri, …’un kara propagandadan sa\u011flayaca\u011f\u0131 yararl\u0131k doyum noktas\u0131na ula\u015ft\u0131\u011f\u0131, bundan sonras\u0131n\u0131n negatif oldu\u011fu tespitine yer verilip, …’un yeni yap\u0131lanmas\u0131 hakk\u0131ndaki d\u00fczenledi\u011fimiz bu raporda haddimizi a\u015fmak gibi bir niyetimiz olamayaca\u011f\u0131 gibi d\u00fcr\u00fcstl\u00fck esaslar\u0131 i\u00e7erisinde yararl\u0131 olacak bir rapor haz\u0131rlamaya \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z gerekti\u011finin de bilincinde oldu\u011fumuzu ifade etme gere\u011fi duyuyoruz. Raporumuzda dile getirdi\u011fimiz hususlar\u0131n re-organizasyonu personel i\u00e7inde sa\u011flanacak de\u011fi\u015fim, \u00f6rg\u00fct\u00fcn yeniden d\u00fczenlenmesi, operasyonel faaliyetlerdeki aksakl\u0131klar\u0131n giderilmesi, jeo-ekonomi politik alan\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fmalar, e\u011fitim, d\u00fc\u015fsel yarat\u0131c\u0131l\u0131ktan ve askeri ate\u015felerden gere\u011fi bi\u00e7imde yararlanma, teknolojik lojistik olanaklara kavu\u015fulmas\u0131 ile….T\u00fcrkiye Cumhuriyetinin 76. ya\u015f\u0131n\u0131 kutlad\u0131\u011f\u0131 \u015fu g\u00fcnlerde T\u00fcrkiye’nin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n devam\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131c\u0131 en etkin ve \u00f6nemli unsurlardan birisi olarak de\u011fil, ayn\u0131 zamanda \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’nin olu\u015fumuna \u00f6nemli, b\u00fcy\u00fck ve anlaml\u0131 katk\u0131lar\u0131 olaca\u011f\u0131ndan hi\u00e7 ku\u015fku yoktur. En i\u00e7ten sayg\u0131 ve \u015f\u00fckranlar\u0131m\u0131zla\u201d ibaresi ve altta karalanm\u0131\u015f bir k\u0131s\u0131m oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Karalanm\u0131\u015f k\u0131s\u0131mda baz\u0131 fotokopilerde strateji grubu yazd\u0131\u011f\u0131 okunabilmektedir.<\/p>\n
b- Lobi Aral\u0131k 1999\/ ….<\/p>\n
….’\u00fcn resmi ve \u201cLobi\u201d ibaresi bulunan dok\u00fcman kapa\u011f\u0131ndan sonra i\u00e7indekiler dizinin yer ald\u0131\u011f\u0131 dok\u00fcman\u0131n \u201cGiri\u015f\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda d\u00fcnyada ko\u015fullar ve b\u00f6lgesel geli\u015fmeler nedeniyle sivil unsurlar\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmesi zorunlulu\u011funun ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir ger\u00e7ek olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bu ger\u00e7ekten haz\u0131rlanan ve Lobi ad\u0131 verilen bu gizli \u00f6rg\u00fctsel \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ama\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda \u015fimdiye de\u011fin faaliyet g\u00f6sterilmemi\u015f olmas\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck talihsizlik oldu\u011fundan bahsedilip, sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri, vak\u0131f ve insani kurulu\u015flara ili\u015fkin d\u00fcnya ve T\u00fcrkiye’de tarihi perspektif i\u00e7erisinde \u00f6rneklemelerde bulunularak sivil unsur olarak \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 planlanan Kemalist sivil lobiye veya yapaca\u011f\u0131 \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc yararl\u0131 faaliyetlere gereksinim oldu\u011fu bu suretle T\u00fcrkiye’de faaliyet g\u00f6steren yabanc\u0131 sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinin kar\u015f\u0131lar\u0131nda ilk kez bir sivil kontra hareketin direncini bulaca\u011f\u0131ndan bahisle lobinin gereklili\u011fi irdelenmi\u015ftir. \u201cAma\u00e7\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131ndaysa; T\u00fcrkiye’de faaliyet g\u00f6stermekte olan yabanc\u0131 sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri ve T\u00fcrkiye’deki faaliyetleri hakk\u0131nda bilgiler say\u0131lm\u0131\u015f, Lobinin ama\u00e7lar\u0131 aras\u0131nda etnik, fundamentalist, b\u00f6l\u00fcc\u00fc y\u0131k\u0131c\u0131 unsur ve olu\u015fumlar i\u00e7ine \u00e7ekilmek istenen gen\u00e7li\u011fin, b\u00f6ylesi tuzaklara d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclerek kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesini de sa\u011flamak oldu\u011fu vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. \u201cKapsam\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda ise; Lobinin geni\u015f halk kitlelerine y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda \u00f6zellikle gen\u00e7lerin resmi ideolojileri ve \u00fclke \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda yeniden \u00f6rg\u00fctlenmelerini sa\u011flamay\u0131 tasarlad\u0131\u011f\u0131, lobinin yap\u0131lanmas\u0131 ve t\u00fcm faaliyetlerinin mevcut hukuk platformu ile \u00e7er\u00e7evelendi\u011fi Lobinin …. ideolojiye ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 kendi i\u00e7erisinde uygulamaya koyulabilece\u011finden bahsedilmi\u015ftir. \u201cPolitika\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 b\u00f6l\u00fcmde ise; Lobi tasar\u0131m ve giri\u015fim uygulamalar\u0131nda toplumun temiz toplum anlay\u0131\u015f\u0131na \u00f6rnek sivil toplum \u00f6rg\u00fctlenmelerinin olu\u015fturulmas\u0131na \u00f6nderlik edece\u011fi, sendikalar\u0131n Lobi organizasyonu \u015femsiyesi alt\u0131ndaki kurulu\u015flar i\u00e7erisinde yer almalar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 gerekti\u011fi, Lobinin prensip olarak hi\u00e7bir zaman do\u011frudan do\u011fruya toplumsal eylemler i\u00e7erisinde yer almayaca\u011f\u0131, sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n etkinlik ve eylemler d\u00fczenlemesini organize ve kontrol eden g\u00fc\u00e7l\u00fc bir mekanizma olarak kalmas\u0131 gerekti\u011fi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. \u201cHedef\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda ise Lobinin ama\u00e7lar\u0131ndan sapt\u0131r\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in ekonomik olarak g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131n\u0131n esas oldu\u011fu, Lobi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda medya kurulu\u015flar\u0131 ile do\u011frudan temasta bulunmamaya azami \u00f6zen g\u00f6sterilmesi gerekti\u011fi belirtilmi\u015ftir. \u201cY\u00f6ntem\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda, Lobinin prensip olarak hi\u00e7bir giri\u015fim ve eylemin i\u00e7inde yer almamas\u0131 t\u00fcm\u00fcyle yasal d\u00fczenleme i\u00e7inde hareket etmesi ve t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fma faaliyetlerinde gizlilik prensiplerine sad\u0131k kalmas\u0131 gereklili\u011finden bahsedilmektedir. \u201cOrganizasyon Plan\u0131\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda ise Lobinin organizasyon plan\u0131 1- Merkez, 2- …Toplama, 3- .. De\u011ferlendirme, 4- …Ticaret, 5- K\u00fclt\u00fcr ve Bilim, 6- Teori ve Senaryo, 7-…Propaganda, 8- Hukuk, 9- Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler departmanlar\u0131ndan olu\u015fmas\u0131 gerekti\u011fi, Lobinin Merkezinde g\u00f6rev almas\u0131 i\u00e7in be\u015f g\u00fcvenilir y\u00f6neticinin bulunaca\u011f\u0131 ve birimlerinin olu\u015fturulmas\u0131 ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 i\u015fleyi\u015finin sa\u011flanmas\u0131ndan sorumlu oldu\u011fu; …. departman\u0131nda bir ba\u015fkan on ki\u015filik yard\u0131mc\u0131 kadronun yer alaca\u011f\u0131 ve istihbarat verileri toplama, ar\u015fivleme merkeze sunma g\u00f6revinin bulundu\u011fu; …. departman\u0131n\u0131n bir ba\u015fkan ve be\u015f yard\u0131mc\u0131 kadrodan olu\u015faca\u011f\u0131 ve istihbarat analiz raporlar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131ndan sorumlu olduklar\u0131; …ve Ticaret departman\u0131n\u0131n bir ba\u015fkan alt\u0131 yard\u0131mc\u0131 personelden olu\u015faca\u011f\u0131, ticari konular\u0131 izlemekten sorumlu olduklar\u0131; … departman\u0131nda bir ba\u015fkan;… departman\u0131nda bir ba\u015fkan ve be\u015f senaristin yer alaca\u011f\u0131, medya kurulu\u015flar\u0131n\u0131 y\u00f6nlendirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na katk\u0131da bulunacaklar\u0131; … departman\u0131n\u0131n bir ba\u015fkan be\u015f yard\u0131mc\u0131dan olu\u015faca\u011f\u0131 ve medya kurulu\u015flar\u0131n\u0131 bilgilendirilmesi, y\u00f6nlendirme ve kontrol alt\u0131nda tutma g\u00f6revinin bulundu\u011fu; Hukuk departman\u0131nda bir ba\u015fkan ve be\u015f yard\u0131mc\u0131s\u0131n\u0131n g\u00f6revli olaca\u011f\u0131 bu departmanda sadece hukuk\u00e7ular\u0131n yer alaca\u011f\u0131 ve hukuksal kurallardan azami \u00f6l\u00e7\u00fcde yararlanma \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fclece\u011fi; Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler departman\u0131nda bir ba\u015fkan, alt\u0131 yard\u0131mc\u0131n\u0131n yer alaca\u011f\u0131 ve uluslararas\u0131nda g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131nda yer alan ki\u015fileri organizasyon \u015femsiyesi alt\u0131ndaki kurulu\u015flara kazand\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirecekleri a\u00e7\u0131klamas\u0131na yer verilmi\u015ftir. \u201cKadro\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda, Yaln\u0131zca sivillerin yer alaca\u011f\u0131, bu \u00f6rg\u00fctlenmenin k\u00f6pr\u00fc eleman ile faaliyet g\u00f6sterece\u011fi merkezde yer alan be\u015f sivil y\u00f6netici ile k\u00f6pr\u00fc personel g\u00f6revini \u00fcstlenecek iki sivilin atanaca\u011f\u0131, yine \u201cEleman profili\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda ise Lobi \u00f6rg\u00fctlenmesi i\u00e7inde yer alacak elemanlar\u0131n \u00e7a\u011fa ayak uydurabilecek donan\u0131mlar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131n\u0131n aran\u0131laca\u011f\u0131 ancak, sistem ile bar\u0131\u015f\u0131k olmayan ki\u015fililer aras\u0131ndan da eleman se\u00e7imi cihetine gidilmesi ile Lobinin etkili ve \u00f6nemli kurulu\u015flar\u0131nda her kesimden portrenin kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi, yine birim ba\u015fkanlar\u0131, k\u00f6pr\u00fc personel, finans, ticaret, \u015firket ve vak\u0131f faaliyetleri, ba\u015fl\u0131klar\u0131 alt\u0131nda bu hususlara ili\u015fkin de\u011ferlendirmeler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u201cGenel De\u011ferlendirme\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda ise Lobinin faaliyet alanlar\u0131 i\u00e7erisinde ….,…..,…..,…..,ve t\u00fcm ….de \u00e7ok \u00f6nemli ba\u015far\u0131lar sa\u011flanabilece\u011fi saptamas\u0131na yer verilmi\u015ftir. \u201cSonu\u00e7 ve \u00d6neriler\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131ndaysa, Lobinin T\u00fcrk \u0130nsan\u0131n\u0131n ve toplum yap\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6zellikleri ile do\u011fabilecek her t\u00fcrl\u00fc gereksinim dikkate al\u0131narak tasarlanmas\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131, Lobi ad\u0131 verilen \u00f6rg\u00fctsel organizasyonun faaliyetlerine gelecek zaman dilimi i\u00e7inde \u00e7ok daha fazla gereksinim olaca\u011f\u0131 saptamas\u0131yla ve sayg\u0131lar\u0131m\u0131zla ifadesi ile dok\u00fcman sona ermektedir.<\/p>\n
2-MAHKEME TARAFINDAN…. \u00d6RG\u00dcT\u00dcNE A\u0130T OLDU\u011eU KABUL ED\u0130LEN D\u0130\u011eER BELGELER:<\/p>\n
a) …. \u00d6rg\u00fct\u00fc Taraf\u0131ndan T\u00fcrkiye’deki Gruplara, Tarikat Ve Cemaatlere, Mafya Olu\u015fumuna Yasad\u0131\u015f\u0131 \u00d6rg\u00fctlere \u0130li\u015fkin Olarak Haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 Kabul Edilen Belgeler:<\/p>\n
aa) Reaksiyon Etnik Fundamentalist\/b\u00f6l\u00fcc\u00fc\/y\u0131k\u0131c\u0131 Unsurlar Analiz ve Tasfiye Projesi \u0130stanbul\/Kas\u0131m 1999
\nAnaliz amac\u0131, kapsam…. ve … ba\u015fl\u0131kl\u0131 1. b\u00f6l\u00fcm\u00fcn, analiz amac\u0131 alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda; “… adl\u0131 bu analiz\/projenin amac\u0131 …. b\u00fcnyesinde faaliyet g\u00f6steren…..un milli m\u00fccadele giri\u015fimlerinden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ….’nin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit etmekte olan etnik, fundamentalist, b\u00f6l\u00fcc\u00fc ve y\u0131k\u0131c\u0131 unsurlar\u0131n kaynak ve hedeflerini belirlemesi ile tasfiye edebilmesine katk\u0131da bulunabilmektir” ibaresinin yer ald\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
\u201cY\u00f6ntem\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 b\u00f6l\u00fcm sonunda, \u201c… Devletinin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmaya y\u00f6nelik her t\u00fcrden etnik\/fundamentalist\/b\u00f6l\u00fcc\u00fc\/y\u0131k\u0131c\u0131 unsurlar ile m\u00fccadelede uygulanacak y\u00f6ntem: me\u015fruluk pl\u00e2tformunda, reaksiyon prensipleri esas al\u0131narak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmelidir. Kesin ba\u015far\u0131 sa\u011flayacak yollara a\u00e7\u0131lan kap\u0131lar\u0131n tek anahtar\u0131 bu y\u00f6ntem olabilir. \u00dczerinde \u0131srar etti\u011fimiz bu y\u00f6ntemin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir bi\u00e7imde i\u015fleyebilmesi i\u00e7in, \u00e7ok sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir istihbarat ve toplanan istihbarat verilerinin derinlemesine analizi ile ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir\u201d yolunda de\u011ferlendirmelerde bulunuldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
bb) ….. Operasyonlar\u0131n Tasfiyesi, …. ve T\u00fcrk-k\u00fcrt Karde\u015fli\u011fi …\/1 May\u0131s 2000<\/p>\n
…. \u00d6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn y\u00f6netim kadrolar\u0131, finans ve yay\u0131n organlar\u0131n\u0131n denetim alt\u0131na al\u0131nmas\u0131, b\u00f6ylelikle d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131n\u0131n kontrol ve y\u00f6netiminden ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n sa\u011flanaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde de\u011ferlendirmeler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
cc) ….. Eyl\u00fcl 2000<\/p>\n
\u201cSunu\u015f\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 b\u00f6l\u00fcm i\u00e7eri\u011finde, “Bu \u00e7al\u0131\u015fma ulusal ve uluslararas\u0131 entrika labirentlerinde, \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda diledikleri gibi at ko\u015fturan narko\/ekonomi\/politik prensiplere s\u0131rt\u0131n\u0131 yaslam\u0131\u015f, kamuoyunda mafia tan\u0131mlamas\u0131 ile an\u0131lan ….(devlet\u00e7e \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f) g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131n\u0131n re\/organizasyonu i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r” ibarelerine yer verildi\u011fi ve \u201c…’n\u0131n Yeniden Yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 b\u00f6l\u00fcmde \u201c…’n\u0131n yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131labilmesi mutlaka askeri bir giri\u015fim olarak ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r.\u201d \u201cT\u00fcrkiye’de yap\u0131lmas\u0131 gerekli ve zorunlu olan do\u011frudan Genelkurmay’a ba\u011fl\u0131 ‘sivil’ bir kurul taraf\u0131ndan olu\u015fturulacak Mafia yap\u0131lanmas\u0131d\u0131r” yolunda de\u011ferlendirmede bulunuldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
dd) …Silahlar\u0131 \u00dcretim ….\/ 13 Kas\u0131m 1999<\/p>\n
Kimyasal silahlar\u0131n tarih\u00e7esi, kullan\u0131m\u0131, \u00f6nde gelen kimyasal silahlar ve biyolojik silahlar ile.. sava\u015flar\u0131 gibi ba\u015fl\u0131klar alt\u0131nda a\u00e7\u0131klamalarda bulunuldu\u011fu ve …. … ve …sava\u015flar\u0131n 21. y\u00fczy\u0131l sava\u015f teknikleri i\u00e7inde en etkin ve yayg\u0131n g\u00fcc\u00fc olu\u015fturaca\u011f\u0131na ili\u015fkin saptama bulundu\u011fu; \u201cGenel De\u011ferlendirme\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda ise, …. b\u00fcnyesinde faaliyet g\u00f6stermekte olan “…”un dikkatlerine sunulan bu analiz ve \u00f6neri \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n amac\u0131, kimyasal ve biyolojik silah \u00fcretimine y\u00f6nelmenin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz gereklili\u011fine olan inanc\u0131m\u0131zd\u0131r.\u201difadesine yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
ee) Fundamentalist Ter\u00f6r …\/ 3 Nisan 2000
\nFundamentalist olarak nitelendirilen ki\u015fi ve \u00e7evrelere ili\u015fkin \u00e7e\u015fitli de\u011ferlendirme ve a\u00e7\u0131klamalar yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
ff) Osmanl\u0131’dan G\u00fcn\u00fcm\u00fcze Masonik Bilderberg \u00c7etesi, Siyonizm Ve Protokol, Finans Odaklar\u0131 Ve Teknokratlar Nas\u0131l Egemen Oldu? \u0130stanbul\/30 Mart 2000
\nBilderberg grubunun kurulu\u015fu, gizli toplant\u0131lar\u0131, T\u00fcrk bas\u0131n\u0131nda bilderberg ba\u015fl\u0131klar\u0131 alt\u0131nda de\u011ferlendirmelerine yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
gg) Sabetayc\u0131l\u0131k Ve T\u00fcrkiye Sabetaylar\u0131 (d\u00f6nmelik) Reoasta – Operasyon Projesi- \u0130stanbul\/may\u0131s 2000
\nRav Sebetay Zwi ve Sebatayc\u0131l\u0131k hakk\u0131nda a\u00e7\u0131klama ve de\u011ferlendirmelerde bulunulmu\u015ftur.<\/p>\n
hh) Hizbullah \u0130stanbul\/\u015eubat 2001<\/p>\n
Hizbullah ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcne y\u00f6nelik de\u011ferlendirmeleri i\u00e7ermektedir.<\/p>\n
b) …. \u00d6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn \u0130stihbarat, \u0130stihbarat Kurulu\u015flar\u0131 ve M\u0130T \u0130le \u0130lgili Oldu\u011fu Kabul Edilen Belgeler<\/p>\n
aa) 21. Y\u00fczy\u0131l’da Casusluk-Ara\u015ft\u0131rma-G\u00f6zlem-Analiz Raporu \u0130stanbul \/Aral\u0131k 2000 \u0130simli Belgenin;<\/p>\n
\u0130stihbarat faaliyetletleri ve …. hakk\u0131nda de\u011ferlendirmeleri, i\u00e7erdi\u011fi;<\/p>\n
bb) \u015eirket Gizli Ger\u00e7ekler G\u00f6zlem & Analiz Aral\u0131k 2000\/\u0130stanbul isimli belgede;<\/p>\n
… ve baz\u0131 … g\u00f6revlileri hakk\u0131nda de\u011ferlendirmelerinin yer ald\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
cc) \u015eirket &… G\u00f6zlem & Analiz ….\/ Aral\u0131k 2000 belgesinde;<\/p>\n
Bir k\u0131s\u0131m… g\u00f6revlileri ile baz\u0131 \u015fah\u0131slar hakk\u0131nda ele\u015ftirel de\u011ferlendirmeler ve biyografik yaz\u0131lar\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
dd) J\u0130TEM’ci ve ..’\u00e7i … Ba\u015fl\u0131kl\u0131 Belgede;<\/p>\n
\u201cT\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devleti’nin ulusal istihbarat mekanizmas\u0131n\u0131 yeniden ve s\u0131f\u0131rdan kurmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir zorunluluk olmu\u015ftur. Ancak yepyeni bir istihbarat \u00f6rg\u00fct\u00fc kurulurken, bu giri\u015fim son derece gizli tutulmal\u0131 ve bundan siyasi, b\u00fcrokrat, teknokrat ve h\u00fckumet kadrolar\u0131 haberdar edilmemeli, …kadrolar\u0131 yeni yap\u0131lanman\u0131n i\u00e7inde yer almamal\u0131d\u0131r.\u201d ibareleri bulunmakta olup, \u201c21. y\u00fczy\u0131lda \u00fclkelerin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fc\u00e7lenerek geli\u015febilmeleri, istihbarat \u00f6rg\u00fctlerinin ba\u015far\u0131l\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na g\u00f6re \u015fekillenecektir. Bu ger\u00e7e\u011fin g\u00f6r\u00fclmesi ve gere\u011finin s\u00fcratle yerine getirilmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir zorunluluktur.\u201d yolunda de\u011ferlendirmede bulunuldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
ee) ..& … Gazeteciler \u0130stanbul\/Aral\u0131k 2000 belgesinde;
\nMedya i\u00e7ine yerle\u015ftirilen istihbarat ajanlar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ve bunun gazetecilerin g\u00fcvenilirli\u011fi ile bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne etkisinin de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n
c-) … ve Lobi \u00d6rg\u00fctlenmesinin \u0130deolojik Yap\u0131s\u0131na Ve Sivil Toplum Kurulu\u015flar\u0131 \u00d6rg\u00fctlenmesine, Gen\u00e7lik Yap\u0131lanmas\u0131na Dair Oldu\u011fu Kabul Edilen Belgeler :<\/p>\n
aa) … Hareket \u0130stanbul\/Eyl\u00fcl 2000 belgesinin;<\/p>\n
\u201c….Hareket Derne\u011finin merkezinin \u0130stanbul olmas\u0131 gerekti\u011fi, an\u0131lan dernek merkezinin \u00fcretilen ve \u00fcretilecek teorik stratejik ve doktriner arg\u00fcmanlar\u0131n ya\u015fama ge\u00e7irilmesi i\u00e7in propaganda merkezi olarak faaliyet g\u00f6sterecek \u00fclke i\u00e7inde ve \u00fclke d\u0131\u015f\u0131ndaki merkezlerin koordinasyonunu sa\u011flayaca\u011f\u0131, y\u00f6netiminin \u00fcretece\u011fi teorik, stratejik ve doktriner arg\u00fcmanlar\u0131n, dernek d\u0131\u015f\u0131ndan olu\u015fturulacak be\u015f ki\u015filik gizli bir komite taraf\u0131ndan \u00fcretilece\u011fi, komite \u00fcyeleri aras\u0131nda ileti\u015fimi sa\u011flayacak olan bir k\u00f6pr\u00fc personelin yer alaca\u011f\u0131, dernek ba\u015fkan\u0131n\u0131n talimatlar\u0131 k\u00f6pr\u00fc personelden al\u0131p uygulamaya koyaca\u011f\u0131; Derne\u011fin \u00fclke i\u00e7inde her alanda kitlesel ve kurumsal faaliyetlerde bulunarak Kemalizme ayk\u0131r\u0131 her konuda diren\u00e7 g\u00f6sterece\u011fi\u201d ibarelerinin yer ald\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
bb) …Mode….. Dinamik Ulusal G\u00fc\u00e7 Birli\u011fi &… Cephesi adl\u0131 belgede;<\/p>\n
“… ad\u0131 verilen bu \u00e7al\u0131\u015fmada; …Birli\u011fi gen\u00e7lik mercek alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 suretiyle, analizinin yap\u0131larak, 21. Y\u00fczy\u0131l T\u00fcrkiye’sinin ulusal \u00e7\u0131karlara ve Kemalist ideoloji ilkelerine uygun bi\u00e7imde yeniden \u00f6rg\u00fctlenmesinin planland\u0131\u011f\u0131” ibarelerini i\u00e7erdi\u011fi , gen\u00e7lik hareketleri ve gen\u00e7li\u011fin \u00f6rg\u00fctlenmesi, L\u00fcmpen gen\u00e7lik, \u00dcniversite gen\u00e7li\u011fi, gibi konu ba\u015fl\u0131klar\u0131 alt\u0131nda an\u0131lan hususlara ili\u015fkin de\u011ferlendirmelere yer verildi\u011fi;<\/p>\n
\u201cSonu\u00e7\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ise “Bu \u00e7al\u0131\u015fmada temel ama\u00e7; … Birli\u011fi merkezli, Kemalist \u00f6rg\u00fctlerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve realist bi\u00e7imde olu\u015fturulmas\u0131n\u0131n \u00f6nemini ve gereklili\u011fini dile getirmektir. Merkezin olu\u015fturulmas\u0131, yerel ve b\u00f6lgesel \u00f6rg\u00fctlerin kurulu\u015fu, faaliyet alanlar\u0131 ve \u00f6rg\u00fctlerin birbirlerini tamamlay\u0131c\u0131, farkl\u0131 sorumluluklar \u00fcstlenmeleri ve saptanan hedefler do\u011frultusunda faaliyet ve eylemleri ile uygulanmas\u0131 gereken y\u00f6ntemlerin detaylar\u0131 bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda tutulmu\u015ftur.\u201d ifadelerinin yer ald\u0131\u011f\u0131;<\/p>\n
cc) Ulusal Gen\u00e7lik Birli\u011fi \u00dczerine G\u00f6r\u00fc\u015fler 3 Aral\u0131k 2000<\/p>\n
\u201cProgram Sorunlar\u0131\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda, “Ulusal Gen\u00e7lik Birli\u011finin kurulu\u015fu ve in\u015fas\u0131 … iktidar projesinin bir par\u00e7as\u0131 olarak ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r”, “Ama\u00e7lar\u0131m\u0131z ‘hukuk devleti evrensel demokrasi gibi neoliberallerin vurgulad\u0131\u011f\u0131 kavramlarla de\u011fil …Devrim’in program kavramlar\u0131yla ifade edilmeli ve terim karga\u015fas\u0131na son verilmeli’, ‘… d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131yla gen\u00e7lik birle\u015ftirilemez’, ‘Program\u0131 do\u011fru olan Ulusal Gen\u00e7lik Birli\u011fi T\u00fcrkiye \u00dcniversitelerinin yar\u0131s\u0131nda \u00f6rg\u00fctl\u00fc olan …Topluluklar\u0131 gibi olu\u015fumlar\u0131 bir araya getirerek \u00f6nemli bir birikimi kucaklam\u0131\u015ft\u0131r.’ Ulusal Gen\u00e7lik Birli\u011fi ….’da 38 \u00fcniversiteden 427 \u00f6\u011frencinin kat\u0131l\u0131m\u0131yla kurulmu\u015ftur.” yolundaki a\u00e7\u0131klamalar\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 ve T\u00fcrk\u00e7e kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131 bulunan fundamentalist, monopol, apolitik, globalle\u015fme, gibi s\u00f6zl\u00fckleri kullanmamak gerekti\u011fine ili\u015fkin de\u011ferlendirme ile son buldu\u011fu;<\/p>\n
dd) Dinamik Anti\/Tez …09 Aral\u0131k 2000 \u0130simli Belge<\/p>\n
“Ebedi ….’\u00fcn strateji dehas\u0131n\u0131 \u00f6rnek alarak haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, … Model: …. Hareketi \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 … ad\u0131yla tan\u0131mlamay\u0131 uygun g\u00f6rm\u00fc\u015f, Ulusal G\u00fc\u00e7 Birli\u011fine ula\u015fman\u0131n yolu olarak … \u00f6rne\u011finden yola \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulamaya \u00f6zen g\u00f6sterdi\u011fimiz 29 Ekim 2000 tarihli tez….’e iletilmi\u015ftir. … taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nan “….\u00dczerine G\u00f6r\u00fc\u015fler” ad\u0131yla ileri s\u00fcr\u00fclen d\u00fc\u015f\u00fcnceler objektif olarak entelekt\u00fcel birikim s\u00fczgecinden ge\u00e7irildi\u011finde, \u00f6rt\u00fcl\u00fc antitez niteli\u011fi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 kendili\u011finden ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.\u201d ibarelerini i\u00e7erdi\u011fi ve ba\u015fta ulusal gen\u00e7li\u011fin toplumun de\u011ferler ve ortak ideal \u00e7er\u00e7evesinde \u00f6rg\u00fctlenmesi sa\u011flanarak yarat\u0131lan olumsuzluklara tepki g\u00f6sterilmesinin gerekti\u011fine ili\u015fkin de\u011ferlendirmeleri i\u00e7erdi\u011fi,<\/p>\n
ee) Genel Yap\u0131<\/p>\n
…. Derne\u011fi hakk\u0131nda de\u011ferlendirmelerin ve faaliyetlerine ili\u015fkin \u00f6nerilerin yer ald\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
Anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
d) ..\u00d6rg\u00fct\u00fcne Ba\u011fl\u0131 Lobi \u00d6rg\u00fctlenmesinin Medya Yap\u0131lanmas\u0131na Dair Kabul Edilen Belgeler<\/p>\n
aa) Ulusal Medya 2001 \u0130stanbul belgesinde;<\/p>\n
….tesinin re\/organizasyonu konusunda de\u011ferlendirmelerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve i\u00e7erisinde \u201cBa\u011f\u0131ms\u0131z ulusal medya kurulu\u015flar\u0131n\u0131n yarat\u0131labilmesi i\u00e7in yurtta ve yurt d\u0131\u015f\u0131nda faaliyet g\u00f6steren T\u00fcrk i\u015f adamlar\u0131 aras\u0131ndan se\u00e7ilecek ki\u015filerden …i\u201d olu\u015fturulmas\u0131 ve burada yer alacak i\u015f adamlar\u0131n\u0131n devlet kurumlar\u0131nca ticari faaliyetlerinde desteklenmesi gerekti\u011fi\u201dne ili\u015fkin ibare ve de\u011ferlendirmelerin bulundu\u011fu ,<\/p>\n
bb) Kanal 6 Analiz Y\u00f6netim ve Geli\u015ftirme Projesi …\/ Kas\u0131m 1999 belgede;<\/p>\n
T\u00fcrkiye’de ulusal yay\u0131n yapmakta olan Kanal 6 televizyonunun re\/organizasyonuna katk\u0131da bulunmak amac\u0131yla haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 ve bu hususta somut \u00f6neri ve g\u00f6r\u00fc\u015flere yer verildi\u011fi, Kanal 6’n\u0131n ger\u00e7ek re\/organizasyonunun sa\u011flanabilmesi i\u00e7in talep edilmesi halinde daha bir\u00e7ok ayr\u0131nt\u0131l\u0131 et\u00fcd\u00fcn haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu ibarelerini i\u00e7erdi\u011fi; yine D\u00fcnya ve Avrupa Birli\u011finde yay\u0131nc\u0131l\u0131k konular\u0131nda de\u011ferlendirmelerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
cc) Dergi Analiz & Proje ….\/22 Temmuz 2000 belgesinin;<\/p>\n
Dergi yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 konusunda de\u011ferlendirme ve \u00f6nerileri i\u00e7erdi\u011fi,<\/p>\n
dd) Ulusal Medya 2010 belgesinde;<\/p>\n
Giri\u015f ba\u015fl\u0131kl\u0131 b\u00f6l\u00fcmde \u201cT\u00fcrkiye’nin Laik Cumhuriyet yap\u0131s\u0131na kastetmi\u015f d\u0131\u015f odaklar, dev\u015firdikleri yerli i\u015fbirlik\u00e7ilerin deste\u011fiyle \u00fclkenin \u00fcniter devlet yap\u0131s\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rabilecek bir g\u00fcce eri\u015fmi\u015flerdir. Bir zamanlar emperyalist devletlerin emellerine hizmet eden kar\u015f\u0131 devrim heveslisi unsurlar\u0131n \u00fclkeyi s\u00fcr\u00fckledikleri \u015fartlardan \u00e7ok daha vahim olu\u015fumlar i\u00e7erisine itilen T\u00fcrkiye’de, bug\u00fcnk\u00fc emperyalist i\u015fbirlik\u00e7iler ile ba\u015f etmek i\u00e7in … ideoloji ruhunu yeniden canland\u0131rman\u0131n gereklili\u011fi apa\u00e7\u0131k ortadad\u0131r.\u201dde\u011ferlendirmelerine yer verildi\u011fi; Referanslar b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ise, “…; Analiz, Yeniden Yap\u0131lanma Y\u00f6netim ve Geli\u015ftirme Projesi; Eleman ve Organizasyon; Medya 29 Ekim 1999 … Kanal 6 Analiz; Y\u00f6netim ve Geli\u015ftirme Projesi, …\/ Kas\u0131m 1999, Reaksiyon; Etnik\/K\u00f6ktendinci\/ B\u00f6l\u00fcc\u00fc\/Y\u0131k\u0131c\u0131 Unsurlar\u0131 Analiz ve Tasfiye Projesi; G\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiyesi; Medya…. \/ Kas\u0131m 1999, Devletin Yeniden Yap\u0131lanmas\u0131 \u00dczerine; Cumhuriyetin \u0130deolojik Hegemonyas\u0131n\u0131n Yeniden \u00d6rg\u00fctlenmesi; Medya Ara\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00d6rg\u00fctlenmesi 25 Kas\u0131m 1999. Lobi; Organizasyon Plan\u0131; \u0130leti\u015fim ve Propaganda. Aral\u0131k 1999, …. Clarridge & G\u00fclen \u0130li\u015fkisi; \u0130… \/ 29 Mart 2000, Televizyon; Analiz, Y\u00f6netim ve Geli\u015ftirme Projesi. …\/ Temmuz 2000, Dergi; Analiz & Proje, ….. \/ 22 Temmuz 2000, Ulusal Medya 2001; \u0130… \/ Eyl\u00fcl 2000. …. Hareket; … \/ Eyl\u00fcl 2000. ….i; Re\/Organizasyon \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131 2001, Sosyal S\u0131n\u0131flar\u0131n Analizi ve Sosyo-Psikolojik M\u00fchendislik; Toplumsal Alg\u0131lan\u0131n Dizayn\u0131nda Medyan\u0131n Rol\u00fc Ankara \/ Ekim 2006, Psikolojik Harekat…\/ Aral\u0131k 2006” yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
“…. g\u00fc\u00e7lerin ve i\u015fbirlik\u00e7ilerinin haricindeki t\u00fcm T\u00fcrk sanat\u00e7\u0131, ayd\u0131n ve gazetecilerin Kemalist ideoloji \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda birle\u015fmeleri sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Ulusal medya olu\u015fumuna katk\u0131da bulunma her T\u00fcrk ayd\u0131n\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcne d\u00fc\u015fen bir sorumluluktur” i\u00e7eri\u011findeki de\u011ferlendirme ile son buldu\u011fu,<\/p>\n
ee) Televizyon Analiz Y\u00f6netim Ve Geli\u015ftirme Projesi ..Temmuz 2000 belgesinde;<\/p>\n
“Cumhuriyet gazetesi ile Ulusal TV’nin hisselerini elinde bulunduracak olan yeni anonim bir \u015firket kurulmal\u0131d\u0131r. Bu \u015firketin y\u00f6netim kurul ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ile y\u00f6netim kurulu \u00fcyeli\u011fine getirilecek olan ki\u015filer \u00f6nemlidir ve \u00f6zenli bir se\u00e7im yap\u0131lmal\u0131d\u0131r” ibarelerini i\u00e7eren sunu\u015f ba\u015fl\u0131kl\u0131kl\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcn devam\u0131nda; T\u00fcrkiye’de ulusal yay\u0131n yapacak olan \u00f6zel televizyon istasyonun yap\u0131lanma ve re-organizasyonuna katk\u0131da bulunabilmenin ama\u00e7land\u0131\u011f\u0131 belirtilerek an\u0131lan hususta de\u011ferlendirmelerde bulunuldu\u011fu,<\/p>\n
ff) Cumhuriyet Gazetesi Re\/organizasyon \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131<\/p>\n
Ulusal medyan\u0131n merkez \u00fcss\u00fc se\u00e7ildi\u011fi ifade edilen Cumhuriyet Gazetesinin hisselerinin devri konusunda a\u00e7\u0131klama ve de\u011ferlendirmelerin yer ald\u0131\u011f\u0131;<\/p>\n
gg) Yeni Bir Medya Patronu Yarat\u0131lacak Ba\u015fl\u0131kl\u0131 Bilgi Notu<\/p>\n
Medyan\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu duruma ili\u015fkin yap\u0131lan geni\u015f \u00e7al\u0131\u015f\u015fman\u0131n daha \u00f6nce sunulmu\u015f oldu\u011fu belirtilerek Medyada yeni bir ortakl\u0131k ba\u011f\u0131 kurularak yaz\u0131l\u0131 ve g\u00f6rsel yay\u0131nc\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fcnde medya gruplar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir rakip olarak \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131 i\u00e7in haz\u0131rl\u0131klar yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hususunda de\u011ferlendirmeler i\u00e7erdi\u011fi,<\/p>\n
Anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
e)…. \u00d6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn Lobi \u00d6rg\u00fctlenmesinin \u0130\u015f D\u00fcnyas\u0131, Sanayi ve Ticari Faaliyetlerine ili\u015fkin Oldu\u011fu Kabul Edilen Belgeler :<\/p>\n
aa) US\u0130AD Ulusal Sanayici ve \u0130\u015f Adamlar\u0131 \u0130stanbul\/12 Nisan 2000 belgesinde;<\/p>\n
Ekonomik alanda yer alan sivil toplum \u00f6rg\u00fct\u00fc olarak nitelendirilen …ve …. Adamlar\u0131 (…)’\u0131n desteklenmesi gerekti\u011fi yolunda de\u011ferlendirmelerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131<\/p>\n
bb) Birle\u015fik ……… 27 Haziran 2000-06 Operasyon Belgesinde<\/p>\n
Birle\u015fik …..Uluslar aras\u0131 platformda faaliyet g\u00f6sterebilecek dinamik ve \u00f6rt\u00fcl\u00fc faaliyet birimi olarak kodland\u0131\u011f\u0131, bu nedenle kurulu\u015f, personel ve t\u00fcm faaliyetlerinin temelde yerel hukuk normlar\u0131na uygun olmas\u0131 zorunlulu\u011funun bulundu\u011fu gibi evrensel hukuk standartlar\u0131na da azami \u00f6zenin g\u00f6sterilmesi gerekti\u011fi, yine Uluslararas\u0131…. A.\u015e ve Uuluslararas\u0131 Protokol ve Halkla ili\u015fkiler A.\u015e. konular\u0131nda yap\u0131lmas\u0131 ama\u00e7lanan \u00e7al\u0131\u015fmalara ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerin bulundu\u011fu;<\/p>\n
cc) …A.\u015e. Uluslararas\u0131 G\u00fcvenlik \u015eirketi Projesi …l\/26 Haziran 2000 belgesinde;<\/p>\n
Kurulmas\u0131n\u0131n planland\u0131\u011f\u0131 belirtilen \u00d6zel g\u00fcvenlik \u015firketlerinin yap\u0131s\u0131 ve faaliyetlerine ili\u015fkin de\u011ferlendirmeleri i\u00e7erdi\u011fi;<\/p>\n
dd) …l A.\u015e. Uluslararas\u0131 Halkla \u0130li\u015fkiler \u015eirketi Projesi \u0130simli Belgede<\/p>\n
Kurulmas\u0131 planlanan Uluslararas\u0131 … ve halkla ili\u015fkiler \u015firketlerinin yap\u0131s\u0131 ve faaliyetlerine ili\u015fkin de\u011ferlendirmeleri i\u00e7erdi\u011fi;
\n…l A.\u015e olarak kurulmas\u0131 planlanan \u015firketin anonim \u015firket olarak faaliyet g\u00f6sterece\u011fi, y\u00f6netim kurulu ba\u015fkan\u0131n\u0131n emekli bir kurmay albay olaca\u011f\u0131, \u015firket faaliyetlerinin denetimi ve \u015firket organizasyonun Merkez Birim taraf\u0131ndan yerine getirilece\u011fi, \u015firketin uluslararas\u0131 nitelikte bir \u015firket olmak i\u00e7in giri\u015fimler yapmas\u0131 gerekti\u011fi,<\/p>\n
ee) \u00d6zel G\u00fcvenlik \u015eirketi \u0130stanbul 11 Temmuz 2000 belgesinde;<\/p>\n
\u00d6zel g\u00fcvenlik te\u015fkilat\u0131, \u00f6zel g\u00fcvenlik \u015firketleri, \u00f6zel g\u00fcvenlik \u015firketi personeli, ve denetim b\u00f6l\u00fcmlerinde; mevzuata ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamalar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve “\u00d6neriniz \u00fczerine; dikkatlerinize sunulan bilgiler ve geli\u015fmelerden yararlan\u0131larak \u201cUluslararas\u0131 \u00d6zel G\u00fcvenlik \u015eirketi\u201d kurulu\u015f \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ba\u015flat\u0131lmas\u0131, \u201cLobi\u201d koduyla tan\u0131mlanan faaliyet alan\u0131 i\u00e7inde yer almas\u0131 uygun g\u00f6r\u00fclen projenizin hayata ge\u00e7irilmesinin yararl\u0131 olaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011fi ile kabullenilmi\u015ftir. Gere\u011fini rica ederiz” ibarelerinin yer ald\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
ff) Olu\u015fum Aral\u0131k\/ 1999 Belgesinin;
\n….’in g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131na ili\u015fkin de\u011ferlendirmeleri i\u00e7erdi\u011fi;<\/p>\n
gg)…. \/Yat\u0131r\u0131m ve \u0130\u015fbirli\u011fi Olu\u015fum Raporu ….l\/21 A\u011fustos 2000 belgesinde;<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2013K.Irak aras\u0131nda ticari, yat\u0131r\u0131m ve i\u015fbirli\u011fi olu\u015fumu konusunda de\u011ferlendirmelerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
Belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
f) ….. Lobi \u00d6rg\u00fctlenmesinin Sanat ve K\u00fclt\u00fcr Yap\u0131s\u0131na ili\u015fkin Oldu\u011fu Kabul Edilen Belgeler:<\/p>\n
aa) Redakt\u00f6r Casuslar Hayalet Yazarlar Ara\u015ft\u0131rma \/ G\u00f6zlem Analiz \u0130stanbul \/29 May\u0131s 2000 belgesinde;<\/p>\n
T\u00fcrk edebiyat ve ara\u015ft\u0131rma d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ger\u00e7ek de\u011ferlerinden yararlan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi, baz\u0131 g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 gibi; “redakt\u00f6r” de\u011fil, yazarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlam\u0131\u015f, eserleri ile okura mesaj verebilmi\u015f ger\u00e7ek yazarlar\u0131n bilgilendirilerek, literat\u00fcr d\u00fcnyas\u0131na yeni eserlere ve kaynak eserler yaratabilmelerine olanak sa\u011flanmas\u0131, b\u00f6ylece T\u00fcrk ve d\u00fcnya kamuoyunun de\u011fer verdi\u011fi ba\u011f\u0131ms\u0131z yazarlar\u0131n, \u00f6zg\u00fcn ve objektif eserleri ile bilgilendirilerek “g\u00fcven” unsurundan yararlanman\u0131n ba\u015far\u0131lmas\u0131n\u0131n gerekli ve zorunlu oldu\u011funa ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131;<\/p>\n
bb) … Sanat\u00e7\u0131lar-T\u00fcrk Toplum Yap\u0131s\u0131nda De\u011fi\u015fim (Sanat-Sanat\u00e7\u0131-Entelekt\u00fcel ve \u0130leti\u015fim D\u00fcnyas\u0131nda \u0130stihbarat Faaliyetleri)….l\/10 Nisan 2000 belgesinde ise;
\n\u0130stihbarat \u00f6rg\u00fctlerinin sanat ve sanat\u00e7\u0131 ile ili\u015fkileri ayr\u0131ca sanat\u00e7\u0131lara bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ve bu konudaki \u00f6nerileri de i\u00e7eren T\u00fcrkiye’de sanat ve sanat\u00e7\u0131 konular\u0131nda de\u011ferlendirmelerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
Anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
g) … \u00d6rg\u00fct\u00fc Mensuplar\u0131 Taraf\u0131ndan Haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 Kabul Edilen, Bireysel \u00c7al\u0131\u015fma Niteli\u011findeki Belgeler<\/p>\n
aa) Devletin Yeniden Yap\u0131lanmas\u0131 \u0130\u00e7in \u00d6neriler Mast\u0131r Plan \u00d6n \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131 Belgesinde<\/p>\n
\u201c\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n Amac\u0131 ve Kapsam\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 giri\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, sunulan bu bilgiler bir taslak \u00e7al\u0131\u015fma olup \u201cyaz\u0131l\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnme\u201d olarak de\u011ferlendirilmelidir ibarelerini i\u00e7eren ve Atat\u00fcrk’\u00fcn Gen\u00e7li\u011fe Hitabesi’nde gerek\u00e7esini bulan yeni bir te\u015fkilat yap\u0131s\u0131 olu\u015fturma ve uygulamalar\u0131n\u0131n temel hareket noktalar\u0131n\u0131 olu\u015fturacak \u201cMast\u0131r Plan\u201d \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na \u0131\u015f\u0131k tutmak amac\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirtildi\u011fi,<\/p>\n
bb) Devletin Yeniden Yap\u0131lanmas\u0131 \u00dczerine 25 Kas\u0131m 1999 \u0130simli Belgede<\/p>\n
Farkl\u0131 i\u00e7erikte metinlerinin bulundu\u011fu, devletin yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 hususunda \u00f6neri ve g\u00f6r\u00fc\u015fleri i\u00e7erdi\u011fi ve \u201cT\u00fcrkiye halk\u0131 21. Y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda Kemalist devrimin ikinci b\u00fcy\u00fck at\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirecektir. T\u00fcrkiye, arkada kalan y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda oldu\u011fu gibi mazlum milletlerin yeni at\u0131l\u0131m\u0131nda \u00f6nc\u00fc roller oynayacak ve devrimci bir model yaratacakt\u0131r. T\u00fcrkiye Avrasya y\u00fczy\u0131l\u0131n\u0131n y\u0131ld\u0131z\u0131 olacak birikime ve dinamizme sahiptir” yolunda de\u011ferlendirmede bulunuldu\u011fu,<\/p>\n
cc) Cumhuriyet Devrimi \u0130ktidar\u0131 Projesi \u0130simli Belgede<\/p>\n
\u201cBug\u00fcn T\u00fcrkiye, Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 y\u0131llar\u0131na benzeyen bir ikili iktidar durumuna girmi\u015ftir. 1920-22 y\u0131llar\u0131ndaki \u0130stanbul merkezli Osmanl\u0131 Devleti ve Ankara merkezli Ulusal Devlet aras\u0131ndaki iktidar b\u00f6l\u00fcnmesi, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ko\u015fullar\u0131nda yeniden ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. 1950’de ba\u015flayan K\u00fc\u00e7\u00fck Amerika s\u00fcrecinin yaratt\u0131\u011f\u0131…. iktidar\u0131 ile Kemalist Devrim’den kalan mevzileri savunan Cumhuriyet iktidar\u0131 kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. Y\u00f6netim ve parlamento, K\u00fc\u00e7\u00fck Amerika iktidar\u0131n\u0131n denetimindedir. Cumhuriyet iktidar\u0131, Ordu eksenlidir.\u201d yolunda tespitlerin yap\u0131ld\u0131ktan sonra, bu durumun uzun boylu devam edemeyece\u011fi, \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn ise Kemalist devrimi tamamlamak oldu\u011fu yolundaki de\u011ferlendirmelerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131;<\/p>\n
dd) …’den Ele Ge\u00e7en “… Slayt Gizli” \u0130simli Belgede
\nGen\u00e7lerin genel durumu b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u201cGen\u00e7lerin yarat\u0131c\u0131l\u0131klar\u0131, politik hareketleri ve sporsal faaliyetleri \u00f6nemsenmiyor, bu y\u00fczden her sene d\u00fczenli olarak milyonlarca yarat\u0131c\u0131 gencimiz kayboluyor\u201d ibarelerine yer verildi\u011fi;<\/p>\n
… (… Gen\u00e7leri y\u00f6nlendirme projesi)’nin tamamen gizli bir birlik ile yap\u0131laca\u011f\u0131 ve .. (… at\u0131l\u0131m\u0131) hareket Kanun’un T\u00fcrkiye Cumhuriyeti legal yasalar\u0131na uygun \u015fekilde haz\u0131rlanm\u0131\u015f Kemalizmi baz alan, …’n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerine dikkatli bir y\u00f6netim \u015feklinin benimsendi\u011fi harekat\u0131n yaz\u0131l\u0131 y\u00f6nergesi oldu\u011fu, kavga etmeye ve duygusalla\u015fmaya kesinlikle kar\u015f\u0131 oldu\u011fu de\u011ferlendirmelerine yer verildi\u011fi; ee) Yeni … Haziran 2004 \u0130simli Belgede;<\/p>\n
\u201cMilisle\u015fme Ama Nas\u0131l?\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda, \u201c…, mevcut ulusal ve k\u00fcresel d\u00fczen incelendi\u011finde, \u00fclkeyi par\u00e7alama yolunda devreye sokulan k\u00fcresel girdaptan kurtarmak i\u00e7in kurulacak altyap\u0131n\u0131n milis bir zihniyet ile olu\u015fturulmas\u0131 gerekti\u011fine fakat bu milisli\u011fin klasik ve kli\u015fe metodolojilerden hayli uzak, yeni ve yap\u0131c\u0131 dinamikler \u00fczerinden in\u015fa edilmesi gerekti\u011fine inanmaktad\u0131r.\u201d ibarelerine yer verildi\u011fi ve devam\u0131nda ise;<\/p>\n
\u201c…Kurulacak yap\u0131; yaz\u0131 boyunca da vurgulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fczere, “g\u00fc\u00e7 birli\u011fi” de\u011fil, “g\u00fc\u00e7 a\u011f\u0131” prensibi \u00fczerinden da\u011f\u0131n\u0131k olarak kurulmas\u0131 gerekti\u011finden, bu yap\u0131n\u0131n “liderlik” mekanizmas\u0131 da kendine \u00f6zg\u00fc olmal\u0131d\u0131r. Bundan dolay\u0131, s\u00f6zkonusu altyap\u0131n\u0131n hiyerar\u015fik de\u011fil, heterar\u015fik bir liderlik mekanizmas\u0131na ihtiyac\u0131 olacakt\u0131r.\u201d yolunda de\u011ferlendirmeleri i\u00e7erdi\u011fi;<\/p>\n
\u201cSonu\u00e7\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yer alan \u201cBu analiz; s\u00f6z konusu hareketlenmenin dinamikleri ve yap\u0131s\u0131 olu\u015ftururken; hem mevcut zaaflar\u0131n giderilmesi, hem de daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir yap\u0131n\u0131n kurulmas\u0131 i\u00e7in \u00e7orbada tuzumuz olsun kayg\u0131s\u0131 ile kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d yolundaki de\u011ferlendirme ile son buldu\u011fu;<\/p>\n
ff) T\u00fcrkiye’yi T\u00fcrks\u00fczle\u015ftirme Operasyonu Behi\u00e7 G\u00fcrcihan 2004 \u0130simli Belgede
\nK\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerin T\u00fcrkiye’yi T\u00fcrks\u00fczle\u015ftirme; T\u00fcrkleri de millet bilincinden s\u0131y\u0131rma operasyonu d\u00fczenledikleri; toplumsal ve co\u011frafi yabanc\u0131la\u015fma konular\u0131nda de\u011ferlendirmede bulunuldu\u011fu;<\/p>\n
gg) 2023 Platformu 23 Ocak 2005-29 Ekim 2023 \u0130simli Belgede
\n\u201c2023 Platformu Organizasyon Yap\u0131s\u0131\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda, kurucu konsey, y\u00fczler konseyi, y\u00f6netim kurulu, denetim, mali heyet, idari heyet alt ba\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu \u015fema oldu\u011fu,<\/p>\n
Belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
h) ….ve Lobi \u00d6rg\u00fctlerinin Kendi Mensuplar\u0131 \u0130\u00e7in Haz\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131 Kabul Edilen Belgeler<\/p>\n
aa) Fabrikat\u00f6r G\u00f6zlem & Analiz …\/\u015eubat 2000 \u0130simli Belgenin<\/p>\n
Do\u011fu Perin\u00e7ek hakk\u0131nda ele\u015ftirel i\u00e7erikli analiz niteli\u011finde haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 belirtilen ve i\u00e7eri\u011finde \u00f6zge\u00e7mi\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcne de yer verilen belge oldu\u011fu,<\/p>\n
bb) Analiz (….T\u00fcrk Ve ….Birlikte \u00d6rg\u00fctleme Tasar\u0131m\u0131)…7 Nisan 2000 \u0130simli Belgede
\nT\u00fcrk ve K\u00fcrd\u00fc birlikte \u00f6rg\u00fctleme tasar\u0131m\u0131 konusunda ele\u015ftirel de\u011ferlendirmelerin yer ald\u0131\u011f\u0131;<\/p>\n
cc) T\u00fcrkiye’yi Bi\u00e7imlendiren Kemalist Generalin Portresi \u0130stanbul\/20 Ocak 2000 \u0130simli Belgede
\n….. hakk\u0131nda de\u011ferlendirmeleri i\u00e7erdi\u011fi, … \/….l\/20 Ocak 2000 ibaresi bulundu\u011fu,<\/p>\n
Anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
\u0131) …ve Lobi \u00d6rg\u00fctleri Taraf\u0131ndan \u00d6rg\u00fct Mensuplar\u0131na ve Di\u011fer Ki\u015filere Hitaben Yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Kabul Edilen Mektuplar
\n…, …., … ve …’a yaz\u0131lan mektuplar yer almaktad\u0131r.<\/p>\n
i- …. \u00d6rg\u00fct\u00fc Ve Lobi \u00d6rg\u00fctlenmesi Taraf\u0131ndan Haz\u0131rlatt\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Kabul Edilen Ara\u015ft\u0131rma \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131na Dair Belgeler<\/p>\n
aa) T.C. ….. Adaylar\u0131 Operasyon … \/30 Nisan 2000 Belgesinde<\/p>\n
….adaylar\u0131 hakk\u0131nda de\u011ferlendirmelerinin yer ald\u0131\u011f\u0131;<\/p>\n
bb) Bat\u0131 D\u00fcnyas\u0131ndan Demokratik Hukuk \u00d6rnekleri …11 Nisan 2000 \u0130simli Belgede
\nBir k\u0131s\u0131m Avrupa \u00dclkeleri ve Amerika Birle\u015fik Devletlerindeki mevzuat, infaz hukukuna ili\u015fkin uygulamalar ile davalara ili\u015fkin a\u00e7\u0131klama ve de\u011ferlendirmelerin yer ald\u0131\u011f\u0131;<\/p>\n
cc) …. Sorunu-Kilise Devleti….Ekim 2000\/ \u015eubat 2001 \u0130simli Belgede
\n…ter\u00f6rizmi -…sorunun tarih\u00e7esi, T\u00fcrk …ili\u015fkileri, … Ar\u015fiv belgeleri gibi ba\u015fl\u0131klar\u0131 alt\u0131nda ermeniler ve Ermenistan ile ticari ili\u015fkiler konular\u0131nda de\u011ferlendirmelerde bulunuldu\u011fu,<\/p>\n
dd) …\u0130\u015fbirlik\u00e7ilerinin Kronolojik S\u00f6ylem Ve Ama\u00e7lar\u0131na Atat\u00fcrk’\u00fcn Yan\u0131tlar\u0131 …11 Nisan 2000 \u0130simli Belgenin<\/p>\n
\u201cGiri\u015f\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda, \u201cBu \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ko\u015fullar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak, tarihsel somut belgelere dayal\u0131, \u00e7ok \u00f6zet olmakla birlikte, \u00e7ok anla\u015f\u0131l\u0131r bir bi\u00e7imde Cumhuriyet Devrimine kar\u015f\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmekte olan sava\u015f g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serilmesi ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d ibaresine yer verilmi\u015f ve devam\u0131nda; …’\u00fcn \u00e7e\u015fitli tarihli konu\u015fmalar\u0131na yer verildi\u011fi ve \u201cDi\u011fer \u00f6rnekler\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcn ise; …., …. Bakan\u0131 Cohen ile g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc; … “Art\u0131k \u00e7eyrek asr\u0131n\u0131 doldurmu\u015f olan bu Cumhuriyeti hi\u00e7 kimse tan\u0131mamazl\u0131ktan gelemez. Bu \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n yads\u0131namayacak bir ger\u00e7e\u011fi olmu\u015ftur. Nice y\u0131l d\u00f6n\u00fcmleri i\u00e7in K\u0131br\u0131sl\u0131 karde\u015flerimize sayg\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 ve iyi dileklerimizi sunuyorum dedi.\u201d ibaresi ile sonland\u0131\u011f\u0131;<\/p>\n
ee) 21. Y\u00fczy\u0131lda …. Ulusal Program …-Ulusal \u0130lkeler Global 2000 \u0130…Aral\u0131k 2000 belgesinde;<\/p>\n
\u201cMilli g\u00fcvenlikten sorumlu y\u00f6netim kadrolar\u0131n\u0131n Kemalizmin Ulusal Pro\u011fram\u0131n\u0131 uygulamakla y\u00fck\u00fcml\u00fc ve sorumlu olduklar\u0131, T\u00fcrkiye’nin \u00f6n\u00fcnde bekleyen 10-15 y\u0131l\u0131n \u00e7ok g\u00fc\u00e7 bir d\u00f6nem olaca\u011f\u0131n\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz ger\u00e7ek oldu\u011fu; T\u00fcrkiye’nin Kemalist sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerini olu\u015fturmam\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir hata oldu\u011fu \u201dyolunda de\u011ferlendirmelerin bulundu\u011fu;<\/p>\n
ff) 13. Kabile Alevi Kimli\u011fi belgesinin;
\nAlevili\u011fin tarihi ve temel inan\u00e7lar\u0131, siyasal ve sosyal ya\u015famda aleviler, Atat\u00fcrk ve Bekta\u015filik gibi ba\u015fl\u0131klar alt\u0131ndaki de\u011ferlendirmeleri i\u00e7erdi\u011fi,
\ngg- HAARP ve NBC Silahlar\u0131 \u0130stanbul 26 Mart 2000 Belgesinde
\nNicola Tesla isimli \u015fahs\u0131n elektrik ve elektronik alandaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile HAARP projesine ili\u015fkin de\u011ferlendirmeleri i\u00e7erdi\u011fi ve suni depremler yaratabilece\u011fi yolunda g\u00f6r\u00fc\u015flere yer verildi\u011fi,<\/p>\n
hh) Avrupa Birli\u011fi Kat\u0131l\u0131m Ortakl\u0131\u011f\u0131 Belgesinin;
\nAvrupa Birli\u011fi Komisyonu’nun 8 Kas\u0131m 2000 tarihinde a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 \u201cKat\u0131l\u0131m Ortakl\u0131\u011f\u0131 Belgesi\u201d hakk\u0131ndaki ele\u015ftirel de\u011ferlendirmeler i\u00e7erdi\u011fi;<\/p>\n
\u0131\u0131) Yezidilik Adavilik \u0130stanbul \/Ocak 2001 Belgesinin
\nYezidilik ve Adavili\u011fe ili\u015fkin de\u011ferlendirmeleri i\u00e7erdi\u011fi;<\/p>\n
ii)… Yeni Stratejik Konsept 21. Y\u00fczy\u0131l Stratejileri \u0130stanbul\/Kas\u0131m 2000 Belgesinde ise;
\n… zirvesinde kabul edilen 23-24 Nisan 1999 tarihli yeni stratejik konsepte ili\u015fkin de\u011ferlendirmeler ile …ya y\u00f6nelik ele\u015ftirileri i\u00e7erdi\u011fi, “…’nun 21. y\u00fczy\u0131l yeni stratejik konseptinin….Cumhuriyet ilkeleri temelinde ve ulusal devlet yap\u0131s\u0131n\u0131n korunarak, tam ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k temelinde globalle\u015fme yolunda ve … tam \u00fcyelik ile …i ili\u015fkileri \u00e7er\u00e7evesinde, ulusal g\u00fcvenlik ve \u00e7\u0131karlar do\u011frultusunda alternatif yorum kazan\u0131m\u0131 elde edilebilmesi do\u011frultusunda \u00fczerinde ciddi \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131larak avantajlar \u00fcretilmesine ihtiya\u00e7 oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r” yolunda \u00f6neriler i\u00e7erdi\u011fi,<\/p>\n
Belirlenmi\u015ftir.<\/p>\n
j) … \u00d6rg\u00fct\u00fcne Ait Eylem ve Operasyonlara \u0130li\u015fkin Haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 Kabul Edilen Belgeler<\/p>\n
aa) \u0130rticayla M\u00fccadele Eylem Plan\u0131 \u0130simli belge<\/p>\n
bb) Proje isimli belge<\/p>\n
cc) Kitle\u015fim isimli belge<\/p>\n
dd) \u0130nternet And\u0131c\u0131 belgesi<\/p>\n
ee) Yarg\u0131tay Binas\u0131 Krokisi ve Krokinin a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 belgesi<\/p>\n
ff) D\u00f6nemin …….’a y\u00f6nelik eylem haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131na dair belge<\/p>\n
gg) ….,….,…..,…..,….., ve ,,,,’e y\u00f6nelik silahl\u0131 sald\u0131r\u0131 haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131na dair telefon tape belgeleri<\/p>\n
hh) …Tesislerine Sald\u0131r\u0131 Eylem Plan\u0131 belgesi<\/p>\n
\u0131\u0131)……,…..’a Y\u00f6nelik Suikast Plan\u0131 belgesi<\/p>\n
ii) …..e Y\u00f6nelik Suikast Plan\u0131<\/p>\n
jj) …Federasyonu Genel….’a Suikast plan\u0131 belgesi<\/p>\n
kk) … Federasyonu Genel ….’e Suikast plan\u0131 belgesi<\/p>\n
ll) …’da Bulunan …Al\u0131\u015fveri\u015f Merkezine …Sald\u0131r\u0131 Plan\u0131 belgesi<\/p>\n
mm)…’a Suikast Plan\u0131 belgesi<\/p>\n
nn) Cumhuriyet \u00c7al\u0131\u015fma Grubunun Faaliyetlerine Dair Belgeler,….,…..,…..,…..,Ve …. \u0130simli ….. Planlar\u0131na Dair belgeler,<\/p>\n
oo) …simli… \u00d6rg\u00fctlenmesi,<\/p>\n
Belgelerinden ibarettir.<\/p>\n
k)… Ter\u00f6r \u00d6rg\u00fct\u00fc ve Lobi Yap\u0131lanmas\u0131 Taraf\u0131ndan Haz\u0131rlanan Fi\u015fleme Niteli\u011finde Kabul Edilen \u00d6rg\u00fct belgeleri<\/p>\n
aa) Biyografi 18 Ocak 2000<\/p>\n
….. isimli \u015fah\u0131s hakk\u0131nda ki\u015fisel bilgileri de i\u00e7eren ele\u015ftirel mahiyette notlard\u0131r.<\/p>\n
Belgede, \u0130\u015fadam\u0131 ….hakk\u0131nda i\u015f, aile ve \u00f6zel ya\u015fam\u0131yla ilgili bir\u00e7ok bilginin topland\u0131\u011f\u0131, siyasi ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131n ve etnik k\u00f6keninin anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131, karakter analizi ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir b\u00f6l\u00fcmde ki\u015fili\u011fine dair de\u011ferlendirmeler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
bb) \u00d6rt\u00fcl\u00fc Faaliyetler-bir ……\/6 Nisan 2000<\/p>\n
…..hakk\u0131nda ki\u015fisel bilgileri de i\u00e7eren ele\u015ftirel mahiyette notlardan ibarettir.<\/p>\n
C-MAHKEMEN\u0130N \u00d6RG\u00dcT\u00dcN VARLI\u011eINA \u0130L\u0130\u015eK\u0130N KABUL ETT\u0130\u011e\u0130 DEL\u0130LLER:<\/p>\n
1- …..’in …. Dergisine verdi\u011fi 05.01.1997 tarihli m\u00fclakat
\n2- ……de 07.01.1997 tarihinde yay\u0131mlanan 40 Dakika adl\u0131 pro\u011fram
\n3- …..’\u0131n ……Komisyonuna g\u00f6nderdi\u011fi 10.03.1997 tarihli dilek\u00e7e
\n4- ….. Dergisinin 22- 28 Mart 1997 tarihli …… Cinayetler \u00dclkesi ……Katillere ….. Mercedes’ ba\u015fl\u0131kl\u0131 haberi
\n5- 14-15 Haziran 1997 tarihlerinde yap\u0131lan ….. Konferans\u0131
\n6- Teori Dergisinin Temmuz 1997 tarihli say\u0131s\u0131nda yay\u0131nlanan Uluslararas\u0131…….Konferans\u0131 ba\u015fl\u0131kl\u0131 kapak haberi
\n7- …..Kitabevinden 1997 tarihinde yay\u0131nlanan …… taraf\u0131ndan yaz\u0131lan …..\u0130\u00e7inde Devlet isimli kitap
\n8- ……’in yarg\u0131land\u0131\u011f\u0131 …..A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesinin 2002\/64 esas say\u0131l\u0131 dosyas\u0131na ili\u015fkin deliller
\n9- ….. Dergisinin 1 Nisan 2001 tarihli say\u0131s\u0131nda yay\u0131nlanan ‘ Orduya Haziran Darbesi’ ba\u015fl\u0131kl\u0131 kapak haberi
\n10- ……Dergisinin 8 Nisan 2001 ‘ ….., …..ve ….. Haz\u0131rl\u0131yor’ ba\u015fl\u0131kl\u0131 haberi
\n11- …..’nun ….. ismi ile …… Gazetesinde 30 Nisan 2001- 1 May\u0131s 2001 tarihlerinde yay\u0131nlanan ‘ ……’ ve ‘ …..\u0131 Sanmay\u0131n’ ba\u015fl\u0131kl\u0131 k\u00f6\u015fe yaz\u0131lar\u0131
\n12- ……’nun Cumhuriyet Savc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve Mahkemedeki tan\u0131k beyanlar\u0131
\n13- …..Dergisinin 06.05.2001 tarihli say\u0131s\u0131nda ….. imzas\u0131 ile yay\u0131nlanan ‘….. n\u0131n ….. Yaygaras\u0131nda …..’ ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131
\n14- ……Dergisinin 12 May\u0131s 2001 tarihli say\u0131s\u0131nda yay\u0131nlanan …… imzal\u0131 ……isimli kapak haberi
\n15- …….’\u00fcn 2003 y\u0131l\u0131nda …..’da kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir toplant\u0131y\u0131 anlatt\u0131\u011f\u0131 2005 tarihli internet forumunda yay\u0131nlanan ‘Bu Vadi …..’ ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131
\n16- …..(……) Gerne\u011fi Genel Merkezinde, …… ve …’\u0131n evinde, … ve …’in i\u015fyerlerinde yap\u0131lan aramalarda bulunan elektronik e\u015fyalar i\u00e7in de bulunan veriler,
\n17- ….’\u0131n ac\u0131kistihbarat.com sitesindeki oyun bozan adl\u0131 k\u00f6\u015fesinde 01.07.2005 tarihinde…i mahlas\u0131 ile yaz\u0131lan ‘… ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131
\n18- San\u0131k …’in …’a verdi\u011fi \u00f6zge\u00e7mi\u015f yaz\u0131s\u0131
\n19-…da CD,….’da ise 51 nolu CD i\u00e7erisinde bulunan ‘..’ ba\u015fl\u0131kl\u0131 belge
\n20- San\u0131klar … ile .. aras\u0131nda ge\u00e7en 04.04.2008 tarihli telefon konu\u015fmas\u0131 ve …..’da bulunan ….’ yaz\u0131l\u0131 kart ve yemin metni yaz\u0131s\u0131
\n21- Ka\u015fif …’\u0131n 28 \u015eubat 2008; …’in 10.02.2009 tarihli ifadeleri
\n22- San\u0131k…’\u0131n 26 May\u0131s 2009 ve 07 Aral\u0131k 2009 tarihli ifadeleri
\n23- …’in 29 May\u0131s 2009 tarihli dilek\u00e7eleri
\n2…’in kendi eli \u00fcr\u00fcn\u00fc \u015fema (24 \u015eubat 2008)
\n25- …’\u0131n …sinde 18 Haziran 2000 yay\u0131nlanan… ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131
\n26-..’in \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi konusunda www…… isimli internet sitesinde 12 Ekim 2001 tarihinde yay\u0131nlanan yaz\u0131
\n27- …’\u00fcn www……com isimli internet sitesinin tan\u0131t\u0131m gecesinde 22 May\u0131s 2002 tarihinde yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fma
\n28- … orta\u011f\u0131 oldu\u011fu …B\u00fcrosunda yap\u0131lan aramada bulunan www…. internet sitesinde 04.06.2002 yay\u0131nlanan … ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131n\u0131n internet \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131
\n29….’\u0131n www…..com.tr internet sitesinde yay\u0131nlanan Av….. ile yapt\u0131\u011f\u0131 telefon g\u00f6r\u00fc\u015fmesine ili\u015fkin yaz\u0131s\u0131,
\n30…..de yay\u0131nlanan S\u0131rad\u0131\u015f\u0131 program\u0131nda Av. …’nun s\u00f6yledi\u011fi …\u0131’n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc sebebiyle yay\u0131nlanan taziye ilan\u0131na ili\u015fkin s\u00f6ylemleri,
\n31- Soru\u015fturma Safahat\u0131nda Ele Ge\u00e7en Belgeler:
\na-…Partisinde yap\u0131lan aramada bulunan M\u00fctercim 4.3.1997 ba\u015fl\u0131kl\u0131 belge
\nb-… Partisi Genel Merkezinde ele ge\u00e7en 4 nolu disketteki ‘bozkurt Te\u015fkilat\u0131’ isimli belge 14 Nisan 1997
\nc…e ait my marka flash bellekte bulunan .. isimli belge 10 Haziran 1997
\nd-… fujitsu laptop bilgisayar\u0131ndan \u00e7\u0131kan …. suikast\u0131 isimli yaz\u0131 23 Ocak 2005
\ne-….’nun bilgisayar\u0131ndan \u00e7\u0131kan foto\u011fraf (06.02.2008)
\nf- ..’in ev aramas\u0131nda 13.02.2008 tarihinde ele ge\u00e7en belgeler
\ng…ve … …’da ele ge\u00e7en Jitem isimli belgelerden ibarettir.<\/p>\n
D- \u00d6RG\u00dcT\u00dcN VARLI\u011eI \/YOKLU\u011eUNA \u0130L\u0130\u015eK\u0130N RESM\u0130 KURUMLARA A\u0130T YAZILAR:<\/p>\n
1- …. M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 09.05.2008 Tarih ve 16015736 Say\u0131l\u0131 Yaz\u0131s\u0131:
\nTe\u015fkilata posta kanal\u0131yla intikal eden 2 imzas\u0131z mektup ve 6 CD i\u00e7eri\u011finde… ad\u0131yla iddia niteli\u011findeki haberlere paralel bilgiler tespit edildi\u011fi, . ….’e ait bilgisayar yedekleri oldu\u011fu iddia edilen CD lerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn, baz\u0131 ki\u015filerin kaleme ald\u0131\u011f\u0131 kitap, dergi, makaleler ile a\u00e7\u0131k kaynak bilgilerinden, bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ise, ki\u015fi veya kurulu\u015flara ait dok\u00fcmanlardan olu\u015ftu\u011fu ve ar\u015fiv niteli\u011finde topland\u0131\u011f\u0131 izlenimi edinildi\u011fi, …. taraf\u0131ndan soru\u015fturmaya konu edilen bilgilerin payla\u015f\u0131lmamas\u0131 nedeniyle ar\u015fiv bilgisi ile s\u0131n\u0131rl\u0131 tutuldu\u011fu, iddia niteli\u011finde olan … ad\u0131 kullan\u0131larak y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n, devleti, rejimi hedef alan bir grubun kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde organize olma \u00e7abalar\u0131n\u0131 i\u00e7erdi\u011fi izlenimi edinilmesi bu \u00e7er\u00e7evedeki bilgilerin farkl\u0131 kanallardan gelmesi ve birbirini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde teyit eder nitelikte olmas\u0131 nedeniyle, CD’lerde yer alan belgeler \u00e7er\u00e7evesinde haz\u0131rlanan kitap\u00e7\u0131\u011f\u0131n 10.07.2003’de …y Ba\u015fkan\u0131na 19.11.2003 tarihinde … intikal ettirildi\u011fi, bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n \u00f6zeti niteli\u011finde ba\u015fka bir bilgi notunun ise … 19.1.2006…. Ba\u015fkan\u0131na ise 26.5.2006 tarihinde sunuldu\u011fu, …-Lobi metninin 12.7. 2006 tarihinde aloihbar.org adl\u0131 web sitesinde yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131, di\u011fer taraftan baz\u0131 \u00e7evrelerce kaleme al\u0131nm\u0131\u015f \u00f6neri, tez, et\u00fcd gibi dok\u00fcmanlardan hareketle haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan, …, Lobi, Olu\u015fum, \u015eirket, Reaksiyon, Fundamentalist ter\u00f6r vb. projelerde, M\u00fcste\u015farl\u0131k ile ilgili iddialar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u00f6zellikle…. Dergisi ve di\u011fer bas\u0131n yay\u0131n organlar\u0131ndan al\u0131nt\u0131lar oldu\u011fu, iddia niteli\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda resmi bir husus i\u00e7ermedi\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
2- … M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 06.11.2008 Tarihli Yaz\u0131s\u0131 :
\n……isimli metnin 12.07.2006 tarihinde aloihbar… adl\u0131 …. sitesinde yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131, a\u00e7\u0131k kaynaklarda yap\u0131lan inceleme neticesi s\u00f6z konusu sitenin Kas\u0131m 2008 ay\u0131 itibariyle faaliyette olmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
3- …. M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 23.12.2008 Tarihli Yaz\u0131s\u0131: M\u00fcste\u015farl\u0131\u011fa pek \u00e7ok kaynaktan gelen bilgi ve belgelerin de\u011ferlendirilmesi ve yorumlanmas\u0131 neticesinde haz\u0131rlanarak ilgili makam ve kurulu\u015flara g\u00f6nderilen istihbari bilgi ve belgelerin delil olarak kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
4-…. M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 30.12.2008 Tarihli Yaz\u0131lar\u0131:
\n… A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesine hitaben …ad\u0131 verilerek posta ile te\u015fkilata g\u00f6nderilen 2 ihbar mektubu ve ili\u015fi\u011findeki CD ler i\u00e7indeki iddialar\u0131n tetkiki ve ar\u015five yans\u0131yan teyit edilmemi\u015f bilgilerden hareketle haz\u0131rlanan bilgi notunun 21.06 2007’de say\u0131n … ve aidiyeti nedeniyle 22.6 2007 de say\u0131n … sunuldu\u011fu s\u00f6z konusu CD’deki iddialarla ilgili M\u00fcste\u015farl\u0131k\u00e7a, herhangi bir \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n bildirildi\u011fi, yine ayn\u0131 tarihli bir ba\u015fka yaz\u0131 ile …A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesine ihbar mektubu ve ekindeki CD’lerde yer alan …dok\u00fcmanlar\u0131 ile … ifadelerindeki iddialar\u0131n incelenmesi ile ar\u015five yans\u0131yan ve teyit edilmemi\u015f bilgileri i\u00e7eren, ayr\u0131ca a\u00e7\u0131k kaynaklarda yans\u0131yan bilgilerle s\u0131n\u0131rl\u0131 tutulan incelemelerden hareketle haz\u0131rlanan kitap\u00e7\u0131\u011f\u0131n 19.11.2003 tarihinde say\u0131n… 10.07. 2003 tarihinde say\u0131n ….Ba\u015fkan\u0131na intikal ettirildi\u011fi, sonrada T\u00fcrkiye g\u00fcndeminde olan geli\u015fmeler nedeniyle 2003 y\u0131l\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u00f6zeti niteli\u011finde olan bilgi notunun, 19.01.2006 tarihinde …; 26.05.2006 tarihinde ise …. Ba\u015fkan\u0131na sunuldu\u011fu belirtilmi\u015f, bilgi notunda yap\u0131lan de\u011ferlendirmede ise kesin belirleme yap\u0131lamamakla birlikte .. ad\u0131n\u0131 kullanarak y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n bu a\u015famada devleti, rejimi hedef alan bir grubun kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde organize olma \u00e7abalar\u0131n\u0131 i\u00e7erdi\u011fi izlenimi edinildi\u011fi ancak iddia niteli\u011findeki bu bilgilerin bir birinden m\u00fcstakil de\u011fi\u015fik kanallardan gelmesi ve birbirini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde teyid etmi\u015f olmas\u0131, olay\u0131n dedikodu \u00e7izgisinin \u00f6tesinde organize bir faaliyetin i\u015faretlerini ta\u015f\u0131makta olup konuyla ilgili mevcut bilgiler asker orijinli y\u00f6nlendirici bir kadronun kontrol\u00fcnde, baz\u0131 sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri, siyasi parti ve medya kurulu\u015flar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 suretiyle sivil idarenin \u00f6rt\u00fcl\u00fc bi\u00e7imde denetime tabi tutulmas\u0131 ve yeni bir yap\u0131 alt\u0131nda yeni bir y\u00f6netim bi\u00e7imi yarat\u0131lmas\u0131 amac\u0131na dayal\u0131 teorik yan\u0131 detayland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ancak pratikteki etkinli\u011fi tart\u0131\u015f\u0131labilecek bir olu\u015fum olarak m\u00fctaala edildi\u011fi bildirilmi\u015ftir. Yine ayn\u0131 tarihli di\u011fer yaz\u0131s\u0131nda ..ile …’in ayn\u0131 ki\u015fi oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Ayn\u0131 tarihli bir ba\u015fka yaz\u0131da ise \u0130hbar mektubu ve ekindeki CD’lerde yer alan…i isimli belge ile di\u011fer dok\u00fcmanlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra …’in bahse konu CD’ler i\u00e7inde bulunan ifadesindeki iddialar\u0131n\u0131n tetkiki ile ar\u015five yans\u0131yan ve teyit edilmemi\u015f bilgileri i\u00e7eren, ayr\u0131ca a\u00e7\u0131k kaynaklara da yans\u0131yan bilgilerle s\u0131n\u0131rl\u0131 tutulan incelemelerden hareketle haz\u0131rlanan kitap\u00e7\u0131\u011f\u0131n 19.11.2003 tarihinde…’a, 10.07.2003 tarihinde ise .. Ba\u015fkan\u0131’na intikal ettirildi\u011fi, bilahare T\u00fcrkiye g\u00fcndeminde yer alan geli\u015fmelerden hareketle 2003 y\u0131l\u0131nda haz\u0131rlanan \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u00f6zeti niteli\u011finde olan bilgi notunun 19.01.2006 tarihinde Ba\u015fbakan’a 26.05.2006 tarihinde …Ba\u015fkan\u0131’na yeniden sunuldu\u011fu belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
5-… M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 30.12.2008 Tarihli Yaz\u0131s\u0131:
\n… g\u00f6nderici ad\u0131 ile …. \u2013 … \u00dcss\u00fcne veya \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na y\u00f6nelik planlanan suikast\u0131n \u00f6nlenmesi konulu ihbara ili\u015fkin bilgi notlar\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131.<\/p>\n
6- …. M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 15.01.2009 Tarihli Yaz\u0131 Cevab\u0131: \u0130stihbarat\u0131n olu\u015fturulmas\u0131nda kullan\u0131lan ara\u00e7 ve y\u00f6ntemler a\u00e7\u0131s\u0131ndan istihbari bilgi ve belgelerin delil niteli\u011fi ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirtildi\u011fi bu hususun ilgili kurumlara g\u00f6nderilen bilgi notlar\u0131nda da belirtildi\u011fine ili\u015fkin yaz\u0131,<\/p>\n
7- … M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 27.02.2009 Tarihli Yaz\u0131s\u0131:
\n…’in hi\u00e7bir zaman M\u00fcste\u015farl\u0131kta \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 konulu yaz\u0131,<\/p>\n
8-… M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131n30.03.2009 Tarihli Yaz\u0131s\u0131:
\n… Dergisi ile ilgili bas\u0131n organlar\u0131ndaki iddialara ili\u015fkin ar\u015fiv bilgisi bulunmad\u0131\u011f\u0131na dair yaz\u0131,<\/p>\n
9-…M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 02.04.2009 Tarihli Yaz\u0131s\u0131: 03.07.2002 tarihli ihbar mektubuna ili\u015fkin haz\u0131rlanan dok\u00fcman\u0131n …. taraf\u0131ndan ……’e elden sunuldu\u011funa ili\u015fkin yaz\u0131,<\/p>\n
10- …. M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 13.07.2009 Tarihli Yaz\u0131s\u0131: ….e g\u00f6nderilen ihbar mektubu suretinin g\u00f6nderildi\u011fi ve yine ayn\u0131 tarihli bir ba\u015fka yaz\u0131s\u0131nda …. ile yap\u0131lan istihbari bilgi derleme ama\u00e7l\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmenin kayd\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131na dair yaz\u0131 cevab\u0131,<\/p>\n
11- …. M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 12.11.2009 Tarihli Yaz\u0131s\u0131: …’un tan\u0131k olarak dinlenmesinin uygun g\u00f6r\u00fclmedi\u011fi ve yine ayn\u0131 tarihli bir ba\u015fka yaz\u0131da …. Evlerine ili\u015fkin bilgilerin 29.03.2007 tarihinde …Ba\u015fkan\u0131’na, 30.03.2007 tarihinde ….’a elden sunuldu\u011fu ve bir \u00f6rne\u011finin mahkemeye g\u00f6nderildi\u011fine dair yaz\u0131,<\/p>\n
12- ….. M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 12.11.2009 Tarihli Yaz\u0131s\u0131: ….. Evlerine ili\u015fkin hususlar konusunda ilgili makam taraf\u0131ndan geriye d\u00f6n\u00fck ara\u015ft\u0131rma talebinde bulunulmamas\u0131 nedeniyle detayland\u0131r\u0131c\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 ve te\u015fkilatta ilave duyum haber bilginin mevcut olmad\u0131\u011f\u0131na dair yaz\u0131,<\/p>\n
13- …..\u0131 M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 16.04.2010 Tarihli Yaz\u0131s\u0131: ….Evlerine ili\u015fkin hususlarda ilave duyum bilgi olmad\u0131\u011f\u0131, bilgi notunun \u00e7e\u015fitli haber toplama vas\u0131talar\u0131 kullan\u0131larak derlenen istihbari bilgilerin analizi neticesi haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131, bu \u00e7er\u00e7evede tek bir kayna\u011fa ba\u011fl\u0131 kalmayarak derlenen bilgilerle ilgili a\u00e7\u0131klamada bulunulmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fclmedi\u011fine dair yaz\u0131,<\/p>\n
14- …. M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 27.05.2010 Tarihli Yaz\u0131s\u0131: ….ve …. Partisine ait oldu\u011fu belirtilen bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131, bildiri ve benzeri d\u0131\u015f\u0131nda kalan dok\u00fcmanlar\u0131n evveliyat\u0131, daha \u00f6nce herhangi bir yerde ele ge\u00e7irilip ge\u00e7irilmedi\u011fi, \u00f6rg\u00fctsel nitelik ta\u015f\u0131y\u0131p ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131 hususlar\u0131nda bir tespitte bulunulamad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. (eklerinde ihbar mektubu ekindeki CD’de yer alan dok\u00fcmanlar ….’den ele ge\u00e7irilen dok\u00fcmanlar, ….,…..,…..,….., hakk\u0131ndaki dok\u00fcmanlar …. Partisine ait evraklar ile a\u00e7\u0131k kaynaklarda yer alan dok\u00fcmanlar oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir)<\/p>\n
15- …..M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 25.06.2010 Tarihli Yaz\u0131s\u0131:
\nSuikast planlar\u0131yla ilgili M\u00fcste\u015farl\u0131\u011fa intikal etmi\u015f bilgi bulunmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir,<\/p>\n
16… M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 08.04.2011 Tarihli Yaz\u0131s\u0131:
\n….. evlerine ili\u015fkin bilgi notunun, muhtelif ham bilgilerin \u00f6n incelenmesi neticesi haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131, \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n herhangi bir ihbar mektubu dayanak al\u0131narak yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, 07.06.2007 tarihli ihbar mektubunda M\u00fcste\u015farl\u0131k\u00e7a haz\u0131rlanan 5 sayfal\u0131k …. Evleri konulu bilgi notunun bir \u00f6rne\u011finin de bulundu\u011fu, ihbar mektubunun ve ekindeki DVD’nin 21.06.2007 tarihinde …’a, 27.06.2007 tarihinde ….Ba\u015fkan\u0131na intikal ettirildi\u011fine dair yaz\u0131,<\/p>\n
17- …. M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 08.03.2013 Tarihli Yaz\u0131s\u0131: … Koordinat\u00f6r\u00fc ….. ile 1998 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmenin i\u00e7eri\u011fine dair bilgi notunun g\u00f6nderildi\u011fine ili\u015fkin yaz\u0131 cevab\u0131,<\/p>\n
18-…Te\u015fkilat\u0131n\u0131n 08.06.2009 Tarihli Yaz\u0131 Cevab\u0131:
\n03.07.2002 tarihinde posta kanal\u0131 ile kayna\u011f\u0131 tespit edilemeyen isimsiz bir ihbar mektubu ekinde intikal eden 6 adet CD tetkiki ile ar\u015fiv ve a\u00e7\u0131k kaynaklara yans\u0131yan teyit edilmemi\u015f bilgilerle s\u0131n\u0131rl\u0131 tutulan incelemelerden hareketle haz\u0131rlanan dok\u00fcman\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden 10.07.2003 tarihinde sunulan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n \u00f6zeti niteli\u011findeki bilgi notlar\u0131n\u0131n 19.11.2003 y\u0131l\u0131nda …ve …Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131’na sunuldu\u011fu bahse konu dok\u00fcman i\u00e7eri\u011finde belirtilen hususlar\u0131n devam etti\u011fi g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden s\u00f6z konusu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u00f6zeti niteli\u011finde olan bilgi notunun 19.01.2006 tarihinde…n’a 26.05.2006 tarihinde ise …. Ba\u015fkan\u0131na tekraren sunuldu\u011fu,<\/p>\n
19-.. M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 02.07.2008 Tarihli Yaz\u0131s\u0131 :
\nEkinde .. M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131n …’a g\u00f6nderdi\u011fi … \u015femas\u0131 ve “mevcut bilgilerden hareketle kesin belirleme yap\u0131lamamakla birlikte … ad\u0131 kullan\u0131larak y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n bu a\u015famada devleti\/rejimi hedef alan bir grubun kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde organize olma \u00e7abalar\u0131n\u0131 i\u00e7erdi\u011fi izlenimi edinildi\u011fi, ancak iddia niteli\u011findeki bu bilgilerin birbirinden m\u00fcstakil de\u011fi\u015fik kanallardan gelmesi ve birbirini teyit eder olmas\u0131 olaya dedikodu \u00e7izgisinin \u00f6tesinde bir anlam kazand\u0131rmakta ve y\u00f6nlendirilmi\u015f, organize bir faaliyetin i\u015faretlerini ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bu nedenle konuyla ilgili mevcut bilgiler asker orijinli y\u00f6nlendirici bir kadronun kontrol\u00fcnde baz\u0131 sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri … siyasi parti ve medya kurulu\u015flar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 suretiyle sivil idarenin \u00f6rt\u00fcl\u00fc bi\u00e7imde denetime tabi tutulmas\u0131 ve yeni bir yap\u0131 alt\u0131nda yeni bir y\u00f6netim bi\u00e7imi yarat\u0131lmas\u0131 amac\u0131na dayal\u0131, teorik yan\u0131 detayland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, ancak pratikteki etkinli\u011fi tart\u0131\u015f\u0131labilecek bir olu\u015fum olarak m\u00fctalaa edilebilir” belirlemesinin bulundu\u011fu ….’in \u00e7ok gizli ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131 oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
20- …. M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 24.02.2009 Tarihli Yaz\u0131s\u0131:
\n….. ile ilgili yaz\u0131ya konu bilgi ve belgelerin 2937 say\u0131l\u0131 Kanun kapsam\u0131nda istihbari nitelikli bilgi olarak de\u011ferlendirmeye tabi tutuldu\u011fu belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
21- ….. Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 24.9.2007 Tarihli Yaz\u0131s\u0131:
\n…… tipi bir yap\u0131lanmaya ait herhangi bir bilgi ve belgenin ….. ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda mevcut olmad\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015ftir.<\/p>\n
22- …. Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 14.01.2009 Tarihli Yaz\u0131s\u0131:
\n….. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesine hitaben bu konuda daha \u00f6nce Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na yaz\u0131lan yaz\u0131lar ilgi tutulmu\u015f ve… olu\u015fum adl\u0131 belgenin …ya ait olmad\u0131\u011f\u0131 belge i\u00e7inde TSK ile ilgili ge\u00e7en her t\u00fcrl\u00fc bilgi ve ifadenin… ile hi\u00e7bir ilgisinin bulunmad\u0131\u011f\u0131, .. tipi bir yap\u0131lanmaya ait herhangi bir bilgi ve belgenin … Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda mevcut olmad\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015ftir.<\/p>\n
23- …Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 18.11.2011 Tarihli Yaz\u0131s\u0131;
\n1990 l\u0131 y\u0131llarda …. taraf\u0131ndan g\u00fcndeme getirilen … ve ..’n\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 kitaba konu olan … Dergisinin baz\u0131 say\u0131lar\u0131nda yer verilen ve sair k\u00f6\u015fe yazarlar\u0131n\u0131n yaz\u0131lar\u0131nda ge\u00e7en, askeriye i\u00e7inde oldu\u011fu belirtilen ve var oldu\u011fu iddia edilen…adl\u0131 yap\u0131lanma hakk\u0131nda bu yay\u0131nlardan ve tespitlerden dolay\u0131 gerek o tarihlerde, gerekse daha sonra herhangi bir soru\u015fturma yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015ftir.<\/p>\n
24- ….. Komutanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 31.12.2008 Tarihli Yaz\u0131s\u0131:
\n.. Komutanl\u0131\u011f\u0131 karargah\u0131na … isimli \u00f6rg\u00fctle ve bu \u00f6rg\u00fctlerle ba\u011flant\u0131l\u0131 \u00f6rg\u00fctlerle ilgili 12.06.2007 tarihinden \u00f6nce herhangi bir su\u00e7 ihbar\u0131nda bulunulmad\u0131\u011f\u0131, .. \u00f6rg\u00fct\u00fc taraf\u0131ndan 12.06.2007 tarihinden \u00f6nce Jandarma sorumluluk b\u00f6lgesinde i\u015flenmi\u015f herhangi bir su\u00e7 bilgisine rastlan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
25- …. Komutanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 04.08.2010 Tarihli Yaz\u0131:
\n…. Komutanl\u0131\u011f\u0131, … A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi’ne g\u00f6nderdi\u011fi yaz\u0131da devletin yeniden yap\u0131lanmas\u0131 \u00fczerine; … Birlikte \u00d6rg\u00fctleme Tasar\u0131m\u0131; T\u00fcrkiyeyi… Operasyonu…..-…. Doc dok\u00fcmanlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki DVD i\u00e7erisinde yer alan ana belgeler ve yan belgeler olarak nitelendirilen 50 dok\u00fcman\u0131n Ek -A ve Ek-B deki bilgiler dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, dok\u00fcmanlar\u0131n ayn\u0131 bilgisayarlarda ayn\u0131 ki\u015filer taraf\u0131ndan yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131, dok\u00fcmanlar\u0131n kapak tasar\u0131mlar\u0131 ve yaz\u0131m \u015fekillerinin benzer oldu\u011fu, dok\u00fcmanlarda b\u00f6l\u00fcm ilk c\u00fcmlelerinin ilk harflerinin dergi karakterine benzer \u015fekilde di\u011fer karakterlerden b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu, dok\u00fcmanlar\u0131n dergi i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f ara\u015ft\u0131rma yaz\u0131lar\u0131na benzedi\u011fi, ayn\u0131 yaz\u0131 fontunun kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, madde i\u015faretlemeleri ve numaraland\u0131rma sistemlerinin askeri metinlerde hi\u00e7 kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 gibi sivil metinlerde de pek rastlan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, i\u00e7erik itibariyle benzer konular\u0131n ayn\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ile ele al\u0131n\u0131p baz\u0131 dok\u00fcmanlar\u0131n birebir ayn\u0131 oldu\u011fu, baz\u0131lar\u0131nda \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, DVD i\u00e7indeki dok\u00fcmanlarda yazan hanesinde … veya .., en son kaydeden hanesinde … veya …, \u015firket b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde … veya … isimlerinin, y\u00f6netici hanesinde ise .. veya .. isimlerinin bulundu\u011fu, ayr\u0131ca bu dok\u00fcmanlar\u0131n 1999 ile 2001 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda olu\u015fturuldu\u011funun g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, .. kelimesinin … vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn dijital ortamdaki dok\u00fcmanlara bula\u015fmas\u0131yla yazan hanesini … olarak de\u011fi\u015ftirdi\u011finin anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131, dok\u00fcmanlar i\u00e7eri\u011finden ula\u015f\u0131lan ..Dergisinin 1998 y\u0131l\u0131nda yay\u0131n hayat\u0131na ba\u015flad\u0131\u011f\u0131, genel yay\u0131n y\u00f6netmenin … haber koordinat\u00f6r\u00fcn\u00fcn … oldu\u011funun g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, … ve ..’\u0131n ev ve i\u015f yeri aramalar\u0131nda s\u00f6z konusu dok\u00fcmanlar\u0131n tamam\u0131na yak\u0131n\u0131n\u0131n ele ge\u00e7irildi\u011fi belirtilip, dok\u00fcmanlar hakk\u0131nda \u00f6zet bilgiler verilmesinden sonra, dok\u00fcmanlar\u0131n \u00f6rg\u00fct dok\u00fcman\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131 hususundaki de\u011ferlendirmenin t\u00fcm dosya i\u00e7eri\u011fi \u00fczerinden yarg\u0131lama makam\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131n\u0131n uygun olaca\u011f\u0131n\u0131n m\u00fctalaa edildi\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
26- …Komutanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 06.05.2010 Tarihli 2010\/83 Say\u0131l\u0131 Dosyaya Gelen Yaz\u0131s\u0131 :
\n\u0130ddianamede ismi belirtilmeden anlat\u0131lan ve silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc oldu\u011fu belirtilen b\u00f6yle bir \u00f6rg\u00fct\u00fcn yap\u0131s\u0131 ve eylemlerine ili\u015fkin bu g\u00fcne kadar herhangi bir istihbari bilginin intikal etmedi\u011fi ve kay\u0131tlarda bilgi ve belgenin bulunmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
27- … M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn 23.7.2007 Tarihli Yaz\u0131s\u0131:
\n…l Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n 10.07.2007 tarihli …. isimli gizli bir \u00f6rg\u00fctlenme ile alakal\u0131 ge\u00e7mi\u015fte yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fma olup olmad\u0131\u011f\u0131 hususundaki yaz\u0131s\u0131 \u00fczerine; M\u00fcd\u00fcrl\u00fck ar\u015fivine g\u00f6re 15.3.2001 tarihli yaz\u0131lar\u0131 ile projeli \u00e7al\u0131\u015fma ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 14.11.2002 tarihli yaz\u0131 ile s\u00f6z konusu \u00e7al\u0131\u015fmaya son verilmesi yaz\u0131lar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu bildirilmi\u015ftir.<\/p>\n
28-…M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn 22.01.2009 Tarihli Yaz\u0131s\u0131:
\n…Su\u00e7larla … Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n ar\u015fivinde yap\u0131lan tetkik ve… M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ilgili di\u011fer birimleriyle yap\u0131lan yaz\u0131\u015fmalar neticesinde “….’deki T\u00fcrk paralar\u0131n\u0131n geri getirilmesi, bilgisayar korsanlar\u0131 ve kara para ile m\u00fccadele” konular\u0131nda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarla ilgili haz\u0131rlanm\u0131\u015f “…” isimli bir rapor bulunmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
29- …M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn 29.07.2009 Tarihli Yaz\u0131s\u0131:
\n…. d\u00f6neminde kara para ile m\u00fccadele konular\u0131nda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarla ilgili haz\u0131rlanm\u0131\u015f …isimli bir rapor bulunmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
30- … M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn 06.01.2009 Tarihli Yaz\u0131 Cevab\u0131 :
\nGenel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011fe intikal eden \u00e7al\u0131\u015fmalarda elde edilen bulgulardan.. isimli \u00f6rg\u00fct ve di\u011fer \u00f6rg\u00fctlerin .. isimli \u00f6rg\u00fct ile ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n 12.06.2007 tarihinden \u00f6nce bilinmemesi veya de\u015fifre edilememi\u015f olmas\u0131 nedeniyle 12.06.2007 tarihinden \u00f6nce meydana gelen olaylar ile ger\u00e7ekle\u015ftirilen operasyon ve soru\u015fturmalar esnas\u0131nda anlamland\u0131r\u0131lamad\u0131\u011f\u0131, 2001 y\u0131l\u0131nda … M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir operasyonda … isimli \u015fah\u0131stan ele ge\u00e7irilen … \u00f6rg\u00fct\u00fc ile ilgili dok\u00fcmanlar\u0131n Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011fe intikal etmedi\u011fi, ancak \u0130…C.Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011fe g\u00f6nderilen bilgi, belge ve dok\u00fcmanlar\u0131n incelenmesi neticesinde bu \u00f6rg\u00fct veya ba\u011flant\u0131l\u0131 \u00f6rg\u00fctlerce 12.06.2007 tarihinden \u00f6nce i\u015flenmi\u015f ter\u00f6r\/\u00f6rg\u00fctl\u00fc su\u00e7larla ilgili olabilece\u011finin ortaya konuldu\u011fu, ayr\u0131ca soru\u015fturma kapsam\u0131ndaki 39 adet el bombas\u0131n\u0131n incelenmesinde ayn\u0131\/yak\u0131n kafile ve stok numaral\u0131 bombalar\u0131n \u00f6nceki y\u0131llarda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 18 olaydan 7’sinin \u015fiddet i\u00e7erikli eylemler oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
31…. M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn 21.01.2009 Tarihli Yaz\u0131s\u0131 :
\n12.06.2007 tarihinde ba\u015flat\u0131lan operasyonlarda \u00e7ok say\u0131da bilgi, belge dok\u00fcman ve silah ele ge\u00e7irilmesi sonucu iddianamede belirtilen \u00f6rg\u00fct ile ilgili bilgilere ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve bomba irtibat raporlar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesiyle ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nemde faaliyetleri g\u00f6r\u00fclen baz\u0131 \u00f6rg\u00fctlerin .. \u00f6rg\u00fct\u00fc ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olabilece\u011finin anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131, kay\u0131tlar\u0131n\u0131n incelenmesinde ad\u0131 ge\u00e7en \u00f6rg\u00fcte ve bu \u00f6rg\u00fctle ba\u011flant\u0131l\u0131 ter\u00f6r\/su\u00e7 \u00f6rg\u00fctlerine ili\u015fkin bilgilerin iddianamede var olan bilgilerle s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011fu, soru\u015fturma s\u00fcresince elde edilen t\u00fcm bulgular\u0131n soru\u015fturma Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n kontrol\u00fcnde ve adli makamlar\u0131n uhdesinde bulundu\u011fu de\u011ferlendirmesi yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
32- ….M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn 05.06.2008 Tarihli Yaz\u0131s\u0131 :
\n… M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kay\u0131tlar\u0131nda s\u00f6z konusu soru\u015fturmaya kadar … isimli herhangi bir ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne ili\u015fkin daha \u00f6nceden intikal etmi\u015f soru\u015fturma ve kovu\u015fturma bilgilerinin bulunmad\u0131\u011f\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla soru\u015fturma konusu yap\u0131lanman\u0131n yeni ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f bir yap\u0131 oldu\u011funun anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtilip, Cumhuriyet savc\u0131l\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan 2 adet CD, 2 adet DVD, 5 sayfa dok\u00fcman 3 tan\u0131k ifadesi, iki sayfal\u0131k \u00e7\u00f6z\u00fcm tutana\u011f\u0131, bomba irtibat raporlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde yap\u0131lan incelemede, … yap\u0131lanmas\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte devletin yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131larak iktidara ula\u015fmak \u015feklinde \u00f6zetlenebilecek amaca sahip oldu\u011fu dok\u00fcmanlarda g\u00f6r\u00fclmekle birlikte, yap\u0131lanman\u0131n amaca ula\u015fmak i\u00e7in, naylon ter\u00f6r gruplar\u0131 olu\u015fturularak ter\u00f6r d\u00fcnyas\u0131na y\u00f6n verme ve \u00fclke \u00e7\u0131karlar\u0131 mevcut rejim ilkelerine ayk\u0131r\u0131 ideallerine sahip siyasilerin engellenmesi i\u00e7in suikast\u0131n da kullan\u0131labilece\u011fi, i\u00e7te ve d\u0131\u015fta ortak veya benzer idealler do\u011frultusunda faaliyet g\u00f6steren benzer legal illegal \u00f6rg\u00fctler ile i\u015fbirli\u011finin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011fu yolundaki bilgi, kar\u015f\u0131 istihbarat \u00f6rg\u00fctlerine ge\u00e7en, yakalanan veya operasyon amac\u0131na ayk\u0131r\u0131 hareket eden herhangi bir ajan\u0131 \u00f6ld\u00fcrmeyi kabul eden anlay\u0131\u015f g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, … denilen yap\u0131n\u0131n iktidar olma hedefine yasal olmayan y\u00f6ntemlerle ula\u015fmay\u0131 planlad\u0131\u011f\u0131, \u00f6rg\u00fctl\u00fc yap\u0131n\u0131n tam olarak olu\u015fturuldu\u011fu ve hayata ge\u00e7irildi\u011finden bahsetmenin m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, yap\u0131lanman\u0131n 3713 say\u0131l\u0131 Ter\u00f6rle M\u00fccadele Kanunu’nun 1 ve 7. maddelerinde ifade edilen \u00f6rg\u00fctl\u00fc yap\u0131ya sahip bir \u00f6rg\u00fctlenme oldu\u011fu, ayr\u0131ca cebir ve \u015fiddet ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda ifade edilen silah ve patlay\u0131c\u0131 madde bulundurma, eylem haz\u0131rl\u0131klar\u0131, bomba irtibat bilgileri dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda 3713 say\u0131l\u0131 Kanun’un tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc niteliklerinin tamamlanaca\u011f\u0131 ve soru\u015fturma konusu yap\u0131n\u0131n ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc olarak nitelendirilebilece\u011finin de\u011ferlendirildi\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
33- … M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn 18.03.2010 Tarihli Yaz\u0131s\u0131na Ekli Bilgi Notu:
\nDVD ortam\u0131nda g\u00f6nderilen belgelerin evveliyatlar\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131, daha \u00f6nce herhangi bir yerde ele ge\u00e7irilmedi\u011fi, herhangi bir \u00f6rg\u00fcte ait oldu\u011funa dair bir tespit yap\u0131lamad\u0131\u011f\u0131, ancak… sald\u0131r\u0131s\u0131 san\u0131\u011f\u0131 …. isimli \u015fahs\u0131n hukuk b\u00fcrosunda ele ge\u00e7irilen 16 sayfal\u0131k belgenin g\u00f6nderilen dok\u00fcmanlardan bir k\u0131s\u0131m al\u0131nt\u0131lar i\u00e7erdi\u011finin anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131, belgelerin tamam\u0131na yak\u0131n k\u0131sm\u0131n\u0131n tasar\u0131m ve yaz\u0131 karakterleri y\u00f6n\u00fcnden benzerlik g\u00f6sterdi\u011fi, “emir ve tensiplerine sunulan”, “sayg\u0131lar\u0131m\u0131zla”, “haddimizi a\u015farak” vb. tabirler kullan\u0131lan belgelerin hiyerar\u015fik olarak \u00fcst makama arz edilir tarzda talimatla veya \u00f6nceden belirlenen konular \u00fczerinde uzman ki\u015fi veya ki\u015filer taraf\u0131ndan ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131, i\u00e7erik y\u00f6n\u00fcnden devlet otoritesini ele ge\u00e7irmek amac\u0131 olup, bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck i\u00e7inde belirli bir amaca y\u00f6neldi\u011fi, hiyerar\u015fik bir yap\u0131n\u0131n mevcut oldu\u011fu, karar alma mekanizmas\u0131n\u0131n bulundu\u011fu, 1999 y\u0131l\u0131nda haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan bir belgedeki “re-organizasyon” ifadesi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6ncesi olan bir yap\u0131 oldu\u011fu, devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n bulundu\u011fu, gizlilik ve cezaland\u0131rman\u0131n olup, cebir ve \u015fiddeti ama\u00e7lar\u0131na ula\u015fmada ara\u00e7 olarak kullanabilecek bir yap\u0131 oldu\u011fu, belgeler bir b\u00fct\u00fcn olarak incelendi\u011finde, belirlenen ama\u00e7lar etraf\u0131nda \u00fc\u00e7ten fazla ki\u015finin bir araya geldi\u011fi hiyerar\u015fik bir yap\u0131n\u0131n oldu\u011fu, gizlili\u011fin esas al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, g\u00f6rev da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fc-faaliyet alanlar\u0131 ve sorumluluklar\u0131n \u00f6nceden tespit edildi\u011fi, eleman-finansal kaynak temini ve \u00fcyelerinin e\u011fitimi gibi hususlar\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya konuldu\u011fu, yap\u0131lan i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00e7er\u00e7evesinde g\u00f6revli gruplar\u0131n faaliyet alanlar\u0131na ili\u015fkin raporlar sunularak bir yap\u0131n\u0131n hayata ge\u00e7irildi\u011fi, profesyonel bir \u00f6rg\u00fctlenme oldu\u011fu, yap\u0131lanman\u0131n ama\u00e7lar\u0131na ula\u015fabilmek i\u00e7in salt demokratik ve yasal stratejilere y\u00f6nelmekle yetinmeyerek yasal olmayan y\u00f6ntemlerle devlet otoritesini kendi ama\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda bask\u0131 alt\u0131na almak, y\u00f6nlendirmek, alternatif bir otorite olarak ortaya \u00e7\u0131kmak ve neticede devlet otoritesini ele ge\u00e7irmek \u015feklinde tezah\u00fcr eden siyasal bir hedefi oldu\u011funun g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, DVD ortam\u0131nda Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011fe g\u00f6nderilen belgelerin i\u00e7erik\/\u015fekil y\u00f6nlerinden incelendi\u011finde \u00f6rg\u00fctsel nitelik ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131n de\u011ferlendirildi\u011fi ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n
34- …M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn 19.11.2008 Tarihli Yaz\u0131s\u0131 :
\nMevcut mevzuat \u00e7er\u00e7evesinde …M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc taraf\u0131ndan tutulan idari ve icrai i\u015flem niteli\u011fine haiz bir ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctleri listesi uygulamas\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131, zaman zaman g\u00f6r\u00fclmekte olan somut davalarla ilgili soru\u015fturma veya kovu\u015fturma makamlar\u0131n\u0131n adli talimatlar\u0131na binaen bir yap\u0131lanman\u0131n ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc niteli\u011finde olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011fe soruldu\u011fu ve ilgili kanun h\u00fck\u00fcmleri gere\u011fince, yarg\u0131 kararlar\u0131 ve kay\u0131tlarda bulunan ya da adli makamlarca sunulan bilgi ve belgeler do\u011frultusunda haz\u0131rlanan de\u011ferlendirme raporlar\u0131n\u0131n adli makamlara sunuldu\u011fu belirtilmi\u015ftir<\/p>\n
35- … M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn 21.07.2009 Tarihli Yaz\u0131s\u0131:
\n“….’\u00fcn illegal yap\u0131lanmas\u0131” ad\u0131 alt\u0131nda m\u00fclakat g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri \u00e7\u00f6z\u00fcm metinleri, evrak vb. herhangi bir dok\u00fcmana rastlan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
36- …. Sekreterli\u011finin 28.09.2009 Tarihli Yaz\u0131 :
\n…. d\u00f6neminde kara para ile m\u00fccadele konular\u0131nda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarla ilgili … ismi verilen bir rapora, belgeye Bakanl\u0131k kay\u0131tlar\u0131nda rastlan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
E-TANIK ….. BEYANLARI:<\/p>\n
1-Cumhuriyet savc\u0131l\u0131\u011f\u0131nda 25.04.2009 tarihli ifadesinde: \u201cG\u00f6revli oldu\u011fum d\u00f6nemde ….M\u00fcste\u015far\u0131 zaman zaman taraf\u0131ma baz\u0131 bilgiler ve kay\u0131ts\u0131z belgeler verirdi ancak hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m kadar\u0131yla …olarak s\u00f6z\u00fc edilen \u00f6rg\u00fctle ilgili ar\u015fivlere ge\u00e7ecek mahiyette kay\u0131tl\u0131 bir evrak verilmedi\u201d \u015feklinde,<\/p>\n
2-…. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi’nin 2009\/191 Esas say\u0131l\u0131 dosyas\u0131n\u0131n 02.08.2012 tarihli duru\u015fmas\u0131nda, \u201c.. taraf\u0131ndan bana verilen belgede g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm ve o zaman bunu tutars\u0131z olarak de\u011ferlendirdi\u011fim belge d\u0131\u015f\u0131nda, .. hakk\u0131nda hi\u00e7bir bilgim yoktur. … \u00f6rg\u00fct\u00fc diye bir \u00f6rg\u00fct\u00fcn oldu\u011fu, faaliyet g\u00f6sterdi\u011fi hakk\u0131nda da bilgim yoktur. … belgesi diye, \u00f6rg\u00fct diye gelen belgede b\u00fcy\u00fck tutars\u0131zl\u0131klar vard\u0131. …y\u00f6nden olmayan olmamas\u0131 gereken bir mant\u0131k hatas\u0131 k\u0131demsiz olan birisi daha k\u0131demli olandan yukar\u0131da g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u0130sim vermiyorum. Dok\u00fcmanlar\u0131 da \u00e7ok ihtirasl\u0131 ve tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7erlili\u011fi olmayan dok\u00fcmanlar olarak de\u011ferlendirdim ve kay\u0131tl\u0131 olarak da gelmedi\u011fi i\u00e7in .. Ba\u015fkan\u0131na g\u00f6nderdim. … Ba\u015fkan\u0131 benim g\u00f6nderdiklerimi inceledi\u011finde daha ciddi bir \u015fey bulursa tekrar bana d\u00f6ner. B\u00f6yle bir d\u00f6n\u00fc\u015fte olmad\u0131. Asl\u0131na bakarsan\u0131z …un i\u00e7inde ge\u00e7en olaylar\u0131n \u00e7o\u011fu polisiye olaylar yani askerler belki i\u015fin i\u00e7inde ge\u00e7mi\u015f ama bunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 emekli askerler falan o zaman \u00f6yle de\u011ferlendirdik\u201d,
\n\u015eeklinde ifade vermi\u015ftir.<\/p>\n
F- H\u00dcK\u00dcMDEN SONRA ORTAYA \u00c7IKAN DEL\u0130LLER :<\/p>\n
\u00d6rg\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131na delil kabul edilen Proje-Kitle\u015fim dijital dok\u00fcmanlar\u0131n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 06.12.2010 tarihinde ….\u0130stihbarat…. G\u00fcvenlik \u015eube M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc …. Amirli\u011finin zemin kaplamalar\u0131 alt\u0131nda bulunan 5 nolu …….. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi’nin 31.03.2015 tarih ve 2014\/188 Esas 2015\/143 karar say\u0131l\u0131 karar\u0131nda 5 nolu Harddiskte normal kullan\u0131c\u0131 hareketi ile a\u00e7\u0131klanamayacak bi\u00e7imde alt\u0131 ayr\u0131 zamanda, saati g\u00fcncel olmayan, bir bilgisayardan tarih s\u0131ralamas\u0131na uymaks\u0131z\u0131n veriler y\u00fcklenmesi ve kullan\u0131lan yaz\u0131 fontlar\u0131n\u0131n ilk kullan\u0131m tarihleri ve y\u00fckleme tarihlerine g\u00f6re \u00e7eli\u015fkiler bulunmas\u0131 nedeniyle sahte olarak olu\u015fturdu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde kuvvetli \u015f\u00fcphe bulundu\u011funa karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Dosyam\u0131z san\u0131\u011f\u0131 …’\u0131n ba\u015fka dosya san\u0131klar\u0131 ile irtibatl\u0131 ve bu ki\u015filerin ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu h\u00fccre yap\u0131lanmas\u0131 sorumlusu olarak faaliyet y\u00fcr\u00fct\u00fcp ve tahliye edilmemesi halinde soru\u015fturma Cumhuriyet savc\u0131lar\u0131na y\u00f6nelik suikat yap\u0131lmas\u0131 talimat\u0131n\u0131 verdi\u011finin kabul edilmesine ra\u011fmen; … 5. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi’nin 02.10.2015 Tarih ve 2014\/155 Esas, 2015\/359 Karar say\u0131l\u0131 karar say\u0131l\u0131 dosyas\u0131nda; ……,…..,…..,….., ve …. haklar\u0131nda … silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyesi olmak, …ve \u015fiddet kullanarak …’yi ortadan kald\u0131rmaya, k\u0131smen veya tamamen g\u00f6revlerini yapmas\u0131n\u0131 engellemeye te\u015febb\u00fcs, …ve \u015fiddet kullanarak y\u00fcr\u00fctme organ\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmaya, k\u0131smen veya tamamen g\u00f6revlerini yapmas\u0131n\u0131 engellemeye te\u015febb\u00fcs etmek, 6136 say\u0131l\u0131 Kanun’a ayk\u0131r\u0131l\u0131k ve patlay\u0131c\u0131 madde bulundurmak su\u00e7lar\u0131ndan beraatlerine karar verildi\u011fi;
\n….,…..,…..,….., ve ….’\u0131n ikametlerinde ele ge\u00e7en flash bellekte \u201cG\u00f6revlendirme ve ….i\u201d isimli word belgeleri i\u00e7eri\u011finden dolay\u0131 dosyam\u0131z san\u0131klar\u0131 ….,…..,…..,….., ve …. ile \u00f6rg\u00fctsel irtibat kuruldu\u011fu kabul edilmi\u015f ise de ayn\u0131 iddia ile a\u00e7\u0131lan davada bu san\u0131klar beraat etmi\u015flerdir.<\/p>\n
\u201c…..\u201d olarak bilinen …4. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi’nin 31.03.2015 tarih ve 2014\/188 Esas, 2015\/143 Karar say\u0131l\u0131 dosyas\u0131ndaki mahkumiyet h\u00fckm\u00fcne esas al\u0131nan dijital delilerdeki \u00e7ok say\u0131daki dosyan\u0131n olu\u015fturulma ve de\u011fi\u015ftirilme tarihi \u00fcst verileri aras\u0131nda \u00e7eli\u015fkiler bulunmas\u0131, donanma komutanl\u0131\u011f\u0131nda ele ge\u00e7irilen 5 nolu Harddiske normal kullan\u0131c\u0131 hareketi ile a\u00e7\u0131klanamayacak \u015fekilde 6 ayr\u0131 zamanda saati g\u00fcncel olmayan bir bilgisayardan tarih s\u0131ralamas\u0131na uymaks\u0131z\u0131n veriler y\u00fcklenmesi, son olarak 28\/07\/2009 tarihinden sonra toplu \u015fekilde veri y\u00fcklendi\u011finin anla\u015f\u0131lmas\u0131, \u201ccalibri\u201d ve \u201ccambria\u201d yaz\u0131 tiplerinin office open xml referanslar\u0131n\u0131n microsoft office yaz\u0131l\u0131mlarda ilk kullan\u0131lma tarihleri dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda belgelerin olu\u015fturulma tarihinde de \u00e7eli\u015fkiler bulunmas\u0131, mahkumiyet h\u00fckm\u00fcne esas t\u00fcm dijital verilerde zaman, mekan ve ki\u015fi y\u00f6n\u00fcnden bir\u00e7ok \u00e7eli\u015fkiler bulunmas\u0131, belgelerin olu\u015fturulma tarihlerinden \u00e7ok sonraki durum ve olaylar\u0131 i\u00e7ermesi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, sahtecilik yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kesin olarak belirlenen 11 ve 17 nolu CD’1er d\u0131\u015f\u0131ndaki dijital delillerin de sahte olarak olu\u015fturuldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde kuvvetli \u015f\u00fcphe olu\u015ftu\u011fu bu nedenle su\u00e7 duyurusunda bulunuldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Dosyam\u0131zda \u00f6rg\u00fct\u00fcn .. \u0130le … Plan\u0131n\u0131n uygulanmaya konuldu\u011fu kabul edilen \u201c..\u201d olarak bilinen Yarg\u0131tay 11. Ceza Dairesinin ilk derece mahkemesi s\u0131fat\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131 yarg\u0131lama sonucu verdi\u011fi 13.11.2015 tarih ve 2012\/1E.-2015\/4 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile yarg\u0131lanan san\u0131klar\u0131n beraatine ve soru\u015fturmay\u0131 y\u00fcr\u00fcten Cumhuriyet savc\u0131lar\u0131 hakk\u0131nda su\u00e7 duyurusunda bulunulmas\u0131na karar verildi\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
G- MAHKEMEN\u0130N \u00d6RG\u00dcT KABUL\u00dc:<\/p>\n
Mahkemece, farkl\u0131 zaman ve yerlerde ele ge\u00e7en dosya kapsam\u0131nda bulunan ve bir birini teyit eden kanuni delillere g\u00f6re … ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131 sabit kabul edilmi\u015f, ….’ya ba\u011fl\u0131 de\u011fi\u015fik .. \u00fclkelerindeki \u00f6rg\u00fctlenmelere devletlerin tarih ve k\u00fclt\u00fcrlerine g\u00f6re de\u011fi\u015fik isimler verildi\u011fi belirtilerek, T\u00fcrkiye’de ad\u0131na derin devlet de denilen kontrgerilla \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ….. taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 gibi, bu hususta bir \u00e7ok yay\u0131n\u0131n da yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 vurgulanarak, derin devlet, gladio, kontrgerilla \u015feklinde adland\u0131r\u0131lan kanun d\u0131\u015f\u0131 yap\u0131lanman\u0131n, ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc niteli\u011finde bulundu\u011fu kabul edilmi\u015f, 1952 y\u0131l\u0131nda…. \u00fcyesi olan T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’nin de …’daki gibi kontrgerilla \u00f6rg\u00fctlenmesi 1996 y\u0131l\u0131nda … kazas\u0131nda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olsa da bu yarg\u0131laman\u0131n 14 ki\u015fi ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kald\u0131\u011f\u0131 … nolu…nin karar\u0131na at\u0131f yap\u0131larak bunun silahl\u0131 te\u015fekk\u00fcl\u00fcn belli bir k\u0131sm\u0131 oldu\u011fu vurgulanm\u0131\u015f, soru\u015fturmada ele ge\u00e7en \u00f6rg\u00fct belgelerinin, …. ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne aidiyeti hususunda \u015f\u00fcphe bulunmad\u0131\u011f\u0131 saptamas\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. …kazas\u0131 sonras\u0131 ortaya \u00e7\u0131kan yap\u0131n\u0131n da asl\u0131nda … ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn k\u00fc\u00e7\u00fck bir h\u00fccresi oldu\u011fu kabul\u00fcne yer verilmi\u015f, ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne Avrupa’daki \u00f6rneklerine uygun bi\u00e7imde T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ait bir terim olan \u201c…\u201d ad\u0131n\u0131n verildi\u011fi kabul edilerek, \u201c.. Analiz Yeni Yap\u0131lanma Y\u00f6netim ve Geli\u015ftirme Projesi….29 Ekim 1999\u201d ad\u0131 verilen … \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn temel belgesinde belirtildi\u011fi \u015fekilde, \u00f6rg\u00fct\u00fcn ad\u0131n\u0131n…oldu\u011fu kabul edilmi\u015ftir. …. M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn 05.06.2008 tarihli \u00f6rg\u00fct hakk\u0131nda mahkemeye g\u00f6ndermi\u015f oldu\u011fu yaz\u0131 i\u00e7eri\u011finden yap\u0131lan al\u0131nt\u0131larla “12.06.2007 tarihinde ba\u015flayan soru\u015fturmada elde edilen delillerin de\u011ferlendirilmesi ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nemde faaliyetleri g\u00f6r\u00fclen ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerinin yeni ortaya \u00e7\u0131kart\u0131lan bir yap\u0131 oldu\u011fu, … ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olabilece\u011fi, … \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn amac\u0131n\u0131n devleti yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131larak, iktidara ula\u015fmak i\u00e7in, suikast dahil yasal olmayan y\u00f6ntemleri uygulamay\u0131 planlad\u0131\u011f\u0131 ve devlet otoritesini kendi ama\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda bask\u0131 alt\u0131na alarak onu y\u00f6nlendirme hedefi do\u011frultusunda \u00f6rg\u00fctl\u00fc yap\u0131n\u0131n tam olarak olu\u015fturulup hayata ge\u00e7irildi\u011fi belirtilmi\u015ftir. Soru\u015fturma kapsam\u0131nda ele ge\u00e7en silah m\u00fchimmat ve bomba yap\u0131m malzemeleri, eylem \u00f6ncesi istihbarat faaliyeti kapsam\u0131nda Yarg\u0131tay krokisi, suikast plan\u0131na dair bilgiler, soru\u015fturma kapsam\u0131nda ..’da tan\u0131k olarak 12.03.2008 tarihinde dinlenilen bir ki\u015finin, dosya san\u0131klar\u0131 ile \u0130stanbul’da bir villada bulu\u015ftuklar\u0131 kendilerine verilen 3 el bombas\u0131n\u0131 para vaadi ile kendisi ve arkada\u015f\u0131n\u0131n ald\u0131klar\u0131n\u0131 ve gazeteye y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131 ama\u00e7l\u0131 at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yolundaki beyan\u0131 nazara al\u0131narak … yap\u0131lanmas\u0131n\u0131n 3713 say\u0131l\u0131 Kanun’un 1. ve 7. maddeleri kapsam\u0131nda ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc oldu\u011fu de\u011ferlendirmesine” yer verilmi\u015ftir. … \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn; y\u00fcr\u00fctme organ\u0131n\u0131n cebren ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 veya \u00e7al\u0131\u015famaz duruma getirilmesi amac\u0131 etraf\u0131nda farkl\u0131 birimlerce h\u00fccre \u015feklinde d\u00fczenlenen, …. bomba at\u0131lmas\u0131,… sald\u0131r\u0131s\u0131 gibi \u00f6rneklerden hareketle, … \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcye profilinin bilinen di\u011fer ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcye profilinden farkl\u0131 oldu\u011fu kabul edilmi\u015ftir. Dosya kapsam\u0131ndaki delillere at\u0131f yap\u0131larak, … ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn baz\u0131 mensuplar\u0131n\u0131n ….-….-…. gibi ter\u00f6r ve \u00e7\u0131kar ama\u00e7l\u0131 su\u00e7 \u00f6rg\u00fctleri ile irtibatl\u0131 bulundu\u011fu, … ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn di\u011fer b\u00fct\u00fcn ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerinden farkl\u0131 strateji ve yap\u0131lanmaya sahip bulundu\u011fu saptamas\u0131na yer verilerek, 3713 say\u0131l\u0131 Ter\u00f6rle M\u00fccadele Kanunu ve T\u00fcrk Ceza Kanunu h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc oldu\u011fu kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n
H- \u00d6RG\u00dcT\u00dcN VARLI\u011eINA \u0130L\u0130\u015eK\u0130N DEL\u0130LLER\u0130N ELE\u015eT\u0130R\u0130S\u0130:<\/p>\n
…. 03.11.1…tarihinde meydana gelen ve ….,…..,…..,…..,’un \u00f6lmesi, ….’\u0131n yaralanmas\u0131 ile sonu\u00e7lanan trafik kazas\u0131ndan sonra devlet i\u00e7indeki \u00e7eteler ve derin devlet tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde, dosya san\u0131\u011f\u0131 olup \u00f6rg\u00fct \u00fcyeli\u011finden mahkumiyetine karar verilen….. verdi\u011fi 05.01.1… tarihli m\u00fclakat ile … \u00f6rg\u00fct\u00fc ilk kez T\u00fcrkiye g\u00fcndeminde tart\u0131\u015f\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. …’in … TV’de 07.01.19… tarihinde yay\u0131mlanan \u201c….\u201d adl\u0131 programa ve 14-15 Haziran 19…tarihinde yap\u0131lan ..Konferans\u0131na kat\u0131larak yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmalar\u0131nda,… \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fc ilk kez 1.. y\u0131l\u0131nda ……’ten duydu\u011funu 1950’li y\u0131llarda … ve … taraf\u0131ndan ..’da devletin bilgisi dahilinde kuruldu\u011funu, orada ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131ndan sonra 1960’lar\u0131n ba\u015f\u0131nda T\u00fcrkiye’ye ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu duyumunu …’\u0131n teyit etti\u011fini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. 14-15 Haziran 19… tarihinde yap\u0131lan .. Konferans\u0131nda ki bu beyanlar\u0131na ilaveten … \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn 19..l\u0131 y\u0131llarda \u015fekil de\u011fi\u015fikli\u011fine gitti\u011fini, …..’\u0131n tasfiyesinden sonrada \u00f6rg\u00fct\u00fcn da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015f, duru\u015fmada ise bu beyanlar\u0131n\u0131 tekrarla, 19.. y\u0131l\u0131nda \u00f6rg\u00fct\u00fcn da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015ftir. ..’in, bu a\u00e7\u0131klamalar\u0131ndan sonra yine bu dosya san\u0131\u011f\u0131 …\u0131n ….. Komisyonuna g\u00f6nderdi\u011fi 10.03.19… tarihli dilek\u00e7esi ve bu dilek\u00e7esini yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 …Dergisinin 22- 28 Mart 1….tarihli say\u0131s\u0131nda “… ……” ba\u015fl\u0131kl\u0131 haberinde … \u00f6rg\u00fct\u00fcnden bahsetti\u011fi, … Dergisinin Temmuz 19… tarihli say\u0131s\u0131nda Uluslararas\u0131 .. Konferans\u0131’n\u0131n haberle\u015ftirildi\u011fi; .. taraf\u0131ndan yaz\u0131lan \u201c…..\u201d isimli 1997 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kan kitapta da, …in anlat\u0131m\u0131na yer verildi\u011fi, daha sonra ..’\u0131n,..esindeki 18 Haziran 2000 tarihli \u201c.. ve …\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 k\u00f6\u015fe yaz\u0131s\u0131nda, …Dergisinin 01 Nisan 20… ve 08 Nisan 20… tarihli say\u0131lar\u0131nda ‘…. Darbesi’ ve ‘…, … ve …o Haz\u0131rl\u0131yor’ ba\u015fl\u0131kl\u0131 haberlerinde … \u00f6rg\u00fct\u00fcnden bahsedildi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Daha sonra da….’nun …. ismi ile …Gazetesindeki 30 Nisan 2001-1 May\u0131s 2001 tarihlerinde yay\u0131nlanan \u201c…\u201d ve \u201c…\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 k\u00f6\u015fe yaz\u0131lar\u0131 ile konu tart\u0131\u015f\u0131lmaya devam edilmi\u015ftir. .., Cumhuriyet savc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve mahkemedeki tan\u0131k olarak verdi\u011fi ifadelerinde bahse konu yaz\u0131lar\u0131, g\u00fcncel g\u00f6r\u00fc\u015fme ve bas\u0131n haberlerinden edindi\u011fi bilgileri yorumlayarak kaleme ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, belgenin kendisine isimsiz posta yoluyla geldi\u011fini, belgenin imza k\u0131sm\u0131nda karal\u0131 bir yaz\u0131 oldu\u011funu bu nedenle belgenin alt\u0131nda isim var yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan etmi\u015ftir. Bas\u0131nda konuya ili\u015fkin yaz\u0131lar; … Dergisinin 06.05.2001 tarihli say\u0131s\u0131nda… imzas\u0131 ile yay\u0131nlanan ‘…’n\u0131n … Yaygaras\u0131nda…i’ ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131, … Dergisinin 12 May\u0131s 2001 tarihli say\u0131s\u0131nda yay\u0131nlanan .. imzal\u0131 ..isimli haber, 02.08.2008 tarihli www. …. com tr internet sitesinde yay\u0131nlanan …t’\u0131n …ile yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fme i\u00e7eri\u011fine ili\u015fkin yaz\u0131s\u0131, …’in \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi konusunda www…. isimli sitede 12 Ekim 2001 tarihinde yay\u0131nlanan yaz\u0131, …’\u00fcn internet forumunda 27.05.2005 tarihinde yay\u0131nlanan …’ ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131, …’\u0131n a\u00e7\u0131k isitihbarat intersitesinde …mahlas\u0131 ile yazd\u0131\u011f\u0131 01.07.2005 tarihli \u201c….r\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131, yine …’in … dergisine m\u00fclakat\u0131n\u0131 i\u00e7eren 26.06.2006 tarihli yaz\u0131larla devam etmi\u015ftir. Bu yaz\u0131lar\u0131n tamam\u0131 ve …. Hukuk B\u00fcrosunda yap\u0131lan aramada ele ge\u00e7en ve www…. adl\u0131 internet sitesinden indirildi\u011fi anla\u015f\u0131lan …. ibareli yaz\u0131 (san\u0131k … Hukuk B\u00fcrosundan orta\u011f\u0131 olan …. bu yaz\u0131y\u0131 internetten kendisinin indirmi\u015f olabilece\u011fini ifade etmi\u015ftir.) ve san\u0131k …\u00fcn www….com sitesinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 nedeniyle yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fma da \u00f6rg\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131na delil kabul edilmi\u015ftir.
\nBu s\u00fcre\u00e7te san\u0131klardan …’\u00fcn eski komutan\u0131 … vas\u0131tas\u0131yla gazeteci olarak tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 ve bir s\u00fcre yan\u0131nda bulundu\u011fu anla\u015f\u0131lan, …’in doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7u nedeniyle g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nmas\u0131 sonras\u0131nda, … ve …’\u0131n sorguland\u0131klar\u0131, .. ve … ev ve…Dergisi B\u00fcrosu olarak kulland\u0131klar\u0131 i\u015fyeri aramalar\u0131nda, mahkemece \u00f6rg\u00fct dok\u00fcman\u0131 olarak kabul edilen dok\u00fcmanlar\u0131n bulundu\u011fu, ..’in kefaletle serbest kalmas\u0131 sonras\u0131nda yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131\u015f yapt\u0131\u011f\u0131 ve bir daha d\u00f6nmedi\u011fi soru\u015fturma ifadesi d\u0131\u015f\u0131nda da ifadesinin bulunmad\u0131\u011f\u0131, dosyaya getirilen ses kayd\u0131nda ise g\u00f6zalt\u0131nda k\u00f6t\u00fc muameleye maruz kald\u0131\u011f\u0131na dair bulgular\u0131n mevcut bulundu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu dok\u00fcmanlar nedeniyle soru\u015fturman\u0131n .. M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc … \u015eubesine devredildi\u011fi, dosyam\u0131z san\u0131klar\u0131ndan o tarihte \u015fube m\u00fcd\u00fcr\u00fc olan …’\u0131n .. Mahkemesi Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan 15.03.2001 tarihinde olayla ilgili proje soru\u015fturma izni almas\u0131 \u00fczerine … \u015eubesiyle olay\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yaz\u0131\u015fma yapm\u0131\u015f, ancak …t \u015eube M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc’nce bu konuda \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lmamas\u0131 nedeniyle … Mahkemesi Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131’n\u0131n onay\u0131 ile 14.11.2002 tarihinde proje \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n sonland\u0131r\u0131lmas\u0131na, evrak ve belgelerin iadesine karar verilmi\u015ftir. Evrak ve belgeler ….’e ula\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in iade edilememi\u015f,…’a ise 04.07.2003 tarihinde iade edilmi\u015ftir….an’\u0131n kollukta yap\u0131lan m\u00fclakat \u00e7\u00f6z\u00fcm tutana\u011f\u0131na g\u00f6re, dok\u00fcmanlar\u0131n kendisine … taraf\u0131ndan redakte i\u015flemi i\u00e7in getirildi\u011fi, kendisinin redakte etmesinden sonra ..’e verdi\u011fini ifade etmi\u015ftir. Dosya i\u00e7erisinde ..’in .. ismi yaz\u0131l\u0131 masada ve resmi \u00f6n\u00fcnde \u00e7ekilmi\u015f foto\u011fraflar\u0131n\u0131n da bulundu\u011fu belirlenmi\u015ftir. San\u0131k ..’\u0131n ise .. ile .. dergisini \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 ve ayn\u0131 binay\u0131 i\u015f yeri olarak kulland\u0131klar\u0131, ..’\u0131n medya ile ili\u015fkili olup ..\u015eubat s\u00fcrecinde de g\u00fcndemde olan baz\u0131 ki\u015filerin medyada a\u00e7\u0131klama yapmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oldu\u011fu dosya kapsam\u0131ndan anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. San\u0131k …,…’i … M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ….\u015eubesindeki … yak\u0131n ki\u015filerin g\u00f6zalt\u0131na ald\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131, bu grubun … ve \u00e7evresinde bulunanlara y\u00f6nelik operasyonu kendisine yapt\u0131rmak istendi\u011fini anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015ftir….’den elde edilen … Analiz Yeni …. Y\u00f6netim ve …. Projesi \u00fczerinde … Kriminal Polis Laboratuvar\u0131… Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lan inceleme sonucu d\u00fczenlenen 04.09.2009 tarihli Ekspertiz Raporuna g\u00f6re belgenin 24. sayfas\u0131n\u0131n sa\u011f alt b\u00f6l\u00fcm\u00fcndeki ‘En i\u00e7ten sayg\u0131 ve \u015f\u00fckranlar\u0131m\u0131zla’ ibareli yaz\u0131lar\u0131n alt sat\u0131r\u0131nda yer alan karalanm\u0131\u015f b\u00f6l\u00fcmde ‘Strateji Grubu’ ibarelerinin bulundu\u011fu ve \u00fczerinin siyah renk m\u00fcrekkepli bir kalemle karaland\u0131\u011f\u0131 ayr\u0131ca karalanan hatlarda kalem ucu presyonuna ba\u011fl\u0131, ka\u011f\u0131d\u0131n dokusunda meydana gelen flaj izi derinli\u011finin mevcut oldu\u011fu, m\u00fcrekkep ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n bulundu\u011funun belirlendi\u011fi ve bu bulgulara atfen ‘Strateji Grubu’ ibareli yaz\u0131lar\u0131n \u00fczerindeki siyah renk m\u00fcrekkepli kalemle karalanan hatlar\u0131n fotokopi\/montaj yoluyla de\u011fil, \u0131slak m\u00fcrekkepli kalemle husule getirilmi\u015f oldu\u011funun belirtildi\u011fi, …. Analiz Yeni Yap\u0131lanma Y\u00f6netim ve Geli\u015ftirme Projesi ba\u015fl\u0131kl\u0131 \u00f6rg\u00fct\u00fcn ana dok\u00fcman\u0131 kabul edilen belgenin san\u0131klarda ele ge\u00e7en ve dosyada bulunan t\u00fcm suretlerinin de ayn\u0131 \u015fekilde karalanm\u0131\u015f fotokopi yada dijital suretleri oldu\u011funun g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
… Te\u015fkilat\u0131’n\u0131n 09.05.2008 tarihli yaz\u0131s\u0131ndan, isimsiz mektupla yap\u0131lan ihbar ve ekindeki CD’lerdeki bilgiler, a\u00e7\u0131k kaynak ve ar\u015fiv bilgileri ile s\u0131n\u0131rl\u0131 yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n, 2003 y\u0131l\u0131nda …Ba\u015fkan\u0131 ve …’a sunuldu\u011fu, bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u00f6zetinin ise 2006 y\u0131l\u0131nda yine … ve …… Ba\u015fkan\u0131 ‘na sunuldu\u011fu, … ad\u0131 kullan\u0131larak yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmadan, devleti rejimi hedef alan bir grubun kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde organize olma \u00e7abas\u0131 izlenimi edinildi\u011fi, dok\u00fcmanlardaki iddialar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun \u00f6zellikle … Dergisi ve di\u011fer bas\u0131n yay\u0131n organlar\u0131ndan al\u0131nt\u0131lar \u015feklinde ve iddia niteli\u011finde hususlar oldu\u011fu; yine … Te\u015fkilat\u0131’n\u0131n 30.12.2008 tarihli yaz\u0131s\u0131nda \u00f6nceki yaz\u0131 i\u00e7eri\u011fi tekrar edilerek, iddia niteli\u011findeki bilgilerin organize faaliyetlerin i\u015faretlerini ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131, yeni bir yap\u0131 alt\u0131nda, yeni y\u00f6netim bi\u00e7imi yarat\u0131lmas\u0131 amac\u0131na dayal\u0131, teorik yan\u0131 detayland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, ancak pratikteki etkinli\u011fi tart\u0131\u015f\u0131labilecek bir olu\u015fum oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. …. Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n 14.01.2009 tarihli yaz\u0131s\u0131nda ise …. tipi yap\u0131lanmaya ili\u015fkin bilgi belge bulunmad\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015ftir. … Komutanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n 04.08.2010 tarihli yaz\u0131s\u0131nda, dok\u00fcmanlar\u0131n kapak tasar\u0131mlar\u0131n\u0131n ve yaz\u0131m benzer nitelikte oldu\u011fu, dok\u00fcmanlarda b\u00f6l\u00fcm ilk c\u00fcmlelerinin ilk harfinin dergilerde kullan\u0131lan karaktere uygun \u015fekilde di\u011fer harflerden b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu, DVD i\u00e7indeki dok\u00fcmanlar\u0131n yazan hanesinde “….” veya “…” \u015firket b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde “…” y\u00f6netici hanesinde “….” yaz\u0131l\u0131 olup 1999-2001 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda olu\u015fturuldu\u011fu dijital vir\u00fcs nedeniyle yazan hanesindeki ismin “….” olarak de\u011fi\u015fti\u011fi dok\u00fcmanlar i\u00e7eri\u011finden ula\u015f\u0131lan … Dergisinin 1998 yay\u0131nlanmaya ba\u015fland\u0131\u011f\u0131, …Y\u00f6netmeninin …, …Koordinat\u00f6r\u00fcn\u00fcn …oldu\u011funun bildirildi\u011fi; yine … Komutanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 06.05.2010 tarihli yaz\u0131s\u0131nda ise iddianamede anlat\u0131lan \u00f6rg\u00fct yap\u0131lanmas\u0131 ve eylemlerine ili\u015fkin bilgi ve belge bulunmad\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde cevap verilmi\u015ftir. …. M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn 06.01.2009 tarihli yaz\u0131s\u0131nda … \u00f6rg\u00fct\u00fc ve di\u011fer \u00f6rg\u00fctlerin ….la ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n 12.06.2007 den \u00f6nce bilinmemesi veya de\u015fifre edilmemesi nedeniyle bu tarihten \u00f6nce operasyon ve soru\u015fturmalar\u0131n anlamland\u0131r\u0131lamad\u0131\u011f\u0131; yine ayn\u0131 Kurumun 21.01.2009 tarihli yaz\u0131s\u0131nda … \u00f6rg\u00fct\u00fc ve bu \u00f6rg\u00fctle ba\u011flant\u0131l\u0131 su\u00e7 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerine ili\u015fkin bilgilerin iddianamede var olan bilgilerle s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011fu soru\u015fturma s\u00fcrecinde elde edilen t\u00fcm bilgilerin soru\u015fturma Cumhuriyet savc\u0131s\u0131’n\u0131n kontrol\u00fcnde, adli makamlar\u0131n uhdesinde bulundu\u011fu; 18.03.2010 tarihli tarihli cevabi yaz\u0131da ise ele ge\u00e7en dok\u00fcmanlar\u0131n i\u00e7erik ve \u015fekil y\u00f6nlerinden \u00f6rg\u00fctsel nitelik ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ve devlet otoritesini, kendi ama\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda bask\u0131 alt\u0131na almak, y\u00f6nlendirmek, alternatif bir otorite ortaya \u00e7\u0131karmak suretiyle, devlet otoritesini ele ge\u00e7irmeyi hedef ald\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirmesi yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. ….M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn Mahkemece h\u00fckme esas al\u0131nan 05.06.2008 tarihli yaz\u0131s\u0131nda ise …isimli herhangi bir ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne ili\u015fkin daha \u00f6nceden intikal etmi\u015f soru\u015fturma ve kovu\u015fturma bilgilerinin bulunmad\u0131\u011f\u0131 dolay\u0131s\u0131yla soru\u015fturma konusu yap\u0131lanman\u0131n yeni ortaya \u00e7\u0131kart\u0131lm\u0131\u015f 3713 say\u0131l\u0131 Kanun’un tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc niteli\u011finde bulundu\u011fu bildirilmi\u015ftir.<\/p>\n
\u00d6rg\u00fct\u00fcn ana dok\u00fcman\u0131 olarak kabul edilen \u201c… Analiz Yeniden Yap\u0131lanma Y\u00f6netim ve Geli\u015ftirme Projesi\u201d belgesine g\u00f6re, …\u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn, …. \u00f6rg\u00fct\u00fc Ba\u015fkan\u0131\/Komutan\u0131’na ba\u011fl\u0131 olarak .. Dairesi Komutanl\u0131\u011f\u0131, … Analiz De\u011ferlendirme Komutanl\u0131\u011f\u0131, …Dairesi Komutanl\u0131\u011f\u0131,…Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, … …. Dairesi Komutanl\u0131\u011f\u0131, .. Planlama Dairesi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 olmak \u00fczere alt\u0131 departman ve do\u011frudan …. Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131’na ba\u011fl\u0131 olarak ..Dairesi \u015feklinde \u00f6rg\u00fctlenece\u011finin; yine \u00f6rg\u00fct\u00fcn ana dok\u00fcman\u0131 kabul edilen \u201cLobi\u201d belgesinde ise … taraf\u0131ndan atanm\u0131\u015f … departman\u0131na ba\u011fl\u0131 ….. ve Propaganda, Hukuk, Uluslararas\u0131 ili\u015fkiler olmak \u00fczere sekiz departman \u015feklinde \u00f6rg\u00fctlenece\u011finin ve .. departman\u0131n iki sivil k\u00f6pr\u00fc eleman ile …ile irtibat\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131n belirtildi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Buna kar\u015f\u0131n mahkemece kabul edilen .. ana yap\u0131lanmas\u0131n\u0131n: … yap\u0131lanma, Devlet kurumlar\u0131nda yap\u0131lanma, …yap\u0131lanma, .. yap\u0131lanmas\u0131, Ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc yap\u0131lanmas\u0131 \u015feklinde olu\u015ftu\u011fu; …yap\u0131lanman\u0131n ise …Toplum Kurulu\u015flar\u0131, … ve \u0130leti\u015fim Yap\u0131lanmas\u0131, Hukuk, … Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde \u00f6rg\u00fctlendi\u011finin kabul edildi\u011fi; karar yerinde \u00f6rg\u00fct\u00fcn hiyerar\u015fik yap\u0131s\u0131n\u0131n ortaya konulamad\u0131\u011f\u0131, departmanlar ya da h\u00fccre yap\u0131lanmalar\u0131 aras\u0131nda irtibat\u0131n ne suretle sa\u011fland\u0131\u011f\u0131; astl\u0131k-\u00fcstl\u00fck ili\u015fkisi, emir-talimat verme yetkisinin her bir san\u0131k i\u00e7in ayr\u0131 ayr\u0131 de\u011ferlendirilerek kime ba\u011fl\u0131 faaliyet y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc ve kabul edilen \u00f6rg\u00fct hiyerar\u015fisindeki yerinin somut delillerle ortaya konulmam\u0131\u015f, san\u0131klar\u0131n \u00f6rg\u00fct\u00fcn ana belgeleri kabul edilen dok\u00fcmanlardaki ibarelere at\u0131flar yap\u0131lmak suretiyle \u00f6rg\u00fcte ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f olup, \u00f6rg\u00fct\u00fcn nerede, ne zaman, kimler taraf\u0131ndan ne ama\u00e7la kuruldu\u011fu somut bilgilerle tespit edilmemi\u015ftir.<\/p>\n
… Partisinde ele ge\u00e7en \u201c…\u201d ve \u201c…\u201d; …Derne\u011fi’nin …’daki Genel Merkezinde yap\u0131lan aramada bilgisayarda bulunan \u201c\u00f6nemlinotlar.doc\u201d isimi word belgesi, …’nun ev aramas\u0131nda bilgisayarda bulunan elektronik posta mesaj\u0131, …’\u0131n ev aramas\u0131nda bulunan CD i\u00e7erisindeki \u201c\u0130\u015fte Ger\u00e7ek …: -….\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131, …’\u0131n i\u015fyeri aramas\u0131nda Harddisk i\u00e7indeki “…..- e….doc …- …..doc\u201d … -….doc, ….doc ile … ve…….’da ele ge\u00e7en \u201cKurtlar Vadisi … ba\u015fl\u0131kl\u0131 dok\u00fcmanlar\u0131n CMK’n\u0131n 134 maddesine ayk\u0131r\u0131 olarak toplanan kan\u0131tlar niteli\u011finde bulundu\u011fu g\u00f6zetilmemi\u015ftir.<\/p>\n
\u00d6rg\u00fcte ili\u015fkin t\u00fcm dok\u00fcmanlara 2001 y\u0131l\u0131nda … hakk\u0131ndaki doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7u nedeniyle .. M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc taraf\u0131ndan el konuldu\u011fu, \u00f6rg\u00fct ana dok\u00fcman\u0131 olarak kabul edilen .. belgesinin 12.07.2006 tarihinde aloihbar. com da yay\u0131nlanm\u0131\u015f oldu\u011fu; \u00d6rg\u00fct ana dok\u00fcman\u0131 kabul edilen … Analiz Yeniden Yap\u0131lanma Geli\u015ftirme Projesi ve Lobi belgelerinde \u00f6rg\u00fct dok\u00fcmanlar\u0131nda rastlanmayacak bi\u00e7imde ve birden fazla ‘…. i\u00e7inde kurulu bulunan ‘… \u00d6rg\u00fct\u00fc’ ifadesine yer verildi\u011fi; yine \u00f6rg\u00fct dok\u00fcmanlar\u0131nda rastlanmayan bi\u00e7imde \u00f6rg\u00fct dok\u00fcman\u0131n\u0131n i\u00e7indekiler dizini olu\u015fturuldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. …’\u0131n an\u0131lan belgelerin kendisine redaksiyon i\u015flemi i\u00e7in ..taraf\u0131ndan verildi\u011fi ve kendisinin d\u00fczeltmeler yapt\u0131\u011f\u0131 yolundaki beyanlar\u0131 ve ele ge\u00e7en dok\u00fcmanlarda farkl\u0131 n\u00fcshalarda d\u00fczeltme ve de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 da nazara al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda \u00e7ok gizli olmas\u0131 gereken bu nedenle \u00f6rg\u00fct \u00fcyelerinin dahi bilmesinde sak\u0131nca bulunan bu belgelerin d\u00fczeltme ama\u00e7l\u0131 olarak ….. \u00fczerinden …’a verilmesinin mahkemece kabul edilen \u00f6rg\u00fct\u00fcn b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve gizlilik hususundaki prensipleri ile ne suretle \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc, karar yerinde a\u00e7\u0131klan\u0131p tart\u0131\u015f\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. …. Komutanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n 31.12.2008 tarihli yaz\u0131 i\u00e7eri\u011finde yer alan dok\u00fcmanlara ili\u015fkin tespitlerin karar yerinde de\u011ferlendirilmedi\u011fi; …Te\u015fkilat\u0131na … ad\u0131 ve isimsiz mektuplar ekinde 6 CD olarak gelen ihbara konu edilen dok\u00fcmanlar ve ar\u015fivde yer alan teyit edilmemi\u015f bilgilere g\u00f6re haz\u0131rlanan \u00e7al\u0131\u015fma, 2003 ve 2006 y\u0131llar\u0131nda Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131’na ve Ba\u015fbakan’a sunuldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. …. Te\u015fkilat\u0131 taraf\u0131ndan mektup ve eklerindeki CD’lerin, farkl\u0131 kaynaklardan gelen birbirini do\u011frulayan ihbarlar \u015feklinde nitelendi\u011fi g\u00f6zetilmeden, mahkeme bu ihbarlar\u0131 istihbari bilgi de\u011ferlendirmesi yap\u0131larak kabule esas alm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rg\u00fct ana belgelerinde …i\u00e7erisinde kurulu bulundu\u011fu s\u0131k s\u0131k vurgulanan… \u00f6rg\u00fct\u00fc hakk\u0131nda …… Ba\u015fkan\u0131 …’\u00fcn tan\u0131k s\u0131fat\u0131yla verdi\u011fi ifadelerinde; …. Te\u015fkilat\u0131 taraf\u0131ndan taraf\u0131ndan kendisine verilen belge d\u0131\u015f\u0131nda, .. \u00f6rg\u00fct\u00fc diye bir \u00f6rg\u00fct\u00fcn oldu\u011fu, faaliyet g\u00f6sterdi\u011fi y\u00f6n\u00fcnde bilgisinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, .. \u00f6rg\u00fct\u00fc belgesi diye gelen belgede b\u00fcy\u00fck tutars\u0131zl\u0131klar bulundu\u011funu, ge\u00e7erli ve tutarl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendirerek, kay\u0131tl\u0131 olarak gelmedi\u011fi i\u00e7in …Ba\u015fkan\u0131na g\u00f6nderdi\u011fini,…Ba\u015fkan\u0131n team\u00fcl gere\u011fi ciddi bir \u015fey bulunmas\u0131 durumunda tekrar kendisine d\u00f6nmesi gerekti\u011fini, ancak kendisine d\u00f6n\u00fc\u015f yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan etmi\u015ftir.<\/p>\n
\u00d6rg\u00fct\u00fcn ana dok\u00fcman\u0131 kabul edilen \u201cAnaliz Yeniden Yap\u0131lanma Y\u00f6netim ve Geli\u015ftirme Projesi\u201d belgesinde suikast\u0131n bir metot olarak kabul edilmesi g\u00f6zetildi\u011finde, \u201c…. 2000\u201d belgesinde faili me\u00e7hul cinayetlere olumsuz yakla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n keza …\u00f6rg\u00fct\u00fc y\u00f6neticilerinden oldu\u011fu kabul edilen bir san\u0131k hakk\u0131nda \u201c… ve ….\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 \u00f6rg\u00fct dok\u00fcmanlar\u0131n da tahkir edici ibareler bulunmas\u0131n\u0131n nedenleri; \u201c…\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 dok\u00fcmanda …..yerine….’n\u0131n gelmesinin ne suretle \u00f6rg\u00fct ili\u015fkisi kabul edildi\u011fi a\u00e7\u0131klanmam\u0131\u015ft\u0131r. …’da meydana gelen trafik kazas\u0131 sonras\u0131nda ba\u015flat\u0131lan soru\u015fturma \u00e7er\u00e7evesinde c\u00fcr\u00fcm i\u015flemek i\u00e7in silahl\u0131 te\u015fekk\u00fcl olu\u015fturmak, hakk\u0131nda tevkif ve yakalama m\u00fczekkeresi bulunan ki\u015fileri yetkili mercilere haber vermemek su\u00e7lar\u0131ndan mahkumiyetlerine karar verilen ki\u015filerin …\u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn bir h\u00fccresi oldu\u011fu somut deliller ortaya konulup tart\u0131\u015f\u0131lmadan kabule konu edilmi\u015ftir.<\/p>\n
…’in g\u00f6zalt\u0131nda verdi\u011fi ifadeye g\u00f6re olu\u015fturulan … \u00f6rg\u00fct \u015femas\u0131n\u0131n, \u00f6rg\u00fct dok\u00fcmanlar\u0131 olarak kabul edilen dok\u00fcmanlardan ve mahkemenin \u00f6rg\u00fcte ili\u015fkin kabul\u00fcnden farkl\u0131 olup, …’in belirtti\u011fi bir \u00e7ok isim hakk\u0131nda dava a\u00e7\u0131lmam\u0131\u015f bulundu\u011fu, san\u0131k….’den ele ge\u00e7en \u015feman\u0131n genel hatlar\u0131 ve i\u00e7eri\u011fi itibariyle … \u00f6rg\u00fct\u00fc \u015femas\u0131 olarak kabul\u00fcn\u00fcn m\u00fcmk\u00fcn bulunamayaca\u011f\u0131 nazara al\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131r. San\u0131k …’in g\u00f6zalt\u0131nda kollu\u011fa ifade verdikten sonra sorguya sevki s\u0131ras\u0131nda olu\u015fturdu\u011fu anla\u015f\u0131lan \u00f6rg\u00fct \u015femas\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fct ana belgeleri ve mahkemenin kabul etti\u011fi \u00f6rg\u00fctlenme \u015femas\u0131 ile uyumlu olmad\u0131\u011f\u0131 gibi bu \u015femay\u0131 ne ama\u00e7la \u00e7izdi\u011fi yolundaki savunmas\u0131 da de\u011ferlendirilmi\u015f de\u011fildir.<\/p>\n
\u0130mzas\u0131z ihbar mektuplar\u0131 ve ekinde g\u00f6nderilen CD’ler ile ar\u015five yans\u0131yan a\u00e7\u0131k kaynak bilgilerine g\u00f6re … Te\u015fkilat\u0131’n\u0131n olu\u015fturdu\u011fu \u00f6rg\u00fct \u015femas\u0131nda yer alan baz\u0131 isimlerin dava s\u00fcrecinde a\u00e7\u0131k hale getirildi\u011fi, bir \u00e7ok ismin hala bilinmeyecek bi\u00e7imde kapal\u0131 bulundu\u011fu ve bu suretle karar verildi\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
… \u00f6rg\u00fct\u00fcnden ilk kez bahseden san\u0131k …r’in \u00f6rg\u00fct\u00fcn canl\u0131 bir \u00f6rg\u00fct olmad\u0131\u011f\u0131na dair beyanlar\u0131na ne i\u00e7in itibar edilmedi\u011fine y\u00f6nelik mahkeme kabul\u00fc (san\u0131\u011f\u0131n 1997 y\u0131l\u0131ndaki a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda \u00f6rg\u00fct\u00fcn da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funa ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamalar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda) dosya kapsam\u0131na uygun bulunmamaktad\u0131r. \u00d6rg\u00fct\u00fcn kurulu\u015funa ili\u015fkin Avrupa’daki baz\u0131 \u00fclkelerde yap\u0131lan soru\u015fturmalara at\u0131fta bulunulmak suretiyle, varsay\u0131ma dayal\u0131 olarak…. b\u00fcnyesinde ….\u00f6rg\u00fct\u00fc olarak kuruldu\u011fu kabul\u00fcne yer verilmi\u015f, yine san\u0131klar …. ile … aras\u0131nda ge\u00e7en, ….’\u0131n … Komutan\u0131 .. taraf\u0131ndan verildi\u011fini s\u00f6yledi\u011fi ve kendisinde ele ge\u00e7en \u201c….\u201d kart\u0131 ve ayn\u0131 zarf i\u00e7inde bulunan yemin metninin 09 Mart 19… darbecileri olarak belirtti\u011fi ki\u015filerin, bu yap\u0131lanmaya ili\u015fkin olarak kulland\u0131klar\u0131 bir isim ve parola oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki ileti\u015fim tespit tutana\u011f\u0131na yans\u0131yan ifadesi karar yerinde tart\u0131\u015f\u0131lmaks\u0131z\u0131n san\u0131k … …’da ele ge\u00e7en yemin metni ve \u201c…\u201d yaz\u0131s\u0131, \u00f6rg\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131na delil kabul edilmi\u015f karta yaz\u0131l\u0131 …un asl\u0131nda … oldu\u011fu ancak bask\u0131 hatas\u0131 nedeniyle … yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtilerek, \u00f6rg\u00fct\u00fcn 1971 tarihinde de var oldu\u011funa kan\u0131t kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n
…’\u00fcn … hakk\u0131nda fezleke bulundu\u011funu bilmesinin \u00f6rg\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131na delil kabul edildi\u011fi gibi, …..’nun bilgisayar\u0131nda bulunan resimde … yaz\u0131l\u0131 olmas\u0131 da …. \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn somut deliller g\u00f6sterilmeden …\u00f6rg\u00fct\u00fcne ba\u011fl\u0131 bir \u00f6rg\u00fct olarak kabul\u00fc ile dolayl\u0131 olarak, \u00f6rg\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131na delil kabul edilmi\u015ftir. San\u0131klar … ile … aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen, san\u0131k …’\u0131n 15.03 2001 tarihinde proje \u00e7al\u0131\u015fma onay\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 .. soru\u015fturmas\u0131n\u0131n, davada yarg\u0131lanan baz\u0131 san\u0131klarla s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011fu ve…nun 1990’l\u0131 y\u0131llarda …daki faili me\u00e7hullerle ilgili halen faaliyeti olmayan bir \u00f6rg\u00fct oldu\u011fu yolundaki s\u00f6ylemleri ileti\u015fim tespit tutana\u011f\u0131 i\u00e7eri\u011fi ve dosya kapsam\u0131 ile de\u011ferlendirilmesi yerine, \u00f6rg\u00fctsel gizlili\u011fe dolay\u0131s\u0131yla \u00f6rg\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131na; ….. ve …’in beyanlar\u0131n\u0131n hayatta olmayan ki\u015filer ve \u00e7evreden duyuma ili\u015fkin olduklar\u0131 g\u00f6zetilmeden ergenekon \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131na delil kabul edilmi\u015ftir. ….’n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc nedeniyle …onun taziye ilan\u0131 verdi\u011fine ili\u015fkin Av. …’nun bir TV kanal\u0131nda s\u00f6ylemlerine konu edilen ilan metni dosyaya getirtilip incelenmemi\u015f, … mahkeme huzurundaki savunmas\u0131nda; …’in ifadesini de\u011fi\u015ftirmesi i\u00e7in kendisine bask\u0131 yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015f olmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda ….’in telkini ile ifade de\u011fi\u015ftirmesinin ne suretle \u00f6rg\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131na delil kabul edildi\u011fi karar yerinde tart\u0131\u015f\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
….sine el bombas\u0131 at\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin davada yarg\u0131lanan San\u0131k …’\u0131n …esi ve… eylemleri nedeniyle yarg\u0131land\u0131\u011f\u0131 … A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi’nde bozmadan \u00f6nceki ifadelerinde yer almayan …\u00f6rg\u00fct\u00fcne ili\u015fkin beyanlar\u0131n\u0131n, olaydan yakla\u015f\u0131k 2 y\u0131l sonra, an\u0131lan davada 13.02.2008 tarihinde mahkumiyet h\u00fckm\u00fc kurulmas\u0131ndan sonra san\u0131k, tan\u0131k ve (gerek\u00e7eli karar\u0131n 2. Kitap A- 1910 sayfas\u0131nda yaz\u0131l\u0131 oldu\u011fu \u015fekliyle) gizli tan\u0131k olarak verdi\u011fi ifadeler, aralar\u0131ndaki olu\u015fa ili\u015fkin \u00e7eli\u015fkiler giderilmeden, bu ifadelerin \u00f6nceki ifadelerine neden \u00fcst\u00fcn tutuldu\u011fu karar yerinde g\u00f6sterilmeden ve ayn\u0131 olay nedeniyle … A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi taraf\u0131ndan mahkumiyetlerine karar verilen…, ….., …, ..’\u0131n a\u015fama ifadeleri ve …. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi taraf\u0131ndan kurulan ve Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesi taraf\u0131ndan esasa girilmeden birle\u015ftirme zorunlulu\u011fundan bahisle bozulan \u00f6nceki mahkumiyet h\u00fckm\u00fcne neden itibar edilmedi\u011fi de karar yerinde a\u00e7\u0131klanmadan, eylemin … \u00f6rg\u00fct\u00fc ad\u0131na i\u015flendi\u011finin kabul edilmesi ve \u00dcmraniye’deki evde ele ge\u00e7en el bomlar\u0131 ile … eyleminde kullan\u0131lan el bombalar\u0131 aras\u0131nda kesin olarak irtibat kurmaya elveri\u015fli veri bulunmad\u0131\u011f\u0131 nazara al\u0131nmadan, …sine at\u0131lan el bombalar\u0131ndan biri ile … aramas\u0131nda ele ge\u00e7en 27 el bombas\u0131ndan iki adedinin sadece \u00fcretim y\u0131l\u0131n\u0131n ayn\u0131 oldu\u011fundan hareketle bombalar ile eylem aras\u0131nda ba\u011flant\u0131 kurulmu\u015ftur.<\/p>\n
\u00d6nceki ifadelerinde \u00f6rg\u00fct hakk\u0131nda beyan\u0131 bulunmayan ve hakk\u0131nda TCK’n\u0131n 221. maddesi uyar\u0131nca etkin pi\u015fmanl\u0131k h\u00fck\u00fcmleri uygulanan san\u0131k Habip ….’\u0131n etkin pi\u015fmanl\u0131k h\u00fck\u00fcmlerinden yararlanmak amac\u0131yla verdi\u011fi sonraki beyanlar\u0131 ve ….’in yazd\u0131\u011f\u0131 mektuplar\u0131n soru\u015fturmay\u0131 akamete u\u011fratmak i\u00e7in dezenformasyon amac\u0131yla yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kabul edilmesine ra\u011fmen somut deliller ortaya konulmadan olay\u0131n ergenekon taraf\u0131ndan kurguland\u0131\u011f\u0131; yin….’den ele ge\u00e7en S-1 dok\u00fcman\u0131 ile … il\u00e7esinde yap\u0131lan aramada ele ge\u00e7en silah ve m\u00fchimmat\u0131n somut deliler g\u00f6sterilmeden \u00f6rg\u00fct belgesi ve silahlar\u0131n ….. \u00f6rg\u00fct\u00fc faaliyeti \u00e7er\u00e7evesinde yap\u0131lacak eylemlerde kullan\u0131lmak amac\u0131yla sakland\u0131\u011f\u0131 kabul edilmi\u015ftir. Cumhuriyet …’nun ve darbe planlar\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fctle ili\u015fkisinin somut delilleri ile ortaya konulmamas\u0131, …..soyk\u0131r\u0131m\u0131 iddialar\u0131na ili\u015fkin yurt d\u0131\u015f\u0131nda hukuki m\u00fccadele zemininde me\u015fru faaliyetlerde bulundu\u011fu anla\u015f\u0131lan ….sinin, kan\u0131tlar\u0131 g\u00f6sterilmeden \u00f6rg\u00fct\u00fcn sivil toplum kurulu\u015fu oldu\u011funa karar verilmi\u015ftir. … hakk\u0131nda …’nun \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi nedeniyle a\u00e7\u0131lan davan\u0131n tefrik edildi\u011fi g\u00f6zetilmeden, yine ….’n\u0131n i\u015f yeri aramas\u0131nda bulunan kasetlerde yer alan \u201c… ile …. aras\u0131nda ge\u00e7en telefon konu\u015fmas\u0131na\u201d ili\u015fkin kay\u0131tlar\u0131n hukuka uygunlu\u011fu tart\u0131\u015f\u0131lmadan \u00f6rg\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131na delil kabul\u00fc hukuka uygun bulunmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
… Plan\u0131n\u0131n, …’in bilgisayar g\u00fcnl\u00fcklerine dayanmas\u0131, bu planlar\u0131n … taraf\u0131ndan g\u00fcndeme getirilmesi, …’in g\u00fcnl\u00fck tuttu\u011funu ancak darbe planlar\u0131na ili\u015fkin k\u0131s\u0131mlar\u0131n sonradan eklendi\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki beyan\u0131 dikkate al\u0131narak …, … ve … hakk\u0131nda tefrik edildi\u011fi anla\u015f\u0131lan soru\u015fturma dosyas\u0131n\u0131n ak\u0131beti ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p Yarg\u0131tay denetimine elveri\u015fli olacak \u015fekilde dosya i\u00e7erisine al\u0131nmadan \u201cdarbe g\u00fcnl\u00fckleri\u201d oldu\u011fu kabul edilen g\u00fcnl\u00fcklerin, san\u0131k …. .’\u0131n bilgisayar\u0131nda CMK’ n\u0131n 134 maddesi h\u00fck\u00fcmlerine uygun olmayan bi\u00e7imde elde edilen belgelerle do\u011fruland\u0131\u011f\u0131 ve …’e ait oldu\u011fu kabul edilip, dolayl\u0131 olarak \u00f6rg\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131na delil kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n
..dok\u00fcman\u0131 olarak kabul edilen .. belgeleri ile Cumhuriyet \u00c7al\u0131\u015fma Grubu’na ili\u015fkin belgelerin i\u00e7inde bulundu\u011fu …..Komutanl\u0131\u011f\u0131’nda ele ge\u00e7ti\u011fi ileri s\u00fcr\u00fclen 5 nolu Harddisk ve di\u011fer dijital veriler ile …Davas\u0131 olarak bilinen dava kapsam\u0131nda ele ge\u00e7en dijital delillerle ilgili manip\u00fclasyon yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmden sonra ortaya \u00e7\u0131kan raporlar, Yarg\u0131tay 11. Ceza Dairesi’nde \u201c … \u0130le M\u00fccadele … Plan\u0131 ile ba\u011flant\u0131l\u0131 …\u201d olarak bilinen dava da ve…. Davas\u0131nda yeniden yarg\u0131lama \u00fczerine verilen beraat karar\u0131 ile san\u0131k …’in h\u00fck\u00fcmden sonra verdi\u011fi 28.09.2015 havale tarihli dilek\u00e7esi i\u00e7eri\u011fi de g\u00f6zetildi\u011finde \u00f6rg\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin yeniden hukuki de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131nda zorunluluk bulunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu tespit ve a\u00e7\u0131klamalar ba\u011flam\u0131nda,<\/p>\n
…. Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ve … Komutanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yaz\u0131lar\u0131nda ..\u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin bilgiler bulunmad\u0131\u011f\u0131, …Te\u015fkilat\u0131 M\u00fcster\u015farl\u0131’\u011f\u0131na \u00f6rg\u00fcte ili\u015fkin bilgilerin, istihbarat niteli\u011fi bulunmayan ihbarlar, eklerinde g\u00f6nderilen dijital deliller ve a\u00e7\u0131k kaynaklarla s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011fu, … M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc yaz\u0131s\u0131na g\u00f6re ise \u00f6rg\u00fcte ili\u015fkin bilgilerin ilk defa bu soru\u015fturma ve dava kapsam\u0131nda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f oldu\u011fu belirtilmesine ra\u011fmen, … M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc yaz\u0131s\u0131n\u0131n kabule esas al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 mahkeme karar\u0131nda, \u00f6rg\u00fct\u00fcn nerede, ne zaman, kim ya da kimler taraf\u0131ndan ne ama\u00e7la kuruldu\u011funun somut olarak ortaya konulmad\u0131\u011f\u0131, \u00f6rg\u00fct\u00fcn mahkemece kabul edilen b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131nda, dok\u00fcmanlar\u0131n \u00f6rg\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in yeterli olmad\u0131\u011f\u0131, \u00f6rg\u00fct faaliyeti kapsam\u0131nda daha \u00f6nce i\u015flenmi\u015f su\u00e7lar\u0131n ortaya konulamad\u0131\u011f\u0131, san\u0131klar\u0131n \u00f6rg\u00fctle nerede ne zaman kimler vas\u0131tas\u0131yla organik ili\u015fki kurduklar\u0131 a\u00e7\u0131klanmadan ve somut delilleri ortaya konulmadan dok\u00fcmanlarda yaz\u0131l\u0131 soyut c\u00fcmlelere at\u0131f yap\u0131larak \u00f6rg\u00fctle ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131n kuruldu\u011fu; \u00f6rg\u00fct hiyerar\u015fisinde konumlar\u0131 somut olarak ortaya konulmad\u0131\u011f\u0131 gibi, kabul edilen \u015fekliyle departman\/h\u00fccreler aras\u0131ndaki k\u00f6pr\u00fc elemanlar\u0131 ve irtibat\u0131n ne suretle sa\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131n da ortaya konulamad\u0131\u011f\u0131; \u00f6rg\u00fct hiyerar\u015fisinin ve k\u00f6pr\u00fc elemanlar\u0131n ortaya konulmamas\u0131n\u0131n hen\u00fcz \u00f6rg\u00fct hiyerar\u015fisinde yer alan ki\u015filer ile k\u00f6pr\u00fc elemanlar\u0131n\u0131n belirlenememi\u015f olmas\u0131 gerek\u00e7esi ile a\u00e7\u0131klanamayaca\u011f\u0131; mahkemece kabul edilen \u015fekli ile hiyerar\u015fisi ortaya konulamayan \u00f6rg\u00fct\u00fcn, sevk ve idaresinin m\u00fcmk\u00fcn bulunmad\u0131\u011f\u0131 gibi kendisini de gizlemesinin m\u00fcmk\u00fcn bulunmad\u0131\u011f\u0131; … i\u00e7inde kurulu olmakla birlikte sivil yap\u0131lanmaya da sahip oldu\u011fu ve 1971 y\u0131l\u0131nda da var oldu\u011fu kabul edilen \u00f6rg\u00fctten, …Te\u015fkilat\u0131, Genelkurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, … Komutanl\u0131\u011f\u0131 ve …Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile … Kuvvetleri … Ba\u015fkan\u0131 …’\u00fcn dahi \u00f6rg\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131ndan haberdar olmamas\u0131n\u0131n ola\u011fan kabul edilemeyece\u011fi, keza varl\u0131\u011f\u0131 kabul edilen bu \u00f6rg\u00fct\u00fcn di\u011fer ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerini y\u00f6netip y\u00f6nlendirdi\u011fine dair delil bulunmad\u0131\u011f\u0131; \u00f6rg\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131na esas al\u0131nan baz\u0131 delillerin hukuka ayk\u0131r\u0131 delil niteli\u011fi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131; \u00f6rg\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131na kan\u0131t kabul edilen deliller ile ilgili h\u00fck\u00fcmden sonra ortaya \u00e7\u0131kan bilirki\u015fi raporlar\u0131 ve beraat kararlar\u0131 da g\u00f6zetilerek, san\u0131klar\u0131n dosya kapsam\u0131ndaki at\u0131l\u0131 su\u00e7lara ili\u015fkin somut delillere dayal\u0131 eylem ve faaliyetleri ile bu eylem ve faaliyetlerindeki irtibat ortaya konulduktan sonra, varsa i\u015ftirak iradesini a\u015fan hiyerar\u015fik bir yap\u0131lanman\u0131n bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 ile bu yap\u0131daki konumlar\u0131, bir ya da birden fazla olu\u015fum ya da \u00f6rg\u00fct niteli\u011finde olup olmad\u0131\u011f\u0131; yine dosya kapsam\u0131ndaki delil ve eylemlerle ili\u015fkilendirilerek, varsa \u00f6rg\u00fct ya da \u00f6rg\u00fctlerin nitelikleri de belirlendikten sonra, san\u0131klar\u0131n eylem ve faaliyetleri ile \u00f6rg\u00fctteki hiyerar\u015fik ili\u015fkileri somut delillerle ortaya konulup, hukuki durumlar\u0131n\u0131n buna g\u00f6re tayin ve takdiri gerekti\u011finin g\u00f6zetilmemesi usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n
IX-H\u00dcK\u00dcMETE KAR\u015eI SU\u00c7<\/p>\n
Su\u00e7un konusu T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devletinin y\u00f6netim g\u00fcc\u00fcn\u00fc temsil eden h\u00fck\u00fcmettir. H\u00fck\u00fcmet, Anayasan\u0131n 109. maddesine g\u00f6re Bakanlar Kuruludur. Cebir kullan\u0131larak H\u00fck\u00fcmetin g\u00f6revini yapamaz hale getirilmesinde, Anayasay\u0131 \u0130hlal su\u00e7u olu\u015fmakta iken, Anayasal d\u00fczen bozulmadan da Bakanlar Kurulunun g\u00f6revlerini yapmas\u0131n\u0131n k\u0131smen veya tamamen engellendi\u011fi durumlarda ‘H\u00fck\u00fcmete kar\u015f\u0131 su\u00e7’ tan s\u00f6z edilebilecektir. Te\u015febb\u00fcs su\u00e7udur. T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devletinin egemenlik unsurunun olu\u015ftu\u011fu \u00fc\u00e7 g\u00fc\u00e7ten y\u00f6netim g\u00fcc\u00fcn\u00fc temsil eden H\u00fck\u00fcmetin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131na veya b\u00f6yle olmamakla birlikte, g\u00f6revini yapmas\u0131n\u0131 k\u0131smen veya tamamen engellemeye te\u015febb\u00fcs edilmesi olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015f olup, bu su\u00e7 Anayasal d\u00fczenin temel organlar\u0131ndan olan H\u00fck\u00fcmetin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131na veya g\u00f6revlerinin engellenmesine y\u00f6nelik, te\u015febb\u00fcse ait icra hareketlerini tamamlanm\u0131\u015f su\u00e7 gibi cezaland\u0131rmaktad\u0131r. Su\u00e7un olu\u015fumu i\u00e7in Anayasa ile d\u00fczenlenen kurumsal yap\u0131ya sahip H\u00fck\u00fcmetin i\u015flevini yerine getirmeyi engelleme amac\u0131na y\u00f6nelik cebir ve \u015fiddet kullan\u0131lmas\u0131 gereklidir.<\/p>\n
765 say\u0131l\u0131 TCK’n\u0131n 147. maddesinin De\u011ferlendirilmesi<\/p>\n
M\u00fclga 765 say\u0131l\u0131 TCK 147. maddesinde \u201cT\u00fcrkiye Cumhuriyeti \u0130cra Vekilleri Heyetini cebren, \u0131skat veya vazifesini g\u00f6rmekten cebren men edenlere, bunlar\u0131 te\u015fvik eyleyenlere a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcebbet hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.\u201d \u015feklinde yap\u0131lan d\u00fczenleme ile fiil tan\u0131mlanarak yapt\u0131r\u0131ma ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bu su\u00e7, siyasi iktidar aleyhine su\u00e7lardand\u0131r. Anayasal D\u00fczen aleyhine i\u015flenen su\u00e7la ayn\u0131 hukuki de\u011feri ihlal etmektedir. Devleti meydana getiren dinamik unsur siyasi iktidar oldu\u011funa g\u00f6re, bir devletin mevcudiyeti ve devam\u0131 iktidar\u0131n himayesine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Hukukun egemen oldu\u011fu eski d\u00f6nemden bu yana siyasi kuvvetler himaye edilmi\u015ftir. Devletin otoritesinin mevcudiyeti siyasi iktidar\u0131n himayesi ile sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u0130cra organ\u0131ndan kas\u0131t h\u00fck\u00fcmettir. H\u00fck\u00fcmet, Anayasaya g\u00f6re Bakanlar Kurulu olarak tecess\u00fcm etmektedir. \u0130cra organ\u0131 hem idari fonksiyonlar\u0131 hem de icrai fonksiyonlar g\u00f6rmektedir. H\u00fck\u00fcmet ayn\u0131 zamanda devletin anayasal d\u00fczeni i\u00e7inde bir kurumsal yap\u0131y\u0131 ifade etmektedir. Bakanlar Kurulu bir b\u00fct\u00fcn halinde siyasi iktidar\u0131 temsil etmektedir. Ba\u015fbakan ve Bakanlar \u00e7ift s\u0131fata sahiptirler. Bunlar Bakanlar Kurulunun bir \u00fcyesi olarak siyasi icra iktidarlar\u0131n\u0131 ellerinde bulundurmaktad\u0131rlar. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k ba\u015f\u0131 bulunduklar\u0131 hizmet hiyerar\u015fisi i\u00e7inde, idari fonksiyon g\u00f6stermektedirler. Yani idari birer \u015feftirler. Bu mahiyetleri ile de devlet kuvvetlerini ve devlet hakimiyetini kullanmaktad\u0131rlar. Su\u00e7un konusu icra fonksiyonlar\u0131d\u0131r. Bu nedenle tek tek Bakanlar\u0131n fonksiyonlar\u0131 veya Ba\u015fbakan\u0131n aleyhine yap\u0131lacak tecav\u00fczler, bu su\u00e7u meydana getirmeyecektir. Bakanlar Kurulu karar alma makam\u0131d\u0131r. Cumhurba\u015fkan\u0131na ve Ba\u015fbakana ait olmayan b\u00fct\u00fcn karar yetkileri kabineye aittir. Ba\u015fbakan, h\u00fck\u00fcmetin genel siyasetinin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinden sorumludur. Sadece bir bakan veya ba\u015fbakan aleyhine i\u015flenen fiil Bakanlar Kurulunun g\u00f6revini engelleyecek mahiyette ise bu takdirde h\u00fck\u00fcmet fonksiyonlar\u0131n\u0131n engellendi\u011fi kabul edilmelidir.
\nSu\u00e7un Unsurlar\u0131:<\/p>\n
Hareket: Belirli neticelere y\u00f6nelmi\u015f maddi bir harekettir, neticeye do\u011furmaya elveri\u015fli bulunmal\u0131d\u0131r. Netice do\u011furmaya elveri\u015fli olmayan bir hareket bu su\u00e7 anlam\u0131nda hareket say\u0131lmaz. Bu anlamda haz\u0131rl\u0131k hareketleri, irade uygunluklar\u0131n\u0131 ifade eden fiili birle\u015fmeler hareketi meydana getirmemektedir. Bu hareketler ba\u015fka su\u00e7lar\u0131 olu\u015fturabilecektir. Askeri Yarg\u0131tay Daireler Kurulunun 24.04.1972 tarih 30\/29 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda da yer ald\u0131\u011f\u0131 \u00fczere Anayasay\u0131 ihlale matuf cemiyet veya silahl\u0131 \u00e7ete kurulmas\u0131 veya propaganda yap\u0131lmas\u0131 bu maddeyi ihlal say\u0131lmayacak, bu \u015fekildeki hareketler \u015fartlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f ise m\u00fclga 765 say\u0131l\u0131 TCK’n\u0131n 168-171 maddeleri gere\u011fince cezaland\u0131r\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n
Netice: Bu su\u00e7ta neticenin ger\u00e7ekle\u015fmesi aranmakta te\u015febb\u00fcs tamamlanm\u0131\u015f su\u00e7 gibi cezaland\u0131r\u0131lmamaktad\u0131r. Su\u00e7un olu\u015fumu bak\u0131m\u0131ndan aranan netice, icra fonksiyonlar\u0131n\u0131n, cebren men veya icra organ\u0131n\u0131n \u0131skat edilmesidir. Bu \u015fekilde h\u00fck\u00fcmetin siyasi karar alma iradesi engellenmi\u015f, k\u0131smen yok edilmi\u015f veya \u0131skat yoluyla tamamen bu imkan ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130cra organ\u0131n\u0131n fonksiyonunun ifas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki iradesi k\u0131smen veya tamamen ortadan kald\u0131r\u0131labilir. Bu ihlal ge\u00e7ici ya da kal\u0131c\u0131 olmas\u0131 sonucu de\u011fi\u015ftirmez.<\/p>\n
Cebir: Doktrinde bir k\u0131s\u0131m yazarlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne g\u00f6re \u201cfillin hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde anlamak gereklidir veya cebre matuf bir iradenin mevcudiyeti\u201d yeterlidir, \u015feklinde de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Bir icra organ\u0131n\u0131 hukuki yollardan d\u00fc\u015f\u00fcrmek su\u00e7 te\u015fkil etmek bir yana parlamenter demokrasinin \u015fartlar\u0131ndan biridir. Burada s\u00f6z konusu olan cebren men veya \u0131skat keyfiyetidir.<\/p>\n
Cebir, \u201cfertlerin iradeleri zorlanmak suretiyle ifsat edilerek\u201d ger\u00e7ekle\u015fmesi anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu nedenle maddi olabilece\u011fi gibi manevi cebir \u015feklinde de ger\u00e7ekle\u015febilir.
\nBurada cebren h\u00fck\u00fcmeti \u0131skat etmekle beraber, gaye h\u00fck\u00fcmet sistemini de\u011fi\u015ftirmek ise fiil 146. maddeyi ihlal etmi\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n
Bu su\u00e7 5237 say\u0131l\u0131 TCK’n\u0131n 312. maddesinde yer almaktad\u0131r. Su\u00e7ta korunan hukuki de\u011fer \u201cAnayasay\u0131 \u0130hlal\u201d su\u00e7uyla ayn\u0131d\u0131r. Eski Ceza Yasas\u0131nda 147. maddedeki su\u00e7tan fark\u0131 \u201cte\u015febb\u00fcs su\u00e7u\u201d olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla h\u00fckumetin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131na veya g\u00f6revlerinin engellenmesine y\u00f6nelik te\u015febb\u00fcse ait icra hareketlerini tam su\u00e7 gibi cezaland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Bu su\u00e7ta cebir ve \u015fiddet \u201csu\u00e7un unsurudur\u201d. Doktrinde cebir unsurunu, maddi cebir olarak anlayanlar\u0131n yan\u0131nda, \u201cfertlerin iradeleri zorlanmak suretiyle ifsat edilerek\u201d tehditle de ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fini savunan g\u00f6r\u00fc\u015fler de bulunmaktad\u0131r.
\nManevi Unsur: Su\u00e7un manevi unsuru kastt\u0131r. \u00d6zel kast\u0131n mevcudiyetine ihtiya\u00e7 yoktur.<\/p>\n
Yeni TCK 312. maddede yapt\u0131r\u0131ma ba\u011flanan su\u00e7un sadece \u201cmaddi Cebir \u201d ile i\u015flenebilece\u011finin kabul\u00fc halinde, eski yasadaki d\u00fczenlemeye g\u00f6re su\u00e7un unsurlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fti\u011fi kabul edilmeli ve lehe yasa bu duruma g\u00f6re belirlenmelidir.<\/p>\n
X-DEVLET SIRRI<\/p>\n
S\u0131r, kelime anlam\u0131 bak\u0131m\u0131ndan, ba\u015fkalar\u0131nca bilinmesinde sak\u0131nca g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in bir olay\u0131n, bir bilginin, bir durumun vb. d\u0131\u015far\u0131ya kar\u015f\u0131 korunmas\u0131d\u0131r. Bu koruma ihtiyac\u0131, s\u0131rr\u0131n i\u00e7eri\u011fini olu\u015fturan konunun, ba\u015fkalar\u0131nca bilinmemesinde yarar g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131\u011fa vurur. \u0130nsan i\u00e7in bilginin ve bilme durumunun dereceleri varsa s\u0131r, gizlilik a\u00e7\u0131s\u0131ndan en \u00fcstte yer al\u0131r. Gizlenen bilgi, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerden \u00f6zenle sak\u0131n\u0131lan bilgi, bir mahremiyet i\u00e7erir, ba\u015fkalar\u0131na kapal\u0131, alenile\u015fmemi\u015f, gizlenmesinde yarar g\u00f6r\u00fclen bir bilgiye, bir olaya, bir duruma dair kapal\u0131 aland\u0131r.<\/p>\n
A\u0130HS’nin 10\/2 maddesinde \u201culusal g\u00fcvenli\u011fin\u201d korunmas\u0131 ve demokratik toplumda gerekli olmas\u0131 halinde \u201cdevlet s\u0131rr\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klanmamas\u0131\u201d ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131 istisnalar aras\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Anayasa\u2019n\u0131n 26. maddesinde d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn k\u0131s\u0131tlanmas\u0131na y\u00f6nelik hangi fikir ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131labilece\u011fini belirtirken, devlet s\u0131rr\u0131 kavram\u0131na yer vermi\u015ftir: \u201cBu h\u00fcrriyetlerin kullan\u0131lmas\u0131, mill\u00ee g\u00fcvenlik, kamu d\u00fczeni, kamu g\u00fcvenli\u011fi, Cumhuriyetin temel nitelikleri ve Devletin \u00fclkesi ve milleti ile b\u00f6l\u00fcnmez b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131, su\u00e7lar\u0131n \u00f6nlenmesi, su\u00e7lular\u0131n cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131, Devlet s\u0131rr\u0131 olarak usul\u00fcnce belirtilmi\u015f bilgilerin a\u00e7\u0131klanmamas\u0131, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u015f\u00f6hret veya haklar\u0131n\u0131n, \u00f6zel ve aile hayatlar\u0131n\u0131n yahut Kanun’un \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc meslek s\u0131rlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 veya yarg\u0131lama g\u00f6revinin gere\u011fine uygun olarak yerine getirilmesi ama\u00e7lar\u0131yla s\u0131n\u0131rlanabilir.\u201d<\/p>\n
Burada \u201cDevlet s\u0131rr\u0131 olarak usul\u00fcnce belirtilmi\u015f bilgilere\u201d yer verilmekle birlikte neyin yani hangi t\u00fcr bilgilerin kastedildi\u011fi a\u00e7\u0131k de\u011fildir.<\/p>\n
Yine Anayasa\u2019n\u0131n 28. maddesinde, \u201cdevlet s\u0131rr\u0131\u201d ceza hukuku bak\u0131m\u0131ndan bir kriter olarak de\u011ferlendirilmi\u015ftir.\u201c\u2026Devlete ait gizli bilgilere ili\u015fkin bulunan her t\u00fcrl\u00fc haber veya yaz\u0131y\u0131, yazanlar veya bast\u0131ranlar veya ayn\u0131 ama\u00e7la, basanlar, ba\u015fkas\u0131na verenler, bu su\u00e7lara ait kanun h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca sorumlu olurlar.\u201d Bu d\u00fczenlemede ise bir aidiyetten bahsedildi\u011fine g\u00f6re devletin \u201c\u015fahsile\u015ftirilmesi\u201d s\u00f6z konusudur..<\/p>\n
Ceza Muhakemesi Kanunu\u2019nun 47. maddesinde \u201cA\u00e7\u0131klanmas\u0131, Devletin d\u0131\u015f ili\u015fkilerine, milli savunmas\u0131na ve milli g\u00fcvenli\u011fine zarar verebilecek; anayasal d\u00fczeni ve d\u0131\u015f ili\u015fkilerinde tehlike yaratabilecek nitelikteki bilgiler, Devlet s\u0131rr\u0131 say\u0131l\u0131r\u201d ifadelerinde k\u0131sa bir tan\u0131m g\u00f6rmekteyiz. Uluslararas\u0131 ili\u015fkiler bak\u0131m\u0131ndan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerce bilinmesi sak\u0131ncal\u0131 olan ve devletin d\u0131\u015f ili\u015fkilerine zarar verici nitelikte olan, savunmaya, g\u00fcvenli\u011fe ili\u015fkin bilgiler devlet s\u0131rr\u0131 kapsam\u0131ndad\u0131r. Yine ayn\u0131 Kanun\u2019un 125. maddesinde, \u201cBir su\u00e7 olgusuna ili\u015fkin bilgileri i\u00e7eren belgeler, Devlet s\u0131rr\u0131 olarak mahkemeye kar\u015f\u0131 gizli tutulamaz.\u201d Burada yarg\u0131laman\u0131n selameti ve iddialar\u0131n ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131 ad\u0131na, su\u00e7 olgusuna dair bilgi i\u00e7eren belgelerin yarg\u0131laman\u0131n alenili\u011fi \u00e7er\u00e7evesinde devlet s\u0131rr\u0131 olarak gizli tutulamayaca\u011f\u0131 belirtilmektedir.<\/p>\n
Ayn\u0131 maddenin ikinci f\u0131kras\u0131nda \u201cDevlet s\u0131rr\u0131 niteli\u011findeki bilgileri i\u00e7eren belgeler, ancak mahkeme h\u00e2kimi veya heyeti taraf\u0131ndan incelenebilir. Bu belgelerde yer alan ve sadece y\u00fcklenen su\u00e7u a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturabilecek nitelikte olan bilgiler, h\u00e2kim veya mahkeme ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan tutana\u011fa kaydettirilir\u201d h\u00fck\u00fcmleri yer almaktad\u0131r.<\/p>\n
Yani mahkeme hakimin, s\u0131r stat\u00fcs\u00fcndeki bilgiyi edinmesi ya da s\u0131r olarak koruma alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f belgeleri g\u00f6rmesi, bunlar\u0131n i\u00e7eri\u011fine vak\u0131f olmas\u0131; o bilginin s\u0131r niteli\u011fini ortadan kald\u0131rmayacakt\u0131r.<\/p>\n
Devlet s\u0131rr\u0131 kavram\u0131 ve gizlenmesi gerekli bilgi kavramlar\u0131 ile ilgili olarak kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir ba\u015fka yasal d\u00fczenleme ise 4982 say\u0131l\u0131 Bilgi Edinme Hakk\u0131 Kanunu’nun 16. ve 18. maddeleridir. Bu d\u00fczenlemelere g\u00f6re devlet s\u0131rr\u0131, \u201ca\u00e7\u0131klanmas\u0131 h\u00e2linde devletin emniyetine, d\u0131\u015f ili\u015fkilerine, mill\u00ee savunmas\u0131na ve mill\u00ee g\u00fcvenli\u011fine a\u00e7\u0131k\u00e7a zarar verecek ve niteli\u011fi itibar\u0131yla devlet s\u0131rr\u0131 olan gizlilik dereceli bilgi veya belgelerdir. Sivil ve askeri istihbarat birimlerinin g\u00f6rev ve faaliyetlerine ili\u015fkin bilgi veya belgeler, istihbarata ili\u015fkin bilgi veya belgelerdir.\u201d<\/p>\n
S\u0131rdan maksat, yetkili bulunmayan ki\u015filerin hakk\u0131nda bilgi sahibi olmalar\u0131 h\u00e2linde \u201cDevletin g\u00fcvenli\u011finin, mill\u00ee varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn, anayasal d\u00fczeninin veya i\u00e7 veya d\u0131\u015f siyasal yararlar\u0131n\u0131n tehlikeye d\u00fc\u015febilece\u011fi bilgiler\u201ddir. (TCK.m. 326-Gerek\u00e7e)<\/p>\n
Devlet S\u0131rr\u0131, a\u00e7\u0131klanmas\u0131 veya \u00f6\u011frenilmesi devletin milli savunmas\u0131na ve milli g\u00fcvenli\u011fine zarar verebilecek anayasal d\u00fczenine d\u0131\u015f ili\u015fkilerinde tehlike yaratabilecek ve bu nedenlerle gizli kalmas\u0131 gereken bilgi ve belgelerdir. (Devlet S\u0131rr\u0131 Kanunu Tasar\u0131s\u0131 m.3)<\/p>\n
Devlet s\u0131rlar\u0131, devletin g\u00fcvenli\u011fini ve bekas\u0131n\u0131 ilgilendirdi\u011finden hukuk sistemi bu s\u0131rlar\u0131n muhafazas\u0131 hususunda b\u00fcy\u00fck bir hassasiyet g\u00f6stermekte, ihlaline veya buna te\u015febb\u00fcs edenlere \u015fiddetli cezalar \u00f6ng\u00f6rmektedir. 5237 say\u0131l\u0131 TCK’da, devlet g\u00fcvenli\u011fi ve bekas\u0131 i\u00e7in devletin gizli bilgilerinin korunmas\u0131na ili\u015fkin d\u00fczenlemeler mevcuttur. Bunlar \u201cDevlet S\u0131rlar\u0131na Kar\u015f\u0131 Su\u00e7lar ve Casusluk\u201d adl\u0131 yedinci b\u00f6l\u00fcmde, 326. ile 339. maddeler aras\u0131ndaki su\u00e7lard\u0131r.<\/p>\n
Bunun haricinde kamu idaresinin menfaatlerini korumak, g\u00fcvenirli\u011fini ve d\u00fczenli i\u015fleyi\u015fini sa\u011flamak i\u00e7in 5237 say\u0131l\u0131 TCK \u0130kinci Kitap D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m, “Kamu \u0130daresinin G\u00fcvenirli\u011fine ve \u0130\u015fleyi\u015fine Kar\u015f\u0131 Su\u00e7lar\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 birinci b\u00f6l\u00fcm\u00fc alt\u0131nda 258. maddede “G\u00f6reve ili\u015fkin s\u0131rr\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131\u201d su\u00e7u d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
Bu d\u00fczenlemelerden yola \u00e7\u0131karak, genel anlamda devletin s\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7e ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir;
\n“\u00f6z\u00fcnde devlet s\u0131rr\u0131 olan bilgi ve belgeler”,
\n\u201cyetkili makamlar\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131 yasaklad\u0131\u011f\u0131 bilgi ve belgeler\u201d,
\n“devletin idari kurumlar\u0131n\u0131n gizli tuttu\u011fu bilgi ve belgeler”.<\/p>\n
\u00d6z\u00fcnde devlet s\u0131rr\u0131 olan bilgi ve belgeler, devlet g\u00fcvenli\u011fi ve bekas\u0131, milli menfaatler ve milli g\u00fcvenli\u011fe ili\u015fkin menfaatler ile ilgilidir. Yetkili makamlar\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131 yasaklad\u0131\u011f\u0131 bilgi veya belgeler ise, \u00f6z\u00fcnde devlet s\u0131rlar\u0131 kadar olmasa da devlet menfaatleri i\u00e7in \u00f6nemli g\u00f6r\u00fclen bilgi veya belgelerdir.<\/p>\n
TCK’n\u0131n 326, 327, 328, 329 ve 330. maddelerindeki, “devletin g\u00fcvenli\u011fi veya i\u00e7 veya d\u0131\u015f siyasal yararlar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan niteli\u011fi itibariyle gizli kalmas\u0131 gereken bilgi, belge veya vesikalar\u201d ifadesiyle “\u00f6z\u00fcnde devlet s\u0131rr\u0131 olan bilgi ve belgeleri\u201d kastetmektedir.<\/p>\n
TCK’n\u0131n 334, 335, 336 ve 337. maddeleri, “yetkili makamlar\u0131n kanun ve d\u00fczenleyici i\u015flemlere g\u00f6re a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131 yasaklad\u0131\u011f\u0131 ve niteli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan gizli kalmas\u0131 gereken bilgi ve belgeler\u201dden bahsetmektedir. Burada ad\u0131 ge\u00e7en s\u0131rlar, \u00f6z\u00fcnde devlet s\u0131rr\u0131 olmayan ancak, devlet menfaatleri i\u00e7in gizli tutulmas\u0131 gereken, bu nedenle yetkili makamlar\u0131n kanun veya d\u00fczenleyici i\u015flemlerle a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131 yasaklad\u0131\u011f\u0131 bilgi veya belgelerdir.<\/p>\n
T\u00fcrk Ceza Hukuku y\u00f6n\u00fcnden a\u00e7\u0131klanmas\u0131 yasaklanan s\u0131r, \u00f6z\u00fcnde devlet s\u0131rr\u0131 niteli\u011fi ta\u015f\u0131mayan ancak, a\u00e7\u0131klanmas\u0131 ilgili mevzuat h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re yasaklanm\u0131\u015f ve gizlilik derecesi verilmi\u015f bilgi, belgeler veya \u015feylerdir.<\/p>\n
Yasaklama, y\u00fcr\u00fctmenin herhangi bir i\u015flemiyle yap\u0131labilece\u011fi gibi, belgeler \u00fczerine gizlilik derecesini g\u00f6steren damga veya \u00f6zel bir yaz\u0131n\u0131n konulmas\u0131, uyar\u0131 veya tabela yerle\u015ftirilmesi \u015feklinde de yap\u0131labilir.<\/p>\n
Yetkili makam taraf\u0131ndan duruma g\u00f6re, sirk\u00fcler, tebli\u011f, resmi a\u00e7\u0131klama, yaz\u0131l\u0131 veya s\u00f6zl\u00fc uyar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, ki\u015filerin bu konudaki yasaklamalardan haberdar edilmesi sa\u011flanabilir.<\/p>\n
Bu yasaklama hukuka uygun yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Hukuka uygun ve usul\u00fcne g\u00f6re yap\u0131lmayan yasaklama, o bilgi, belge veya \u015feye a\u00e7\u0131klanmas\u0131 yasaklanm\u0131\u015f s\u0131r vasf\u0131n\u0131 kazand\u0131rmaz.<\/p>\n
Devletin idari makamlar\u0131 veya organlar\u0131 bilgi, belge veya \u015feylere a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131 yasaklanm\u0131\u015f s\u0131r vasf\u0131n\u0131 \u00e7o\u011funlukla, gizlilik s\u0131n\u0131fland\u0131rmas\u0131 yaparak vermektedirler.<\/p>\n
Yetkisiz kimselere a\u00e7\u0131klanmas\u0131 sak\u0131ncal\u0131 g\u00f6r\u00fclen bilgilerin, \u00f6nem derecesine g\u00f6re s\u0131ralanmas\u0131 ve adland\u0131r\u0131lmas\u0131na “gizlilik derecelendirmesi\u201d denir.<\/p>\n
Bakanl\u0131klar ile kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131nda, yetkili olmayan ki\u015filerin bilgi sahibi olmalar\u0131 halinde devletin faaliyetlerini veya menfaatlerini tehlikeye koyabilecek veya zarara u\u011fratabilecek mesaj, dok\u00fcman, rapor, ara\u00e7, gere\u00e7, tesis ve yerler hakk\u0131nda kay\u0131t edilmi\u015f veya edilmemi\u015f bilgi ve belgeler “gizlilik dereceli bilgi veya belgeler\u201d olarak adland\u0131r\u0131labilir.<\/p>\n
Bu bilgi veya belgeler gizlilik dereceli yerlerde saklan\u0131r.<\/p>\n
Gizlilik dereceleri, bilmesi gereken ki\u015filer d\u0131\u015f\u0131ndakilere a\u00e7\u0131klanmas\u0131 veya verilmesi, milli g\u00fcvenlik ve devlet menfaatleri bak\u0131m\u0131ndan sak\u0131ncal\u0131 g\u00f6r\u00fclen bilgi, belge ve malzemelere verilir.<\/p>\n
G\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131 ve ar\u015fiv ara\u015ft\u0131rmas\u0131 y\u00f6netmeli\u011fine g\u00f6re;<\/p>\n
Gizlilik dereceleri a\u015fa\u011f\u0131da belirtildi\u011fi \u015fekilde d\u00f6rt s\u0131n\u0131fa ayr\u0131l\u0131r.<\/p>\n
\u00c7ok gizli: Bilmesi gerekenlerin d\u0131\u015f\u0131nda di\u011fer ki\u015filerin bilmelerinin istenmedi\u011fi ve izinsiz a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 takdirde Devletin g\u00fcvenli\u011fine, ulusal varl\u0131k ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011fe, i\u00e7 ve d\u0131\u015f menfaatlerimize hayati bak\u0131mdan son derece b\u00fcy\u00fck zararlar verecek, yabanc\u0131 bir devlete faydalar sa\u011flayacak ve g\u00fcvenlik bak\u0131m\u0131ndan ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u00f6nemi haiz mesaj, rapor, dok\u00fcman, ara\u00e7, gere\u00e7, tesis ve yerler i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Gizli: Bilmesi gerekenlerin d\u0131\u015f\u0131nda di\u011fer ki\u015filerin bilmelerinin istenmedi\u011fi ve izinsiz a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 takdirde Devletin g\u00fcvenli\u011fine, ulusal varl\u0131k ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011fe, i\u00e7 ve d\u0131\u015f menfaatlerimize ciddi \u015fekilde zarar verecek, yabanc\u0131 bir devlete faydalar sa\u011flayacak nitelikte olan mesaj, rapor, dok\u00fcman, ara\u00e7, gere\u00e7, tesis ve yerler i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n
\u00d6zel: \u0130zinsiz a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 takdirde, Devletin menfaat ve prestijini haleldar edecek veya yabanc\u0131 bir devlete faydalar sa\u011flayacak nitelikte olan mesaj, rapor, dok\u00fcman, ara\u00e7, gere\u00e7, tesis ve yerler i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Hizmete \u00f6zel: Kapsad\u0131\u011f\u0131 bilgi itibar\u0131yla \u00e7ok gizli, gizli veya \u00f6zel gizlilik dereceleri ile korunmas\u0131 gerekmeyen fakat bilmesi gerekenlerden ba\u015fkas\u0131 taraf\u0131ndan bilinmesi istenmeyen mesaj, rapor, dok\u00fcman, ara\u00e7, gere\u00e7, tesis ve yerler i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Soru\u015fturma ve Kovu\u015fturma a\u015famas\u0131;<\/p>\n
Arama ve elkoyma i\u015flemleri s\u0131ras\u0131nda Devlet s\u0131rr\u0131 niteli\u011fi ta\u015f\u0131yan belgelere tesad\u00fcf edilebilir.<\/p>\n
Daha \u00f6nce de belirtildi\u011fi gibi 5271 Say\u0131l\u0131 CMK\u2019n\u0131n, 125\/2. maddesi; \u201cDevlet s\u0131rr\u0131 niteli\u011findeki bilgileri i\u00e7eren belgeler, ancak mahkeme h\u00e2kimi veya heyeti taraf\u0131ndan incelenebilir. Bu belgelerde yer alan ve sadece y\u00fcklenen su\u00e7u a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturabilecek nitelikte olan bilgiler, h\u00e2kim veya mahkeme ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan tutana\u011fa kaydettirilir.\u201d \u015feklindedir ve bu kapsamda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 dahi, i\u00e7eri\u011fi Devlet s\u0131rr\u0131 niteli\u011fi ta\u015f\u0131yan belgeleri inceleyemeyecektir.<\/p>\n
5271 say\u0131l\u0131 CMK\u2019n\u0131n 122. maddesinde ise, hakk\u0131nda arama i\u015flemli yap\u0131lan ki\u015fiye ait belgeleri inceleme yetkisinin Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 ve hakime ait oldu\u011funun belirtildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Burada ayr\u0131m\u0131 yap\u0131lmas\u0131 gereken husus devlet s\u0131rr\u0131 niteli\u011findeki belgelerin soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda san\u0131kta ele ge\u00e7mesi durumudur.<\/p>\n
5271 say\u0131l\u0131 CMK\u2019n\u0131n 125. maddesinin gerek\u00e7esinde resmi devlet kurumlar\u0131ndan mahkemelerin niteliklerini \u00f6ng\u00f6rerek isteyece\u011fi devlet s\u0131rr\u0131 niteli\u011findeki belgelerden bahsedildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu a\u00e7\u0131dan soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 CMK\u2019n\u0131n 122. maddesi gere\u011fince, arama esnas\u0131nda san\u0131klardan ele ge\u00e7ecek belgeleri inceleyebilecek ve bu belgelere ili\u015fkin devlet s\u0131rr\u0131 oldu\u011fu \u015f\u00fcphesine ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 takdirde 5237 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 125. maddesi uyar\u0131nca i\u015flem yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in belgeleri muhafaza alt\u0131na alacak fakat bunlar\u0131n niteli\u011fine ili\u015fkin mahkeme yerine ge\u00e7erek ara\u015ft\u0131rma yapamayacakt\u0131r.<\/p>\n
Devlet s\u0131rr\u0131 niteli\u011finde oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen belgeler i\u00e7in incelenmesi gereken di\u011fer bir husus ise bu belgelerin ele ge\u00e7tikleri tarihte halen s\u0131r ya da gizli niteli\u011fi ta\u015f\u0131y\u0131p ta\u015f\u0131mad\u0131klar\u0131 sorunudur. E\u011fer bilgi temin olundu\u011fu s\u0131rada s\u0131r olma vasf\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f, s\u00f6z gelimi temin edilmeden \u00f6nce a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f (somut bilgiye dayal\u0131 olmayan tahmini veya rivayet \u015feklinde yorumlar olmamak ko\u015fulu ile) veya herkes taraf\u0131ndan bilinen bir husus h\u00e2line gelmi\u015f ise art\u0131k s\u0131r olmaktan \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 de\u011ferlendirilmelidir.
\nBu a\u00e7\u0131klamalar kapsam\u0131nda belgelerin ele ge\u00e7tikleri tarihte s\u0131r niteli\u011fini ta\u015f\u0131y\u0131p ta\u015f\u0131mad\u0131klar\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve bu ara\u015ft\u0131rma sonucuna g\u00f6re san\u0131klar\u0131n hukuki durumlar\u0131n\u0131n tayin ve takdirinin gerekti\u011fi g\u00f6zetilecektir.<\/p>\n
Devlet s\u0131rr\u0131 niteli\u011fi \u015f\u00fcphesi ta\u015f\u0131yan belgelere ili\u015fkin mahkeme ara\u015ft\u0131rma yaparken konunun \u00f6zelli\u011fi ve karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re Devletin bu konudaki yetkili kurulu\u015flar\u0131ndan g\u00f6r\u00fc\u015f alabilece\u011fi gibi, bilirki\u015fi incelemesi yapt\u0131rmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Asker\u00ee Yarg\u0131tay Daireler Kurulu 21. 01. 1972 g\u00fcn ve 1972\/8-9 E. K. say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile “Siyasi veya asker\u00ee s\u0131rr\u0131n nelerden ibaret olaca\u011f\u0131n\u0131 kanunlar\u0131m\u0131z tayin ve tespit etmemi\u015ftir. Bir mal\u00fbmat\u0131n milli m\u00fcdafaa bak\u0131m\u0131ndan gizli kalmas\u0131 icap eden bir mal\u00fbmat olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 salahiyetli mahkeme takdir edecektir. Ancak, bir malumat\u0131n gizlili\u011fini tayin teknik bir i\u015f oldu\u011fu cihetle bunun halli i\u00e7in h\u00e2kimin bilgisi k\u00e2fi gelmez. Yetkili makamlar, milli savunman\u0131n tahmil etti\u011fi zaruretleri ve i\u015fbu malumat\u0131n elde edilmesinden tevell\u00fct edebilecek zararlar\u0131n mahiyetini isabetle takdir edecek durumdad\u0131rlar. Bu bak\u0131mdan, tatbikatta, elde edilen mal\u00fbmat\u0131n veya vesaikin mahiyetini t\u00e2yinde yetkili makamlar\u0131n rey ve m\u00fctal\u00e2alar\u0131na daima m\u00fcracaat edilmektedir. Ger\u00e7ekten, istihsal edilen malumat\u0131n vahamet derecesi, lehine casusluk yap\u0131lan devletin d\u00fc\u015fmanl\u0131k hissiyat\u0131na ve bu devletle olan siyasi m\u00fcnasebetlerin mahiyetine g\u00f6re de\u011fi\u015fen nispi bir karakter arz edece\u011fi cihetle yetkili makamlara ba\u015fvurulmak suretiyle mal\u00fbmat\u0131n gizlilik derecesinin t\u00e2yin ve tespit edilmesi zaruret ifade etmektedir\u201d \u015feklindeki kararla ayn\u0131 \u015fekilde tespitler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bu a\u00e7\u0131klamalar kapsam\u0131nda;<\/p>\n
1- Soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda Devlet s\u0131rr\u0131na ili\u015fkin belge ve bilgilerin, CMK\u2019n\u0131n 125. maddesi gere\u011fince, mahkeme yerine Cumhuriyet savc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca incelenip niteli\u011finin belirlenmesi;<\/p>\n
2- Ele ge\u00e7en ve Devlet s\u0131rr\u0131 oldu\u011fu \u015f\u00fcphesi duyulan belgelerin, ilgili kurumlardan Devlet s\u0131rr\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131 hususunda g\u00f6r\u00fc\u015f al\u0131nmas\u0131 yerine konunun uzman\u0131 olmayan …..savc\u0131l\u0131klar ve …. Adli M\u00fc\u015favirliklerinden al\u0131nan g\u00f6r\u00fc\u015fler do\u011frultusunda h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131;<\/p>\n
3- Mahkemece, belgelerin ele ge\u00e7tikleri tarihte halen s\u0131r niteli\u011fini ta\u015f\u0131y\u0131p ta\u015f\u0131mad\u0131klar\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve bu ara\u015ft\u0131rma sonucuna g\u00f6re san\u0131klar\u0131n hukuki durumlar\u0131n\u0131n tayin ve takdiri gerekti\u011finin g\u00f6zetilmemesi;<\/p>\n
4- Yasaklanan bilgileri temin etmek su\u00e7una konu belgelerde hukuka uygun ve usul\u00fcne g\u00f6re yap\u0131lmayan yasaklama, o bilgi, belge veya \u015feye a\u00e7\u0131klanmas\u0131 yasaklanm\u0131\u015f s\u0131r vasf\u0131n\u0131 kazand\u0131rmayaca\u011f\u0131ndan; su\u00e7a delil kabul edilen belgelerin yasaklanma bi\u00e7imlerinin hukuka uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131na ya da yasaklaman\u0131n su\u00e7 tarihi itibari ile devam edip etmedi\u011fine y\u00f6nelik ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmamas\u0131 suretiyle,<\/p>\n
San\u0131klar ….,…..,…..,….., ve bir k\u0131s\u0131m san\u0131klarda oldu\u011fu gibi eksik soru\u015fturma ile mahkumiyet h\u00fckm\u00fc kurulmas\u0131,<\/p>\n
Usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131 bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
XI-MAHKEMEN\u0130N KABUL ETT\u0130\u011e\u0130 VAHAMET ARZ EDEN OLAYLAR:<\/p>\n
Gerek\u00e7eli kararda delil de\u011ferlendirmesinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 2. Kitap A k\u0131sm\u0131nda,
\n…. at\u0131lan bomban\u0131n kafile numaras\u0131n\u0131n … il\u00e7esinde ge\u00e7enler ile benzer olmas\u0131, …. il\u00e7esinde ele ge\u00e7en bombalar ile …’\u0131n ilgisinin beyanlar\u0131 da desteklenen parmak izi maddi delili ile sabit olmas\u0131, ….’in de… ile \u00f6rg\u00fctsel ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n da dikkate alarak …..’\u0131n “…sine at\u0131lan bombalar\u0131n …. taraf\u0131ndan …. semtindeki toplant\u0131da verildi\u011fi” \u015feklindeki beyan\u0131 dosya kapsam\u0131 ve maddi deliller ile \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc;<\/p>\n
San\u0131k ….’\u0131n eylemleri ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in daha \u00f6nceden tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 san\u0131k …. arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile san\u0131klar.., …. ve ..’yi ayarlad\u0131\u011f\u0131n\u0131, t\u00fcrban-ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc gibi dini de\u011fer veya sembollerle herhangi bir i\u015fleri olmayan san\u0131klar\u0131n, bomba atma eylemlerinden \u00f6nce barda toplant\u0131 yapt\u0131klar\u0131n\u0131, daha sonra …..i’de bulunan..i binas\u0131na san\u0131k …’\u0131n, …’den ald\u0131\u011f\u0131 el bombas\u0131n\u0131 05.05.2006 tarihinde ..ye verdi\u011fini, san\u0131k …i’nin, san\u0131klar .. ve ..’dan ayr\u0131larak bombay\u0131 atmas\u0131ndan sonra birlikte ka\u00e7t\u0131klar\u0131n\u0131, 10.05.2006 tarihinde de …’\u0131n att\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu s\u0131rada san\u0131k …l’in yan\u0131nda san\u0131klar … ve …nin oldu\u011funu, san\u0131k …’nun olay yerinde oldu\u011fu;<\/p>\n
San\u0131k …’\u0131n, bizzat …’den ald\u0131\u011f\u0131 el bombas\u0131n\u0131 11.05.2006 tarihinde yan\u0131na san\u0131k … ve… oldu\u011fu halde …sine atarak patlatt\u0131\u011f\u0131;<\/p>\n
San\u0131klar …., .., … ve …’\u0131n …’ya birlikte arabayla geldiklerini, 16.05.2006 tarihinde san\u0131klar …, .. ve …’\u0131n ara\u00e7la… binas\u0131 etraf\u0131na geldiklerini, san\u0131klar … ve …’\u0131n arabada beklerken san\u0131k …’\u0131n 5. katta bulunan 2. Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131karak ke\u015fif yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, 17.05.2006 g\u00fcn\u00fc saat 09.45 civar\u0131nda… binas\u0131na gelen san\u0131k …’\u0131n, ruhsats\u0131z silah ile ayn\u0131 masa etraf\u0131nda toplant\u0131 halinde bulunan 2. Daire Ba\u015fkan ve \u00fcyelerini bir gazetede yer alan resimlerinden de te\u015fhise \u00e7al\u0131\u015farak 10-15 saniye g\u00f6zetleyip belirledikten sonra \u00f6ld\u00fcrmek kast\u0131yla birka\u00e7 metre mesafeden maktul ve ma\u011fdurlara ate\u015f etti\u011fini, bu eylem sonucu yaralanan maktul ..’in \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc, ma\u011fdurlar ….,…..,…..,….., ve …’nun yaraland\u0131\u011f\u0131n\u0131, olay yerinde bir kez tavana muhtemelen ka\u00e7mas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak amac\u0131yla korku vermek i\u00e7in ate\u015f eden ve eylem s\u0131ras\u0131nda herhangi bir s\u00f6z sarf etmeyen, slogan atmayan san\u0131k …..’\u0131n, panikten yararlan\u0131p ka\u00e7mak i\u00e7in \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131na geldi\u011fi s\u0131rada g\u00fcvenlik g\u00f6revlilerini g\u00f6rmesi \u00fczerine tavana ate\u015f etti\u011fi ancak g\u00f6revlilerce yakalanarak etkisiz hale getirildi\u011fi;<\/p>\n
San\u0131k ….’\u0131n ….ine bomba at\u0131lmas\u0131 ve…’a sald\u0131r\u0131 eylemlerini belli bir plan dahilinde y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc, san\u0131klar …, … ve …’\u0131 …. bombalamalar\u0131 eylemleri kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131ndaki paralar\u0131 orada verece\u011fini belirterek…’ya g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc;<\/p>\n
San\u0131k …..’\u0131n kendisine …Ter\u00f6r \u00d6rg\u00fct\u00fcnce verilen g\u00f6rev ve g\u00f6revi yerine getirmesi ile \u00f6nemli yerlere gelece\u011fi, \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na gerek kalmayaca\u011f\u0131 \u015fekilde maddi rahata kavu\u015faca\u011f\u0131 vaadi ile eylemlere kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, san\u0131klar …, …, … ve ….’\u0131n m\u00fcnhas\u0131ran maddi \u00e7\u0131kar vaadi ve beklentisi i\u00e7in ….sinin bombalanmas\u0131 eylemlerine kat\u0131ld\u0131klar\u0131;
\nSan\u0131k ….’\u0131n, …i sald\u0131r\u0131lar\u0131 konusunda itibar edilen beyanlar\u0131nda, kendisinin … ve … Ter\u00f6r \u00d6rg\u00fct\u00fc ile ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 kabul etti\u011fini, …tesi sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n …. ve ….’in talimat\u0131 ve …..’in verdi\u011fi bombalar ile ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fini beyan etti\u011fi;<\/p>\n
…sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n ise, …si sald\u0131r\u0131lar\u0131ndan hemen sonra olmas\u0131, her iki eylemin de ayn\u0131 amac\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmeye y\u00f6nelik olmas\u0131, eylemlerde de ayn\u0131 ki\u015filerin istihdam edilmesi hususlar\u0131 birlikte de\u011ferlendirerek bu eylemin de … \u00d6rg\u00fct\u00fc Y\u00f6neticisi ….. ve ….’\u00fcn talimat\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi;<\/p>\n
….sine 3 kez bomba at\u0131lmas\u0131 ve akabinde… \u00fcyeleri’nin heyet halindeyken hedef al\u0131narak bir \u00fcyenin \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcp, di\u011ferlerinin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmeye te\u015febb\u00fcs edilmesi bireysel olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, eylemin \u00f6rg\u00fctsel bir eylem oldu\u011funu, bu eylemlerin dinsel g\u00fcd\u00fclerle de\u011fil, … \u00d6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn hedefledi\u011fi ama\u00e7 su\u00e7lar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in i\u015flenen eylem oldu\u011funu, san\u0131k… \u00f6nemli bir …. \u00d6rg\u00fct\u00fc \u00fcyesi oldu\u011funu, …sinin bombalanmas\u0131 eylemlerine kat\u0131lan san\u0131klar …., …ve …’nin … \u00d6rg\u00fct\u00fc \u00fcyesi olmamakla birlikte … \u00d6rg\u00fct\u00fc ad\u0131na su\u00e7 i\u015fleyen ki\u015filerden oldu\u011funu, ….sinin bombalanmas\u0131 eylemine kat\u0131lan san\u0131k ….’\u0131n ise … \u00d6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn \u00fcyesi oldu\u011fu;<\/p>\n
Bu eylemlerin ve \u00f6zellikle … sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n dosyadaki ama\u00e7 su\u00e7 olan h\u00fckumeti ortadan kald\u0131rmaya veya g\u00f6revlerini yapmas\u0131n\u0131 k\u0131smen veya tamamen engellemeye te\u015febb\u00fcs etme su\u00e7unun ger\u00e7ekle\u015fmesine neden olacak niteli\u011fe sahip oldu\u011funu, ancak san\u0131k …’\u0131n olaydan hemen sonra yakalanmas\u0131 ve soru\u015fturma makamlar\u0131n\u0131n etkin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla irtibatlar\u0131n\u0131n h\u0131zla ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131ndan dolay\u0131 bu eylem kendisinden beklenen \u00fclkede askeri darbe yap\u0131lmas\u0131 sonucunu do\u011furamad\u0131\u011f\u0131;<\/p>\n
Bu eylemlerin, s\u00fcreklilik arzeden ve belli bir zaman diliminde, ama\u00e7 su\u00e7lar\u0131n ger\u00e7ekle\u015febilmesi i\u00e7in i\u015flenen ve dosyadaki sair eylemler ile organik ba\u011f\u0131 olan \u00f6rg\u00fctsel nitelikteki eylemlerden oldu\u011fu, eylemler \u00f6ncesi ve i\u015flenmesi s\u0131ras\u0131ndaki yap\u0131lan haz\u0131rl\u0131klar ve organizasyon, sonras\u0131nda meydana gelen olaylar ve dezenformasyon faaliyetleri, iddianamelerde san\u0131klara isnat edilen su\u00e7lar ile …sine at\u0131lan bombalar ve Dan\u0131\u015ftay sald\u0131r\u0131s\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fki, i\u015flenen su\u00e7lar\u0131n sonu\u00e7 ve etkileri dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda eylemlerin … \u00d6rg\u00fct\u00fc mensuplar\u0131 taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi;<\/p>\n
…\u00d6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn her iki eylemdeki amac\u0131n\u0131n, TCK’n\u0131n 312\/1 maddesine uyan .. ve … Kullanarak T\u00fcrkiye Cumhuriyeti H\u00fck\u00fcmetini Ortadan Kald\u0131rmaya veya G\u00f6revlerini Yapmas\u0131n\u0131 K\u0131smen veya Tamamen Engellemek oldu\u011fu anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, eylemlere kat\u0131lan san\u0131klar her ne kadar \u00f6rg\u00fct y\u00f6neticisi, \u00f6rg\u00fct \u00fcyesi ve \u00f6rg\u00fct ad\u0131na su\u00e7 i\u015flemek su\u00e7lar\u0131n\u0131 i\u015flemi\u015f iseler de eylemlerinin b\u00fct\u00fcn halinde TCK’n\u0131n 312. maddesine uyan su\u00e7u olu\u015fturdu\u011fu;
\nGerek\u00e7eli karar\u0131n san\u0131klar\u0131n bireysel de\u011ferlendirmesinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 3. Kitap k\u0131sm\u0131nda ise,<\/p>\n
San\u0131k .. hakk\u0131nda,<\/p>\n
…. ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyesi olmak su\u00e7u y\u00f6n\u00fcnden, san\u0131\u011f\u0131n eylemlerini…. Ter\u00f6r \u00d6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn ama\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda ve \u00f6rg\u00fct y\u00f6neticilerinden san\u0131klar .. ve ..’\u00fcn talimatlar\u0131 ile yerine getirdi\u011fini, hiyerar\u015fik yap\u0131ya dahil olarak eylem yapt\u0131\u011f\u0131;<\/p>\n
Nitelikli \u00f6ld\u00fcrme ve nitelikli \u00f6ld\u00fcrmeye te\u015febb\u00fcs su\u00e7lar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden, …sald\u0131r\u0131s\u0131 eylemini … silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc ad\u0131na, \u00f6rg\u00fct y\u00f6neticilerinden……’in talimat\u0131 ile yerine getirdi\u011fi;<\/p>\n
San\u0131k…. hakk\u0131nda,<\/p>\n
Silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyesi olmak su\u00e7u y\u00f6n\u00fcnden, san\u0131\u011f\u0131n …Ter\u00f6r \u00d6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn ama\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda, san\u0131klar … ve…’in emir ve talimatlar\u0131 \u00fczerine el bombalar\u0131n\u0131 ….sine att\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve di\u011fer san\u0131klara att\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, san\u0131\u011f\u0131n bu eylemlerini … Silahl\u0131 Ter\u00f6r \u00d6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn ama\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda ve \u00f6rg\u00fct y\u00f6neticilerinden san\u0131klar … ve ..’\u00fcn talimatlar\u0131 ile yerine getirdi\u011fini, hiyerar\u015fik yap\u0131ya dahil olup, san\u0131klar …..ve …’e ba\u011fl\u0131 olarak \u00f6rg\u00fctsel faaliyet y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, bu nedenle san\u0131\u011f\u0131n … Silahl\u0131 Ter\u00f6r \u00d6rg\u00fct\u00fc \u00fcyesi oldu\u011fu;<\/p>\n
Dan\u0131\u015ftay sald\u0131r\u0131s\u0131 eylemi nedeni ile san\u0131k …’\u0131n \u00f6rg\u00fct i\u00e7erisindeki konumu itibariyle san\u0131k …’a emir ve talimat verecek konumda olmamas\u0131, … sald\u0131r\u0131s\u0131 eyleminde san\u0131k ….’\u0131 azmettirdi\u011fi veya eyleme bizzat i\u015ftirak etti\u011fi y\u00f6n\u00fcnde delil bulunmamas\u0131, olay g\u00fcn\u00fc olay yerinde olmamas\u0131 hususlar\u0131, san\u0131\u011f\u0131n kendi beyan\u0131 ve d\u0131ger san\u0131klar\u0131n beyanlar\u0131 ile t\u00fcm dosya kapsam\u0131 birlikte de\u011ferlendirerek su\u00e7un i\u015flenmesi s\u0131ras\u0131nda san\u0131\u011f\u0131n yard\u0131m etti\u011fine dair her t\u00fcrl\u00fc \u015f\u00fcpheden uzak, mahkumiyetine yeterli, kesin ve inand\u0131r\u0131c\u0131 delil elde edilemedi\u011finden, san\u0131\u011f\u0131n at\u0131l\u0131 su\u00e7lar\u0131 i\u015fledi\u011fi sabit olmad\u0131\u011f\u0131;<\/p>\n
San\u0131klar …. ile san\u0131k \u0130….hakk\u0131nda,<\/p>\n
TCK’n\u0131n 312. maddedeki su\u00e7 y\u00f6n\u00fcnden, san\u0131klar\u0131n, \u00f6rg\u00fct y\u00f6neticilerinden san\u0131klar ….. ve ….’\u00fcn talimat\u0131 ile san\u0131k … taraf\u0131ndan Cumhuriyet Gazetesine el bombas\u0131 at\u0131lmas\u0131 eylemine kat\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131, eylemde bomban\u0131n insanlar\u0131n bulundu\u011fu bir ortama at\u0131larak ki\u015filerin hayati tehlikeye d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesine sebep olduklar\u0131, san\u0131klar bizzat bombay\u0131 atmasalar da, as\u0131l bombay\u0131 atan …..’\u0131n yan\u0131nda bulunup su\u00e7un i\u015flenmesini kolayla\u015ft\u0131rarak su\u00e7a i\u015ftirak ettikleri, bu nedenlerle de asli fail gibi olmasalar da su\u00e7un i\u015fleni\u015fine yard\u0131m eden olarak cezaland\u0131r\u0131lmalar\u0131 gerekti\u011fi;<\/p>\n
Silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyesi olmak su\u00e7u y\u00f6n\u00fcnden, san\u0131klar\u0131n, hiyerar\u015fik yap\u0131ya dahil olmadan, san\u0131klar …. ve …’a ba\u011fl\u0131 olarak hareket ettikleri, bu nedenle san\u0131klar\u0131n … Silahl\u0131 Ter\u00f6r \u00d6rg\u00fct\u00fc \u00fcyesi olmamakla birlikte \u00f6rg\u00fct ad\u0131na su\u00e7 i\u015fledikleri;<\/p>\n
Mala zarar verme su\u00e7u y\u00f6n\u00fcnden, san\u0131klar\u0131n i\u015ftiraki ile san\u0131k…. taraf\u0131ndan 11.05.2006 tarihinde at\u0131lan el bombas\u0131n\u0131n patlad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu olay s\u0131ras\u0131nda …..sinin binas\u0131nda zarar meydana geldi\u011finden san\u0131klar … ve ..’\u0131n as\u0131l failin yan\u0131nda bulunmak ve su\u00e7un i\u015fleni\u015fini kolayla\u015ft\u0131rmak suretiyle \u00fczerilerine at\u0131l\u0131 mala zarar verme su\u00e7unu i\u015fledikleri;<\/p>\n
Dan\u0131\u015ftay sald\u0131r\u0131s\u0131 nedeniyle san\u0131klar….., …’\u0131n konumlar\u0131 itibariyle san\u0131k …’a emir ve talimat verecek konumda olmamalar\u0131,…..sald\u0131r\u0131s\u0131 eyleminde san\u0131k …’\u0131 azmettirdikleri veya eyleme bizzat i\u015ftirak ettikleri y\u00f6n\u00fcnde delil bulunmamas\u0131, olay g\u00fcn\u00fc olay yerinde olmamalar\u0131, olaydan bir g\u00fcn \u00f6nce san\u0131k … ile birlikte ….. binas\u0131 yak\u0131n\u0131na gitmi\u015f ise de arabada beklemek suretiyle yap\u0131lan ke\u015fif i\u015flemine kat\u0131lmamalar\u0131 hususlar\u0131n\u0131, san\u0131klar\u0131n beyanlar\u0131 ve di\u011fer san\u0131klar\u0131n beyanlar\u0131 ile t\u00fcm dosya kapsam\u0131 birlikte de\u011ferlendirerek su\u00e7un i\u015flenmesi s\u0131ras\u0131nda san\u0131klar\u0131n yard\u0131m ettiklerine dair her t\u00fcrl\u00fc \u015f\u00fcpheden uzak, mahkumiyetine yeterli, kesin ve inand\u0131r\u0131c\u0131 delil elde edilemedi\u011fi bu nedenle san\u0131klar\u0131n at\u0131l\u0131 su\u00e7lar\u0131 i\u015flemedikleri;<\/p>\n
San\u0131k …. hakk\u0131nda,<\/p>\n
Dan\u0131\u015ftay sald\u0131r\u0131s\u0131 y\u00f6n\u00fcnden, san\u0131k ….’\u0131n bu eylemi, … silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc ad\u0131na, \u00f6rg\u00fct y\u00f6neticilerinden …’in talimat\u0131 ile yerine getirdi\u011fi;<\/p>\n
San\u0131k …. hakk\u0131nda,<\/p>\n
Dan\u0131\u015ftay sald\u0131r\u0131s\u0131 y\u00f6n\u00fcnden, san\u0131k ….’\u0131n bu eylemi, .. Silahl\u0131 Ter\u00f6r \u00d6rg\u00fct\u00fc ad\u0131na, \u00f6rg\u00fct y\u00f6neticilerinden san\u0131klar …. ve …..in talimat\u0131 ile yerine getirdi\u011fi,<\/p>\n
Mahkeme taraf\u0131ndan kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n
Mahkemenin Kabul\u00fcne G\u00f6re San\u0131klar\u0131n Su\u00e7a \u0130\u015ftirakleri ve Sorumluluklar\u0131n\u0131n Tespiti<\/p>\n
Su\u00e7a \u0130\u015ftirak:<\/p>\n
5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanununda asli i\u015ftirak\/fer’i i\u015ftirak ayr\u0131m\u0131 kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yasa gerek\u00e7esinde belirtildi\u011fi \u00fczere m\u00fclga 765 say\u0131l\u0131 TCK’da kabul edilen sistemin en \u00f6nemli sak\u0131ncas\u0131, ki\u015finin su\u00e7un i\u015fleni\u015fine katk\u0131s\u0131n\u0131n, ger\u00e7ekle\u015ftirilen su\u00e7un b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7erisinde de\u011fil, ondan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ele al\u0131nmas\u0131d\u0131r. Bu nedenle 765 say\u0131l\u0131 Yasan\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte oldu\u011fu d\u00f6nemde uygulanan sistemde, su\u00e7un i\u015fleni\u015fine i\u015ftirak eden ki\u015filerin \u00e7o\u011fu zaman asli fail olarak m\u0131 yoksa fer’i fail olarak m\u0131 sorumlu tutulacaklar\u0131 duraksamaya yer vermeyecek bi\u00e7imde saptanamamaktad\u0131r.<\/p>\n
Yine gerek\u00e7ede ifade edildi\u011fi gibi, H\u00fck\u00fcmet Tasar\u0131s\u0131’nda da benimsenen asli i\u015ftirak, fer’i i\u015ftirak ayr\u0131m\u0131n\u0131n adil ve e\u015fit olmayan bir cezaland\u0131rmay\u0131 sonu\u00e7lamas\u0131 ve uygulamada zorluk ve duraksamalara neden olmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla, bu ayr\u0131m\u0131 esas alan d\u00fczenleme tasar\u0131dan \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yeni yap\u0131lan d\u00fczenlemeyle, i\u015ftirak \u015fekilleri fiilin i\u015fleni\u015fi \u00fczerinde kurulan hakimiyet \u00f6l\u00e7\u00fc al\u0131narak belirlenecektir. Bu sistemde birer sorumluluk stat\u00fcs\u00fc olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fclen i\u015ftirak \u015fekilleri ise, faillik, azmettirme ve yard\u0131m etmeden ibarettir.<\/p>\n
Yeni yasada, i\u015ftirak halinde faillik ve \u015feriklik s\u00f6z konusudur. …..de azmettiren ve yard\u0131m eden olarak ikiye ayr\u0131lmaktad\u0131r. B\u00f6ylece 765 say\u0131l\u0131 Yasada asli manevi fail say\u0131lan azmettiren, 5237 say\u0131l\u0131 Yasada fail olarak kabul edilmeyip, \u015ferikler aras\u0131nda say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bir su\u00e7un i\u015flenmesinde as\u0131l sorumluluk faillere aittir, \u015ferikler ise 40. maddede yer alan ba\u011fl\u0131l\u0131k kural\u0131 gere\u011fince sorumlu tutulabilmektedirler.<\/p>\n
Yasa koyucunun 37. maddenin 1. f\u0131kras\u0131ndaki \u201csu\u00e7un kanuni tan\u0131m\u0131nda yer alan fiili birlikte ger\u00e7ekle\u015ftiren ki\u015filerden her biri, fail olarak sorumlu olur\u201d ifadesiyle faillik kavram\u0131n\u0131n kapsam\u0131n\u0131 olduk\u00e7a geni\u015f tuttu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Bu durumda, su\u00e7un i\u015flenmesini sa\u011flayan hareket \u00fczerinde hakimiyet kuran herkes fail say\u0131labilecektir. Hareket \u00fczerinde hakimiyet kurmak, birlikte irtikap etme \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fi gibi, z\u0131mni veya a\u00e7\u0131k bir i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcne dayal\u0131 olarak hareketi birlikte ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi de kapsayabilir. \u00d6yle ki, bu anlamda su\u00e7u sonu\u00e7layan hareketi yapmayan fakat bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n bu hareketi yapmas\u0131 i\u00e7in gerekli ortam\u0131 haz\u0131rlayanlardan her birisi de fail say\u0131labilecektir. Buradan \u00e7\u0131kartabilece\u011fimiz netice, su\u00e7un i\u015flenmesi s\u0131ras\u0131nda ma\u011fdura y\u00f6nelik olarak yap\u0131lacak hareketlerin \u00e7o\u011fu kez yard\u0131m etme olarak de\u011fil, faillik olarak de\u011ferlendirilece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde olacakt\u0131r. Ancak, bu ifadeden yard\u0131m etmenin sadece su\u00e7un i\u015flenmesinden \u00f6nce veya sonra m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fi sonucunun da \u00e7\u0131kart\u0131lmamas\u0131 gerekir. Zira, yard\u0131m etme her a\u015famada m\u00fcmk\u00fcn olabilecek fakat daha \u00e7ok su\u00e7un i\u015flenmesinden \u00f6nceki ve sonraki hareketler yard\u0131m etme olarak de\u011ferlendirilebilecektir.<\/p>\n
Olay\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gereken sorun, nitelikli \u00f6ld\u00fcrme su\u00e7una kat\u0131l\u0131p kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131na ve kat\u0131ld\u0131 ise i\u015ftirak d\u00fczeyinin belirlenmesine y\u00f6neliktir.
\nKast insan\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131 ile ilgili bir kavram olup, kast\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade edilmedi\u011fi durumlarda, i\u00e7 d\u00fcnyaya ait bu olgunun d\u0131\u015f d\u00fcnyaya yans\u0131yan davran\u0131\u015flara bak\u0131larak belirlenmesi yoluna gidilmektedir.<\/p>\n
Ki\u015finin eyleminin, bir su\u00e7a kat\u0131lma a\u015famas\u0131na ula\u015f\u0131p ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131, ula\u015fm\u0131\u015fsa da su\u00e7a kat\u0131lma d\u00fczeyinin saptanmas\u0131 i\u00e7in, eylemin bir evresindeki durumun de\u011fil, eylemin yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in verilen karar\u0131n, bu karar\u0131n icra edili\u015f bi\u00e7iminin olay \u00f6ncesi, s\u0131ras\u0131 ve sonraki davran\u0131\u015flar\u0131n da dikkate al\u0131n\u0131p, t\u00fcm kan\u0131tlar\u0131n birlikte de\u011ferlendirilmesi gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc su\u00e7 kast\u0131n\u0131n mutlaka belli bir a\u015famada olu\u015fmas\u0131 gerekmedi\u011fi gibi, i\u015ftirak iradesinin de su\u00e7 tamamlan\u0131ncaya kadar her a\u015famada olu\u015fmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
Bu a\u00e7\u0131klamalar do\u011frultusunda dosya kapsam\u0131 ile mahkeme kabul\u00fcnden eylemin silahl\u0131 bir \u00f6rg\u00fct\u00fcn ama\u00e7 ve talimat\u0131 do\u011frultusunda i\u015flendi\u011finin kabul edilmesinden veya kabul edilmemesinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ara\u00e7 su\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan , san\u0131k…..’\u0131n, san\u0131k … arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile san\u0131klar .., …. ve …’yi ayarlad\u0131\u011f\u0131, san\u0131klar\u0131n toplan\u0131p karar almalar\u0131ndan sonra …sine y\u00f6nelik eylemleri ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri, daha sonra …sald\u0131r\u0131s\u0131 eylemi i\u00e7in san\u0131k ….’yi \u0130stanbul’da b\u0131rakarak ….’ya ayn\u0131 ara\u00e7la geldikleri, 16.05.2006 tarihinde san\u0131k …..’\u0131n, san\u0131klar …… ve ……’la birlikte ke\u015fif amac\u0131yla ….. yak\u0131n\u0131na geldikleri, san\u0131k …..’\u0131n di\u011fer san\u0131klar\u0131 …..’\u0131n hemen arkas\u0131nda bulunan ….. Caddesi’nde ara\u00e7ta b\u0131rakarak ….. binas\u0131na ge\u00e7ti\u011fi, olay mahallini gezdi\u011fi, daha sonra san\u0131klar ….., …, ….. ve …..’\u0131n biraraya gelerek konuyu tart\u0131\u015ft\u0131klar\u0131, toplant\u0131dan sonra bir arada …..’da otelde kald\u0131klar\u0131, ertesi sabah san\u0131k …..’\u0131n ….. binas\u0131nda m\u00fczakere salonunda heyet halinde \u00e7al\u0131\u015fan maktul ve ma\u011fdurlara tabanca ile ate\u015f ederek nitelikli \u00f6ld\u00fcrme ve \u00f6ld\u00fcrmeye te\u015febb\u00fcs eylemi ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi, olay yerinden ka\u00e7arken yakaland\u0131\u011f\u0131, san\u0131k ……’\u0131n ise san\u0131klar …… ve …..r’\u0131 Terminale g\u00f6t\u00fcrerek otob\u00fcsle \u0130stanbul’a g\u00f6nderdikten sonra otogardan ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131, bilahare san\u0131klar\u0131n yakaland\u0131klar\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Kabul ve uygulamaya g\u00f6re,<\/p>\n
A-) Mahkeme taraf\u0131ndan, … Ter\u00f6r \u00d6rg\u00fct\u00fc y\u00f6neticileri oldu\u011funu kabul etti\u011fi ki\u015filerin… ili ….. il\u00e7esinde yap\u0131lan bir toplant\u0131da \u00f6rg\u00fct \u00fcyesi san\u0131klar ….. ve ……’a verildi\u011fi kabul edilen bombalar\u0131n….sine at\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6rg\u00fctsel eylem olarak de\u011ferlendirildi\u011fi, \u00f6rg\u00fct y\u00f6neticilerinin talimat\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirilen …. sald\u0131r\u0131s\u0131nda ayn\u0131 ekibin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, \u00f6nemli bir \u00f6rg\u00fct \u00fcyesi olan …’\u0131n, s\u00fcrekli yan\u0131nda bulunan ve \u00f6rg\u00fctsel toplant\u0131lara birlikte kat\u0131lan \u00f6rg\u00fct \u00fcyesi san\u0131k … ile … ve …’la birlikte \u00f6zel bir ara\u00e7la \u00f6rg\u00fctsel bir eylem kabul edilen … sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in …’ya geldikleri kabul edildi\u011fi halde, san\u0131klar …, … ve…’\u0131n \u00f6rg\u00fctsel eylemden vazge\u00e7tiklerine veya eylemlerinden g\u00f6n\u00fcll\u00fc vazge\u00e7erek, asli fail olan ….’\u0131n eylemden vazge\u00e7mesi i\u00e7in ellerinden gelen b\u00fct\u00fcn gayreti g\u00f6stermelerine ra\u011fmen eylemi engelleyemediklerine (TCK’n\u0131n 41.m.) dair mahkemece tespit edilmi\u015f bir durum bulunmamas\u0131na ra\u011fmen, eylem \u00f6ncesi su\u00e7 i\u015fleme karar\u0131n\u0131 kuvvetlendirme, su\u00e7 i\u015fleme s\u0131ras\u0131nda yak\u0131n\u0131nda bulunarak manevi destek olmak \u015feklindeki davran\u0131\u015flar\u0131n, san\u0131k …\u2019\u0131n fail olarak ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi nitelikli \u00f6ld\u00fcrme ve nitelikli \u00f6ld\u00fcrmeye te\u015febb\u00fcs fillerine yard\u0131m su\u00e7unu olu\u015fturaca\u011f\u0131 g\u00f6zetilmeksizin, yasal olmayan gerek\u00e7elerle san\u0131klar\u0131n beraatlerine karar verilmesi;<\/p>\n
B-) …. sald\u0131r\u0131s\u0131 eyleminin … \u00d6rg\u00fct\u00fc Y\u00f6neticisi …. ve ….’\u00fcn talimat\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi kabul edildi\u011fi halde, san\u0131k …. ve ….’in bireysel durumlar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi b\u00f6l\u00fcmlerinde nitelikli \u00f6ld\u00fcrme ve nitelikli \u00f6ld\u00fcrmeye te\u015febb\u00fcs su\u00e7lar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden, ….sald\u0131r\u0131s\u0131 eylemini ….. silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc ad\u0131na \u00f6rg\u00fct y\u00f6neticilerinden …’in talimat\u0131 ile yerine getirdi\u011fi \u015feklinde tespit yap\u0131lmas\u0131 suretiyle \u00e7eli\u015fkiye d\u00fc\u015f\u00fclerek karar verilmesi;<\/p>\n
C-) Ama\u00e7 su\u00e7 niteli\u011finde bulunan TCK’n\u0131n 312. maddesinde d\u00fczenlenen T\u00fcrkiye Cumhuriyeti H\u00fck\u00fcmetini ortadan kald\u0131rmaya veya g\u00f6revlerini yapmas\u0131n\u0131 k\u0131smen veya tamamen engellemeye te\u015febb\u00fcs su\u00e7unu ger\u00e7ekle\u015ftirmek amac\u0131 ile vahamet arz eden eyleme herhangi bir \u015fekilde i\u015ftirak edenlerin, ama\u00e7 su\u00e7 bak\u0131m\u0131ndan sorumluluk stat\u00fcleri faillik niteli\u011finde oldu\u011fu g\u00f6zetilmeksizin, olayda tatbiki m\u00fcmk\u00fcn olmayan, ancak ko\u015fullar\u0131 olu\u015ftu\u011fu takdirde ara\u00e7 su\u00e7lara uygulama olana\u011f\u0131 olan TCK’n\u0131n 39. maddesine g\u00f6re indirim yap\u0131larak san\u0131klar …. ve…’\u0131n eksik ceza ile cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131,
\nYasaya ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n
XII-EKS\u0130K SORU\u015eTURMA NEDENLER\u0130<\/p>\n
1-San\u0131k…. hakk\u0131nda,<\/p>\n
a)… \u00dcste\u011fmen …. Lojmanlar\u0131 adresinde yap\u0131lan aramada el konulan … numaral\u0131 ajanda i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 iddia ve kabul edilen kroki ve uydu g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinin bas\u0131l\u0131 oldu\u011fu (2) adet A\/4 ka\u011f\u0131d\u0131nda yer alan yaz\u0131lar\u0131n kendisine ait olmad\u0131\u011f\u0131 yolundaki savunmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda; an\u0131lan kroki ile (2) adet A\/4 ka\u011f\u0131d\u0131nda yer alan yaz\u0131lar\u0131n san\u0131\u011fa ait olup olmad\u0131\u011f\u0131 hususunda Adli T\u0131p Kurumundan rapor al\u0131n\u0131p, t\u00fcm kan\u0131tlar birlikte de\u011ferlendirilerek sonucuna g\u00f6re hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekti\u011fi g\u00f6zetilmeden eksik ara\u015ft\u0131rma sonucu kroki y\u00f6n\u00fcnden … Kriminal Polis Laboratuvar\u0131n\u0131n 22.01.2009 tarihli raporu ile yetinilerek ve (2) adet A4 ka\u011f\u0131d\u0131nda yer alan yaz\u0131lar y\u00f6n\u00fcnden ise bu hususta hi\u00e7bir ara\u015ft\u0131rma yapt\u0131r\u0131lmamas\u0131;<\/p>\n
b)San\u0131k hakk\u0131nda ……Mahkemesi’nde askeri e\u015fyay\u0131 gizleme su\u00e7undan a\u00e7\u0131lan kamu davas\u0131n\u0131n ak\u0131betinin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, karara \u00e7\u0131km\u0131\u015f olmas\u0131 halinde ise karar\u0131n onayl\u0131 bir \u00f6rne\u011finin bu dosya i\u00e7erisine al\u0131nd\u0131ktan sonra san\u0131\u011f\u0131n hukuki durumunun tayin ve takdirinin gerekmesi;<\/p>\n
c)Maddi ger\u00e7e\u011fin ku\u015fkuya yer b\u0131rakmayacak \u015fekilde ortaya konulmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan, san\u0131\u011f\u0131n aramalarda ele ge\u00e7en ayn\u0131 sis kutusunun ….’nda, ….’nde ve ….’de yap\u0131lan aramalarda ele ge\u00e7irildi\u011fini savunmas\u0131nda iddia etmi\u015f olmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, an\u0131lan hususlar\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131larak iddias\u0131n\u0131n do\u011fru olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespiti gerekti\u011fi g\u00f6zetilmeden, … aramalar\u0131nda ele ge\u00e7irilen malzemelerin ba\u015fka bir soru\u015fturman\u0131n konusu olmalar\u0131 ve mahkemenin g\u00f6revi kapsam\u0131nda bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan incelenmedi\u011fi belirtilerek yetersiz gerek\u00e7e ve eksik ara\u015ft\u0131rma ile yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde san\u0131k hakk\u0131nda mahkumiyet h\u00fckm\u00fc kurulmas\u0131;<\/p>\n
2-Bir k\u0131s\u0131m san\u0131klar ve m\u00fcdafilerinin aramada ele ge\u00e7en delillere kolluk g\u00f6revlilerince say\u0131 ve i\u00e7erik itibariyle ilave yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n ileri s\u00fcr\u00fclmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda; mahkemece bu hususta ayr\u0131nt\u0131l\u0131 ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmadan karar verilmesi;<\/p>\n
3-San\u0131k … hakk\u0131nda TCK’n\u0131n 314\/2. maddesi uyar\u0131nca verilen mahkumiyet h\u00fckm\u00fcn\u00fcn incelenmesinde,<\/p>\n
29\/05\/2008 tarihli inceleme de\u011ferlendirme raporunda (2 nolu delil) telefon haf\u0131za kart\u0131, bilgisayar inceleme raporunda ise medion marka pocket pc’den \u00e7\u0131kan haf\u0131za kart\u0131 olarak kabul edilen dijital delilin, arama i\u015fleminde bulundu\u011funa dair 24\/01\/2008 tarihli arama tutana\u011f\u0131nda herhangi bir ibare olmad\u0131\u011f\u0131; bahse konu inceleme de\u011ferlendirme raporunun incelenmesinde, mezkur haf\u0131za kart\u0131nda 25\/01\/2008 g\u00fcn\u00fc 06:00-06:04 saatleri aras\u0131nda olu\u015fturulmu\u015f 8 adet dijital dosyan\u0131n mevcut oldu\u011fu tespit edilmi\u015f, arama i\u015fleminin ise arama tutana\u011f\u0131nda belirtildi\u011fi \u00fczere 24\/01\/2008 g\u00fcn\u00fc saat 23:00’da tamamland\u0131\u011f\u0131 da g\u00f6zetilerek;<\/p>\n
a-Haf\u0131za kart\u0131n\u0131n san\u0131k hakk\u0131nda yap\u0131lan arama i\u015fleminden elde edilip edilmedi\u011finin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131;<\/p>\n
b-Haf\u0131za kart\u0131nda el konulma tarihinden sonra 8 adet dosyan\u0131n olu\u015fturulup olu\u015fturulmad\u0131\u011f\u0131 hususunda uzman bir heyetten bilirki\u015fi raporu ald\u0131r\u0131lmas\u0131, sonucuna g\u00f6re san\u0131\u011f\u0131n hukuki durumunun belirlenmesi ve delile el konulma tarihinden sonra hukuka ayk\u0131r\u0131 bir m\u00fcdahalede bulunuldu\u011fu tespit edilmesi halinde, ilgililer hakk\u0131nda su\u00e7 duyurusunda bulunulmas\u0131 gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi;<\/p>\n
4-San\u0131k ….’in evinde yap\u0131lan aramada elde edildi\u011fi belirtilen ….—…M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131n “\u00c7ok Gizli” ….ve …. Raporu olarak tabir edilen evrak ile ilgili olarak, san\u0131\u011f\u0131n bu belgeyi avukatl\u0131k mesle\u011fini y\u00fcr\u00fctmesinden dolay\u0131 vekili oldu\u011fu bir dava dosyas\u0131ndan temin etti\u011fine dair savunmas\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi g\u00f6zetilmeden mahkumiyet h\u00fckm\u00fc kurulmas\u0131;<\/p>\n
5-….Partisi Genel Merkezi,… Kanal ve … Dergisi…. Mahallesi … Sokak No:.—…. adresinde 21\/03\/2008 g\u00fcn\u00fc yap\u0131lan aramada,<\/p>\n
a) CMK\u2019n\u0131n 119. ve Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi\u2019nin 11. maddesinde arama i\u015flemini yapanlar\u0131n ad\u0131, soyad\u0131, sicili ve unvan\u0131n\u0131n arama tutana\u011f\u0131na yaz\u0131laca\u011f\u0131n\u0131n ve imzalar\u0131n\u0131n al\u0131naca\u011f\u0131n\u0131n belirtilmi\u015f olmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda; arama mahalline tutanakta imzas\u0131 bulunanlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ve \u00e7ok say\u0131da kolluk g\u00f6revlisinin girerek aramaya kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131; kolluk g\u00f6revlilerinin bir \u00e7ok ba\u011f\u0131ms\u0131z b\u00f6l\u00fcme avukatlar ve ilgililerin yoklu\u011funda girerek arama faaliyetinde bulunduklar\u0131; arama tutana\u011f\u0131n\u0131n 3. sayfas\u0131nda yaz\u0131l\u0131, giri\u015fin kar\u015f\u0131s\u0131ndaki sekreter odas\u0131n\u0131n sa\u011f taraf\u0131ndaki masan\u0131n etajerinde bulundu\u011fu yaz\u0131lan materyallerin, avukatlar\u0131n yoklu\u011funda, kolluk\u00e7a bulundu\u011fu iddialar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda s\u00f6z konusu iddialar\u0131n arama i\u015flemine kat\u0131lanlar\u0131n dinlenilmesi ve … Asliye Ceza Mahkemesi’nin 2010\/318 esas say\u0131l\u0131 dosyas\u0131 getirtilip incelenmek suretiyle ara\u015ft\u0131r\u0131larak sonucuna g\u00f6re hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekti\u011fi g\u00f6zetilmeden eksik ara\u015ft\u0131rma ile yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde karar verilmesi;<\/p>\n
b) Aramada ele ge\u00e7ti\u011fi iddia edilen ….. marka CD i\u00e7erisinde Cumhuriyet savc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca yapt\u0131r\u0131lan incelemede, CD’de bulunan \u201c….\u201d klas\u00f6r\u00fc i\u00e7inde Yarg\u0131tay binas\u0131 krokisi ve bu krokinin a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131na dair bir metin belgesi bulundu\u011fu yerel mahkeme taraf\u0131ndan kabul edilmi\u015f olup; san\u0131klar\u0131n, bu CD\u2019nin aramada bulunmad\u0131\u011f\u0131, CD i\u00e7indeki klas\u00f6rlerle bir ilgilerinin olmad\u0131\u011f\u0131, kroki ve krokinin a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 belgesinin 24.03.2008 tarihli Taraf Gazetesi n\u00fcshas\u0131nda yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131 ve bu yay\u0131nda yer alan belgenin b\u00fcy\u00fct\u00fclerek incelenmesinde 13.03.2008 tarihinde, yani …. Partisi aramas\u0131ndan 8 g\u00fcn \u00f6nce, ….tesi’nin ….-….. b\u00fcrolar\u0131 aras\u0131nda faksland\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hususundaki iddialar kar\u015f\u0131s\u0131nda, s\u00f6z konusu iddialar\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131larak, bu iddialar ile ilgili …. Gazetesi yetkilileri hakk\u0131nda bir soru\u015fturma yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n, kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131p a\u00e7\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespiti ile kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ise bu dosyan\u0131n celbedilerek incelenmesi;<\/p>\n
Ayn\u0131 CD i\u00e7erisinde yer alan ve … taraf\u0131ndan olu\u015fturuldu\u011fu mahkemece kabul edilen “… Lokantas\u0131 Yeme\u011fi” belgesinde, yeme\u011fe san\u0131k …’\u0131n da kat\u0131laca\u011f\u0131 yaz\u0131l\u0131 ise de belgenin olu\u015fturulma tarihi olan 02\/01\/2008 tarihinde san\u0131k ….\u0131n cezaevinde tutuklu oldu\u011fu ve bu sebeple s\u00f6z konusu belgenin de ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 oldu\u011fu hususundaki san\u0131k savunmas\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve sonucuna g\u00f6re san\u0131klar\u0131n hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekti\u011fi g\u00f6zetilmeden eksik ara\u015ft\u0131rma ile yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde karar verilmesi;<\/p>\n
6-San\u0131k …’\u0131n ev ve i\u015f yeri aramas\u0131nda ele ge\u00e7irildi\u011fi iddia edilen 13 ve 55 nolu CD\u2019lerde yer alan \u00e7e\u015fitli klas\u00f6rlerde ….de bulunan Vecihi ..\u0131 …. \u00fcss\u00fcne ait foto\u011fraflar, krokiler, personele ait kimlik \u00f6rneklerinin bulunmas\u0131 ile ilgili olarak;… M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n 30.12.2008 tarihli ve 497 say\u0131l\u0131 cevabi yaz\u0131s\u0131nda: … B\u00f6lgesi k\u0131rsal\u0131nda \u00f6ld\u00fcr\u00fclen bir ter\u00f6ristin \u00fczerinde bulunan belgeler aras\u0131nda… \u00fcss\u00fcne y\u00f6nelik eylem planlar\u0131na rastland\u0131\u011f\u0131,…Partisi\u2019nin …\u2019ya y\u00f6nelik olarak planlanan eylemle ili\u015fkilendirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n dezenformasyon ama\u00e7l\u0131 bir y\u00f6nlendirme faaliyeti olabilece\u011finin belirtilmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda, san\u0131ktan dijital olarak ele ge\u00e7irildi\u011fi iddia olunan … \u00dcss\u00fc belgeleriyle, .. yaz\u0131s\u0131nda belirtilen ter\u00f6ristten elde edilen eylem plan\u0131n\u0131n ayn\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n, yine yaz\u0131da belirtildi\u011fi gibi bu olay\u0131n… Partisi\u2019ne y\u00f6nelik bir dezenformasyon faaliyeti olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131larak sonucuna g\u00f6re hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekti\u011fi g\u00f6zetilmeden eksik ara\u015ft\u0131rma ile yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde karar verilmesi;<\/p>\n
7-Dosya aras\u0131nda bir \u00f6rne\u011fi bulunan ve san\u0131k .. hakk\u0131nda oldu\u011fu anla\u015f\u0131lan Dr. … Devlet Hastanesinin 28\/02\/2006 g\u00fcn ve 226 say\u0131l\u0131 sa\u011fl\u0131k kurulu raporunda, san\u0131\u011fa “paranoid psikoz (tedavi ile \u00e7al\u0131\u015fma olana\u011f\u0131 yok)” te\u015fhisi konuldu\u011fu ve t\u00fcm dosyan\u0131n tetkikinde san\u0131\u011f\u0131n su\u00e7 tarihinde veya yarg\u0131lama s\u0131ras\u0131nda cezai ehliyetinin bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 hususunda bir rapor ald\u0131r\u0131l\u0131p ald\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespit edilememesi kar\u015f\u0131s\u0131nda, san\u0131\u011f\u0131n Adli T\u0131p Kurumu ilgili ihtisas dairesine sevkinin yap\u0131larak cezai ehliyetinin bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 hususunda rapor ald\u0131r\u0131l\u0131p sonucuna g\u00f6re hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekti\u011fi g\u00f6zetilmeden eksik ara\u015ft\u0131rma ile yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde karar verilmesi;<\/p>\n
8-Soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda …’in avukatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapan san\u0131k ….siz’in aramalar\u0131nda elde edilen ve TCK’n\u0131n 334. maddesi uyar\u0131nca san\u0131k hakk\u0131nda verilen mahkumiyet karar\u0131na delil olarak kabul edilen belgelerle ilgili olarak; san\u0131k…’in, di\u011fer san\u0131klardan …in b\u00fcrosuna hukuki yard\u0131m i\u00e7in geldi\u011finde yan\u0131nda getirdi\u011fi CD i\u00e7erisinde bu belgelerin oldu\u011fu, m\u00fcvekkili olan … i\u00e7in de delil kabul edilen bu belgelerin \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131n\u0131 savunma amac\u0131yla ald\u0131\u011f\u0131, belgelerin avukatl\u0131k faaliyet ve savunma hakk\u0131 kapsam\u0131nda kendisinde bulundu\u011funa y\u00f6nelik savunmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, san\u0131k….’in bu savunmay\u0131 do\u011frular nitelikteki beyanlar\u0131 da g\u00f6zetilerek san\u0131\u011f\u0131n savunmas\u0131n\u0131n do\u011frulu\u011fu ara\u015ft\u0131r\u0131lmaks\u0131z\u0131n eksik ara\u015ft\u0131rma ile mahkumiyet h\u00fckm\u00fc kurulmas\u0131;<\/p>\n
9-San\u0131k …’in …’daki ikametinden ele ge\u00e7irilen ve \u00f6rg\u00fct\u00fcn eylem planlar\u0131 oldu\u011fu kabul edilen “tedhi\u015f plan\u0131” belgelerinde yer alan eylem planlar\u0131n\u0131n hayat\u0131n ola\u011fan ak\u0131\u015f\u0131na uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131, yaz\u0131l\u0131 oldu\u011fu \u015fekilde bir eylemin ger\u00e7ekle\u015ftirilip ger\u00e7ekle\u015ftirilemeyece\u011fi hususunda belgelerde ge\u00e7en yerlerde ke\u015fif yap\u0131lmadan, bu konuda bilirki\u015fi incelemesi yapt\u0131r\u0131lmadan, eksik ara\u015ft\u0131rma ile mahkumiyet h\u00fckm\u00fc verilmesi;<\/p>\n
10-12.06.2007 tarihinde …. \u0130l … …. Komutanl\u0131\u011f\u0131na yap\u0131lan ihbarda verilen bilgiler \u00fczerine; …… Mahallesi Muhtarl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki tek katl\u0131 binan\u0131n (\u00f6n\u00fcnde b\u00fcfe var) \u00e7at\u0131s\u0131nda elektrik dire\u011finin yan\u0131nda el bombas\u0131 ve C-4 patlay\u0131c\u0131 madde bulundu\u011funun belirtildi\u011fi ve bunun \u00fczerine …. \u0130l …. Komutanl\u0131\u011f\u0131\u2019nca ihbar bildirim formunun d\u00fczenlendi\u011fi, bu bildirim formunda ihbar saatinin 12:55, bildirimin saatinin 12:57 olarak belirtildi\u011fi, \u0130stanbul\u2019da d\u00fczenlenen ihbar kay\u0131t formunda ise ihbar\u0131n 12:40 da bildirildi\u011finin belirtilmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda, ihbar saati hususundaki \u00e7eli\u015fki giderilmeksizin eksik ara\u015ft\u0131rma ile h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131;<\/p>\n
11-San\u0131k …\u2019in, san\u0131k…\u2019a g\u00f6nderdi\u011fi \u00f6zge\u00e7mi\u015f raporunun \u00f6rg\u00fct belgelerine esas al\u0131nmas\u0131na ra\u011fmen, \u00f6zge\u00e7mi\u015fin do\u011frulu\u011funa ili\u015fkin bir ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmadan h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131;<\/p>\n
12-San\u0131k…\u2019\u0131n silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyeli\u011fine delil olarak kabul edilen ve …\u2019dan ele ge\u00e7ti\u011fi belirtilen ses kasetlerinin hukuka uygun \u015fekilde elde edilip edilmedi\u011fi ili\u015fkin bir ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmadan h\u00fckme esas al\u0131nmas\u0131;<\/p>\n
13-San\u0131klar …ve … hakk\u0131nda 5237 say\u0131l\u0131 TCK\u2019n\u0131n 204\/1. maddesi uyar\u0131nca karar verilirken, sahte oldu\u011fu kabul edilen belgelere ili\u015fkin yeterli ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n mahkumiyet h\u00fckm\u00fc kurulmas\u0131;<\/p>\n
14-San\u0131k …\u2019e ait oldu\u011fu belirtilen … belgesine ili\u015fkin olarak dinlenilen tan\u0131k …\u2019\u0131n, san\u0131k lehine olan beyanlar\u0131, dikkate al\u0131nmadan ve bu husus karar yerinde tart\u0131\u015f\u0131lmadan, san\u0131\u011f\u0131n mahkumiyetine karar verilmesi;<\/p>\n
15-San\u0131k … m\u00fcdafiinin; san\u0131\u011f\u0131n ….\u2019de yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 iddia edilen toplant\u0131ya kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunmas\u0131, toplant\u0131 tarihinde san\u0131\u011f\u0131n cep telefonu baz istasyonu kay\u0131tlar\u0131n\u0131n<\/p>\n
getirtilerek incelenmesini talep etmesi ve … kay\u0131tlar\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015fme say\u0131lar\u0131na itiraz etmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda, bu hususlarda ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n;
\nSan\u0131k Veli K\u00fc\u00e7\u00fck’ten ele ge\u00e7irilen belgelerle ilgili al\u0131nan kriminal raporlar\u0131na itiraz edilmesi ve Adli T\u0131p Kurumundan rapor ald\u0131r\u0131lmas\u0131 talebi bulunmas\u0131na ra\u011fmen, bu y\u00f6ndeki talebin hangi sebeple yerinde g\u00f6r\u00fclmedi\u011fi, polis kriminal raporu ile neden yetinildi\u011fi tatmin edici bir \u015fekilde ortaya konulmaks\u0131z\u0131n karar verilmesi;<\/p>\n
16- Tan\u0131k ….’in soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda verdi\u011fi beyanlar\u0131 ile mahkeme a\u015famas\u0131nda verdi\u011fi beyanlar\u0131n do\u011frulu\u011fu ara\u015ft\u0131r\u0131lmaks\u0131z\u0131n h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131;<\/p>\n
17- San\u0131k …’in g\u00f6zalt\u0131ndayken nezarethanede yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan etti\u011fi \u00f6rg\u00fctsel \u015feman\u0131n ne \u015fekilde ve ne zaman al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 hususunda ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n karar verilmesi;<\/p>\n
18-… Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan yerel mahkemeye g\u00f6nderilen 22 Haziran 2012 tarih ADM\u00dc\u015e:9140-653-12\/M.O.A say\u0131l\u0131 …. olay\u0131 ile ilgili olu\u015fturulan \u015femaya ili\u015fkin yaz\u0131 i\u00e7eri\u011finin, \u00f6rg\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131 ve eylemin sorumlular\u0131n tespiti a\u00e7\u0131s\u0131ndan delil olarak kullanm\u0131\u015f olmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, bir k\u0131s\u0131m san\u0131k ve m\u00fcdafiilerinin, belgenin i\u00e7eri\u011finin resmi yaz\u0131 format\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda \u015f\u00fcphe do\u011furucu nitelikte oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle belge i\u00e7eri\u011fine itiraz etmelerine kar\u015f\u0131n bu iddian\u0131n do\u011fru olup olmad\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131lmaks\u0131z\u0131n h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131;<\/p>\n
19-Yarg\u0131lama s\u00fcrecinde gerek kollu\u011fa gerekse soru\u015fturma ve kovu\u015fturma makamlar\u0131na yarg\u0131lama konusu olaylarla ilgili olarak \u00e7ok say\u0131da isim i\u00e7eren ve i\u00e7ermeyen ihbar mektuplar\u0131n\u0131n g\u00f6nderildi\u011fi anla\u015f\u0131lmakla an\u0131lan ihbarlar\u0131n kim ya da kimler taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde herhangi bir ara\u015ft\u0131rmaya gidilmemesi, suretiyle eksik soru\u015fturma sonucu h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131,
\nYasaya ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n
XIII-GENEL BOZMALAR<\/p>\n
1- H\u00fck\u00fcm kuruldu\u011fu s\u0131rada kazan\u0131lm\u0131\u015f hakk\u0131n g\u00f6zetilmedi\u011fi;<\/p>\n
San\u0131k …. hakk\u0131nda 6136 say\u0131l\u0131 Kanun’a muhalefet su\u00e7undan kurulan … A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesinin 13.02.2008 tarih ve 2006\/158 esas, 2008\/45 karar say\u0131l\u0131 h\u00fckm\u00fcn san\u0131k m\u00fcdafii taraf\u0131ndan temyizi \u00fczerine Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesinin 16.12.2008 tarih ve 2008\/14884 esas, 2008\/13337 karar ilam\u0131 ile bozuldu\u011fu, aleyhe temyiz olmad\u0131\u011f\u0131, bozulan h\u00fck\u00fcmde 6136 say\u0131l\u0131 Kanun muhalefet su\u00e7undan 2 y\u0131l hapis ve 450,00-TL adli para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, san\u0131klar …. ve … hakk\u0131nda … Asliye Ceza Mahkemesi\u2019nin 13.07.2007 tarih 2006\/820 esas 2007\/363 karar say\u0131l\u0131 h\u00fckm\u00fcn, san\u0131k … m\u00fcdafii ile san\u0131k …m\u00fcdafii taraf\u0131ndan temyiz edildi\u011fi, Yarg\u0131tay 8. Ceza Dairesinin 25.12.2008 tarih 2008\/8280-14870 say\u0131l\u0131 ilam\u0131 ile h\u00fck\u00fcmlerin bozulmas\u0131na karar verildi\u011fi, 6136 say\u0131l\u0131 Kanun’a muhalefet su\u00e7undan san\u0131klara verilen ”2 y\u0131l hapis ve 450-TL adli para cezas\u0131” \u015feklindeki sonu\u00e7 cezan\u0131n, aleyhe temyiz bulunmamas\u0131 nedeniyle 1412 say\u0131l\u0131 CMUK’n\u0131n 326\/son maddesi uyar\u0131nca cezan\u0131n kazan\u0131lm\u0131\u015f hak olu\u015fturdu\u011funun g\u00f6zetilmemesi;<\/p>\n
2-Mahkeme heyeti taraf\u0131ndan imzalanan duru\u015fma tutana\u011f\u0131nda ge\u00e7en ”deve” kelimesinin, gerek\u00e7eli karar\u0131n 2. Kitap A b\u00f6l\u00fcm\u00fcn 801 sayfas\u0131nda bulunan 1137 nolu dipnotunda ”bu kelimenin edep oldu\u011funu mahkememiz i\u015fitmi\u015ftir” \u015feklinde de\u011ferlendirdi\u011fi, talep \u00fczerine duru\u015fma tutanaklar\u0131nda d\u00fczeltmeler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 halde baz\u0131 d\u00fczeltmelerin kimin taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtilmeden paraf at\u0131ld\u0131\u011f\u0131;<\/p>\n
21.06.2013 tarihli oturuma ili\u015fkin tutana\u011f\u0131n incelenmesinde, yap\u0131lan yoklamaya g\u00f6re duru\u015fma salonunda olmamas\u0131 gereken san\u0131k ….’e son s\u00f6zleri sorularak savunmas\u0131 al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, yine duru\u015fma tutana\u011f\u0131ndaki yoklamaya g\u00f6re duru\u015fma salonunda olmas\u0131 gereken san\u0131k …’a son s\u00f6z\u00fcn\u00fcn sorulmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmakla,
\nYarg\u0131tay denetimine olanak verecek \u015fekilde duru\u015fman\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kayd\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclerek duru\u015fma tutana\u011f\u0131na \u00e7evrilmesi s\u0131ras\u0131nda CMK’n\u0131n 219 ve 221. maddelerine ayk\u0131r\u0131 davran\u0131lmas\u0131;<\/p>\n
3-San\u0131k …. m\u00fcdafiinin h\u00fck\u00fcmden sonra temyiz a\u015famas\u0131nda Dairemize sundu\u011fu dilek\u00e7e ekinde, …. Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 Ter\u00f6r ve \u00d6rg\u00fctl\u00fc Su\u00e7lar Soru\u015fturma B\u00fcrosu’nun 2014\/116784 Soru\u015fturma say\u0131l\u0131 dosyas\u0131nda mevcut bulunan 3 ki\u015filik adli t\u0131p uzman\u0131 bilirki\u015fi taraf\u0131ndan tanzim edilen belge inceleme raporunda \u201cirtica ile m\u00fccadele eylem plan\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 dok\u00fcmandaki \u201csan\u0131k …’e atfen at\u0131lan imzan\u0131n basit tersimli ve taklidinin nispeten kolay olu\u015fu nedeniyle zay\u0131f ihtimalle …’in eli \u00fcr\u00fcn\u00fc olabilece\u011fi, ancak bunun kesin olarak belirlenemedi\u011fi\u201dnin tespiti kar\u015f\u0131s\u0131nda ilgili soru\u015fturma evrak\u0131 ve bahse konu rapor mahkemeye celp edilip incelenerek bu konuda al\u0131nm\u0131\u015f di\u011fer raporlarla birlikte de\u011ferlendirilip belgedeki imzan\u0131n san\u0131\u011f\u0131n eli \u00fcr\u00fcn\u00fc olup olmad\u0131\u011f\u0131 kesin olarak tespit edildikten sonra hukuki durumunun buna g\u00f6re tayininin gerekti\u011finin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemesi;<\/p>\n
4-B\u00f6lge Adliye ve Adli Yarg\u0131 \u0130lk Derece Mahkemeleri \u0130le Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131klar\u0131 \u0130dari ve Yaz\u0131 \u0130\u015fleri Hizmetlerinin Y\u00fcr\u00fct\u00fclmesine Dair Y\u00f6netmelik’in 139\/n maddesi uyar\u0131nca de\u011fi\u015fik i\u015fler kayd\u0131 tutulmas\u0131 gerekir. Y\u00f6netmeli\u011fin 156 maddesine g\u00f6re de\u011fi\u015fik i\u015fler kayd\u0131; “(1) di\u011fer kay\u0131tlara i\u015flenmesi gerekmeyen; idari yapt\u0131r\u0131m kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 yap\u0131lan ba\u015fvurular, arama, el koyma, g\u00f6zlem alt\u0131na alma, ileti\u015fimin tespiti, dinlenilmesi, kayda al\u0131nmas\u0131, gizli soru\u015fturma i\u00e7in g\u00f6revlendirilmesi, teknik ara\u00e7larla izlemek gibi karar ve i\u015flemler ile 5271 say\u0131l\u0131 Kanun’un 205’inci maddesi uyar\u0131nca verilen tutuklama kararlar\u0131n\u0131n safahat\u0131n\u0131n i\u015flendi\u011fi kay\u0131tt\u0131r. (2) Bu kay\u0131t; s\u0131ra numaras\u0131, \u015f\u00fcpheli veya kabahatlinin kimlik bilgileri, mahkeme esas numaras\u0131, talep eden, talep ve tarihi, karar ve tarihi, merciine g\u00f6nderildi\u011fi tarih ile d\u00fc\u015f\u00fcnceler s\u00fctunlar\u0131ndan olu\u015fur.” UYAP \u00fczerinden g\u00f6nderilemeyen evrak\u0131n ilgili ki\u015fi ya da mercine g\u00f6nderildi\u011fi tarihinin tespiti i\u00e7in ayr\u0131ca y\u00f6netmeli\u011fin 158. maddesine g\u00f6re zimmet kayd\u0131 da tutulmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
Y\u00f6netmeli\u011fin, de\u011fi\u015fik i\u015fler kayd\u0131n\u0131n yaz\u0131lmas\u0131 gereken koruma tedbirlerinin sonradan d\u00fczenlendi\u011fi, de\u011fi\u015ftirildi\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki iddialar\u0131n bertaraf edilmesi, karar\u0131n verilme tarihinin ku\u015fkudan uzak \u015fekilde belirlenmesi y\u00f6n\u00fcnden gerekli denetimin yap\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik oldu\u011fu dikkate al\u0131nmadan, di\u011fer koruma tedbirleri yan\u0131nda ileti\u015fim tespiti kararlar\u0131n\u0131n da hi\u00e7birisinin bu kayda ge\u00e7irilmesi s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 gibi s\u0131ra numaras\u0131n\u0131n da yaz\u0131lmamas\u0131;<\/p>\n
5-Dosyadaki dijital verilerin incelenmesinde genellikle bilirki\u015fi olarak ayn\u0131 ki\u015fi ya da ki\u015filerin g\u00f6revlendirilmesi ve bu bilirki\u015filerin raporlar\u0131na kar\u015f\u0131 etkin bir itiraz yolunun kulland\u0131r\u0131lmamas\u0131;<\/p>\n
6-Kabule g\u00f6re;<\/p>\n
a)San\u0131klar …, …., …. ve … hakk\u0131nda mala zarar verme su\u00e7undan kurulan h\u00fck\u00fcmler y\u00f6n\u00fcnden,
\nH\u00fck\u00fcm tarihinden sonra 28.06.2014 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 6545 say\u0131l\u0131 Kanun’un 65. maddesiyle TCK’n\u0131n 152. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklik kar\u015f\u0131s\u0131nda, mala zarar verme su\u00e7u bak\u0131m\u0131ndan san\u0131klar\u0131n hukuk\u00ee durumunun yeniden takdir ve tayininde zorunluluk bulunmas\u0131;<\/p>\n
b)Adli sicil kayd\u0131na g\u00f6re tekerr\u00fcre esas ge\u00e7mi\u015f h\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc bulunmayan ve ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne yard\u0131m etti\u011fi kabul edilen san\u0131klar …, …, …, …., … ve … hakk\u0131nda \u00f6rg\u00fct mensuplar\u0131 hakk\u0131nda uygulanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn bulunan TCK’n\u0131n 58\/9. maddesinin uygulanmas\u0131;<\/p>\n
c)San\u0131k … hakk\u0131nda 765 say\u0131l\u0131 TCK’n\u0131n lehe oldu\u011fu kabul edilerek uygulama yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, an\u0131lan Kanun’un bir b\u00fct\u00fcn halinde uygulanmas\u0131 gerekti\u011fi g\u00f6zetilmeden 5252 say\u0131l\u0131 Kanun’un 9. maddesine ayk\u0131r\u0131 olarak m\u00fcsadere karar\u0131 verilirken 5237 say\u0131l\u0131 TCK’n\u0131n 55\/1. maddesinin uygulanmas\u0131;<\/p>\n
d)San\u0131klar …., … ve … hakk\u0131nda eylemlerinin silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne yard\u0131m etme kapsam\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131 kabul edilmesine kar\u015f\u0131n 6136 say\u0131l\u0131 Kanuna ayk\u0131r\u0131l\u0131k su\u00e7undan h\u00fck\u00fcm kurulurken su\u00e7un ne suretle \u00f6rg\u00fct faaliyeti kapsam\u0131nda i\u015flendi\u011fi de g\u00f6sterilmeksizin h\u00fckmolunan cezadan 3713 say\u0131l\u0131 TMK’n\u0131n 5. maddesi uyar\u0131nca art\u0131r\u0131m yap\u0131lmas\u0131;<\/p>\n
e)San\u0131k …. hakk\u0131nda h\u00fck\u00fcm a\u00e7\u0131klama tutana\u011f\u0131nda devletin g\u00fcvenli\u011fine ili\u015fkin bilgileri temin etme su\u00e7undan TCK’n\u0131n 327. maddesinden mahkumiyet h\u00fckm\u00fc kurulurken TCK’n\u0131n 62. maddesinin uygulanmas\u0131na yer olmad\u0131\u011f\u0131na karar verildi\u011fi halde, gerek\u00e7eli kararda an\u0131lan mahkumiyet y\u00f6n\u00fcnden TCK’n\u0131n 62. maddesi uyar\u0131nca cezada indirim yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirtilmesi suretiyle h\u00fckm\u00fcn kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131; usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131 olup,<\/p>\n
f)H\u00fck\u00fcmden sonra, ….Donanma Komutanl\u0131\u011f\u0131nda yap\u0131lan aramada ele ge\u00e7en 5 nolu harddisk, 11 nolu cd ve di\u011fer dijital verilere ili\u015fkin …. 4. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi’nin 2014\/188 esas, 2015\/143 karar say\u0131l\u0131 dosyas\u0131nda al\u0131nan t\u00fcm bilirki\u015fi raporlar\u0131n\u0131n getirtilip incelenerek ve denetimine olanak verecek \u015fekilde dosya i\u00e7ine al\u0131nd\u0131ktan sonra, gerekti\u011finde konusunda uzman bilirki\u015fi heyeti marifetiyle yeniden inceleme yapt\u0131r\u0131lmas\u0131nda zorunluluk bulunmas\u0131, bozmay\u0131 gerektirmi\u015ftir.<\/p>\n
XIV-EMANET\/M\u00dcSADERE<\/p>\n
Mahkeme taraf\u0131ndan hakk\u0131nda beraat karar\u0131 verildi\u011fi halde adli emanete kay\u0131tl\u0131;
\nSan\u0131k ….’e ait cep telefonu, sim kart ile bir\u00e7ok san\u0131kla birlikte san\u0131k … ait dijital verilerin topland\u0131\u011f\u0131 16 DVD ve 3 adet CD’nin, san\u0131k…’e ait CD, harddiskin, san\u0131k…’a ait CD’ler, ileti\u015fim tespit tutanaklar\u0131n\u0131 i\u00e7eren CD’nin, san\u0131k …’a ait cep telefonu ve 3 haf\u0131za kart\u0131 ile … ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n ses kay\u0131tlar\u0131n\u0131n CD’nin, san\u0131k …’e ve arkada\u015flar\u0131na ait tapeler, ses CD’si ve g\u00f6r\u00fc\u015fme kay\u0131tlar\u0131n\u0131 i\u00e7erir 5 adet DVD’nin, san\u0131k …’a ait cep telefonu, … kart\u0131 ile san\u0131k ve arkada\u015flar\u0131na ait tapeleri ses CD si ve g\u00f6r\u00fc\u015fme kay\u0131tlar\u0131n\u0131 i\u00e7erir 5 adet DVD’nin, san\u0131klar … ve ..’a ait cep telefonu ve sim kart\u0131 ile san\u0131k …’ya ait harddiskin dosyada delil olarak saklanmas\u0131na karar verilmek suretiyle kabul ile h\u00fck\u00fcm aras\u0131nda \u00e7eli\u015fki yarat\u0131lmas\u0131 bozmay\u0131 gerektirmi\u015ftir.<\/p>\n
XV. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
Ayr\u0131nt\u0131s\u0131 karar gerek\u00e7esinde a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere;<\/p>\n
Belirtilen usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131l\u0131klar nedeniyle, Cumhuriyet savc\u0131lar\u0131, kat\u0131lanlar …. Ajans\u0131 Bas\u0131n ve … A.\u015e. ile …\u0131 vekili, … Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 vekili, ….., …. adlar\u0131na vekaleten kendi ad\u0131na asaleten Av. …’in temyiz nedenleri,<\/p>\n
San\u0131klar.. ve m\u00fcdafiileri temyiz dilek\u00e7eleri,<\/p>\n
San\u0131klar ve m\u00fcdafiilerin duru\u015fmal\u0131 incelemede ileri s\u00fcrd\u00fckleri temyiz itirazlar\u0131 bu itibarla yerinde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden,<\/p>\n
San\u0131klar ….,…..,…..,….., haklar\u0131nda kurulan baz\u0131 h\u00fck\u00fcmler y\u00f6n\u00fcnden re\u2019sen de temyize tabi olan h\u00fck\u00fcmlerin \u00f6ncelikle bu sebeplerden dolay\u0131 AYRI AYRI BOZULMALARINA;<\/p>\n
Bozma sebeplerine g\u00f6re hakk\u0131ndaki mahkumiyet h\u00fckm\u00fcn\u00fc, temyizden vazge\u00e7me sebebiyle inceleme d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131lan…. ile temyiz isteminde bulunmayan san\u0131klar …., …., …, …., … ve … hakk\u0131ndaki mahkumiyet h\u00fck\u00fcmleri y\u00f6n\u00fcnden 5320 say\u0131l\u0131 Kanun’un 8\/1 ve 1412 say\u0131l\u0131 CMUK\u2019n\u0131n 325. maddesi gere\u011fince S\u0130RAYET\u0130NE;<\/p>\n
San\u0131k …y\u00f6n\u00fcnden ruhsatl\u0131 tabancalar\u0131n\u0131n, bir k\u0131s\u0131m san\u0131klar y\u00f6n\u00fcnden pasaportlar\u0131n\u0131n iadesi ve san\u0131k …. y\u00f6n\u00fcnden ise ipote\u011fin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 talepleri ile sair talepler hususunda ilk derece mahkemesince karar verilmesine;<\/p>\n
Dosya kapsam\u0131na, yarg\u0131lama konusu su\u00e7lar\u0131n niteli\u011fine, san\u0131k hakk\u0131nda verilen ceza miktar\u0131na, bozman\u0131n i\u00e7eri\u011fine, tutuklulukta ge\u00e7en s\u00fcreye ve halen hakk\u0131nda verilen ba\u015fka mahkumiyet kararlar\u0131n\u0131n infaz\u0131na devam olundu\u011funun ve tutuklama m\u00fczekkeresinin infaz\u0131na ara verildi\u011finin bildirilmi\u015f olmas\u0131na g\u00f6re, bu a\u015famada t\u00fcm adli kontrol kararlar\u0131n\u0131n yeterli olmayaca\u011f\u0131 kanaatiyle, san\u0131k ….. m\u00fcdafiinin tahliye isteminin REDD\u0130NE; 21\/04\/2016 tarihinde oybirli\u011fi ile karar verildi.<\/p>\n
TEFH\u0130M \u015eERH\u0130:
\n21.04.2016 tarihinde verilen i\u015f bu karar, Yarg\u0131tay Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 …’in huzurunda san\u0131klar ……, ….,…..,…..,….., ve yetki belgesi ibraz eden Av. ‘in y\u00fczlerine kar\u015f\u0131 21.04.2016 tarihinde usulen ve a\u00e7\u0131k olarak tefhim olundu.<\/p>\n
\u200bYarg\u0131tay 16. Ceza Dairesi\u2019nin 21.04.2016 tarihli, 2015\/4672 E., 2016\/2330 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T.C. Yarg\u0131tay 16. Ceza Dairesi 2015\/4672 E., 2016\/2330 K. “\u0130\u00e7tihat Metni” Mahkemesi : A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi Su\u00e7 : Anayasay\u0131 ihlal, H\u00fck\u00fcmete kar\u015f\u0131 su\u00e7, Silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc kurma, y\u00f6neticisi olma, Silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olma, Silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olmamakla birlikte \u00f6rg\u00fct ad\u0131na su\u00e7 i\u015fleme, Silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne yard\u0131m, Silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne silah sa\u011flama, Su\u00e7 \u00fcstlenme, Ki\u015fisel verilerin kaydedilmesi, Ki\u015fisel verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme, Yasaklanan bilgileri a\u00e7\u0131klama, Yasaklanan bilgileri temin, Tehlikeli maddelerin izinsiz bulundurulmas\u0131 veya el de\u011fi\u015ftirilmesi, Uyu\u015fturucu madde ticareti yapma, Genel g\u00fcvenli\u011fin kasten tehlikeye sokulmas\u0131, Devletin g\u00fcvenli\u011fine ili\u015fkin belgeler, Devletin g\u00fcvenli\u011fine ili\u015fkin bilgileri temin etme, Ki\u015filer aras\u0131ndaki konu\u015fmalar\u0131n dinlenmesi ve kayda al\u0131nmas\u0131, \u00d6zel hayat\u0131n gizlili\u011fini ihlal, Tehdit, Mala zarar verme, Resmi belgede sahtecilik, Tutuklu, H\u00fck\u00fcml\u00fc veya su\u00e7 delillerini bildirmeme, Hakaret, 6136 say\u0131l\u0131 Kanuna muhalefet, 2863 say\u0131l\u0131 Kanuna ayk\u0131r\u0131l\u0131k, Nitelikli \u00f6ld\u00fcrme, Nitelikli \u00f6ld\u00fcrmeye te\u015febb\u00fcs, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti h\u00fck\u00fcmetine kar\u015f\u0131 silahl\u0131 isyan su\u00e7undan, Askerleri itaatsizli\u011fe te\u015fvik H\u00fck\u00fcm : San\u0131klar …………….. hakk\u0131nda; TCK\u2019n\u0131n 314\/2, 53, 58\/9, 63, 3713 say\u0131l\u0131 Kanunun 5. maddeleri uyar\u0131nca mahkumiyet, I- TEMY\u0130Z TALEPLER\u0130N\u0130N DE\u011eERLEND\u0130R\u0130LMES\u0130; A) \u0130nceleme D\u0131\u015f\u0131 B\u0131rak\u0131lan Temyiz Talepleri San\u0131k …. hakk\u0131nda silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne \u00fcye olma su\u00e7undan kurulan h\u00fckm\u00fc m\u00fcdafii taraf\u0131ndan 05.08.2013 tarihinde, san\u0131k…. hakk\u0131nda 6136 say\u0131l\u0131 Kanuna muhalefet su\u00e7undan kurulan h\u00fckm\u00fc m\u00fcdafii taraf\u0131ndan …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-126430","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n